Tadeusz Boy-Żeleński

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Tadeusz Boy-Żeleński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>722</id>
    <revision>
      <id>644572</id>
      <parentid>640213</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T22:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* O przekładach Boya-Żeleńskiego */</comment>
      <origin>644572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12710" sha1="7dm9fbjz358mjkmm6bbzt7gg4dnbkau" xml:space="preserve">[[Plik:Witkacy - Portret Tadeusza Boya-Żeleńskiego.png|mały|{{center|Tadeusz Boy-Żeleński namalowany przez [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacego]] (1928)}}]]
'''[[w:Tadeusz Boy-Żeleński|Tadeusz Kamil Marcjan Żeleński]]''' [[pseudonim]] '''Boy''' (1874–1941) – polski [[pisarz]], [[poeta]], [[tłumacz]], [[satyryk]] i publicysta. Z wykształcenia [[lekarz]].

==''Nasi okupanci'' (1932)==
{{osobne|Nasi okupanci}}
* Gdziekolwiek wyłoni się paląca kwestia, w której ludzie głowią się i radzą, co czynić, aby na świecie było trochę lżej i trochę jaśniej, natychmiast wysuwa się złowroga czarna ręka i rozlega się grzmiący głos: „Nie pozwalamy! Nie wolno wam nic zmienić, nic poprawić. Wszystko musi zostać po dawnemu; niczego tknąć nie pozwolimy z gmachu ciemnoty i ucisku. Ktokolwiek chciałby ulżyć doli człowieka na ziemi, sprzeciwia się prawu Boga, sprzeciwia się woli bożej”. (…) Nie mogę uwierzyć, aby wola boża miała być zawsze i wszędzie układna wobec bogaczy, a bezlitosna dla biedaków; aby osłaniała swym płaszczem kłamstwo, okrucieństwo i chciwość.
** Źródło: s. 15.

* Jeżeli Sienkiewicz w ''Potopie'' porównał Rzeczpospolitą do postawu czerwonego sukna, które sobie wydzierają królewięta, to dziś można by powiedzieć, że wszystkie bez wyjątku partie wydzierają sobie czarną połę sutanny.
** Źródło: s. 59.

* Każdy rząd w Polsce, chce czy nie chce, będzie się uginał pod naciskiem kleru, dopóki ciemnota lub bierność ogółu będzie czyniła ten kler realną czy fikcyjną potęgą. Dopóki w Polsce będzie można wykrzykiwać wzniośle „Bóg i religia”, tam gdzie w gruncie chodzi o władzę i pieniądze – dopóty kasta wyodrębnionych z życia dzikusów będzie regulatorem najdonioślejszych spraw społeczeństwa, a jego największą szkodą.
** Źródło: s. 128.
** Zobacz też: [[Polska]]

* Trzeba się dziwić bierności, z jaką społeczeństwo oczekuje, co – bez jego udziału – zdecyduje ktoś o jego losie i w czym potem bezradnie tkwić będą całe pokolenia.
** Źródło: s. 19.

==''Słówka''==
* A ten… trzeci wasz poeta…&lt;br /&gt;No, ten… hrabia… z dużym nosem,&lt;br /&gt;Któremu każda kobieta,&lt;br /&gt;Co ją ujrzał bez bielizny,&lt;br /&gt;Była symbolem Ojczyzny,&lt;br /&gt;A łóżko ofiarnym stosem!&lt;br /&gt;(Tak w męczeństwa aureoli&lt;br /&gt;Z każdą popływał w gondoli,&lt;br /&gt;Potem – ona poszła z dzieckiem,&lt;br /&gt;A on rozmawiał z Czarnieckim!)
** Opis: o [[Zygmunt Krasiński|Zygmuncie Krasińskim]].
** Źródło: [[s:Replika kobiety polskiej|''Replika kobiety polskiej'']]

* Mówili o niej bógwico,&lt;br /&gt;Że jest tylko półdziewicą.

* Ojciec najgorsze wyrazy&lt;br /&gt;Powtarzał po kilka razy.

* Oto jak nas, biednych ludzi,&lt;br /&gt;Rzeczywistość ze snu budzi.
** Źródło: ''Tetralogia z kajetu pensjonarki''

* Pamiętajcie, drogie dziatki,&lt;br /&gt;Nie żartować z ojca, matki,&lt;br /&gt;Bo paraliż postępowy&lt;br /&gt;Najzacniejsze trafia głowy.
** Źródło: ''Dziadzio''
** Zobacz też: [[ojciec]], [[matka]]

* Pełna wrzasku ziemia polska&lt;br /&gt;Od Czikago do Tobolska.

* Takie ma kobieta szanse,&lt;br /&gt;Gdy się z wieszczem wda w romanse.&lt;br /&gt;A niech która się odważy&lt;br /&gt;Zerwać nici tych szantaży,&lt;br /&gt;Śluza przekleństwa się otwiera:&lt;br /&gt;„Puchu marny” ''et cetera''!
** Źródło: ''Replika kobiety polskiej''

* Więc choć świat biada: „lepiej wcale nie żyć”&lt;br /&gt;I pesymizmu słychać zewsząd jęk,&lt;br /&gt;Najmilsi bracia, zechciejcie mi wierzyć,&lt;br /&gt;Życie jest piękne, życie ma swój wdzięk.
** Źródło: ''Joie de vivre''

* Z kobietami trzeba twardo,&lt;br /&gt;A nie cackać się z pulardą.
** Źródło: ''Stefania''
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Z tym największy jest ambaras,&lt;br /&gt;Żeby dwoje chciało naraz
** Źródło: ''Stefania''

* Życie ludzkie na pozór to zwykły kawał, lecz on nie jest tak prosty, jak by się zdawał.

==Inne==
* A to czysta wariacja ta demokracja.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[demokracja]]

* Arcydzieła minionych epok mają to do siebie, że trzeba się nauczyć je czytać.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', Czesława i Joachim Glenskowie (oprac.), Antyk, Kęty 1993, s. 354.

* Dawniej ludzie mniej mieli kultury, lecz byli szczersi.
** Źródło: ''Warszawski kabaret artystyczno-literacki Momus'', Warszawa 1982, PWN, s. 143.

* Doprawdy, kiedy poeci bujają w obłokach, to jest w porządku, ale kiedy belfry przypną sobie skrzydła i zaczynają fruwać, to bywa straszne!
** Źródło: ''Obrachunki fredrowskie'', PIW, Warszawa 1953, s. 242.
** Zobacz też: [[nauczyciel]]

* Ilekroć chodzi o usprawiedliwienie kleru, zawsze wysuwa się straszaka Bolszewii, od której kler ma być obroną. Ale ten przykład ma dwa oblicza. Przecież właśnie w Rosji było morze ciemnoty i nad nim – tryumfujący pop. To powinno dać do myślenia.
** Źródło: ''Niebezpieczna fikcja'', [w:] ''Reflektorem w mrok'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978, s. 219.

* Każdy człowiek staje się pajacem, byle go pociągnąć za odpowiednią nitkę.

* Kler, który, uporawszy się z 'heretykami' położył w dawnej Polsce rękę na wszystkim, przyczynił się do pogrążenia narodu w owej straszliwej ciemnocie, w jakiej tkwiliśmy przez cały wiek siedemnasty i trzy czwarte ośmnastego, wówczas gdy inne narody spełniały największą pracę myśli.
** Źródło: ''Dziewice konsystorskie'', [w:] ''Reflektorem w mrok'', Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978, s. 174.
** Zobacz też: [[kontrreformacja]], [[Rzeczpospolita Obojga Narodów]]

* Nic się tak nie powtarza jak ekscentryczność i oryginalność.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', Czesława i Joachim Glenskowie (oprac.), op. cit., s. 354.
** Zobacz też: [[oryginalność]]

* Nie jestem ani satyrykiem, ani ''humorystą'', te etykietki są mi bardzo niemiłe, jestem (…) czystej krwi błaznem i nie widzę innego odcienia na wyrażenie swego temperamentu literackiego.
** Źródło: „Akcent” nr 2–3, 1991, cyt. za: Andrzej Stawar, ''Tadeusz Żeleński (Boy)'', Warszawa 1958, s. 93.

* Niewątpliwie, biorąc zewnętrznie, Polska jest klerykalna. Kina ani dansingu nie otworzy nikt bez święconej wody.
** Źródło: ''Niebezpieczna fikcja'', 1932

* Pełna gracyi, zacna, słodka,&lt;br /&gt;Żyła sobie stara ciotka.&lt;br /&gt;Bez zbytków, lecz i bez braku,&lt;br /&gt;Miała swój domek na Szlaku.
** Źródło: ''[[s:O bardzo niegrzecznej literaturze polskiej i jej strapionej ciotce (Boy-Żeleński, 1913)|O bardzo niegrzecznej literaturze polskiej i jej strapionej ciotce]]''

* Piękna nasza ziemia polska – od Chicago do Tobolska.
** Źródło: Andrzej Piskozub, ''Między historiozofią a geozofią'', Gdańsk 1994, s. 155.

* Pisarz francuski to dla wielu blagier, dla którego nie ma nic świętego, który ze wszystkiego się śmieje i mówi sprośności. (…) Skoro przeznaczeniem naszym jest poznawać Francję z owej ''śmiejącej'' strony, nauczmyż się bodaj rozumieć ten francuski uśmiech. Wieki nieprzerwanej pracy i kultury są poza tym uśmiechem. Trzeba było zdeptać we wszystkich kierunkach wszystkie ścieżki, wszystkie dziedziny ducha, aby w świecie myśli stworzyć sobie ogródek intelektualnej zabawy, aby skrót mądrości pokoleń umieć podawać w żartobliwej formie.
** Źródło: ''Antologia literatury francuskiej'', [w:] ''Pisma'', tom XIV, s. 41.
** Zobacz też: [[śmiech]], [[Francja]]

* Pomyliliśmy się wszyscy. Oszukali nas. (…) Prawdą jest tylko, że w tym systemie nie może żyć człowiek, który by chciał choćby w najniklejszym stopniu wyrazić jakiś pogląd krytyczny. To najstraszniejsza niewola myśli, jaką znają dzieje.
** Opis: w grudniu 1939 r., po podpisaniu oświadczenia pisarzy polskich „witającego przyłączenie Zachodniej Ukrainy do Ukrainy Radzieckiej”, które jednocześnie miało gwarantować lwowskim pisarzom „wolność słowa i nauki oraz walkę z dyskryminacją rasową i narodowościową”.
** Źródło: Barbara Winklowa, [https://lwow.home.pl/boy.html ''Boy we Lwowie 1939–1941'', Warszawa 1992].

* Przykre w miłości jest to, że jest to zabawa, w której nie można obejść się bez wspólnika.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', Czesława i Joachim Glenskowie (oprac.), op. cit., s. 354.

* Skoro wychodzi na plac słowo „masoni”, można być pewnym, że bezmyślność i głupota są za węgłem.
** Źródło: ''[[s:Piekło kobiet|Piekło kobiet]]'', Warszawa 1933, s. 25.

* Smutno byłoby, gdyby nikt się nie mylił i wszyscy robili dobrze.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', Czesława i Joachim Glenskowie (oprac.), op. cit., s. 354.

* Uczynić biedną dziewczynę matką, pozbawić ją pracy dlatego, bo spodziewa się macierzyństwa, kopnąć ją z pogardą, zrzucić na nią cały ciężar błędu i jego skutków, zagrozić jej latami więzienia, jeżeli oszalała rozpaczą chce się od tego zbyt ciężkiego na jej siły brzemienia uwolnić, oto filozofia praw, które – aż nadto znać – były przez mężczyzn pisane.
** Źródło: ''Piekło kobiet'', Warszawa 1930, s. 178.
** Zobacz też: [[feminizm]]

* W tym jedynym w swoim rodzaju mieście szaleństwem byłoby tracić czas na opukiwanie płuc i macanie wątrób absolutnie takich samych, jak te w kraju.
** Opis: o [[Paryż]]u.
** Źródło: ''Moje wyznania'' (''Mes confessions'', odczyt wygłoszony na Sorbonie w 1927, tłum. Tomasz Stróżyński: ''Pracowite błazeństwo. O przekładach Tadeusza Żeleńskiego (Boya)'', „Akcent” numer 2–3, 1991.

{{wulgaryzmy}}

* Może dupa nareszcie&lt;br /&gt;Oczyści atmosferę.
** Źródło: „Polityka”, wydania 31–41, Wydawn. Prasowe „Polityka” 2003, s. 6.

==O Tadeuszu Boyu-Żeleńskim==
* Chciałoby się krzyknąć: ależ, człowieku z patologicznie zapaskudzoną wyobraźnią. Paćkaj się i papraj, tarzaj i obnażaj w domu, o ile ci to sprawia przyjemność, ale nie popisuj się swoją seksualną powierzchnią ciała na widoku publicznym!
** Autor: [[Jerzy Braun]], ''Boy, Boyówka, Boyszewizm''
** Źródło: [https://web.archive.org/web/20211011180530/http://retropress.pl/zet/boy-boyowka-boyszewizm/ retropress.pl]

* Kiedy myślę o Boyu, z oddalenia (…) spostrzegam, że ten człowiek skupia w sobie zmagania i rozterki całej wychodzącej z zaborów inteligencji polskiej. Urodzony w Warszawie pod zaborem rosyjskim, wychowany w Krakowie pod panowaniem Franciszka Józefa, frenetycznie czynny w niepodległej Polsce, rozstrzelany przez Niemców w zdobytym na sowietach Lwowie. Czyż jego losy nie mogą wydać się symboliczne?
** Autor: [[Józef Hen]], ''Błazen – wielki mąż'', cyt. za: [https://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/120352.html ''70 lat temu zginął Tadeusz Boy-Żeleński'', PAP, 2 lipca 2011]

===O przekładach Boya-Żeleńskiego===
* Książką niechlujną i sprośną tak, że najśmielsze nowele Boccaccia są wobec niej ideałem czystości, uraczył nas Boy w swoim ordynarnym przekładzie. Ordynarnym – nie możemy cofnąć tego słowa. Tłumaczył bowiem polszczyzną XVI w. istotnie wdzięczną i poprawną, dopóki nie natrafił na jakiś termin skatologiczny. Lecz wtedy, wbrew nawet prawdzie historyczno – językowej, pomagał sobie najbardziej wstrętnymi nowotworami, pomagał zuchwale, by uwypuklić pornografię brantomową.
** Autor: [[Adam Fischer]]
** Źródło: Tomasz Stróżyński, ''Pracowite błazeństwo. O przekładach Tadeusza Żeleńskiego (Boya)'', „Akcent” numer 2–3, 1991.
** Opis: o ''Żywotach pań swowolnych'' [[Pierre de Bourdeille, seigneur de Brantôme|Brantôme]].
** Zobacz też: [[Giovanni Boccaccio]]

* Nauczyłam się tłumaczyć na Boyu-Żeleńskim. Czytałam całe stronice jego tłumaczeń z różnych epok – od XV do XIX wieku. To, co zrobił Boy, nie ma odpowiednika w świecie. On stworzył francuską literaturę dla Polski. W sposób doskonały.
** Autor: [[Joanna Guze]], cyt. za: wywiad z Joanną Guze opublikowany w „Gazecie Wyborczej”; rozmawiał Jacek Szczerba.

==Zobacz też==
* ''[[Gargantua i Pantagruel]]''
* [[kabaret Momus]]
* [[Zielony Balonik]]


{{SORTUJ:Boy-Żeleński, Tadeusz}}
[[Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Literatury]]
[[Kategoria:Ofiary mordu profesorów lwowskich 1941]]
[[Kategoria:Poeci młodopolscy]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze]]
[[Kategoria:Polscy lekarze]]
[[Kategoria:Polscy satyrycy]]
[[Kategoria:Polscy poeci dwudziestolecia międzywojennego]]</text>
      <sha1>7dm9fbjz358mjkmm6bbzt7gg4dnbkau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stefan Wyszyński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>771</id>
    <revision>
      <id>644552</id>
      <parentid>641263</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:41:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smyru</username>
        <id>207</id>
      </contributor>
      <comment>/* O */ Od Niemców dostaliśmy wszystko…</comment>
      <origin>644552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67828" sha1="3m5c9ro7zy1be49gq5lqm49xgn6tqc4" xml:space="preserve">'''[[w:Stefan Wyszyński|Stefan Wyszyński]]''' (1901–1981) – polski biskup rzymskokatolicki, kapelan duszpasterstwa Wojska Polskiego, kardynał, prymas [[Polska|Polski]] w latach 1948–1981, zwany „Prymasem Tysiąclecia”, twórca akcji duszpasterskich: [[Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego|Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego]] i Wielkiej Nowenny Tysiąclecia, błogosławiony [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]].
{{IndeksPL}}
[[Plik:Stefan Wyszyński.jpg|mały|{{center|Stefan Wyszyński}}]]
==A==
* A małoduszni nie chcą, by ludność polska przekroczyła 30 milionów. Na ziemi danej nam przez Opatrzność wyżywić się może spokojnie 50 milionów. Tym więcej że, jak uczy nas ekonomia, najbardziej wdzięcznym spożywcą, czynnikiem równowagi i wymiany ekonomicznej, jest mały spożywca – dziecko, które tak dużo wszystkiego potrzebuje, że swoim zapałem spożywczym przezwycięża niekiedy dorosłego mężczyznę. Powiedział ktoś, że Naród, który ma dużo dzieci, może się nie lękać o równowagę ekonomiczną, bo dzieci będą jej sprawcami. Tylko narody bez dzieci duszą się nadmiarem bogactw, których nie mogą spożyć.
** Opis: Gorzów, 1 grudnia 1957.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* A nad moim łóżkiem wisiały dwa obrazy: Matki Bożej Częstochowskiej i Ostrobramskiej. I chociaż w onym czasie do modlitwy skłonny nie byłem, zawsze cierpiąc na kolana, zwłaszcza w czasie wieczornego Różańca, jaki był zwyczajem naszego domu, to jednak po obudzeniu się długo przyglądałem się tej „Czarnej Pani i tej Białej” … Zastanawiało mnie tylko jedno, dlaczego jedna jest czarna a druga – biała. To są najbardziej odległe wspomnienia z mojej przeszłości.
** Opis: wspomnienie z najwcześniejszego dzieciństwa o Matce Bożej z [[Jasna Góra|Jasnej Góry]] i [[Ostra Brama w Wilnie|Ostrej Bramy w Wilnie]].
** Źródło: [https://www.franciszkanie.pl/artykuly/16-listopada-matka-boza-ostrobramska ''16 listopada: Matka Boża Ostrobramska''], franciszkanie.pl, 16 listopada 2018.

==B==
* Bądźcie odpowiedzialni za ład społeczny i moralny, ład myśli i uczuć, odpowiedzialni za przyjęte na siebie obowiązki, za miejsce, jakie zajmujecie w ojczyźnie, w narodzie, w państwie, w życiu zawodowym. Tą drogą idzie się do wielkości. A narodowi potrzeba wielkości. Nie myślcie, że naród może wypełnić swoje zadanie tylko z pomocą ludzi bez wyrazu, którzy żyją byle jak, aby przeżyć, aby jakoś się odkuć, aby wykręcić się tanim kosztem; dzisiaj na uczelni profesorowi, a jutro na urzędzie czy stanowisku podjętym obowiązkom. Łatwizna życiowa jest największym wrogiem współczesnej Polski. Nie tylko niekompetencje, ale i nieuczciwość ludzi kompetentnych, wykształconych, znających swoje zadania, nawet dobrze uposażonych, może doprowadzić do straszliwej katastrofy naszej ojczyzny.
** Opis: wypowiedziane w 1979.

* Bóg nigdy nie rezygnuje ze swoich dzieci, nawet z takich, które stoją plecami do Niego.
** Źródło: ''Kromka chleba'', oprac. Zdzisław J. Peszkowski

* Bracia, trzeźwymi bądźcie. Dzieci Najmilsze, pomyślcie! Mówimy, że jesteśmy Narodem tak biednym, że nie stać nas na liczne rodziny, a przecież niedawno gazety donosiły, że Polacy przepili ni mniej, ni więcej, tylko 20 miliardów złotych. Chciejcie to wszystko rozdzielić między rodziny liczne i ubogie, a przekonacie się, na co nas stać.
** Opis: Warszawa, 17 maja 1959.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.
** Zobacz też: [[alkoholizm]], [[abstynencja]]

==C==
* Chociaż byśmy przegrali życie w oczach świata i świat by się nas wyrzekł skazując na śmierć, jak łotrów na ukrzyżowanie – jest to ocena świata. Pozostaje jeszcze ocena Boga. Bóg przekreśla wyrok świata – ''winien jest śmierci'' – i ogłasza swój Boży wyrok – ''Dziś jeszcze będziesz ze mną w raju''.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Choćbyś przegrał całkowicie zbierz się, zgarnij, dźwignij, zacznij od nowa! Spróbuj budować na tym co w tobie jest z Boga.
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Chrońmy się pogardy dla kogokolwiek, nawet dla najgorszego człowieka, bo to jest jeszcze człowiek, aż… człowiek!
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Człowiek dopiero wtedy jest w pełni szczęśliwy, gdy może służyć, a nie wtedy, gdy musi władać. Władza imponuje tylko małym ludziom, którzy jej pragną, by nadrobić w ten sposób swoją małość. Człowiek naprawdę wielki, nawet gdy włada, jest służebnikiem.

* Człowiek jest odpowiedzialny nie tylko za uczucia, które ma dla innych, ale i za te, które w innych budzi.

* Człowiek jest tak mocno związany ze sobą, że trudno mu o sobie zapomnieć, można jednak wyrobić w sobie zwyczaj myślenia o innych.

* Człowiek ujawnia swoją osobowość w sposobie traktowania innych.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Człowiek w Narodzie żyje nie tylko dla siebie i nie tylko na dziś, ale także w wymiarze dziejów Narodu. Jeżeli powtarzano nam „Finita la Polonia” a głos z Watykanu mówił: „Polska nie chce umrzeć”, to było to tylko potwierdzenie wolni Narodu. Polska może żyć własnymi siłami, własnymi mocami, rodzimą kulturą wzbogaconą przez Ewangelię Chrystusa i przez czujne, rozważne działanie Kościoła. Polska może żyć tu, gdzie jest, ale musi mieć ku temu moc. Musi patrzeć i ku przeszłości, aby lepiej osądzać rzeczywistość, i mieć ambicję trwania w przyszłość. Naród jest jak mocne drzewo, które podcinane w swych korzeniach, wypuszcza nowe. Może to drzewo przejść przez burzę, mogą one urwać mu koronę chwały, ale ono nadal trzyma się mocno ziemi i budzi nadzieję, że się odrodzi (…).
** Źródło: Bronisław Piasecki, ''Ostatnie dni Prymasa Tysiąclecia'', Poznań 2001, s. 11–12.

* Człowiek, który nie lubi i nie umie przebaczać, jest największym wrogiem samego siebie.

* Czytając „Potop” Sienkiewicza, uświadomiłem sobie właśnie w Prudniku, że trzeba pomyśleć o tej wielkiej dacie. Byłem przecież więziony tak blisko miejsca, gdzie król Jan Kazimierz i prymas Leszczyński radzili, jak ratować Polskę z odmętów. Pojechali obydwaj na południowy wschód, do Lwowa: drogę torowali im górale, jak to pięknie opisuje Henryk Sienkiewicz. Gdy z kolei i mnie przewieziono tym samym niemal szlakiem, z Prudnika na południowy wchód, do czwartego miejsca mego odosobnienia, w góry, jechałem z myślą: musi powstać akt Ślubowań odnowionych!
** Źródło: Paweł Zuchniewicz, [https://books.google.pl/books?id=W59-AwAAQBAJ&amp;pg=PT89&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjLh7SZnfXfAhWlAhAIHW90AFM4MhDoAQgtMAE#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Papież z Polski. Nasz święty''], Otwarte, 29 kwietnia 2011, ISBN 9788324017959

==D==
* Dla nas po Bogu największa miłość to Polska! Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej ojczyźnie i narodowej kulturze polskiej. Będziemy kochali wszystkich ludzi na świecie, ale w porządku miłości. Po Bogu więc, po Jezusie Chrystusie i Matce Najświętszej, po całym ładzie Bożym nasza miłość należy się przede wszystkim naszej ojczyźnie, mowie, dziejom i kulturze, z której wyrastamy na polskiej ziemi. I chociażby obwieszono na transparentach najrozmaitsze wezwania do miłowania wszystkich ludów i narodów, nie będziemy temu przeciwni, ale będziemy żądali, abyśmy mogli żyć przede wszystkim duchem, dziejami, kulturą i mową naszej polskiej ziemi, wypracowanej przez wieki życiem naszych praojców.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/114097-dla-nas-po-bogu-najwieksza-milosc-to-polska-musimy-po-bogu-dochowac-wiernosci-przede-wszystkim-naszej-ojczyznie ''„Dla nas po Bogu największa miłość to Polska! Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej ojczyźnie”''], wpolityce.pl, 28 maja 2011

* Dokonany w ciągu jednego dnia wybór papieża jest widomym znakiem Opatrzności Bożej. Objawił się w nim „dar jedności w Duchu Świętym”, o który Kościół prosi na początku Mszy św.
** Autor: Stefan Wyszyński i [[Jan Paweł II|Karol Wojtyła]].
** Opis: komunikat wydany w Rzymie po wyborze papieża [[Jan Paweł I|Jana Pawła I]].
** Źródło: [https://papiez.wiara.pl/doc/7806416.Dzis-beatyfikacja-Jana-Pawla-I ''Dziś beatyfikacja Jana Pawła I''], wiara.pl, 4 września 2022.

* Drobne i nieznaczne dokonania mogą nas uczynić wielkimi, podczas gdy wielkie mogą nas upodlić, jeśli są źle wykonane.

* Droga młodzieży! Jeśli umiesz patrzeć w przyszłość – a my jesteśmy narodem ambitnym, który nie chce umierać! – musisz sobie postawić wielkie wymagania. Musisz wychowywać się w duchu ofiary i do ofiar się uzdalniać. Może bowiem przyjść taka chwila, w której tylko ofiarą będzie można zagwarantować wolność naszej ojczyźnie!
** Opis: wypowiedziane w Warszawie, 24 czerwca 1966.

* Droga wiedzie przez wieś Różaniec, gdzieś koło Tarnogrodu. Kapliczka, wokół niej mogiły dorosłych i mogiłki niemowląt. Istne wzgórze śmierci! To ofiary rzezi, straszliwej zbrodni niemieckiej. A wśród mogiłek bracia i siostry, matki pomordowanych. Wszystko tu płacze wspomnieniem, wbrew woli. Nie można oprzeć się łzom. Wieś ogromna, ale bez chaty, bez stodoły. Wstępuję do szkoły: barak o ścianach świecących niebem, natłoczony. Dzieci około sto pięćdziesiąt. Pytam: „Dzieci, kto z was był wywieziony do Niemiec?”. Podniosły się niemal wszystkie rączki. Iluż nie wróciło!? A ci co wrócili, zastali we wsi Różaniec pustkowie i różaniec… mogił przy kapliczce. Chodzi się tu bez butów; nawet do szkoły, ale szkoła pełna. Nie ma tu chat, nie ma obór, spichlerzy, nawet drzew, nawet całych kamieni, ale jest szkoła, jest dziatwa, jest wiara w Boga, jest wola życia!
** Opis: o [[Pacyfikacja Różańca|pacyfikacji i wysiedleniu wsi Różaniec]] na [[Zamojszczyzna|Zamojszczyźnie]] przez okupantów [[Niemcy|niemieckich]] podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
** Źródło: [http://niedziela.pl/artykul/16078/nd/W-60-rocznice-pacyfikacji-miejscowosci ''W 60. rocznicę pacyfikacji miejscowości ''], niedziela.pl

* Drogi kamień nie przestaje być sobą nawet wtedy, gdy spadnie w błoto i zabrudzi się.

* Działajcie w duchu zdrowego nacjonalizmu. Nie szowinizmu, ale właśnie zdrowego nacjonalizmu, to jest umiłowania Narodu i służby jemu.
** Źródło: Ewa Czaczkowska, ''Kardynał Wyszyński. Biografia'', Znak, Kraków 2013, s. 378.

* Dzisiaj często spotykamy się ze zjawiskiem opluwania własnego gniazda. Ludzie, zwłaszcza niezbyt wykształceni, natrząsają się z naszej przeszłości historycznej, nie doceniają wielkiej ofiary, każdej kropli krwi wylanej za naród czy każdej kropli potu z czoła rolnika, która wsiąkła w ziemię ojczystą. To wszystko wskazuje na wielką potrzebę wołania o szacunek dla dziejów narodowych, dla trudów pokoleń, które minęły, dla ich ofiarnej krwi wylanej w powstaniach, w walce o wolność ojczyzny, na wszystkich kontynentach czy w ostatnim powstaniu warszawskim. Chociaż wiele zrywów było nieudanych, jednakże zawdzięczamy im to, że sumieniu międzynarodowemu przypominały o naszym narodzie. Ich praca, trud i ofiarne poświęcenie dało taki rezultat, że obecnie jesteśmy.
** Opis: wypowiedziane w 1964.

==G==
* Gdy będę w więzieniu, a powiedzą wam, że prymas zdradził sprawy Boże – nie wierzcie. Gdyby mówili, że prymas ma nieczyste ręce – nie wierzcie. Gdyby mówili, że prymas stchórzył – nie wierzcie. Gdy będą mówili, że prymas działa przeciwko narodowi i własnej ojczyźnie – nie wierzcie. Kocham ojczyznę więcej niż własne serce i wszystko, co czynię dla Kościoła, czynię dla niej.
** Opis: wypowiedziane w 1953.

* Gdy człowiek tak bardzo wydobędzie się z siebie, że ma już odwagę być poczytanym za nic, dopiero wtedy jest wolność, wspaniałość i zwycięstwo – najtrudniejsze, bo nad samym sobą.

* Gdy gaśnie pamięć ludzka, dalej mówią kamienie.

* Gdy znajdę w sobie choć jeden akt miłości, już nie jestem nędzą.

* Gdym patrzył z prymasowskiego tronu gnieźnieńskiej stolicy, w pełni zrozumiałem powagę dostojeństwa wieków naszych dziejów. Gdym przyglądał się pomnikom prymasów Polski, klęcząc przed prochami św. Wojciecha, oddając cześć sercu pierwszego prymasa Warszawy, tam, Drogie Dzieci, zrozumiałem jak wspaniały w swej przeszłości jest nasz Naród. Nie jest on Narodem od wczoraj, choć jest dziwnie młodym ludem. Jak Chrystus – Ojciec przyszłego wieku, tak i Naród, gdy z Chrystusem, Ojcem przyszłych wieków – żyje. Dostojeństwo dziejów czuje się w Gnieźnie.
** Źródło: przemówienie ingresowe, Warszawa, 6 lutego 1949, w: ''Jedna jest Polska. Wybór z przemówień i kazań'', Warszawa 1989, s. 5.

==I==
* Istnieje w świecie komunikacja duchów ludzkich. Tyle razy w ciągu swego więzienia modliłem się za Bolesława Bieruta. Może ta modlitwa nas związała tak, że przyszedł po pomoc. Oglądałem się za nim we śnie – i nie zapomnę o pomocy modlitwy. Może wszyscy o nim zapomną rychło, może się go wkrótce wyrzekną, jak dziś wyrzekają się Stalina – ale ja tego nie uczynię. Tego wymaga ode mnie moje chrześcijaństwo.
** Opis: na wieść o śmierci [[Bolesław Bierut|Bolesława Bieruta]].
** Źródło: [https://histmag.org/Boleslaw-Bierut-smierc-satrapy-16004/3 histmag.org], 24 listopada 2017.

==J==
* Jak trudno jest miłować – ale jak warto jest miłować.

* Jedna jest Polska – wspólna Matka! Jej ramiona – dla wszystkich dzieci. Jedno ma serce i wszyscy znajdują w nim miejsce. Powiedzcie młodzieży harcerskiej, że ta Polska wyciąga do nich ramiona, przyzywa ich i pociąga, aby nigdy nie zapomnieli o Ojczyźnie, aby wszędzie, gdziekolwiek rzucą ich obowiązki i zadania życiowe, pamiętali, iż należą do wspólnej Ojczyzny.
** Opis: Neviges, 23 września 1978.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/wyszynski_jednajestpolska ''Jedna jest Polska – wspólna Matka''], opoka.org.pl, 25 stycznia 2001

* Jesteśmy – mimo woli – pokoleniami bohaterów. W ciągu półwiecza wieku XX spędziliśmy wśród szczęku broni dziesiątki lat. Patrzyliśmy na ludzi uzbrojonych po zęby, jak zalegali okopy; muzyką naszą są armaty, bomby i karabiny maszynowe. Widzieliśmy tysiące poległych żołnierzy, przeżyliśmy śmierć olbrzymów, dyktatorów, autokratów, jednowładców. Rządy zmieniały się w oczach naszych, jak liście na drzewach (…). Czyż może nam coś imponować? Przestaliśmy się bać luf karabinów i armat. Człowiek uzbrojony nie budzi w nas ani lęku (…) ani szacunku. Co więcej, bardziej bohaterski wydaje się nam być człowiek bezbronny niż uzbrojony. Śmiesznie wygląda „człowiek z bronią”, gdyż żołnierz, którego zawodową cnotą ma być męstwo, powinien wystąpić do walki z gołymi rękoma, jak Dawid (…). Czekamy teraz na mocarzy myśli, woli, serca, cnoty (…). Tylko tych zdolni jesteśmy szanować. Tylko ci są godni stawać w szranki walki o lepsze (…) Abiciamini opera tenebrarum et induamini arma lucis (Odrzućcie dzieła ciemności i obleczcie się w zbroję światła).
** Opis: z ''Zapisków więziennych'' prymasa Wyszyńskiego, 1 sierpnia 1954.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), Wydawnictwo Kuria Metropolitalna Warszawska, Warszawa 1988, s. 10.

* Jesteśmy mocni w wierze, ale… słabi w czynie.

* Jeśli cokolwiek warto na świecie czynić, to tylko jedno – miłować.

* Jeśli wasza światłość, wiedza, nauka, mądrość prowadzi do uczynków dobrych, wówczas pochodzi z miłości. Jeśli jest użyta na mnożenie zła, nie jest ani światłością, ani nauką, ani prawdą, ani miłością.

* Jeśli wybiorą, proszę przyjąć. Masz wprowadzić Kościół w trzecie tysiąclecie.
** Opis: do kardynała [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] w czasie [[Konklawe]] w 1978.
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl

* Jeżeli najbardziej niewinne i bezbronne dziecko nie może czuć się bezpiecznie w jakimś społeczeństwie, wówczas już nikt bezpiecznie czuć się w nim nie może!

* Jeżeli z dłoni Narodu wypadnie Ewangelia, nie uratują jego poziomu moralnego, społecznego, kulturalnego żadne manifesty czy programy.
** Źródło: [http://www.wieczernik.oaza.pl/artykul/moja-wiara-a-zycie-spoleczne_id172 wieczernik.oaza.pl]
** Zobacz też: [[Ewangelia]], [[naród]]

==K==
* Każda nienawiść, każda pięść wyciągnięta przeciw bratu – jest przegraną.

* Każda rzecz wielka musi kosztować i musi być trudna. Tylko rzeczy małe i liche są łatwe.

* Klęska narodowa.
** Opis: o [[aborcja|niszczeniu życia nienarodzonych]].
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* [Kościół], którego życie oddala się wyraźnie od Wydarzenia Kalwarii; który zmniejsza swoje wymagania i nie rozwiązuje już problemów zgodnie z wolą Boga, lecz zgodnie z naturalnymi możliwościami człowieka; w którym Credo staje się elastyczne, a moralność relatywistyczna; Kościół na papierze, a bez Tablic Dziesięciorga Przykazań; Kościół, który zamyka oczy na widok grzechu, a za wadę ma bycie tradycyjnym, zacofanym, nienowoczesnym.
** Opis: homilia wygłoszona 9 kwietnia 1974 w katedrze warszawskiej.
** Źródło: [[Romano Amerio]], ''Iota unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku'', Wydawnictwo Antyk, 2009, s. 1.

* Kościół ma głęboki szacunek dla dziejów Narodu. Skrzętnie zbieramy okruchy dziejowe, jak okruchy ewangeliczne, bo są one zawsze pożywne. Najdrobniejsza okruszyna Ewangelii żywi ducha. Podobnie okruchy dziejów Narodu są siewcą jego ducha. Trzeba więc podawać młodemu pokoleniu to pożywienie, aby Naród nie zatracił związku z dziejami. Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.
** Opis: w kościele św. Piotra i Pawła w Kruszwicy, 18 września 1970.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 7.

* Kościół w naszej ojczyźnie, za wzorem swych najwyższych pasterzy, od wieków staje w obronie ludzi pokrzywdzonych nadużyciami ze strony władz. Dlatego też Kościół polski staje w obronie narodowej racji stanu. Oznacza to coś więcej aniżeli polityczna racja stanu. Albowiem polityczna racja stanu zmienia swoje wymiary, natomiast naród – trwa, ma swoją wiarę, swoje zasady moralne, swoja kulturę religijno-narodową, obyczaj narodowy i stoi na straży tych wartości, które nie od razu powstają i zniszczyć się od razu nie dadzą.
** Opis: wypowiedziane w 1975.

* Któż z Was dowiedzie na mnie grzechu? Ja wiem, że mówiąc to wszystko, ściągnę na siebie w krótkim czasie napaści prasy. To ja jestem winowajcą! To ja mam czarta! To ja rozrabiam! To ja podburzam! To ja rzucam niepokój w społeczeństwo! To ja będę oskarżony! Ja to wiem! Ale wolę być dzisiaj oskarżony niż za pięćdziesiąt lat, gdy trawa porośnie bruki i nie będzie komu po niej deptać, bo usłużna „racja stanu” wytnie „pogłowie polskie” dla ambicji, że się nikt nie myli – nawet wydając ustawy wrogie Narodowi. Tę winę przyjmę na siebie, w obliczu Boga, Narodu, jego sumienia i Waszego sumienia – jeśli Was na to nie stać.
** Opis: do lekarzy o przeciwdziałaniu uśmiercania nienarodzonych, Warszawa, 8 kwietnia 1962.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==L==
* Ludzie mówią – „czas to pieniądz”. Ja mówię inaczej – „czas to miłość”. Pieniądz jest znikomy, a miłość trwa.

* Ludzie postanowili, aby Boga nie było, ale nie wiedzą, że on nie ma obowiązku stosowania się do naszych uchwał.
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Ludzie ratują wartość pieniądza, ale nie umieją ratować wartości życia.

==Ł==
* Łatwiej zmienić ustrój, trudniej odmienić człowieka.

==M==
* Masoneria – ta złota międzynarodówka – chce niszczyć Kościół – „czarną międzynarodówkę” – z pomocą komunizmu – czerwonej międzynarodówki.
** Opis: próba przekonania władz do nienaruszania niezależności Kościoła poprzez utworzenie wspólnego antymasońskiego frontu w rozmowie z wicemarszałkiem Sejmu Franciszkiem Mazurem 30 stycznia 1953.
** Źródło: Ewa Czaczkowska, ''Kardynał Wyszyński. Biografia'', Kraków 2013, s. 172.

* Miarą naszej miłości ma być miłość, jakiej dla siebie oczekujemy od całego świata.

* Miejsce, w którym stoimy jest niezwykle wymowne. Tędy przechodził front wojenny, gdy w czasie powstania warszawskiego wojska niemieckie wdarły się tutaj, gdzie stoi pomnik obrońcy ludu, marszałka Małachowskiego, aby założyć front na linii od Kaplicy Literackiej do Kaplicy Prymasowskiej. Z drugiej strony broniły się oddziały powstańcze. Tędy biegła linia frontu, tutaj lała się krew. Tutaj też wypowiadano nadzieję i oczekiwanie, że Bóg strąci mocarzy z tronu, a walczących powstańców poderwie z prochu do życia. Stoimy (…) na froncie walki, która się tutaj rozegrała, wiemy kto zwyciężył.
** Opis: w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 23 września 1975.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 9.

* Miłość musi być próbowana jak złoto w ogniu prób; tylko mała miłość w ogniu prób kruszeje. Wielka oczyszcza się i rozpala.

* Miłość świadczona innym jest największym dobrodziejstwem dla nas samych, którzy zdobywamy się na okazywanie miłości.

* Modlitwa wzajemna jest błogosławioną więzią, która nigdy nie słabnie.
** Źródło: ''Druga kromka chleba''

* Możemy i powinniśmy przejmować się nędzą całego świata, milionami ludzi, którzy co roku umierają z głodu. Ale nie jesteśmy w stanie indywidualnie zaradzić potwornej niesprawiedliwości na świecie, w którym – otoczone narodami sytymi – żyją ludy niedożywione, głodujące, bezradne wobec własnej nędzy. Na to trzeba potężnej organizacji międzynarodowej, wysiłków wielu narodów i państw. Za krótkie są na ogół nasze ręce, aby dosięgnąć biedaka leżącego na ulicach Bombaju – możemy mu pomóc modlitwą i ofiarą składaną za niego Dobremu Bogu – ale nie są za krótkie nasze ręce, aby wesprzeć najbardziej nieszczęśliwych i opuszczonych, żyjących w naszych miastach i wsiach, na tej samej ulicy, a nieraz – tuż obok, na tej samej klatce schodowej.
** Opis: wypowiedziane w Warszawie, 24 maja 1975.

* Można dać bardzo dużo i serce zranić, a można bardzo malutko i serce rozradować, jakby skrzydła komuś przypiąć do ramion.

* Musi być krucjata – święta, Boża wyprawa w życie polskie, rodzime, aby wyzwolić w nas pasję pomagania innym! Czynić to trzeba odważnie – w prawdzie i miłości.
** Opis: o ogłoszeniu w Polsce Społecznej Krucjaty Miłości.
** Źródło: Stefan kard. Wyszyński, ''Idzie nowych ludzi plemię'', ''Ratujmy nasze człowieczeństwo i życie dzieci Narodu'', Warszawa, 23 marca 1969, s. 36.

* Musi się w nas rozpocząć głębokie szukanie prawdy przede wszystkim w naturze człowieka. Poznać naturę człowieka, poznać ją głęboko i całkowicie, zrozumieć kim jest właściwie człowiek – to wielki ratunek dla świata współczesnego.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Musicie ducha hartować, aby móc jak orły przelatywać w przyszłość ojczyzny!

==N==
* Najbardziej sponiewierany człowiek, najbardziej obwiniany, obciążony przez wszystkie kodeksy karne, jeszcze pozostaje człowiekiem, bo grzechy można z niego odczyścić a człowieczeństwo zostanie.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Najważniejszy jest człowiek. Wszystko ma służyć człowiekowi, wszystko ma być na kolanach przed człowiekiem.
** Źródło: [https://www.powiat-gniezno.pl/pl/aktualnosci/1548 ''W hołdzie Prymasowi Tysiąclecia''], powiat-gniezno.pl

* Najważniejsze jest zwycięstwo nad małym, czymś niesłychanie małym, – nad sobą.

* Największą mądrością jest umieć jednoczyć, nie rozbijać.

* Największym szczęściem jest dziecko! Może stu inżynierów postawić tysiące kombinatów fabrycznych, ale żadna z tych budowli nie ma w sobie życia wiecznego.

* Należy w sobie dostrzec pozytywne wartości, bo nawet w najgorszym z nas jest jeszcze ślad Bożej dobroci.

* Naród, który nie wierzy w wielkość i nie chce ludzi wielkich, kończy się. Trzeba wierzyć w swą wielkość i pragnąć jej.

* Naród, który walczy o najszlachetniejsze ideały, musi być trzeźwy!

* Naród, w którym rozłożona została rodzina – zanika. Istnieje bowiem biologiczna zależność i więź między rodziną a narodem (…) Naród stanowi ochronę dla rodziny i odwrotnie. W ciężkich czasach bytu narodowego, gdy nie mieliśmy wolności politycznej naród ze wszystkimi swoimi wartościami chronił się w zaciszu i dyskrecji życia rodzinnego. Pamiętam, jak będąc małym chłopcem uczyłem się w domu historii Polski na 24 obrazkach, które ojciec mój wyciągnął gdzieś z ukrycia. Czytaliśmy tę książkę podczas długich zimowych wieczorów. Jakże wiele z tamtych czasów zapadło mi w duszę do dziś dnia. Naród musi uznać prawa rodziny, a zwłaszcza prawo do jej trwałości. I nic z tego przeciwko temu podejmować nie może, bo szkodziłby sam sobie. Na służbie rodziny musi być cały dorobek narodu – jego język, dzieje, obyczaj i tradycje.
** Opis: wypowiedziane w 1976.

* Nie dziwmy się Kościołowi, że wszystko zaczyna od Matki Najświętszej i przez Nią, tak przecież zaczął Bóg Sam (…) Bóg zaczął odnowę świata od Niewiasty. Przez Nią wzbudził nadzieję, która utrzymywała się przedziwnie trwale w dziejach świata.
** Opis: w katedrze gorzowskiej, 1 grudnia 1957.
** Źródło: [http://www.naszaprzeszlosc.pl/files/tom008_00.pdf red. Alfons Schletz, ''Nasza przeszłość. Tom 8'', Kraków 1958. PDF, s. 16–17]

* Nie ma takich sytuacji, w których by jeszcze miłość nie miała czegoś do powiedzenia.

* Nie mogę odłożyć pióra, zanim nie dotknę tu jeszcze jednej sprawy, która ma dla wspólnoty kleru większe, niż się wydaje, znaczenie, a dla Ludu Bożego jest społecznym wyznaniem wiary. Mam na myśli sutannę kapłańską. Sutanna nie jest ubiorem w szeregu innych strojów, ale jest wyznaniem wiary przed ludźmi, jest odważnym świadectwem danym Chrystusowi, jest przyznaniem się do Kościoła. Kiedy raz przybrałem ten strój, muszę nie tylko pytać siebie, czy go noszę, ale w rachunku sumienia pytać – jeśli to miałoby się zdarzyć – dlaczego zdjąłem znak wiary i kapłaństwa. Czy z lęku? Ze słabości? Nie! Zdjęcie stroju duchownego to to samo, co usunięcie krzyża przydrożnego, aby już nie przypominał Boga.
** Źródło: ''List do moich kapłanów'', Paryż 1969, tom III, s. 76, 77.
** Zobacz też: [[sutanna]]

* Nie można brnąć bezkrytycznie w tzw. nowoczesność, bo ona jest pełna fałszu i bierze ludzi w niewolę.

* Nie musisz wszystkiego rozumieć, wystarczy, że wszystko, co Bóg daje, kochasz.

* Nie o to idzie, abyśmy umieli bronić siebie przed innymi, lecz by każdy z nas myślał, jak ma innych bronić przed sobą.

* Nie to jest ważne, by krytykować przeszłość, lecz aby swój własny wysiłek włożyć w lepszą przyszłość.
** Źródło: ''Kromka chleba. Wybór myśli z pism i przemówień'', oprac. Zdzisław J. Peszkowski, wyd. Veritas, 1972, s. 52.
** Zobacz też: [[wysiłek]]

* Nie trzeba innych ciągle ganić, karcić, wytykać. Należy zawsze odwoływać się do wartości, które są w każdym człowieku, chociażby ten człowiek był najbardziej sponiewierany i zniszczony.

* Nie trzeba stawiać granic Bożej Opatrzności.
** Opis: żartobliwie w reakcji na śpiewane mu ''Sto lat''.
** Źródło: za [[Jan Paweł II|Janem Pawłem II]], podczas homilii wygłoszonej w Toruniu w dniu 7 czerwca 1999.

* Nie wystarczy urodzić się człowiekiem, trzeba jeszcze być człowiekiem.

* Nienawiścią nie obronimy naszej ojczyzny, a musimy jej przecież bronić. Brońmy jej więc miłością! Naprzód między sobą, aby nie podnosić ręki przeciw nikomu w ojczyźnie, w której ongiś bili nas najeźdźcy. Nie możemy ich naśladować. Nie możemy sami siebie poniewierać i bić. Polacy już dosyć byli bici przez obcych, niechże więc nauczą się czegoś z tych bolesnych doświadczeń. Trzeba spróbować innej drogi porozumienia – przez miłość, która sprawi, że cały świat, patrząc na nas, będzie mówił: „Oto, jak oni się miłują”. Wtedy dopiero zapanuje upragniony pokój, zgoda i wzajemne zaufanie.
** Opis: wypowiedziane w Niepokalanowie, kwiecień 1969.

* Nienawiść można uleczyć tylko miłością.

* Nietrzeźwość przykleja nam szyld narodu bezrozumnego, bezmyślnego, niewytrzymałego tak dalece, że często inne kraje zastanawiają się nad tym, czy narodowi, który tak wiele przepija, warto spieszyć z pomocą.

* Nieustannie w nas mówi Bóg: Bóg Ojciec, Bóg Syn, Bóg Duch, których my ciągle wzywamy. I On, Bóg w Trójcy jest w nas. To jest nasze bogactwo, nasze „towarzystwo”. Nigdy nie jesteśmy samotni. Stajamy się nawiązać z Nim żywy kontakt, a zobaczymy jak w promieniach Bożej miłości rozwiązują się wszystkie trudności osobiste.
** Źródło: Bronisław Piasecki, ''Ostatnie dni Prymasa Tysiąclecia'', Poznań 2001, s. 13.

* Nie zmuszą mnie niczym do tego, bym ich nienawidził.
** Źródło: ''Zapiski więzienne'', Stoczek Warmiński, 24 grudnia 1953

* „Non possumus” (łac. nie możemy).
** Opis: do władz komunistycznych w 1953.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

==O==
* Od siebie trzeba wymagać najwięcej.

* Od Niemców dostaliśmy wszystko, tylko nie od tych, od których chcieliśmy. Granice uznał rząd SPD i Kościół ewangelicki, a my chcieliśmy, by była to partia chrześcijańska CDU i Kościół katolicki. 
** Opis: wypowiedź w rozmowie z dawnym radcą ambasady RFN, Winfriedem Lipscherem o rozczarowującej reakcji episkopatu niemieckiego na [[:w:Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]]
** Źródło: [https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1-s172-177/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1-s172-177.pdf Orędzie biskupów polskich do niemieckich z 18 XI 1965 r. – z perspektywy czasu], Jerzy Myszor, Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne, 39/2006, s. 174.

* Otrzymaliście w tej chwili straszliwą władzę. To jest władza nie tylko nad szatanami, nie tylko nad znakami sakramentalnymi, ale przede wszystkim – nad samym Bogiem! Jesteście przecież „spirituales imperatores” a jako tacy, macie władzę rozkazywać nawet samemu Bogu.
** Źródło: ''Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński'', Ateneum Kapłańskie, Zeszyt 2 IX-X 1960, s. 165.

* Ożywiajmy w sobie ambicję życia, tak konieczną narodowi, który dotąd bardziej wsławił się sztuką bohaterskiego umierania niż umiejętnością życia.

==P==
* Pamiętajcie, nowa Polska nie może być Polską bez dzieci Bożych! Polską niepłodnych lub mordujących nowe życie matek! Polską pijaków! Polską ludzi niewiary, bez miłości Bożej! Nie może być ojczyzną ludzi bez wzajemnej czci jedni dla drugich, bez ducha ofiary i służby, bez umiejętności dzielenia się owocami pracy z tymi, którzy sami nie są w stanie zapracować na życie i utrzymanie.
** Opis: wypowiedziane w Kobyłce, 8 września 1970.

* Pamiętajcie, że głowa jest ponad sercem.

* Piotr miał łódź i Karol miał łódź.
** Opis: po wyborze [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] na papieża w 1978; nawiązując do nominacji na biskupa księdza Wojtyły, który dowiedział się o tym będąc na spływie kajakowym z młodzieżą.
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl
** Zobacz też: [[Piotr Apostoł]]

* Po 35 latach pracy [biskupiej] widzę, że jestem zaledwie pyłkiem historycznym.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Po to gromadzimy, abyśmy mieli co rozdawać.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 348.

* Pokój światowy zaczyna się od pokoju naszego serca

* Polaków nie zdobywa się groźbą, tylko sercem.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.
** Zobacz też: [[groźba]]

* Polska jest chrześcijańska, Naród jest katolicki (…). Polska jest jednością, Polska jest całością, Polska jest jednym sercem, Polska jest jednym ramieniem. Polska jest jak wielka rodzina, wspaniała Bożą mocą i siłą przedziwną. Polska jest zespolona nie jednym węzłem, nie parcianym powrozem, Polska jest zespolona sercem wiary. Jej siłą jest wiara Chrystusowa! Jej jednością jest moc nadprzyrodzonej łaski Bożej! Jej nadzieją niezłomną jest pragnienie katolickiej Polski, Chrystusowej Polski!
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Polska żyje… Polska pracuje… Polska nie traci nadziei… Polska wierzy… Polska miłuje… Polska idzie w przyszłość… Powtórzcie młodzieży harcerskiej słowa, które wypowiada Prymas – harcerz. Powiedzcie naszej młodzieży, że Polska ogarnia ją ramionami Matki.
** Opis: Neviges, 23 września 1978.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/wyszynski_jednajestpolska ''Jedna jest Polska – wspólna Matka''], opoka.org.pl, 25 stycznia 2001

* Poprzednik Waszej Świątobliwości, Jan XIII, przyjął Polskę do rodziny narodów chrześcijańskich i wprowadził ją do Kościoła Świętego. Wasza Świątobliwość prowadzić będzie nas w bramy 1000-lecia Chrześcijaństwa.
** Opis: do [[Jan XXIII|Jana XXIII]].
** Źródło: [http://www.jasnagora.com/wydarzenie-8503 ''Bł. Jan XXIII a Jasna Góra. U progu kanonizacji''], jasnagora.com, 27 kwietnia 2014.
** Zobacz też: [[Jan XIII]], [[Chrzest Polski]]

* Powszechnie mówi się, że: czas to pieniądz. A ja wam powiem: czas to miłość! Bo my wszyscy, jak tu stoimy, jesteśmy owocem Ojcowej miłości. Nie byłoby nas na świecie, ani na tym placu, gdyby Bóg Ojciec każdego z nas nie umiłował pierwszy! On cię umiłował wcześniej, zanim jeszcze twoja matka ujrzała cię na swoich ramionach, zanim przytuliła cię do piersi. Wiedz, że nie jej miłość do ciebie była pierwsza, ale miłość Ojca niebieskiego, który wszczepił swoją miłość w serce twej matki, a ona ci ją tylko przekazała. Dlatego jesteśmy wszyscy owocem miłości Ojcowej, Bożej. A na umocnienie tej prawdy posłał Bóg Syna swego, wołającego: Ojcze! Jako znak, że Ojciec miłuje. „Tak Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby wszelki, który wierzy weń, nie zginął, ale miał wieczne życie” (J 3,16). Oto jest cała misja Chrystusa na ten świat przychodzącego. Potwierdzenie, że jesteśmy dziećmi miłości Ojcowej, i że Bóg nie przestaje nas miłować. Całe nasze życie tyle jest warte, ile jest w nim miłości.
** Opis: wypowiedziane na Jasnej Górze, 15 sierpnia 1979.

* Poznać naturę człowieka, poznać ją głęboko, całkowicie, zrozumieć kim jest właściwie człowiek – to wielki ratunek dla współczesnego świata.

* Pozostanie wśród nas duchem swych czynów, bo te czyny żyją i wywołują go przed oblicze stęsknionego narodu, który łaknie wspaniałych wzorów życia, który w każdym wieku musi mieć swych wielkich mężów, obrazy godnego życia.
** Opis: o [[Adam Stefan Sapieha|Adamie Stefanie Sapieże]], w 1951.
** Źródło: [http://kardynalsapieha.pl ''Przywrócić Pamięci''], kardynalsapieha.pl

* Pragnę abyście byli pełnymi ludźmi. Wymaga to od Was, abyście postawili sobie twarde wymagania. (…) Jesteście wielkimi skarbami w oczach Boga i w oczach naszych. Każdy z Was jest dziełem wielkiej miłości Boga! Każdy z Was ma ogromną, nieocenioną wartość w obliczu Boga, Ojczyzny i Kościoła. Dlatego tak gorąco pragnęliśmy Was wszystkich ogarnąć, przycisnąć do serca i jako najwspanialsze skarby – ubezpieczyć.
** Opis: o młodzieży polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Premier przyjął mnie bardzo grzecznie, był wyraźnie zakłopotany, od czego zacząć. Próbował tłumaczyć nieco przeszłość. Zaczął obszernie malować sytuację Polski, która jest zagrożona. W partii panuje walka. Podnosi głowę stalinizm, co niesie za sobą antysemityzm i niebezpieczeństwo ostrego kursu (…) Długo rozwodził się nad wzrastającym antysemityzmem. Wyraziłem zdanie, że antysemityzm jest większy w prasie polskiej niż w rzeczywistości. Prowadzi to do tego, że zagranica wierzy prasie, bo nie zna faktów. To przynosi wielką szkodę Polsce w jej zabiegach o pożyczki zagraniczne. W tej chwili szkodzi Polsce i rządowi straszak antysemityzmu.
** Źródło: z zapisków prymasa z rozmowy z premierem Józefem Cyrankiewiczem 14 stycznia 1957.

* Przebaczenie jest przywróceniem sobie wolności, jest kluczem w naszym ręku od własnej celi więziennej.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* Przestańmy nareszcie kręcić się wokół siebie, a pomyślmy o niesieniu pomocy innym.

* Przyjdą nowe czasy. Wymagają nowych świateł, nowych mocy. Bóg je da w swoim czasie. Pamiętajmy, że jak kard. Hlond, tak i ja wszystko zawierzyłem Matce Najświętszej i wiem, że nie będzie słabszą w Polsce, choćby ludzie się zmieniali.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl
** Zobacz też: [[August Hlond]], [[Bóg]], [[Polska]]

* Przywołała nas wszystkich do Gietrzwałdu. Nie pytaliśmy o drogi – wszyscy je znają. Jakaż to siła jednocząca, a przy tym pełna pokoju. Niesie radość, wnosi spokój w duszę (…). Aż cieszyć się trzeba, że w Polsce działa taka siła, która bez gwałtu i przemocy wszystko uspokaja, jednoczy, raduje. Jak trzeba z tej siły korzystać.
** Opis: podczas koronacji obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.
** Źródło: [https://olsztyn.tvp.pl/33937647/homilia-prymasa-polski-na-gietrzwaldzkich-bloniach ''Homilia prymasa Polski na gietrzwałdzkich błoniach''], olsztyn.tvp.pl, 10 września 2017.
** Zobacz też: [[objawienia w Gietrzwałdzie]]

==R==
* Rodziny bezdzietne – to Naród starczy i zwiędły, rodzina małodzietna – to Naród anemiczny i wegetujący. Rodziny wielodzietne – to Naród pełen tężyzny, duchowej zdolności, o wielkim wyborze talentów i sił.
** Opis: Komańcza, 1956.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==S==
* Sercem nie można służyć za pieniądze, sercem służy się za darmo, bezinteresownie.

* Stasiu, takie przyszły czasy, siedzą robotnicy, rolnicy, intelektualiści, różni ludzie z całego narodu, dobrze jest, że siedzi też prymas i księża, bo naszym zadaniem jest być z narodem w każdych okolicznościach.
** Opis: do współwięźnia, ks. Skorodeckiego, po uwięzieniu przez komunistów w roku 1953.
** Źródło: [[Jan Żaryn]], ''Kościół w PRL'', Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2004, s. 33.

* Sztuką jest umierać dla ojczyzny, ale największą sztuką jest dobrze żyć dla niej.

==Ś==
* Światu potrzeba dziś więcej wrażliwych serc niż zimnej stali!
** Źródło: ''Bochen chleba''

==T==
* Tak często słyszymy zdanie: „Piękną i zaszczytną rzeczą jest umrzeć za ojczyznę”. Jednakże trudniej jest niekiedy żyć dla ojczyzny. Można w odruchu bohaterskim oddać swoje życie na polu walki, ale to trwa krótko. Większym niekiedy bohaterstwem jest żyć, trwać, wytrzymać całe lata.
** Opis: w Warszawie 6 stycznia 1981.

* Tak mało jeszcze jesteśmy chrześcijanami…&lt;br /&gt;Tak mało w nas zmysłu społecznego…&lt;br /&gt;Tak mało wiary w zdecydowany postęp…&lt;br /&gt;Tak mało śmiałości inicjatywy społecznej…&lt;br /&gt;Tak mało odwagi do pokazania, że tego – jednego – potrzeba…&lt;br /&gt;Bezinteresowność w służbie potrzebie ludzkiej.
** Opis: ''Zapiski więzienne'', 19 marca 1955.
** Źródło: [http://www.wieczernik.oaza.pl/artykul/moja-wiara-a-zycie-spoleczne_id172 wieczernik.oaza.pl]

* Tam, gdzie panuje wielka ufność ku Maryi i wiara w Jej zwycięstwo, tam Bóg dokonuje przez Nią przedziwnych cudów swojej potęgi.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Ten, kto zamknął się w nienawiści, już się skończył!

* Teraz dopiero rozumiem w pełni myśl Ojca świętego, myśl przez pierwszego Prymasa Stolicy urzeczywistnioną: Gniezno z Warszawą mają być zespolone w jednych dłoniach (…) W woli głosu Rzymu rozumiem znaczenie i wymowę dziejową zaślubin wznoszącej się z gruzów Stolicy z odwiecznie żyjącą w pokoju chrześcijańskim stolicą duchową – Gnieznem.
** Opis: przemówienie ingresowe, Warszawa, 6 lutego 1949, cyt. za: S. Wyszyński, ''Jedna jest Polska'', Warszawa 1989, s. 5. Fragment o unii personalnej archidiecezji: gnieźnieńskiej i warszawskiej.

* To jest jakaś przedziwna, delikatna linia Boga, który dobiera sobie ludzi właściwych dla zadań szczególnych. I tak na czele wielkiej rodziny niewidomych postawił Matkę niewidomą, jak ongiś na czele rodziny Bożej postawił Boga-Człowieka. Bóg jest Ojcem do końca, i to dla wszystkich. Do wszystkich chce przemawiać językiem dla nich zrozumiałym. Bóg jest wolny od narzucania swego stylu. On raczej wczuwa się w nasze możliwości i działa na nas nie według swoich, ale według naszych możliwości – delikatnie, oględnie. Taka też była Matka Elżbieta.
** Opis: o [[Róża Czacka|Róży Czackiej]], na jej pogrzebie 19 maja 1961.
** Źródło: [http://idziemy.pl/wiara/matka-czacka-poszukiwala-zagubionych-wywiad-z-s-radoslawa-podgorska/69267/2/ ''Matka Czacka poszukiwała zagubionych - wywiad z s. Radosławą Podgórską''], idziemy.pl, 14 maja 2021.

* To jest prawdziwa przyjaźń – osłaniać innych nawet kosztem siebie.

* Trzeba wielkiej odwagi w głoszeniu prawdy (…). Nie można i nie wolno żonglować słowem. Nie wolno liczyć, że z pomocą słowa uda się wprowadzić w błąd drugiego człowieka. Bo człowiek jest dociekliwy. Może się to udać raz lub drugi, ale jeżeli kłamstwo w słowie stanie się nałogiem, wówczas traci zaufanie autor kłamliwych słów i stracą wartość wypowiadane słowa, ludzie natomiast zaczną czytać między wierszami i stworzą własne, drastyczne określenia dla producentów kłamliwych słów.
** Opis: w kościele św. Marcina w Poznaniu, 23 kwietnia 1970.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 7–8.

* Trzeba więc naprzód porzucić smutki, narzekania, wyleczyć się z samego siebie, ze swoich urazów psychicznych, które są dla nas większym nieszczęściem niż wszystko, co nas otacza.

* Trzeba zerwać z manią obrzydzania naszych dziejów i dowcipkowania z tragicznych niekiedy przeżyć narodu (…). Nie lękajmy się Najmilsi, że zejdziemy na manowce szowinizmu i błędnego nacjonalizmu. Nigdy nam to nie groziło. Zawsze wykazywaliśmy gotowość do poświęcania siebie za wolność ludów.

* Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy przezwyciężyć w sobie niechęci, ile zdołaliśmy przełamać ludzkiej złości i gniewu.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile ludziom zdołaliśmy zaoszczędzić smutku, cierpień, przeciwności.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy okazać ludziom serca, bliskości, współczucia, dobroci i pociechy.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy zapłacić dobrem za wyrządzane nam zło.
** Źródło: [https://dzielneniewiasty.pl/ksiadz-kardynal-wyszynski-tyle-wart-jest-nasz-rok/ ''Ksiądz kardynał Wyszyński: „tyle wart jest nasz rok”''], dzielneniewiasty.pl, 1 stycznia 2021

==U==
* Umiemy wyliczyć winy innych ludzi wobec nas, ale naszych win wobec innych na ogół nie widzimy. O belce we własnym oku będziemy mówili potem lub nigdy. Najpierw wolimy zająć się pyłkiem w oku bliźniego.

* Umiera się raz i człowiek szybko okrywa się sławą, ale żyje się w trudzie, bólu i cierpieniu, długie lata, i to jest większe bohaterstwo.

* Uprzejme spojrzenie i uśmiech znaczą często więcej, niż udana rozmowa.

==W==
* W brązowe podwoje, prastarej płodnej Matki Kościołów polskich, Bazyliki Gnieźnieńskiej, wchodzę z pokorą i dumą! (…) nie jestem ci ja ani politykiem, ani dyplomatą, nie jestem działaczem, ani reformatorem. Ale natomiast jestem Ojcem Waszym duchowym, Pasterzem.
** Źródło: [https://www.powiat-gniezno.pl/pl/aktualnosci/1548 ''W hołdzie Prymasowi Tysiąclecia''], powiat-gniezno.pl

* W czasie Powstania Warszawskiego, jako kapelan w szpitaliku powstańczym, byłem świadkiem licznych operacji w dzień i w nocy. Nogi i ręce wynoszono koszami. Na razie nie można ich było pochować uczciwie, więc kładziono je do dołu. Mówiłem lekarzom: to są szczątki naszych braci, należy je szanować, pamiętając o wielkiej godności ciała ludzkiego. Z wielkim szacunkiem na kolanach trzeba pochować człowieka. Człowiek ma wielką godność, bo jest dzieckiem Boga. A Bóg życia istnieje niezależnie od tego, czy w Niego wierzymy, czy nie. On jest Stwórcą, źródłem istnienia. Jego imię: „Jest, Który Jest”.
** Opis: w przemówieniu do lekarzy, Warszawa, 7 czerwca 1959.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009

* W łyżce zupy odbija się uznojone oblicze oracza, robotnika, kucharki.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* W Rzymie, w Angelicum, na wykładach ojca Gillet, było sześciu Murzynów i reszta, jak w wieży Babel: Anglicy, Francuzi, Holendrzy i inni, 40 osób, z 30 narodów. Murzyni siedzieli na samym końcu. Obok nich było jedno miejsce wolne, bo nikt nie chciał przy nich usiąść. Wreszcie ja usiadłem. Przychodzili do mnie ci i owi z zapytaniem: „Co ty robisz, po co tam siedzisz?” Mówię: „Bo nikt nie chce tam siedzieć”. „Słaby motyw”, powiada jakiś Francuz. Mówię mu: „To idź, usiądź!” Oczywiście, nie usiadł. Ojciec Gillet mówił strasznie mądre rzeczy. Kiedyś na korytarzu powiedziałem mu: „Ojcze, niech Ojciec tak przemówi do swoich słuchaczy, aby wszyscy zechcieli usiąść przy tych Murzynach”. Na to ojciec Gillet, który trochę umiał po polsku: „Polaki zawsze walczą za naszą wolność i waszą”. Pojechałem stamtąd do Paryża, a Murzyni zostali sami.
** Opis: z rozważań o modlitwie ''Ojcze nasz''.

* Warto służyć każdemu człowiekowi i dla każdego warto się poświęcić.

* We wszystkim tym, co zdarza się w życiu człowieka, trzeba odczytać ślady miłości Boga. Wtedy do serca wkroczy radość.

* Wiadomo, że nie powstało wiele dobrych rzeczy, dlatego że czekało się na lepsze.

* Widzimy współcześnie odnawiający się głód ludzi prawdziwych. To znaczy żyjących w prawdzie i miłości; ludzi jasnych, przejrzystych, którzy mają oblicza prawdziwe, a nie zniekształcone kłamstwem.

* Wielkie sprawy powstają w ciszy i skupieniu. Musimy uczyć się sztuki milczenia i skupienia.

* Współczesnemu światu potrzeba mądrości kontemplacji, jeśli ma się uratować, a nie zginąć w szumie liści sezonowych mądrości.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* Wszystkie niemal powstania Polski już powalonej, nie wyłączając powstania warszawskiego, które zrosiło krwią najlepszych synów posadzkę tej Katedry, były dowodem, że Polska chce żyć, że ma prawo do życia i możność utrzymania się przy życiu własnymi siłami.
** Opis: w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 21 kwietnia 1974.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 9.

* Wszystko, co nas spotyka – zdrowie czy cierpienie, dobro czy zło, chleb czy głód, przyjaźń ludzka czy niechęć dobrobyt czy niedostatek – wszystko to w ręku Boga może działać ku dobremu.

* Wszystko postawiłem na Maryję.
** Źródło: [http://idziemy.pl/kosciol/-wszystko-postawilem-na-maryje-cytaty-maryjne-kard-wyszynskiego- ''„Wszystko postawiłem na Maryję” - cytaty maryjne kard. Wyszyńskiego''], idziemy.pl, 23 marca 2020.
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu]]

* Wszystko to, co jest przed Tobą, pozostaje do zdobycia. Życiu, które nadchodzi, możesz nadać głębszą treść, wartość i znaczenie. Zależy to od Twojej oceny życia i czasu, od Twojego stosunku do pracy, od szacunku dla Twego umysłu, woli i serca, dla twych wartości ludzkich, narodowych i chrześcijańskich.

* Wy jesteście przyszłością Narodu.
** Opis: o [[młodzież]]y polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Wy macie przenieść Polskę w nowe Tysiąclecie. Wy macie uratować całe doświadczenie wiary i kultury ojczystej i ponieść je w przyszłość.
** Opis: o zadaniach dla młodzieży polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl
** Zobacz też: [[wiara]], [[kultura]], [[przyszłość]]

* Wydaje mi się, że nie ma nic bardziej nieprawdziwego (…) kompleks jest czymś chorobliwym, podczas gdy my mieliśmy zdrowe dążenie do wolności, pogwałconej i odebranej nam (…). Nie o kompleks więc idzie (…). Szło o poczucie pogwałconego prawa Narodu do samostanowienia o sobie i do decydowania o swej wolności (…). Przyglądaliście się może kiedyś ptakowi, jak tłucze się w klatce? (…) Chyba nie można mówić: głupi ptak, trzeba raczej powiedzieć: – on się rwie w światy. I każdy, kto uczciwy, ułatwi mu to (…). I nie car miał rację, gdy na Zamku Warszawskim odpowiadał butnie: „Porzućcie wszelkie sny!” – tylko właśnie ci, co padali, obejmując miłośnie otwartą piersią ukrzyżowaną pierś Matki Polki. Tylko oni mieli rację! A my, po stu latach, wiemy to jeszcze lepiej!
** Źródło: polemika Wyszyńskiego z redaktorem „Tygodnika Powszechnego” Stanisławem Stommą na temat sensu powstań niepodległościowych wygłoszona 27 stycznia 1963 w stulecie powstania styczniowego.

* Wyjątkowe sytuacje zdołają nas uleczyć z choroby ludzi nasyconych, która pozbawia nas zdolności oceny prawdziwej wartości łyżki strawy i kromki zeschłego chleba.

==Z==
* Z drobiazgów życiowych wykonanych wielkim sercem powstaje wielkość człowieka.

* Zagadnienia „brak czasu” nie rozwiąże się przez pośpiech, lecz przez spokój.

* Zaprzestańmy stawiać wymagania innym! Sobie je dyktujmy!

* Zanim wytnie się drzewa, które owocują, trzeba się dobrze upewnić, czy te, które sadzimy, albo dopiero będziemy sadzić, w ogóle przyniosą owoce.
** Źródło: Anna Chodyka, [https://www.rp.pl/artykul/747886.html?p=2 ''Ksiądz ma prawo do wolności, ale nie do swawoli''], rp.pl, 6 listopada 2011

* Zestawienie Kościoła z tymi panami jest uwłaczające dla Kościoła; dysproporcja intencji jest szokująca (…). My toczymy z władzą spory z innej pozycji, nas interesują problemy moralne, mamy świadomość swego miejsca w narodzie, jesteśmy jego synami; (…) odrzucamy niepoważne formy akcji politycznej, takie jak głodówka w kościele św. Krzyża czy uprzednio w kościele św. Marcina. Notabene, gdybym miał im radzić, tobym powiedział: Usadźcie się w Domu Partii, to adres właściwy, a nie kościół.
** Opis: w październiku 1979 o działaczach KOR-u w rozmowie z kierownikiem Urzędu do spraw Wyznań Kazimierzem Kąkolem.
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,76842,10263125,Zieja__Stoje_na_rynku_nienajety.html Magdalena Grochowska, ''Zieja. Stoję na rynku nienajęty'', wyborcza.pl, 12 września 2011]
** Zobacz też: [[KOR]]

* Ziemia polska ma być ziemią żywych, a nie umarłych. Jaka jest rodzina domowa, taka też będzie rodzina ojczysta – Naród. Jeżeli rodzina domowa będzie rodzić żywych, to i Naród będzie żył; jeśli rodzina domowa uszanuje dziecię, będzie uszanowany w tej ojczyźnie człowiek. Jeżeli nie będą umieli uszanować maleńkiego życia, które się rodzi w komórce ogniska domowego, nie uszanują i życia obywateli, bo mordować nauczą się w rodzinie. Naprzód będą mordować swoje dzieci, a potem innych obywateli. W ten sposób, zamiast społeczności życiodajnej, będzie się tworzyć społeczność morderców i Naród będzie samobójczy. Zada sobie samemu śmierć własną ręką. I skończy się taki Naród, i sprawdzi się to, co o niektórych narodach mówią już dzisiaj słowami Pisma Świętego: „Imiona głupich będą wymazane z ziemi żyjących”.
** Opis: Warszawa, 7 maja 1958.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* Zmalała cena rodzących się Polaków! (…) Gdy przegląda się pisma, zastanawia dziwny styl prasy, która napada bezmyślnie jak na największych wrogów na tych, którzy chcieliby wydać po Bożemu na świat kształtujące się życie i uszanować prawo do życia (…). Bardzo łatwo jest dzisiaj niszczyć rodzące się życie. Skąd przyszło to Narodowi, który z Ewangelii wie, że życie jest darem Boga Ojca, światłością ludzi. Skąd przyszło to Narodowi, który dotychczas tak ufał matkom, że na kolanach ręce ich całował? (…) Dlaczego tak łatwo daliśmy się przekonać ludziom płatnym od wiersza, którzy zapełniają prasę artykułami namawiającymi do mordowania Polaków? Dlaczego tak łatwo im uwierzyliśmy? Skąd nam to przyszło? (…) Pamiętajmy, że łatwo jest zaprowadzić samobójczy obyczaj narodu, ale trudno go potem zwalczyć. O, bardzo trudno! Łatwo jest wychować młode pokolenie samolubów, którzy nie chcą przyjąć na siebie i wypełnić żadnych obowiązków, ale trudno później odebrać samolubom kamienne serca i dać im serca wrażliwe.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==Ź==
* Źle czyni człowiek, jeśli poprzestaje na zadowoleniu z siebie i łatwo przyjmuje pochwałę ludzką. Ale również źle czyni, jeśli boi się krytyki i nagany.

==Ż==
* Życie jest większe od legend, bo w życiu jest prawda.

* Życie trzeba przeżyć godnie, bo jest tylko jedno.

* Życzliwe spojrzenie i uśmiech więcej nieraz znaczą niż udany dialog.

==O Stefanie Wyszyńskim==
* Autorytet papieża Jana Pawła II i prymasa [Stefana] Wyszyńskiego napełnił społeczeństwo polskie nadzieją, że możliwa jest zmiana jego położenia i odrzucenie pętających Polskę więzów. W 1980 r. nadzieja ta znalazła spełnienie w powstaniu „Solidarności”.
** Autor: [[Michał Tymowski]], ''Najkrótsza historia Polski'', Gdańsk 1993, s. 148.
** Zobacz też: [[Jan Paweł II]], [[Solidarność]]

* Byłem kiedyś z grupą przyjaciół na spotkaniu (może nawet audiencji) u kardynała Deskura w Watykanie. A ponieważ pracował wiele lat w kongregacji kanonizacyjnej, spytaliśmy go o beatyfikację Wyszyńskiego.&lt;br /&gt;Odpowiedział: – Nigdy. – Dlaczego? – zapytaliśmy zdziwieni.&lt;br /&gt;A ten odpalił: – Zdrajca narodu polskiego i zdrajca Kościoła. Zupełnie nas zatkało.&lt;br /&gt;– Jak to?&lt;br /&gt;– Podpisał porozumienie z komunistami wbrew woli papieża Piusa XII (zdrada Kościoła).&lt;br /&gt;Zaczął bardzo szybko obsadzać nową administracją kościelną tak zwane ziemie odzyskane, wbrew stanowisku Watykanu. Papież – mówił Deskur – zawsze bronił Polski w jej historycznych granicach, a Wyszyński to zignorował (zdrada narodu polskiego).
** Autor: [[Tadeusz Bartoś]], rozmowa Agaty Bielik-Robson i Tadeusza Bartosia, [http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/czytaj-dalej/20130316/ateizm-gnoza-i-magiel-polski ''Ateizm, gnoza i magiel polski'', krytykapolityczna.pl, 16 marca 2013]
** Zobacz też: [[Andrzej Maria Deskur]]

* Człowiek, który nie tylko umiłował dzieje – czyli przeszłość ojczystej kultury, ale który tę kulturę tak wspaniale tworzy na żywo i kształtuje na oczach obecnego pokolenia Polaków i wraz z nimi.
** Autor: [[Jan Paweł II|Karol Wojtyła (Jan Paweł II)]]
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Jako nieustraszony rzecznik człowieka oraz jego nienaruszalnych praw w życiu osobistym, rodzinnym, społecznym i narodowym, stał się zmarły Prymas szczególnym przykładem żywej miłości do Ojczyzny i musi być policzony jako jeden z największych mężów w jej dziejach.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* Kardynał tysiąclecia, Wyszyński, jeszcze jako zwykły ksiądz i teolog był orędownikiem nazizmu i samego Hitlera, co znajdowało wyraz w redagowanych przez niego publikacjach.
** Autor: [[Janusz Palikot]], [http://palikot.blog.onet.pl/ blog, 19 listopada 2012]

* Kiedy dowiedział się o zamachu (…) jakby kurczowo uczepił się życia, nie chciał odejść, dopóki nie miał pewności… I dlatego przez trzy tygodnie trwał w nieznośnej agonii. Zamknął oczy dopiero wtedy, gdy potwierdzono mu, że życie papieża nie jest już w niebezpieczeństwie.
** Autor: [[Stanisław Dziwisz]]
** Opis: o Stefanie Wyszyńskim, który w czasie swojej ciężkiej choroby prosił wiernych w Polsce o zastąpienie modlitw w jego intencji modłami o życie i zdrowie ciężko rannego w [[Zamach na Jana Pawła II|zamachu 13 maja 1981 Jana Pawła II]].
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl

* Ksiądz prymas nie miał samych zwolenników za swojego życia, nie miał ich bezpośrednio po swojej śmierci, zawsze byli ci, którzy mu się przeciwstawiali. Właściwie przeciwstawiali się nie tylko jego wizji Kościoła, teraźniejszości i przyszłości, ale mieli swoją własną politykę, wizję miejsca Kościoła we współczesnym świecie i stawiali bardziej na tzw.demokrację, cokolwiek miałoby to dla nich oznaczać, niż na twórczą rolę Kościoła. To się nie skończyło, to trwało bardzo długo i trwa nadal. Rozmaite odpryski tej postawy czasami bardzo dotkliwie docierają do różnych środowisk, docierają również do Rzymu, nie ułatwiając starań drogi do beatyfikacji kard. Wyszyńskiego. Jeżeli chodzi o wskazanie tych ludzi, myślę że byłoby dobrze, gdyby się sami ujawniali, to będzie i dla nich zdrowsze, bo będzie okazją do rachunku sumienia.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018

* Nie byłoby na Stolicy Piotrowej tego papieża Polaka, który dziś pełen bojaźni Bożej, ale i pełen ufności, rozpoczyna nowy pontyfikat, gdyby nie było Twojej wiary, niecofającej się przed więzieniem i cierpieniem, Twojej heroicznej miłości, Twojego zawierzenia bez reszty Matce Kościoła; gdyby nie było Jasnej Góry i tego całego okresu dziejów Kościoła w Ojczyźnie naszej, który związany jest z Twoim biskupim, prymasowskim posługiwaniem.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Nie tylko chciał niektóre zmiany wprowadzać powoli, ale do innych postanowień soboru w ogóle nie był przekonany. Był bowiem ogromnie przywiązany do tej wizji Kościoła, jaką reprezentował Pius XII – bardzo hierarchicznej i paternalistycznej. Ten paternalizm bardzośmy odczuwali i do dzisiaj ciąży on nad polskim Kościołem.
** Autor: [[Stanisława Grabska]]
** Źródło: [[Grzegorz Śniadoch]], ''Msza święta trydencka. Mity i prawda'', wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 103–104.

* Niekoronowanemu Królowi Polski.
** Opis: napis na szarfie wieńca złożonego przez związkowców NSZZ [[Solidarność]] w czasie pogrzebu prymasa Wyszyńskiego, 31 maja 1981.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Prymas Wyszyński, który wykazał się wielką mądrością i doskonałym wyczuciem specyfiki polskiego Kościoła, podkreślał, że zewnętrzne zmiany nie są aż tak bardzo ważne, najważniejsza jest bowiem zmiana sposobu myślenia o Kościele. Dlatego kładł on nacisk na przekształcanie świadomości Kościoła, na to, by zwykli ludzie poczuli się Kościołem. Uważał, że dopiero wtedy pojmiemy sens reform.
** Autor: [[Leon Knabit]], ''O mszy świętej'', Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 141.
** Opis: o [[Sobór Watykański II|II Soborze Watykańskim]].

* Ten sprzeciw wobec kard. Wyszyńskiego, bardzo często niewidoczny na zewnątrz, ukryty w postaci intryg, oszczerstw, donosów, trwa do dziś. To jeden z powodów, dla których proces beatyfikacyjny prymasa Polski się wlecze. Bo gdy dochodzi już do jakiegoś „światła w tunelu”, to poprzez rozmaite kanały – rządowe, kościelne – robi się wszystko, by do beatyfikacji Wyszyńskiego nie doszło.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018
** Zobacz też: [[Polska]]

* Ten wojujący z naszym państwem ludowym nieodpowiedzialny pasterz pasterzy, który głosi, że nie będzie się korzył przed polską racją stanu, stawia swoje urojone pretensje do duchowego zwierzchnictwa nad narodem polskim wyżej jak niepodległość Polski.
** Autor: [[Władysław Gomułka]]
** Opis: w przemówieniu z 1966.
** Źródło: Hubert Kubica, [http://www.przewodnik-katolicki.pl/?page=nr&amp;nr=279&amp;cat=61&amp;art=6885 ''Tysiąc lat po Mieszku'', przewodnik-katolicki.pl, 17/2005]

* To wszystko było wymierzone w kardynała Wyszyńskiego. Udział środowiska Tygodnika Powszechnego w tym procederze był, mówiąc delikatnie, niemały. Myślę, że tego rodzaju wystąpień da się naliczyć dużo więcej. Nie tylko wtedy, kiedy Ksiądz Prymas żył i bardzo dotkliwie to przeżywał, ale także po jego śmierci. Wtedy odbyła się dyskusja zapisana na łamach Tygodnika Powszechnego – Bortnowska, Grabska, Wilkanowicz i inni – która, mówiąc łagodnie, była mało wybredna pod adresem nieżyjącego prymasa. Wilkanowicz tam między innymi pisał, że teraz czeka nas etap trudnego oczyszczania chrześcijaństwa z pogańskich naleciałości. Te „pogańskie naleciałości” były przypisywane kard. Wyszyńskiemu.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018
** Zobacz też: [[Halina Bortnowska]], [[Stefan Wilkanowicz]], [[Stanisława Grabska]], „[[Tygodnik Powszechny]]”

* Wielki pasterz i wychowawca Rodaków w tych przełomowych czasach.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: Wielkanoc 1981.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Żywię ogromne przywiązanie i podziw dla kard. Stefana Wyszyńskiego, dlatego nie potrafię mówić o nim bez wzruszenia i emocji. To naprawdę wielki i święty człowiek!
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]], ''Bóg, Biblia, Mesjasz'', wyd. Fronda, Warszawa 2006, s. 82.


{{SORTUJ:Wyszyński, Stefan}}
[[Kategoria:Kardynałowie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989]]
[[Kategoria:Polscy błogosławieni katoliccy]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej]]</text>
      <sha1>3m5c9ro7zy1be49gq5lqm49xgn6tqc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644553</id>
      <parentid>644552</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:46:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Smyru</username>
        <id>207</id>
      </contributor>
      <comment>/* D */ Dziś muszę Eminencji całkiem szczerze…</comment>
      <origin>644553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68568" sha1="lo0zk11ndvi247grf4mww6n2hdhvpaw" xml:space="preserve">'''[[w:Stefan Wyszyński|Stefan Wyszyński]]''' (1901–1981) – polski biskup rzymskokatolicki, kapelan duszpasterstwa Wojska Polskiego, kardynał, prymas [[Polska|Polski]] w latach 1948–1981, zwany „Prymasem Tysiąclecia”, twórca akcji duszpasterskich: [[Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego|Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego]] i Wielkiej Nowenny Tysiąclecia, błogosławiony [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]].
{{IndeksPL}}
[[Plik:Stefan Wyszyński.jpg|mały|{{center|Stefan Wyszyński}}]]
==A==
* A małoduszni nie chcą, by ludność polska przekroczyła 30 milionów. Na ziemi danej nam przez Opatrzność wyżywić się może spokojnie 50 milionów. Tym więcej że, jak uczy nas ekonomia, najbardziej wdzięcznym spożywcą, czynnikiem równowagi i wymiany ekonomicznej, jest mały spożywca – dziecko, które tak dużo wszystkiego potrzebuje, że swoim zapałem spożywczym przezwycięża niekiedy dorosłego mężczyznę. Powiedział ktoś, że Naród, który ma dużo dzieci, może się nie lękać o równowagę ekonomiczną, bo dzieci będą jej sprawcami. Tylko narody bez dzieci duszą się nadmiarem bogactw, których nie mogą spożyć.
** Opis: Gorzów, 1 grudnia 1957.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* A nad moim łóżkiem wisiały dwa obrazy: Matki Bożej Częstochowskiej i Ostrobramskiej. I chociaż w onym czasie do modlitwy skłonny nie byłem, zawsze cierpiąc na kolana, zwłaszcza w czasie wieczornego Różańca, jaki był zwyczajem naszego domu, to jednak po obudzeniu się długo przyglądałem się tej „Czarnej Pani i tej Białej” … Zastanawiało mnie tylko jedno, dlaczego jedna jest czarna a druga – biała. To są najbardziej odległe wspomnienia z mojej przeszłości.
** Opis: wspomnienie z najwcześniejszego dzieciństwa o Matce Bożej z [[Jasna Góra|Jasnej Góry]] i [[Ostra Brama w Wilnie|Ostrej Bramy w Wilnie]].
** Źródło: [https://www.franciszkanie.pl/artykuly/16-listopada-matka-boza-ostrobramska ''16 listopada: Matka Boża Ostrobramska''], franciszkanie.pl, 16 listopada 2018.

==B==
* Bądźcie odpowiedzialni za ład społeczny i moralny, ład myśli i uczuć, odpowiedzialni za przyjęte na siebie obowiązki, za miejsce, jakie zajmujecie w ojczyźnie, w narodzie, w państwie, w życiu zawodowym. Tą drogą idzie się do wielkości. A narodowi potrzeba wielkości. Nie myślcie, że naród może wypełnić swoje zadanie tylko z pomocą ludzi bez wyrazu, którzy żyją byle jak, aby przeżyć, aby jakoś się odkuć, aby wykręcić się tanim kosztem; dzisiaj na uczelni profesorowi, a jutro na urzędzie czy stanowisku podjętym obowiązkom. Łatwizna życiowa jest największym wrogiem współczesnej Polski. Nie tylko niekompetencje, ale i nieuczciwość ludzi kompetentnych, wykształconych, znających swoje zadania, nawet dobrze uposażonych, może doprowadzić do straszliwej katastrofy naszej ojczyzny.
** Opis: wypowiedziane w 1979.

* Bóg nigdy nie rezygnuje ze swoich dzieci, nawet z takich, które stoją plecami do Niego.
** Źródło: ''Kromka chleba'', oprac. Zdzisław J. Peszkowski

* Bracia, trzeźwymi bądźcie. Dzieci Najmilsze, pomyślcie! Mówimy, że jesteśmy Narodem tak biednym, że nie stać nas na liczne rodziny, a przecież niedawno gazety donosiły, że Polacy przepili ni mniej, ni więcej, tylko 20 miliardów złotych. Chciejcie to wszystko rozdzielić między rodziny liczne i ubogie, a przekonacie się, na co nas stać.
** Opis: Warszawa, 17 maja 1959.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.
** Zobacz też: [[alkoholizm]], [[abstynencja]]

==C==
* Chociaż byśmy przegrali życie w oczach świata i świat by się nas wyrzekł skazując na śmierć, jak łotrów na ukrzyżowanie – jest to ocena świata. Pozostaje jeszcze ocena Boga. Bóg przekreśla wyrok świata – ''winien jest śmierci'' – i ogłasza swój Boży wyrok – ''Dziś jeszcze będziesz ze mną w raju''.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Choćbyś przegrał całkowicie zbierz się, zgarnij, dźwignij, zacznij od nowa! Spróbuj budować na tym co w tobie jest z Boga.
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Chrońmy się pogardy dla kogokolwiek, nawet dla najgorszego człowieka, bo to jest jeszcze człowiek, aż… człowiek!
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Człowiek dopiero wtedy jest w pełni szczęśliwy, gdy może służyć, a nie wtedy, gdy musi władać. Władza imponuje tylko małym ludziom, którzy jej pragną, by nadrobić w ten sposób swoją małość. Człowiek naprawdę wielki, nawet gdy włada, jest służebnikiem.

* Człowiek jest odpowiedzialny nie tylko za uczucia, które ma dla innych, ale i za te, które w innych budzi.

* Człowiek jest tak mocno związany ze sobą, że trudno mu o sobie zapomnieć, można jednak wyrobić w sobie zwyczaj myślenia o innych.

* Człowiek ujawnia swoją osobowość w sposobie traktowania innych.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Człowiek w Narodzie żyje nie tylko dla siebie i nie tylko na dziś, ale także w wymiarze dziejów Narodu. Jeżeli powtarzano nam „Finita la Polonia” a głos z Watykanu mówił: „Polska nie chce umrzeć”, to było to tylko potwierdzenie wolni Narodu. Polska może żyć własnymi siłami, własnymi mocami, rodzimą kulturą wzbogaconą przez Ewangelię Chrystusa i przez czujne, rozważne działanie Kościoła. Polska może żyć tu, gdzie jest, ale musi mieć ku temu moc. Musi patrzeć i ku przeszłości, aby lepiej osądzać rzeczywistość, i mieć ambicję trwania w przyszłość. Naród jest jak mocne drzewo, które podcinane w swych korzeniach, wypuszcza nowe. Może to drzewo przejść przez burzę, mogą one urwać mu koronę chwały, ale ono nadal trzyma się mocno ziemi i budzi nadzieję, że się odrodzi (…).
** Źródło: Bronisław Piasecki, ''Ostatnie dni Prymasa Tysiąclecia'', Poznań 2001, s. 11–12.

* Człowiek, który nie lubi i nie umie przebaczać, jest największym wrogiem samego siebie.

* Czytając „Potop” Sienkiewicza, uświadomiłem sobie właśnie w Prudniku, że trzeba pomyśleć o tej wielkiej dacie. Byłem przecież więziony tak blisko miejsca, gdzie król Jan Kazimierz i prymas Leszczyński radzili, jak ratować Polskę z odmętów. Pojechali obydwaj na południowy wschód, do Lwowa: drogę torowali im górale, jak to pięknie opisuje Henryk Sienkiewicz. Gdy z kolei i mnie przewieziono tym samym niemal szlakiem, z Prudnika na południowy wchód, do czwartego miejsca mego odosobnienia, w góry, jechałem z myślą: musi powstać akt Ślubowań odnowionych!
** Źródło: Paweł Zuchniewicz, [https://books.google.pl/books?id=W59-AwAAQBAJ&amp;pg=PT89&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjLh7SZnfXfAhWlAhAIHW90AFM4MhDoAQgtMAE#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Papież z Polski. Nasz święty''], Otwarte, 29 kwietnia 2011, ISBN 9788324017959

==D==
* Dla nas po Bogu największa miłość to Polska! Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej ojczyźnie i narodowej kulturze polskiej. Będziemy kochali wszystkich ludzi na świecie, ale w porządku miłości. Po Bogu więc, po Jezusie Chrystusie i Matce Najświętszej, po całym ładzie Bożym nasza miłość należy się przede wszystkim naszej ojczyźnie, mowie, dziejom i kulturze, z której wyrastamy na polskiej ziemi. I chociażby obwieszono na transparentach najrozmaitsze wezwania do miłowania wszystkich ludów i narodów, nie będziemy temu przeciwni, ale będziemy żądali, abyśmy mogli żyć przede wszystkim duchem, dziejami, kulturą i mową naszej polskiej ziemi, wypracowanej przez wieki życiem naszych praojców.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/114097-dla-nas-po-bogu-najwieksza-milosc-to-polska-musimy-po-bogu-dochowac-wiernosci-przede-wszystkim-naszej-ojczyznie ''„Dla nas po Bogu największa miłość to Polska! Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej ojczyźnie”''], wpolityce.pl, 28 maja 2011

* Dokonany w ciągu jednego dnia wybór papieża jest widomym znakiem Opatrzności Bożej. Objawił się w nim „dar jedności w Duchu Świętym”, o który Kościół prosi na początku Mszy św.
** Autor: Stefan Wyszyński i [[Jan Paweł II|Karol Wojtyła]].
** Opis: komunikat wydany w Rzymie po wyborze papieża [[Jan Paweł I|Jana Pawła I]].
** Źródło: [https://papiez.wiara.pl/doc/7806416.Dzis-beatyfikacja-Jana-Pawla-I ''Dziś beatyfikacja Jana Pawła I''], wiara.pl, 4 września 2022.

* Drobne i nieznaczne dokonania mogą nas uczynić wielkimi, podczas gdy wielkie mogą nas upodlić, jeśli są źle wykonane.

* Droga młodzieży! Jeśli umiesz patrzeć w przyszłość – a my jesteśmy narodem ambitnym, który nie chce umierać! – musisz sobie postawić wielkie wymagania. Musisz wychowywać się w duchu ofiary i do ofiar się uzdalniać. Może bowiem przyjść taka chwila, w której tylko ofiarą będzie można zagwarantować wolność naszej ojczyźnie!
** Opis: wypowiedziane w Warszawie, 24 czerwca 1966.

* Droga wiedzie przez wieś Różaniec, gdzieś koło Tarnogrodu. Kapliczka, wokół niej mogiły dorosłych i mogiłki niemowląt. Istne wzgórze śmierci! To ofiary rzezi, straszliwej zbrodni niemieckiej. A wśród mogiłek bracia i siostry, matki pomordowanych. Wszystko tu płacze wspomnieniem, wbrew woli. Nie można oprzeć się łzom. Wieś ogromna, ale bez chaty, bez stodoły. Wstępuję do szkoły: barak o ścianach świecących niebem, natłoczony. Dzieci około sto pięćdziesiąt. Pytam: „Dzieci, kto z was był wywieziony do Niemiec?”. Podniosły się niemal wszystkie rączki. Iluż nie wróciło!? A ci co wrócili, zastali we wsi Różaniec pustkowie i różaniec… mogił przy kapliczce. Chodzi się tu bez butów; nawet do szkoły, ale szkoła pełna. Nie ma tu chat, nie ma obór, spichlerzy, nawet drzew, nawet całych kamieni, ale jest szkoła, jest dziatwa, jest wiara w Boga, jest wola życia!
** Opis: o [[Pacyfikacja Różańca|pacyfikacji i wysiedleniu wsi Różaniec]] na [[Zamojszczyzna|Zamojszczyźnie]] przez okupantów [[Niemcy|niemieckich]] podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
** Źródło: [http://niedziela.pl/artykul/16078/nd/W-60-rocznice-pacyfikacji-miejscowosci ''W 60. rocznicę pacyfikacji miejscowości ''], niedziela.pl

* Drogi kamień nie przestaje być sobą nawet wtedy, gdy spadnie w błoto i zabrudzi się.

* Działajcie w duchu zdrowego nacjonalizmu. Nie szowinizmu, ale właśnie zdrowego nacjonalizmu, to jest umiłowania Narodu i służby jemu.
** Źródło: Ewa Czaczkowska, ''Kardynał Wyszyński. Biografia'', Znak, Kraków 2013, s. 378.

* Dzisiaj często spotykamy się ze zjawiskiem opluwania własnego gniazda. Ludzie, zwłaszcza niezbyt wykształceni, natrząsają się z naszej przeszłości historycznej, nie doceniają wielkiej ofiary, każdej kropli krwi wylanej za naród czy każdej kropli potu z czoła rolnika, która wsiąkła w ziemię ojczystą. To wszystko wskazuje na wielką potrzebę wołania o szacunek dla dziejów narodowych, dla trudów pokoleń, które minęły, dla ich ofiarnej krwi wylanej w powstaniach, w walce o wolność ojczyzny, na wszystkich kontynentach czy w ostatnim powstaniu warszawskim. Chociaż wiele zrywów było nieudanych, jednakże zawdzięczamy im to, że sumieniu międzynarodowemu przypominały o naszym narodzie. Ich praca, trud i ofiarne poświęcenie dało taki rezultat, że obecnie jesteśmy.
** Opis: wypowiedziane w 1964.

* Dziś muszę Eminencji całkiem szczerze wyznać, że odpowiedź niemieckich biskupów na nasz list o pojednaniu, rozczarowała nie tylko Polaków, lecz także opinię światową. Nasza tak serdecznie wyciągnięta ręka nie została spontanicznie ujęta.
** opis: cytat z prywatnego listu do kardynała Döpfnera odnoszący się do [[:w:Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich]],
** źródło: [https://web.archive.org/web/20201205133621/https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/123833,Rozczarowujaca-odpowiedz-niemieckich-biskupow-na-list-biskupow-polskich.html Rozczarowująca odpowiedź niemieckich biskupów na list biskupów polskich], Joanna Lubecka, IPN, 2020-11-22.

==G==
* Gdy będę w więzieniu, a powiedzą wam, że prymas zdradził sprawy Boże – nie wierzcie. Gdyby mówili, że prymas ma nieczyste ręce – nie wierzcie. Gdyby mówili, że prymas stchórzył – nie wierzcie. Gdy będą mówili, że prymas działa przeciwko narodowi i własnej ojczyźnie – nie wierzcie. Kocham ojczyznę więcej niż własne serce i wszystko, co czynię dla Kościoła, czynię dla niej.
** Opis: wypowiedziane w 1953.

* Gdy człowiek tak bardzo wydobędzie się z siebie, że ma już odwagę być poczytanym za nic, dopiero wtedy jest wolność, wspaniałość i zwycięstwo – najtrudniejsze, bo nad samym sobą.

* Gdy gaśnie pamięć ludzka, dalej mówią kamienie.

* Gdy znajdę w sobie choć jeden akt miłości, już nie jestem nędzą.

* Gdym patrzył z prymasowskiego tronu gnieźnieńskiej stolicy, w pełni zrozumiałem powagę dostojeństwa wieków naszych dziejów. Gdym przyglądał się pomnikom prymasów Polski, klęcząc przed prochami św. Wojciecha, oddając cześć sercu pierwszego prymasa Warszawy, tam, Drogie Dzieci, zrozumiałem jak wspaniały w swej przeszłości jest nasz Naród. Nie jest on Narodem od wczoraj, choć jest dziwnie młodym ludem. Jak Chrystus – Ojciec przyszłego wieku, tak i Naród, gdy z Chrystusem, Ojcem przyszłych wieków – żyje. Dostojeństwo dziejów czuje się w Gnieźnie.
** Źródło: przemówienie ingresowe, Warszawa, 6 lutego 1949, w: ''Jedna jest Polska. Wybór z przemówień i kazań'', Warszawa 1989, s. 5.

==I==
* Istnieje w świecie komunikacja duchów ludzkich. Tyle razy w ciągu swego więzienia modliłem się za Bolesława Bieruta. Może ta modlitwa nas związała tak, że przyszedł po pomoc. Oglądałem się za nim we śnie – i nie zapomnę o pomocy modlitwy. Może wszyscy o nim zapomną rychło, może się go wkrótce wyrzekną, jak dziś wyrzekają się Stalina – ale ja tego nie uczynię. Tego wymaga ode mnie moje chrześcijaństwo.
** Opis: na wieść o śmierci [[Bolesław Bierut|Bolesława Bieruta]].
** Źródło: [https://histmag.org/Boleslaw-Bierut-smierc-satrapy-16004/3 histmag.org], 24 listopada 2017.

==J==
* Jak trudno jest miłować – ale jak warto jest miłować.

* Jedna jest Polska – wspólna Matka! Jej ramiona – dla wszystkich dzieci. Jedno ma serce i wszyscy znajdują w nim miejsce. Powiedzcie młodzieży harcerskiej, że ta Polska wyciąga do nich ramiona, przyzywa ich i pociąga, aby nigdy nie zapomnieli o Ojczyźnie, aby wszędzie, gdziekolwiek rzucą ich obowiązki i zadania życiowe, pamiętali, iż należą do wspólnej Ojczyzny.
** Opis: Neviges, 23 września 1978.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/wyszynski_jednajestpolska ''Jedna jest Polska – wspólna Matka''], opoka.org.pl, 25 stycznia 2001

* Jesteśmy – mimo woli – pokoleniami bohaterów. W ciągu półwiecza wieku XX spędziliśmy wśród szczęku broni dziesiątki lat. Patrzyliśmy na ludzi uzbrojonych po zęby, jak zalegali okopy; muzyką naszą są armaty, bomby i karabiny maszynowe. Widzieliśmy tysiące poległych żołnierzy, przeżyliśmy śmierć olbrzymów, dyktatorów, autokratów, jednowładców. Rządy zmieniały się w oczach naszych, jak liście na drzewach (…). Czyż może nam coś imponować? Przestaliśmy się bać luf karabinów i armat. Człowiek uzbrojony nie budzi w nas ani lęku (…) ani szacunku. Co więcej, bardziej bohaterski wydaje się nam być człowiek bezbronny niż uzbrojony. Śmiesznie wygląda „człowiek z bronią”, gdyż żołnierz, którego zawodową cnotą ma być męstwo, powinien wystąpić do walki z gołymi rękoma, jak Dawid (…). Czekamy teraz na mocarzy myśli, woli, serca, cnoty (…). Tylko tych zdolni jesteśmy szanować. Tylko ci są godni stawać w szranki walki o lepsze (…) Abiciamini opera tenebrarum et induamini arma lucis (Odrzućcie dzieła ciemności i obleczcie się w zbroję światła).
** Opis: z ''Zapisków więziennych'' prymasa Wyszyńskiego, 1 sierpnia 1954.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), Wydawnictwo Kuria Metropolitalna Warszawska, Warszawa 1988, s. 10.

* Jesteśmy mocni w wierze, ale… słabi w czynie.

* Jeśli cokolwiek warto na świecie czynić, to tylko jedno – miłować.

* Jeśli wasza światłość, wiedza, nauka, mądrość prowadzi do uczynków dobrych, wówczas pochodzi z miłości. Jeśli jest użyta na mnożenie zła, nie jest ani światłością, ani nauką, ani prawdą, ani miłością.

* Jeśli wybiorą, proszę przyjąć. Masz wprowadzić Kościół w trzecie tysiąclecie.
** Opis: do kardynała [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] w czasie [[Konklawe]] w 1978.
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl

* Jeżeli najbardziej niewinne i bezbronne dziecko nie może czuć się bezpiecznie w jakimś społeczeństwie, wówczas już nikt bezpiecznie czuć się w nim nie może!

* Jeżeli z dłoni Narodu wypadnie Ewangelia, nie uratują jego poziomu moralnego, społecznego, kulturalnego żadne manifesty czy programy.
** Źródło: [http://www.wieczernik.oaza.pl/artykul/moja-wiara-a-zycie-spoleczne_id172 wieczernik.oaza.pl]
** Zobacz też: [[Ewangelia]], [[naród]]

==K==
* Każda nienawiść, każda pięść wyciągnięta przeciw bratu – jest przegraną.

* Każda rzecz wielka musi kosztować i musi być trudna. Tylko rzeczy małe i liche są łatwe.

* Klęska narodowa.
** Opis: o [[aborcja|niszczeniu życia nienarodzonych]].
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* [Kościół], którego życie oddala się wyraźnie od Wydarzenia Kalwarii; który zmniejsza swoje wymagania i nie rozwiązuje już problemów zgodnie z wolą Boga, lecz zgodnie z naturalnymi możliwościami człowieka; w którym Credo staje się elastyczne, a moralność relatywistyczna; Kościół na papierze, a bez Tablic Dziesięciorga Przykazań; Kościół, który zamyka oczy na widok grzechu, a za wadę ma bycie tradycyjnym, zacofanym, nienowoczesnym.
** Opis: homilia wygłoszona 9 kwietnia 1974 w katedrze warszawskiej.
** Źródło: [[Romano Amerio]], ''Iota unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku'', Wydawnictwo Antyk, 2009, s. 1.

* Kościół ma głęboki szacunek dla dziejów Narodu. Skrzętnie zbieramy okruchy dziejowe, jak okruchy ewangeliczne, bo są one zawsze pożywne. Najdrobniejsza okruszyna Ewangelii żywi ducha. Podobnie okruchy dziejów Narodu są siewcą jego ducha. Trzeba więc podawać młodemu pokoleniu to pożywienie, aby Naród nie zatracił związku z dziejami. Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.
** Opis: w kościele św. Piotra i Pawła w Kruszwicy, 18 września 1970.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 7.

* Kościół w naszej ojczyźnie, za wzorem swych najwyższych pasterzy, od wieków staje w obronie ludzi pokrzywdzonych nadużyciami ze strony władz. Dlatego też Kościół polski staje w obronie narodowej racji stanu. Oznacza to coś więcej aniżeli polityczna racja stanu. Albowiem polityczna racja stanu zmienia swoje wymiary, natomiast naród – trwa, ma swoją wiarę, swoje zasady moralne, swoja kulturę religijno-narodową, obyczaj narodowy i stoi na straży tych wartości, które nie od razu powstają i zniszczyć się od razu nie dadzą.
** Opis: wypowiedziane w 1975.

* Któż z Was dowiedzie na mnie grzechu? Ja wiem, że mówiąc to wszystko, ściągnę na siebie w krótkim czasie napaści prasy. To ja jestem winowajcą! To ja mam czarta! To ja rozrabiam! To ja podburzam! To ja rzucam niepokój w społeczeństwo! To ja będę oskarżony! Ja to wiem! Ale wolę być dzisiaj oskarżony niż za pięćdziesiąt lat, gdy trawa porośnie bruki i nie będzie komu po niej deptać, bo usłużna „racja stanu” wytnie „pogłowie polskie” dla ambicji, że się nikt nie myli – nawet wydając ustawy wrogie Narodowi. Tę winę przyjmę na siebie, w obliczu Boga, Narodu, jego sumienia i Waszego sumienia – jeśli Was na to nie stać.
** Opis: do lekarzy o przeciwdziałaniu uśmiercania nienarodzonych, Warszawa, 8 kwietnia 1962.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==L==
* Ludzie mówią – „czas to pieniądz”. Ja mówię inaczej – „czas to miłość”. Pieniądz jest znikomy, a miłość trwa.

* Ludzie postanowili, aby Boga nie było, ale nie wiedzą, że on nie ma obowiązku stosowania się do naszych uchwał.
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Ludzie ratują wartość pieniądza, ale nie umieją ratować wartości życia.

==Ł==
* Łatwiej zmienić ustrój, trudniej odmienić człowieka.

==M==
* Masoneria – ta złota międzynarodówka – chce niszczyć Kościół – „czarną międzynarodówkę” – z pomocą komunizmu – czerwonej międzynarodówki.
** Opis: próba przekonania władz do nienaruszania niezależności Kościoła poprzez utworzenie wspólnego antymasońskiego frontu w rozmowie z wicemarszałkiem Sejmu Franciszkiem Mazurem 30 stycznia 1953.
** Źródło: Ewa Czaczkowska, ''Kardynał Wyszyński. Biografia'', Kraków 2013, s. 172.

* Miarą naszej miłości ma być miłość, jakiej dla siebie oczekujemy od całego świata.

* Miejsce, w którym stoimy jest niezwykle wymowne. Tędy przechodził front wojenny, gdy w czasie powstania warszawskiego wojska niemieckie wdarły się tutaj, gdzie stoi pomnik obrońcy ludu, marszałka Małachowskiego, aby założyć front na linii od Kaplicy Literackiej do Kaplicy Prymasowskiej. Z drugiej strony broniły się oddziały powstańcze. Tędy biegła linia frontu, tutaj lała się krew. Tutaj też wypowiadano nadzieję i oczekiwanie, że Bóg strąci mocarzy z tronu, a walczących powstańców poderwie z prochu do życia. Stoimy (…) na froncie walki, która się tutaj rozegrała, wiemy kto zwyciężył.
** Opis: w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 23 września 1975.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 9.

* Miłość musi być próbowana jak złoto w ogniu prób; tylko mała miłość w ogniu prób kruszeje. Wielka oczyszcza się i rozpala.

* Miłość świadczona innym jest największym dobrodziejstwem dla nas samych, którzy zdobywamy się na okazywanie miłości.

* Modlitwa wzajemna jest błogosławioną więzią, która nigdy nie słabnie.
** Źródło: ''Druga kromka chleba''

* Możemy i powinniśmy przejmować się nędzą całego świata, milionami ludzi, którzy co roku umierają z głodu. Ale nie jesteśmy w stanie indywidualnie zaradzić potwornej niesprawiedliwości na świecie, w którym – otoczone narodami sytymi – żyją ludy niedożywione, głodujące, bezradne wobec własnej nędzy. Na to trzeba potężnej organizacji międzynarodowej, wysiłków wielu narodów i państw. Za krótkie są na ogół nasze ręce, aby dosięgnąć biedaka leżącego na ulicach Bombaju – możemy mu pomóc modlitwą i ofiarą składaną za niego Dobremu Bogu – ale nie są za krótkie nasze ręce, aby wesprzeć najbardziej nieszczęśliwych i opuszczonych, żyjących w naszych miastach i wsiach, na tej samej ulicy, a nieraz – tuż obok, na tej samej klatce schodowej.
** Opis: wypowiedziane w Warszawie, 24 maja 1975.

* Można dać bardzo dużo i serce zranić, a można bardzo malutko i serce rozradować, jakby skrzydła komuś przypiąć do ramion.

* Musi być krucjata – święta, Boża wyprawa w życie polskie, rodzime, aby wyzwolić w nas pasję pomagania innym! Czynić to trzeba odważnie – w prawdzie i miłości.
** Opis: o ogłoszeniu w Polsce Społecznej Krucjaty Miłości.
** Źródło: Stefan kard. Wyszyński, ''Idzie nowych ludzi plemię'', ''Ratujmy nasze człowieczeństwo i życie dzieci Narodu'', Warszawa, 23 marca 1969, s. 36.

* Musi się w nas rozpocząć głębokie szukanie prawdy przede wszystkim w naturze człowieka. Poznać naturę człowieka, poznać ją głęboko i całkowicie, zrozumieć kim jest właściwie człowiek – to wielki ratunek dla świata współczesnego.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Musicie ducha hartować, aby móc jak orły przelatywać w przyszłość ojczyzny!

==N==
* Najbardziej sponiewierany człowiek, najbardziej obwiniany, obciążony przez wszystkie kodeksy karne, jeszcze pozostaje człowiekiem, bo grzechy można z niego odczyścić a człowieczeństwo zostanie.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Najważniejszy jest człowiek. Wszystko ma służyć człowiekowi, wszystko ma być na kolanach przed człowiekiem.
** Źródło: [https://www.powiat-gniezno.pl/pl/aktualnosci/1548 ''W hołdzie Prymasowi Tysiąclecia''], powiat-gniezno.pl

* Najważniejsze jest zwycięstwo nad małym, czymś niesłychanie małym, – nad sobą.

* Największą mądrością jest umieć jednoczyć, nie rozbijać.

* Największym szczęściem jest dziecko! Może stu inżynierów postawić tysiące kombinatów fabrycznych, ale żadna z tych budowli nie ma w sobie życia wiecznego.

* Należy w sobie dostrzec pozytywne wartości, bo nawet w najgorszym z nas jest jeszcze ślad Bożej dobroci.

* Naród, który nie wierzy w wielkość i nie chce ludzi wielkich, kończy się. Trzeba wierzyć w swą wielkość i pragnąć jej.

* Naród, który walczy o najszlachetniejsze ideały, musi być trzeźwy!

* Naród, w którym rozłożona została rodzina – zanika. Istnieje bowiem biologiczna zależność i więź między rodziną a narodem (…) Naród stanowi ochronę dla rodziny i odwrotnie. W ciężkich czasach bytu narodowego, gdy nie mieliśmy wolności politycznej naród ze wszystkimi swoimi wartościami chronił się w zaciszu i dyskrecji życia rodzinnego. Pamiętam, jak będąc małym chłopcem uczyłem się w domu historii Polski na 24 obrazkach, które ojciec mój wyciągnął gdzieś z ukrycia. Czytaliśmy tę książkę podczas długich zimowych wieczorów. Jakże wiele z tamtych czasów zapadło mi w duszę do dziś dnia. Naród musi uznać prawa rodziny, a zwłaszcza prawo do jej trwałości. I nic z tego przeciwko temu podejmować nie może, bo szkodziłby sam sobie. Na służbie rodziny musi być cały dorobek narodu – jego język, dzieje, obyczaj i tradycje.
** Opis: wypowiedziane w 1976.

* Nie dziwmy się Kościołowi, że wszystko zaczyna od Matki Najświętszej i przez Nią, tak przecież zaczął Bóg Sam (…) Bóg zaczął odnowę świata od Niewiasty. Przez Nią wzbudził nadzieję, która utrzymywała się przedziwnie trwale w dziejach świata.
** Opis: w katedrze gorzowskiej, 1 grudnia 1957.
** Źródło: [http://www.naszaprzeszlosc.pl/files/tom008_00.pdf red. Alfons Schletz, ''Nasza przeszłość. Tom 8'', Kraków 1958. PDF, s. 16–17]

* Nie ma takich sytuacji, w których by jeszcze miłość nie miała czegoś do powiedzenia.

* Nie mogę odłożyć pióra, zanim nie dotknę tu jeszcze jednej sprawy, która ma dla wspólnoty kleru większe, niż się wydaje, znaczenie, a dla Ludu Bożego jest społecznym wyznaniem wiary. Mam na myśli sutannę kapłańską. Sutanna nie jest ubiorem w szeregu innych strojów, ale jest wyznaniem wiary przed ludźmi, jest odważnym świadectwem danym Chrystusowi, jest przyznaniem się do Kościoła. Kiedy raz przybrałem ten strój, muszę nie tylko pytać siebie, czy go noszę, ale w rachunku sumienia pytać – jeśli to miałoby się zdarzyć – dlaczego zdjąłem znak wiary i kapłaństwa. Czy z lęku? Ze słabości? Nie! Zdjęcie stroju duchownego to to samo, co usunięcie krzyża przydrożnego, aby już nie przypominał Boga.
** Źródło: ''List do moich kapłanów'', Paryż 1969, tom III, s. 76, 77.
** Zobacz też: [[sutanna]]

* Nie można brnąć bezkrytycznie w tzw. nowoczesność, bo ona jest pełna fałszu i bierze ludzi w niewolę.

* Nie musisz wszystkiego rozumieć, wystarczy, że wszystko, co Bóg daje, kochasz.

* Nie o to idzie, abyśmy umieli bronić siebie przed innymi, lecz by każdy z nas myślał, jak ma innych bronić przed sobą.

* Nie to jest ważne, by krytykować przeszłość, lecz aby swój własny wysiłek włożyć w lepszą przyszłość.
** Źródło: ''Kromka chleba. Wybór myśli z pism i przemówień'', oprac. Zdzisław J. Peszkowski, wyd. Veritas, 1972, s. 52.
** Zobacz też: [[wysiłek]]

* Nie trzeba innych ciągle ganić, karcić, wytykać. Należy zawsze odwoływać się do wartości, które są w każdym człowieku, chociażby ten człowiek był najbardziej sponiewierany i zniszczony.

* Nie trzeba stawiać granic Bożej Opatrzności.
** Opis: żartobliwie w reakcji na śpiewane mu ''Sto lat''.
** Źródło: za [[Jan Paweł II|Janem Pawłem II]], podczas homilii wygłoszonej w Toruniu w dniu 7 czerwca 1999.

* Nie wystarczy urodzić się człowiekiem, trzeba jeszcze być człowiekiem.

* Nienawiścią nie obronimy naszej ojczyzny, a musimy jej przecież bronić. Brońmy jej więc miłością! Naprzód między sobą, aby nie podnosić ręki przeciw nikomu w ojczyźnie, w której ongiś bili nas najeźdźcy. Nie możemy ich naśladować. Nie możemy sami siebie poniewierać i bić. Polacy już dosyć byli bici przez obcych, niechże więc nauczą się czegoś z tych bolesnych doświadczeń. Trzeba spróbować innej drogi porozumienia – przez miłość, która sprawi, że cały świat, patrząc na nas, będzie mówił: „Oto, jak oni się miłują”. Wtedy dopiero zapanuje upragniony pokój, zgoda i wzajemne zaufanie.
** Opis: wypowiedziane w Niepokalanowie, kwiecień 1969.

* Nienawiść można uleczyć tylko miłością.

* Nietrzeźwość przykleja nam szyld narodu bezrozumnego, bezmyślnego, niewytrzymałego tak dalece, że często inne kraje zastanawiają się nad tym, czy narodowi, który tak wiele przepija, warto spieszyć z pomocą.

* Nieustannie w nas mówi Bóg: Bóg Ojciec, Bóg Syn, Bóg Duch, których my ciągle wzywamy. I On, Bóg w Trójcy jest w nas. To jest nasze bogactwo, nasze „towarzystwo”. Nigdy nie jesteśmy samotni. Stajamy się nawiązać z Nim żywy kontakt, a zobaczymy jak w promieniach Bożej miłości rozwiązują się wszystkie trudności osobiste.
** Źródło: Bronisław Piasecki, ''Ostatnie dni Prymasa Tysiąclecia'', Poznań 2001, s. 13.

* Nie zmuszą mnie niczym do tego, bym ich nienawidził.
** Źródło: ''Zapiski więzienne'', Stoczek Warmiński, 24 grudnia 1953

* „Non possumus” (łac. nie możemy).
** Opis: do władz komunistycznych w 1953.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

==O==
* Od siebie trzeba wymagać najwięcej.

* Od Niemców dostaliśmy wszystko, tylko nie od tych, od których chcieliśmy. Granice uznał rząd SPD i Kościół ewangelicki, a my chcieliśmy, by była to partia chrześcijańska CDU i Kościół katolicki. 
** Opis: wypowiedź w rozmowie z dawnym radcą ambasady RFN, Winfriedem Lipscherem o rozczarowującej reakcji episkopatu niemieckiego na [[:w:Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]]
** Źródło: [https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1-s172-177/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1-s172-177.pdf Orędzie biskupów polskich do niemieckich z 18 XI 1965 r. – z perspektywy czasu], Jerzy Myszor, Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne, 39/2006, s. 174.

* Otrzymaliście w tej chwili straszliwą władzę. To jest władza nie tylko nad szatanami, nie tylko nad znakami sakramentalnymi, ale przede wszystkim – nad samym Bogiem! Jesteście przecież „spirituales imperatores” a jako tacy, macie władzę rozkazywać nawet samemu Bogu.
** Źródło: ''Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński'', Ateneum Kapłańskie, Zeszyt 2 IX-X 1960, s. 165.

* Ożywiajmy w sobie ambicję życia, tak konieczną narodowi, który dotąd bardziej wsławił się sztuką bohaterskiego umierania niż umiejętnością życia.

==P==
* Pamiętajcie, nowa Polska nie może być Polską bez dzieci Bożych! Polską niepłodnych lub mordujących nowe życie matek! Polską pijaków! Polską ludzi niewiary, bez miłości Bożej! Nie może być ojczyzną ludzi bez wzajemnej czci jedni dla drugich, bez ducha ofiary i służby, bez umiejętności dzielenia się owocami pracy z tymi, którzy sami nie są w stanie zapracować na życie i utrzymanie.
** Opis: wypowiedziane w Kobyłce, 8 września 1970.

* Pamiętajcie, że głowa jest ponad sercem.

* Piotr miał łódź i Karol miał łódź.
** Opis: po wyborze [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] na papieża w 1978; nawiązując do nominacji na biskupa księdza Wojtyły, który dowiedział się o tym będąc na spływie kajakowym z młodzieżą.
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl
** Zobacz też: [[Piotr Apostoł]]

* Po 35 latach pracy [biskupiej] widzę, że jestem zaledwie pyłkiem historycznym.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Po to gromadzimy, abyśmy mieli co rozdawać.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 348.

* Pokój światowy zaczyna się od pokoju naszego serca

* Polaków nie zdobywa się groźbą, tylko sercem.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.
** Zobacz też: [[groźba]]

* Polska jest chrześcijańska, Naród jest katolicki (…). Polska jest jednością, Polska jest całością, Polska jest jednym sercem, Polska jest jednym ramieniem. Polska jest jak wielka rodzina, wspaniała Bożą mocą i siłą przedziwną. Polska jest zespolona nie jednym węzłem, nie parcianym powrozem, Polska jest zespolona sercem wiary. Jej siłą jest wiara Chrystusowa! Jej jednością jest moc nadprzyrodzonej łaski Bożej! Jej nadzieją niezłomną jest pragnienie katolickiej Polski, Chrystusowej Polski!
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Polska żyje… Polska pracuje… Polska nie traci nadziei… Polska wierzy… Polska miłuje… Polska idzie w przyszłość… Powtórzcie młodzieży harcerskiej słowa, które wypowiada Prymas – harcerz. Powiedzcie naszej młodzieży, że Polska ogarnia ją ramionami Matki.
** Opis: Neviges, 23 września 1978.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/wyszynski_jednajestpolska ''Jedna jest Polska – wspólna Matka''], opoka.org.pl, 25 stycznia 2001

* Poprzednik Waszej Świątobliwości, Jan XIII, przyjął Polskę do rodziny narodów chrześcijańskich i wprowadził ją do Kościoła Świętego. Wasza Świątobliwość prowadzić będzie nas w bramy 1000-lecia Chrześcijaństwa.
** Opis: do [[Jan XXIII|Jana XXIII]].
** Źródło: [http://www.jasnagora.com/wydarzenie-8503 ''Bł. Jan XXIII a Jasna Góra. U progu kanonizacji''], jasnagora.com, 27 kwietnia 2014.
** Zobacz też: [[Jan XIII]], [[Chrzest Polski]]

* Powszechnie mówi się, że: czas to pieniądz. A ja wam powiem: czas to miłość! Bo my wszyscy, jak tu stoimy, jesteśmy owocem Ojcowej miłości. Nie byłoby nas na świecie, ani na tym placu, gdyby Bóg Ojciec każdego z nas nie umiłował pierwszy! On cię umiłował wcześniej, zanim jeszcze twoja matka ujrzała cię na swoich ramionach, zanim przytuliła cię do piersi. Wiedz, że nie jej miłość do ciebie była pierwsza, ale miłość Ojca niebieskiego, który wszczepił swoją miłość w serce twej matki, a ona ci ją tylko przekazała. Dlatego jesteśmy wszyscy owocem miłości Ojcowej, Bożej. A na umocnienie tej prawdy posłał Bóg Syna swego, wołającego: Ojcze! Jako znak, że Ojciec miłuje. „Tak Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby wszelki, który wierzy weń, nie zginął, ale miał wieczne życie” (J 3,16). Oto jest cała misja Chrystusa na ten świat przychodzącego. Potwierdzenie, że jesteśmy dziećmi miłości Ojcowej, i że Bóg nie przestaje nas miłować. Całe nasze życie tyle jest warte, ile jest w nim miłości.
** Opis: wypowiedziane na Jasnej Górze, 15 sierpnia 1979.

* Poznać naturę człowieka, poznać ją głęboko, całkowicie, zrozumieć kim jest właściwie człowiek – to wielki ratunek dla współczesnego świata.

* Pozostanie wśród nas duchem swych czynów, bo te czyny żyją i wywołują go przed oblicze stęsknionego narodu, który łaknie wspaniałych wzorów życia, który w każdym wieku musi mieć swych wielkich mężów, obrazy godnego życia.
** Opis: o [[Adam Stefan Sapieha|Adamie Stefanie Sapieże]], w 1951.
** Źródło: [http://kardynalsapieha.pl ''Przywrócić Pamięci''], kardynalsapieha.pl

* Pragnę abyście byli pełnymi ludźmi. Wymaga to od Was, abyście postawili sobie twarde wymagania. (…) Jesteście wielkimi skarbami w oczach Boga i w oczach naszych. Każdy z Was jest dziełem wielkiej miłości Boga! Każdy z Was ma ogromną, nieocenioną wartość w obliczu Boga, Ojczyzny i Kościoła. Dlatego tak gorąco pragnęliśmy Was wszystkich ogarnąć, przycisnąć do serca i jako najwspanialsze skarby – ubezpieczyć.
** Opis: o młodzieży polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Premier przyjął mnie bardzo grzecznie, był wyraźnie zakłopotany, od czego zacząć. Próbował tłumaczyć nieco przeszłość. Zaczął obszernie malować sytuację Polski, która jest zagrożona. W partii panuje walka. Podnosi głowę stalinizm, co niesie za sobą antysemityzm i niebezpieczeństwo ostrego kursu (…) Długo rozwodził się nad wzrastającym antysemityzmem. Wyraziłem zdanie, że antysemityzm jest większy w prasie polskiej niż w rzeczywistości. Prowadzi to do tego, że zagranica wierzy prasie, bo nie zna faktów. To przynosi wielką szkodę Polsce w jej zabiegach o pożyczki zagraniczne. W tej chwili szkodzi Polsce i rządowi straszak antysemityzmu.
** Źródło: z zapisków prymasa z rozmowy z premierem Józefem Cyrankiewiczem 14 stycznia 1957.

* Przebaczenie jest przywróceniem sobie wolności, jest kluczem w naszym ręku od własnej celi więziennej.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* Przestańmy nareszcie kręcić się wokół siebie, a pomyślmy o niesieniu pomocy innym.

* Przyjdą nowe czasy. Wymagają nowych świateł, nowych mocy. Bóg je da w swoim czasie. Pamiętajmy, że jak kard. Hlond, tak i ja wszystko zawierzyłem Matce Najświętszej i wiem, że nie będzie słabszą w Polsce, choćby ludzie się zmieniali.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl
** Zobacz też: [[August Hlond]], [[Bóg]], [[Polska]]

* Przywołała nas wszystkich do Gietrzwałdu. Nie pytaliśmy o drogi – wszyscy je znają. Jakaż to siła jednocząca, a przy tym pełna pokoju. Niesie radość, wnosi spokój w duszę (…). Aż cieszyć się trzeba, że w Polsce działa taka siła, która bez gwałtu i przemocy wszystko uspokaja, jednoczy, raduje. Jak trzeba z tej siły korzystać.
** Opis: podczas koronacji obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.
** Źródło: [https://olsztyn.tvp.pl/33937647/homilia-prymasa-polski-na-gietrzwaldzkich-bloniach ''Homilia prymasa Polski na gietrzwałdzkich błoniach''], olsztyn.tvp.pl, 10 września 2017.
** Zobacz też: [[objawienia w Gietrzwałdzie]]

==R==
* Rodziny bezdzietne – to Naród starczy i zwiędły, rodzina małodzietna – to Naród anemiczny i wegetujący. Rodziny wielodzietne – to Naród pełen tężyzny, duchowej zdolności, o wielkim wyborze talentów i sił.
** Opis: Komańcza, 1956.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==S==
* Sercem nie można służyć za pieniądze, sercem służy się za darmo, bezinteresownie.

* Stasiu, takie przyszły czasy, siedzą robotnicy, rolnicy, intelektualiści, różni ludzie z całego narodu, dobrze jest, że siedzi też prymas i księża, bo naszym zadaniem jest być z narodem w każdych okolicznościach.
** Opis: do współwięźnia, ks. Skorodeckiego, po uwięzieniu przez komunistów w roku 1953.
** Źródło: [[Jan Żaryn]], ''Kościół w PRL'', Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2004, s. 33.

* Sztuką jest umierać dla ojczyzny, ale największą sztuką jest dobrze żyć dla niej.

==Ś==
* Światu potrzeba dziś więcej wrażliwych serc niż zimnej stali!
** Źródło: ''Bochen chleba''

==T==
* Tak często słyszymy zdanie: „Piękną i zaszczytną rzeczą jest umrzeć za ojczyznę”. Jednakże trudniej jest niekiedy żyć dla ojczyzny. Można w odruchu bohaterskim oddać swoje życie na polu walki, ale to trwa krótko. Większym niekiedy bohaterstwem jest żyć, trwać, wytrzymać całe lata.
** Opis: w Warszawie 6 stycznia 1981.

* Tak mało jeszcze jesteśmy chrześcijanami…&lt;br /&gt;Tak mało w nas zmysłu społecznego…&lt;br /&gt;Tak mało wiary w zdecydowany postęp…&lt;br /&gt;Tak mało śmiałości inicjatywy społecznej…&lt;br /&gt;Tak mało odwagi do pokazania, że tego – jednego – potrzeba…&lt;br /&gt;Bezinteresowność w służbie potrzebie ludzkiej.
** Opis: ''Zapiski więzienne'', 19 marca 1955.
** Źródło: [http://www.wieczernik.oaza.pl/artykul/moja-wiara-a-zycie-spoleczne_id172 wieczernik.oaza.pl]

* Tam, gdzie panuje wielka ufność ku Maryi i wiara w Jej zwycięstwo, tam Bóg dokonuje przez Nią przedziwnych cudów swojej potęgi.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Ten, kto zamknął się w nienawiści, już się skończył!

* Teraz dopiero rozumiem w pełni myśl Ojca świętego, myśl przez pierwszego Prymasa Stolicy urzeczywistnioną: Gniezno z Warszawą mają być zespolone w jednych dłoniach (…) W woli głosu Rzymu rozumiem znaczenie i wymowę dziejową zaślubin wznoszącej się z gruzów Stolicy z odwiecznie żyjącą w pokoju chrześcijańskim stolicą duchową – Gnieznem.
** Opis: przemówienie ingresowe, Warszawa, 6 lutego 1949, cyt. za: S. Wyszyński, ''Jedna jest Polska'', Warszawa 1989, s. 5. Fragment o unii personalnej archidiecezji: gnieźnieńskiej i warszawskiej.

* To jest jakaś przedziwna, delikatna linia Boga, który dobiera sobie ludzi właściwych dla zadań szczególnych. I tak na czele wielkiej rodziny niewidomych postawił Matkę niewidomą, jak ongiś na czele rodziny Bożej postawił Boga-Człowieka. Bóg jest Ojcem do końca, i to dla wszystkich. Do wszystkich chce przemawiać językiem dla nich zrozumiałym. Bóg jest wolny od narzucania swego stylu. On raczej wczuwa się w nasze możliwości i działa na nas nie według swoich, ale według naszych możliwości – delikatnie, oględnie. Taka też była Matka Elżbieta.
** Opis: o [[Róża Czacka|Róży Czackiej]], na jej pogrzebie 19 maja 1961.
** Źródło: [http://idziemy.pl/wiara/matka-czacka-poszukiwala-zagubionych-wywiad-z-s-radoslawa-podgorska/69267/2/ ''Matka Czacka poszukiwała zagubionych - wywiad z s. Radosławą Podgórską''], idziemy.pl, 14 maja 2021.

* To jest prawdziwa przyjaźń – osłaniać innych nawet kosztem siebie.

* Trzeba wielkiej odwagi w głoszeniu prawdy (…). Nie można i nie wolno żonglować słowem. Nie wolno liczyć, że z pomocą słowa uda się wprowadzić w błąd drugiego człowieka. Bo człowiek jest dociekliwy. Może się to udać raz lub drugi, ale jeżeli kłamstwo w słowie stanie się nałogiem, wówczas traci zaufanie autor kłamliwych słów i stracą wartość wypowiadane słowa, ludzie natomiast zaczną czytać między wierszami i stworzą własne, drastyczne określenia dla producentów kłamliwych słów.
** Opis: w kościele św. Marcina w Poznaniu, 23 kwietnia 1970.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 7–8.

* Trzeba więc naprzód porzucić smutki, narzekania, wyleczyć się z samego siebie, ze swoich urazów psychicznych, które są dla nas większym nieszczęściem niż wszystko, co nas otacza.

* Trzeba zerwać z manią obrzydzania naszych dziejów i dowcipkowania z tragicznych niekiedy przeżyć narodu (…). Nie lękajmy się Najmilsi, że zejdziemy na manowce szowinizmu i błędnego nacjonalizmu. Nigdy nam to nie groziło. Zawsze wykazywaliśmy gotowość do poświęcania siebie za wolność ludów.

* Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy przezwyciężyć w sobie niechęci, ile zdołaliśmy przełamać ludzkiej złości i gniewu.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile ludziom zdołaliśmy zaoszczędzić smutku, cierpień, przeciwności.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy okazać ludziom serca, bliskości, współczucia, dobroci i pociechy.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy zapłacić dobrem za wyrządzane nam zło.
** Źródło: [https://dzielneniewiasty.pl/ksiadz-kardynal-wyszynski-tyle-wart-jest-nasz-rok/ ''Ksiądz kardynał Wyszyński: „tyle wart jest nasz rok”''], dzielneniewiasty.pl, 1 stycznia 2021

==U==
* Umiemy wyliczyć winy innych ludzi wobec nas, ale naszych win wobec innych na ogół nie widzimy. O belce we własnym oku będziemy mówili potem lub nigdy. Najpierw wolimy zająć się pyłkiem w oku bliźniego.

* Umiera się raz i człowiek szybko okrywa się sławą, ale żyje się w trudzie, bólu i cierpieniu, długie lata, i to jest większe bohaterstwo.

* Uprzejme spojrzenie i uśmiech znaczą często więcej, niż udana rozmowa.

==W==
* W brązowe podwoje, prastarej płodnej Matki Kościołów polskich, Bazyliki Gnieźnieńskiej, wchodzę z pokorą i dumą! (…) nie jestem ci ja ani politykiem, ani dyplomatą, nie jestem działaczem, ani reformatorem. Ale natomiast jestem Ojcem Waszym duchowym, Pasterzem.
** Źródło: [https://www.powiat-gniezno.pl/pl/aktualnosci/1548 ''W hołdzie Prymasowi Tysiąclecia''], powiat-gniezno.pl

* W czasie Powstania Warszawskiego, jako kapelan w szpitaliku powstańczym, byłem świadkiem licznych operacji w dzień i w nocy. Nogi i ręce wynoszono koszami. Na razie nie można ich było pochować uczciwie, więc kładziono je do dołu. Mówiłem lekarzom: to są szczątki naszych braci, należy je szanować, pamiętając o wielkiej godności ciała ludzkiego. Z wielkim szacunkiem na kolanach trzeba pochować człowieka. Człowiek ma wielką godność, bo jest dzieckiem Boga. A Bóg życia istnieje niezależnie od tego, czy w Niego wierzymy, czy nie. On jest Stwórcą, źródłem istnienia. Jego imię: „Jest, Który Jest”.
** Opis: w przemówieniu do lekarzy, Warszawa, 7 czerwca 1959.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009

* W łyżce zupy odbija się uznojone oblicze oracza, robotnika, kucharki.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* W Rzymie, w Angelicum, na wykładach ojca Gillet, było sześciu Murzynów i reszta, jak w wieży Babel: Anglicy, Francuzi, Holendrzy i inni, 40 osób, z 30 narodów. Murzyni siedzieli na samym końcu. Obok nich było jedno miejsce wolne, bo nikt nie chciał przy nich usiąść. Wreszcie ja usiadłem. Przychodzili do mnie ci i owi z zapytaniem: „Co ty robisz, po co tam siedzisz?” Mówię: „Bo nikt nie chce tam siedzieć”. „Słaby motyw”, powiada jakiś Francuz. Mówię mu: „To idź, usiądź!” Oczywiście, nie usiadł. Ojciec Gillet mówił strasznie mądre rzeczy. Kiedyś na korytarzu powiedziałem mu: „Ojcze, niech Ojciec tak przemówi do swoich słuchaczy, aby wszyscy zechcieli usiąść przy tych Murzynach”. Na to ojciec Gillet, który trochę umiał po polsku: „Polaki zawsze walczą za naszą wolność i waszą”. Pojechałem stamtąd do Paryża, a Murzyni zostali sami.
** Opis: z rozważań o modlitwie ''Ojcze nasz''.

* Warto służyć każdemu człowiekowi i dla każdego warto się poświęcić.

* We wszystkim tym, co zdarza się w życiu człowieka, trzeba odczytać ślady miłości Boga. Wtedy do serca wkroczy radość.

* Wiadomo, że nie powstało wiele dobrych rzeczy, dlatego że czekało się na lepsze.

* Widzimy współcześnie odnawiający się głód ludzi prawdziwych. To znaczy żyjących w prawdzie i miłości; ludzi jasnych, przejrzystych, którzy mają oblicza prawdziwe, a nie zniekształcone kłamstwem.

* Wielkie sprawy powstają w ciszy i skupieniu. Musimy uczyć się sztuki milczenia i skupienia.

* Współczesnemu światu potrzeba mądrości kontemplacji, jeśli ma się uratować, a nie zginąć w szumie liści sezonowych mądrości.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* Wszystkie niemal powstania Polski już powalonej, nie wyłączając powstania warszawskiego, które zrosiło krwią najlepszych synów posadzkę tej Katedry, były dowodem, że Polska chce żyć, że ma prawo do życia i możność utrzymania się przy życiu własnymi siłami.
** Opis: w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 21 kwietnia 1974.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 9.

* Wszystko, co nas spotyka – zdrowie czy cierpienie, dobro czy zło, chleb czy głód, przyjaźń ludzka czy niechęć dobrobyt czy niedostatek – wszystko to w ręku Boga może działać ku dobremu.

* Wszystko postawiłem na Maryję.
** Źródło: [http://idziemy.pl/kosciol/-wszystko-postawilem-na-maryje-cytaty-maryjne-kard-wyszynskiego- ''„Wszystko postawiłem na Maryję” - cytaty maryjne kard. Wyszyńskiego''], idziemy.pl, 23 marca 2020.
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu]]

* Wszystko to, co jest przed Tobą, pozostaje do zdobycia. Życiu, które nadchodzi, możesz nadać głębszą treść, wartość i znaczenie. Zależy to od Twojej oceny życia i czasu, od Twojego stosunku do pracy, od szacunku dla Twego umysłu, woli i serca, dla twych wartości ludzkich, narodowych i chrześcijańskich.

* Wy jesteście przyszłością Narodu.
** Opis: o [[młodzież]]y polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Wy macie przenieść Polskę w nowe Tysiąclecie. Wy macie uratować całe doświadczenie wiary i kultury ojczystej i ponieść je w przyszłość.
** Opis: o zadaniach dla młodzieży polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl
** Zobacz też: [[wiara]], [[kultura]], [[przyszłość]]

* Wydaje mi się, że nie ma nic bardziej nieprawdziwego (…) kompleks jest czymś chorobliwym, podczas gdy my mieliśmy zdrowe dążenie do wolności, pogwałconej i odebranej nam (…). Nie o kompleks więc idzie (…). Szło o poczucie pogwałconego prawa Narodu do samostanowienia o sobie i do decydowania o swej wolności (…). Przyglądaliście się może kiedyś ptakowi, jak tłucze się w klatce? (…) Chyba nie można mówić: głupi ptak, trzeba raczej powiedzieć: – on się rwie w światy. I każdy, kto uczciwy, ułatwi mu to (…). I nie car miał rację, gdy na Zamku Warszawskim odpowiadał butnie: „Porzućcie wszelkie sny!” – tylko właśnie ci, co padali, obejmując miłośnie otwartą piersią ukrzyżowaną pierś Matki Polki. Tylko oni mieli rację! A my, po stu latach, wiemy to jeszcze lepiej!
** Źródło: polemika Wyszyńskiego z redaktorem „Tygodnika Powszechnego” Stanisławem Stommą na temat sensu powstań niepodległościowych wygłoszona 27 stycznia 1963 w stulecie powstania styczniowego.

* Wyjątkowe sytuacje zdołają nas uleczyć z choroby ludzi nasyconych, która pozbawia nas zdolności oceny prawdziwej wartości łyżki strawy i kromki zeschłego chleba.

==Z==
* Z drobiazgów życiowych wykonanych wielkim sercem powstaje wielkość człowieka.

* Zagadnienia „brak czasu” nie rozwiąże się przez pośpiech, lecz przez spokój.

* Zaprzestańmy stawiać wymagania innym! Sobie je dyktujmy!

* Zanim wytnie się drzewa, które owocują, trzeba się dobrze upewnić, czy te, które sadzimy, albo dopiero będziemy sadzić, w ogóle przyniosą owoce.
** Źródło: Anna Chodyka, [https://www.rp.pl/artykul/747886.html?p=2 ''Ksiądz ma prawo do wolności, ale nie do swawoli''], rp.pl, 6 listopada 2011

* Zestawienie Kościoła z tymi panami jest uwłaczające dla Kościoła; dysproporcja intencji jest szokująca (…). My toczymy z władzą spory z innej pozycji, nas interesują problemy moralne, mamy świadomość swego miejsca w narodzie, jesteśmy jego synami; (…) odrzucamy niepoważne formy akcji politycznej, takie jak głodówka w kościele św. Krzyża czy uprzednio w kościele św. Marcina. Notabene, gdybym miał im radzić, tobym powiedział: Usadźcie się w Domu Partii, to adres właściwy, a nie kościół.
** Opis: w październiku 1979 o działaczach KOR-u w rozmowie z kierownikiem Urzędu do spraw Wyznań Kazimierzem Kąkolem.
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,76842,10263125,Zieja__Stoje_na_rynku_nienajety.html Magdalena Grochowska, ''Zieja. Stoję na rynku nienajęty'', wyborcza.pl, 12 września 2011]
** Zobacz też: [[KOR]]

* Ziemia polska ma być ziemią żywych, a nie umarłych. Jaka jest rodzina domowa, taka też będzie rodzina ojczysta – Naród. Jeżeli rodzina domowa będzie rodzić żywych, to i Naród będzie żył; jeśli rodzina domowa uszanuje dziecię, będzie uszanowany w tej ojczyźnie człowiek. Jeżeli nie będą umieli uszanować maleńkiego życia, które się rodzi w komórce ogniska domowego, nie uszanują i życia obywateli, bo mordować nauczą się w rodzinie. Naprzód będą mordować swoje dzieci, a potem innych obywateli. W ten sposób, zamiast społeczności życiodajnej, będzie się tworzyć społeczność morderców i Naród będzie samobójczy. Zada sobie samemu śmierć własną ręką. I skończy się taki Naród, i sprawdzi się to, co o niektórych narodach mówią już dzisiaj słowami Pisma Świętego: „Imiona głupich będą wymazane z ziemi żyjących”.
** Opis: Warszawa, 7 maja 1958.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* Zmalała cena rodzących się Polaków! (…) Gdy przegląda się pisma, zastanawia dziwny styl prasy, która napada bezmyślnie jak na największych wrogów na tych, którzy chcieliby wydać po Bożemu na świat kształtujące się życie i uszanować prawo do życia (…). Bardzo łatwo jest dzisiaj niszczyć rodzące się życie. Skąd przyszło to Narodowi, który z Ewangelii wie, że życie jest darem Boga Ojca, światłością ludzi. Skąd przyszło to Narodowi, który dotychczas tak ufał matkom, że na kolanach ręce ich całował? (…) Dlaczego tak łatwo daliśmy się przekonać ludziom płatnym od wiersza, którzy zapełniają prasę artykułami namawiającymi do mordowania Polaków? Dlaczego tak łatwo im uwierzyliśmy? Skąd nam to przyszło? (…) Pamiętajmy, że łatwo jest zaprowadzić samobójczy obyczaj narodu, ale trudno go potem zwalczyć. O, bardzo trudno! Łatwo jest wychować młode pokolenie samolubów, którzy nie chcą przyjąć na siebie i wypełnić żadnych obowiązków, ale trudno później odebrać samolubom kamienne serca i dać im serca wrażliwe.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==Ź==
* Źle czyni człowiek, jeśli poprzestaje na zadowoleniu z siebie i łatwo przyjmuje pochwałę ludzką. Ale również źle czyni, jeśli boi się krytyki i nagany.

==Ż==
* Życie jest większe od legend, bo w życiu jest prawda.

* Życie trzeba przeżyć godnie, bo jest tylko jedno.

* Życzliwe spojrzenie i uśmiech więcej nieraz znaczą niż udany dialog.

==O Stefanie Wyszyńskim==
* Autorytet papieża Jana Pawła II i prymasa [Stefana] Wyszyńskiego napełnił społeczeństwo polskie nadzieją, że możliwa jest zmiana jego położenia i odrzucenie pętających Polskę więzów. W 1980 r. nadzieja ta znalazła spełnienie w powstaniu „Solidarności”.
** Autor: [[Michał Tymowski]], ''Najkrótsza historia Polski'', Gdańsk 1993, s. 148.
** Zobacz też: [[Jan Paweł II]], [[Solidarność]]

* Byłem kiedyś z grupą przyjaciół na spotkaniu (może nawet audiencji) u kardynała Deskura w Watykanie. A ponieważ pracował wiele lat w kongregacji kanonizacyjnej, spytaliśmy go o beatyfikację Wyszyńskiego.&lt;br /&gt;Odpowiedział: – Nigdy. – Dlaczego? – zapytaliśmy zdziwieni.&lt;br /&gt;A ten odpalił: – Zdrajca narodu polskiego i zdrajca Kościoła. Zupełnie nas zatkało.&lt;br /&gt;– Jak to?&lt;br /&gt;– Podpisał porozumienie z komunistami wbrew woli papieża Piusa XII (zdrada Kościoła).&lt;br /&gt;Zaczął bardzo szybko obsadzać nową administracją kościelną tak zwane ziemie odzyskane, wbrew stanowisku Watykanu. Papież – mówił Deskur – zawsze bronił Polski w jej historycznych granicach, a Wyszyński to zignorował (zdrada narodu polskiego).
** Autor: [[Tadeusz Bartoś]], rozmowa Agaty Bielik-Robson i Tadeusza Bartosia, [http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/czytaj-dalej/20130316/ateizm-gnoza-i-magiel-polski ''Ateizm, gnoza i magiel polski'', krytykapolityczna.pl, 16 marca 2013]
** Zobacz też: [[Andrzej Maria Deskur]]

* Człowiek, który nie tylko umiłował dzieje – czyli przeszłość ojczystej kultury, ale który tę kulturę tak wspaniale tworzy na żywo i kształtuje na oczach obecnego pokolenia Polaków i wraz z nimi.
** Autor: [[Jan Paweł II|Karol Wojtyła (Jan Paweł II)]]
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Jako nieustraszony rzecznik człowieka oraz jego nienaruszalnych praw w życiu osobistym, rodzinnym, społecznym i narodowym, stał się zmarły Prymas szczególnym przykładem żywej miłości do Ojczyzny i musi być policzony jako jeden z największych mężów w jej dziejach.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* Kardynał tysiąclecia, Wyszyński, jeszcze jako zwykły ksiądz i teolog był orędownikiem nazizmu i samego Hitlera, co znajdowało wyraz w redagowanych przez niego publikacjach.
** Autor: [[Janusz Palikot]], [http://palikot.blog.onet.pl/ blog, 19 listopada 2012]

* Kiedy dowiedział się o zamachu (…) jakby kurczowo uczepił się życia, nie chciał odejść, dopóki nie miał pewności… I dlatego przez trzy tygodnie trwał w nieznośnej agonii. Zamknął oczy dopiero wtedy, gdy potwierdzono mu, że życie papieża nie jest już w niebezpieczeństwie.
** Autor: [[Stanisław Dziwisz]]
** Opis: o Stefanie Wyszyńskim, który w czasie swojej ciężkiej choroby prosił wiernych w Polsce o zastąpienie modlitw w jego intencji modłami o życie i zdrowie ciężko rannego w [[Zamach na Jana Pawła II|zamachu 13 maja 1981 Jana Pawła II]].
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl

* Ksiądz prymas nie miał samych zwolenników za swojego życia, nie miał ich bezpośrednio po swojej śmierci, zawsze byli ci, którzy mu się przeciwstawiali. Właściwie przeciwstawiali się nie tylko jego wizji Kościoła, teraźniejszości i przyszłości, ale mieli swoją własną politykę, wizję miejsca Kościoła we współczesnym świecie i stawiali bardziej na tzw.demokrację, cokolwiek miałoby to dla nich oznaczać, niż na twórczą rolę Kościoła. To się nie skończyło, to trwało bardzo długo i trwa nadal. Rozmaite odpryski tej postawy czasami bardzo dotkliwie docierają do różnych środowisk, docierają również do Rzymu, nie ułatwiając starań drogi do beatyfikacji kard. Wyszyńskiego. Jeżeli chodzi o wskazanie tych ludzi, myślę że byłoby dobrze, gdyby się sami ujawniali, to będzie i dla nich zdrowsze, bo będzie okazją do rachunku sumienia.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018

* Nie byłoby na Stolicy Piotrowej tego papieża Polaka, który dziś pełen bojaźni Bożej, ale i pełen ufności, rozpoczyna nowy pontyfikat, gdyby nie było Twojej wiary, niecofającej się przed więzieniem i cierpieniem, Twojej heroicznej miłości, Twojego zawierzenia bez reszty Matce Kościoła; gdyby nie było Jasnej Góry i tego całego okresu dziejów Kościoła w Ojczyźnie naszej, który związany jest z Twoim biskupim, prymasowskim posługiwaniem.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Nie tylko chciał niektóre zmiany wprowadzać powoli, ale do innych postanowień soboru w ogóle nie był przekonany. Był bowiem ogromnie przywiązany do tej wizji Kościoła, jaką reprezentował Pius XII – bardzo hierarchicznej i paternalistycznej. Ten paternalizm bardzośmy odczuwali i do dzisiaj ciąży on nad polskim Kościołem.
** Autor: [[Stanisława Grabska]]
** Źródło: [[Grzegorz Śniadoch]], ''Msza święta trydencka. Mity i prawda'', wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 103–104.

* Niekoronowanemu Królowi Polski.
** Opis: napis na szarfie wieńca złożonego przez związkowców NSZZ [[Solidarność]] w czasie pogrzebu prymasa Wyszyńskiego, 31 maja 1981.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Prymas Wyszyński, który wykazał się wielką mądrością i doskonałym wyczuciem specyfiki polskiego Kościoła, podkreślał, że zewnętrzne zmiany nie są aż tak bardzo ważne, najważniejsza jest bowiem zmiana sposobu myślenia o Kościele. Dlatego kładł on nacisk na przekształcanie świadomości Kościoła, na to, by zwykli ludzie poczuli się Kościołem. Uważał, że dopiero wtedy pojmiemy sens reform.
** Autor: [[Leon Knabit]], ''O mszy świętej'', Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 141.
** Opis: o [[Sobór Watykański II|II Soborze Watykańskim]].

* Ten sprzeciw wobec kard. Wyszyńskiego, bardzo często niewidoczny na zewnątrz, ukryty w postaci intryg, oszczerstw, donosów, trwa do dziś. To jeden z powodów, dla których proces beatyfikacyjny prymasa Polski się wlecze. Bo gdy dochodzi już do jakiegoś „światła w tunelu”, to poprzez rozmaite kanały – rządowe, kościelne – robi się wszystko, by do beatyfikacji Wyszyńskiego nie doszło.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018
** Zobacz też: [[Polska]]

* Ten wojujący z naszym państwem ludowym nieodpowiedzialny pasterz pasterzy, który głosi, że nie będzie się korzył przed polską racją stanu, stawia swoje urojone pretensje do duchowego zwierzchnictwa nad narodem polskim wyżej jak niepodległość Polski.
** Autor: [[Władysław Gomułka]]
** Opis: w przemówieniu z 1966.
** Źródło: Hubert Kubica, [http://www.przewodnik-katolicki.pl/?page=nr&amp;nr=279&amp;cat=61&amp;art=6885 ''Tysiąc lat po Mieszku'', przewodnik-katolicki.pl, 17/2005]

* To wszystko było wymierzone w kardynała Wyszyńskiego. Udział środowiska Tygodnika Powszechnego w tym procederze był, mówiąc delikatnie, niemały. Myślę, że tego rodzaju wystąpień da się naliczyć dużo więcej. Nie tylko wtedy, kiedy Ksiądz Prymas żył i bardzo dotkliwie to przeżywał, ale także po jego śmierci. Wtedy odbyła się dyskusja zapisana na łamach Tygodnika Powszechnego – Bortnowska, Grabska, Wilkanowicz i inni – która, mówiąc łagodnie, była mało wybredna pod adresem nieżyjącego prymasa. Wilkanowicz tam między innymi pisał, że teraz czeka nas etap trudnego oczyszczania chrześcijaństwa z pogańskich naleciałości. Te „pogańskie naleciałości” były przypisywane kard. Wyszyńskiemu.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018
** Zobacz też: [[Halina Bortnowska]], [[Stefan Wilkanowicz]], [[Stanisława Grabska]], „[[Tygodnik Powszechny]]”

* Wielki pasterz i wychowawca Rodaków w tych przełomowych czasach.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: Wielkanoc 1981.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Żywię ogromne przywiązanie i podziw dla kard. Stefana Wyszyńskiego, dlatego nie potrafię mówić o nim bez wzruszenia i emocji. To naprawdę wielki i święty człowiek!
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]], ''Bóg, Biblia, Mesjasz'', wyd. Fronda, Warszawa 2006, s. 82.


{{SORTUJ:Wyszyński, Stefan}}
[[Kategoria:Kardynałowie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989]]
[[Kategoria:Polscy błogosławieni katoliccy]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej]]</text>
      <sha1>lo0zk11ndvi247grf4mww6n2hdhvpaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644559</id>
      <parentid>644553</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68579" sha1="27f6m6htjohfdqjvoull1fnvac3z1sy" xml:space="preserve">'''[[w:Stefan Wyszyński|Stefan Wyszyński]]''' (1901–1981) – polski biskup rzymskokatolicki, kapelan duszpasterstwa Wojska Polskiego, kardynał, prymas [[Polska|Polski]] w latach 1948–1981, zwany „Prymasem Tysiąclecia”, twórca akcji duszpasterskich: [[Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego|Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego]] i Wielkiej Nowenny Tysiąclecia, błogosławiony [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]].
{{IndeksPL}}
[[Plik:Stefan Wyszyński.jpg|mały|{{center|Stefan Wyszyński}}]]
==A==
* A małoduszni nie chcą, by ludność polska przekroczyła 30 milionów. Na ziemi danej nam przez Opatrzność wyżywić się może spokojnie 50 milionów. Tym więcej że, jak uczy nas ekonomia, najbardziej wdzięcznym spożywcą, czynnikiem równowagi i wymiany ekonomicznej, jest mały spożywca – dziecko, które tak dużo wszystkiego potrzebuje, że swoim zapałem spożywczym przezwycięża niekiedy dorosłego mężczyznę. Powiedział ktoś, że Naród, który ma dużo dzieci, może się nie lękać o równowagę ekonomiczną, bo dzieci będą jej sprawcami. Tylko narody bez dzieci duszą się nadmiarem bogactw, których nie mogą spożyć.
** Opis: Gorzów, 1 grudnia 1957.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* A nad moim łóżkiem wisiały dwa obrazy: Matki Bożej Częstochowskiej i Ostrobramskiej. I chociaż w onym czasie do modlitwy skłonny nie byłem, zawsze cierpiąc na kolana, zwłaszcza w czasie wieczornego Różańca, jaki był zwyczajem naszego domu, to jednak po obudzeniu się długo przyglądałem się tej „Czarnej Pani i tej Białej” … Zastanawiało mnie tylko jedno, dlaczego jedna jest czarna a druga – biała. To są najbardziej odległe wspomnienia z mojej przeszłości.
** Opis: wspomnienie z najwcześniejszego dzieciństwa o Matce Bożej z [[Jasna Góra|Jasnej Góry]] i [[Ostra Brama w Wilnie|Ostrej Bramy w Wilnie]].
** Źródło: [https://www.franciszkanie.pl/artykuly/16-listopada-matka-boza-ostrobramska ''16 listopada: Matka Boża Ostrobramska''], franciszkanie.pl, 16 listopada 2018.

==B==
* Bądźcie odpowiedzialni za ład społeczny i moralny, ład myśli i uczuć, odpowiedzialni za przyjęte na siebie obowiązki, za miejsce, jakie zajmujecie w ojczyźnie, w narodzie, w państwie, w życiu zawodowym. Tą drogą idzie się do wielkości. A narodowi potrzeba wielkości. Nie myślcie, że naród może wypełnić swoje zadanie tylko z pomocą ludzi bez wyrazu, którzy żyją byle jak, aby przeżyć, aby jakoś się odkuć, aby wykręcić się tanim kosztem; dzisiaj na uczelni profesorowi, a jutro na urzędzie czy stanowisku podjętym obowiązkom. Łatwizna życiowa jest największym wrogiem współczesnej Polski. Nie tylko niekompetencje, ale i nieuczciwość ludzi kompetentnych, wykształconych, znających swoje zadania, nawet dobrze uposażonych, może doprowadzić do straszliwej katastrofy naszej ojczyzny.
** Opis: wypowiedziane w 1979.

* Bóg nigdy nie rezygnuje ze swoich dzieci, nawet z takich, które stoją plecami do Niego.
** Źródło: ''Kromka chleba'', oprac. Zdzisław J. Peszkowski

* Bracia, trzeźwymi bądźcie. Dzieci Najmilsze, pomyślcie! Mówimy, że jesteśmy Narodem tak biednym, że nie stać nas na liczne rodziny, a przecież niedawno gazety donosiły, że Polacy przepili ni mniej, ni więcej, tylko 20 miliardów złotych. Chciejcie to wszystko rozdzielić między rodziny liczne i ubogie, a przekonacie się, na co nas stać.
** Opis: Warszawa, 17 maja 1959.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.
** Zobacz też: [[alkoholizm]], [[abstynencja]]

==C==
* Chociaż byśmy przegrali życie w oczach świata i świat by się nas wyrzekł skazując na śmierć, jak łotrów na ukrzyżowanie – jest to ocena świata. Pozostaje jeszcze ocena Boga. Bóg przekreśla wyrok świata – ''winien jest śmierci'' – i ogłasza swój Boży wyrok – ''Dziś jeszcze będziesz ze mną w raju''.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Choćbyś przegrał całkowicie zbierz się, zgarnij, dźwignij, zacznij od nowa! Spróbuj budować na tym co w tobie jest z Boga.
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Chrońmy się pogardy dla kogokolwiek, nawet dla najgorszego człowieka, bo to jest jeszcze człowiek, aż… człowiek!
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Człowiek dopiero wtedy jest w pełni szczęśliwy, gdy może służyć, a nie wtedy, gdy musi władać. Władza imponuje tylko małym ludziom, którzy jej pragną, by nadrobić w ten sposób swoją małość. Człowiek naprawdę wielki, nawet gdy włada, jest służebnikiem.

* Człowiek jest odpowiedzialny nie tylko za uczucia, które ma dla innych, ale i za te, które w innych budzi.

* Człowiek jest tak mocno związany ze sobą, że trudno mu o sobie zapomnieć, można jednak wyrobić w sobie zwyczaj myślenia o innych.

* Człowiek ujawnia swoją osobowość w sposobie traktowania innych.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Człowiek w Narodzie żyje nie tylko dla siebie i nie tylko na dziś, ale także w wymiarze dziejów Narodu. Jeżeli powtarzano nam „Finita la Polonia” a głos z Watykanu mówił: „Polska nie chce umrzeć”, to było to tylko potwierdzenie wolni Narodu. Polska może żyć własnymi siłami, własnymi mocami, rodzimą kulturą wzbogaconą przez Ewangelię Chrystusa i przez czujne, rozważne działanie Kościoła. Polska może żyć tu, gdzie jest, ale musi mieć ku temu moc. Musi patrzeć i ku przeszłości, aby lepiej osądzać rzeczywistość, i mieć ambicję trwania w przyszłość. Naród jest jak mocne drzewo, które podcinane w swych korzeniach, wypuszcza nowe. Może to drzewo przejść przez burzę, mogą one urwać mu koronę chwały, ale ono nadal trzyma się mocno ziemi i budzi nadzieję, że się odrodzi (…).
** Źródło: Bronisław Piasecki, ''Ostatnie dni Prymasa Tysiąclecia'', Poznań 2001, s. 11–12.

* Człowiek, który nie lubi i nie umie przebaczać, jest największym wrogiem samego siebie.

* Czytając „Potop” Sienkiewicza, uświadomiłem sobie właśnie w Prudniku, że trzeba pomyśleć o tej wielkiej dacie. Byłem przecież więziony tak blisko miejsca, gdzie król Jan Kazimierz i prymas Leszczyński radzili, jak ratować Polskę z odmętów. Pojechali obydwaj na południowy wschód, do Lwowa: drogę torowali im górale, jak to pięknie opisuje Henryk Sienkiewicz. Gdy z kolei i mnie przewieziono tym samym niemal szlakiem, z Prudnika na południowy wchód, do czwartego miejsca mego odosobnienia, w góry, jechałem z myślą: musi powstać akt Ślubowań odnowionych!
** Źródło: Paweł Zuchniewicz, [https://books.google.pl/books?id=W59-AwAAQBAJ&amp;pg=PT89&amp;hl=pl&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjLh7SZnfXfAhWlAhAIHW90AFM4MhDoAQgtMAE#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''Papież z Polski. Nasz święty''], Otwarte, 29 kwietnia 2011, ISBN 9788324017959

==D==
* Dla nas po Bogu największa miłość to Polska! Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej ojczyźnie i narodowej kulturze polskiej. Będziemy kochali wszystkich ludzi na świecie, ale w porządku miłości. Po Bogu więc, po Jezusie Chrystusie i Matce Najświętszej, po całym ładzie Bożym nasza miłość należy się przede wszystkim naszej ojczyźnie, mowie, dziejom i kulturze, z której wyrastamy na polskiej ziemi. I chociażby obwieszono na transparentach najrozmaitsze wezwania do miłowania wszystkich ludów i narodów, nie będziemy temu przeciwni, ale będziemy żądali, abyśmy mogli żyć przede wszystkim duchem, dziejami, kulturą i mową naszej polskiej ziemi, wypracowanej przez wieki życiem naszych praojców.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/114097-dla-nas-po-bogu-najwieksza-milosc-to-polska-musimy-po-bogu-dochowac-wiernosci-przede-wszystkim-naszej-ojczyznie ''„Dla nas po Bogu największa miłość to Polska! Musimy po Bogu dochować wierności przede wszystkim naszej ojczyźnie”''], wpolityce.pl, 28 maja 2011

* Dokonany w ciągu jednego dnia wybór papieża jest widomym znakiem Opatrzności Bożej. Objawił się w nim „dar jedności w Duchu Świętym”, o który Kościół prosi na początku Mszy św.
** Autorzy: Stefan Wyszyński i [[Jan Paweł II|Karol Wojtyła]].
** Opis: komunikat wydany w Rzymie po wyborze papieża [[Jan Paweł I|Jana Pawła I]].
** Źródło: [https://papiez.wiara.pl/doc/7806416.Dzis-beatyfikacja-Jana-Pawla-I ''Dziś beatyfikacja Jana Pawła I''], wiara.pl, 4 września 2022.

* Drobne i nieznaczne dokonania mogą nas uczynić wielkimi, podczas gdy wielkie mogą nas upodlić, jeśli są źle wykonane.

* Droga młodzieży! Jeśli umiesz patrzeć w przyszłość – a my jesteśmy narodem ambitnym, który nie chce umierać! – musisz sobie postawić wielkie wymagania. Musisz wychowywać się w duchu ofiary i do ofiar się uzdalniać. Może bowiem przyjść taka chwila, w której tylko ofiarą będzie można zagwarantować wolność naszej ojczyźnie!
** Opis: wypowiedziane w Warszawie, 24 czerwca 1966.

* Droga wiedzie przez wieś Różaniec, gdzieś koło Tarnogrodu. Kapliczka, wokół niej mogiły dorosłych i mogiłki niemowląt. Istne wzgórze śmierci! To ofiary rzezi, straszliwej zbrodni niemieckiej. A wśród mogiłek bracia i siostry, matki pomordowanych. Wszystko tu płacze wspomnieniem, wbrew woli. Nie można oprzeć się łzom. Wieś ogromna, ale bez chaty, bez stodoły. Wstępuję do szkoły: barak o ścianach świecących niebem, natłoczony. Dzieci około sto pięćdziesiąt. Pytam: „Dzieci, kto z was był wywieziony do Niemiec?”. Podniosły się niemal wszystkie rączki. Iluż nie wróciło!? A ci co wrócili, zastali we wsi Różaniec pustkowie i różaniec… mogił przy kapliczce. Chodzi się tu bez butów; nawet do szkoły, ale szkoła pełna. Nie ma tu chat, nie ma obór, spichlerzy, nawet drzew, nawet całych kamieni, ale jest szkoła, jest dziatwa, jest wiara w Boga, jest wola życia!
** Opis: o [[Pacyfikacja Różańca|pacyfikacji i wysiedleniu wsi Różaniec]] na [[Zamojszczyzna|Zamojszczyźnie]] przez okupantów [[Niemcy|niemieckich]] podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
** Źródło: [http://niedziela.pl/artykul/16078/nd/W-60-rocznice-pacyfikacji-miejscowosci ''W 60. rocznicę pacyfikacji miejscowości ''], niedziela.pl

* Drogi kamień nie przestaje być sobą nawet wtedy, gdy spadnie w błoto i zabrudzi się.

* Działajcie w duchu zdrowego nacjonalizmu. Nie szowinizmu, ale właśnie zdrowego nacjonalizmu, to jest umiłowania Narodu i służby jemu.
** Źródło: Ewa Czaczkowska, ''Kardynał Wyszyński. Biografia'', Znak, Kraków 2013, s. 378.

* Dzisiaj często spotykamy się ze zjawiskiem opluwania własnego gniazda. Ludzie, zwłaszcza niezbyt wykształceni, natrząsają się z naszej przeszłości historycznej, nie doceniają wielkiej ofiary, każdej kropli krwi wylanej za naród czy każdej kropli potu z czoła rolnika, która wsiąkła w ziemię ojczystą. To wszystko wskazuje na wielką potrzebę wołania o szacunek dla dziejów narodowych, dla trudów pokoleń, które minęły, dla ich ofiarnej krwi wylanej w powstaniach, w walce o wolność ojczyzny, na wszystkich kontynentach czy w ostatnim powstaniu warszawskim. Chociaż wiele zrywów było nieudanych, jednakże zawdzięczamy im to, że sumieniu międzynarodowemu przypominały o naszym narodzie. Ich praca, trud i ofiarne poświęcenie dało taki rezultat, że obecnie jesteśmy.
** Opis: wypowiedziane w 1964.

* Dziś muszę Eminencji całkiem szczerze wyznać, że odpowiedź niemieckich biskupów na nasz list o pojednaniu, rozczarowała nie tylko Polaków, lecz także opinię światową. Nasza tak serdecznie wyciągnięta ręka nie została spontanicznie ujęta.
** Opis: cytat z prywatnego listu do kardynała Döpfnera odnoszący się do [[Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzia biskupów polskich do biskupów niemieckich]].
** Źródło: [https://web.archive.org/web/20201205133621/https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/123833,Rozczarowujaca-odpowiedz-niemieckich-biskupow-na-list-biskupow-polskich.html ''Rozczarowująca odpowiedź niemieckich biskupów na list biskupów polskich''], Joanna Lubecka, IPN, 22 listopada 2020.

==G==
* Gdy będę w więzieniu, a powiedzą wam, że prymas zdradził sprawy Boże – nie wierzcie. Gdyby mówili, że prymas ma nieczyste ręce – nie wierzcie. Gdyby mówili, że prymas stchórzył – nie wierzcie. Gdy będą mówili, że prymas działa przeciwko narodowi i własnej ojczyźnie – nie wierzcie. Kocham ojczyznę więcej niż własne serce i wszystko, co czynię dla Kościoła, czynię dla niej.
** Opis: wypowiedziane w 1953.

* Gdy człowiek tak bardzo wydobędzie się z siebie, że ma już odwagę być poczytanym za nic, dopiero wtedy jest wolność, wspaniałość i zwycięstwo – najtrudniejsze, bo nad samym sobą.

* Gdy gaśnie pamięć ludzka, dalej mówią kamienie.

* Gdy znajdę w sobie choć jeden akt miłości, już nie jestem nędzą.

* Gdym patrzył z prymasowskiego tronu gnieźnieńskiej stolicy, w pełni zrozumiałem powagę dostojeństwa wieków naszych dziejów. Gdym przyglądał się pomnikom prymasów Polski, klęcząc przed prochami św. Wojciecha, oddając cześć sercu pierwszego prymasa Warszawy, tam, Drogie Dzieci, zrozumiałem jak wspaniały w swej przeszłości jest nasz Naród. Nie jest on Narodem od wczoraj, choć jest dziwnie młodym ludem. Jak Chrystus – Ojciec przyszłego wieku, tak i Naród, gdy z Chrystusem, Ojcem przyszłych wieków – żyje. Dostojeństwo dziejów czuje się w Gnieźnie.
** Źródło: przemówienie ingresowe, Warszawa, 6 lutego 1949, w: ''Jedna jest Polska. Wybór z przemówień i kazań'', Warszawa 1989, s. 5.

==I==
* Istnieje w świecie komunikacja duchów ludzkich. Tyle razy w ciągu swego więzienia modliłem się za Bolesława Bieruta. Może ta modlitwa nas związała tak, że przyszedł po pomoc. Oglądałem się za nim we śnie – i nie zapomnę o pomocy modlitwy. Może wszyscy o nim zapomną rychło, może się go wkrótce wyrzekną, jak dziś wyrzekają się Stalina – ale ja tego nie uczynię. Tego wymaga ode mnie moje chrześcijaństwo.
** Opis: na wieść o śmierci [[Bolesław Bierut|Bolesława Bieruta]].
** Źródło: [https://histmag.org/Boleslaw-Bierut-smierc-satrapy-16004/3 histmag.org], 24 listopada 2017.

==J==
* Jak trudno jest miłować – ale jak warto jest miłować.

* Jedna jest Polska – wspólna Matka! Jej ramiona – dla wszystkich dzieci. Jedno ma serce i wszyscy znajdują w nim miejsce. Powiedzcie młodzieży harcerskiej, że ta Polska wyciąga do nich ramiona, przyzywa ich i pociąga, aby nigdy nie zapomnieli o Ojczyźnie, aby wszędzie, gdziekolwiek rzucą ich obowiązki i zadania życiowe, pamiętali, iż należą do wspólnej Ojczyzny.
** Opis: Neviges, 23 września 1978.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/wyszynski_jednajestpolska ''Jedna jest Polska – wspólna Matka''], opoka.org.pl, 25 stycznia 2001

* Jesteśmy – mimo woli – pokoleniami bohaterów. W ciągu półwiecza wieku XX spędziliśmy wśród szczęku broni dziesiątki lat. Patrzyliśmy na ludzi uzbrojonych po zęby, jak zalegali okopy; muzyką naszą są armaty, bomby i karabiny maszynowe. Widzieliśmy tysiące poległych żołnierzy, przeżyliśmy śmierć olbrzymów, dyktatorów, autokratów, jednowładców. Rządy zmieniały się w oczach naszych, jak liście na drzewach (…). Czyż może nam coś imponować? Przestaliśmy się bać luf karabinów i armat. Człowiek uzbrojony nie budzi w nas ani lęku (…) ani szacunku. Co więcej, bardziej bohaterski wydaje się nam być człowiek bezbronny niż uzbrojony. Śmiesznie wygląda „człowiek z bronią”, gdyż żołnierz, którego zawodową cnotą ma być męstwo, powinien wystąpić do walki z gołymi rękoma, jak Dawid (…). Czekamy teraz na mocarzy myśli, woli, serca, cnoty (…). Tylko tych zdolni jesteśmy szanować. Tylko ci są godni stawać w szranki walki o lepsze (…) Abiciamini opera tenebrarum et induamini arma lucis (Odrzućcie dzieła ciemności i obleczcie się w zbroję światła).
** Opis: z ''Zapisków więziennych'' prymasa Wyszyńskiego, 1 sierpnia 1954.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), Wydawnictwo Kuria Metropolitalna Warszawska, Warszawa 1988, s. 10.

* Jesteśmy mocni w wierze, ale… słabi w czynie.

* Jeśli cokolwiek warto na świecie czynić, to tylko jedno – miłować.

* Jeśli wasza światłość, wiedza, nauka, mądrość prowadzi do uczynków dobrych, wówczas pochodzi z miłości. Jeśli jest użyta na mnożenie zła, nie jest ani światłością, ani nauką, ani prawdą, ani miłością.

* Jeśli wybiorą, proszę przyjąć. Masz wprowadzić Kościół w trzecie tysiąclecie.
** Opis: do kardynała [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] w czasie [[Konklawe]] w 1978.
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl

* Jeżeli najbardziej niewinne i bezbronne dziecko nie może czuć się bezpiecznie w jakimś społeczeństwie, wówczas już nikt bezpiecznie czuć się w nim nie może!

* Jeżeli z dłoni Narodu wypadnie Ewangelia, nie uratują jego poziomu moralnego, społecznego, kulturalnego żadne manifesty czy programy.
** Źródło: [http://www.wieczernik.oaza.pl/artykul/moja-wiara-a-zycie-spoleczne_id172 wieczernik.oaza.pl]
** Zobacz też: [[Ewangelia]], [[naród]]

==K==
* Każda nienawiść, każda pięść wyciągnięta przeciw bratu – jest przegraną.

* Każda rzecz wielka musi kosztować i musi być trudna. Tylko rzeczy małe i liche są łatwe.

* Klęska narodowa.
** Opis: o [[aborcja|niszczeniu życia nienarodzonych]].
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* [Kościół], którego życie oddala się wyraźnie od Wydarzenia Kalwarii; który zmniejsza swoje wymagania i nie rozwiązuje już problemów zgodnie z wolą Boga, lecz zgodnie z naturalnymi możliwościami człowieka; w którym Credo staje się elastyczne, a moralność relatywistyczna; Kościół na papierze, a bez Tablic Dziesięciorga Przykazań; Kościół, który zamyka oczy na widok grzechu, a za wadę ma bycie tradycyjnym, zacofanym, nienowoczesnym.
** Opis: homilia wygłoszona 9 kwietnia 1974 w katedrze warszawskiej.
** Źródło: [[Romano Amerio]], ''Iota unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku'', Wydawnictwo Antyk, 2009, s. 1.

* Kościół ma głęboki szacunek dla dziejów Narodu. Skrzętnie zbieramy okruchy dziejowe, jak okruchy ewangeliczne, bo są one zawsze pożywne. Najdrobniejsza okruszyna Ewangelii żywi ducha. Podobnie okruchy dziejów Narodu są siewcą jego ducha. Trzeba więc podawać młodemu pokoleniu to pożywienie, aby Naród nie zatracił związku z dziejami. Naród bez dziejów, bez historii, bez przeszłości staje się wkrótce narodem bez ziemi, narodem bezdomnym, bez przyszłości.
** Opis: w kościele św. Piotra i Pawła w Kruszwicy, 18 września 1970.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 7.

* Kościół w naszej ojczyźnie, za wzorem swych najwyższych pasterzy, od wieków staje w obronie ludzi pokrzywdzonych nadużyciami ze strony władz. Dlatego też Kościół polski staje w obronie narodowej racji stanu. Oznacza to coś więcej aniżeli polityczna racja stanu. Albowiem polityczna racja stanu zmienia swoje wymiary, natomiast naród – trwa, ma swoją wiarę, swoje zasady moralne, swoja kulturę religijno-narodową, obyczaj narodowy i stoi na straży tych wartości, które nie od razu powstają i zniszczyć się od razu nie dadzą.
** Opis: wypowiedziane w 1975.

* Któż z Was dowiedzie na mnie grzechu? Ja wiem, że mówiąc to wszystko, ściągnę na siebie w krótkim czasie napaści prasy. To ja jestem winowajcą! To ja mam czarta! To ja rozrabiam! To ja podburzam! To ja rzucam niepokój w społeczeństwo! To ja będę oskarżony! Ja to wiem! Ale wolę być dzisiaj oskarżony niż za pięćdziesiąt lat, gdy trawa porośnie bruki i nie będzie komu po niej deptać, bo usłużna „racja stanu” wytnie „pogłowie polskie” dla ambicji, że się nikt nie myli – nawet wydając ustawy wrogie Narodowi. Tę winę przyjmę na siebie, w obliczu Boga, Narodu, jego sumienia i Waszego sumienia – jeśli Was na to nie stać.
** Opis: do lekarzy o przeciwdziałaniu uśmiercania nienarodzonych, Warszawa, 8 kwietnia 1962.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==L==
* Ludzie mówią – „czas to pieniądz”. Ja mówię inaczej – „czas to miłość”. Pieniądz jest znikomy, a miłość trwa.

* Ludzie postanowili, aby Boga nie było, ale nie wiedzą, że on nie ma obowiązku stosowania się do naszych uchwał.
** Źródło: ''Kromka chleba''

* Ludzie ratują wartość pieniądza, ale nie umieją ratować wartości życia.

==Ł==
* Łatwiej zmienić ustrój, trudniej odmienić człowieka.

==M==
* Masoneria – ta złota międzynarodówka – chce niszczyć Kościół – „czarną międzynarodówkę” – z pomocą komunizmu – czerwonej międzynarodówki.
** Opis: próba przekonania władz do nienaruszania niezależności Kościoła poprzez utworzenie wspólnego antymasońskiego frontu w rozmowie z wicemarszałkiem Sejmu Franciszkiem Mazurem 30 stycznia 1953.
** Źródło: Ewa Czaczkowska, ''Kardynał Wyszyński. Biografia'', Kraków 2013, s. 172.

* Miarą naszej miłości ma być miłość, jakiej dla siebie oczekujemy od całego świata.

* Miejsce, w którym stoimy jest niezwykle wymowne. Tędy przechodził front wojenny, gdy w czasie powstania warszawskiego wojska niemieckie wdarły się tutaj, gdzie stoi pomnik obrońcy ludu, marszałka Małachowskiego, aby założyć front na linii od Kaplicy Literackiej do Kaplicy Prymasowskiej. Z drugiej strony broniły się oddziały powstańcze. Tędy biegła linia frontu, tutaj lała się krew. Tutaj też wypowiadano nadzieję i oczekiwanie, że Bóg strąci mocarzy z tronu, a walczących powstańców poderwie z prochu do życia. Stoimy (…) na froncie walki, która się tutaj rozegrała, wiemy kto zwyciężył.
** Opis: w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 23 września 1975.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 9.

* Miłość musi być próbowana jak złoto w ogniu prób; tylko mała miłość w ogniu prób kruszeje. Wielka oczyszcza się i rozpala.

* Miłość świadczona innym jest największym dobrodziejstwem dla nas samych, którzy zdobywamy się na okazywanie miłości.

* Modlitwa wzajemna jest błogosławioną więzią, która nigdy nie słabnie.
** Źródło: ''Druga kromka chleba''

* Możemy i powinniśmy przejmować się nędzą całego świata, milionami ludzi, którzy co roku umierają z głodu. Ale nie jesteśmy w stanie indywidualnie zaradzić potwornej niesprawiedliwości na świecie, w którym – otoczone narodami sytymi – żyją ludy niedożywione, głodujące, bezradne wobec własnej nędzy. Na to trzeba potężnej organizacji międzynarodowej, wysiłków wielu narodów i państw. Za krótkie są na ogół nasze ręce, aby dosięgnąć biedaka leżącego na ulicach Bombaju – możemy mu pomóc modlitwą i ofiarą składaną za niego Dobremu Bogu – ale nie są za krótkie nasze ręce, aby wesprzeć najbardziej nieszczęśliwych i opuszczonych, żyjących w naszych miastach i wsiach, na tej samej ulicy, a nieraz – tuż obok, na tej samej klatce schodowej.
** Opis: wypowiedziane w Warszawie, 24 maja 1975.

* Można dać bardzo dużo i serce zranić, a można bardzo malutko i serce rozradować, jakby skrzydła komuś przypiąć do ramion.

* Musi być krucjata – święta, Boża wyprawa w życie polskie, rodzime, aby wyzwolić w nas pasję pomagania innym! Czynić to trzeba odważnie – w prawdzie i miłości.
** Opis: o ogłoszeniu w Polsce Społecznej Krucjaty Miłości.
** Źródło: Stefan kard. Wyszyński, ''Idzie nowych ludzi plemię'', ''Ratujmy nasze człowieczeństwo i życie dzieci Narodu'', Warszawa, 23 marca 1969, s. 36.

* Musi się w nas rozpocząć głębokie szukanie prawdy przede wszystkim w naturze człowieka. Poznać naturę człowieka, poznać ją głęboko i całkowicie, zrozumieć kim jest właściwie człowiek – to wielki ratunek dla świata współczesnego.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Musicie ducha hartować, aby móc jak orły przelatywać w przyszłość ojczyzny!

==N==
* Najbardziej sponiewierany człowiek, najbardziej obwiniany, obciążony przez wszystkie kodeksy karne, jeszcze pozostaje człowiekiem, bo grzechy można z niego odczyścić a człowieczeństwo zostanie.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Najważniejszy jest człowiek. Wszystko ma służyć człowiekowi, wszystko ma być na kolanach przed człowiekiem.
** Źródło: [https://www.powiat-gniezno.pl/pl/aktualnosci/1548 ''W hołdzie Prymasowi Tysiąclecia''], powiat-gniezno.pl

* Najważniejsze jest zwycięstwo nad małym, czymś niesłychanie małym, – nad sobą.

* Największą mądrością jest umieć jednoczyć, nie rozbijać.

* Największym szczęściem jest dziecko! Może stu inżynierów postawić tysiące kombinatów fabrycznych, ale żadna z tych budowli nie ma w sobie życia wiecznego.

* Należy w sobie dostrzec pozytywne wartości, bo nawet w najgorszym z nas jest jeszcze ślad Bożej dobroci.

* Naród, który nie wierzy w wielkość i nie chce ludzi wielkich, kończy się. Trzeba wierzyć w swą wielkość i pragnąć jej.

* Naród, który walczy o najszlachetniejsze ideały, musi być trzeźwy!

* Naród, w którym rozłożona została rodzina – zanika. Istnieje bowiem biologiczna zależność i więź między rodziną a narodem (…) Naród stanowi ochronę dla rodziny i odwrotnie. W ciężkich czasach bytu narodowego, gdy nie mieliśmy wolności politycznej naród ze wszystkimi swoimi wartościami chronił się w zaciszu i dyskrecji życia rodzinnego. Pamiętam, jak będąc małym chłopcem uczyłem się w domu historii Polski na 24 obrazkach, które ojciec mój wyciągnął gdzieś z ukrycia. Czytaliśmy tę książkę podczas długich zimowych wieczorów. Jakże wiele z tamtych czasów zapadło mi w duszę do dziś dnia. Naród musi uznać prawa rodziny, a zwłaszcza prawo do jej trwałości. I nic z tego przeciwko temu podejmować nie może, bo szkodziłby sam sobie. Na służbie rodziny musi być cały dorobek narodu – jego język, dzieje, obyczaj i tradycje.
** Opis: wypowiedziane w 1976.

* Nie dziwmy się Kościołowi, że wszystko zaczyna od Matki Najświętszej i przez Nią, tak przecież zaczął Bóg Sam (…) Bóg zaczął odnowę świata od Niewiasty. Przez Nią wzbudził nadzieję, która utrzymywała się przedziwnie trwale w dziejach świata.
** Opis: w katedrze gorzowskiej, 1 grudnia 1957.
** Źródło: [http://www.naszaprzeszlosc.pl/files/tom008_00.pdf red. Alfons Schletz, ''Nasza przeszłość. Tom 8'', Kraków 1958. PDF, s. 16–17]

* Nie ma takich sytuacji, w których by jeszcze miłość nie miała czegoś do powiedzenia.

* Nie mogę odłożyć pióra, zanim nie dotknę tu jeszcze jednej sprawy, która ma dla wspólnoty kleru większe, niż się wydaje, znaczenie, a dla Ludu Bożego jest społecznym wyznaniem wiary. Mam na myśli sutannę kapłańską. Sutanna nie jest ubiorem w szeregu innych strojów, ale jest wyznaniem wiary przed ludźmi, jest odważnym świadectwem danym Chrystusowi, jest przyznaniem się do Kościoła. Kiedy raz przybrałem ten strój, muszę nie tylko pytać siebie, czy go noszę, ale w rachunku sumienia pytać – jeśli to miałoby się zdarzyć – dlaczego zdjąłem znak wiary i kapłaństwa. Czy z lęku? Ze słabości? Nie! Zdjęcie stroju duchownego to to samo, co usunięcie krzyża przydrożnego, aby już nie przypominał Boga.
** Źródło: ''List do moich kapłanów'', Paryż 1969, tom III, s. 76, 77.
** Zobacz też: [[sutanna]]

* Nie można brnąć bezkrytycznie w tzw. nowoczesność, bo ona jest pełna fałszu i bierze ludzi w niewolę.

* Nie musisz wszystkiego rozumieć, wystarczy, że wszystko, co Bóg daje, kochasz.

* Nie o to idzie, abyśmy umieli bronić siebie przed innymi, lecz by każdy z nas myślał, jak ma innych bronić przed sobą.

* Nie to jest ważne, by krytykować przeszłość, lecz aby swój własny wysiłek włożyć w lepszą przyszłość.
** Źródło: ''Kromka chleba. Wybór myśli z pism i przemówień'', oprac. Zdzisław J. Peszkowski, wyd. Veritas, 1972, s. 52.
** Zobacz też: [[wysiłek]]

* Nie trzeba innych ciągle ganić, karcić, wytykać. Należy zawsze odwoływać się do wartości, które są w każdym człowieku, chociażby ten człowiek był najbardziej sponiewierany i zniszczony.

* Nie trzeba stawiać granic Bożej Opatrzności.
** Opis: żartobliwie w reakcji na śpiewane mu ''Sto lat''.
** Źródło: za [[Jan Paweł II|Janem Pawłem II]], podczas homilii wygłoszonej w Toruniu w dniu 7 czerwca 1999.

* Nie wystarczy urodzić się człowiekiem, trzeba jeszcze być człowiekiem.

* Nienawiścią nie obronimy naszej ojczyzny, a musimy jej przecież bronić. Brońmy jej więc miłością! Naprzód między sobą, aby nie podnosić ręki przeciw nikomu w ojczyźnie, w której ongiś bili nas najeźdźcy. Nie możemy ich naśladować. Nie możemy sami siebie poniewierać i bić. Polacy już dosyć byli bici przez obcych, niechże więc nauczą się czegoś z tych bolesnych doświadczeń. Trzeba spróbować innej drogi porozumienia – przez miłość, która sprawi, że cały świat, patrząc na nas, będzie mówił: „Oto, jak oni się miłują”. Wtedy dopiero zapanuje upragniony pokój, zgoda i wzajemne zaufanie.
** Opis: wypowiedziane w Niepokalanowie, kwiecień 1969.

* Nienawiść można uleczyć tylko miłością.

* Nietrzeźwość przykleja nam szyld narodu bezrozumnego, bezmyślnego, niewytrzymałego tak dalece, że często inne kraje zastanawiają się nad tym, czy narodowi, który tak wiele przepija, warto spieszyć z pomocą.

* Nieustannie w nas mówi Bóg: Bóg Ojciec, Bóg Syn, Bóg Duch, których my ciągle wzywamy. I On, Bóg w Trójcy jest w nas. To jest nasze bogactwo, nasze „towarzystwo”. Nigdy nie jesteśmy samotni. Stajamy się nawiązać z Nim żywy kontakt, a zobaczymy jak w promieniach Bożej miłości rozwiązują się wszystkie trudności osobiste.
** Źródło: Bronisław Piasecki, ''Ostatnie dni Prymasa Tysiąclecia'', Poznań 2001, s. 13.

* Nie zmuszą mnie niczym do tego, bym ich nienawidził.
** Źródło: ''Zapiski więzienne'', Stoczek Warmiński, 24 grudnia 1953

* „Non possumus” (łac. nie możemy).
** Opis: do władz komunistycznych w 1953.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

==O==
* Od siebie trzeba wymagać najwięcej.

* Od Niemców dostaliśmy wszystko, tylko nie od tych, od których chcieliśmy. Granice uznał rząd SPD i Kościół ewangelicki, a my chcieliśmy, by była to partia chrześcijańska CDU i Kościół katolicki.
** Opis: wypowiedź w rozmowie z dawnym radcą ambasady RFN, Winfriedem Lipscherem o rozczarowującej reakcji episkopatu niemieckiego na [[Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]].
** Źródło: [https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1-s172-177/Slaskie_Studia_Historyczno_Teologiczne-r2006-t39-n1-s172-177.pdf ''Orędzie biskupów polskich do niemieckich z 18 XI 1965 r. – z perspektywy czasu''], Jerzy Myszor, Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne, 39/2006, s. 174.

* Otrzymaliście w tej chwili straszliwą władzę. To jest władza nie tylko nad szatanami, nie tylko nad znakami sakramentalnymi, ale przede wszystkim – nad samym Bogiem! Jesteście przecież „spirituales imperatores” a jako tacy, macie władzę rozkazywać nawet samemu Bogu.
** Źródło: ''Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński'', Ateneum Kapłańskie, Zeszyt 2 IX-X 1960, s. 165.

* Ożywiajmy w sobie ambicję życia, tak konieczną narodowi, który dotąd bardziej wsławił się sztuką bohaterskiego umierania niż umiejętnością życia.

==P==
* Pamiętajcie, nowa Polska nie może być Polską bez dzieci Bożych! Polską niepłodnych lub mordujących nowe życie matek! Polską pijaków! Polską ludzi niewiary, bez miłości Bożej! Nie może być ojczyzną ludzi bez wzajemnej czci jedni dla drugich, bez ducha ofiary i służby, bez umiejętności dzielenia się owocami pracy z tymi, którzy sami nie są w stanie zapracować na życie i utrzymanie.
** Opis: wypowiedziane w Kobyłce, 8 września 1970.

* Pamiętajcie, że głowa jest ponad sercem.

* Piotr miał łódź i Karol miał łódź.
** Opis: po wyborze [[Jan Paweł II|Karola Wojtyły]] na papieża w 1978; nawiązując do nominacji na biskupa księdza Wojtyły, który dowiedział się o tym będąc na spływie kajakowym z młodzieżą.
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl
** Zobacz też: [[Piotr Apostoł]]

* Po 35 latach pracy [biskupiej] widzę, że jestem zaledwie pyłkiem historycznym.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Po to gromadzimy, abyśmy mieli co rozdawać.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s. 348.

* Pokój światowy zaczyna się od pokoju naszego serca

* Polaków nie zdobywa się groźbą, tylko sercem.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.
** Zobacz też: [[groźba]]

* Polska jest chrześcijańska, Naród jest katolicki (…). Polska jest jednością, Polska jest całością, Polska jest jednym sercem, Polska jest jednym ramieniem. Polska jest jak wielka rodzina, wspaniała Bożą mocą i siłą przedziwną. Polska jest zespolona nie jednym węzłem, nie parcianym powrozem, Polska jest zespolona sercem wiary. Jej siłą jest wiara Chrystusowa! Jej jednością jest moc nadprzyrodzonej łaski Bożej! Jej nadzieją niezłomną jest pragnienie katolickiej Polski, Chrystusowej Polski!
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Polska żyje… Polska pracuje… Polska nie traci nadziei… Polska wierzy… Polska miłuje… Polska idzie w przyszłość… Powtórzcie młodzieży harcerskiej słowa, które wypowiada Prymas – harcerz. Powiedzcie naszej młodzieży, że Polska ogarnia ją ramionami Matki.
** Opis: Neviges, 23 września 1978.
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/wyszynski_jednajestpolska ''Jedna jest Polska – wspólna Matka''], opoka.org.pl, 25 stycznia 2001

* Poprzednik Waszej Świątobliwości, Jan XIII, przyjął Polskę do rodziny narodów chrześcijańskich i wprowadził ją do Kościoła Świętego. Wasza Świątobliwość prowadzić będzie nas w bramy 1000-lecia Chrześcijaństwa.
** Opis: do [[Jan XXIII|Jana XXIII]].
** Źródło: [http://www.jasnagora.com/wydarzenie-8503 ''Bł. Jan XXIII a Jasna Góra. U progu kanonizacji''], jasnagora.com, 27 kwietnia 2014.
** Zobacz też: [[Jan XIII]], [[Chrzest Polski]]

* Powszechnie mówi się, że: czas to pieniądz. A ja wam powiem: czas to miłość! Bo my wszyscy, jak tu stoimy, jesteśmy owocem Ojcowej miłości. Nie byłoby nas na świecie, ani na tym placu, gdyby Bóg Ojciec każdego z nas nie umiłował pierwszy! On cię umiłował wcześniej, zanim jeszcze twoja matka ujrzała cię na swoich ramionach, zanim przytuliła cię do piersi. Wiedz, że nie jej miłość do ciebie była pierwsza, ale miłość Ojca niebieskiego, który wszczepił swoją miłość w serce twej matki, a ona ci ją tylko przekazała. Dlatego jesteśmy wszyscy owocem miłości Ojcowej, Bożej. A na umocnienie tej prawdy posłał Bóg Syna swego, wołającego: Ojcze! Jako znak, że Ojciec miłuje. „Tak Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby wszelki, który wierzy weń, nie zginął, ale miał wieczne życie” (J 3,16). Oto jest cała misja Chrystusa na ten świat przychodzącego. Potwierdzenie, że jesteśmy dziećmi miłości Ojcowej, i że Bóg nie przestaje nas miłować. Całe nasze życie tyle jest warte, ile jest w nim miłości.
** Opis: wypowiedziane na Jasnej Górze, 15 sierpnia 1979.

* Poznać naturę człowieka, poznać ją głęboko, całkowicie, zrozumieć kim jest właściwie człowiek – to wielki ratunek dla współczesnego świata.

* Pozostanie wśród nas duchem swych czynów, bo te czyny żyją i wywołują go przed oblicze stęsknionego narodu, który łaknie wspaniałych wzorów życia, który w każdym wieku musi mieć swych wielkich mężów, obrazy godnego życia.
** Opis: o [[Adam Stefan Sapieha|Adamie Stefanie Sapieże]], w 1951.
** Źródło: [http://kardynalsapieha.pl ''Przywrócić Pamięci''], kardynalsapieha.pl

* Pragnę abyście byli pełnymi ludźmi. Wymaga to od Was, abyście postawili sobie twarde wymagania. (…) Jesteście wielkimi skarbami w oczach Boga i w oczach naszych. Każdy z Was jest dziełem wielkiej miłości Boga! Każdy z Was ma ogromną, nieocenioną wartość w obliczu Boga, Ojczyzny i Kościoła. Dlatego tak gorąco pragnęliśmy Was wszystkich ogarnąć, przycisnąć do serca i jako najwspanialsze skarby – ubezpieczyć.
** Opis: o młodzieży polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Premier przyjął mnie bardzo grzecznie, był wyraźnie zakłopotany, od czego zacząć. Próbował tłumaczyć nieco przeszłość. Zaczął obszernie malować sytuację Polski, która jest zagrożona. W partii panuje walka. Podnosi głowę stalinizm, co niesie za sobą antysemityzm i niebezpieczeństwo ostrego kursu (…) Długo rozwodził się nad wzrastającym antysemityzmem. Wyraziłem zdanie, że antysemityzm jest większy w prasie polskiej niż w rzeczywistości. Prowadzi to do tego, że zagranica wierzy prasie, bo nie zna faktów. To przynosi wielką szkodę Polsce w jej zabiegach o pożyczki zagraniczne. W tej chwili szkodzi Polsce i rządowi straszak antysemityzmu.
** Źródło: z zapisków prymasa z rozmowy z premierem Józefem Cyrankiewiczem 14 stycznia 1957.

* Przebaczenie jest przywróceniem sobie wolności, jest kluczem w naszym ręku od własnej celi więziennej.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* Przestańmy nareszcie kręcić się wokół siebie, a pomyślmy o niesieniu pomocy innym.

* Przyjdą nowe czasy. Wymagają nowych świateł, nowych mocy. Bóg je da w swoim czasie. Pamiętajmy, że jak kard. Hlond, tak i ja wszystko zawierzyłem Matce Najświętszej i wiem, że nie będzie słabszą w Polsce, choćby ludzie się zmieniali.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl
** Zobacz też: [[August Hlond]], [[Bóg]], [[Polska]]

* Przywołała nas wszystkich do Gietrzwałdu. Nie pytaliśmy o drogi – wszyscy je znają. Jakaż to siła jednocząca, a przy tym pełna pokoju. Niesie radość, wnosi spokój w duszę (…). Aż cieszyć się trzeba, że w Polsce działa taka siła, która bez gwałtu i przemocy wszystko uspokaja, jednoczy, raduje. Jak trzeba z tej siły korzystać.
** Opis: podczas koronacji obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.
** Źródło: [https://olsztyn.tvp.pl/33937647/homilia-prymasa-polski-na-gietrzwaldzkich-bloniach ''Homilia prymasa Polski na gietrzwałdzkich błoniach''], olsztyn.tvp.pl, 10 września 2017.
** Zobacz też: [[objawienia w Gietrzwałdzie]]

==R==
* Rodziny bezdzietne – to Naród starczy i zwiędły, rodzina małodzietna – to Naród anemiczny i wegetujący. Rodziny wielodzietne – to Naród pełen tężyzny, duchowej zdolności, o wielkim wyborze talentów i sił.
** Opis: Komańcza, 1956.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==S==
* Sercem nie można służyć za pieniądze, sercem służy się za darmo, bezinteresownie.

* Stasiu, takie przyszły czasy, siedzą robotnicy, rolnicy, intelektualiści, różni ludzie z całego narodu, dobrze jest, że siedzi też prymas i księża, bo naszym zadaniem jest być z narodem w każdych okolicznościach.
** Opis: do współwięźnia, ks. Skorodeckiego, po uwięzieniu przez komunistów w roku 1953.
** Źródło: [[Jan Żaryn]], ''Kościół w PRL'', Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2004, s. 33.

* Sztuką jest umierać dla ojczyzny, ale największą sztuką jest dobrze żyć dla niej.

==Ś==
* Światu potrzeba dziś więcej wrażliwych serc niż zimnej stali!
** Źródło: ''Bochen chleba''

==T==
* Tak często słyszymy zdanie: „Piękną i zaszczytną rzeczą jest umrzeć za ojczyznę”. Jednakże trudniej jest niekiedy żyć dla ojczyzny. Można w odruchu bohaterskim oddać swoje życie na polu walki, ale to trwa krótko. Większym niekiedy bohaterstwem jest żyć, trwać, wytrzymać całe lata.
** Opis: w Warszawie 6 stycznia 1981.

* Tak mało jeszcze jesteśmy chrześcijanami…&lt;br /&gt;Tak mało w nas zmysłu społecznego…&lt;br /&gt;Tak mało wiary w zdecydowany postęp…&lt;br /&gt;Tak mało śmiałości inicjatywy społecznej…&lt;br /&gt;Tak mało odwagi do pokazania, że tego – jednego – potrzeba…&lt;br /&gt;Bezinteresowność w służbie potrzebie ludzkiej.
** Opis: ''Zapiski więzienne'', 19 marca 1955.
** Źródło: [http://www.wieczernik.oaza.pl/artykul/moja-wiara-a-zycie-spoleczne_id172 wieczernik.oaza.pl]

* Tam, gdzie panuje wielka ufność ku Maryi i wiara w Jej zwycięstwo, tam Bóg dokonuje przez Nią przedziwnych cudów swojej potęgi.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Ten, kto zamknął się w nienawiści, już się skończył!

* Teraz dopiero rozumiem w pełni myśl Ojca świętego, myśl przez pierwszego Prymasa Stolicy urzeczywistnioną: Gniezno z Warszawą mają być zespolone w jednych dłoniach (…) W woli głosu Rzymu rozumiem znaczenie i wymowę dziejową zaślubin wznoszącej się z gruzów Stolicy z odwiecznie żyjącą w pokoju chrześcijańskim stolicą duchową – Gnieznem.
** Opis: przemówienie ingresowe, Warszawa, 6 lutego 1949, cyt. za: S. Wyszyński, ''Jedna jest Polska'', Warszawa 1989, s. 5. Fragment o unii personalnej archidiecezji: gnieźnieńskiej i warszawskiej.

* To jest jakaś przedziwna, delikatna linia Boga, który dobiera sobie ludzi właściwych dla zadań szczególnych. I tak na czele wielkiej rodziny niewidomych postawił Matkę niewidomą, jak ongiś na czele rodziny Bożej postawił Boga-Człowieka. Bóg jest Ojcem do końca, i to dla wszystkich. Do wszystkich chce przemawiać językiem dla nich zrozumiałym. Bóg jest wolny od narzucania swego stylu. On raczej wczuwa się w nasze możliwości i działa na nas nie według swoich, ale według naszych możliwości – delikatnie, oględnie. Taka też była Matka Elżbieta.
** Opis: o [[Róża Czacka|Róży Czackiej]], na jej pogrzebie 19 maja 1961.
** Źródło: [http://idziemy.pl/wiara/matka-czacka-poszukiwala-zagubionych-wywiad-z-s-radoslawa-podgorska/69267/2/ ''Matka Czacka poszukiwała zagubionych - wywiad z s. Radosławą Podgórską''], idziemy.pl, 14 maja 2021.

* To jest prawdziwa przyjaźń – osłaniać innych nawet kosztem siebie.

* Trzeba wielkiej odwagi w głoszeniu prawdy (…). Nie można i nie wolno żonglować słowem. Nie wolno liczyć, że z pomocą słowa uda się wprowadzić w błąd drugiego człowieka. Bo człowiek jest dociekliwy. Może się to udać raz lub drugi, ale jeżeli kłamstwo w słowie stanie się nałogiem, wówczas traci zaufanie autor kłamliwych słów i stracą wartość wypowiadane słowa, ludzie natomiast zaczną czytać między wierszami i stworzą własne, drastyczne określenia dla producentów kłamliwych słów.
** Opis: w kościele św. Marcina w Poznaniu, 23 kwietnia 1970.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 7–8.

* Trzeba więc naprzód porzucić smutki, narzekania, wyleczyć się z samego siebie, ze swoich urazów psychicznych, które są dla nas większym nieszczęściem niż wszystko, co nas otacza.

* Trzeba zerwać z manią obrzydzania naszych dziejów i dowcipkowania z tragicznych niekiedy przeżyć narodu (…). Nie lękajmy się Najmilsi, że zejdziemy na manowce szowinizmu i błędnego nacjonalizmu. Nigdy nam to nie groziło. Zawsze wykazywaliśmy gotowość do poświęcania siebie za wolność ludów.

* Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy przezwyciężyć w sobie niechęci, ile zdołaliśmy przełamać ludzkiej złości i gniewu.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile ludziom zdołaliśmy zaoszczędzić smutku, cierpień, przeciwności.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy okazać ludziom serca, bliskości, współczucia, dobroci i pociechy.&lt;br /&gt;Tyle wart jest nasz rok, ile zdołaliśmy zapłacić dobrem za wyrządzane nam zło.
** Źródło: [https://dzielneniewiasty.pl/ksiadz-kardynal-wyszynski-tyle-wart-jest-nasz-rok/ ''Ksiądz kardynał Wyszyński: „tyle wart jest nasz rok”''], dzielneniewiasty.pl, 1 stycznia 2021

==U==
* Umiemy wyliczyć winy innych ludzi wobec nas, ale naszych win wobec innych na ogół nie widzimy. O belce we własnym oku będziemy mówili potem lub nigdy. Najpierw wolimy zająć się pyłkiem w oku bliźniego.

* Umiera się raz i człowiek szybko okrywa się sławą, ale żyje się w trudzie, bólu i cierpieniu, długie lata, i to jest większe bohaterstwo.

* Uprzejme spojrzenie i uśmiech znaczą często więcej, niż udana rozmowa.

==W==
* W brązowe podwoje, prastarej płodnej Matki Kościołów polskich, Bazyliki Gnieźnieńskiej, wchodzę z pokorą i dumą! (…) nie jestem ci ja ani politykiem, ani dyplomatą, nie jestem działaczem, ani reformatorem. Ale natomiast jestem Ojcem Waszym duchowym, Pasterzem.
** Źródło: [https://www.powiat-gniezno.pl/pl/aktualnosci/1548 ''W hołdzie Prymasowi Tysiąclecia''], powiat-gniezno.pl

* W czasie Powstania Warszawskiego, jako kapelan w szpitaliku powstańczym, byłem świadkiem licznych operacji w dzień i w nocy. Nogi i ręce wynoszono koszami. Na razie nie można ich było pochować uczciwie, więc kładziono je do dołu. Mówiłem lekarzom: to są szczątki naszych braci, należy je szanować, pamiętając o wielkiej godności ciała ludzkiego. Z wielkim szacunkiem na kolanach trzeba pochować człowieka. Człowiek ma wielką godność, bo jest dzieckiem Boga. A Bóg życia istnieje niezależnie od tego, czy w Niego wierzymy, czy nie. On jest Stwórcą, źródłem istnienia. Jego imię: „Jest, Który Jest”.
** Opis: w przemówieniu do lekarzy, Warszawa, 7 czerwca 1959.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009

* W łyżce zupy odbija się uznojone oblicze oracza, robotnika, kucharki.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* W Rzymie, w Angelicum, na wykładach ojca Gillet, było sześciu Murzynów i reszta, jak w wieży Babel: Anglicy, Francuzi, Holendrzy i inni, 40 osób, z 30 narodów. Murzyni siedzieli na samym końcu. Obok nich było jedno miejsce wolne, bo nikt nie chciał przy nich usiąść. Wreszcie ja usiadłem. Przychodzili do mnie ci i owi z zapytaniem: „Co ty robisz, po co tam siedzisz?” Mówię: „Bo nikt nie chce tam siedzieć”. „Słaby motyw”, powiada jakiś Francuz. Mówię mu: „To idź, usiądź!” Oczywiście, nie usiadł. Ojciec Gillet mówił strasznie mądre rzeczy. Kiedyś na korytarzu powiedziałem mu: „Ojcze, niech Ojciec tak przemówi do swoich słuchaczy, aby wszyscy zechcieli usiąść przy tych Murzynach”. Na to ojciec Gillet, który trochę umiał po polsku: „Polaki zawsze walczą za naszą wolność i waszą”. Pojechałem stamtąd do Paryża, a Murzyni zostali sami.
** Opis: z rozważań o modlitwie ''Ojcze nasz''.

* Warto służyć każdemu człowiekowi i dla każdego warto się poświęcić.

* We wszystkim tym, co zdarza się w życiu człowieka, trzeba odczytać ślady miłości Boga. Wtedy do serca wkroczy radość.

* Wiadomo, że nie powstało wiele dobrych rzeczy, dlatego że czekało się na lepsze.

* Widzimy współcześnie odnawiający się głód ludzi prawdziwych. To znaczy żyjących w prawdzie i miłości; ludzi jasnych, przejrzystych, którzy mają oblicza prawdziwe, a nie zniekształcone kłamstwem.

* Wielkie sprawy powstają w ciszy i skupieniu. Musimy uczyć się sztuki milczenia i skupienia.

* Współczesnemu światu potrzeba mądrości kontemplacji, jeśli ma się uratować, a nie zginąć w szumie liści sezonowych mądrości.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op. cit., s. 348.

* Wszystkie niemal powstania Polski już powalonej, nie wyłączając powstania warszawskiego, które zrosiło krwią najlepszych synów posadzkę tej Katedry, były dowodem, że Polska chce żyć, że ma prawo do życia i możność utrzymania się przy życiu własnymi siłami.
** Opis: w Bazylice Archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie, 21 kwietnia 1974.
** Źródło: ''Świadectwa powstania warszawskiego 1944'', Andrzej Gałka (red.), op. cit., s. 9.

* Wszystko, co nas spotyka – zdrowie czy cierpienie, dobro czy zło, chleb czy głód, przyjaźń ludzka czy niechęć dobrobyt czy niedostatek – wszystko to w ręku Boga może działać ku dobremu.

* Wszystko postawiłem na Maryję.
** Źródło: [http://idziemy.pl/kosciol/-wszystko-postawilem-na-maryje-cytaty-maryjne-kard-wyszynskiego- ''„Wszystko postawiłem na Maryję” - cytaty maryjne kard. Wyszyńskiego''], idziemy.pl, 23 marca 2020.
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu]]

* Wszystko to, co jest przed Tobą, pozostaje do zdobycia. Życiu, które nadchodzi, możesz nadać głębszą treść, wartość i znaczenie. Zależy to od Twojej oceny życia i czasu, od Twojego stosunku do pracy, od szacunku dla Twego umysłu, woli i serca, dla twych wartości ludzkich, narodowych i chrześcijańskich.

* Wy jesteście przyszłością Narodu.
** Opis: o [[młodzież]]y polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl

* Wy macie przenieść Polskę w nowe Tysiąclecie. Wy macie uratować całe doświadczenie wiary i kultury ojczystej i ponieść je w przyszłość.
** Opis: o zadaniach dla młodzieży polskiej.
** Źródło: [https://www.niedziela.pl/artykul/94981/nd/Wolanie-Prymasa-Tysiaclecia-o-&quot;nowych Anna Agnieszka Gołuchowska, ''Wołanie Prymasa Tysiąclecia o „nowych ludzi plemię”''], niedziela.pl
** Zobacz też: [[wiara]], [[kultura]], [[przyszłość]]

* Wydaje mi się, że nie ma nic bardziej nieprawdziwego (…) kompleks jest czymś chorobliwym, podczas gdy my mieliśmy zdrowe dążenie do wolności, pogwałconej i odebranej nam (…). Nie o kompleks więc idzie (…). Szło o poczucie pogwałconego prawa Narodu do samostanowienia o sobie i do decydowania o swej wolności (…). Przyglądaliście się może kiedyś ptakowi, jak tłucze się w klatce? (…) Chyba nie można mówić: głupi ptak, trzeba raczej powiedzieć: – on się rwie w światy. I każdy, kto uczciwy, ułatwi mu to (…). I nie car miał rację, gdy na Zamku Warszawskim odpowiadał butnie: „Porzućcie wszelkie sny!” – tylko właśnie ci, co padali, obejmując miłośnie otwartą piersią ukrzyżowaną pierś Matki Polki. Tylko oni mieli rację! A my, po stu latach, wiemy to jeszcze lepiej!
** Źródło: polemika Wyszyńskiego z redaktorem „Tygodnika Powszechnego” Stanisławem Stommą na temat sensu powstań niepodległościowych wygłoszona 27 stycznia 1963 w stulecie powstania styczniowego.

* Wyjątkowe sytuacje zdołają nas uleczyć z choroby ludzi nasyconych, która pozbawia nas zdolności oceny prawdziwej wartości łyżki strawy i kromki zeschłego chleba.

==Z==
* Z drobiazgów życiowych wykonanych wielkim sercem powstaje wielkość człowieka.

* Zagadnienia „brak czasu” nie rozwiąże się przez pośpiech, lecz przez spokój.

* Zaprzestańmy stawiać wymagania innym! Sobie je dyktujmy!

* Zanim wytnie się drzewa, które owocują, trzeba się dobrze upewnić, czy te, które sadzimy, albo dopiero będziemy sadzić, w ogóle przyniosą owoce.
** Źródło: Anna Chodyka, [https://www.rp.pl/artykul/747886.html?p=2 ''Ksiądz ma prawo do wolności, ale nie do swawoli''], rp.pl, 6 listopada 2011

* Zestawienie Kościoła z tymi panami jest uwłaczające dla Kościoła; dysproporcja intencji jest szokująca (…). My toczymy z władzą spory z innej pozycji, nas interesują problemy moralne, mamy świadomość swego miejsca w narodzie, jesteśmy jego synami; (…) odrzucamy niepoważne formy akcji politycznej, takie jak głodówka w kościele św. Krzyża czy uprzednio w kościele św. Marcina. Notabene, gdybym miał im radzić, tobym powiedział: Usadźcie się w Domu Partii, to adres właściwy, a nie kościół.
** Opis: w październiku 1979 o działaczach KOR-u w rozmowie z kierownikiem Urzędu do spraw Wyznań Kazimierzem Kąkolem.
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,76842,10263125,Zieja__Stoje_na_rynku_nienajety.html Magdalena Grochowska, ''Zieja. Stoję na rynku nienajęty'', wyborcza.pl, 12 września 2011]
** Zobacz też: [[KOR]]

* Ziemia polska ma być ziemią żywych, a nie umarłych. Jaka jest rodzina domowa, taka też będzie rodzina ojczysta – Naród. Jeżeli rodzina domowa będzie rodzić żywych, to i Naród będzie żył; jeśli rodzina domowa uszanuje dziecię, będzie uszanowany w tej ojczyźnie człowiek. Jeżeli nie będą umieli uszanować maleńkiego życia, które się rodzi w komórce ogniska domowego, nie uszanują i życia obywateli, bo mordować nauczą się w rodzinie. Naprzód będą mordować swoje dzieci, a potem innych obywateli. W ten sposób, zamiast społeczności życiodajnej, będzie się tworzyć społeczność morderców i Naród będzie samobójczy. Zada sobie samemu śmierć własną ręką. I skończy się taki Naród, i sprawdzi się to, co o niektórych narodach mówią już dzisiaj słowami Pisma Świętego: „Imiona głupich będą wymazane z ziemi żyjących”.
** Opis: Warszawa, 7 maja 1958.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* Zmalała cena rodzących się Polaków! (…) Gdy przegląda się pisma, zastanawia dziwny styl prasy, która napada bezmyślnie jak na największych wrogów na tych, którzy chcieliby wydać po Bożemu na świat kształtujące się życie i uszanować prawo do życia (…). Bardzo łatwo jest dzisiaj niszczyć rodzące się życie. Skąd przyszło to Narodowi, który z Ewangelii wie, że życie jest darem Boga Ojca, światłością ludzi. Skąd przyszło to Narodowi, który dotychczas tak ufał matkom, że na kolanach ręce ich całował? (…) Dlaczego tak łatwo daliśmy się przekonać ludziom płatnym od wiersza, którzy zapełniają prasę artykułami namawiającymi do mordowania Polaków? Dlaczego tak łatwo im uwierzyliśmy? Skąd nam to przyszło? (…) Pamiętajmy, że łatwo jest zaprowadzić samobójczy obyczaj narodu, ale trudno go potem zwalczyć. O, bardzo trudno! Łatwo jest wychować młode pokolenie samolubów, którzy nie chcą przyjąć na siebie i wypełnić żadnych obowiązków, ale trudno później odebrać samolubom kamienne serca i dać im serca wrażliwe.
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

==Ź==
* Źle czyni człowiek, jeśli poprzestaje na zadowoleniu z siebie i łatwo przyjmuje pochwałę ludzką. Ale również źle czyni, jeśli boi się krytyki i nagany.

==Ż==
* Życie jest większe od legend, bo w życiu jest prawda.

* Życie trzeba przeżyć godnie, bo jest tylko jedno.

* Życzliwe spojrzenie i uśmiech więcej nieraz znaczą niż udany dialog.

==O Stefanie Wyszyńskim==
* Autorytet papieża Jana Pawła II i prymasa [Stefana] Wyszyńskiego napełnił społeczeństwo polskie nadzieją, że możliwa jest zmiana jego położenia i odrzucenie pętających Polskę więzów. W 1980 r. nadzieja ta znalazła spełnienie w powstaniu „Solidarności”.
** Autor: [[Michał Tymowski]], ''Najkrótsza historia Polski'', Gdańsk 1993, s. 148.
** Zobacz też: [[Jan Paweł II]], [[Solidarność]]

* Byłem kiedyś z grupą przyjaciół na spotkaniu (może nawet audiencji) u kardynała Deskura w Watykanie. A ponieważ pracował wiele lat w kongregacji kanonizacyjnej, spytaliśmy go o beatyfikację Wyszyńskiego.&lt;br /&gt;Odpowiedział: – Nigdy. – Dlaczego? – zapytaliśmy zdziwieni.&lt;br /&gt;A ten odpalił: – Zdrajca narodu polskiego i zdrajca Kościoła. Zupełnie nas zatkało.&lt;br /&gt;– Jak to?&lt;br /&gt;– Podpisał porozumienie z komunistami wbrew woli papieża Piusa XII (zdrada Kościoła).&lt;br /&gt;Zaczął bardzo szybko obsadzać nową administracją kościelną tak zwane ziemie odzyskane, wbrew stanowisku Watykanu. Papież – mówił Deskur – zawsze bronił Polski w jej historycznych granicach, a Wyszyński to zignorował (zdrada narodu polskiego).
** Autor: [[Tadeusz Bartoś]], rozmowa Agaty Bielik-Robson i Tadeusza Bartosia, [http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/czytaj-dalej/20130316/ateizm-gnoza-i-magiel-polski ''Ateizm, gnoza i magiel polski'', krytykapolityczna.pl, 16 marca 2013]
** Zobacz też: [[Andrzej Maria Deskur]]

* Człowiek, który nie tylko umiłował dzieje – czyli przeszłość ojczystej kultury, ale który tę kulturę tak wspaniale tworzy na żywo i kształtuje na oczach obecnego pokolenia Polaków i wraz z nimi.
** Autor: [[Jan Paweł II|Karol Wojtyła (Jan Paweł II)]]
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://web.archive.org/web/20080118053527/http://www.warszawa.mazowsze.pl/panel/rastawicka.htm ''Polska racja stanu w nauczaniu Stefana kardynała Wyszyńskiego''], warszawa.mazowsze.pl

* Jako nieustraszony rzecznik człowieka oraz jego nienaruszalnych praw w życiu osobistym, rodzinnym, społecznym i narodowym, stał się zmarły Prymas szczególnym przykładem żywej miłości do Ojczyzny i musi być policzony jako jeden z największych mężów w jej dziejach.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: Anna Rastawicka, [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/niedziela200921-wyszynski.html ''Nieustraszony rzecznik człowieka''], opoka.org.pl, 21 maja 2009.

* Kardynał tysiąclecia, Wyszyński, jeszcze jako zwykły ksiądz i teolog był orędownikiem nazizmu i samego Hitlera, co znajdowało wyraz w redagowanych przez niego publikacjach.
** Autor: [[Janusz Palikot]], [http://palikot.blog.onet.pl/ blog, 19 listopada 2012]

* Kiedy dowiedział się o zamachu (…) jakby kurczowo uczepił się życia, nie chciał odejść, dopóki nie miał pewności… I dlatego przez trzy tygodnie trwał w nieznośnej agonii. Zamknął oczy dopiero wtedy, gdy potwierdzono mu, że życie papieża nie jest już w niebezpieczeństwie.
** Autor: [[Stanisław Dziwisz]]
** Opis: o Stefanie Wyszyńskim, który w czasie swojej ciężkiej choroby prosił wiernych w Polsce o zastąpienie modlitw w jego intencji modłami o życie i zdrowie ciężko rannego w [[Zamach na Jana Pawła II|zamachu 13 maja 1981 Jana Pawła II]].
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/87/1134/Artykul/372380,Ojcowie-polskiego-Kosciola ''Ojcowie polskiego Kościoła''], polskieradio.pl

* Ksiądz prymas nie miał samych zwolenników za swojego życia, nie miał ich bezpośrednio po swojej śmierci, zawsze byli ci, którzy mu się przeciwstawiali. Właściwie przeciwstawiali się nie tylko jego wizji Kościoła, teraźniejszości i przyszłości, ale mieli swoją własną politykę, wizję miejsca Kościoła we współczesnym świecie i stawiali bardziej na tzw.demokrację, cokolwiek miałoby to dla nich oznaczać, niż na twórczą rolę Kościoła. To się nie skończyło, to trwało bardzo długo i trwa nadal. Rozmaite odpryski tej postawy czasami bardzo dotkliwie docierają do różnych środowisk, docierają również do Rzymu, nie ułatwiając starań drogi do beatyfikacji kard. Wyszyńskiego. Jeżeli chodzi o wskazanie tych ludzi, myślę że byłoby dobrze, gdyby się sami ujawniali, to będzie i dla nich zdrowsze, bo będzie okazją do rachunku sumienia.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018

* Nie byłoby na Stolicy Piotrowej tego papieża Polaka, który dziś pełen bojaźni Bożej, ale i pełen ufności, rozpoczyna nowy pontyfikat, gdyby nie było Twojej wiary, niecofającej się przed więzieniem i cierpieniem, Twojej heroicznej miłości, Twojego zawierzenia bez reszty Matce Kościoła; gdyby nie było Jasnej Góry i tego całego okresu dziejów Kościoła w Ojczyźnie naszej, który związany jest z Twoim biskupim, prymasowskim posługiwaniem.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Nie tylko chciał niektóre zmiany wprowadzać powoli, ale do innych postanowień soboru w ogóle nie był przekonany. Był bowiem ogromnie przywiązany do tej wizji Kościoła, jaką reprezentował Pius XII – bardzo hierarchicznej i paternalistycznej. Ten paternalizm bardzośmy odczuwali i do dzisiaj ciąży on nad polskim Kościołem.
** Autor: [[Stanisława Grabska]]
** Źródło: [[Grzegorz Śniadoch]], ''Msza święta trydencka. Mity i prawda'', wydanie II popr. i uzup., Centrum Kultury i Tradycji, Ząbki 2014, s. 103–104.

* Niekoronowanemu Królowi Polski.
** Opis: napis na szarfie wieńca złożonego przez związkowców NSZZ [[Solidarność]] w czasie pogrzebu prymasa Wyszyńskiego, 31 maja 1981.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Prymas Wyszyński, który wykazał się wielką mądrością i doskonałym wyczuciem specyfiki polskiego Kościoła, podkreślał, że zewnętrzne zmiany nie są aż tak bardzo ważne, najważniejsza jest bowiem zmiana sposobu myślenia o Kościele. Dlatego kładł on nacisk na przekształcanie świadomości Kościoła, na to, by zwykli ludzie poczuli się Kościołem. Uważał, że dopiero wtedy pojmiemy sens reform.
** Autor: [[Leon Knabit]], ''O mszy świętej'', Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 141.
** Opis: o [[Sobór Watykański II|II Soborze Watykańskim]].

* Ten sprzeciw wobec kard. Wyszyńskiego, bardzo często niewidoczny na zewnątrz, ukryty w postaci intryg, oszczerstw, donosów, trwa do dziś. To jeden z powodów, dla których proces beatyfikacyjny prymasa Polski się wlecze. Bo gdy dochodzi już do jakiegoś „światła w tunelu”, to poprzez rozmaite kanały – rządowe, kościelne – robi się wszystko, by do beatyfikacji Wyszyńskiego nie doszło.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018
** Zobacz też: [[Polska]]

* Ten wojujący z naszym państwem ludowym nieodpowiedzialny pasterz pasterzy, który głosi, że nie będzie się korzył przed polską racją stanu, stawia swoje urojone pretensje do duchowego zwierzchnictwa nad narodem polskim wyżej jak niepodległość Polski.
** Autor: [[Władysław Gomułka]]
** Opis: w przemówieniu z 1966.
** Źródło: Hubert Kubica, [http://www.przewodnik-katolicki.pl/?page=nr&amp;nr=279&amp;cat=61&amp;art=6885 ''Tysiąc lat po Mieszku'', przewodnik-katolicki.pl, 17/2005]

* To wszystko było wymierzone w kardynała Wyszyńskiego. Udział środowiska Tygodnika Powszechnego w tym procederze był, mówiąc delikatnie, niemały. Myślę, że tego rodzaju wystąpień da się naliczyć dużo więcej. Nie tylko wtedy, kiedy Ksiądz Prymas żył i bardzo dotkliwie to przeżywał, ale także po jego śmierci. Wtedy odbyła się dyskusja zapisana na łamach Tygodnika Powszechnego – Bortnowska, Grabska, Wilkanowicz i inni – która, mówiąc łagodnie, była mało wybredna pod adresem nieżyjącego prymasa. Wilkanowicz tam między innymi pisał, że teraz czeka nas etap trudnego oczyszczania chrześcijaństwa z pogańskich naleciałości. Te „pogańskie naleciałości” były przypisywane kard. Wyszyńskiemu.
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/396383-ks-prof-chrostowski-poprzez-kanaly-rzadowe-i-koscielne-uniemozliwia-sie-beatyfikacje-prymasa-wyszynskiego ''Ks. prof. Chrostowski: Poprzez kanały rządowe i kościelne uniemożliwia się beatyfikację Prymasa Wyszyńskiego''], wpolityce.pl, 29 maja 2018
** Zobacz też: [[Halina Bortnowska]], [[Stefan Wilkanowicz]], [[Stanisława Grabska]], „[[Tygodnik Powszechny]]”

* Wielki pasterz i wychowawca Rodaków w tych przełomowych czasach.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: Wielkanoc 1981.
** Źródło: [https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/edukacja/przystanek-historia/100443,Smierc-Prymasa-Tysiaclecia.html ''Śmierć Prymasa Tysiąclecia''], ipn.gov.pl

* Żywię ogromne przywiązanie i podziw dla kard. Stefana Wyszyńskiego, dlatego nie potrafię mówić o nim bez wzruszenia i emocji. To naprawdę wielki i święty człowiek!
** Autor: [[Waldemar Chrostowski]], ''Bóg, Biblia, Mesjasz'', wyd. Fronda, Warszawa 2006, s. 82.


{{SORTUJ:Wyszyński, Stefan}}
[[Kategoria:Kardynałowie]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989]]
[[Kategoria:Polscy błogosławieni katoliccy]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej]]</text>
      <sha1>27f6m6htjohfdqjvoull1fnvac3z1sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Cytat dnia/1 lipca</title>
    <ns>10</ns>
    <id>1526</id>
    <revision>
      <id>644522</id>
      <parentid>617077</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T13:17:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>podmiana powtarzającego się cytatu</comment>
      <origin>644522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="278" sha1="ley7xnb6clqagm4fcz4kmkutlw5ce5r" xml:space="preserve">{| align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);&quot;
|'''''Prawdę można sobie tylko przypomnieć, ale jej się nie wymyśli.'''''
|-
| align=&quot;right&quot; |[[Marilyn Monroe]]
|}
&lt;noinclude&gt;[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|07-01]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ley7xnb6clqagm4fcz4kmkutlw5ce5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stendhal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5658</id>
    <revision>
      <id>644534</id>
      <parentid>644212</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T17:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nieumyty Skandynaw</username>
        <id>61486</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>644534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8853" sha1="spd4amlfs7xd6peocxq8nl3h08l13py" xml:space="preserve">[[Plik:Stendhal fr.jpg|mały|{{center|Stendhal (1840)}}]]
'''[[w:Stendhal|Stendhal]]''' (właśc. '''Marie-Henri Beyle'''; 1783–1842) – [[Francja|francuski]] [[pisarz]] romantyk.

==''Czerwone i czarne''==
* Dla garstki szczęśliwych.
** Inne tłumaczenie: Nielicznym szczęśliwcom.
** ''To a happy few.'' (ang.)
** Opis: zakończenia powieści ''Czerwone i czarne'' (1830) i ''Pustelni Parmeńskiej'' (1839).
** Źródło: ''Historia malarstwa we Włoszech'' (1817)

* Za pięćdziesiąt lat będą w Europie sami prezydenci republik, ani jednego króla. A wraz z tymi czterema literami: K, R, Ó, L, zginą i księża, i szlachta. Widzę już tylko {{rozstrzelony|kandydatów}} robiących słodkie miny do plugawej większości.

==Inne==
* Abyśmy mogli być szczęśliwymi, trzeba, aby naszemu szczęściu zawsze czegoś brakowało.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Aby znać człowieka, wystarczy poznać samego siebie; aby poznać ludzi, trzeba żyć pośród nich.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Boga może usprawiedliwić tylko to, że nie istnieje.
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Francuzi są najdowcipniejszą, najbardziej pełną uroku i przynajmniej dotąd najmniej muzykalną rasą na Ziemi.
** Źródło: Stephen Clarke, ''1000 lat wkurzania Francuzów'', Wydawnictwo WAB, Warszawa 2012, s. 446, tłum. Stanisław Kroszczyński.

* Gaduła, nim coś powie, mówi najpierw przez pięć minut.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[gaduła]]

* (…) geniusz poetycki jest martwy (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 149.

* Grzeczność to tylko brak odruchów złego wychowania.
** Zobacz też: [[grzeczność]]

* Iluż mężczyzn nie umie inaczej poruszyć serca kobiety, jak tylko je raniąc.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[mężczyzna]]

* Im powszechniej się ktoś podoba, tym płycej się podoba.

* Jedynie wielka dusza waży się na styl prosty.
** Zobacz też: [[dusza]], [[styl]]

* Kiedyś co dopiero widział kobietę, którą kochasz, to widok innej kobiety psuje ci wzrok, powoduje ból fizyczny.

* (…) klasycyzm znaczy dziś naśladownictwo Sofoklesa i Eurypidesa, przekonane, że nie wywoła śpiączki u Francuzów XIX wieku (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 129.
** Zobacz też: [[Eurypides]], [[Sofokles]]

* Kłamstwo jest jedyną ucieczką słabych.
** Zobacz też: [[kłamstwo]]

* Kobieta chłodna to kobieta, która nie spotkała jeszcze mężczyzny, którego musi kochać.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Kobieta godna miłości może upatrywać swoje przeznaczenie w tej pięknej dewizie, którą posiada bluszcz: umiera, jeżeli się nie przywiąże.

* Kobieta młoda, która nie weźmie kochanka, umiera z nudów, a około czterdziestki głupieje.
** Zobacz też: [[młodość]], [[nuda]]

* Kobieta traci zawsze w pierwszym małżeństwie najpiękniejsze dni swej młodości, a niech weźmie rozwód, głupcy zawsze coś przeciw niej znajdą.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[rozwód]]

* Kobieta z charakterem poświęci tysiąc razy życie dla ukochanego, a poróżni się z nim na zawsze, dla jakiejś urażonej ambicji, o głupstwo.

* Kobiety nadzwyczaj piękne już mniej zadziwiają drugiego dnia.
** Zobacz też: [[uroda]]

* Kobiety w pewnym wieku, które miały kochanków, sądzą, że naprawią swą reputację, okazując surowość wobec błędów, które są im już niedostępne.
** Zobacz też: [[kochanek]]

* Kochać to znaczy znajdować przyjemność w oglądaniu miłej i kochanej nam istoty, w dotykaniu jej i odczuwaniu jej wszystkimi zmysłami z tak bliska, jak to tylko jest możliwe.
** Zobacz też: [[kochanie]]

* Konwenanse są, podobnie jak prawa, kształtowane dla ludzi miernych przez ludzi miernych.
** Źródło: ''Przykazania etyki prawniczej: księga myśli, norm i rycin'', oprac. Roman Tokarczyk, wyd. Wolters Kluwer Polska, s. 30.

* Krystalizacją nazywam czynność myśli, która we wszystkim, co widzi, odkrywa nowe przymioty ukochanej osoby.
** Źródło: ''O miłości'' (1822), 1, 2, tłum. [[Tadeusz Boy-Żeleński]]

* Miłość jest jedyną namiętnością, za którą płaci się monetą z własnej mennicy.
** Zobacz też: [[namiętność]]

* Miłość jest rozkosznym kwiatem, ale trzeba mieć odwagę zerwać go na krawędzi przepaści.

* Miłość własna czai się nawet w sercach będących świątynią najdostojniejszej cnoty.

* Miłość – radość widzenia, dotykania istoty kochającej i godnej kochania, odczuwania jej wszystkimi zmysłami, i tak blisko, jak to możliwe.
** Zobacz też: [[radość]]

* Może to właśnie ludzie niezdolni do miłości najżywiej odczuwają piękno – jest to przynajmniej najsilniejsze wrażenie, jakie może im dać kobieta.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Myślałem, że będę miał zaszczyt być pochowanym w Żaganiu.
** Zobacz też: [[Żagań]]

* Największym szczęściem, jakie może dać miłość, jest pierwszy uścisk dłoni ukochanej kobiety.

* Nic tak nie ułatwia piorunującej miłości jak pochwały innych kobiet przed poznaniem osoby, która ma być jej przedmiotem.
** Zobacz też: [[pochwała]]

* Nic tak nie zabija miłości jak wybuchy prawdziwej miłości u partnera.

* Niewinność to śmieszna cnota.
** Zobacz też: [[cnota]], [[niewinność]]

* Oto stanowczy powód dla ustanowienia różnicy między namiętną miłością a miłością z przekory: u kobiet niewierność zabija niemal pierwszą, potęguje zaś drugą.

* Piękno jest tylko obietnicą szczęścia.

* Polityka w utworze literackim to wystrzał z pistoletu w czasie koncertu; coś brutalnego, czego wszelako niepodobna pominąć.
** Źródło: ''Pustelnia parmeńska'', rozdz. XXIII
** Zobacz też: [[polityka]]

* Połowę, najpiękniejszą połowę życia traci człowiek, który nie kochał namiętnie.

* Powieść jest to zwierciadło, które obnosi się po gościńcu.
** Opis: słowa te prawdopodobnie są autorstwa samego Stendhala, chociaż przypisał on je Césarowi Vichard Saint-Réalowi.
** Źródło: ''Czerwone i czarne'', motto jednego z rozdziałów, tłum. [[Tadeusz Boy-Żeleński]]

* Prawdziwym polem dla cnót kobiecych to pokój chorego.
** Zobacz też: [[choroba]]

* Pruderia to rodzaj skąpstwa i to najgorszy ze wszystkich.
** Zobacz też: [[pruderia]], [[skąpstwo]]

* Rdza niszczy żelazo, a kłamstwo duszę.
** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[rdza]], [[żelazo]]

* Szczęście to to, czego prawdopodobnie w życiu nie osiągniemy, ale na jego szukanie warto poświęcić całe życie.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 53.

* Szczęśliwa była by literatura, gdyby nie była rzeczą modną i gdyby się nią chcieli zajmować tylko ci, dla których jest stworzona.
** Zobacz też: [[literatura]]

* Śmiałość kobiety, która upiera się przy swej miłości, jest jedyną rzeczą godną największego podziwu na tym świecie.

* Trudno uniknąć choroby swojego stulecia.

* Trzeba być samotnikiem, aby czuć własne serce i aby kochać; ale trzeba być światowcem, aby mieć powodzenie w miłości.

* Tylko skazanie na śmierć wyróżnia człowieka od innych; to jedyna rzecz, której nie da się kupić.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* W Europie żądzę podnieca skrępowanie, w Ameryce wabi ją swoboda.
** Zobacz też: [[Ameryka]], [[Europa]], [[podniecenie]]

* W miłostce, a może nawet i w pierwszych pięciu minutach prawdziwej miłości, kobieta, biorąc kochanka, bardziej liczy się z tym, jak inne kobiety patrzą na tego mężczyznę, niż jak nań patrzy ona sama.

* W miłości wątpi się często o tym, w co się najczęściej wierzy.

* W pierwszych minutach prawdziwej miłości kobieta biorąc kochanka bardziej liczy się z tym, jak inne kobiety patrzą na tego mężczyznę, niż jak patrzy nań ona sama.

* Wolę namiętność z jej wszystkimi burzami niż zimną nieczułość, w której są pogrążeni szczęśliwi.

* Wstyd użycza miłości zasobów wyobraźni, to znaczy daje jej życie.

* Wszelka miłość na ziemi rodzi się, żyje i umiera lub wzbija do nieśmiertelności wedle tych samych praw.

* Wszystkie kobiety podobne są do siebie ze względu na samą istotę drgnień ich namiętności.

* Wszystko można nabyć w samotności, prócz charakteru.

* (…) zbyt namiętne serce niedobrze widzi bieg rzeczy (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 140.

* (…) zbyt wielka wrażliwość uniemożliwia osąd (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 140.


[[Kategoria:Francuscy prozaicy]]
[[Kategoria:Pisarze romantyzmu]]</text>
      <sha1>spd4amlfs7xd6peocxq8nl3h08l13py</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644536</id>
      <parentid>644534</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T17:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>50332</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/Nieumyty Skandynaw|Nieumyty Skandynaw]] ([[User talk:Nieumyty Skandynaw|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>607968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9132" sha1="mjg7asba7qe4d5oshbe27v76xx9rskd" xml:space="preserve">[[Plik:Stendhal fr.jpg|mały|{{center|Stendhal (1840)}}]]
'''[[w:Stendhal|Stendhal]]''' (właśc. '''Marie-Henri Beyle'''; 1783–1842) – [[Francja|francuski]] [[pisarz]] romantyk, prekursor realizmu w literaturze.

==''Czerwone i czarne''==
* Dla garstki szczęśliwych.
** Inne tłumaczenie: Nielicznym szczęśliwcom.
** ''To a happy few.'' (ang.)
** Opis: zakończenia powieści ''Czerwone i czarne'' (1830) i ''Pustelni Parmeńskiej'' (1839).
** Źródło: ''Historia malarstwa we Włoszech'' (1817)

* Za pięćdziesiąt lat będą w Europie sami prezydenci republik, ani jednego króla. A wraz z tymi czterema literami: K, R, Ó, L, zginą i księża, i szlachta. Widzę już tylko {{rozstrzelony|kandydatów}} robiących słodkie miny do plugawej większości.

==Inne==
* Abyśmy mogli być szczęśliwymi, trzeba, aby naszemu szczęściu zawsze czegoś brakowało.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Aby znać człowieka, wystarczy poznać samego siebie; aby poznać ludzi, trzeba żyć pośród nich.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Boga może usprawiedliwić tylko to, że nie istnieje.
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Francuzi są najdowcipniejszą, najbardziej pełną uroku i przynajmniej dotąd najmniej muzykalną rasą na Ziemi.
** Źródło: Stephen Clarke, ''1000 lat wkurzania Francuzów'', Wydawnictwo WAB, Warszawa 2012, s. 446, tłum. Stanisław Kroszczyński.

* Gaduła, nim coś powie, mówi najpierw przez pięć minut.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[gaduła]]

* (…) geniusz poetycki jest martwy (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 149.

* Grzeczność to tylko brak odruchów złego wychowania.
** Zobacz też: [[grzeczność]]

* Iluż mężczyzn nie umie inaczej poruszyć serca kobiety, jak tylko je raniąc.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[mężczyzna]]

* Im powszechniej się ktoś podoba, tym płycej się podoba.

* Jedynie wielka dusza waży się na styl prosty.
** Zobacz też: [[dusza]], [[styl]]

* Kiedyś co dopiero widział kobietę, którą kochasz, to widok innej kobiety psuje ci wzrok, powoduje ból fizyczny.

* (…) klasycyzm znaczy dziś naśladownictwo Sofoklesa i Eurypidesa, przekonane, że nie wywoła ziewania Francuzów XIX wieku (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 129.
** Zobacz też: [[Eurypides]], [[Sofokles]]

* Kłamstwo jest jedyną ucieczką słabych.
** Zobacz też: [[kłamstwo]]

* Kobieta chłodna to kobieta, która nie spotkała jeszcze mężczyzny, którego musi kochać.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Kobieta godna miłości może upatrywać swoje przeznaczenie w tej pięknej dewizie, którą posiada bluszcz: umiera, jeżeli się nie przywiąże.

* Kobieta młoda, która nie weźmie kochanka, umiera z nudów, a około czterdziestki głupieje.
** Zobacz też: [[młodość]], [[nuda]]

* Kobieta traci zawsze w pierwszym małżeństwie najpiękniejsze dni swej młodości, a niech weźmie rozwód, głupcy zawsze coś przeciw niej znajdą.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[rozwód]]

* Kobieta z charakterem poświęci tysiąc razy życie dla ukochanego, a poróżni się z nim na zawsze, dla jakiejś urażonej ambicji, o głupstwo.

* Kobiety nadzwyczaj piękne już mniej zadziwiają drugiego dnia.
** Zobacz też: [[uroda]]

* Kobiety w pewnym wieku, które miały kochanków, sądzą, że naprawią swą reputację, okazując surowość wobec błędów, które są im już niedostępne.
** Zobacz też: [[kochanek]]

* Kochać to znaczy znajdować przyjemność w oglądaniu miłej i kochanej nam istoty, w dotykaniu jej i odczuwaniu jej wszystkimi zmysłami z tak bliska, jak to tylko jest możliwe.
** Zobacz też: [[kochanie]]

* Konwenanse są, podobnie jak prawa, kształtowane dla ludzi miernych przez ludzi miernych.
** Źródło: ''Przykazania etyki prawniczej: księga myśli, norm i rycin'', oprac. Roman Tokarczyk, wyd. Wolters Kluwer Polska, s. 30.

* Krystalizacją nazywam czynność myśli, która we wszystkim, co widzi, odkrywa nowe przymioty ukochanej osoby.
** Źródło: ''O miłości'' (1822), 1, 2, tłum. [[Tadeusz Boy-Żeleński]]

* Miłość jest jedyną namiętnością, za którą płaci się monetą z własnej mennicy.
** Zobacz też: [[namiętność]]

* Miłość jest rozkosznym kwiatem, ale trzeba mieć odwagę zerwać go na krawędzi przepaści.

* Miłość własna czai się nawet w sercach będących świątynią najdostojniejszej cnoty.

* Miłość – radość widzenia, dotykania istoty kochającej i godnej kochania, odczuwania jej wszystkimi zmysłami, i tak blisko, jak to możliwe.
** Zobacz też: [[radość]]

* Może to właśnie ludzie niezdolni do miłości najżywiej odczuwają piękno – jest to przynajmniej najsilniejsze wrażenie, jakie może im dać kobieta.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Myślałem, że będę miał zaszczyt być pochowanym w Żaganiu.
** Zobacz też: [[Żagań]]

* Największym szczęściem, jakie może dać miłość, jest pierwszy uścisk dłoni ukochanej kobiety.

* Nic tak nie ułatwia piorunującej miłości jak pochwały innych kobiet przed poznaniem osoby, która ma być jej przedmiotem.
** Zobacz też: [[pochwała]]

* Nic tak nie zabija miłości jak wybuchy prawdziwej miłości u partnera.

* Niewinność to śmieszna cnota.
** Zobacz też: [[cnota]], [[niewinność]]

* Oto stanowczy powód dla ustanowienia różnicy między namiętną miłością a miłością z przekory: u kobiet niewierność zabija niemal pierwszą, potęguje zaś drugą.

* Piękno jest tylko obietnicą szczęścia.

* Polityka w utworze literackim to wystrzał z pistoletu w czasie koncertu; coś brutalnego, czego wszelako niepodobna pominąć.
** Źródło: ''Pustelnia parmeńska'', rozdz. XXIII
** Zobacz też: [[polityka]]

* Połowę, najpiękniejszą połowę życia traci człowiek, który nie kochał namiętnie.

* Powieść jest to zwierciadło, które obnosi się po gościńcu.
** Opis: słowa te prawdopodobnie są autorstwa samego Stendhala, chociaż przypisał on je Césarowi Vichard Saint-Réalowi.
** Źródło: ''Czerwone i czarne'', motto jednego z rozdziałów, tłum. [[Tadeusz Boy-Żeleński]]

* Prawdziwym polem dla cnót kobiecych to pokój chorego.
** Zobacz też: [[choroba]]

* Pruderia to rodzaj skąpstwa i to najgorszy ze wszystkich.
** Zobacz też: [[pruderia]], [[skąpstwo]]

* Rdza niszczy żelazo, a kłamstwo duszę.
** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[rdza]], [[żelazo]]

* Szczęście to to, czego prawdopodobnie w życiu nie osiągniemy, ale na jego szukanie warto poświęcić całe życie.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 53.

* Szczęśliwa była by literatura, gdyby nie była rzeczą modną i gdyby się nią chcieli zajmować tylko ci, dla których jest stworzona.
** Zobacz też: [[literatura]]

* Śmiałość kobiety, która upiera się przy swej miłości, jest jedyną rzeczą godną największego podziwu na tym świecie.

* Trudno uniknąć choroby swojego stulecia.

* Trzeba być samotnikiem, aby czuć własne serce i aby kochać; ale trzeba być światowcem, aby mieć powodzenie w miłości.

* Tylko skazanie na śmierć wyróżnia człowieka od innych; to jedyna rzecz, której nie da się kupić.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* W Europie żądzę podnieca skrępowanie, w Ameryce wabi ją swoboda.
** Zobacz też: [[Ameryka]], [[Europa]], [[podniecenie]]

* W miłostce, a może nawet i w pierwszych pięciu minutach prawdziwej miłości, kobieta, biorąc kochanka, bardziej liczy się z tym, jak inne kobiety patrzą na tego mężczyznę, niż jak nań patrzy ona sama.

* W miłości wątpi się często o tym, w co się najczęściej wierzy.

* W pierwszych minutach prawdziwej miłości kobieta biorąc kochanka bardziej liczy się z tym, jak inne kobiety patrzą na tego mężczyznę, niż jak patrzy nań ona sama.

* Wolę namiętność z jej wszystkimi burzami niż zimną nieczułość, w której są pogrążeni szczęśliwi.

* Wstyd użycza miłości zasobów wyobraźni, to znaczy daje jej życie.

* Wszelka miłość na ziemi rodzi się, żyje i umiera lub wzbija do nieśmiertelności wedle tych samych praw.

* Wszystkie kobiety podobne są do siebie ze względu na samą istotę drgnień ich namiętności.

* Wszystko można nabyć w samotności, prócz charakteru.

* (…) zbyt namiętne serce niedobrze widzi bieg rzeczy (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 140.

* (…) zbyt wielka wrażliwość uniemożliwia osąd (…).
** Źródło: Jerzy Adamski, ''Historia literatury francuskiej. Zarys'', Wrocław 1989, s. 140.

==O Stendhalu==
* Zabrał mi najlepszy dowcip ateuszowski, który właśnie ja powiedzieć mogłem: „jedynym usprawiedliwieniem Boga jest to, że nie istnieje”.
** Autor: [[Friedrich Nietzsche]], ''Ecce Homo''


[[Kategoria:Francuscy prozaicy]]
[[Kategoria:Pisarze romantyzmu]]
[[Kategoria:Pisarze pozytywizmu]]</text>
      <sha1>mjg7asba7qe4d5oshbe27v76xx9rskd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Józef Maria Bocheński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5909</id>
    <revision>
      <id>644576</id>
      <parentid>634558</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T10:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LaGrey</username>
        <id>61367</id>
      </contributor>
      <comment>skracanie cytatów</comment>
      <origin>644576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24669" sha1="ijnomzbwxmj8foeslclwvvbrybipqzs" xml:space="preserve">{{dopracować|Skrócić długie cytaty do rozsądnych rozmiarów.}}
'''[[w:Józef Maria Bocheński|Józef Maria Bocheński]]''' (imię zakonne '''Innocenty'''; 1902–1995) – [[Polska|polski]] duchowny katolicki, dominikanin, logik i [[filozof]]. Brat [[Adolf Maria Bocheński|Adolfa Marii Bocheńskiego]].
[[Plik:Ojciec Bocheński.jpg|mały|{{center|Józef Maria Bocheński}}]]

==''Kazania i przemówienia''==
===Tom 1===
* Co jest więc przyczyną, że wierzymy? Inaczej mówiąc, co stanowi podstawę sądu wiary? Tą podstawą jest wola: człowiek wierzy dlatego, że chce wierzyć.
** Źródło: ''O wierze'', Wydawnictwo Salwator, Kraków 2000, s. 108

* Największe trudności przeciw wierze pochodzą nie z rozumu, ale z namiętności. Wiadoma rzecz, że rozpustnik, choćby miał wiarę silną, utraci ją na pewno, jeśli będzie trwał w rozpuście. Zdarza się np., że gdy księża tracą wiarę, to w olbrzymiej większości nie dlatego, że mieli wątpliwości, ale z powodu grzesznego życia.
** Źródło: ''O wierze'', Wydawnictwo Salwator, Kraków 2000, s. 110.

* Nie jest przyzwoite prosić kogoś o łaski, kiedy ma się na sumieniu winy przeciw niemu popełnione.
** Źródło: ''Kazanie na 200. rocznicę Konstytucji 3 Maja'', Wydawnictwo Salwator, Kraków 2000, s. 35.

* To właśnie wiara jest jednym z największych skarbów, jakie człowiek posiada. 
** Źródło: ''Cnota wiary'', Wydawnictwo Salwator, Kraków 2000, s. 110.

* Według znanych praw psychologii, nikt nie może działać sprawnie i gorąco w zakresie, w którym nie ma jasnych pojęć i mocnych wyobrażeń. Jakże moglibyśmy żyć w pełni naszą religią, skoro ona składa się u nas z niezrozumiałych i nigdy nie przemyślanych formułek? 
** Źródło: ''Myśl katolicka'', Wydawnictwo Salwator, Kraków 2000, s. 143.

===Tom 2===
* (…) na to, czym człowiek jest, składają się trzy rzeczy. Pierwsza, to cechy wrodzone; druga, to cechy powstałe po wpływem otoczenia „inżynierów”, o których ci mówiłem; trzecia, najważniejsza, to cechy wypracowane własnym wysiłkiem. 
** Źródło: ''Praca nad sobą'', Wydawnictwo Salwator, Kraków 2005, s. 121, 122.

* U nas, w Polsce, olbrzymia większość księży była i jest z ludu. Nasze duchowieństwo jest, Bogu dziękować, krwią z krwi i kością z kości polskiego chłopa i polskiego robotnika. Nasz kościół jest kościołem ludowym. Dlatego tak trudno bolszewikom go zniszczyć.
** Źródło: ''Kościół a demokracja'', Wydawnictwo Salwator, Kraków 2005, s. 245.

==''Marksizm-leninizm. Nauka czy wiara?''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Antyk Marcin Dybowski, b.m.w. 2006)&lt;/small&gt;

* Dzisiaj marksizm-leninizm jest właśnie taki, jak powiedziałem: oparty o teksty klasyków: Engelsa, Lenina, nie zbudowany naukowo i ściśle dogmatyczny. Nie jest żadną nauką, ale całkiem po prostu pewnym rodzajem wiary.
** Źródło: s. 138

* Marksizm-leninizm jest zasadniczo teorią niespójną i sprzeczną z faktami. Nie jest też żadną nauką, jest wojującą wiarą, mającą do dyspozycji partię komunistyczną i jej organizację, potężne środki do praktycznej realizacji bezpośrednich celów.
** Źródło: s. 144

* Marksizm-leninizm nie interesuje się pojedynczym człowiekiem i nurtującymi go pytaniami. Jedyną moralną wartością jest postęp w kierunku komunizmu.
** Źródło: s. 113

* Marksizm-leninizm wywiera na miliony ludzi fascynujący wpływ. Oczywiście, gdy ci sami ludzie muszą potem żyć w reżimie zbudowanym według ideologii marksistowskiej, większość z nich jest zawiedziona i odwraca się od niego.
** Źródło: s. 135

* Moralny aspekt komunizmu jest zarazem źródłem jego siły pociągającej. Bo moralność bardziej przemawia do ludzi niż zawiłe zasady materializmu dialektycznego i historycznego.
** Źródło: s. 24

* Należy zauważyć jeszcze, że potępienie religii jest jedną z najgłębiej zarysowanych cech marksizmu-leninizmu.
** Źródło: s. 110

* Oczywiście nie wyjaśnimy wiele mówiąc, że Rosja należy do Wschodu lub w ogóle do Azji. Jest zadziwiające jak wielu powtarza tak bezsensowne zdanie. Rosja nie jest przecież krajem azjatyckim. Gdyby nawet takim była, przydałoby się wówczas wiedzieć, że w Azji istnieją różne kultury, np. arabska, hinduska, chińska i inne, między którymi istnieją różnice być może większe niż między nimi a kulturą zachodnioeuropejską. Nic się nie zyskuje charakteryzując tło kulturowe Lenina jako „wschodnie” lub wręcz „azjatyckie”.
** Źródło: s. 37

* Partia jest jedynym nosicielem i strażnikiem ideologii. W pierwszym rzędzie jest nosicielem, uznając za swoje zadanie, by nie tylko kazać żyć wszystkim ludziom na ziemi według przykazań marksizmu-leninizmu, lecz także i przede wszystkim, by nawrócić do tej ideologii, uczynić z nich wiernych marksistów-leninistów.
** Źródło: s. 115

* Pokój marksistów-leninistów odnosi się tylko do przyszłej bezklasowej epoki komunizmu. Aż do tego momentu partia znajduje się w stanie permanentnej wojny z każdym krajem niekomunistycznym i z każdym niekomunistą.
** Źródło: s. 123

* (…) zajmijmy się idealnym obrazem komunizmu jako całości. O ile jest on oczywiście ideałem człowieka, jego przyszłej natury, to trzeba powiedzieć, że mamy tu do czynienia z prastarym snem chiliastów, utopistów i innych. Jest to marzenie, cudowny sen o człowieku wolnym od wszelkiej nędzy, od wszelkiego zła, tak potężnym i jednocześnie dobrym, że mógłby osiągnąć raz na zawsze pełnię szczęścia na ziemi. Niestety jest to tylko sen. Tak jak to już widzieli starożytni, tak i my, w świetle psychologii głębi, dzięki analizom filozofii egzystencjalnej i innym spostrzeżeniom zyskaliśmy tę smutną pewność, że nie może istnieć dla człowieka raj na ziemi. Jest on tak ukształtowany, że nie ma ani siły, by wznieść się ponad własne ograniczenia, ani możliwości, by przemienić się w świętego. Może jest to sytuacja tragiczna. Ale wiemy, że jest to nasza faktyczna sytuacja.
** Źródło: s. 132

==''Między logiką a wiarą''==
&lt;small&gt;(wyd. Noir sur Blanc, Warszawa 1995)&lt;/small&gt;

* Byłem zawsze i jestem dalej, mimo wszystko, filosemitą. Lubię Żydów i uważam polskich Żydów za grupę, której niepodobna wyłączyć z naszej historii. Ale Polakowi jest niezmiernie trudno być filosemitą z powodu różnych wypadków historycznych – mordów dokonanych po jednej i po drugiej stronie. A dziś zwłaszcza z powodu naprawdę szaleńczej postawy wielu Żydów, którzy działają tak, jakby chcieli celowo wywołać antysemityzm.
** Źródło: s. 225

* Filozofia naukowa nie może na przykład wyjaśniać zagadnień egzystencjalnych. Filozofie powiedzmy Hegla czy Engelsa to nie są filozofie naukowe, ale światopoglądy.
** Źródło: s. 173

* Gdy Izraelczycy robili wojnę sześciodniową, to występowałem za nimi. Wysuwałem różne argumenty, dlaczego powinniśmy być za Żydami. Jeden z moich argumentów brzmiał, że oni są nasi ludzie. Pójdźcie zobaczyć ich stosunek do przyrody, do pracy, do życia – jest taki jak nasz. Cywilizowani Europejczycy.
** Źródło: s. 227, 228

* Humanizm wydaje się podejrzany, bo to tak przyjemnie uważać się za coś znakomitego! Myślę, że gdyby krokodyle mogły filozofować, na pewno stworzyłyby krokodylizm.
** Źródło: s. 214, 215

* Judaizm jest religią nacjonalistyczną. A chrześcijaństwo wykracza poza nacjonalizmy. Poza tym jest w nim cały szereg rzeczy, których w judaizmie nie ma. Wyznawcy judaizmu to nasi przodkowie, my od nich pochodzimy, jesteśmy sektą żydowską. Ale judaizm to dla nas etap poprzedni. Mam wielką do niego sympatię, ale mówić, że jest komplementarny, to przesada. To stawianie obu na tej samej płaszczyźnie, czego ja nie jestem skłonny robić. Między Starym Testamentem a Ewangelią jest jeszcze kultura grecka. Chrześcijaństwo jest pod wpływem kultury greckiej, judaizm nie. Nie zapominajmy też, że idea jednego Boga pochodzi od Egipcjan.
** Źródło: s. 181, 182

* Nas chrześcijan Żydzi uważają za gorszą kategorię ludzi. Papieżowi, moim zdaniem, Żydzi zrobili rzecz szpetną. Gdy był w synagodze, czytali mu listę Żydów pomordowanych przez Polaków. Dlatego napisałem, że należałoby opublikować listę Polaków pomordowanych przez Żydów-komunistów. Ale takiej list nie sporządzono, choć wielu było pomordowanych przez nich.
** Źródło: s. 182

* Platon jest prototypem bolszewika.
** Źródło: s. 255

==''Podręcznik mądrości tego świata''==
{{osobne|Podręcznik mądrości tego świata}}

* Bądź, o ile to możliwe, niezależny w czynie fizycznym.

* Bądź ostrożny w stosunkach z innymi ludźmi.

* Bądź ostrożny – w swoich sądach.

==''Sto zabobonów''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Antyk – Marcin Dybowski, brak miejsca i roku wydania)&lt;/small&gt;

* Marksizm-leninizm, jest prawdopodobnie najbogatszym zbiorem zabobonów, jaki kiedykolwiek utworzono. Jego wyznawcy są typową sektą z typowym guru. Ich poglądy, a mianowicie marksizm, zawierają między innymi tak zwany ''naukowy'' światopogląd, materializm dialektyczny, scjentyzm, historiozofię, ekonomizm, zabobonną teorię klas, wiarę w postęp, aby tylko te gusła wymienić.
** Źródło: s. 77
** Opis: pod hasłem „marksizm”.
** Zobacz też: [[marksizm]], [[materializm]], [[postęp]]

* Można bez przesady powiedzieć, że od wielu wieków nie znano takiego poniżenia myśli ludzkiej jak to, którego doznała pod rządami marksizmu.
** Źródło: s. 79
** Opis: pod hasłem „marksizm”.
** Zobacz też: [[Karol Marks]]

* Upadek scholastyki pod ciosami kpiących pisarzy odrodzenia jest równoznaczny z początkiem zaiste ciemnego, ''średniego'' okresu między dwiema żywymi epokami myśli: scholastyczną i współczesną. Większość dorobku zdobytego w starożytności i średniowieczu została wówczas zapomniana i trzeba było doczekać się końca XIX wieku, aby filozofia mogła znowu nawiązać do scholastycznej tradycji.
** Źródło: s. 117
** Opis: pod hasłem „scholastyka”.
** Zobacz też: [[scholastyka]], [[Tomasz z Akwinu]]

==''Religia w Trylogii''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Antyk – Marcin Dybowski, Komorów 2009)&lt;/small&gt;

* Następnie wydaje mi się, że pod względem wierności historycznej nie można porównać ''Trylogii'' z ''Quo Vadis''. Innymi słowami, wydaje mi się, że bardzo wiele z tego, co Sienkiewicz przypisuje Kmicicowi, Skrzetuskiemu czy nawet Zagłobie, odpowiada rzeczywiście religijności przeciętnego szlachcica, oficera polskiego XVII wieku. Być może, że np. Kordecki został wyidealizowany, ale moim zdaniem masy polskie musiały go widzieć mniej więcej, jak jest przedstawiony w ''Potopie''.
** Źródło: s. 6

* (…) Sienkiewicz jest geniuszem, który wywarł ogromny wpływ na Polaków mojego i bodaj nie tylko mojego pokolenia. W czasie potrzeby bolszewickiej, w 1920 roku, miałem ze sobą na froncie ''Pana Wołodyjowskiego''. Czytaliśmy go przy blasku ognisk obozowych na Ukrainie. Jestem do dziś pod wrażeniem fascynacji z jaką moi koledzy ułani, chłopcy wiejscy, słuchali sienkiewiczowej sagi. Sienkiewicz stworzył nie tylko polską kawalerię, wywarł on znaczny wpływ na całość polskiej kultury i, między innymi, na polską religijność.
** Źródło: s. 6, 7

* To jest także powód, dlaczego zająłem się religią w ''Trylogii''. Chodziło o zrozumienie współczesnej religijność polskiej. Należę mianowicie do tych bodaj niewielu, którzy nie są skłonni uważać pobożności naszego ludu za zbiór paru tabu i zabobonów, jak się wyraził niedawno pewien pisarz, niech Pan Bóg mu daruje, bo nie wiedział co pisał. Myślę, przeciwnie, że ta pobożność jest autentyczną, nieraz głęboką religią, pewnym oryginalnym odcieniem chrześcijaństwa, i że odrzucanie jej jako zabobonu tylko dlatego, że nie jest identyczna z religijnością Francuzów, jest niedopuszczalnym zubożaniem nie tylko naszej własnej kultury, lecz i chrześcijaństwa jako całości.
** Źródło: s. 7

* Współczesna religia polska nie jest oczywiście identyczną z religią rycerzy ''Trylogii'', ale jeśli się nie mylę, jest z nią ściśle związana.
** Źródło: s. 8

* Zarazem ta wiara jest pewna i bezkompromisowa. Sam Sienkiewicz charakteryzuje ją mówiąc, że człowiek owych czasów był człowiekiem „wiary niewzruszonej bez śladu i cienia zwątpienia” (21). W rzeczy samej nie znajdujemy w ''Trylogii'' śladu zwątpienia w prawdy wiary.
** Opis: o wierze „sienkiewiczowych rycerzy”; w nawiasie strona podanego cytatu.
** Źródło: s. 13

* Wielu inteligentów, cierpiących na kompleksy niższości wobec tak zwanego „Zachodu” sądzi, że religię polskiego ludu należy oczyścić z przerostów kultu maryjnego.
** Źródło: s. 16

* (…) bohaterowie ''Trylogii'' odmawiają prywatnie mniej więcej te same modlitwy co współcześni Polacy.
** Źródło: s. 55

* Znajdujemy w ''Trylogii'' trzy spośród czterech klasycznych rodzajów modlitwy, a mianowicie modlitwę dziękczynną, przebłagalną i błagalną. A że modlitwa pochwalna znajduje zapewne swoje miejsce w nabożeństwach publicznych (na przykład w takich hymnach jak ''Te Deum'' (216), mamy u naszych rycerzy autentyczną „pełnię modlitwy” aby użyć wyrażenia ukutego przez o. Jacka Woronieckiego.
** Źródło: s. 58

* Nie ma najmniejszej niechęci naszych rycerzy względem Żydów współczesnych, nie mówiąc już o nienawiści z jaką ci rycerze odnoszą się do protestantów. Nie ma np. ani śladu podejrzenia o nielojalność względem Rzplitej, którą tak szczodrze darzy się kalwinów. (…) Krótko mówiąc nie ma w ''Trylogii'' ani śladu antysemityzmu.
** Źródło: s. 99

* Całkiem inna jest postawa względem muzułmanów, to jest Turków i Tatarów. Podczas gdy nawet u protestantów uznaje się pewien rodzaj, aczkolwiek „sprośnej” religii, mahometanie są po prostu poganami. Dla Zagłoby muzułmanie są „synami Beliala”. Samo sprzymierzanie sie z nimi jest grzechem jak poucza Skrzetuskiego ksiądz Muszalski: „Oczyścił go też z zawziętości i nienawiści jaką przeciw Kozakom w nim spostrzegł, &gt;&gt;Których gromić będziesz – mówił – jako… sprzymierzeńców pogaństwa, ale jako swoim krzywdzicielom przebaczysz.&lt;&lt;” (21).
** Źródło: s. 99

* Jedną z najokropniejszych rzeczy jaką nasi rycerze mogą sobie wyobrazić, jest zajęcie kościołów przez wyznawców Mahometa. Wołodyjowski mówi: „Bracia kochani, bójcie się ran boskich: pomyślcie, że poddając się, trzeba będzie kościoły w ręce pogan oddać, którzy je na meczety pozamieniają aby w nich sprośności odprawiać” (210), a ksiądz Kamiński modli się słowami: „Kościoły, o Panie zamieniają na meczety i Koran śpiewać będą tam, gdzieśmy dotychczas Ewangelię śpiewali” (214).
** Źródło: s. 100

* Rycerze ''Trylogii'' znają cztery ''rzeczy ostateczne'', które pojmują jako fakty religijne. Zadają śmierć z zadziwiającą dla nas naturalnością i idą na śmierć odważnie, modląc się żarliwie. Wierzą w sąd boski. Są przekonani, że najpewniej można dostać się do nieba ginąc w walce z wrogami chrześcijaństwa. Niebo pojmują jako miejsce wiecznego szczęścia i pokoju, co nie przeszkadza archaniołowi Michałowi prowadzić z niego wyprawy wojenne na szatana. Do piekła trafiają grzesznicy, a obok nich „poganie”. Także czyściec jest znany.
** Źródło: s. 103

==''Szkice o nacjonalizmie i katolicyzmie polskim''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Antyk Marcin Dybowski, Komorów b.d.w.)&lt;/small&gt;

* Ideologie głoszone przez nacjonalistów polskich wszelkich autoramentów zdradzają niesłychane wprost ubóstwo myśli, co więcej, najczęściej brak im nawet orientacji w sprzecznościach między elementami głoszonych doktryn.
** Źródło: s. 17.

* Nacjonalizm polski jest, w olbrzymiej większości, katolicki, przynajmniej programowo.
** Źródło: s. 17.

* Nacjonalizm katolicki nie jest zaprzeczeniem katolickiego uniwersalizmu, ale on właśnie umożliwia ten uniwersalizm. Tradycja katolicka nie pojmuje mianowicie wcale kultury ogólnoludzkiej jako czegoś jednolitego we wszystkich szczegółach, ale jako harmonię różnych odcieni kultury reprezentowanych przez poszczególne grupy, na wspólnym podłożu ogólnoludzkim i ogólnochrześcijańskim.
** Źródło: s. 29.

==''Wspomnienia''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Antyk Marcin Dybowski, Komorów b.d.w.)&lt;/small&gt;

* Jeden z najwybitniejszych myślicieli zakonu, Kajetan de Vio, powiedział kiedyś, że dominikanin, który nie studiuje cztery godziny dziennie, popełnia grzech śmiertelny. Otóż wydaje mi się, że tego grzechu nie jestem winny. Filozofowaniu poświęcałem zwykle więcej niż owe Kajetanowe minimum. Najważniejszą bodaj rzeczą, której się nauczyłem w zakonie, jest wytężona praca naukowa. Ja oddawałem się jej z rozmachem i, muszę powiedzieć, z niemałą przyjemnością.
** Źródło: s. 307

* Mój pogląd na rolę przedsiębiorcy (w przeciwieństwie do kapitalisty) jest co prawda oparty na rozważaniach teoretycznych, ale postać mojego ojca odegrała na pewno rolę w jego powstaniu. Zastąpienie takiego człowieka przez urzędnika wydawało mi się zawsze absurdem. Dzieje najnowsze wykazały, że miałem rację. Motorem życia gospodarczego nie jest ani robotnik, ani kapitalista, a tym mniej urzędnik, ale przedsiębiorca.
** Źródło: s. 13, 14

* Nie ma pokoju, szczęścia i dobra na tej ziemi bez walki, bez obrony zbrojnej, bez gotowości umierania, ale i strzelania w obronie słusznej sprawy. Taką naukę dało mi moje burzliwe i długie życie. Mam pogardę dla ludzi głoszących uchylanie się od służby wojskowej – oni przygotowują nieszczęście dla swojego kraju.
** Źródło: s. 40

* Nie ma większego nieszczęścia niż naprawiacze świata.
** Źródło: s. 145

* Opowiada się często o gwałceniu kobiet przez żołnierzy. Nie wątpię, że są jakieś dzikusy, które tak postępują. Ale normalny europejski żołnierz kobiet nie gwałci, nie dlatego by był szczególnie uczciwy, albo wstrzemięźliwy pod tym względem, ale dlatego, że żadnej kobiety na wojnie gwałcić nie potrzeba; wszystkie, albo prawie wszystkie, od wielkich pań do prostych dziewcząt wiejskich są do dyspozycji żołnierzy. Mówię z własnego przyjemnego doświadczenia. Dodam, że wiem nawet dlaczego tak jest, kobiety są łatwe na wojnie, bo zdają się wyczuwać, że ludzie giną i instynktownie jakby chciały naprawić straty.
** Źródło: s. 48

* Otóż moim zdaniem ten antysemityzm ma dwie różne przyczyny, albo jeśli ktoś woli, istnieją dwa rodzaje antysemityzmu i antysemitów. Jeden ma charakter ludowy, odruchowy i w gruncie rzeczy gospodarczy. Mechanizm powstania tego antysemityzmu znakomicie opisał w rzeczy o sprawie żydowskiej Karol Marks. Ten antysemityzm jest skutkiem utożsamiania Żydów z wyzyskiwaczem. W Polsce rzecz przedstawia się tak, że głównym wyzyskiwaczem chłopa był szlachcic polski, ale ten był zwykle chroniony przez feudalną ideologię (bunt Szeli jest wyjątkiem w tej dziedzinie). Nienawiść skupiała się więc na wyzyskiwaczu numer dwa, na karczmarzu Żydzie i to tym łatwiej, że był on człowiekiem pod wieloma względami obcym. To był jeden rodzaj antysemityzmu.&lt;br /&gt;Ale w Polsce, jak i gdzie indziej, mieliśmy także inny rodzaj, intelektualny. Podczas gdy pierwszy typ był rozpowszechniony w ludzie, drugi był wytworem inteligencji i miał w niej najwięcej zwolenników. Tym antysemitom nie chodziło o sprawy gospodarcze, ale o kulturalne. Stwierdzali, że Żydzi byli przedstawicielami obcej wiary i kultury, i że jako tacy działali rozkładowo na naszą kulturę narodową, podkopywali wiarę, moralność, wierność ideałom narodowym i tak dalej. A że mieli ogromny wpływ na prasę i piśmiennictwo, stanowili poważne zagrożenie samego istnienia narodu polskiego. Dodajmy że w przytłaczającej większości nie utożsamiali się z Polską, w tych trudnych walkach pozostawali „neutralni”. Jeśli chodzi o mnie odrzucam obie wersje antysemityzmu.
** Źródło: s. 31, 32
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

==''Zarys historii filozofii''==
&lt;small&gt;Wydawnictwo Antyk Marcin Dybowski, Komorów 2009&lt;/small&gt;

* Między filozofią a religią dochodzi niekiedy do ostrego starcia, niekiedy do zgodnej symbiozy; starcie występuje najczęściej wtedy, kiedy filozofowie wychodzą z założeń poglądu na świat różnego od założeń danej religii, i na odwrót – zgodna symbioza występuje tam, gdzie założenia (postawa wobec rzeczywistości) są podobne.
** Źródło: s. 26

* Najtrwalsze są te wyniki filozofii, w których nauka przyrodnicza nie jest podstawą, ale przedmiotem badania.
** Źródło: s. 25

* Pisma Platona łączą w sobie, jak powiedzieliśmy, wielki artyzm z treścią filozoficzną. W tym stopniu jest to zjawisko zupełnie wyjątkowe w dziejach literatury. Opis śmierci Sokratesa w ''Fedonie'' jest prawdopodobnie obok opisu śmierci Chrystusa w Ewangelii św. Jana najbardziej dramatycznym rozdziałem w historii, jaki kiedykolwiek napisano, a ''Uczta'' stanowi dzieło godne postawienia obok ''Hamleta'' i ''Fausta'', przy czym przewyższa oba te utwory epokową pod względem znaczenia treścią. Może nie będzie przesadą twierdzenie, ze nie jest błędem dopatrywać się w ''Uczcie'' największego dzieła literatury europejskiej.
** Źródło: s. 50

* Znaczenie historyczne filozofii jest bardzo wielkie. Co prawda inne czynniki (gospodarcze, estetyczne, polityczne. itd.) wywierają w dziejach znaczny wpływ na myśl filozoficzną, ale i na odwrót – także myśl filozoficzna jest jednym z ważniejszych czynników kształtujących dzieje ludzkości. Tak np. starożytny stoicyzm wywarł wielki wpływ na mentalność mas i przyczynił się znakomicie do złagodzenia obyczajów. Spinoza (XVII wiek) jest twórcą poglądu na świat wyznawanego do dziś przez wszystkich niemal myślących Europejczyków, którzy nie przyznają się do chrześcijaństwa; Hegel zaciążył decydująco na myśli socjalistycznej, która jego właśnie poglądy w pewnej interpretacji (feuerbachowskiej) głosi. Tzw. ideały demokratyczne nie są niczym innym niż spopularyzowaną formą poglądów Johna Locke'a i Jana Jakuba Rousseau.
** Źródło: s. 26, 27

==Inne==
* (...) dla Spinozy miłość jest przyjemnością połączoną z ideą zewnętrznej przyczyny. Max Scheler zauważył złośliwie, że musimy żywić wielką miłość tego rodzaju do kiełbasy, bo jej życie powoduje niewątpliwie wielką przyjemność połączoną z ideą tejże, zewnętrznej kiełbasy.
** Źródło: ''Etyka'', Wyd. Antyk, s. 216.

* Ojcem filozofii miłości, jak filozofii w ogóle, jest Platon.
** Źródło: ''Etyka'', Wyd. Antyk, s. 215.

* Pojmuj przeciwności jako wydarzenia naturalne.

* Poza logiką jest tylko bełkot.

* Wyrazy scholastyka i scholastyczny bywają często używane przez niefachowców w pejoratywnym znaczeniu. Takie znaczenie nadał im wiek XVIII… Powtarzanie kpin i fałszów głoszonych ongiś (nie tylko w XVIII wieku, ale przede wszystkim w czasie odrodzenia) jest zabobonem świadczącym o ignorancji tego, kto go wyznaje. Zwolennicy tego zabobonu podają na przykład jako typowo scholastyczną subtelność pytanie „Ile aniołów mieści się na główce od szpilki?”, podczas gdy wszyscy scholastycy bez wyjątku uważali anioły za istoty ponad-przestrzenne i takie pytanie byłoby dla nich bez sensu.

* Żadna tolerancja nie uprawnia nikogo do obrażania innych, a tolerancja, która toleruje swoich własnych wrogów, nie może się ostać.

==O Józefie Bocheńskim==
* Z punktu widzenia intelektualistów polskiego Kościoła, do których należał np. ojciec Bocheński, już Kartezjusz był psujem. Kartezjusz zepsuł filozofię! Zepsuł, bo ufundował autonomiczny rozum, tę największą ''hybris'' nowoczesności. Zgrzeszył śmiertelnym grzechem pychy.
** Autor: [[Agata Bielik-Robson]]
** Źródło: Jakub Majmurek, [https://web.archive.org/web/20110505092721/http://www.krytykapolityczna.pl/Wywiady/Bielik-RobsonNiktniechcepsucswieta/menuid-1.html ''Bielik-Robson: Nikt nie chce psuć święta'', Krytykapolityczna.pl, 1 maja 2011]
** Zobacz też: [[Kartezjusz]]


{{SORTUJ:Bocheński, Józef Maria}}
[[Kategoria:Poligloci]]
[[Kategoria:Polscy dominikanie]]
[[Kategoria:Polscy filozofowie]]
[[Kategoria:Polscy logicy]]
[[Kategoria:Polscy sowietolodzy]]</text>
      <sha1>ijnomzbwxmj8foeslclwvvbrybipqzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bruno Schulz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11038</id>
    <revision>
      <id>644523</id>
      <parentid>641845</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T13:36:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* O Brunonie Schulzu */</comment>
      <origin>644523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5774" sha1="3c6j4bxpjfnkwmsjbfqmg4ikk33w0zd" xml:space="preserve">[[Plik:Bruno schulz.jpg|mały|{{center|Bruno Schulz}}]]
'''[[w:Bruno Schulz|Bruno Schulz]]''' (1892–1942) – [[Polska|polski]] [[proza]]ik, [[krytyk]] [[literatura|literacki]], grafik, [[malarz]] i [[rysownik]] pochodzenia [[żydzi|żydowskiego]].

==''Księga listów''==
&lt;small&gt;(oprac. [[Jerzy Ficowski]], wyd. Słowo/obraz terytoria, 2002)&lt;/small&gt;
* Czy to nie jest wielka rzecz – znaczyć dla kogoś wszystko?
** Źródło: s. 130.

* Dobrze jest i pokrzepiająco – mieć przyjaciół z ducha.
** Źródło: s. 71.

* Potrzebny mi jest towarzysz. Potrzebna mi jest bliskość pokrewnego człowieka. Pragnę jakiejś poręki świata wewnętrznego, którego istnienie postuluję. Wciąż tylko trzymać go na własnej wierze, dźwigać go wbrew wszystkiemu siłą swej przekory – jest trudem i udręką Atlasa. Czasem zdaje mi się, że tym wytężonym ges­tem dźwigania trzymam nic na swoich barkach. Chciałbym móc na chwilę złożyć ten ciężar na czyichś ramionach, rozprostować kark i spojrzeć na to, co dźwigałem
** Źródło: s. 9, list do [[Tadeusz Breza|Tadeusza Brezy]]

* Słabość ludzi wydaje nam ich dusze, czyni ich potrzebującymi. Bez przywar byliby zamknięci w sobie i nie potrzebujący niczego. Dopiero ich wady nadają im smak i czynią pociągającymi.
** Źródło: s. 48.

* To jest największe nieszczęście – nie wyżyć życia.
** Źródło: s. 163.

==''Sklepy cynamonowe''==
{{osobne|Sklepy cynamonowe}}
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;

* Każdy wie, że w szeregu zwykłych, normalnych lat rodzi niekiedy zdziwaczały czas ze swego łona lata inne, lata osobliwe, lata wyrodne, którym, jak szósty mały palec u ręki, wyrasta kędyś trzynasty, fałszywy miesiąc.
** Źródło: [[s:Sklepy cynamonowe (zbiór)|''Sklepy cynamonowe'']], [[s:Sklepy cynamonowe/Noc wielkiego sezonu|''Noc wielkiego sezonu'']], Tow. Wyd. Rój, Warszawa 1934, s. 199.

* Materii dana jest nieskończona płodność, niewyczerpana moc życiowa i zarazem uwodna siła pokusy, która nas nęci do formowania.
** Źródło: [[s:Sklepy cynamonowe (zbiór)|''Sklepy cynamonowe'']], [[s:Sklepy cynamonowe/Traktat o manekinach|''Traktat o manekinach'']], Tow. Wyd. Rój, Warszawa 1934, s. 71.

==''Sanatorium pod klepsydrą''==
{{osobne|Sanatorium pod Klepsydrą (zbiór opowiadań)}}
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;

* Cóż można począć w takim świecie? Jak nie zwątpić, jak nie upaść na duchu, gdy wszystko jest zamknięte na głucho, zamurowane nad swoim sensem, i wszędzie tylko stukasz w cegłę, jak w ścianę więzienia?

* Siedzę i słucham ciszy. Pokój jest po prostu wybielony wapnem. Czasem na białym suficie wystrzeli kurza łapka pęknięcia, czasem płatek tynku obsuwa się z szelestem. Czy mam zdradzić, że pokój mój jest zamurowany? Jakżeż to? Zamurowany? W jakiż sposób mógłbym zeń wyjść? Otóż to właśnie: dla dobrej woli nie ma zapory, intensywnej chęci nic się nie oprze. Muszę sobie tylko wyobrazić drzwi, dobre stare drzwi, jak w kuchni mego dzieciństwa, z żelazną klamką i ryglem. Nie ma pokoju tak zamurowanego, żeby się na takie drzwi zaufane nie otwierał, jeśli tylko starczy sił, by mu je zainsynuować.

==Inne==
* Gdyby sztuka miała tylko potwierdzać, co skądinąd zostało ustalone – byłaby niepotrzebna. Jej rolą jest być sondą zapuszczoną w bezimienne. Artysta jest aparatem rejestrującym procesy w głębi, gdzie tworzy się wartość.
** Źródło: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''Wywiad z Brunonem Schulzem'', w: „Tygodnik Ilustrowany”, 1935, nr 17, s. 323

* Miał oczy nieprawdopodobnie błękitne, nie stworzone do patrzenia, tylko do bezdennego zniebieszczania się w marzeniu.
** Źródło: ''Republika marzeń''

* Wielkość rozsiana jest skąpo w planie świata.
** Źródło: ''Powstają legendy'' w: ''W blasku legendy. Kronika poetycka życia Józefa Piłsudskiego'', oprac. Krzysztof A. Jeżewski, wyd. Editions Spotkania, 1988, s. 9.

==O Brunonie Schulzu==
* On był masochistą – nieustannym, nieposkromionym – to się czuło w nim bez przerwy. Nie, ten nie nadawał się do panowania! Gnom, maleńki, olbrzymiogłowy, jakby zanadto zalękniony, aby odważyć się na istnienie, był wyrzucony z życia, przemykający się chyłkiem, na marginesie. Bruno nie przyznawał sobie prawa do egzystencji i szukał własnego unicestwienia – nie żeby marzył o samobójstwie, on tylko „dążył” do niebytu całym sobą (to właśnie czyniło go tak po heideggerowsku wrażliwym na byt). Moim zdaniem w tym dążeniu nie było żadnego poczucia winy à la Kafka, był to raczej instynkt co choremu zwierzęciu nakazuje odejść na bok, usunąć się. Był zbędny. Był dodatkowy. Możliwe, że jego masochizm inne także miał oblicza – nie wiem – ale na pewno był też hołdem, złożonym tratującym go siłom bytu.
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik]]''

* Schulz jest pisarzem takiej klasy, że jedynym prawdziwym jego czytelnikiem jest tłumacz. Żeby go tak naprawdę przeczytać, trzeba go przetłumaczyć.
** Autor: [[Jurij Andruchowycz]]
** Źródło: Zofia Król, [https://web.archive.org/web/20121031132432/http://www.dwutygodnik.com/artykul/3968/ ''Tęsknoty''], dwutygodnik.com nr 92/2012

* W tej chwili Schulz jest lepiej znany niż czytany. Znany przede wszystkim jako ktoś zamordowany przez Niemca na ulicy. To wiele Schulzowi jako pisarzowi odbiera. On sam w sobie, bez tego życiorysu, jest potężny, symboliczny i mityczny.
** Autor: [[Jurij Andruchowycz]]
** Źródło: Zofia Król, [https://web.archive.org/web/20121031132432/http://www.dwutygodnik.com/artykul/3968/ ''Tęsknoty''], dwutygodnik.com nr 92/2012

[[Kategoria:Bruno Schulz|!]]</text>
      <sha1>3c6j4bxpjfnkwmsjbfqmg4ikk33w0zd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zygmunt Balicki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16600</id>
    <revision>
      <id>644578</id>
      <parentid>559845</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T10:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lukaes54</username>
        <id>51649</id>
      </contributor>
      <origin>644578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8310" sha1="nw4x30wp3nvae0842e4w73gb9oj0jvn" xml:space="preserve">[[Plik:Zygmunt Balicki.jpg|mały|{{center|Zygmunt Balicki}}]]
'''[[w:Zygmunt Balicki|Zygmunt Balicki]]''' (1858–1916) – polski socjolog, publicysta, polityk i jeden z czołowych ideologów [[Narodowa Demokracja|Narodowej Demokracji]].

==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Egoizm%20narodowy%20wobec%20etyki.pdf Egoizm narodowy wobec etyki]''==
* Nie ma prawdopodobnie narodu, który by posiadał tak słabe poczucie egoizmu, tak często sprzeniewierzał się obowiązkom wobec samego siebie i swej przyszłości jak nasz naród
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Ciężkie przejścia życia politycznego narodu wydobywają na jaw słabe strony jego charakteru, ale zarazem są szkołą tego charakteru na przyszłość.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Polityka wymaga raczej charakterów niż umysłów, a nawzajem charaktery wyrabiać się mogą tylko w ogniu intensywnego życia publicznego, a zwłaszcza politycznego
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Życie zamknięte w sobie, bierne, pozbawione pola działania, sprzyjać może czasem jednostronnemu rozwojowi myśli oderwanej lub egzaltacji uczuć moralnych, ale zawsze z uszczerbkiem harmonijnego i silnego rozwoju indywidualności.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Nie ulega wątpliwości, że charaktery wyrabiają się tylko w pracy twórczej, w działaniu na zewnątrz, w walce, w pokonywaniu przeciwności.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Nic tak nie rodzi wyrzutów sumienia i niezadowolenia z siebie jak postępek znamionujący brak charakteru, czy to w życiu jednostkowym, czy w polityce.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Rozum i moralność stanowią czynniki składowe dobrej polityki, ale zarówno wyłączny kult rozumu jak i moralności w polityce, z uszczerbkiem innych jej stron istotnych, prowadzić musi do zboczeń.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Naród, jako organizm żywy, ma prawo moralne rozrastać się nie tylko kosztem żywiołów biernych, bezmyślnych i społecznie bezkształtnych, ale nawet kosztem narodów innych, byle ten rozrost był naturalny i nie opierał się na sile brutalnej, przymusie i prawach wyjątkowych.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* rzeczywiście nikt nie sieje większych antagonizmów klasowych i stronniczych, większych nienawiści wewnętrznych, niż ci, co występują pod hasłem zniesienia antagonizmów i nienawiści narodowych. Chcąc organizować solidarność międzynarodową, zaczynają od dezorganizowania własnego narodu.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Prawo do bytu niepodległego przysługuje tylko narodom o silnej indywidualności, umiejącym o ten byt walczyć i zwyciężać, zdolnym przeciwstawić sile siłę, mścić krzywdy doznane i zapewniać na sobie przewagę sprawiedliwości.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Zniewieściała nasza opinia publiczna, czując, jak mało umiemy zdobyć dla siebie kosztem żywiołów wrogich, szczyci się dziecinnie tym, cośmy zrobili dla innych kosztem własnym.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Tam, gdzie się dzieje narodowi krzywda, gdzie występuje bezprawie, stanowisko bezwzględnie wrogie ze strony pokrzywdzonego jest kategorycznym nakazem etyki społecznej.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* kto czyni ofiarę z interesów swego narodu, nie otrzymując dla niego nic w zamian, popełnia wobec niego przestępstwo, gwałci zdrowy jego instynkt samozachowawczy, a pogwałcenia takiego nigdy sprawiedliwość dziejowa nie pozostawia bez kary.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Nierozdzielne połączenie w jednej osobie moralności prywatnej i publicznej, harmonijne pełnienie obowiązków osobistych i społecznych, jest nie tylko naturalne, nie tylko ugruntowane w naszym polskim sumieniu, ale wysoce etyczne zarazem.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Mężczyzna powinien spełniać swe obowiązki obywatelskie, choćby z uszczerbkiem obowiązków rodzinnych, kobieta musi przede wszystkim zadośćuczynić ostatnim, zanim pierwsze weźmie na swe barki
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Altruiści bezwzględni nie mogą być konsekwentni. Uważając swe postępowanie za wyraz nakazu moralnego, obowiązującego wszystkich, w imię tego samego altruizmu muszą dać pewną folgę budzącym się w nich przez reakcję instynktom egoistycznym, aby dostarczyć również sposobności innym do wywzajemnienia się i wykazania swej bezinteresowności, a idąc dalej w tym kierunku, oswajają się z ciągłym przyjmowaniem usług od otoczenia, składają stopniowo na nie całą troskę o swój byt i kończą zwykle na tym, że stają się ciężarem społeczeństwa.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Altruizm bezwzględny, przyjęty w pewnym środowisku jako powszechny nakaz moralny, wytwarza położenie w najwyższym stopniu nienormalne: każdy myśli o innych, inni zaś myślą o nim.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''
==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Zasady%20wychowania%20narodowego.pdf Zasady wychowania narodowego]''==
* Wychowanie narodowe wymaga od jednostki innego stosunku do Ojczyzny niż jako do czegoś, co na zewnątrz duszy istnieje, przy całym pragnieniu dobra tej Ojczyzny i potępianiu wszystkiego, co w nią godzi. Dusza polska nie tylko nosi Ojczyznę wewnątrz siebie, ale czuje się również wewnątrz niej, wszystkimi swymi splotami z nią zespoloną i zlewa całkowicie swą osobowość z jej jaźnią – a taki związek tylko wówczas utrwalić się może, gdy pokłady instynktu narodowego sięgają do głębin przeszłości ojczystej.

* W wychowaniu narodowym mężczyzn patriotyzm nie wystarcza. Muszą oni za młodu nawykać, w odpowiednim wiekowi swemu zakresie, do systematycznego obejmowania całości życia narodu, całokształtu jego zadań, spraw i celów, do umiejętności rozwiązywania węzłów i sprzeczności życia publicznego, muszą nadto mieć tę głęboko zakorzenioną w duszy świadomość, że Ojczyzna – to gmach realny, który nieustannie planem budować i wznosić należy, że nie wolno nic trwonić z dorobku przeszłości, lecz trzeba go w każdym pokoleniu pomnażać. W ten sposób młodzież ma zawczasu rozwijać w swej duszy zarówno poczucie przyszłej za całość dóbr narodowych odpowiedzialności, jak i uczucia gospodarcze względem własnego kraju. Spadkobierca spuścizny ojczystej i późniejszy odpowiedzialny jej gospodarz innym okiem i z innym uczuciem patrzeć musi na czekające go w przyszłości dziedzictwo, niż widz postronny, dla którego jest ono tylko podmiotem spostrzeżeń.
==Inne==
* Jeżeli patriotyzm jest uczuciem narodowym, to nacjonalizm jest narodową myślą, która bez podłoża uczuciowego ani powstać, ani rozwinąć się nie może, stanowi jednak zjawisko duchowe bardziej złożone, przypuszcza bowiem istnienie wśród zbiorowości pewnego przynajmniej stopnia organizacji, a w każdym razie ujęcia opinii publicznej w karby dyrektyw obowiązujących. Znaczy to, że muszą powstać pewne ośrodki w społeczeństwie, zdolne do zbiorowego myślenia o losach i przyszłości narodu stanowiące laboratorium tego, co nazywamy polityką narodową. Patriotyzm obraca się jedynie w dziedzinie masowego, ale rozproszonego odczuwania stanów wewnętrznych i doznań zewnętrznych, oraz odruchowego lub uczuciowego na nie reagowania, skoro jednak tylko zjawia się w łonie narodu myśl przewodnia, dążąca planowo do przeprowadzenia pewnych celów w zakresie obrony, wzmocnienia i ekspansji narodu, powstają już w jego łonie zaczątki nacjonalizmu.
** Źródło: ''[https://cbmn.pl/zygmunt-balicki/nacjonalizm-a-patriotyzm Nacjonalizm a patriotyzm]''

* * Uczucie narodowe nie może być biernym, wobec siły, która je zniweczyć pragnie, ale napięciem swoim musi jej dorównywać, musi ją przewyższać nawet, gdyż zadaniem jego jest zastąpić, w części przynajmniej, brak sił materialnych w odporze.
** Źródło: ''Wybór pism''

{{SORTUJ:Balicki, Zygmunt}}
[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Politycy okresu zaborów]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]</text>
      <sha1>nw4x30wp3nvae0842e4w73gb9oj0jvn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644579</id>
      <parentid>644578</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T11:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lukaes54</username>
        <id>51649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Inne */</comment>
      <origin>644579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14920" sha1="4xq6my2fu8og61kwa3re8wn1swqrncm" xml:space="preserve">[[Plik:Zygmunt Balicki.jpg|mały|{{center|Zygmunt Balicki}}]]
'''[[w:Zygmunt Balicki|Zygmunt Balicki]]''' (1858–1916) – polski socjolog, publicysta, polityk i jeden z czołowych ideologów [[Narodowa Demokracja|Narodowej Demokracji]].

==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Egoizm%20narodowy%20wobec%20etyki.pdf Egoizm narodowy wobec etyki]''==
* Nie ma prawdopodobnie narodu, który by posiadał tak słabe poczucie egoizmu, tak często sprzeniewierzał się obowiązkom wobec samego siebie i swej przyszłości jak nasz naród
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Ciężkie przejścia życia politycznego narodu wydobywają na jaw słabe strony jego charakteru, ale zarazem są szkołą tego charakteru na przyszłość.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Polityka wymaga raczej charakterów niż umysłów, a nawzajem charaktery wyrabiać się mogą tylko w ogniu intensywnego życia publicznego, a zwłaszcza politycznego
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Życie zamknięte w sobie, bierne, pozbawione pola działania, sprzyjać może czasem jednostronnemu rozwojowi myśli oderwanej lub egzaltacji uczuć moralnych, ale zawsze z uszczerbkiem harmonijnego i silnego rozwoju indywidualności.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Nie ulega wątpliwości, że charaktery wyrabiają się tylko w pracy twórczej, w działaniu na zewnątrz, w walce, w pokonywaniu przeciwności.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Nic tak nie rodzi wyrzutów sumienia i niezadowolenia z siebie jak postępek znamionujący brak charakteru, czy to w życiu jednostkowym, czy w polityce.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Rozum i moralność stanowią czynniki składowe dobrej polityki, ale zarówno wyłączny kult rozumu jak i moralności w polityce, z uszczerbkiem innych jej stron istotnych, prowadzić musi do zboczeń.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Naród, jako organizm żywy, ma prawo moralne rozrastać się nie tylko kosztem żywiołów biernych, bezmyślnych i społecznie bezkształtnych, ale nawet kosztem narodów innych, byle ten rozrost był naturalny i nie opierał się na sile brutalnej, przymusie i prawach wyjątkowych.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* rzeczywiście nikt nie sieje większych antagonizmów klasowych i stronniczych, większych nienawiści wewnętrznych, niż ci, co występują pod hasłem zniesienia antagonizmów i nienawiści narodowych. Chcąc organizować solidarność międzynarodową, zaczynają od dezorganizowania własnego narodu.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Prawo do bytu niepodległego przysługuje tylko narodom o silnej indywidualności, umiejącym o ten byt walczyć i zwyciężać, zdolnym przeciwstawić sile siłę, mścić krzywdy doznane i zapewniać na sobie przewagę sprawiedliwości.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Zniewieściała nasza opinia publiczna, czując, jak mało umiemy zdobyć dla siebie kosztem żywiołów wrogich, szczyci się dziecinnie tym, cośmy zrobili dla innych kosztem własnym.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Tam, gdzie się dzieje narodowi krzywda, gdzie występuje bezprawie, stanowisko bezwzględnie wrogie ze strony pokrzywdzonego jest kategorycznym nakazem etyki społecznej.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* kto czyni ofiarę z interesów swego narodu, nie otrzymując dla niego nic w zamian, popełnia wobec niego przestępstwo, gwałci zdrowy jego instynkt samozachowawczy, a pogwałcenia takiego nigdy sprawiedliwość dziejowa nie pozostawia bez kary.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Nierozdzielne połączenie w jednej osobie moralności prywatnej i publicznej, harmonijne pełnienie obowiązków osobistych i społecznych, jest nie tylko naturalne, nie tylko ugruntowane w naszym polskim sumieniu, ale wysoce etyczne zarazem.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Mężczyzna powinien spełniać swe obowiązki obywatelskie, choćby z uszczerbkiem obowiązków rodzinnych, kobieta musi przede wszystkim zadośćuczynić ostatnim, zanim pierwsze weźmie na swe barki
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Altruiści bezwzględni nie mogą być konsekwentni. Uważając swe postępowanie za wyraz nakazu moralnego, obowiązującego wszystkich, w imię tego samego altruizmu muszą dać pewną folgę budzącym się w nich przez reakcję instynktom egoistycznym, aby dostarczyć również sposobności innym do wywzajemnienia się i wykazania swej bezinteresowności, a idąc dalej w tym kierunku, oswajają się z ciągłym przyjmowaniem usług od otoczenia, składają stopniowo na nie całą troskę o swój byt i kończą zwykle na tym, że stają się ciężarem społeczeństwa.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''

* Altruizm bezwzględny, przyjęty w pewnym środowisku jako powszechny nakaz moralny, wytwarza położenie w najwyższym stopniu nienormalne: każdy myśli o innych, inni zaś myślą o nim.
** Źródło: ''Egoizm narodowy wobec etyki''
==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Zasady%20wychowania%20narodowego.pdf Zasady wychowania narodowego]''==
* Wychowanie narodowe wymaga od jednostki innego stosunku do Ojczyzny niż jako do czegoś, co na zewnątrz duszy istnieje, przy całym pragnieniu dobra tej Ojczyzny i potępianiu wszystkiego, co w nią godzi. Dusza polska nie tylko nosi Ojczyznę wewnątrz siebie, ale czuje się również wewnątrz niej, wszystkimi swymi splotami z nią zespoloną i zlewa całkowicie swą osobowość z jej jaźnią – a taki związek tylko wówczas utrwalić się może, gdy pokłady instynktu narodowego sięgają do głębin przeszłości ojczystej.

* W wychowaniu narodowym mężczyzn patriotyzm nie wystarcza. Muszą oni za młodu nawykać, w odpowiednim wiekowi swemu zakresie, do systematycznego obejmowania całości życia narodu, całokształtu jego zadań, spraw i celów, do umiejętności rozwiązywania węzłów i sprzeczności życia publicznego, muszą nadto mieć tę głęboko zakorzenioną w duszy świadomość, że Ojczyzna – to gmach realny, który nieustannie planem budować i wznosić należy, że nie wolno nic trwonić z dorobku przeszłości, lecz trzeba go w każdym pokoleniu pomnażać. W ten sposób młodzież ma zawczasu rozwijać w swej duszy zarówno poczucie przyszłej za całość dóbr narodowych odpowiedzialności, jak i uczucia gospodarcze względem własnego kraju. Spadkobierca spuścizny ojczystej i późniejszy odpowiedzialny jej gospodarz innym okiem i z innym uczuciem patrzeć musi na czekające go w przyszłości dziedzictwo, niż widz postronny, dla którego jest ono tylko podmiotem spostrzeżeń.
==Inne==
* Aczkolwiek rozwo­jowi parlamentaryzmu towarzyszył w historji rozwój wolności osobistej — są to jednak dwie rzeczy różne. O ile ta ostatnia jest cechą liberalizmu zobaczymy niżej, tu dość zaznaczyć, że stanowi ona tylko jego cechę drugorzędną.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Był krótki, perjod w historji, mianowicie bezpośrednio przed i po zniesieniu państwowej reglamentacji przemysłu i ograniczeń handlowych, kiedy li­beralizm głosił zupełną wolność konkurencji wewnętrznej i zewnętrznej. Była to jednak tylko chwila „przegięcia łuku w drugą stronę“, według wyrażenia Ad. Smitha. 
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Demokracja i liberalizm są to dwie metody kolektywnej działalności, według których społeczność świadomie, celowo i dowolnie kieruje funkcjami i rozwojem swojej organizacji, postępując bądź od szczegółów do ogółu, bądź odwrotnie.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Gdziekolwiek interesy bogactwa narodowego, jako całości potrzebują ograniczeń wolnego obiegu towarów, liberalizm nie waha się przed zaprowadzeniem ceł ochronnych lub protektoratem nad krajami, zdolnymi grać rolę wyłącznych rynków zbytu. 
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Jeśli w zakres pewników wspól­nych całemu społeczeństwu weszła dana metoda, zastosowana do utrwa­lonych już instytucji nada ona charakter całemu ustrojowi, co nie przeszkadza jednak, aby w kwestjach nowych zagadnień i dalszego roz­woju obie metody nie występowały równolegle, jako kierunki dwóch stronnictw, zgodnych na punkcie pewnych zdobyczy przeszłości, różnią­cych się jednak w dążeniach obecnych.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Jeżeli patriotyzm jest uczuciem narodowym, to nacjonalizm jest narodową myślą, która bez podłoża uczuciowego ani powstać, ani rozwinąć się nie może, stanowi jednak zjawisko duchowe bardziej złożone, przypuszcza bowiem istnienie wśród zbiorowości pewnego przynajmniej stopnia organizacji, a w każdym razie ujęcia opinii publicznej w karby dyrektyw obowiązujących. Znaczy to, że muszą powstać pewne ośrodki w społeczeństwie, zdolne do zbiorowego myślenia o losach i przyszłości narodu stanowiące laboratorium tego, co nazywamy polityką narodową. Patriotyzm obraca się jedynie w dziedzinie masowego, ale rozproszonego odczuwania stanów wewnętrznych i doznań zewnętrznych, oraz odruchowego lub uczuciowego na nie reagowania, skoro jednak tylko zjawia się w łonie narodu myśl przewodnia, dążąca planowo do przeprowadzenia pewnych celów w zakresie obrony, wzmocnienia i ekspansji narodu, powstają już w jego łonie zaczątki nacjonalizmu.
** Źródło: ''[https://cbmn.pl/zygmunt-balicki/nacjonalizm-a-patriotyzm Nacjonalizm a patriotyzm]''

* Każde, niemal stronnictwo przy pierwszem swem wystąpieniu na widownię historyczną jest postępowem, z chwilą zaś dopięcia swoich celów, jeśli nie ma dość żywotności aby te cele rozszerzyć i zastosować do nowych potrzeb społecznych, staje się konserwatywnem.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* liberalizm jest typem społecznych aspiracji, w którym rozumowe konstrukcje górują ponad empirją konkretnych potrzeb; w polityce wewnętrznej wychodzi on z idei państwa, w zewnętrznej z idei narodowej wielkości, w polityce ekonomicznej z pojęcia o bogactwie narodowym; postępuje zawsze od całości do części, od instytucji powszechnych do specjalnych, wychodzi z zasad, idei, uogólnień i stosuje je do zadań praktycznych, przechodzi od abstrakcji do faktów konkretnych, od ogółu do szczegółów. 
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Narodowość, charakter narodowy, asymilacja, antagonizmy społeczne, klasowość, rewolucja, liberalizm, demokracja i wogóle cały sze­reg nazw, cisnących się pod pióro, kojarzy się raczej z politycznemi na­miętnościami, niż z naukowo ustaloną treścią.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Olbrzymia zdolność całkowania społecznej myśli stanowi po dziś dzień wybitną cechę angiel­skiego narodu.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Reasumując wyciągnięte wnioski, znajdziemy w demokracji nastę­pujące cechy: opiera się ona na elemetarnych składnikach społecznych— jednostce i gminie, z ich połączeń wyprowadza organizację społeczną; w masach jako całości znajduje punkt ciężkości politycznego ustroju; nie w przypuszczalnej woli większości, wyrażonej przez przedstawicielstwo, lecz w wypadkowej dążeń mas. Z ich łona wychodzi inicjatywa, przeprowadza się zaś zrzeszonemi usiłowaniami, dopełnianemi przez siłę państwową. Jednolitość nierzadko przynosi się w ofierze interesom części. Demokratyzm postępuje zawsze ''od części do całości'', od instytucji specjalnych do powszechnych, wychodzi z faktów, z potrzeb, dążeń, ce­lów poszczególnych, tworząc z nich skombinowaną całość, przechodzi słowem ''od szczegółów do ogółu''.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Słusznem jest jednak zdanie, że liberalizm nie może się pogodzić z istnieniem więzów, krępujących rozwój duchowych potrzeb narodu: jego walki z państwem policyjnem odbywały się pod sztandarem wolności sumienia i myśli.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Uczucie narodowe nie może być biernym, wobec siły, która je zniweczyć pragnie, ale napięciem swoim musi jej dorównywać, musi ją przewyższać nawet, gdyż zadaniem jego jest zastąpić, w części przynajmniej, brak sił materialnych w odporze.
** Źródło: ''Wybór pism''

* Wi­dzieliśmy, że liberalizm w szczególnej ma pieczy wzrost bogactwa narodowego; demokracja jest w stanie poświęcić go dla zapewnienia dobrobytu masom. W razie konieczności postawienia ostatniej kwestji na porządku dziennym, liberalizm przedsięweźmie ku temu środki państwowe, zgodne z całokształtem zasad, na których się system rządzenia opiera, demokracja pozostawi zupełną wolność masom dobijania się polepszenia bytu, odzwierciadli ich prądy w rządzie, usankcjonuje ich zdobycze jakkolwiekby daleko sięgały. Oto różnica między niemi w danej kwestji.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* W czasach, kiedy zasada wolności nie była jeszcze ugruntowaną na Zachodzie, podnosiły ją zawsze stronnictwa, dobijające się władzy, tłumiły zaś te, które po dopięciu celu, starały się władzę przy sobie utrzymać.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* W krajach o wysokim rozwoju przemysłu, nie obawiających się konkurencji, wolnohandlowstwo jako polityka ekonomiczna musiało się utrzymać, ulegając jednak ograniczeniom, ilekroć wymagały tego interesy handlowe, jak widzimy na przykładzie, stałego dążenia Anglji do wyłącznego prawa handlu z Chinami.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* W stosunku do spo­łeczeństwa uważa liberalizm ciało prawodawcze za wyraziciela większości, większość za wyraziciela całości. Z jego również łona przeważnie wy­chodzi inicjatywa, przeprowadza się zaś siłami państwa. Interesom całości przynoszą się w ofierze interesy części, chociażby uprawnione, czego przykład widzieliśmy w polityce ekonomicznej.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

{{SORTUJ:Balicki, Zygmunt}}
[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Politycy okresu zaborów]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]</text>
      <sha1>4xq6my2fu8og61kwa3re8wn1swqrncm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644580</id>
      <parentid>644579</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T11:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lukaes54</username>
        <id>51649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Egoizm narodowy wobec etyki */</comment>
      <origin>644580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14139" sha1="f56uvisutk718i8p422tgujm0uad84t" xml:space="preserve">[[Plik:Zygmunt Balicki.jpg|mały|{{center|Zygmunt Balicki}}]]
'''[[w:Zygmunt Balicki|Zygmunt Balicki]]''' (1858–1916) – polski socjolog, publicysta, polityk i jeden z czołowych ideologów [[Narodowa Demokracja|Narodowej Demokracji]].

==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Egoizm%20narodowy%20wobec%20etyki.pdf Egoizm narodowy wobec etyki]''==
* Nie ma prawdopodobnie narodu, który by posiadał tak słabe poczucie egoizmu, tak często sprzeniewierzał się obowiązkom wobec samego siebie i swej przyszłości jak nasz naród

* Ciężkie przejścia życia politycznego narodu wydobywają na jaw słabe strony jego charakteru, ale zarazem są szkołą tego charakteru na przyszłość.

* Polityka wymaga raczej charakterów niż umysłów, a nawzajem charaktery wyrabiać się mogą tylko w ogniu intensywnego życia publicznego, a zwłaszcza politycznego

* Życie zamknięte w sobie, bierne, pozbawione pola działania, sprzyjać może czasem jednostronnemu rozwojowi myśli oderwanej lub egzaltacji uczuć moralnych, ale zawsze z uszczerbkiem harmonijnego i silnego rozwoju indywidualności.

* Nie ulega wątpliwości, że charaktery wyrabiają się tylko w pracy twórczej, w działaniu na zewnątrz, w walce, w pokonywaniu przeciwności.

* Nic tak nie rodzi wyrzutów sumienia i niezadowolenia z siebie jak postępek znamionujący brak charakteru, czy to w życiu jednostkowym, czy w polityce.

* Rozum i moralność stanowią czynniki składowe dobrej polityki, ale zarówno wyłączny kult rozumu jak i moralności w polityce, z uszczerbkiem innych jej stron istotnych, prowadzić musi do zboczeń.

* Naród, jako organizm żywy, ma prawo moralne rozrastać się nie tylko kosztem żywiołów biernych, bezmyślnych i społecznie bezkształtnych, ale nawet kosztem narodów innych, byle ten rozrost był naturalny i nie opierał się na sile brutalnej, przymusie i prawach wyjątkowych.

* rzeczywiście nikt nie sieje większych antagonizmów klasowych i stronniczych, większych nienawiści wewnętrznych, niż ci, co występują pod hasłem zniesienia antagonizmów i nienawiści narodowych. Chcąc organizować solidarność międzynarodową, zaczynają od dezorganizowania własnego narodu.

* Prawo do bytu niepodległego przysługuje tylko narodom o silnej indywidualności, umiejącym o ten byt walczyć i zwyciężać, zdolnym przeciwstawić sile siłę, mścić krzywdy doznane i zapewniać na sobie przewagę sprawiedliwości.

* Zniewieściała nasza opinia publiczna, czując, jak mało umiemy zdobyć dla siebie kosztem żywiołów wrogich, szczyci się dziecinnie tym, cośmy zrobili dla innych kosztem własnym.

* Tam, gdzie się dzieje narodowi krzywda, gdzie występuje bezprawie, stanowisko bezwzględnie wrogie ze strony pokrzywdzonego jest kategorycznym nakazem etyki społecznej.

* kto czyni ofiarę z interesów swego narodu, nie otrzymując dla niego nic w zamian, popełnia wobec niego przestępstwo, gwałci zdrowy jego instynkt samozachowawczy, a pogwałcenia takiego nigdy sprawiedliwość dziejowa nie pozostawia bez kary.

* Nierozdzielne połączenie w jednej osobie moralności prywatnej i publicznej, harmonijne pełnienie obowiązków osobistych i społecznych, jest nie tylko naturalne, nie tylko ugruntowane w naszym polskim sumieniu, ale wysoce etyczne zarazem.

* Mężczyzna powinien spełniać swe obowiązki obywatelskie, choćby z uszczerbkiem obowiązków rodzinnych, kobieta musi przede wszystkim zadośćuczynić ostatnim, zanim pierwsze weźmie na swe barki

* Altruiści bezwzględni nie mogą być konsekwentni. Uważając swe postępowanie za wyraz nakazu moralnego, obowiązującego wszystkich, w imię tego samego altruizmu muszą dać pewną folgę budzącym się w nich przez reakcję instynktom egoistycznym, aby dostarczyć również sposobności innym do wywzajemnienia się i wykazania swej bezinteresowności, a idąc dalej w tym kierunku, oswajają się z ciągłym przyjmowaniem usług od otoczenia, składają stopniowo na nie całą troskę o swój byt i kończą zwykle na tym, że stają się ciężarem społeczeństwa.

* Altruizm bezwzględny, przyjęty w pewnym środowisku jako powszechny nakaz moralny, wytwarza położenie w najwyższym stopniu nienormalne: każdy myśli o innych, inni zaś myślą o nim.

==''[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Zygmunt%20Balicki%20-%20Zasady%20wychowania%20narodowego.pdf Zasady wychowania narodowego]''==
* Wychowanie narodowe wymaga od jednostki innego stosunku do Ojczyzny niż jako do czegoś, co na zewnątrz duszy istnieje, przy całym pragnieniu dobra tej Ojczyzny i potępianiu wszystkiego, co w nią godzi. Dusza polska nie tylko nosi Ojczyznę wewnątrz siebie, ale czuje się również wewnątrz niej, wszystkimi swymi splotami z nią zespoloną i zlewa całkowicie swą osobowość z jej jaźnią – a taki związek tylko wówczas utrwalić się może, gdy pokłady instynktu narodowego sięgają do głębin przeszłości ojczystej.

* W wychowaniu narodowym mężczyzn patriotyzm nie wystarcza. Muszą oni za młodu nawykać, w odpowiednim wiekowi swemu zakresie, do systematycznego obejmowania całości życia narodu, całokształtu jego zadań, spraw i celów, do umiejętności rozwiązywania węzłów i sprzeczności życia publicznego, muszą nadto mieć tę głęboko zakorzenioną w duszy świadomość, że Ojczyzna – to gmach realny, który nieustannie planem budować i wznosić należy, że nie wolno nic trwonić z dorobku przeszłości, lecz trzeba go w każdym pokoleniu pomnażać. W ten sposób młodzież ma zawczasu rozwijać w swej duszy zarówno poczucie przyszłej za całość dóbr narodowych odpowiedzialności, jak i uczucia gospodarcze względem własnego kraju. Spadkobierca spuścizny ojczystej i późniejszy odpowiedzialny jej gospodarz innym okiem i z innym uczuciem patrzeć musi na czekające go w przyszłości dziedzictwo, niż widz postronny, dla którego jest ono tylko podmiotem spostrzeżeń.
==Inne==
* Aczkolwiek rozwo­jowi parlamentaryzmu towarzyszył w historji rozwój wolności osobistej — są to jednak dwie rzeczy różne. O ile ta ostatnia jest cechą liberalizmu zobaczymy niżej, tu dość zaznaczyć, że stanowi ona tylko jego cechę drugorzędną.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Był krótki, perjod w historji, mianowicie bezpośrednio przed i po zniesieniu państwowej reglamentacji przemysłu i ograniczeń handlowych, kiedy li­beralizm głosił zupełną wolność konkurencji wewnętrznej i zewnętrznej. Była to jednak tylko chwila „przegięcia łuku w drugą stronę“, według wyrażenia Ad. Smitha. 
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Demokracja i liberalizm są to dwie metody kolektywnej działalności, według których społeczność świadomie, celowo i dowolnie kieruje funkcjami i rozwojem swojej organizacji, postępując bądź od szczegółów do ogółu, bądź odwrotnie.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Gdziekolwiek interesy bogactwa narodowego, jako całości potrzebują ograniczeń wolnego obiegu towarów, liberalizm nie waha się przed zaprowadzeniem ceł ochronnych lub protektoratem nad krajami, zdolnymi grać rolę wyłącznych rynków zbytu. 
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Jeśli w zakres pewników wspól­nych całemu społeczeństwu weszła dana metoda, zastosowana do utrwa­lonych już instytucji nada ona charakter całemu ustrojowi, co nie przeszkadza jednak, aby w kwestjach nowych zagadnień i dalszego roz­woju obie metody nie występowały równolegle, jako kierunki dwóch stronnictw, zgodnych na punkcie pewnych zdobyczy przeszłości, różnią­cych się jednak w dążeniach obecnych.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Jeżeli patriotyzm jest uczuciem narodowym, to nacjonalizm jest narodową myślą, która bez podłoża uczuciowego ani powstać, ani rozwinąć się nie może, stanowi jednak zjawisko duchowe bardziej złożone, przypuszcza bowiem istnienie wśród zbiorowości pewnego przynajmniej stopnia organizacji, a w każdym razie ujęcia opinii publicznej w karby dyrektyw obowiązujących. Znaczy to, że muszą powstać pewne ośrodki w społeczeństwie, zdolne do zbiorowego myślenia o losach i przyszłości narodu stanowiące laboratorium tego, co nazywamy polityką narodową. Patriotyzm obraca się jedynie w dziedzinie masowego, ale rozproszonego odczuwania stanów wewnętrznych i doznań zewnętrznych, oraz odruchowego lub uczuciowego na nie reagowania, skoro jednak tylko zjawia się w łonie narodu myśl przewodnia, dążąca planowo do przeprowadzenia pewnych celów w zakresie obrony, wzmocnienia i ekspansji narodu, powstają już w jego łonie zaczątki nacjonalizmu.
** Źródło: ''[https://cbmn.pl/zygmunt-balicki/nacjonalizm-a-patriotyzm Nacjonalizm a patriotyzm]''

* Każde, niemal stronnictwo przy pierwszem swem wystąpieniu na widownię historyczną jest postępowem, z chwilą zaś dopięcia swoich celów, jeśli nie ma dość żywotności aby te cele rozszerzyć i zastosować do nowych potrzeb społecznych, staje się konserwatywnem.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* liberalizm jest typem społecznych aspiracji, w którym rozumowe konstrukcje górują ponad empirją konkretnych potrzeb; w polityce wewnętrznej wychodzi on z idei państwa, w zewnętrznej z idei narodowej wielkości, w polityce ekonomicznej z pojęcia o bogactwie narodowym; postępuje zawsze od całości do części, od instytucji powszechnych do specjalnych, wychodzi z zasad, idei, uogólnień i stosuje je do zadań praktycznych, przechodzi od abstrakcji do faktów konkretnych, od ogółu do szczegółów. 
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Narodowość, charakter narodowy, asymilacja, antagonizmy społeczne, klasowość, rewolucja, liberalizm, demokracja i wogóle cały sze­reg nazw, cisnących się pod pióro, kojarzy się raczej z politycznemi na­miętnościami, niż z naukowo ustaloną treścią.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Olbrzymia zdolność całkowania społecznej myśli stanowi po dziś dzień wybitną cechę angiel­skiego narodu.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Reasumując wyciągnięte wnioski, znajdziemy w demokracji nastę­pujące cechy: opiera się ona na elemetarnych składnikach społecznych— jednostce i gminie, z ich połączeń wyprowadza organizację społeczną; w masach jako całości znajduje punkt ciężkości politycznego ustroju; nie w przypuszczalnej woli większości, wyrażonej przez przedstawicielstwo, lecz w wypadkowej dążeń mas. Z ich łona wychodzi inicjatywa, przeprowadza się zaś zrzeszonemi usiłowaniami, dopełnianemi przez siłę państwową. Jednolitość nierzadko przynosi się w ofierze interesom części. Demokratyzm postępuje zawsze ''od części do całości'', od instytucji specjalnych do powszechnych, wychodzi z faktów, z potrzeb, dążeń, ce­lów poszczególnych, tworząc z nich skombinowaną całość, przechodzi słowem ''od szczegółów do ogółu''.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Słusznem jest jednak zdanie, że liberalizm nie może się pogodzić z istnieniem więzów, krępujących rozwój duchowych potrzeb narodu: jego walki z państwem policyjnem odbywały się pod sztandarem wolności sumienia i myśli.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Uczucie narodowe nie może być biernym, wobec siły, która je zniweczyć pragnie, ale napięciem swoim musi jej dorównywać, musi ją przewyższać nawet, gdyż zadaniem jego jest zastąpić, w części przynajmniej, brak sił materialnych w odporze.
** Źródło: ''Wybór pism''

* Wi­dzieliśmy, że liberalizm w szczególnej ma pieczy wzrost bogactwa narodowego; demokracja jest w stanie poświęcić go dla zapewnienia dobrobytu masom. W razie konieczności postawienia ostatniej kwestji na porządku dziennym, liberalizm przedsięweźmie ku temu środki państwowe, zgodne z całokształtem zasad, na których się system rządzenia opiera, demokracja pozostawi zupełną wolność masom dobijania się polepszenia bytu, odzwierciadli ich prądy w rządzie, usankcjonuje ich zdobycze jakkolwiekby daleko sięgały. Oto różnica między niemi w danej kwestji.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* W czasach, kiedy zasada wolności nie była jeszcze ugruntowaną na Zachodzie, podnosiły ją zawsze stronnictwa, dobijające się władzy, tłumiły zaś te, które po dopięciu celu, starały się władzę przy sobie utrzymać.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* W krajach o wysokim rozwoju przemysłu, nie obawiających się konkurencji, wolnohandlowstwo jako polityka ekonomiczna musiało się utrzymać, ulegając jednak ograniczeniom, ilekroć wymagały tego interesy handlowe, jak widzimy na przykładzie, stałego dążenia Anglji do wyłącznego prawa handlu z Chinami.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* W stosunku do spo­łeczeństwa uważa liberalizm ciało prawodawcze za wyraziciela większości, większość za wyraziciela całości. Z jego również łona przeważnie wy­chodzi inicjatywa, przeprowadza się zaś siłami państwa. Interesom całości przynoszą się w ofierze interesy części, chociażby uprawnione, czego przykład widzieliśmy w polityce ekonomicznej.
** Źródło: ''Demokratyzm i liberalizm'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

{{SORTUJ:Balicki, Zygmunt}}
[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Politycy okresu zaborów]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]</text>
      <sha1>f56uvisutk718i8p422tgujm0uad84t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dariusz Baliszewski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17365</id>
    <revision>
      <id>644575</id>
      <parentid>589974</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T10:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LaGrey</username>
        <id>61367</id>
      </contributor>
      <comment>Usuwanie linków wewnątrz cytatów</comment>
      <origin>644575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32714" sha1="b3qf0wrng3y4nfebs1hel0rndaa4e26" xml:space="preserve">{{dopracować|Usunąć linki wewnątrz cytatów i przypisy, które są niezgodne z zasadami formatowania Wikicytatów. Poprawić ortografię i interpunkcję.}}

[[Plik:Dariusz Baliszewski.jpg|mały|{{center|Dariusz Baliszewski (2018)}}]]
'''[[w:Dariusz Baliszewski|Dariusz Baliszewski]]''' (1946–2020) – polski [[dziennikarz]] i publicysta.

==''Historia nadzwyczajna''==
&lt;small&gt;(Wydawnictwo Dolnośląskie, Warszawa 2009 ISBN 978-83-245-8762-9)&lt;/small&gt;
* 29 lipca opuszczają Warszawę [[Władysław Gomułka|Gomułka]], [[Bolesław Bierut|Bierut]] i [[Franciszek Jóźwiak|Jóźwiak]]. Całe kierownictwo [[Polska Partia Robotnicza|PPR]] i [[Krajowa Rada Narodowa|KRN]].
** Komentarz: zachowanie kierownictwa [[Polska Partia Robotnicza|PPR]] i [[Krajowa Rada Narodowa|KRN]] w przeddzień [[powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]].
** Źródło: s.329.
* &quot;Anders zdecydował może w ciągu 10 minut, może mniej, może więcej, ale podjął decyzję samowolnie, samodzielnie poza Naczelnym Wodzem, co jest już wystarczającym  powodem do usunięcia go ze stanowiska. Kiedy mąż mój się o tym dowiedział - opowiadała po latach Jadwiga Sosnkowska, żona gen. Kazimierza Sosnkowskiego- pierwszą reakcją jego było: wyrzucić Andersa! Wyrzucić natychmiast i z trzaskiem, i pojechł do Włoch...&quot;
** Opis: reakcja Sosnkowskiego na podjęcie się zdobycia wzgórz klasztornych na Monte Cassino przez gen Andersa.
** Źródło: s.295.
* &quot;Aniołem&quot; została [...] dopiero pod koniec lat dziewięćdziesiątych, gdy kilka dziewczynek z Kansas w Ameryce, wzruszonych gdzieś przeczytaną jej historią, napisało sztukę ''Życie w słoiku'' [zob.: ang. &quot;Life in a Jar&quot;https://irenasendler.org/about-the-project/ - dostęp: czw, 10 paź 2024, 14:43:09]
** Autor: Dariusz Baliszewski.
** Opis: charakterystyka postaci [[Irena Sendlerowa|Ireny Sendlerowej]] przez Dariusza Baliszewskiego.
** Źródło: Dariusz Baliszewski: Historia nadzwyczajna, [[Wrocław]] 2009, Wydawnictwo Dolnośląskie, s.178 ISBN 978-83-245-8762-9 (rozdział pt.: &quot;Życie pewnego [[anioł]]a&quot;).
* blisko 4 tysięcy zabitych, rannych i zaginionych.
** Autor: Dariusz Baliszewski.
** Opis: ocena polskich strat ludzkich w [[Bitwa o Monte Cassino|Bitwie o Monte Cassino]] .
** Źródło: s.299.
* Być może przyczynił się do tego ówczesny premier Władysław Sikorski, gdy oddalił wszelkie wątpliwości publicznym stwierdzeniem, że zbyt wielu już złoczyńców ukrywa się dzisiaj pod maską wariata. Jak można sądzić by zadośćuczynić publicznemu poczuciu sprawiedliwości, dokonano na osobie Niewiadomskiego zabójstwa na sali sądowej, nawet nie podejmując podstawowych badań psychiatrycznych.
** Opis: komentarz Baliszewskiego do wyroku śmierci na [[Eligiusz Niewiadomski|Eligiusza Niewiadomskiego]].
** Źródło: s. 75.
* było to być może najważniejsze wydarzenie w zburzonym, zrujnowanym powojennym świecie, gdyż po raz pierwszy w ludzkich dziejach przed międzynarodowym trybunałem sprawiedliwości miały zostać postawione i oskarżone wojna i zbrodnia wojenna.
** Opis: historyczne i [[polityka|polityczne]] znaczenie [[Procesy norymberskie|procesów]] w [[Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze|Norymberdze]].
** Źródło: s.340.
* Były już trzy rozbiory Polski [...] zobaczycie teraz IV rozbiór Polski|czwarty.
** Opis: rozmowa z 6 maja, gen. [[Karl Bodeschatz|Karla Bodeschatza]], współpracownika [[Hermann Göring|Goeringa]] z dowódcą francuskiego lotnictwa wojskowego [[Paul Stehlin|Paulem Stehlinem]].
** Autor: [[Karl Bodeschatz]]
** Opis: ocena sytuacji politycznej przed wybuchem II wojny światowej - cytat [[Karl Bodeschatz|Karla Bodeschatza]] przytoczony przez Baliszewskiego.
** Źródło: ss.231-232.

* Co żołnierz polski myślał, kiedy wcielano go do armii niemieckiej w pierwszej wojnie światowej, do Wehrmachtu czy do armii carskiej lub czerwonej. Co myślał, kiedy gnano go pod Lenino, do walki bez amunicji, czy jak pod Monte Cassino, pod górę, bez wsparcia artylerii czy lotnictwa. Co myślał kopiąc tysiące, dziesiątki i setki grobów dla swych kolegów i przyjaciół, którzy mogliby żyć, gdyby nie głupie, krwawe i niepotrzebne rozkazy kiepskich polityków i kiepskich dowódców.
** Źródło: s. 49.
* czy gdy już wiedziano, że prowadzi do [[klęska|klęski]] nie można było go przerwać? W odpowiedzi na to [[pytanie]] [[historia]] prowadzi na prawy [[brzeg]] [[Wisła|Wisły]]. [...] Po 5 dniach walki, widząc nieskuteczność działań własnych, obawiając się ogromnych strat ludności cywilnej, za wiedzą i zgodą dowódcy [[powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] [[Antoni Chruściel|gen. &quot;Montera&quot;]] [[Antoni Żurowski|płk Żurowski]], postanowił przerwać powstanie. 6 sierpnia walki na [[Praga (Warszawa)|Pradze]] ucichły. Bez żadnych niemieckich represji. [...] W rozmowach z niemieckim dowództwem pośredniczyli księża z [[Kościół Najczystszego Serca Maryi w Warszawie|kościoła]] na [[Plac Piotra Szembeka w Warszawie|Placu Szembeka]]. Do dzisiaj ta historia otoczona jest ścisłą tajemnicą.
** Opis: komentarz do przebiegu [[powstanie warszawskie|powstania]].
** Źródło: s.337.
* Czy podobne rozwiązanie było możliwe także na lewym brzegu Wisły? Najpewniej tak. Jak wynika z zeznań gen. [[Erich von dem Bach-Zelewski|Ericha von dem Bacha-Zelewskiego]], składanych w 1946 roku przed polskim prokuratorem w [[Międzynarodowy Trybuynał Wojskowy w Normberdze|Norymberdze]], już od połowy sierpnia podejmował on wielokrotne próby dotarcia do dowództwa powstania z [[propozycja]]mi [[kapitulacja|kapitulacyjnymi]]. Bez żadnej odpowiedzi z polskiej strony. 
** Opis: ocena możliwości wcześniejszego zakończenia  [[powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] w lewobrzeżnej części Warszawy - podobnie, jak stało się to w [[Praga (Warszawa)|prawobrzeżnej Warszawie]].
** Źródło: s.339.
* Czy w zjednoczonej Europie [[pamięć]] o [[Międzynarodowy Trybuynał Wojskowy w Normberdze|Norymberdze]] [[wyrok|skazana]] jest już na kasację, a wnajlepszym razie marginalizację, tak głęboką, by nikt już po nią nie sięgał i nikt nie przypominał niewygodnej historii?
** Opis: [[zanik]] pamięci o [[Procesy norymberskie|procesach norymberskich]] w [[Europa|Europie]] [[XXI wiek|XXI wieku]]. 
** Źródło: s.345.
* Czy ktokolwiek mógł przypuszczać, że w [[2005]] roku, po 60 latach, wielka rocznica [[Międzynarodowy Trybuynał Wojskowy w Normberdze|procesu w Norymberdze]] minie bez najmniejszego [[echo|echa]]?
** Opis: nie[[pamięć]] o [[Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze|procesie]] w [[Procesy norymberskie|Norymberdze]] 
** Źródło: s. 340 (rozdział pt.: &quot;[[Zbrodnia]] i [[kara]]&quot;)
* Człowiek, którego opromieniała [[sława]] i [[legenda]], człowiek będący dla wielu Polaków symbolem bezinteresowności, uczciwości i bezgranicznego oddania ojczyźnie, [[bohater]] i jeden ze współtwórców odzyskanej niepodległości.
** Opis: charakterystyka [[Walery Sławek|Walerego Sławka]].
** Źródło: s. 82.

* [[Danuta Gałkowa|Danuta Ślązak]] miała niespełna 17 lat. &gt;&gt;Elegant&lt;&lt; [[Mieczysław Gałka]] był ledwie rok starszy.
** Opis: dzieje [[konspiracja|konspiracyjnego]], życia [[Danuta Gałkowa|Danuty Ślązak - &quot;Wilczycy&quot;-&quot;Blondynki&quot;]] odznaczonej później - jako jedna z niewielu [[Polka|Polek]] - międzynarodowym [[Medal Florence Nightingale|medalem]] [[Florence Nightingale]] i Mieczysława Gałki - &quot;Eleganta&quot; z lat [[okupacja niemiecka|okupacji]].
** Źródło: s.200
* dla Polaków cztery [[wolność|wolności]] [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelta]], do których ma [[prawo]] każdy [[człowiek]] ([[wolność słowa]], [[wolność religijna|wolność wyznania]], wolność od [[strach]]u i wolność od niedostatku) okazały się pustym [[frazes]]em.
** Opis: polska interpretacja postanowień konferencji jałtańskiej.
** Źródło: s.323.
* Do dzisiaj nikt z historyków nie potrafi podać rzeczywistych polskich strat w bitwie w dolinie [[Miereja|Mierei]], niesłusznie zwanej bitwą pod Lenino, którego Polacy ani nie zdobywali, ani nie bronili
** Opis: o wydarzeniu określanym jako &quot;[[Bitwa pod Lenino]]&quot;
** Źródło: s.276

* [[dokument]]y i [[świadectwo|świadectwa]] dziś ujawniane dopiero zaczynają prawdziwe [[śledztwo]] w sprawie śmierci generała. Być może śledztwo to wyjaśni niezwykłą wizytę Świerczewskiego w [[Moskwa|Moskwie]] 22 lutego 1947 roku, podczas której [[Stalin]] miał zaproponować Świerczewskiemu objęcie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Być może śledztwo to wyjaśni także niepojętą przemianę Świerczewskiego, który według wielu  świadectw z komisarza politycznego stał się człowiekiem manifestującym swą [[polskość]], rozczytującym się w polskiej poezji i literaturze i dyskryminującym [[oficer (wojsko)|oficerów]] [[Związek  Socjalistycznych Republik Radzieckich|radzieckich]], którzy nie umieli się po polsku  [[meldunek (wojsko)|zameldować]].[...] Ci, którzy go dobrze znali, twierdzą, że Świerczewski w Polsce nagle po wojnie odnalazł utraconą przed laty [[ojczyzna|ojczyznę]] i chciał już na zawsze pozostać [[Polak]]iem.
** Opis: Charakterystyka postaci [[Karol Świerczewski|Karola Świerczewskiego]].
** Źródło: s.135.
* &quot;Dopóki [[Hitler]] żyje nie dojdzie do żadnego separatystycznego układu pokojowego między Niemcami a mocarstwami zachodnimi. A więc Hitler musi żyć&quot;.
** Autor: [[Józef Stalin]].
**  Opis: przytoczone przez Baliszewskiego stanowisko Stalina - przeciwne zamachom na Hitlera w końcowym okresie II wojny światowej.
** s.312.
* formalnie zastępca Hitlera i wiceprzewodniczący NSDAP, trzeci człowiek w III Rzeszy, poleciał specjalnie wyposażonym samolotem (…), aby zaproponować Anglikom [[pokój]]. (…)
** Opis: [[tajemnica|tajemnicza]] podróż [[Rudolf Hess|Rudolfa Hessa]] na wyspy brytyjskie podczas II wojny światowej.
** Źródło: s. 161
* Gdy wsłuchać się w ówczesne polskie komentarze, to nie ma wątpliwości, że nad Wisłą nikt nie wierzył w [[prawda|prawdziwość]] niemieckiej [[opozycja|opozycji.
** Opis: polskie oceny sytuacji politycznej w hitlerowskich Niemczech podczas II wojny światowej.
** Źródło: s.310. 
* [[historia]] do dzisiaj szuka odpowiedzi na pytanie, po co [[Józef Retinger|Retinger]] skakał do Polski owego 4 kwietnia [[1944]] roku? Kto i z czym go wysłał?
** Opis: komentarz Baliszewskiego do przerzutu do Polski Józefa Retingera 4 kwietnia 1944.
** Źródło: s.302.
* Historia, jakże [[niesprawiedliwość|niesprawiedliwie]], [[wina|winą]] za ten [[tragizm|tragiczny]] [[apel]] obciążyła [[Roman Umiastowski|płk. Umiastowskiego]]. Jak się jednak zdaje, pierwszym winnym był fałszywy [[mit]] [[siła|siły]] i niezwyciężoności, podtrzymywany [[bujda]]mi wrześniowymi nawet wówczas, gdy [[rząd]] i naczelne władze [[państwo]]we [[ucieczka|uciekały]] z zagrożonej Warszawy.
** Opis: komentarz Baliszewskiego do apelu Umiastowskiego z 6 września 1939 - podczas [[Obrona Warszawy (1939)|obrony Warszawy]]
** Źródło: s.239

* &quot;[[Adolf Hitler|Hitler]] nie [[wahanie|zawaha]] się połączyć z samym [[diabeł|diabłem]].&quot;
** Opis: ostrzeżenia ppłk. [[Antoni Szymański|Antoniego Szymańskiego]] skierowane do [[Edward Śmigły-Rydz|Śmigłego-Rydza]] i gen. [[Wacław Stachiewicz|Wacława Stachiewicza]] (maj/czerwiec 1939).
** Źródło: s.232.

* jak świadczą relacje ludzi, z którymi dzielił [[los]] na [[Moskwa|moskiewskiej]] [[Łubianka|Łubiance]], w sowieckim więzieniu, [[premier]] [[Leon Kozłowski|Kozłowski]] zachowywał się wspaniale. Na propozycję [[wolność|wolności]] w zamian za [[obietnica|obietnicę]] współpracy z władzą radziecką zareagował z ogromną [[duma|dumą]] i niezłomnym przekonaniem, plując pod [[nogi]] swym [[oprawca|oprawcom]]: &quot;co ja - minister i premier rządu [[Rzeczpospolita|Rzeczypospolitej]] - mam być [[bolszewicy|bolszewickim]] [[szpieg]]iem? Nie! Nigdy!
** Opis: komentarz Baliszewskiego do [[biografia|biografii]] [[premier]]a [[Leon Kozłowski|Kozłowskiego]].
** s.185.

* Jedni sprawiali wrażenie, że [[natarcie|nacierają]], drudzy sprawiali wrażenie, że [[ucieczka|uciekają]]. Gdy jednak w Warszawie na odgłos zbliżającego się [[front]]u wybuchło [[Powstanie warszawskie|powstanie]], ci, którzy nacierali, nagle wstrzymali [[natarcie]], zaś ci, którzy uciekali, równie nagle wstrzymali swą [[ucieczka|ucieczkę]].
** Źródło: s. 327.

* Jest wielkim pytaniem, dzisiaj już europejskiej, wspólnej historii, dlaczego kraje związane z Polską [[sojusz]]em i udzielające Polsce [[gwarancja|gwarancji]] [[pomoc]]y nie powiadomiły swego sojusznika o [...] [[fakt]]ach, zasadniczej przecież wagi politycznej i wojskowej&quot;[...]. 
** Opis: Komentarz Baliszewskiego do [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|Paktu Ribbentrop-Mołotow]]
** Źródło:s.234.

* Jeśli [[Ławrientij Beria|Beria]] szukał rozmów z Niemcami przez [[Bułgaria|Bułgarów]], z równym powodzeniem mógł szukać i przez Polaków[...]  To sam [[Władysław Anders|Anders]] przekonany o bliskiej [[klęska|klęsce]] Moskwy, wysyła w drogę Kozłowskiego.[...] 
** Opis: Komentarz Baliszewskiego do prawdopodobnych kontaktów [[premier]]a [[Leon Kozłowski|Kozłowskiego]] z politykami niemieckimi w 1941 roku.
** Źródło: s.187.
* jeśli Polska została [[oszustwo|oszukana]], to także [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelt]] i [[Winston Churchill|Churchill]] zostali oszukani.
** Opis: zachodnie oceny wyniku konferencji jałtańskiej 
** Źródło: s.325.

* Kondukt kata Warszawy przesuwał się pod oknami 'Bristolu' przez około 5 minut, co daje wyobrażenie o skali niemieckiej demonstracji.
** Opis: [[pogrzeb]]u [[Franz Kutschera|Franza Kutschery]].
** Źródło: s.319.

* [[Michaił Gorbaczow]] w [[Moskwa|Moskwie]], podczas [[wizyta|wizyty]] prezydenta [[Wojciech Jaruzelski|Wojciecha Jaruzelskiego]] zdecydował się uczciwie ujawnić [[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|sowieckie]] [[autor]]stwo [[zbrodnia|zbrodni]] [[katyń]]skiej.
** Opis: komentarz Baliszewskiego do wieloletniego trwania [[tajemnica|tajemnicy]] zbrodni katyńskiej.
** Źródło: s.259.

* Misja Salamandra [...] chyba największa polska awantura polityczna lat [[II wojna światowa|wojny]] i jedna z największych i najdziwniejszych [[zagadka|zagadek]] najnowszej historii.
** Opis: komentarz do [[przerzut]]u [[Józef Retinger|Retingera]] do Polski (4 kwietnia 1944)  
** Źródło: s.300.

* Można się też domyślać, że w opinii [[Stalin]]a [[wyrok]] norymberski, który orzekał 12 [[kara śmierci|wyroków śmierci]], trzech oskarżonych uniewinniał, a siedmiu skazywał na [[Pozbawienie wolności|karę]] [[Zakład karny|więzienia]] był [[rozczarowanie]]m, a może nawet osobistą porażką. [...] Przed historią skrzętnie ukryto [[fakt]], że dwa dni późmiej wściekły i zawiedziony sowiecki dyktator doznał tak głębokiego i rozległego [[Zawał mięśnia sercowego|zawału serca]], że odratowano go z najwyższym trudem.
** Opis: reakcja Stalina na ogłoszenie [[skazanie|wyroków]] [[Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze|norymberskich]].
** Źródło: ss.344-345.

* My Polacy, którzy mieliśmy być tylko [[Untermensch|podludźmi]], być może powinniśmy Norymbergę pamiętać. Choćby dlatego, że ta [[pamięć]] nas [[humanizm|uczłowiecza]].
** Opis: znaczenie wyroków norymberskich dla polskiej [[świadomość|świadomości]] [[naród|narodowej]].
** Źródło: s.345.

* najważniejsze pytanie tej [[zagadka|zagadki]] - dlaczego [[Hitler]] ocalał?. 
** Opis: komentarz Baliszewskiego do polskich przygotowań do [[zamach]]u na Hitlera, w przeddzień ich zwycięskiej [[defilada|defilady]] z udziałem Hitlera, 5 października 1939.
** Źródło: s.250.

* [[naród]] [[Polska|polski]] [[walka|walczył]], [[państwo]] polskie [[wyjazd|wyjeżdżało]].
** Opis: [[ocena]] [[ucieczka|ucieczki]] - [[władza|władz]] państwowych [[II Rzeczpospolita|II Rzeczpospolitej]] przez most na [[Czeremosz]]u w [[Kuty (obwód iwanofrankiwski)|Kutach]] we wrześniu 1939.
** Źródło: s.243

* Nawet ci, którzy dzisiaj jeszcze nie podzielają racji gen.Andersa, nigdy nie zmienią faktu, że w tej wojnie okazał się jedynym zwycięskim polskim wodzem w jedynej polskiej zwycięskiej bitwie.
** Opis: ocena udziału gen. [[Władysław Anders|Władysława Andersa]] w [[Bitwa o MonteCassino|Bitwie o Monte Cassino]].
** Źródło: s.299.

* Nie ma takiego miejsca na [[świat|świecie]], takiego [[więzienie|więzienia]], [[obóz|obozu]] czy [[łagier|łagru]], skąd by ludzie nie [[ucieczka|uciekali]].[...] Historia może przytoczyć dziesiątki i setki [[przykład]]ów w tej sprawie. A jednak ta sama historia nie potrafi przytoczyć przykładu choćby jednej ucieczki z Katynia, choćby nawet próby nieudanej ucieczki.
** Opis: trudności w udokumentowaniu ucieczek  i identyfikacji uciekinierów z [[zbrodnia katyńska|Katynia]].
** Źródło: s.267.

* Nie zamierzał uciekać nawet wówczas, kiedy [[Bolesław Drobner]] z [[Polska Partia Socjalistyczna (1944–1948)|PPS]]-u ostrzegł, że planowane jest [[aresztowanie]] go za dwa tygodnie, podczas 28. sesji obrad [[Sejm Ustawodawczy (1947–1952)|sejmu]].[...]
** Opis: o [[zagadka|zagadkowym]] [[zniknięcie|zniknięciu]]  z powojennej [[Polska Ludowa|Polski]] i odnalezieniu się w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] (jesień [[1947]]) [[przywódca|przywódcy]] [[Polskie Stronnictwo Ludowe (1945–1949)|PSL]] [[Stanisław Mikołajczyk|Stanisława Mikołajczyka]]
** Źródło: s.211.

* nie życzył sobie zrobienia z niego [[męczennik]]a.
** Opis: stanowisko Stalina w związku z [[zagadka|zagadkowym]] zniknięciem z powojennej Polski i odnalezieniu się w Wielkiej Brytanii (jesień 1947) przywódcy PSL [[Stanisław Mikołajczyk|Stanisława Mikołajczyka]].
** Źródło: s.215.

* &quot;Niemcy chcąc bronić się na zachodzie muszą wycofać swe wojska z naszego [[front]]u&quot;.
** Autor: [[Stefan Starzyński]]
** Opis: fragment [[apel]]u prezydenta Warszawy [[Stefan Starzyński|Stefana Starzyńskiego]] do ludności z 6 września 1939, zacytowany przez Dariusza Baliszewskiego.
** Źródło: s.237.

* Niemcy długo przed ujawnieniem grobów katyńskich znali [[prawda|prawdę]], [...] pierwsze prace ekshumacyjne przeprowadzano na [[Katyń|Kozich Górach]][...] już na jesieni 1942.
** Opis: komentarz Baliszewskiego dotyczący dostępu do informacji o zbrodni katyńskiej.
** Źródło: s.260.

* Niestety nie dostrzegł tego i nie zrozumiał [[sąd]], zgadzając się na żenujący [[spektakl]] w [[reżyser]]ii zabójcy na sali sądowej, zakończony orzeczeniem [[karaśmierci|kary śmierci]] wobec psychicznie [[choroba|chorego]] człowieka.
** Opis: okoliczności wydania [[wyrok]]u śmierci na [[Eligiusz Niewiadomski|Eligiusza Niewiadomskiego]].
** Źródło: s. 75.
* Nikt nigdy nie znalazł żadnego dokumentu świadczącego, że byli umówieni.
** Opis: komentarz Baliszewskiego do zatrzymania działań wojennych na obszarze Polski, między Rosją i Niemcami, podczas powstania warszawskiego, na okres niemal półroczny. 
** Źródło: s.327.
* o przygotowywanej [[walka|walce]] zostali poinformowani już 28 lipca [1944] [...] [i] udawali, że nic nie wiedzą o żadnym powstaniu.
** Opis: poinformowanie kierownictwa [[PPR]] i [[KRN]] w przeddzień [[powstanie warszawskie|powstania]].
** Źródło: ss.330, 331.
* Ona tę [[bitwa|bitwę]] wymyśliła i ona sama tę bitwę przerwała. Kiedy bowiem dotarły do niej [...] szacunki pierwszych strat sięgające 30 procent, natychmiast zadzwoniła do [[Stalin]]a prosząc o interwencję.
** Opis: [[Wanda Wasilewska]] - &quot;[[chrzest]]na [[matka]] polskiej [[tragedia|tragedii]] pod [[Lenino]]&quot;.
** Źródło: s.280

* [[para]] Polaków trzymających się za [[ręce]] podczas długich [[spacer]]ów. 
** Opis: końcowe lata spędzone przez [[Ignacy Mościcki|Ignacego Mościckiego]] i jego żonę [[Maria Mościcka|Marię]] na [[emigracja|emigracji]] w Versoix pod Genewą w [[Szwajcaria|Szwajcarii]]
** Źródło: s.175.

* Polska [[historia]], o czym wie każde [[dziecko]], składa się z samych [[bohater]]ów. Nie ma w niej miejsca na żadne [[czarny charakter|czarne postacie]][...]. Nie ma w niej tym samym miejsca na [[prawda|prawdę]].
** Opis: komentarz Baliszewskiego do działalności [[premier]]a [[Leon Kozłowski|Kozłowskiego]]
** Źródło: ss.183, 190.
* [...] [polski] [[organizm]] państwowy jest bowiem o wiele mocniejszy i zdrowszy zarówno w sensie swojego [[potencjał]]u ekonomicznego, jak i zwartości etnicznej od Polski 1939 roku.
** Opis: przytoczona przez Baliszewskiego ocena [[Jan Nowak-Jeziorański|Jana Nowaka Jeziorańskiego]] - skutków &quot;porządku jałtańskiego&quot;.
** Źródło: s.326.
* ponad 70 lat później, wielu [[historyk]]ów jest zdania, że jeśli nawet [[historia]] w tym sporze przyznaje [[racja|rację]] [[Czechy|Czechom]], to jednocześnie [[słuszność|słuszność]] należy się [[Polska|Polsce]]. Czy jednak można mieć rację nie mając słuszności?&quot;[...] 
** Opis: komentarz Baliszewskiego do czesko-polskiego sporu o [[Zaolzie]]
** Źródło: s.220
* Powstanie Stalina.
** Opis: Ten śródtytuł w książce Dariusza Baliszewskiego - to skrót myślowy, sygnalizujący, że Baliszewski potraktował [[Stalin]]a (według terminologii [[teatr]]alnej) jak [[autor]]a lub współautora [[scenariusz]]a, [[reżyser]]a i [[sufler]]a przebiegu powstania.
** Źródło: s. 327.
* prowadziliśmy jednak [[rozmowa|rozmowy]] z Niemcami i być może sondażowo braliśmy jednak pod uwagę możliwość zmiany [[sojusz|aliansów]].
** Opis: komentarz Baliszewskiego do prawdopodobnych rozmów  [[premier]]a [[Leon Kozłowski|Kozłowskiego]] z [[polityka]]mi [[Niemcy|niemieckimi]].
** Źródło: ss.189-190.
* Przedstawił się jako syn generała [[Franz Kutschera|Franza Kutschery]] [...] i zapytał: &gt;&gt;Czy Pan poda mi rękę&lt;&lt;[...]. 
** Opis: [[anegdota]] o przypadkowym, zetknięciu się, po wojnie, na przełomie lat 1960/1970, &quot;na jakimś spotkaniu biznesowym&quot; [[Michał Issajewicz|Michała Issajewicza]] z synem Franza Kutschery - &quot;młodym mężczyzną&quot;, który widać wiedząc kim jest poprosił o rozmowę.
** Źródło: s.320.
* Rano major Piątkowski otrzymał wiadomość z Kołomyi, że w kierunku na Kosów-Kuty wyruszyło stąd 8–10 [[czołg]]ów sowieckich. Postanowił skierować do miasta [[pluton]] piechoty, który miał być osłoną samochodu wysłanego przed godziną 10 po [[chleb]] dla wojska. Pojechali odkrytą ciężarówką: porucznik Wojda, kierowca i kapral podchorąży Dołęga Mostowicz. Dwóch pierwszych siedziało w szoferce. Dołęga, który liczył sobie dwa metry [[wzrost]]u, wolał miejsce na platformie. W pewnym momencie, gdy [[samochód]] już z ładunkiem chleba ruszył w drogę powrotną, a uśmiechnięty Dołęga machał ręka jakiemuś [[chłopiec|chłopcu]], który go [[pozdrowienia|pozdrawiał]], padła [[seria]] [[strzał]]ów z [[czołg]]u, który pojawił się w górze uliczki. Polski samochód wywrócił się na ostrym zakręcie. Obaj siedzący w szoferce zdołali umknąć. Pozostał jeden poległy od jedynych strzałów, które padły w czasie tej wojny w Kutach. Los chciał, że był nim Tadeusz Dołęga-Mostowicz.
** Opis: okoliczności śmierci [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz|Tadeusza Dołęgi-Mostowicza]].
** Źródło: s. 96.

* [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelt]] jeszcze w 1944 roku głosił publicznie, że &gt;&gt;Katyń jest to wyłącznie niemiecka [[propaganda]] i niemiecka [[prowokacja|intryga]]. Jestem - mówił - absolutnie przekonany, że nie uczynili tego [[Rosjanie]]&lt;&lt;
** Opis: komentarz Baliszewskiego do publicznej wypowiedzi [[prezydent]]a [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelt]]a w sprawie [[zbrodnia katyńska|zbrodni katyńskiej]].
** Źródło: s.262.

* [[skandal]]iczną, [[polityka|polityczną]] [[afera|aferą]] nieodpowiedzialnych i nieudolnych [[dowódca|dowódców]] wojskowych.
** Opis: o wydarzeniu określanym jako [[Bitwa pod Lenino]] - o jego [[legenda|legendzie]], o jego [[realia]]ch, a zwłaszcza kosztach, to jest [[Ofiara (osoba)|ofiara]]ch ludzkich]].
** Źródło: s.282.

* [[Spotkanie]] trwało blisko półtorej godziny. Nikt i nigdy nie poznał jego treści.
** Opis: omówienie spotkania [[Władysław Sikorski|Władysława Sikorskiego]] z Bronisławą Wieniawa-Dłogoszowską.
** Źródło: s. 106.

* [[Stalin]] był prawdziwie [[stres|zdenerwowany]]. Raz tym, że będzie po raz pierwszy (zresztą i ostatni) leciał [[samolot]]em, czego się bał i czego nienawidził. W ostatniej chwili już na lotnisku w [[Baku]], widząc [[Aleksandr Gołowanow|generała Gołowanowa]] za sterami jego samolotu, skierował się do innej maszyny[...] To, co go niepokoiło najbardziej, to osoba [[prezydent]]a [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelta]].
** Opis: [[Konferencja teherańska|konferencji]] w [[Teheran|Teheranie]] 29 listopada - 1 grudnia [[1943]].
** Źródło: s. 285.

* Ta cicha [[śmierć]] (…) wraz z upływem czasu okazać się miała jedną z najgłośniejszych i najbardziej [[wstyd]]liwych spraw w historii polskich komunistów.
** Opis: komentarz Baliszewskiego dotyczący śmierci [[Marceli Nowotko|Marcelego Nowotki]].
** Źródło: s. 107.

* Trudno się oprzeć wrażeniu, że pamięć [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz|Tadeusza Dołęgi-Mostowicza]] nadal pozostaje dla nas, Polaków, niewygodną [[pamięć|pamięcią]].
** Źródło: s. 96.

* Trudno przyjąć, że nie rozumiał [[ofiara|ofiary]] Katynia, trudno przyjąć, że o nich wszystkich, [[morderstwo|zamordowanych]] w laskach katyńskich, nie [[pamięć|pamiętał]]. A jednak odmówił. Być może on także rozumiał szczególną logikę Katynia, [[miejsce|miejsca]] świętego dla każdego Polaka i miejsca gorzkiego, bolesnego [[wstyd]]u dla każdego Rosjanina.
** Opis: komentarz do odmowy przez [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] odprawienia „uroczystej mszy świętej za Katyń” w 1979, wkrótce po jego wyborze na urząd [[papież]]a.
** Źródło: s. 48.

* Trzeciego [[dzień|dnia]], gdy opadły [[mgły]], [[oczy|oczom]] ukazał się [[obraz]] [[klęska|klęski]].
** Opis: o [[wydarzenie|wydarzeniu]] określanym jako &quot;[[Bitwa pod Lenino]]&quot;. 
** Źródło: s.275

* Tymczasem wiadomo było jedynie tyle, że [[Adolf Hitler|Hitler]] otrzymywał [[Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka|sowieckie]] przyzwolenie na [[kampania wrześniowa|wojnę z Polską]]. Wiadomo było w tym momencie także i to, że w sytuacji &quot;niespodziewanego&quot; sojuszu niemiecko-sowieckiego nikt, ani [[Anglia]], ani [[Francja]], nie udzieli Polsce najmniejszej [[pomoc]]y militarnej. 
** Komentarz Baliszewskiego do [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|Paktu Ribbentrop-Mołotow]] z 23 sierpnia 1939.
** Źródło: s.29

* Uważaj [[człowiek]]u, co robisz – powiedział bezwiednie [[taksówkarz]]. To było przecież piąte [[piętro]]. Lecz człowiek ów jakby nie zdawał sobie z tego sprawy. Stwarzał wrażenie nieobecnego, pogrążonego w głębokiej [[modlitwa|modlitwie]]. I nagle [[upadek|spadł]]. Bez jednego [[ruch]]u, bez choćby najmniejszego gestu [[rozpacz]]y. Po prostu. Pochylił się i spadł. Pytany potem dziesiątki, setki razy przez [[policja|policję]] i FBI o to, co widział i czy to było [[samobójstwo]], nowojorski taksówkarz nie potrafił powiedzieć nic innego niż: – Nie, on nie skoczył. On po prostu spadł. Tak, jakby nie żył już tam na górze.
** Opis: okoliczności [[samobójstwo|samobójczej]] [[śmierć|śmierci]] [[Bolesław Wieniawa-Długoszowski|Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego]].
** Źródło: s. 98.

* &quot;Wiem jak bardzo naród niemiecki kocha swojego [[Fuhrer]]a. Dlatego pragnąłbym wypić za jego [[zdrowie]]&quot;. 
** Opis: scena z [[bankiet]]u 22 sierpnia 1939 w [[Moskwa|Moskwie]] z udziałem  [[Józef Stalin|Stalina]] wznoszącego [[toast]] po uzgodnieniu [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|Paktu Ribbentrop-Mołotow]].
** Autor: [[Józef Stalin]].
** Źródło: s. 228.

* w [[Teheran|Teheranie]] [[triumf]] święcił [[Stalin]].
** Opis: [[Ocena]] [[wynik]]ów  [[Konferencja teherańska|konferencji]] w Teheranie 29 listopada - 1 grudnia 1943.
** Źródło:s 291.
* Z perspektywy historii okazało się, że [[Sowieci]] tylko udawali, że atakują, a [[Niemcy]] tylko [[pozory|pozorowali]] obronę. Tak, jak gdyby zburzenie Warszawy i wy[[mord]]owanie jej ludności było jedynym, wspólnym, strategicznym [[cel]]em obu armii. Tak jak gdyby to sam [[Stalin]] dał [[rozkaz]] do tego powstania.
** Ocena historycznego [[sens]]u [[powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] przez Baliszewskiego.
** Źródło: s. 328.
* Ze zdziwieniem liczono [[pieniądz]]e, które po nim pozostały, doliczając się raptem nieco ponad 600 złotych, których dorobił się w ciągu 20 lat służby dla kraju jako [[premier]], [[poseł]] i marszałek [[sejm]]u
** Opis: o [[Walery Sławek|Walerym Sławku]].
** Źródło: s. 83.
* [[niewola|zniewolenie]] przez [[Rosja|Rosję]] państw [[Europa|Europy]] Wschodniej i państw bałtyckich na blisko pół [[wiek]]u.
** Opis: ocena wyników konferencji jałtańskiej w lutym 1945.
** Źródło: s.322.
* &quot;z wojskami sowieckimi nie walczyć&quot;. 
** Opis: [[fragment]]  tzw. „[[dyrektywa|dyrektywy]] ogólnej” [[Marszałek (stopień wojskowy)|Marszałka]] [[Edward Śmigły-Rydz|Śmigłego-Rydza]]  wydanej 17 września 1939 w [[Kołomyja|Kołomyi]] - przeredagowany i we własnej redakcji cytowany przez Baliszewskiego. (W oryginalnym brzmieniu:  &quot;Sowiety wkroczyły. Nakazuję ogólne [[wycofanie]] na [[Rumunia|Rumunię]] i [[Węgry|Węgry]] najkrótszymi [[droga]]mi. Z bolszewikami nie [[walka|walczyć]], chyba w razie [[natarcie|natarcia]] z ich strony lub próby rozbrojenia [[oddział]]ów. Zadanie Warszawy i miast, które miały się [[obrona|bronić]] przed Niemcami – bez zmian. Miasta do których podejdą [[bolszewicy]], powinny z nimi pertraktować w sprawie wyjścia [[garnizon]]ów do Węgier lub Rumunii&quot;.).
** Źródło: s.248  -  zob. także: [[Jerzy Łojek]], [[Agresja]] 17 września 1939. Studium aspektów politycznych, Instytut Wydawniczy „Pax”, [[Warszawa]] [[1990]], ISBN 83-211-1410-5, s.104.

* Żegnano ją po [[król]]ewsku. W godzinie jej [[pogrzeb]]u na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|warszawskich Powązkach]] w samo [[południe]] 15 maja 2008 roku, na chwilę zamarł [[ruch]] uliczny w [[Warszawa|Warszawie]]. Wielu [[kierowca|kierowców]] nacisnęło klaksony.[...]
** Opis: okoliczności pogrzebu [[Irena Sendlerowa|Ireny Sendlerowej]].
** Autor: Dariusz Baliszewski
** Źródło: s.177 (rozdział pt.: &quot;Życie pewnego [[anioł]]a&quot;).
==Inne==
* Naukowcy gromadzili przez kilka miesięcy wszystkie dane dotyczące tego zdarzenia. Ustalaliśmy pogodę, jaka była tam wtedy naprawdę, księżyc i jego fazę, czy było jasno czy nie i wszystko to, co tylko mogło posłużyć do wykonania takiej symulacji. Biorąc pod uwagę różne warianty, różne pogłoski, przypuszczenia, domniemania, nie tylko w sprawach zablokowanego steru wysokościowego, ale także automatycznego pilota, próbowaliśmy odtworzyć bieg tamtych zdarzeń. Po badaniach pokazujących jak samolot zachowywałby się przy różnych awariach, po tysiącach symulacji werdykt naukowców brzmiał: „nie było katastrofy lotniczej”. To, co się zdarzyło, nie mogło być katastrofą. Samolot wystartował i wzniósł się, nieważne czy na 10, 30 czy na 100 metrów, to nie ma żadnego znaczenia. Jeśli znalazł się w wodzie 500 metrów od brzegu, a następnie tonął od 6 do 8 minut, nie mógł ulec żadnej katastrofie.
** Opis: o śmierci generała Sikorskiego.
** Źródło: [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=53524 ''Dlaczego Sikorski zginął? Zamach na Gibraltarze miał miejsce''], stopklatka.pl

* Niemcy zaproponowali Sikorskiemu przyjazd do Katynia – mamy to w dokumentach. Miał dostać zapewnienie o nietykalności i absolutnym bezpieczeństwie. Sikorski oczywiście tej oferty nie przyjął.
** Źródło: [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=53524 ''Dlaczego Sikorski zginął? Zamach na Gibraltarze miał miejsce''], stopklatka.pl

* Wszystkim zależało na śmierci Sikorskiego.
** Źródło: [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=53524 ''Dlaczego Sikorski zginął? Zamach na Gibraltarze miał miejsce''], stopklatka.pl
** Zobacz też: [[Władysław Sikorski]]


{{SORTUJ:Baliszewski, Dariusz}}
[[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze telewizyjni]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>b3qf0wrng3y4nfebs1hel0rndaa4e26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erika Steinbach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18427</id>
    <revision>
      <id>644542</id>
      <parentid>637209</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T17:18:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Quinlan83</username>
        <id>50332</id>
      </contributor>
      <comment>Fix</comment>
      <origin>644542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6561" sha1="72lvzlapqahgx8i1yvum25ibr78p6tz" xml:space="preserve">[[Plik:Erika-steinbach-2007-ffm001.jpg|mały|{{center|Erika Steinbach (2007)}}]]
'''[[w:Erika Steinbach|Erika Steinbach]]''' (ur. 1943) – niemiecka polityk, parlamentarzystka Bundestagu, przewodnicząca Związku Wypędzonych w Niemczech.
* Bartoszewski ma zły charakter. Mówię to bez żadnego „ale”. Długo i silnie powstrzymywałam się przed wypowiedziami na temat tego człowieka. (…) Podziwiałam tego człowieka. Przed laty pisałam do niego serdeczne listy. Nigdy nie dostałam odpowiedzi, były za to reakcje natury publicznej.
** Opis: o [[Władysław Bartoszewski|Władysławie Bartoszewskim]].

* Chciałabym coś bardzo wyraźnie powiedzieć, ponieważ to dotyczy o całego kraju: nie chodzi w tym o mnie, ale chodzi o wolność kraju i naszego związku ofiar. Nie pozwolimy sobie odebrać tej wolności przez nikogo, niezależnie czy będą to osoby z kraju czy z zagranicy.
** Opis: przemówienie podczas Dnia Stron Ojczystych.

* Hitler otworzył puszkę Pandory i niemieccy przesiedleni wiedzą to lepiej niż ktokolwiek inny, bo ponieśli za to zbiorową odpowiedzialność. Od niemowląt po babcie.

* Hitler otworzył puszkę Pandory z nieludzkim okrucieństwem. Jednak odpowiedzialność za wypędzenia pod koniec wojny i po wojnie ponoszą ci, którzy sprawowali tam władzę
** Źródło: „Gazeta Wyborcza”

* Miliony Niemców było zmuszanych do pracy przymusowej – nie tylko dla Związku Radzieckiego, ale także dla Polski, Czechosłowacji i Jugosławii.
** Źródło: „Wprost”

* Osiągnęliśmy dobre rozwiązanie, które służy fundacji (…) Nie ma ani przegranych, ani zwycięzców
** Opis: komentarz po zrezygnowaniu z zasiadaniu w radzie fundacji „Ucieczka, Wypędzenie, Pojednanie”.
** Źródło: TVN24

* Polska musi przed wejściem do UE spełnić wymóg przestrzegania praw człowieka w stosunku do wypędzonych, w przeciwnym razie nie spełni kryteriów członkostwa.
** Opis: podczas konferencji prasowej w Warszawie 31 października 1999.
** Źródło: „Wprost”

* Polska już w marcu 1939 roku dokonała mobilizacji.
** Opis: zrzucając winę za II wojnę światową na Polskę.

* Sąsiedzi Niemiec nie obawiają się przekręcania historii, obawiają się prawdy.
** Źródło: TVN24

==O Erice Steinbach==
* Czy ludzie, których rodziny przez pokolenia tam mieszkały, naprawdę chcą być identyfikowani z osobą, taką jak pani Steinbach, która przyszła do naszego kraju razem z Hitlerem i z Hitlerem musiała się z niego wynosić?
** Autor: [[Radosław Sikorski]]
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/12691,1587729,0,5,steinbach-przyszla-z-hitlerem,wiadomosc.html tvn24.pl]

* Ja tej pani nie znam, a trudno odnosić się do ocen ludzi, których się nigdy nie spotkało. Gdyby takie słowa padły z ust Rity Süssmuth, tobym się zasmucił, a tak są dla mnie obojętne. Dodaje, że problem Steinbach muszą rozwiązać sami Niemcy.
** Autor: [[Władysław Bartoszewski]]
** Opis: odpowiedź na krytykę Eriki Steinbach.

* Moim zdaniem, wizyta Eriki Steinbach w Polsce jest z jej strony prowokacją, a ona sama powinna być w Rumi uznana za persona non grata. Jeżeli polski rząd nie reaguje i daje przyzwolenie na pewne zachowania Steinbach, to takie są tego skutki.
** Autor: [[Dorota Arciszewska-Mielewczyk]]
** Źródło: [http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20110523&amp;typ=sw&amp;id=sw12.txt ''Steinbach wini polskich nacjonalistów'', naszdziennik.pl, 23 maja 2011]

* Nie mam cienia sympatii do opcji pani Steinbach. Uważam ją za szkodliwą z punktu widzenia tego dobra, jakim jest obecna współpraca polsko-niemiecka. Ale nie mam też cienia sympatii do polskich radykałów antyniemieckich. Z tego samego powodu.
** Autor: [[Adam Szostkiewicz]], [https://szostkiewicz.blog.polityka.pl/2011/05/20/nadciaga-steinbach/ ''Nadciąga Steinbach'', blog, 20 maja 2011]

* Tak się nadaje do pertraktacji z Polską, jak zdecydowany antysemita do pertraktacji z Jerozolimą. Nie mówię, że jest antysemitką. Mówię, że jest anty-Polką. Niech będzie miała odwagę powiedzieć – nie lubię Polaków, nie ufam Polakom.
** Autor: [[Władysław Bartoszewski]]
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/12690,1589411,0,4,steinbach-to-anty_polka-niech-ma-odwage-to-przyznac,wiadomosc.html tvn24.pl]

* Wystawa zorganizowana przez Erikę Steinbach w Berlinie nie rozmija się z faktami, ale daje fałszywy obraz o najnowszych wydarzeniach XX wieku.
** Autor: [[Anna Walentynowicz]]
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Walentynowicz-wystawa-Eriki-Steinbach-daje-falszywy-obraz,wid,8462265,wiadomosc.html ''Walentynowicz: wystawa Eriki Steinbach daje fałszywy obraz'', wp.pl, 13 sierpnia 2006]

* „We think that the struggle against totalitarianism, Nazism and Communism, and the resistance movements, were the most important parts of 20th Century history. The expulsion, especially of Germans, was only a consequence of that,” said Slawomir Tryc from the Polish embassy in Berlin. (Zmagania z obydwoma totalitaryzmami, nazizmem i komunizmem a także ruchy oporu były najważniejszymi fragmentami historii XX wieku. Wypędzenia, zwłaszcza Niemców, były jedynie ich konsekwencją. Sławomir Tryc, Ambasada RP w Berlinie). ''Komentarz do kontrowersyjnej wystawy Fundacji Centrum Przeciwko Wypędzeniom (Erika Steinbach) pn. Erzwungene Wege – Flucht und Vertreibung im Europa des 20. Jahrhunderts (Wymuszone drogi – ucieczka i wypędzenie w Europie XX wieku), Berlin 2006.''
** Autor: [[Sławomir Tryc]], I. Radca Ambasady RP w Berlinie 2006.
** Źródło: [http://BBC%20Newshttp://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4788167.stm BBC News] 13 sierpnia 2006

* „Non approviamo la mostra – ha detto Slawomir Tryc, consigliere dell'ambasciata polacca a Berlino – riteniamo che raggruppare tutte le espulsioni in Europa in un solo mucchio sia falsificare la storia”. Il punto dei polacchi è che il dramma dei tedeschi fu la diretta conseguenza di una guerra cominciata dalla Germania.'' („Nie aprobujemy tej wystawy, uważamy, że wrzucanie wszystkich wypędzeń w Europie do jednego worka jest fałszowaniem historii.(...) Dramat Niemców był bezpośrednią konsekwencją wojny rozpoczętej przez nich samych”. Radca Ambasady RP w Berlinie Sławomir Tryc, 2006)''
** Autor: [[Sławomir Tryc]], I. radca Ambasady RP w Berlinie 2006
** Źródło: [https://www.repubblica.it/2006/08/sezioni/spettacoli_e_cultura/mostra-berlino/mostra-berlino/mostra-berlino.html ''La Repubblica''] 10 sierpnia 2006


{{SORTUJ:Steinbach, Erika}}
[[Kategoria:Politycy CDU i CSU]]</text>
      <sha1>72lvzlapqahgx8i1yvum25ibr78p6tz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Przebaczenie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19725</id>
    <revision>
      <id>644563</id>
      <parentid>602594</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T20:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2735" sha1="53um936bskaz7xjaenbtrd94ygeyxk1" xml:space="preserve">'''[[w:Przebaczenie|Przebaczenie]]''' – odpuszczenie czyichś win.
* Błądzić to rzecz ludzka, przebaczać – boska.
** Autor: [[Alexander Pope]]

* Boję się, że aby powstrzymać rozprzestrzenianie się dobra, wystarczy egoizm, ale żeby powstrzymać zło, żeby móc to zrobić, potrzebne jest przebaczenie, a cóż może być od niego trudniejsze?
** Autor: [[Sad Sirub]], ''Porwany w Iraku''
** Zobacz też: [[dobro]], [[egoizm]], [[zło]]

* Bóg wiele przebacza, ludzie nigdy.
** Autor: [[Józef Ignacy Kraszewski]]
** Źródło: [[s:Djabeł/Tom II/V|''Diabeł'']], tom II, rozdz. V, wyd. Księgarni Gubrynowicza i Schmidta, Lwów 1873, s. 41.

* Kiedy płaczą mówię im, by zaśpiewały kołysankę, której nigdy nie mogły zaśpiewać. W ten sposób znajduje się drogę do pojednania mamy z dzieckiem. Z Bogiem jednają się wcześniej. Bóg zawsze przebacza. Ale także matka musi zdać sobie sprawę z tego, co się wydarzyło.
** Autor: [[Franciszek (papież)]]
** Opis: o kobietach po dramacie [[Aborcja|aborcji]].
** Źródło: [https://opoka.news/papiez-dramat-aborcji-najlepiej-zrozumialem-w-konfesjonale-to-cos-straszliwego ''Papież: dramat aborcji najlepiej zrozumiałem w konfesjonale, to coś straszliwego''], opoka. news, 28 stycznia 2019.
** Zobacz też: [[kołysanka]], [[mama]], [[Bóg]]

* Pamiętaj również, że przebaczenie to zarazem władza. Żebrać o nie to władza, odmawiać go czy udzielać to też władza, może największa.&lt;br /&gt;Być może to wszystko nie dotyczy władzy. Może w gruncie rzeczy nie chodzi o to, kto ma kogo na własność, kto może komu co bezkarnie zrobić, włącznie z odebraniem życia. (…) Może chodzi o to, kto może komu co zrobić i uzyskać przebaczenie. Nie mówcie mi, że w gruncie rzeczy to się sprowadza do tego samego.
** Autor: [[Margaret Atwood]], ''Opowieść podręcznej'', przeł. Zofia Uhrynowska-Hanasz, Wielka Litera, Warszawa 2017, rozdz. 23, s. 162–163.
** Zobacz też: [[władza]]

* Pochwalon bądź, o mój Panie, przez tych, co przebaczają ze względu na Twą miłość.
** Autor: [[Franciszek z Asyżu]]
** Źródło: [https://www.franciszkanie.pl/artykuly/piesn-sloneczna ''Pieśń słoneczna''], franciszkanie.pl

* Przebaczenie jest najtrudniejszą miłością.
** Autor: [[Albert Schweitzer]]

* Przebaczenie wyzwala duszę. Dlatego jest w nim taka siła.
** Autor: [[Nelson Mandela]]
** Źródło: ''Mandela w oczach rysowników'', tłum. „Forum”, 20 grudnia 2013.

* Wszystko zrozumieć to wszystko przebaczyć.
** Autor: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], powieść ''Ostatnia brygada'', cz. 2, rozdz. VI
** Opis: wypowiedź Leny w rozmowie Dowmuntem.

'''Zobacz też:'''
* [[wybaczenie]]


[[Kategoria:Uczucia i emocje]]</text>
      <sha1>53um936bskaz7xjaenbtrd94ygeyxk1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Strajk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22402</id>
    <revision>
      <id>644566</id>
      <parentid>597720</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T20:18:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowy cytat</comment>
      <origin>644566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10287" sha1="fdd2imlj0bvoxn8ppmjv0g8362irnfl" xml:space="preserve">[[Plik:&quot;Der Streik&quot; von Robert Koehler.jpg|mały|{{center|Robert Koehler, ''Der Streik'', 1886}}]]
[[Plik:Munkácsy Sztrájk 1895.JPG|mały|{{center|Munkácsy Mihály, ''Sztrájk'', 1895}}]]
[[Plik:Grève étudiante Québec 2005 - 4.JPG|mały|{{center|Strajk studentów w Quebecu (2005)}}]]
[[Plik:Stanisław Lentz, Strajk.jpg|mały|{{center|Stanisław Lentz, ''Strajk'' (1910)}}]]
'''[[w:Strajk|Strajk]]''' – forma nacisku i protestu społecznego stosowana przez różne grupy społeczne, głównie jednak przez pracowników najemnych.
* Brud na rękach, na duszy i w słowach,&lt;br /&gt;pot na twarzy i krew mamy w ustach.&lt;br /&gt;Strajkujemy, żeby głód zastrajkował,&lt;br /&gt;żeby chłód – żeby brud ustał!
** Autor: [[Marian Piechal]], ''Strajk''

* Dwa miliony dni strajku w ciągu roku – to palące piętno hańby na czole kapitału. Obojętnie nam jakiego chrztu… Te same dwa miliony – to cierniowe kolce i laurowe liście z owego podwójnego wieńca na czole proletariusza. To wynik zbrodniczego wyzysku, zamaskowanego wielkimi słowami hochsztaplerstwa rekinów przemysłu i drobnych szczupaczków, żerujących na nędzy klasy robotniczej. Ale jeszcze jedno: cyfry, statystyki, a za nimi i ów rozpłakany,, Express” przyznają, że tło ekonomiczne – to powód prawie wszystkich strajków. A gdzie teraz – panowie – te wszystkie strajki, przy których grzmieliście, cnotliwie nadęci, o obcych agenturach, wywrotowej robocie, antypaństwowości itd.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/dwa-miliony-dni-walki-proletariatu-hanby-kapitalu/ ''Dwa miliony dni walki proletariatu – hańby kapitału''] „Tydzień Robotnika”, 1937

* Miałem za sobą czterdzieści pięć lat życia w dyscyplinie wojskowej. Słowo strajk było dla mnie zawsze czymś odpychającym. Z zasady nie zgadzałem się z użyciem przymusu tak przez pracodawców jak i pracowników.
** Autor: [[Eugeniusz Pławski]]

* Pierwszą elektryzującą iskrę, która zbudziła łódzkie proletariackie masy z głuchego snu, stanowiła idea święta pierwszomajowego. Światowe święto pracy, które w Rosji właściwej – częściowo wskutek różnicy kalendarzy – nie mogło się do końca zakorzenić i dopiero w minionych latach poprzez imponujący [wzrost] czasu wolnego od pracy wkroczyło w rosyjski ruch masowy. W zaborze rosyjskim odwrotnie – od początku zostało przyjęte entuzjastycznie i było obchodzone w Warszawie przez dziesiątki tysięcy [ludzi] w czasie wolnym od pracy. W 1892 roku Łódź wkroczyła nagle na pierwszy plan: pierwszego maja 60 000 włókniarzy rozpoczęło strajk, żądając ośmiogodzinnego dnia pracy i po raz pierwszy ten stający się rzeką ruch rozlał się w burzliwy, dziesięciodniowy, masowy strajk, który został ostatecznie krwawo stłumiony przez carskie żołdactwo.
** Autor: [[Róża Luksemburg]]
** Źródło: [http://www.praktykateoretyczna.pl/roza-luksemburg-o-nadludzkiej-walce-w-lodzi/ ''O nadludzkiej walce w Łodzi''], „Der Textil-Arbeiter” nr 31, 1913

* Punktualnie o jedenastej przed południem 1 lutego 1905 roku zawyły syreny fabryki kotłów parowych i konstrukcji mechanicznych „W. Fitzner i K. Gamper” w Sosnowcu. Tak w Zagłębiu rozpoczęła się rewolucja. Robotnicy zatrzymali maszyny i ruszyli do okolicznych zakładów pracy nawoływać do strajku powszechnego. (…) Po chwili zaczęły pruć powietrze gwizdki i syreny huty „Katarzyna”, „Deichsla” i inne. Robotnicy wychodząc z fabryk, składali zarządom swoje żądania. Po wręczeniu tych żądań gwarnie i wesoło wychodzono na ulicę, formowano pochód i ze sztandarem lub bez wstępowano do najbliższej fabryki, ogłaszając strajk.
** Autor: Stanisław Andrzej Radek
** Źródło: ''Rewolucja w Zagłębiu Dąbrowskim. 1894–1905–1914'', wyd. Oddziału Stowarzyszenia Byłych Więźniów Politycznych, Sosnowiec 1929.
** Zobacz też: [[rewolucja 1905 roku]]

* Rady robotnicze (…) Przeprowadziły strajk generalny, jeden z najlepiej zorganizowanych w historii ruchu robotniczego. Na ulicach węgierskich miast kręciło się bezradnie kilka tysięcy radzieckich czołgów, ale fabryki nie produkowały nic. Nie funkcjonowała kolej, stały tramwaje i autobusy, a urzędy pocztowe i telefony przyjmowały zlecenia tylko za zgodą rad. Kadar kontrolował tylko urzędników i nikogo ponadto. 200-tysięczna armia rosyjska wystarczyła, by stłumić opór źle uzbrojonych powstańców, nie mogła jednak wznowić życia społecznego na Węgrzech. To mogły uczynić tylko rady.
** Autor: Leszek Nowak, [http://lewicowo.pl/nauki-rewolucji-wegierskiej/ ''Nauki rewolucji węgierskiej'']
** Opis: o funkcjonowaniu rad robotniczych w Węgrzech po radzieckiej interwencji.

* Rozwój wielkiego przemysłu, którego narodziny przypadły na wiek XVIII, poza wywołaniem kompletnego przewrotu w dziedzinie gospodarczej i społecznej, stał się źródłem wielu zjawisk nieznanych uprzednio ludzkości. Na widownię wystąpiły bowiem zwiększające się liczebnie z roku na rok masy robotnicze, które toczyć zaczęły spory z chlebodawcami, walcząc o najkorzystniejsze warunki pracy i płacy. Jednym ze środków prowadzących do tego celu było dobrowolne, gromadne zaprzestanie pracy, a więc strajk.
** Źródło: [http://lewicowo.pl/pierwszy-strajk-w-polsce-przed-250-laty/ ''Pierwszy strajk w Polsce przed 250 laty''], „Oświata”, 1937

* Strajkujący urzędnik nigdy nie ma racji. Po to jest urzędnikiem, żeby państwo mogło na niego liczyć.
** Źródło: serial ''[[Ekipa]]''

* Tak się martwią cne burżuje:&lt;br /&gt;Jak ten strajk nasz kraj rujnuje!&lt;br /&gt;Stoi warsztat i fabryka –&lt;br /&gt;Drzyj tu skórę robotnika!&lt;br /&gt;Wzdycha burżuj, klnie dobrodziej:&lt;br /&gt;Takie strajki? To w nas godzi!&lt;br /&gt;Walczcie sobie inną bronią,&lt;br /&gt;Takie strajki skarby trwonią.&lt;br /&gt;Ludu! Własny kraj swój palisz:&lt;br /&gt;Taki strajk – ach, to paraliż.&lt;br /&gt;My ni nogą, ani ręką&lt;br /&gt;I śpiewamy chórem cienko.&lt;br /&gt;Już ci poznasz z tych tu zgliszczy,&lt;br /&gt;Jak ten strajk kraj do cna zniszczy.&lt;br /&gt;Jak tu słychać wśród kozery,&lt;br /&gt;Grzmią tak „Gońce” i „Kuriery”.
** Źródło: ''Piosenka o strajkach'', „Krytyka”, Kraków 1909

* To, co się dzieje dzisiaj w Polsce, związane z tym strajkiem, to jest też dobra lekcja dla wszystkich. Jeżeli kiedykolwiek państwo zechcecie zastrajkować, to też będziecie opluci, zmieszani z błotem, będziecie uważani za przeciwników politycznych, za wrogów ojczyzny, za wrogów Jezusa Chrystusa Króla Polski.
** Autor: [[Maciej Stuhr]]
** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/strajk-nauczycieli-maciej-stuhr-wspiera-strajkujacych-nauczycieli,927691.html ''„Jeżeli kiedykolwiek państwo zechcecie zastrajkować, to też będziecie opluci”''], tvn24.pl, 15 kwietnia 2019.
** Zobacz też: [[Strajk nauczycieli w Polsce w 2019 roku]]

* W fabrykach Dietla i Schoena, gdzie majstrowie próbowali odwieść załogę od strajku, zdetonowano przygotowane wcześniej ładunki wybuchowe. Coraz więcej robotników opuszczało zakłady i wychodziło na ulice, tłum gęstniał (…) Olbrzymi pochód liczący ponad 10000 osób z rozwianymi sztandarami i ze śpiewem ''Czerwonego sztandaru'' ruszył do Dąbrowy, aby zatrzymać tamtejsze kopalnie i fabryki.
** Autor: [[Stanisław Andrzej Radek]], ''Rewolucja w Zagłębiu Dąbrowskim. 1894–1905–1914'', wyd. Oddziału Stowarzyszenia Byłych Więźniów Politycznych, Sosnowiec 1929.

* Wszystkie sale miejskie, wszystkie większe fabryki, place, ulice bywały zajmowane przez tłumy wiecujące. Strajk powszechny wziął miasto w swoje posiadanie. Koleje stały. Gazety nie wychodziły. Nie było innego sposobu porozumiewania się, jak tylko na wiecu. Społeczeństwo odwykło od mówienia publicznie po polsku. Ćwiczyło się, a jednocześnie działało politycznie. Hasło sądów polskich, hasło polskiej gminy wiejskiej, hasło polskiej szkoły tu wzięły swój początek.
** Autor: [[Stanisław Posner]]
** Źródło: przedmowa do książki [[Andrzej Strug|Andrzeja Struga]], ''Ludzie podziemni'', Warszawa 1926.

* Zastraszanie, represje i bezwzględna kontrola stały się powszechnie stosowanym sposobem zarządzania pracownikami stosowanym w zakładach pracy w całym kraju. Działalność związkowa bywa dziś traktowana jak przestępstwo. W Polsce walka o lepsze warunki pracy podlega prawnym ograniczeniom nieznanym w całej Unii Europejskiej. Kiedy w innych krajach pracownicy mogą swobodnie strajkować w imię swoich interesów, nasze państwo odbiera nam kluczowe narzędzia tej walki. (…) Obecne polskie prawo regulujące spór zbiorowy i strajk jest oparte na restrykcjach jeszcze ze stanu wojennego. Celem przepisów z 1982 było uniemożliwienie prowadzenia strajków (…). 35 lat temu, w 1991 roku elity solidarnościowe wprowadziły ustawę o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Ustawa podtrzymała większość obostrzeń z okresu dyktatury Jaruzelskiego. To właśnie masowe strajki robotnicze doprowadziły do przemian ustrojowych w Polsce, a mimo to polskie prawo sprawia, że skuteczne organizowanie się wobec wyzysku jest karkołomne.
** Autor: [[Jarosław Urbański]], [https://ozzip.pl/informacje/ogolnopolskie/item/3189-mobilizacja-pochod-pierwszomajowy-warszawa-2026 ''Mobilizacja na pochód pierwszomajowy w Warszawie: DOŚĆ ZAKAZU STRAJKÓW!''], ozzip.pl, 6 kwietnia 2026.

* Związek właśnie rozpoczął akcję&lt;br /&gt;przeciw nowej obniżce płacy,&lt;br /&gt;były strajki i demonstracje,&lt;br /&gt;wielki wiec na Bankowym placu.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Icek Gutkind stał z transparentem,&lt;br /&gt;kiedy była szarża policji.&lt;br /&gt;Wzięli Icka z uchem rozciętem&lt;br /&gt;do więzienia prosto z ulicy.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Siedzi Icek już czwarte lato,&lt;br /&gt;ciężki wyrok dostał na sprawie.&lt;br /&gt;Na wolności świeci za kratą&lt;br /&gt;piękny księżyc ulicy Pawiej.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Zajrzy w okno, pójdzie gdzie indziej,&lt;br /&gt;świecić Dzikiej czy Karmelickiej…&lt;br /&gt;Co on wie o leku Gutkindzie,&lt;br /&gt;kto z nas wie, co się dzieje z Ickiem?&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Na Pawiaku jest krawców wielu.&lt;br /&gt;W życiu ludzkim są różne smutki.&lt;br /&gt;Jeszcze rok… Nowy strajk w Murdzielu&lt;br /&gt;poprowadzi towarzysz Gutkind!
** Autor: [[Władysław Broniewski]], ''Księżyc ulicy Pawiej''


[[Kategoria:Strajki|!]]</text>
      <sha1>fdd2imlj0bvoxn8ppmjv0g8362irnfl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eugenia Mandal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22841</id>
    <revision>
      <id>644547</id>
      <parentid>644490</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:29:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="473" sha1="a3op6i6u7u8rexs2gpue3bowbfawx36" xml:space="preserve">'''[[w:Eugenia Mandal|Eugenia Mandal]]''' (1956–2025) – polska profesor psychologii, profesor nauk humanistycznych.
* To zdolność do stawiania drugiej osobie wymagań i egzekwowania ich, do przeprowadzanie swojej woli, nawet jeśli pojawia się opór. Jednocześnie – to kontrola ważnych zasobów.
** Opis: o [[władza|władzy]].
** Źródło: ''Miłość, władza i manipulacja w bliskich związkach''


{{SORTUJ:Mandal, Eugenia}}
[[Kategoria:Polscy psycholodzy]]</text>
      <sha1>a3op6i6u7u8rexs2gpue3bowbfawx36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrzej Kostyra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23380</id>
    <revision>
      <id>644548</id>
      <parentid>644491</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1642" sha1="cd9nvgrb9fovf4mx4k81azfsfusf5hu" xml:space="preserve">'''[[w:Andrzej Kostyra|Andrzej Kostyra]]''' (ur. 1950) – polski komentator [[sport]]owy specjalizujący się w [[boks]]ie, kierownik działu sportowego „Super Expressu”.
* Bates to puszka soku pomidorowego do znokautowania.
** Opis: podczas walki Jeremy Bates – Andrzej Gołota.
** Źródło: [http://www.zczuba.pl/zczuba/1,90957,6052365,Walka_Adamek___Cunningham_w_porownaniach_Andrzeja.html zczuba.pl]
** Zobacz też: [[nokaut]]

* Byrdowi trener potrzebny jest mnie więcej tak, jak Einsteinowi nauczyciel matematyki.
** Opis: podczas drugiej walki Chris Byrd – Władimir Kliczko.
** Źródło: [http://www.zczuba.pl/zczuba/1,90957,6052365,Walka_Adamek___Cunningham_w_porownaniach_Andrzeja.html zczuba.pl]
** Zobacz też: [[trener]]

* Morales ma wzrok mętny jak dwudniowe piwo.
** Opis: podczas drugiej walki Erik Morales – Manny Pacquiao.
** Źródło: [http://www.zczuba.pl/zczuba/1,90957,6052365,Walka_Adamek___Cunningham_w_porownaniach_Andrzeja.html zczuba.pl]

* Obrona Briggsa śmierdzi jak dworcowa knajpa.
** Opis: podczas pierwszej walki Paul Briggs – Tomasz Adamek.
** Źródło: [http://www.zczuba.pl/zczuba/1,90957,6052365,Walka_Adamek___Cunningham_w_porownaniach_Andrzeja.html zczuba.pl]

* Whitaker ma mniej więcej takie szanse jak kropla rosy w piekle.
** Opis: podczas walki Etienne Whitaker – Paul Briggs.
** Źródło: [http://www.zczuba.pl/zczuba/1,90957,6052365,Walka_Adamek___Cunningham_w_porownaniach_Andrzeja.html zczuba.pl]

'''Zobacz też:'''
* [[wpadki komentatorów sportowych]]


{{SORTUJ:Kostyra, Andrzej}}
[[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze sportowi]]</text>
      <sha1>cd9nvgrb9fovf4mx4k81azfsfusf5hu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nędznicy (powieść)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24286</id>
    <revision>
      <id>644533</id>
      <parentid>644271</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T17:05:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nieumyty Skandynaw</username>
        <id>61486</id>
      </contributor>
      <comment deleted="deleted" />
      <origin>644533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13607" sha1="dw7putn7wkmyr8v9y8og0v5kz60s31q" xml:space="preserve">{{dopracować|Sprawdzić, czy dodane wcześniej cytaty pochodzą z tego samego wydania.}}
'''[[w:Nędznicy|Nędznicy]]''' (fr. ''Les Misérables'') – pięcioczęściowa powieść [[Wiktor Hugo|Wiktora Hugo]]; tłumaczenie – Krystyna Byczewska.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Ebcosette.jpg|mały|{{center|Portret Kozety&lt;br /&gt;z pierwszego wydania ''Nędzników''&lt;br /&gt;(rys. Emile Bayard)}}]]
===A===
* A bezdenna rozpacz i najwyższa inteligencja tworzą szczególnie niebezpieczne połączenie krańcowości.

===B===
* Bezczelność wypływa z uczucia wstydu.

* Bezlitosna, uczciwa radość fanatyka wśród najsroższego okrucieństwa zachowuje jakiś blask ponury i godny szacunku.

* (…) bezprawiem jest wszystko poza dwoma prawami: przede wszystkim prawem człowieka, następnie prawem narodu.

* Bieda, jeśli nie wypaczy młodości, działa na nią wspaniale, bo kieruje całą siłę woli ku wysiłkowi, a całą duszę ku szczytnym pragnieniom. Bieda szybko obnaża materialną stronę życia i wykazuje jej ohydę; stąd niewysłowione wzloty ku życiu idealnemu.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 398

* Błędy kobiet, dzieci, sług, ludzi słabych, biednych i ciemnych (…) są błędami mężów, ojców, zwierzchników, ludzi silnych, bogatych i wykształconych.

* Bo miłość jest jak drzewo: sama z siebie rośnie, głęboko zapuszcza korzenie w całą istotę człowieka i nieraz, na ruinie serca, dalej się zieleni.

* … bowiem rzecz to groźna, gdy spokój człowieka upodabnia się do chłodu posągu.

===C===
* Ciekawość zakochanych nie sięga daleko poza ich miłość.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom IV, s. 381

* (…) człowiek nie jest okręgiem z jednym środkiem – jest elipsą z dwoma ogniskami. Jedno to fakty, a drugie, poglądy.

* Człowiek sprawiedliwy może marszczyć brwi, ale nigdy nie uśmiecha się złośliwym uśmiechem. Rozumiemy gniew, nie rozumiemy złośliwości.

===D===
* Dążąc do prawdy, można zejść na manowce.

* Dla nas zaś w historii, gdzie dobroć jest rzadkim klejnotem, człowiek dobry ma chyba pierwszeństwo przed człowiekiem wielkim.

* Dusza nie poddaje się rozpaczy, nim nie wyczerpie wszystkich złudzeń.

* Dusza pomaga ciału, a w pewnych chwilach dźwiga je. Jedyny to ptak, co podtrzymuje swoją klatkę.
** ''L’âme aide le corps, et à de certains moments le soulève. C’est le seul oiseau qui soutienne sa cage.'' (fr.)
** Źródło: część trzecia, księga piąta ''Dobra strona nieszczęścia'', tłum. anonimowy

===G===
* Gdy się kogoś nie widuje, można mu przypisywać wszelkie cnoty.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 331

===I===
* … i dla tych nawet, którzy przeczą nadprzyrodzonym wcieleniom, cóż oznacza krzyż? Zabójstwo mędrca.

* Istnieją ludzie, którzy wydają się od urodzenia przeznaczeni, żeby być „podszewką”, stroną lewą, dopełnieniem. (…) Żyją tylko oparci o kogoś; imię ich zawsze jest na drugim miejscu i zawsze poprzedza je spójnik „i”; nie mają własnego istnienia; są odbiciem cudzego losu.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 359

===K===
* Kiedy wyszedł z wstrętnego miejsca zwanego kaźnią, biskup zadał taki ból jego duszy, jaki zbyt gwałtowne światło zadaje oczom przywykłym do ciemności.

* Kobiety bawią się swoją urodą jak dzieci nożem. I ranią się.

* Książka to chłodny, lecz pewny przyjaciel.

* Kto widział tylko nędzę mężczyzny, ten nic nie widział – musi zobaczyć nędzę kobiety. Kto widział tylko nędzę kobiety, ten nic nie widział – musi zobaczyć nędzę dziecka.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 481

===L===
* Lalka – to przemożna potrzeba, a zarazem jeden z najbardziej uroczych instynktów małych dziewczynek. Troszczyć się o kogoś, okrywać, stroić, ubierać, rozbierać, ubierać na nowo, pouczać, łajać nieco, kołysać, pieścić, usypiać, wyobrażać sobie, że „coś” jest „kimś” – w tym zawiera się cała przyszłość kobiety. Tak marząc i szczebiocąc, robi wyprawki i pieluszki, szyjąc sukieneczki, staniczki i kaftaniki, dziecko staje się dziewczynką, dziewczynka staje się młodą dziewczyną, młoda dziewczyna – kobietą. Ostatnia lalka zamienia się w pierwsze dziecko.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II

===M===
* Młodość to pora łatwych związków i szybkiego zabliźniania się ran. (…) W tym wieku twarze mówią od razu wszystko. Słowa są zbędne. O niejednym młodzieńcu rzec by można, że ma gadatliwą twarz. Jedno spojrzenie – i znajomość zawarta.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 366

* Młodzieniec bogaty ma sto różnych rozrywek świetnych i trywialnych zarazem: wyścigi, polowania, psy, tytoń, karty, smaczne jedzenie i resztę, które rozwijają niskie strony duszy kosztem subtelnych uczuć wyższego rzędu. Młodzieniec ubogi z trudem zdobywa kawałek chleba; jeść musi; ale – poza jedzeniem – zostają mu tylko marzenia.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 398

* Myli się ten, kto sądzi, że zły los może się wyczerpać, że kiedykolwiek można dosięgnąć dna czegokolwiek.

* Myśl jest pracą umysłu, marzenie jest jego rozkoszą. Kto myśl zastępuje marzeniem, ten nie odróżnia pożywienia od trucizny.

===N===
* Najwyższe szczęście w życiu to świadomość, że jest się kochanym; kochanym dla samego siebie, a raczej kochanym pomimo samego siebie.

* Nędza – niemal zawsze zła macocha – bywa czasami matką; z ubóstwa rodzi się moc ducha i umysłu; nędza jest karmicielką dumy; nieszczęście jest dobrym pokarmem dla wielkich dusz.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 390

* Nikt tak nie kocha światła jak ślepiec.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom I, s. 760

* Nie lękajmy się nigdy złodziei ani morderców. To niebezpieczeństwa zewnętrzne, niebezpieczeństwa błahe. Lękajmy się samych siebie. (…) Prawdziwie wielkie niebezpieczeństwa są wewnątrz nas.

* Nad geniuszami duch starości nie ma władzy.

* Na pewnym szczeblu nędzy człowiek w swym odrętwieniu nie złorzeczy już złu i nie dziękuje za dobroć.

* Nasze radości są utkane z cienia.

* Nietrudno jest być dobrym; trudno jest być sprawiedliwym.

* Niech wiedza będzie nektarem. Używać życia – jakiż to marny cel i jaka nędzna ambicja! Bydlę używa życia. Myśleć – oto prawdziwy triumf duszy.

* Niesprawiedliwość uczyniła ją kłótliwą; nędza sprawiła, że stała się brzydką. Zostały jej tylko piękne oczy, na które przykro było patrzeć, zdawało się bowiem, że po to tylko są takie wielkie, aby pomieścić jeszcze więcej smutku.

* Nikt nie śledzi tak bacznie postępowania innych ludzi jak ten, komu nic do tego.

* Nic nie napełnia serca takim smutkiem, jak symetria. Symetria bowiem to nuda; nuda zaś to dno smutku. Rozpaczy nigdy się nie spodziewasz. Można sobie wyobrazić rzecz jeszcze straszniejszą niż piekło mąk – piekło nudy.

* (…) nic uparciej nie czepia się człowieka jak właśnie poszlaki i podejrzenia.

* Nie można nakłonić umysłu, by poniechał jakiejś myśli, tak jak nie można zmusić morza, by nie zalewało brzegu. Dla marynarza zwie się to przypływem, dla winowajcy – wyrzutem sumienia. Bóg wzburza duszę jak ocean.

* Nie ograniczajmy umysłu ludzkiego: tłumienie jest złem.

* Nie jest bezczynnym ten, kto się pogrąża w myślach. Istnieje trud widoczny i trud niewidoczny.

* Nie oświecajmy nigdy ludu pozornym światłem!

===O===
* Obdarzcie jakąś istotę wszystkim tym, co zbędne, i odbierzcie jej to co konieczne – a będziecie mieć ulicznika.

* Obywatele, dziewiętnasty wiek jest wielki, ale dwudziesty będzie szczęśliwy! W niczym nie będzie podobny do dawnych dziejów; nie trzeba się będzie lękać – jak dzisiaj – podboju, najazdu, uzurpacji władzy, zbrojnej rywalizacji narodów, (…) walk dwóch religii ścierających się jak dwa kozły z cienia na moście nieskończoności; nie trzeba się będzie lękać głodu, wyzysku, prostytucji z nędzy, ubóstwa z bezrobocia, szafotu, miecza, bitew, ani żadnych innych rozbojów przypadku w puszczy wydarzeń. Można by niemal powiedzieć: nie będzie wydarzeń. Zapanuje powszechna szczęśliwość. Rodzaj ludzki będzie posłuszny swojemu prawu, podobnie jak glob ziemski posłuszny jest swojemu; przywrócona zostanie harmonia między duszą a gwiazdą. Dusza będzie krążyła wokół prawdy, jak gwiazda wokół światła.

* Oko duszy nie znajdzie nigdzie tyle blasków i tyle cieni, co w człowieku, nie znajdzie nigdzie na świecie nic równie groźnego, równie zawiłego, równie nieodgadnionego i równie nieskończonego. Jest widok bardziej niezmierzony niż morze – niebo. Jest widok jeszcze bardziej niezmierzony niż niebo – wnętrze duszy ludzkiej. (…) Jakże posępna jest nieskończoność, którą każdy człowiek nosi w sobie.

* (…) o tej haniebnej dacie, o 1772 roku, o szlachetnym, walecznym narodzie, powalonym zdradziecko, o tej potrójnej zbrodni, o tym potwornym podstępie, co stał się prototypem i wzorem wszystkich przerażających rozbiorów, które od tego czasu dotknęły wiele szlachetnych narodów, wymazując, by tak rzec, metryki ich urodzenia.

===P===
* Piękno wielkich niebezpieczeństwo polega na tym, że ukazuje braterstwo obcych sobie ludzi.

* Powiedziano gdzieś, że błądzić jest rzeczą ludzką, ja zaś mówię, że błądzić jest rzeczą miłości!

* Powszechny śmiech jest wspólnikiem powszechnego poniżenia.

* Przeznaczenie nie biegnie prostą drogą, nie ściele się przed oczyma człowieka jak równa aleja; na swoje ślepe zaułki, ciemne zakręty, nieznane rozdroża, prowadzące w różne kierunki.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom IV, s. 339

===R===
* Równie trudno sobie wyobrazić małą dziewczynkę bez lalki jak kobietę bez dziecka; i obie są prawie równie nieszczęśliwe.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II

===S===
* Są ludzie, którzy za wszelką cenę pragną mieć znaczenie i zwracać na siebie uwagę; tam gdzie nie mogą być wyrocznią, stają się błaznami.

* Słowa kłamią. Nie wierzmy ślepo we wskazówki, które nam dają.

* Słowa spadające jedno po drugim na papier można by nazwać kroplami duszy.

* Straszna to rzecz być szczęśliwym! Jak to człowieka zaspokaja! Jak mu to wystarcza! Jak łatwo, osiągnąwszy fałszywy cel życia – szczęście, zapomina się o jego celu prawdziwym – obowiązku!
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom IV, s. 393

===Ś===
* Ścieki to sumienie miasta. (…) Kupa śmieci ma te zaletę, że nie kłamie.

* Ściek jest wynikiem. Mówi wszystko. Ta szczerość nieczystości podoba się nam i działa kojąco na duszę. Kiedy przez całe życie człowiek musi oglądać wielkopańskie miny, jakie stroją racje stanu, świętość przysięgi, mądrość polityczna, sprawiedliwość ludzka, uczciwość zawodowa, koniunkturalna niezłomność zasad, nieprzekupne togi – doznaje ulgi wchodząc do kanału i widząc błoto, które jest na swoim miejscu.

* Święte prawo Chrystusa rządzi naszą cywilizacją, ale jeszcze nie przeniknęło jej do głębi. Mówi się, że cywilizacja europejska zniosła niewolnictwo. To nieprawda. Niewolnictwo istnieje nadal, ale gnębi już tylko kobietę i nazywa się prostytucją.

===T===
* Taka już jest właściwość pruderii – tym pilniej strzec, im twierdza jest mniej zagrożona.

===U===
* Ulicznik to stworzenie, które się bawi, ponieważ jest nieszczęśliwe.

* Umierać – to nic; straszne jest nie żyć.

* Uprawnieniem każdego człowieka jest wolność, która kończy się tam, gdzie zaczyna się sfera wolności drugiego człowieka.

===W===
* W zakamarkach bigoterii kryje się ciekawość dla gorszących spraw.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 332

* (…) wejść wysoko nie znaczy zabezpieczyć się przed upadkiem.

* Winny jest nie ten co grzeszy, lecz ten, co szerzy ciemnotę.

* Wszystkie społeczne zamachy stanu naszych czasów wywodzą się z rozbioru Polski. Rozbiór Polski – to teoremat, z którego wszystkie współczesne zbrodnie polityczne wynikają jak wnioski. Od wieku już prawie każdy despota, każdy zdrajca powołuje się, zatwierdza, kontrasygnuje i parafuje „''ne varietur''” rozbiór Polski. Kiedy się przegląda dokumenty dzisiejszych zdrad, ta zdrada wysuwa się na pierwsze miejsce. Kongres wiedeński przyjrzał się tej zbrodni, nim dokonał swojej. Rok 1772 to ujadanie sfory, rok 1815 – to podział łupów.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 353

===Z===
* Zdarzają się ojcowie, którzy nie kochają swoich dzieci; ale nie ma dziadka, który by nie uwielbiał swojego wnuka.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 396

* Zrobić karierę – oto nauka, którą z góry, kropla po kropli, sączy nam zepsucie.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2001, tom I, s. 64

===Ż===
* Życie, nieszczęście, samotność, opuszczenie, bieda – to pola bitew, które mają swoich bohaterów; bohaterów nieznanych, większych nieraz od bohaterów głośnych na cały świat.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 390


[[Kategoria:Nędznicy|!]]</text>
      <sha1>dw7putn7wkmyr8v9y8og0v5kz60s31q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644535</id>
      <parentid>644533</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T17:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Morkoz</username>
        <id>61426</id>
      </contributor>
      <comment>LTA</comment>
      <origin>644535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13585" sha1="rd93gamjdsdl22wm8uf5spc5duvvmk4" xml:space="preserve">{{dopracować|Sprawdzić, czy dodane wcześniej cytaty pochodzą z tego samego wydania.}}
'''[[w:Nędznicy|Nędznicy]]''' (fr. ''Les Misérables'') – pięcioczęściowa powieść [[Wiktor Hugo|Wiktora Hugo]]; tłumaczenie – Krystyna Byczewska.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Ebcosette.jpg|mały|{{center|Portret Kozety&lt;br /&gt;z pierwszego wydania ''Nędzników''&lt;br /&gt;(rys. Emile Bayard)}}]]
===A===
* A bezdenna rozpacz i najwyższa inteligencja tworzą szczególnie niebezpieczne połączenie krańcowości.

===B===
* Bezczelność wypływa z uczucia wstydu.

* Bezlitosna, uczciwa radość fanatyka wśród najsroższego okrucieństwa zachowuje jakiś blask ponury i godny szacunku.

* (…) bezprawiem jest wszystko poza dwoma prawami: przede wszystkim prawem człowieka, następnie prawem narodu.

* Bieda, jeśli nie wypaczy młodości, działa na nią wspaniale, bo kieruje całą siłę woli ku wysiłkowi, a całą duszę ku szczytnym pragnieniom. Bieda szybko obnaża materialną stronę życia i wykazuje jej ohydę; stąd niewysłowione wzloty ku życiu idealnemu.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 398

* Błędy kobiet, dzieci, sług, ludzi słabych, biednych i ciemnych (…) są błędami mężów, ojców, zwierzchników, ludzi silnych, bogatych i wykształconych.

* Bo miłość jest jak drzewo: sama z siebie rośnie, głęboko zapuszcza korzenie w całą istotę człowieka i nieraz, na ruinie serca, dalej się zieleni.

* … bowiem rzecz to groźna, gdy spokój człowieka upodabnia się do chłodu posągu.

===C===
* Ciekawość zakochanych nie sięga daleko poza ich miłość.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom IV, s. 381

* (…) człowiek nie jest okręgiem z jednym środkiem – jest elipsą z dwoma ogniskami. Jedno to fakty, a drugie, poglądy.

* Człowiek sprawiedliwy może marszczyć brwi, ale nigdy nie uśmiecha się złośliwym uśmiechem. Rozumiemy gniew, nie rozumiemy złośliwości.

===D===
* Dążąc do prawdy, można zejść na manowce.

* Dla nas zaś w historii, gdzie dobroć jest rzadkim klejnotem, człowiek dobry ma chyba pierwszeństwo przed człowiekiem wielkim.

* Dusza nie poddaje się rozpaczy, nim nie wyczerpie wszystkich złudzeń.

* Dusza pomaga ciału, a w pewnych chwilach dźwiga je. Jedyny to ptak, co podtrzymuje swoją klatkę.
** ''L’âme aide le corps, et à de certains moments le soulève. C’est le seul oiseau qui soutienne sa cage.'' (fr.)
** Źródło: część trzecia, księga piąta ''Dobra strona nieszczęścia'', tłum. anonimowy

===G===
* Gdy się kogoś nie widuje, można mu przypisywać wszelkie cnoty.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 331

===I===
* … i dla tych nawet, którzy przeczą nadprzyrodzonym wcieleniom, cóż oznacza krzyż? Zabójstwo mędrca.

* Istnieją ludzie, którzy wydają się od urodzenia przeznaczeni, żeby być „podszewką”, stroną lewą, dopełnieniem. (…) Żyją tylko oparci o kogoś; imię ich zawsze jest na drugim miejscu i zawsze poprzedza je spójnik „i”; nie mają własnego istnienia; są odbiciem cudzego losu.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 359

===K===
* Kiedy wyszedł z wstrętnego miejsca zwanego kaźnią, biskup zadał taki ból jego duszy, jaki zbyt gwałtowne światło zadaje oczom przywykłym do ciemności.

* Kobiety bawią się swoją urodą jak dzieci nożem. I ranią się.

* Książka to chłodny, lecz pewny przyjaciel.

* Kto widział tylko nędzę mężczyzny, ten nic nie widział – musi zobaczyć nędzę kobiety. Kto widział tylko nędzę kobiety, ten nic nie widział – musi zobaczyć nędzę dziecka.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 481

===L===
* Lalka – to przemożna potrzeba, a zarazem jeden z najbardziej uroczych instynktów małych dziewczynek. Troszczyć się o kogoś, okrywać, stroić, ubierać, rozbierać, ubierać na nowo, pouczać, łajać nieco, kołysać, pieścić, usypiać, wyobrażać sobie, że „coś” jest „kimś” – w tym zawiera się cała przyszłość kobiety. Tak marząc i szczebiocąc, robi wyprawki i pieluszki, szyjąc sukieneczki, staniczki i kaftaniki, dziecko staje się dziewczynką, dziewczynka staje się młodą dziewczyną, młoda dziewczyna – kobietą. Ostatnia lalka zamienia się w pierwsze dziecko.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II

===M===
* Młodość to pora łatwych związków i szybkiego zabliźniania się ran. (…) W tym wieku twarze mówią od razu wszystko. Słowa są zbędne. O niejednym młodzieńcu rzec by można, że ma gadatliwą twarz. Jedno spojrzenie – i znajomość zawarta.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 366

* Młodzieniec bogaty ma sto różnych rozrywek świetnych i trywialnych zarazem: wyścigi, polowania, psy, tytoń, karty, smaczne jedzenie i resztę, które rozwijają niskie strony duszy kosztem subtelnych uczuć wyższego rzędu. Młodzieniec ubogi z trudem zdobywa kawałek chleba; jeść musi; ale – poza jedzeniem – zostają mu tylko marzenia.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 398

* Myli się ten, kto sądzi, że zły los może się wyczerpać, że kiedykolwiek można dosięgnąć dna czegokolwiek.

* Myśl jest pracą umysłu, marzenie jest jego rozkoszą. Kto myśl zastępuje marzeniem, ten nie odróżnia pożywienia od trucizny.

===N===
* Najwyższe szczęście w życiu to świadomość, że jest się kochanym; kochanym dla samego siebie, a raczej kochanym pomimo samego siebie.

* Nędza – niemal zawsze zła macocha – bywa czasami matką; z ubóstwa rodzi się moc ducha i umysłu; nędza jest karmicielką dumy; nieszczęście jest dobrym pokarmem dla wielkich dusz.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 390

* Nikt tak nie kocha światła jak ślepiec.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom I, s. 760

* Nie lękajmy się nigdy złodziei ani morderców. To niebezpieczeństwa zewnętrzne, niebezpieczeństwa błahe. Lękajmy się samych siebie. (…) Prawdziwie wielkie niebezpieczeństwa są wewnątrz nas.

* Nad geniuszami duch starości nie ma władzy.

* Na pewnym szczeblu nędzy człowiek w swym odrętwieniu nie złorzeczy już złu i nie dziękuje za dobroć.

* Nasze radości są utkane z cienia.

* Nietrudno jest być dobrym; trudno jest być sprawiedliwym.

* Niech wiedza będzie nektarem. Używać życia – jakiż to marny cel i jaka nędzna ambicja! Bydlę używa życia. Myśleć – oto prawdziwy triumf duszy.

* Niesprawiedliwość uczyniła ją kłótliwą; nędza sprawiła, że stała się brzydką. Zostały jej tylko piękne oczy, na które przykro było patrzeć, zdawało się bowiem, że po to tylko są takie wielkie, aby pomieścić jeszcze więcej smutku.

* Nikt nie śledzi tak bacznie postępowania innych ludzi jak ten, komu nic do tego.

* Nic nie napełnia serca takim smutkiem, jak symetria. Symetria bowiem to nuda; nuda zaś to dno smutku. Rozpacz ziewa. Można sobie wyobrazić rzecz jeszcze straszniejszą niż piekło mąk – piekło nudy.

* (…) nic uparciej nie czepia się człowieka jak właśnie poszlaki i podejrzenia.

* Nie można nakłonić umysłu, by poniechał jakiejś myśli, tak jak nie można zmusić morza, by nie zalewało brzegu. Dla marynarza zwie się to przypływem, dla winowajcy – wyrzutem sumienia. Bóg wzburza duszę jak ocean.

* Nie ograniczajmy umysłu ludzkiego: tłumienie jest złem.

* Nie jest bezczynnym ten, kto się pogrąża w myślach. Istnieje trud widoczny i trud niewidoczny.

* Nie oświecajmy nigdy ludu pozornym światłem!

===O===
* Obdarzcie jakąś istotę wszystkim tym, co zbędne, i odbierzcie jej to co konieczne – a będziecie mieć ulicznika.

* Obywatele, dziewiętnasty wiek jest wielki, ale dwudziesty będzie szczęśliwy! W niczym nie będzie podobny do dawnych dziejów; nie trzeba się będzie lękać – jak dzisiaj – podboju, najazdu, uzurpacji władzy, zbrojnej rywalizacji narodów, (…) walk dwóch religii ścierających się jak dwa kozły z cienia na moście nieskończoności; nie trzeba się będzie lękać głodu, wyzysku, prostytucji z nędzy, ubóstwa z bezrobocia, szafotu, miecza, bitew, ani żadnych innych rozbojów przypadku w puszczy wydarzeń. Można by niemal powiedzieć: nie będzie wydarzeń. Zapanuje powszechna szczęśliwość. Rodzaj ludzki będzie posłuszny swojemu prawu, podobnie jak glob ziemski posłuszny jest swojemu; przywrócona zostanie harmonia między duszą a gwiazdą. Dusza będzie krążyła wokół prawdy, jak gwiazda wokół światła.

* Oko duszy nie znajdzie nigdzie tyle blasków i tyle cieni, co w człowieku, nie znajdzie nigdzie na świecie nic równie groźnego, równie zawiłego, równie nieodgadnionego i równie nieskończonego. Jest widok bardziej niezmierzony niż morze – niebo. Jest widok jeszcze bardziej niezmierzony niż niebo – wnętrze duszy ludzkiej. (…) Jakże posępna jest nieskończoność, którą każdy człowiek nosi w sobie.

* (…) o tej haniebnej dacie, o 1772 roku, o szlachetnym, walecznym narodzie, powalonym zdradziecko, o tej potrójnej zbrodni, o tym potwornym podstępie, co stał się prototypem i wzorem wszystkich przerażających rozbiorów, które od tego czasu dotknęły wiele szlachetnych narodów, wymazując, by tak rzec, metryki ich urodzenia.

===P===
* Piękno wielkich niebezpieczeństwo polega na tym, że ukazuje braterstwo obcych sobie ludzi.

* Powiedziano gdzieś, że błądzić jest rzeczą ludzką, ja zaś mówię, że błądzić jest rzeczą miłości!

* Powszechny śmiech jest wspólnikiem powszechnego poniżenia.

* Przeznaczenie nie biegnie prostą drogą, nie ściele się przed oczyma człowieka jak równa aleja; na swoje ślepe zaułki, ciemne zakręty, nieznane rozdroża, prowadzące w różne kierunki.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom IV, s. 339

===R===
* Równie trudno sobie wyobrazić małą dziewczynkę bez lalki jak kobietę bez dziecka; i obie są prawie równie nieszczęśliwe.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II

===S===
* Są ludzie, którzy za wszelką cenę pragną mieć znaczenie i zwracać na siebie uwagę; tam gdzie nie mogą być wyrocznią, stają się błaznami.

* Słowa kłamią. Nie wierzmy ślepo we wskazówki, które nam dają.

* Słowa spadające jedno po drugim na papier można by nazwać kroplami duszy.

* Straszna to rzecz być szczęśliwym! Jak to człowieka zaspokaja! Jak mu to wystarcza! Jak łatwo, osiągnąwszy fałszywy cel życia – szczęście, zapomina się o jego celu prawdziwym – obowiązku!
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom IV, s. 393

===Ś===
* Ścieki to sumienie miasta. (…) Kupa śmieci ma te zaletę, że nie kłamie.

* Ściek jest wynikiem. Mówi wszystko. Ta szczerość nieczystości podoba się nam i działa kojąco na duszę. Kiedy przez całe życie człowiek musi oglądać wielkopańskie miny, jakie stroją racje stanu, świętość przysięgi, mądrość polityczna, sprawiedliwość ludzka, uczciwość zawodowa, koniunkturalna niezłomność zasad, nieprzekupne togi – doznaje ulgi wchodząc do kanału i widząc błoto, które jest na swoim miejscu.

* Święte prawo Chrystusa rządzi naszą cywilizacją, ale jeszcze nie przeniknęło jej do głębi. Mówi się, że cywilizacja europejska zniosła niewolnictwo. To nieprawda. Niewolnictwo istnieje nadal, ale gnębi już tylko kobietę i nazywa się prostytucją.

===T===
* Taka już jest właściwość pruderii – tym pilniej strzec, im twierdza jest mniej zagrożona.

===U===
* Ulicznik to stworzenie, które się bawi, ponieważ jest nieszczęśliwe.

* Umierać – to nic; straszne jest nie żyć.

* Uprawnieniem każdego człowieka jest wolność, która kończy się tam, gdzie zaczyna się sfera wolności drugiego człowieka.

===W===
* W zakamarkach bigoterii kryje się ciekawość dla gorszących spraw.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 332

* (…) wejść wysoko nie znaczy zabezpieczyć się przed upadkiem.

* Winny jest nie ten co grzeszy, lecz ten, co szerzy ciemnotę.

* Wszystkie społeczne zamachy stanu naszych czasów wywodzą się z rozbioru Polski. Rozbiór Polski – to teoremat, z którego wszystkie współczesne zbrodnie polityczne wynikają jak wnioski. Od wieku już prawie każdy despota, każdy zdrajca powołuje się, zatwierdza, kontrasygnuje i parafuje „''ne varietur''” rozbiór Polski. Kiedy się przegląda dokumenty dzisiejszych zdrad, ta zdrada wysuwa się na pierwsze miejsce. Kongres wiedeński przyjrzał się tej zbrodni, nim dokonał swojej. Rok 1772 to ujadanie sfory, rok 1815 – to podział łupów.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 353

===Z===
* Zdarzają się ojcowie, którzy nie kochają swoich dzieci; ale nie ma dziadka, który by nie uwielbiał swojego wnuka.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 396

* Zrobić karierę – oto nauka, którą z góry, kropla po kropli, sączy nam zepsucie.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2001, tom I, s. 64

===Ż===
* Życie, nieszczęście, samotność, opuszczenie, bieda – to pola bitew, które mają swoich bohaterów; bohaterów nieznanych, większych nieraz od bohaterów głośnych na cały świat.
** Źródło: wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, tom II, s. 390


[[Kategoria:Nędznicy|!]]</text>
      <sha1>rd93gamjdsdl22wm8uf5spc5duvvmk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan Błoński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30137</id>
    <revision>
      <id>644544</id>
      <parentid>644519</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>przen. cytatu, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2060" sha1="77zxyegj4tf8s1m648rfzjrsnoy4nwv" xml:space="preserve">'''[[w:Jan Błoński|Jan Błoński]]''' (1931–2009) – polski [[historyk]] literatury, krytyk literacki, eseista, tłumacz.
* Tekst nie czytany, nie kochany (lub nie drażniący!) przestaje się mienić znaczeniami. Traci smak, blask, głębię, przestaje opalizować i wieloznaczyć. Zapewne, przenikliwość nie zawsze idzie w parze z dobrymi uczuciami. Z goryczy i nienawiści powstawały także (chociaż rzadziej) znakomite książki krytyczne. Ale ta nienawiść była jeszcze zawiedzioną miłością… Czyżby więc badacz nie powinien wstydzić się łez? Powiedzmy raczej, że powinien obcierać je ukradkiem… Człowiek we łzach widzi źle, ale człowiek bez serca nie widzi nic.
** Źródło: ''Romans z tekstem''

==''Biedni Polacy patrzą na getto'' (1987)==
{{osobne|Biedni Polacy patrzą na getto}}

* Kiedy czyta się to, co o Żydach wypisywano przed wojną, kiedy się odkrywa, ile było w polskim społeczeństwie nienawiści – można się nieraz dziwić, że za słowami nie poszły czyny. Ale nie poszły (albo szły rzadko). Bóg tę rękę zatrzymał. Tak, Bóg, bo jeśli nie wzięliśmy udziału w tej zbrodni, to dlatego, że byliśmy jeszcze trochę chrześcijanami, że w ostatniej chwili pojęliśmy, jak szatańskie to było przedsięwzięcie...
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

* Kraj ojczysty nie jest hotelem, w którym dość sprzątnąć brudy po przypadkowych gościach. Zbudowany jest przede wszystkim z pamięci, inaczej mówiąc, jesteśmy sobą tylko dzięki pamięci o przeszłości. Tą przeszłością nie możemy dowolnie rozporządzać, chociaż – jako jednostki – nie jesteśmy za tę przeszłość bezpośrednio odpowiedzialni. Musimy nosić ją w sobie, chociaż bywa to przykre czy bolesne. I winniśmy dążyć do tego, aby ją oczyścić.
** Zobacz też: [[pamięć]], [[ojczyzna]]


{{SORTUJ:Błoński, Jan}}
[[Kategoria:Polscy eseiści]]
[[Kategoria:Polscy historycy literatury]]
[[Kategoria:Polscy krytycy literaccy]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>77zxyegj4tf8s1m648rfzjrsnoy4nwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Związek zawodowy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39332</id>
    <revision>
      <id>644568</id>
      <parentid>550270</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T20:20:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowy cytat</comment>
      <origin>644568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6423" sha1="10pe9te6gf1qhoomdolid3fsac1ias5" xml:space="preserve">'''[[w:Związek zawodowy|Związek zawodowy]]''' – organizacja społeczna zrzeszająca na zasadzie dobrowolności ludzi pracy najemnej.
* Chyba nigdy tak wiele nie zależało właśnie od nich. Związki zawodowe, zwłaszcza te zrzeszające klasę średnią – pielęgniarki, nauczycielki, policjantów itd. – stanowią ostatnią linię obrony, gdy idzie o dostęp i jakość usług publicznych. Z jednej strony łakomie zerkają na nie wszyscy ci, którzy na zdrowiu i edukacji chcą zarobić. Z drugiej rząd najchętniej pozbyłby się wszelkich zobowiązań wobec obywateli. (…) Wobec tych zagrożeń wszystkie nasze indywidualne kalkulacje i zastrzeżenia okazują się niebezpiecznie krótkowzroczne.
** Autor: [[Maciej Gdula]], [http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130523/gdula-ostatnia-linia-obrony ''Ostatnia linia obrony'', krytykapolityczna.pl, 23 maja 2013]

* Fatalnym błędem Solidarności i OPZZ było przekonanie, że z politykami prawicy czy SLD łączy ich więcej niż ze sobą nawzajem. Zjednoczenie ruchu związkowego to dla mnie największy sukces rządu Tuska (obok autostrad).
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [http://wo.blox.pl/2013/09/Obalic-PO-PiS.html#ListaKomentarzy ''Obalić PO-PiS'', blog Wojciecha Orlińskiego, 10 września 2013]

* Płace są wyższe – a ich rozpiętość niższa – w krajach, w których są silne związki zawodowe (takich jak Niemcy czy Francja). Związki mają wiele wad, ale historycznie odgrywały ważną rolę – wzmacniały pozycję pracowników w rynkowej relacji.
** Autor: [[Adam Leszczyński]], ''Czas na podwyżki'', „Gazeta Wyborcza”, 17–18 sierpnia 2013.
** Zobacz też: [[płaca]]

* Polska będąca kolebką solidarnościowego mitu jest dziś najmniej uzwiązkowionym krajem w Europie. Do związków zawodowych należy w naszym kraju ok. 15 procent zatrudnionych, podczas gdy na całym naszym kontynencie przeciętna wynosi wciąż powyżej 50 proc. W państwach skandynawskich poziom uzwiązkowienia sięga 80 proc., a związki zawodowe są tam najpoważniejszym społecznym partnerem władzy, współzarządzając pieniędzmi i projektami chroniącymi pracowników przed bezrobociem, a także prowadząc na zlecenie państwa szkolenia zawodowe i programy przebranżowienia.
** Autor: [[Cezary Michalski]], [http://www.krytykapolityczna.pl/CezaryMichalski/Chwilowysukcesblokady/menuid-291.html ''Chwilowy sukces blokady'', krytykapolityczna.pl, 24 maja 2012]

* Również dzisiejsza słabość organizacji związkowych bierze się właśnie ze słabości ruchu strajkowego, której towarzyszy fetysz legalizmu i brak zdolności przejścia od protestu w jednym zakładzie czy branży do strajku powszechnego (czego dowodzą na przykład ostatnie strajki w oświacie w 2019 rok). Związki zawodowe nie są dziś zainteresowane strajkiem generalnym i stawiają na rozwiązania polityczne, o których dużo się mówi, ale z których dla świata pracy niewiele wynika.
** Autor: [[Jarosław Urbański]], ''Strajk. Historia buntów pracowniczych'' (2024)

* Rządzący pokazują, gdzie jest miejsce związku zawodowego – na ulicy. Wszelkie apele o spokój w czasie Euro brzmią w tej sytuacji jak kpina. Takie działanie władzy to prowokacja.
** Autor: [[Piotr Duda]], [http://www.solidarnosc.org.pl/pl/aktualnosci/solidarnosc-nie-wpuszczona-do-senatu.html ''„Solidarność” nie wpuszczona do Senatu'', solidarnosc.org.pl, 23 maja 2012]

* W gospodarce skartelizowanej i sfinansjeryzowanej walka związków zawodowych stanie się podwójnie trudna: po pierwsze, ulegnie pogorszeniu obiektywna koniunktura na rynku siły roboczej, gdyż popyt będzie wzrastał wolniej, a podaż szybciej niż obecnie; po drugie, kapitał rzuci się tym bezwzględniej na należną robotnikowi część produktu, aby w ten sposób powetować sobie straty poniesione na rynku światowym. (…) Redukcja wynagrodzenia za pracę jest wszak jednym z najważniejszych środków hamujących spadek stopy zysku.
** Autorka: [[Róża Luksemburg]], ''Reforma socjalna czy rewolucja?'' (1900), w: ''Wybór pism'', t. I, Warszawa 1959, s. 167.

* W latach 90. nasze centrale związkowe potrafiły chronić przywileje i pozycję swojego aparatu, nie potrafiły jednak przekonać mas członkowskich, że są im do czegoś potrzebne. Uwikłały się też w politykę partyjną, ale na sposób głupi, nie używając – jak związane z socjaldemokracją czy chadecją centrale w krajach Europy Zachodniej – partii politycznych jako sojuszników w walce o prawa pracownicze, ale samemu stając się narzędziem realizowania ambicji rozmaitych partyjnych liderów.
** Autor: [[Cezary Michalski]], ''Silny gniew słabych związków'', „Tygodnik Powszechny”, 22 maja 2012.

* Ze skutecznością w naszym związku jest różnie. Za dużo czasu poświęcamy naszej wspaniałej historii, a ja bym chciał aby była równowaga. Musimy być skuteczni bo młodzi ludzie nie zapisują się do nas ze względu na historię. Oni chcą być w skutecznym związku.
** Autor: [[Piotr Duda]], [http://www.solidarnosc.org.pl/pl/aktualnosci/piotr-duda-przewodniczacym-.html solidarnosc.org.pl, 21 października 2010]

* Związki czują się jak ryba w wodzie w państwowych molochach. Tutaj działacze są pod ochroną. W dodatku czerpią profity z zasiadania w radach nadzorczych. Jakoś nikomu przez głowę nie przejdzie, że to konflikt interesów. Przecież nie można skutecznie postawić się dyrektorowi czy prezesowi, skoro idzie się z nim pod rękę i bierze pieniądze.
** Autor: [[Jerzy Wartak]], [http://wyborcza.pl/1,76842,8416421,To_nie__S__gwizdala_na_Tuska.html wyborcza.pl, 23 września 2010]

* Związki zawodowe? Tylko 6 procent pracujących należy do związków, a w mniejszych firmach prywatnych praktycznie ich nie ma. Można powiedzieć, że niestety tylko 6 procent. (…) … ale przecież pod bokiem mamy Niemcy, gdzie „uzwiązkowienie” jest 3–4 razy większe niż w Polsce, a pracodawcy ze związkowcami potrafią wypracować konsens. Związki reprezentują tam nie tylko związkowców, ale i innych pracowników z danej branży. Potrafią to zrobić, dzięki czemu Niemcy rozwijają się najlepiej w Europie.
** Autor: [[Piotr Kuczyński]], [http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20130225/liczy-sie-tylko-pracodawca ''Liczy się tylko pracodawca?'', krytykapolityczna.pl, 25 lutego 2013]


[[Kategoria:Związki zawodowe|!]]</text>
      <sha1>10pe9te6gf1qhoomdolid3fsac1ias5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marci Shore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49690</id>
    <revision>
      <id>644545</id>
      <parentid>644499</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:21:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>grafika, kat., drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1062" sha1="11ur8hhvlx5654xngn43jtnnbfii0q8" xml:space="preserve">[[Plik:Marci Shore (2019).jpg|mały|{{center|Marci Shore (2019)}}]]
'''[[w:Marci Shore|Marci Shore]]''' (ur. 1972) – amerykańska historyczka, badaczka historii Europy Wschodniej. Jej mężem jest [[Timothy Snyder]].
==''Smak popiołów''==
&lt;small&gt;(tłum. Marcin Szuster, wyd. Świat Książki)&lt;/small&gt;
* ''Bardzo rzadko spotyka się ludzi tak prostolinijnych jak on'' – powiedział Finkelstein o Jakubie Bermanie. Chciał, żebym wiedziała coś jeszcze: chciał, żebym wiedziała, że bez względu na wszystko Jakub Berman był dobrym Żydem.
** Źródło: s. 206.
** Zobacz też: [[Jakub Berman]]

* Czekając na przystanku autobusowym Miodowa przy Krakowskim Przedmieściu, przeczytałam czarny napis na czerwonym murze. ''Adolf Hitler miał rację, że Żydów wymordował. Nie ma litości dla wrogów polskości''. Obok kolejne graffiti: ''Żydzi do gazu''. A przecież Żydów już tu nie ma.
** Źródło: s. 129–130.
** Zobacz też: [[Adolf Hitler]]


{{SORTUJ:Shore, Marci}}
[[Kategoria:Amerykańscy historycy]]
[[Kategoria:Amerykańscy Żydzi]]</text>
      <sha1>11ur8hhvlx5654xngn43jtnnbfii0q8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stosunki polsko-niemieckie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62873</id>
    <revision>
      <id>644558</id>
      <parentid>637669</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowy cytat</comment>
      <origin>644558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4461" sha1="abdcebyjyxn2d92170rs6xej6twevf7" xml:space="preserve">'''[[w:Stosunki polsko-niemieckie|Stosunki polsko-niemieckie]]''' – wzajemne relacje polityczne, kulturalne i gospodarcze między Polską i Niemcami od średniowiecza do współczesności, a także dzieje Niemców i mniejszości niemieckiej w Polsce oraz Polaków i mniejszości polskiej w Niemczech.

* Czy tkwi w tym jakiś gen samobójczy? Jeżeli konsekwentnie, krok po kroku, obóz Kaczyńskiego będzie prowadził politykę samoizolacji i wyprowadzania Polski z Unii oraz ponawiał żądania odszkodowań od Niemiec za zniszczenia podczas wojny i okupacji hitlerowskiej – to Polska zostanie bardziej osamotniona niż w 1939 r. To jest mój czarny sen – od Putina Kaczyński nie domaga się żadnych odszkodowań za agresję z 17 września 1939 r., choć jego minister Macierewicz oświadczył, że Rosja prowadzi z Polską wojnę hybrydową.
** Autor: [[Adam Michnik]]
** Źródło: [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,24143828,adam-michnik-jeszcze-10-lat-z-kaczynskim-i-zatesknimy-za.html ''Adam Michnik: jeszcze 10 lat z Kaczyńskim i zatęsknimy za PRL''], wyborcza.pl, 10 listopada 2018.
** Zobacz też: [[Antoni Macierewicz]], [[Jarosław Kaczyński]], [[Niemcy]], [[Polska w Unii Europejskiej]], [[stosunki polsko-rosyjskie]], [[Władimir Putin]]

* Jak świat światem nigdy Niemiec Polakowi nie będzie bratem.
** Opis: [[przysłowia polskie|powiedzenie polskie]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/historia/243766-niemiec-warmiak-o-ii-wojnie-swiatowej-jak-swiat-swiatem-nigdy-niemiec-polakowi-nie-bedzie-bratem-w-tym-jest-prawda ''Niemiec, Warmiak o II wojnie światowej: „Jak świat światem nigdy Niemiec Polakowi nie będzie bratem. W tym jest prawda”''], wpolityce.pl, 8 maja 2015.

* My musimy sobie zdawać sprawę, że jedynym krajem poważnym na świecie, któremu na Polsce zależy w sensie pozytywnym są Niemcy. Nie ma innego kraju na świecie, który by traktował Polskę bardzo poważnie jako swojego trwałego partnera i sąsiada. A my to niszczymy zachowując się jak dziecko w składzie porcelany.
** Autor: [[Marek Belka]]
** Źródło: [https://fakty.tvn24.pl/fakty-po-faktach,57/marek-belka-w-faktach-po-faktach,874534.html ''Jedynym poważnym krajem na świecie, któremu zależy na Polsce w sensie pozytywnym, są Niemcy''], tvn24.pl, 8 października 2018.

* Niemcy są dla Polski najważniejszym państwem z wielu powodów. Przede wszystkim z powodów gospodarczych, to jasne, o tym wszyscy wiedzą. Ale i na wypadek jakiegoś konfliktu. Jeżeli ktoś dzisiaj liczy na to, że kiedy trzeba będzie działać natychmiast, będą nas bronili Portugalczycy, Grecy, Włosi, czy nawet Francuzi, którzy są oddaleni o tysiąc kilometrów i więcej, to musi sobie tu postawić znak zapytania. Liczy się też i to, że Niemcy prowadzą bardzo pro-polską politykę, nie tylko w kwestiach militarnych. I to, że ich armia, choć także ma szereg problemów﻿, ale jest silna. Nie jest prawdą, że Niemcy leżą na łopatkach. Potencjał niemieckiej armii jest bardzo istotny w Europie.
** Autor: [[Bogusław Pacek]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/polski-general-najwazniejsi-partnerzy-polski-to-niemcy/wpg2r4r ''Gen. Bogusław Pacek: najważniejsi partnerzy Polski to Niemcy''], onet.pl, 22 grudnia 2018.

* Polska - Niemcy. Dziesięć wieków zmagania.
** Opis: tytuł książki [[Zygmunt Wojciechowski|Zygmunta Wojciechowskiego]] z 1945 roku.

* W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie. A jeśli Wy, niemieccy biskupi i Ojcowie Soboru, po bratersku wyciągnięte ręce ujmiecie, to wtedy dopiero będziemy mogli ze spokojnym sumieniem obchodzić nasze Millenium w sposób jak najbardziej chrześcijański.
** Autor: [[Bolesław Kominek]], ''[[Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]]'', 18 listopada 1965.
** Zobacz też: [[przebaczenie]]

* Wprawdzie do polskich porzekadeł od dawna należy powiedzenie, że jak świat światem nie będzie Niemiec Polakowi bratem, ale książki telefoniczne w obu krajach są pełne zniemczonych polskich i spolszczonych niemieckich nazwisk.
** Autor: [[Adam Krzemiński]]
** Źródło: ''Prolog: Bracia syjamscy'', [w:] ''POLITYKA Pomocnik Historyczny: Polacy i Niemcy. Tysiąc lat sąsiedztwa'', s. 7 (ISSN 2391-7717).


[[Kategoria:Niemcy]]
[[Kategoria:Stosunki międzynarodowe Polski]]</text>
      <sha1>abdcebyjyxn2d92170rs6xej6twevf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Prośby do administratorów</title>
    <ns>4</ns>
    <id>68493</id>
    <revision>
      <id>644571</id>
      <parentid>644280</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T22:04:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>/* Prośby */ zarchiwizowanie zgłoszeń do [[Wikicytaty:Prośby do administratorów/archiwum/1]]</comment>
      <origin>644571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="tjqbfxsy9a4gog5qvr5nyal00xnm326" xml:space="preserve">{{/Nagłówek}}
= Prośby =
&lt;!-- Prośby o wykonanie czynności wymagających uprawnień administratora należy umieszczać poniżej tej linii. --&gt;</text>
      <sha1>tjqbfxsy9a4gog5qvr5nyal00xnm326</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Prośby do administratorów/archiwum/1</title>
    <ns>4</ns>
    <id>69738</id>
    <revision>
      <id>644570</id>
      <parentid>636576</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T22:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>archiwizacja zgłoszeń z [[Wikicytaty:Prośby do administratorów]]</comment>
      <origin>644570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26005" sha1="8x68mar06dxtfiq51oow7yjqj9ebpxn" xml:space="preserve">* Co prawda nie wymaga to uprawnień administratora, ale proszę {{ping|Jadwiga}} {{ping|MariuszR}} {{ping|Nux}} {{ping|Sp5uhe}} {{ping|Swam_pl}} {{ping|Tsca}} o dodanie tej strony do obserwowanych. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 21:27, 4 maj 2025 (CEST)

== Pierwsza prośba ==

Cześć.
Chciałbym prosić o ukrycie edycji i opisów zmian [https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Wk%C5%82ad/Xenland_Mi%C5%82otem Xenland Miłotem]. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:49, 16 maj 2025 (CEST)

: '''Załatwione''' - edycje i opisy zmian poukrywane. Przy okazji przepraszam za taki a nie inny powód ukrycia - zapomniałem ustawić w skrypcie do ukrywania i zauważyłem dopiero po jego uruchomieniu. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 15:55, 16 maj 2025 (CEST)
:: Bardzo dziękuję. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:59, 16 maj 2025 (CEST)

== Blokada ==
Proszę o szybkie zablokowanie Jatass Massok. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 20:08, 16 maj 2025 (CEST)

: '''Załatwione''' - już otrzymał blokadę. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:17, 16 maj 2025 (CEST)

Proszę o zablokowanie Wiktora Cieślaka. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:27, 28 maj 2025 (CEST)

: '''Załatwione.''' Użytkownik zablokowany, edycje poukrywane. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:39, 28 maj 2025 (CEST)

== Ukrycie edycji ==

Proszę o ukrycie edycji użytkownika [https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Wk%C5%82ad/Natalia_Wydro Natalia Wydro]. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:17, 1 cze 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' Wandalizmy poukrywane. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:49, 1 cze 2025 (CEST)

== wyjątkowo rażące wandalizmy do sprzątnięcia ==

Na OZ-ach zostały niedopuszczalne treści! [[Użytkownik:Piotr Grodecki|Piotr Grodecki]] ([[Dyskusja użytkownika:Piotr Grodecki|dyskusja]]) 13:49, 14 cze 2025 (CEST)

:✅załatwione. Uruchomiłem skrypt na zebraniu. Jakbym coś przegapił, to poproszę o informację. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 15:34, 14 cze 2025 (CEST)
:Poprawiłem rewizorsko, a także sprezentowałem blokadę dla wnioskodawcy. [[Użytkownik:AramilFeraxa|AramilFeraxa]] ([[Dyskusja użytkownika:AramilFeraxa|dyskusja]]) 16:02, 14 cze 2025 (CEST)

== [[User:Piotr Rodecki|Piotr Rodecki]] ==

LTA, wkład do ukrycia.

[[Użytkownik:Konrad Turkowiec|Konrad Turkowiec]] ([[Dyskusja użytkownika:Konrad Turkowiec|dyskusja]]) 20:14, 24 cze 2025 (CEST)
: Dzięki za zgłoszenie. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 20:27, 24 cze 2025 (CEST)

== Prośba o ukrycie całego wkładu ==

https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Wk%C5%82ad/Godzina_W_i_King%C3%B3w [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 17:20, 1 sie 2025 (CEST)

:+ [[Specjalna:Wkład/Szwajcar Sprawiedliwy|kolejny]] opis do ukrycia :) [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 17:49, 1 sie 2025 (CEST)

::'''Załatwione.''' Powyższy opis ukryłem, pozostałe ukrył AramilFeraxa. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 17:50, 1 sie 2025 (CEST)

== Dodanie nowego przycisku wypełniania opisu zmian ==

Chciałbym poprosić administratorów interfejsu o dodanie nowego przycisku do automatycznego wypełniania opisu zmian (mam na myśli te zielone kafelki w oknie edycji) z tekstem &quot;załatwione&quot;. Myślę, że ułatwiłoby to np. obsługiwanie zgłoszeń na prośbach do administratorów. :)

Żeby to zrobić najpewniej trzeba zmodyfikować stronę [[MediaWiki:Gadget-edit-summaries-local.js]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:05, 1 sie 2025 (CEST)

:@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] Osobiście zwykle używam „odp” w takich wypadkach. Możesz łatwo dodać własne w swoim &lt;code&gt;common.js&lt;/code&gt;:
:&lt;br&gt;
:mw.hook('userjs.przyciskiOpis.gotowe').add(function (przyciski, opisBtns, isVe) {
: przyciski.zmiana({tekst:'zał.', zmiana:'załatwione'});
:});
:&lt;br&gt;
:Możesz sobie do tego dorzucić &lt;code&gt;'odrzucone'&lt;/code&gt; i inne których potrzebujesz. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 23:32, 1 sie 2025 (CEST)
::'''Załatwione.''' Dzięki, ustawiłem sobie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:31, 2 sie 2025 (CEST)

== Do pilnej blokady ==

[[Specjalna:Wkład/Igor Bujak]]

Zgłaszam tutaj, ponieważ Swam pl nie jest dostępny na Discordzie, a sprawa jest pilna. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 10:09, 24 sie 2025 (CEST)

:@[[Użytkownik:Tsca|Tsca]] @[[Użytkownik:Zero|Zero]]
:przepraszam za pingi ale sprawa jest poważna już 30 edycji wykonał [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 10:16, 24 sie 2025 (CEST)
: Dziękuję za pinga, załatwione. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 10:20, 24 sie 2025 (CEST)

== Prośba o ukrycie rejestru ==

Uprzejmie proszę o ukrycie wpisów rejestru [[Specjalna:Rejestr/Funny Games PL WQ]] z powodu wulgarnych i obraźliwych tekstów. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 20:16, 8 wrz 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' Poukrywałem te nazwy stron, które utworzył. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:13, 8 wrz 2025 (CEST)

== Do blokady ==

[[Specjalna:Wkład/Nux będzie konał jak będę szmatę dźgał]] [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 06:29, 9 wrz 2025 (CEST)

:Oczywiście wulgarne edycje oraz opisy zmian do ukrycia [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 06:55, 9 wrz 2025 (CEST)
:: '''Załatwione.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 08:10, 9 wrz 2025 (CEST)

== Prośba o ukrycie wpisu rejestru ==

https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Specjalna:Rejestr&amp;logid=489745

Niestosowna nazwa artykułu. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:27, 19 wrz 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' Ukryłem nazwę artykułu. --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 09:34, 19 wrz 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika ~2025-27020-78 ==

[[Specjalna:Wkład/~2025-27020-78]]

proszę o sprawdzenie prawidłowości interwencji filtru i w przypadku zasadności o bezterminowe przedłużenie bądź odblokowanie w przypadku pomyłki.

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:38, 28 wrz 2025 (CEST)

: '''Załatwione.''' Filtr zadziałał poprawnie. Blokadę przedłużyłem do 90 dni (jeśli się nie mylę taka jest długość życia kont tymczasowych). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:43, 28 wrz 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika ~2025-27064-33 ==

[[Specjalna:Wkład/~2025-27064-33]]

proszę o sprawdzenie prawidłowości interwencji filtru i w przypadku zasadności o bezterminowe przedłużenie bądź odblokowanie w przypadku pomyłki.

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 13:36, 29 wrz 2025 (CEST)

: '''Załatwione.''' Odblokowałem użytkownika i przywróciłem zablokowaną przez filtr edycję. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:00, 29 wrz 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika El Perro Loco 03 ==

https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Wk%C5%82ad/El_Perro_Loco_03

konto stworzone do wandalizmów

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:29, 5 paź 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:07, 5 paź 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika ~2025-27463-57 ==
[[Specjalna:Wkład/~2025-27463-57]]

konto stworzone do wandalizmów

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 10:49, 5 paź 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:09, 5 paź 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika Igor Bujak zostanie zadźgany nożem ==
[[Specjalna:Wkład/Igor Bujak zostanie zadźgany nożem]]

niedozwolona nazwa użytkownika

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 10:49, 5 paź 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:09, 5 paź 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika ~2025-27775-02 ==

[[Specjalna:Wkład/~2025-27775-02]]

wandalizmy

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 10:51, 5 paź 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:09, 5 paź 2025 (CEST)

== Prośba ==

O ukrycie ostatniego rejestru: https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Rejestr?type=&amp;user=&amp;page=&amp;excludetempacct=1&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;wpfilters%5B%5D=newusers&amp;wpFormIdentifier=logeventslist  [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 11:06, 5 paź 2025 (CEST)
: '''Załatwione.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:09, 5 paź 2025 (CEST)

== Prośba ==

O  ukrycie rejestru z 3 sierpnia 2025 roku. Artykuły stworzone przez Wikingera, wyjątkowo obrzydliwe nazwy.

https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Rejestr?type=create&amp;user=&amp;page=&amp;wpdate=2025-08-03&amp;tagfilter=&amp;wpFormIdentifier=logeventslist [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:37, 6 paź 2025 (CEST)

:Co się dało to ukryłem. Kilka wpisów w rejestrze pozostało widocznych, ale nie mam pomysłu jak je ukryć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:19, 6 paź 2025 (CEST)
::@[[Użytkownik:Zero|Zero]] obok każdego elementu rejestru pojawia się taki kwadracik, trzeba go zaznaczyć w tych wulgarnych a następnie nacisnąć przycisk &quot;zmień widoczność wybranych wpisów rejestru&quot; czy jakoś tak :) [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:21, 6 paź 2025 (CEST)
:::Dzięki za info. Dla tych wpisów nie da się wybrać/zaznaczyć kwadracika, a tym samym zmienić widoczności. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:22, 6 paź 2025 (CEST)
:::Dokładnie. Przy tych ukryta rewizorsko była nazwa użytkownika, więc tylko rewizorzy mogli zmodyfikować widoczność pozostałych parametrów (opisu zmian, treści edycji), co też uczyniłem. Pozdrawiam, [[Użytkownik:AramilFeraxa|AramilFeraxa]] ([[Dyskusja użytkownika:AramilFeraxa|dyskusja]]) 19:55, 6 paź 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika ~2025-27889-29 ==

[[Specjalna:Wkład/~2025-27889-29]]

spam

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:15, 6 paź 2025 (CEST)

:Poszło szablonem i trybem ekspresowego kasowania. Nie ma potrzeby zgłaszać tego tutaj, bo to jakby powielone zgłoszenie. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:23, 6 paź 2025 (CEST)

== Prośba o zabezpieczenie ==

Uprzejmie proszę o zabezpieczenie przed tworzeniem haseł:

[[Mirosław J. Barański]]

[[Mirosław Barański]]

[[Wojciech Różanek]]

[[Wargo]]

[[Marek Stelmasik]]

[[Masti]]

[[Wojciech Pędzich]]

[[Wpedzich]]

Z uwagi na częste wandalizmy i groźby wobec edytorów Wikipedii. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 14:18, 9 paź 2025 (CEST)

:Załatwione. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:48, 12 paź 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika Jakub Pankiewicz ==

[[Specjalna:Wkład/Jakub Pankiewicz]]

wikinger - prośba o przedłużenie na blokadę bezterminową.

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:09, 11 paź 2025 (CEST)

: '''Załatwione.''' Został już zablokowany globalnie, jeden z globalnych adminów przedłużył lokalną blokadę na blokadę bezterminową. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:10, 12 paź 2025 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika ~2025-30016-31 ==

[[Specjalna:Wkład/~2025-30016-31]]

wandalizmy

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:53, 25 paź 2025 (CEST)

:Dzięki. Działania tego użytkownika nie wymagają żadnej akcji. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 15:50, 26 paź 2025 (CET)
::@[[Użytkownik:Zero|Zero]] jednak takowy spam zaczyna pojawiać się regularnie: [[Specjalna:Wkład/~2025-30016-31]] [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 20:17, 28 paź 2025 (CET)
:::to samo z [[Specjalna:Wkład/~2025-30384-11]] [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 20:18, 28 paź 2025 (CET)
:::Dzięki za zgłoszenie. Może trochę spóźniona odpowiedź, ale wygląda na to, że sytuacja się uspokoiła, więc chyba nie ma na razie potrzeby podejmowania akcji. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:52, 4 gru 2025 (CET)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika Labubu Jest Szatanem ==

[[Specjalna:Wkład/Labubu Jest Szatanem]]

wandalizmy, trollowanie 

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 12:50, 2 lis 2025 (CET)
: '''Załatwione.''' Nux zablokował. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:08, 3 lis 2025 (CET)

== Prośba o usunięcie wpisu rejestru ==

https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Rejestr?type=&amp;user=&amp;page=&amp;excludetempacct=1&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;wpfilters%5B%5D=newusers&amp;wpFormIdentifier=logeventslist

Obraźliwe teksty o Franciszku Vetulanim. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:14, 3 lis 2025 (CET)
: Zrobione. Dzięki za zgłoszenie. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 18:58, 3 lis 2025 (CET)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika Zmiany na Ziemi ==

[[Specjalna:Wkład/Zmiany na Ziemi]]

prośba o blokadę. Jest to pacynka https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Zarz%C4%85dzanie_kontem_uniwersalnym/Zmiany_na_Ziemi używana w niedozwolony sposób, jej jedyny wkład polega na dodawaniu szablonu &quot;ek&quot; na stronę użytkownika i dyskusję globalnie zablokowanego użytkownika Zmiany Solarne. I tak od 5 lat to trwa.

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:38, 5 lis 2025 (CET)

:Strona, na którą wstawiał ek została zablokowana. To działanie wydaje się być bardziej adekwatne niż blokowanie użytkownika. Jeżeli użytkownik będzie dokonywał podejrzanych edycji na innych stronach, to wrócimy do tematu. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 02:12, 4 gru 2025 (CET)

== Martwy link zewnętrzny ==

Strona [[Wolność]] pozostaje od 5 października 2025 roku zabezpieczona na poziomie administracyjnym. W związku z tym zachęcam dowolnego administratora o poprawę martwego linku:  http://serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,3259644.html ponieważ został zarchiwizowany https://web.archive.org/web/20060603195632/http://serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,3259644.html [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:48, 26 lis 2025 (CET)
: Dziękuję, poprawione. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:51, 26 lis 2025 (CET)

== Ekspresowe kasowanie ==

Czy któryś z administratorów mógłby trochę posprzątać EK-i? W tej chwili czeka tam ponad 50 stron, a nie chciałbym, żeby przy moim codziennym poprawianiu linków ta liczba urosła np. do 100, bo wtedy będzie jeszcze trudniej to ogarnąć. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 14:16, 11 sty 2026 (CET)

:@[[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] poszło ✅. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 15:05, 11 sty 2026 (CET)
::@[[Użytkownik:Nux|Nux]] no i super bardzo dziękuję, myślę, że nie ostatni raz ;) [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:07, 11 sty 2026 (CET)
:::@[[Użytkownik:Nux|Nux]] mogę prosić ponownie o to samo? kolejne 49 stron [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:09, 11 sty 2026 (CET)
::::@[[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] mam wątpliwości do niektórych pozostałych – próbowałeś szukać po tytule? Serwisy się przebudowują i wiele z nich nie dba o przekierowania, ale gdzieś tam mają właściwy artykuł. Poza tym obawiam się, że bot znowu wykryje, że strona nie działa i znowu doda tą informację za pewne. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 00:49, 12 sty 2026 (CET)
:::::@[[Użytkownik:Nux|Nux]] Masz rację wycofam te EK-i dotyczące niedziałających archiwów i spróbuję jeszcze poszukać aktualnych wersji po tytule. W każdym razie bardzo dziękuję za kolejne sprawne posprzątanie EK-ów. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 07:23, 12 sty 2026 (CET)
:Od połowy stycznia nie ma komentarzy w tym wątku, więc chyba {{załatwione|załatwione}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:07, 28 mar 2026 (CET)

== Tryb ciemny w Vectorze 2022 ==

Niektóre elementy interfejsu są nieczytelne w trybie ciemnym w skórce Vector 2022, na przykład tabelki na stronie z informacjami o stronie (np. https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&amp;action=info) czy szablon {{S|dokumentacja}}. Żeby to poprawić, chyba trzeba byłoby dokonać zmian na stronie [[MediaWiki:Common.css]]. Czy mógłbym poprosić administratorów interfejsu o poprawienie tego? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 02:17, 12 mar 2026 (CET)

:{{załatwione}} zaktualizowałem za plwiki [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 19:37, 12 mar 2026 (CET)

::{{ping|Nux}}: bardzo dziękuję. Czy teraz można usunąć z Wikimedia:Common.css style dla .template-documentation skoro istnieje już strona [[Szablon:Dokumentacja/styles.css]]? Widzę też, że są tam też style dla mbox i nie wiem czy nie przez to jest też popsute wyświetlanie się dla niektórych szablonów (np. {{s|podstrona dokumentacji}}). Style dla .messagebox też chyba źle się wyświetlają w trybie ciemnym (np. w szablonie {{s|zasady}}). Czy dałbyś też radę poprawić wyświetlanie się tabelek (poza na stronach z informacjami o stronie, źle wyświetlają się też tabelki templatedata w dokumentacjach szablonu, tak jak np. w podlinkowanym wcześniej {{s|zasady}})? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:04, 12 mar 2026 (CET)
:::To są niezależne problemy. Przy dostosowaniu do trybu ciemnego koniecznych jest potencjalnie wiele zmian. Problemy są opisane po polsku tutaj: [[w:Pomoc:Tryb ciemny]]. Większość zmian nie powinna wymagać żadnych uprawnień. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 21:24, 12 mar 2026 (CET)
::::Jak zatem mogę to poprawić nie posiadając uprawnień administratora interfejsu? Jak w dev-toolsach usuwam sobie style dla background i background-color to elementy te wyświetlają się już czytelnie, ale one są zdefiniowane na stronie MediaWiki:Common.css, do której nie mam uprawnień do edycji. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:42, 12 mar 2026 (CET)
:::::Chyba, że da się nadpisać te style w kodach szablonu wg instrukcji z podlinkowanej strony w Wikipedii, ale nie wiem czy nie lepiej poprawić to globalnie + chyba nie ma możliwości poprawienia w ten sposób tabelek na stronach z informacjami o stronie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:45, 12 mar 2026 (CET)
::::::Większość powinna być w szablonach. W globalnych stylach lepiej nic nie trzymać. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 00:20, 13 mar 2026 (CET)
:::::::Nie wiem czy w takim razie nie można usunąć styli pod komentarzem &lt;nowiki&gt;/* Klasa dla szablonu {{&lt;/nowiki&gt;[[Szablon:Osobne|Osobne]]&lt;nowiki&gt;}} */&lt;/nowiki&gt;: w kodzie tego szablonu nie ma id detail i details (chyba, że chodzi o jakieś inne elementy, ale nie wiem czemu wtedy te style są zdefiniowane bezpośrednio pod tym komentarzem). Też czy te style dla mboxów, fmboxów i messageboxów są potrzebne? Chyba przez nie jest białe tło w tabelce na dole [[Specjalna:Mój wkład|strony z historią edycji]] i w takich szablonach jak {{s|Podstrona dokumentacji}} czy {{s|Zasady}}, które chyba słabo pasuje do trybu ciemnego (w przypadku tabelki na stronie z wkładem tekst też jest nieczytelny). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:37, 14 mar 2026 (CET)
:::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] poprawiłem też {{s|zasady}}. Jak widzisz po moich edycjach, nie trzeba do tego specjalnych uprawnień:-). Większość wystarczy skopiować z Wikipedii. Jedyne co trzeba pamiętać, to skopiować autorów. Można użyć np. tego narzędzia: https://authors.toolforge.org/?page_name=Szablon:Mbox (na Wikipedii jest link do tego w historii strony). [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 10:16, 21 mar 2026 (CET)
::::::Dziękuję :) Jak pisałem ten wniosek to myślałem o edycji strony [[MediaWiki:Common.css]], jako, że właśnie tam były zdefiniowane te style, a do jej edycji uprawnień nie mam. 
::::::Zerknąłbyś ile z tym tamtejszych styli jest nadal potrzebnych (na przykład te style z selektorami .detail i .details)? Możliwe, że czegoś nie wiem, ale chyba nie ma sensu trzymać tam tych styli, jeśli nie są używane/są przeniesione do odpowiednich szablonów (szczególnie, że, jeśli dobrze rozumiem, style z tego pliku są ładowane u wszystkich użytkowników na każdej stronie). Nadal też ramka z wkładem jest na biało w trybie ciemnym (ta, która ma w HTML-u klasę &quot;mw-contributions-footer&quot; - chyba winne są te style td.mbox-* z common.css). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:54, 21 mar 2026 (CET)
:::::::Dobra wyciąłem prawie wszystko, więc teraz to już na pewno {{załatwione}}. Ogólnie większość CSS powinna być w szablonach teraz (co kiedyś nie było możliwe i dlatego wrzucaliśmy globalnie). [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 15:32, 21 mar 2026 (CET)
::::::::Dziękuję. Niestety, u mnie ta ramka pod historią edycji nadal jest biała i teraz jeszcze niewycentrowana, więc chyba te style z common.css nie były winne. Wiesz może czy style dla niej są zdefiniowane gdzieś indziej? W Wikipedii jest już czarna i wycentrowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:42, 21 mar 2026 (CET)
:::::::::Udało mi się znaleźć, że ramka ta jest zdefiniowana na stronie [[MediaWiki:Sp-contributions-footer]] dla zalogowanych użytkowników oraz na stronie [[MediaWiki:Sp-contributions-footer-anon]] dla użytkowników niezalogowanych. Skopiowałem do nich style z Wikipedii i szablon wygląda już dużo lepiej w trybie ciemnym. Tekst nadal nie jest wycentrowany, ale nie wiem czy to nie jest ograniczenie szablonu {{s|fmbox}}, który został użyty do utworzenia tych szablonów (choć niewykluczone, że coś w CSS-ie da się z tym zrobić, lub zmodyfikować szablon tak, żeby nie korzystał z fmboxa). W każdym razie, to mogę już sam zrobić (na przykład w brudnopisie przygotować wersję szablonu z wycentrowanym tekstem), więc w tym miejscu chyba {{załatwione|załatwione}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:00, 22 mar 2026 (CET)

== Prośba o ukryci ==

Uprzejmie proszę o ukrycie niestosownych i wulgarnych tytułów stron i opisów zmian z publicznego rejestru (https://pl.wikiquote.org/wiki/Specjalna:Rejestr?type=&amp;user=&amp;page=&amp;excludetempacct=1&amp;wpdate=&amp;tagfilter=&amp;wpfilters%5B%5D=newusers&amp;wpFormIdentifier=logeventslist)

Pozdrawiam. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 10:13, 18 cze 2026 (CEST)

: {{załatwione}}, Mrnr84201 poukrywał. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:28, 18 cze 2026 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika Igor123121 oblany spermą ==

[[Specjalna:Wkład/Igor123121 oblany spermą]]

wandalizmy

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 12:05, 18 cze 2026 (CEST)
: Załatwione. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:18, 18 cze 2026 (CEST)

== Zgłoszenie w sprawie użytkownika Igor123121 oblany $permą ==

[[Specjalna:Wkład/Igor123121 oblany $permą]]

niestosowna nazwa użytkownika

Zgłasza: [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 13:09, 18 cze 2026 (CEST)

: {{załatwione}}, Mrnr84201 zablokował. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:28, 18 cze 2026 (CEST)


[[Kategoria:Archiwum Wikicytatów]]</text>
      <sha1>8x68mar06dxtfiq51oow7yjqj9ebpxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zygmunt Miłkowski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72882</id>
    <revision>
      <id>644577</id>
      <parentid>643020</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T10:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lukaes54</username>
        <id>51649</id>
      </contributor>
      <origin>644577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7664" sha1="3n0hj2m5hzy7ct4kdiog2gi5vti6gbp" xml:space="preserve">[[Plik:Zygmunt Miłkowski (Teodor Tomasz Jeż).PNG|mały|{{center|Zygmunt Miłkowski}}]]
'''[[w:Zygmunt Miłkowski (pisarz)|Zygmunt Miłkowski]]''' (1824–1915) – polski [[pisarz]], [[publicysta]] i [[polityk]] niepodległościowy, powstańczy pułkownik. Jeden z najpłodniejszych pisarzy polskich. Członek Ligi Polskiej i Ligi Narodowej.

* Albańczyk nie ulega, gdyż nie lubi uginać się przed prawem i poczuwa się do narodowości odrębnej, która nie jest ani turecką, ani grecką, ani słowiańską, a której pierwsze występy polityczne pozwoliły zaliczyć lud albański do najwaleczniejszych.
** Źródło: ''Sytuacja polityczna na półwyspie bałkańskim'', &quot;Przegląd Społeczny&quot; T. 1, z. 3 1886

* Bismark dopiero, wytaczając nam wojnę eksterminacyjną, rehabilitował nas nieco: przerwał tę monotonność za­pytań upokarzających i otuchę odbierających i wykazał, że w niewoli nawet coś jeszcze byśmy znaczyć mogli, gdybyśmy sobie zapewnić umieli przyjaciół i sprzymierzeńców. 
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Bo gdyby nawet — przypuszczam — wy­chodźcę, dzięki cudownym jakimś zrządzeniom, język zachowali, to — i cóż z tego?.. Gdyz językiem na obcym gruncie, w obcym klimacie, pod obcem niebem, w styczności z obcymi ludźmi, w sprzężeniu z ob­cymi interesami, dążeniami i widokami, nie staliby się bądź od pnia oderwaną i na uschnięcie skazaną gałązką, bądź też szczepem innona-rodowym, szczepem o tyle, jeżeli dzięki oddaleniu nie bardziej Polsce obcym, co sąsiadujące o miedzę z Francyą, po francusku mówiące i pi­szące, dzielnice szwajcarska i belgijska obcemi są Francyi ?..
** Źródło: ''Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej'', &quot;Przegląd Wszechpolski&quot; nr. 2, 1900

* Gdyby nie Polska — względnie nie emigracja — kto wie ile wieków jeszcze Rosja czekać by musiała na świtanie idei wolności, podkopującej carat w fundamentach.
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Pod zaborem moskiewskim polityka rezygnacji bezwzględnej nie wyjednała ani jednej, najmniejszej, najlżejszej folgi przeciwnie: w miarę, jak wzrastała pokora i pojawiały się tłumaczące coraz to dowodniej potrzebę onej organy publicystyczne, potęgowała się ze strony rządowej zawziętość eksterminacyjna. 
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

*  Polsce do wyboru przedstawia się alternatywa taka: albo, słuchając wy­chodzących z pod korekty cenzuralnej i kontroli prokuratorskiej rad i skazówek, zatruć się ostatecznie; albo też uzdrowienia szukać na tej drodze, któ­rą szły, idą i iść będą wszystkie narody ujarzmione i na której spółdziałalność emigracyjna jest czynnikiem naturalnym a nieuniknionym.
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Przewidywać wszakże wolno, że nie dalekim jest czas, w którym polskie w Ameryce wychodźtwo w ręce swoje sprawę polską weźmie i będzie ją prowadziło w zastępstwie kraju, pozbawionego głosu pod zaborem moskiewskim, pod innemi zaborami wydają­cego głosy fałszywe. 
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Sądząc wedle obchodzenia się z nami Moskwy i Prus, oraz ze względu na to, że Austrya znajduje się w przededniu powrotu rządów absolutnych, które &gt;hier&lt; do wszystkich życia publicznego czynności wprowadzić nie omieszkają, wychodztwu przypadnie znów rola, jaką odgrywała po r. 1861 — rola zastępcza i wyręczyeielska w sprawach Polski. Uświadomienie się przeto we względzie tym jest obowiązkiem obywatelskim ludzi, nie poprzestających na niewinnej kondycyi »zjadaczy chleba«.
** Źródło: ''Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej'', &quot;Przegląd Wszechpolski&quot; nr. 2, 1900

* Szwajcarja troskliwość swoją posuwa tak daleko, że gdy w której z kolonji wychodźcy jej (ressortissants) niedostatek cierpią, z zasilkami pieniężnymi śpieszy.
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Świeżo ogłoszone rozporządzenie pruskie, stanowiące jako wychodźcy, w razie nawet przyjęcia poddaństwa obcego, nie tracą przez to praw obywatelskich i nie uwalniają się od obowiązków względem państwa pruskiego, jest niczem innem, jak sparagrafowaniem tego stosunku, jaki w starożytności zachodził pomiędzy kolonjami greckiemi a metropoljami.
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Ulokowano w niej[Braylii] »Nową Polskę«, którą nazwać by należało nie »Nową«, ale »Inną«, złudzeniem jest bowiem, ażeby osiedleni tam Polacy z pokolenia w pokolenie czystość pochodzenia swego uchować mogli. W drugiem, w trzeciem pokoleniu już ich rozpoznać trudno będzie: w razie najlepszym wytworzą jakąś i we krwi i w mowie mieszaną narodowość. Nastąpić to musi z tej racyi, że żywioł polski wobec naporu asymilacyjnego nie jest, jak ży­dowski lub cygański, odpornym.
** Źródło: ''Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej'', &quot;Przegląd Wszechpolski&quot; nr. 2, 1900

* Wśród Serbów, Bułgarów, jak i Greków, błąka, się idea konfederacji republikańskiej. Jeśli idea ta urzeczywistni się, stracą wprawdzie Rosja i Austrja. ale zyska ludzkość. 
** Źródło: ''Sytuacja polityczna na półwyspie bałkańskim'', &quot;Przegląd Społeczny&quot; T. 1, z. 3 1886

* Wychodźtwo polskie, znalazłszy się w Ameryce w liczbie poważnej, a mając ojczyznę przez zaborców deptaną tak samo, jak deptaną była Irlandja, z konie­czności rzeczy na taż samą weszło drogę. Że droga ta wykładaną nie jest podściółkami rezygnacyjnemi i nie prowadzi na bagna, na których wykwita heroizm niewoli i odwaga tchórzostwa, o tem i mówić nie ma co.
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* Wykolatanie zniesienia pod­daństwa samo przez się jest dziełem doniosłości takiej, dla której wychodźtwu polskiemu z r. 1831 wybaczyć można wypominane mu tendencyjnie stronnictwa, kłótnie i szaleństwa.
** Źródło: ''Emigracja polska, jej racja bytu'', &quot;Przegląd Społeczny&quot;, 1886, T. 2, z. 8

* W szeregach wychodztwa ze sfery inteligentnej dział wielce interesujący stanowi ucząca się po wyższych zakładach naukowych młodzież: ta duże krajowi oddawać by mogła usługi moralne, gdyby zagranica nie wywierała na nią wpływu, jaki wywiera świeże powietrze na wyprowadzonego na nie z zaduchu więziennego aresztanta.
** Źródło: ''Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej'', &quot;Przegląd Wszechpolski&quot; nr. 2, 1900

* Z tego wynika, że, jeżeli się przewidywać dają jakie w Brazylii dla wychodz­ twa polskiego korzyści, to przeważnie materyalne i wyłącznie dla wy­ chodztwa. Dla Polski ? — dla Polski starej... kapnie ztamtąd chyba od czasu do czasu kilka groszy na Skarb Narodowy, — póki wychodztwo tameczne o niewolą gniecionej, męczeństwem ilustrowanej, ojców swoich krainie nie zapomni...
** Źródło: ''Spółczesne wychodźctwo polskie w oświetleniu przydatności politycznej'', &quot;Przegląd Wszechpolski&quot; nr. 2, 1900


{{SORTUJ:Miłkowski, Zygmunt}}

[[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]]
[[Kategoria:Politycy okresu zaborów]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Polscy pisarze]]</text>
      <sha1>3n0hj2m5hzy7ct4kdiog2gi5vti6gbp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grzegorz Zieliński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72956</id>
    <revision>
      <id>644546</id>
      <parentid>644495</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat., drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3921" sha1="9ejzhd9fxoxp2y595kebscsr4iltxwz" xml:space="preserve">[[Plik:Dr Grzegorz Zieliński (2026).jpg|mały|{{center|Grzegorz Zieliński (2026)}}]]
'''[[w:Grzegorz Zieliński (fizjoterapeuta)|Grzegorz Zieliński]]''' (ur. 1996) – polski fizjoterapeuta, pisarz, epidemiolog i statystyk medyczny.

==O analizach statystycznych==
* Poleganie na sztywnych progach interpretacyjnych grozi błędną interpretacją wyników.
** ''Reliance on fixed cut-offs risks misinterpretation.'' (ang.).
** Źródło: Zieliński G. Getting to Know Pain Effect Sizes – Guidelines for Effect Size and Sample Size in Global Pain Research. Arch Phys Med Rehabil. Published online January 17, 2026: S0003-9993(26)00028–6. doi:10.1016/j. apmr.0 stycznia 20266, s. 729.
** Zobacz też: [[nauka]]

* Brak takich informacji może w dłuższej perspektywie stanowić większe zagrożenie dla profilaktyki niż potencjalna niedokładność prognoz.
** ''A lack of such information may, in the long term, pose a greater threat to prevention than the potential inaccuracy of forecasts.'' (ang.).
** Opis: ocena zalet prowadzenia prognoz statycznych.
** Źródło: Zieliński G. Quo Vadis Temporomandibular Disorders? By 2050, the Global Prevalence of TMD May Approach 44%. Journal of Clinical Medicine. 2025;14(13):13. doi:10.3390/jcm14134414, s. 2.
** Zobacz też: [[nauka]]

* Niestety, wiedza naukowa jest czymś ciągle zmieniającym się.
** Źródło: Leszek Gralewski, Grzegorz Zieliński, Skansen: odkrywanie straconego czasu, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2016, ISBN 9788380193666, s. 32.
** Zobacz też: [[nauka]]

* Bez pomocy nauk formalnych, w tym zwłaszcza matematyki, nie można nauczyć człowieka poprawnego, ścisłego, precyzyjnego i logicznego myślenia. To nauki formalne gimnastykują ludzki mózg. To one, w sposób niedostrzegalny, czynią elastycznym umysł człowieka, by mógł sobie dawać radę w najbardziej nieoczekiwanych intelektualnie sytuacjach, by był twórczy i samodzielny.
** Źródło: Leszek Gralewski, Grzegorz Zieliński, Skansen: odkrywanie straconego czasu, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2016, ISBN 9788380193666, s. 89.
** Zobacz też: [[nauka]], [[matematyka]]

==O sportach ekstremalnych==
* U tych, gdzie wolny czas nie jest związany z aktywnością fizyczną, zrozumienie idei sportów ekstremalnych wydaje się być bardzo trudne.
** Źródło: Grzegorz Zieliński, Piotr Gawda (red.), Sporty ekstremalne: adaptacja do nieznanego, Lublin: Uniwersytet Medyczny w Lublinie, 2020, ISBN 9788362606740, przedmowa.
** Zobacz też: [[sporty ekstremalne]]

* George Mallory, jako uczestnik wszystkich trzech brytyjskich wypraw na Mount Everest oraz jedna z pierwszych osób, które wkroczyły do strefy śmierci, powinien być uznawany za jednego z największych pionierów himalaizmu.
** ''George Mallory, as a person who participated in all three British expeditions to Mount Everest and the fact that he was one of the first to enter the death zone, should be described as one of the greatest pioneers of Himalayan climbing.'' (ang.)
** Opis: odniesienie do historii próby zdobycia Mount Everestu w 1924 przez George’a Mallory’ego i Andrew Irvine’a.
** Źródło: Zieliński G. Who won the fight for Everest? – the century of the death of George Mallory and Andrew Irvine. Sport i Turystyka Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe. 2025;8(1):11–34. doi:10.16926/sit.1 stycznia 2025, s. 29.
** Zobacz też: [[sporty ekstremalne]]

==Różne==
* …jesteśmy ostatnim pokoleniem, które może uczyć się historii od osób, które ją tworzyły, wspomnienia tych ludzi są i będą bezcenne…
** Opis: odniesienie do wspomnień ludzi pokolenia żyjącego podczas II wojny światowej.
** Źródło: Grzegorz Zieliński, „Cichy”, Lublin: Norbertinum Wydawnictwo, Drukarnia, Księgarnia, 2016, ISBN 9788372225832, przedmowa.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]]


{{SORTUJ:Zieliński, Grzegorz}}
[[Kategoria:Polscy pisarze naukowi]]</text>
      <sha1>9ejzhd9fxoxp2y595kebscsr4iltxwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teresa Słowik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73096</id>
    <revision>
      <id>644551</id>
      <parentid>644461</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1218" sha1="epcdwaib7lgbnp8l8i4i64zdjalwy6n" xml:space="preserve">'''[[w:Teresa Słowik|Teresa Słowik]]''' (również '''Siostra Leonilla'''; 1938–2024) – polska kucharka, [[pisarz|pisarka]] książek o sztuce kulinarnej, katolicka siostra zakonna.
* Nie należy trzymać się niewolniczo tych przepisów. Ilość przypraw oraz składników sałatek i surówek nie musi być ściśle przestrzegana. Można je dobierać dowolnie, w zależności od upodobań, możliwości i zdrowia. I tak ktoś nie tolerujący cebuli zrezygnuje z niej, przyrządzając sałatkę czy surówkę. Cukrzycy nie dodadzą cukru jako smakowitej przyprawy, ktoś inny majonez zastąpi oliwą lub jogurtem. (…)
** Opis: wstęp.
** Źródło: ''Nie tylko sałatki Siostry Leonilli'', Wydawnictwo Sióstr Loretanek, Warszawa 1998, s. 5, ISBN 8386851864

* Soczewicę zalać wodą, dodać sól, pieprz, majeranek, ząbek czosnku, ugotować. Osobno ugotować ziemniaki lub makaron (…).
** Opis: przepis na zupę z soczewicy.
** Źródło: ''124 nowe przepisy Siostry Leonilli'', Fundacja „Nasza Przyszłość”, Szczecinek 2007, s. 18, ISBN 9788388531668


{{SORTUJ:Słowik, Teresa}}
[[Kategoria:Autorzy książek kucharskich]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polscy zakonnicy]]</text>
      <sha1>epcdwaib7lgbnp8l8i4i64zdjalwy6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biedni Polacy patrzą na getto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73099</id>
    <revision>
      <id>644543</id>
      <parentid>644520</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>sortowanie</comment>
      <origin>644543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="skx3ad1dey71osie40ldmm3zepl1s0o" xml:space="preserve">'''[[w:Biedni Polacy patrzą na getto|Biedni Polacy patrzą na getto]]''' – esej autorstwa [[Jan Błoński|Jana Błońskiego]] opublikowany w „Tygodniku Powszechnym” w 1987 r.
* Ale od współwiny wcale nas to nie uwalnia. Skażenie, zbezczeszczenie polskiej ziemi miało miejsce i dalej ciąży na nas obowiązek oczyszczenia. Chociaż – na tym cmentarzu – sprowadza się już tylko do jednego: do obowiązku zobaczenia naszej przeszłości w prawdzie.
** Zobacz też: [[wina]], [[obowiązek]]

* Gdy wali się niebo, nawet kopniak może być dowodem litości i współczucia.

* Kiedy czyta się to, co o Żydach wypisywano przed wojną, kiedy się odkrywa, ile było w polskim społeczeństwie nienawiści – można się nieraz dziwić, że za słowami nie poszły czyny. Ale nie poszły (albo szły rzadko). Bóg tę rękę zatrzymał. Tak, Bóg, bo jeśli nie wzięliśmy udziału w tej zbrodni, to dlatego, że byliśmy jeszcze trochę chrześcijanami, że w ostatniej chwili pojęliśmy, jak szatańskie to było przedsięwzięcie...
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

* Kraj ojczysty nie jest hotelem, w którym dość sprzątnąć brudy po przypadkowych gościach. Zbudowany jest przede wszystkim z pamięci, inaczej mówiąc, jesteśmy sobą tylko dzięki pamięci o przeszłości. Tą przeszłością nie możemy dowolnie rozporządzać, chociaż – jako jednostki – nie jesteśmy za tę przeszłość bezpośrednio odpowiedzialni. Musimy nosić ją w sobie, chociaż bywa to przykre czy bolesne. I winniśmy dążyć do tego, aby ją oczyścić.
** Zobacz też: [[pamięć]], [[ojczyzna]]

* Myślę, że w naszym stosunku do żydowsko-polskiej przeszłości winniśmy tę postawę naśladować. Przestać się bronić, usprawiedliwiać, targować. Podkreślać, czego nie mogliśmy zrobić, za okupacji czy dawniej. Zrzucać winę na uwarunkowanie polityczne, społeczne, ekonomiczne. Powiedzieć najpierw: tak, jesteśmy winni.
** Zobacz też: [[wina]]

* Obciążać może tylko krew cudza. Krew własna, krew ofiary podsyca wspomnienie, budzi żal, litość, szacunek. Domaga się pamięci, modlitwy, sprawiedliwości. Pozwala także na przebaczenie, chociaż przebaczenie to nie przychodzi łatwo. Inaczej już z krwią cudzą, ale przelaną w sprawiedliwej walce. Mamy prawo do obrony koniecznej, ale to prawo już jest ustępstwem, Chrystus kazał Piotrowi schować miecz… Zapewne więc każda przelana krew domaga się refleksji i pokuty, nie można jednak powiedzieć, aby każda obciążała, bezcześciła ziemię.
** Zobacz też: [[krew]], [[przebaczenie]]

* Trafiają się książki, których autorzy nie kryją, że powoduje nimi nienawiść. Lekceważyć ich nie wolno.
** Zobacz też: [[książka]], [[nienawiść]]

* W odpowiedziach mego syntetycznego Polaka rozpoznać można ten właśnie lęk, który odzywa się w Biednym chrześcijaninie. Lęk, aby nie zostać policzonym między pomocników śmierci. Tak on okropny, że czynimy wszystko, aby go oddalić, aby nie dopuścić nawet do jego wyjawienia. Czytamy czy słuchamy rozważań o żydowsko-polskiej przeszłości i kiedy tylko dojdzie do nas zdarzenie, fakt, który nie najlepiej o nas świadczy, gorączkowo staramy się go pomniejszyć, wytłumaczyć, zbagatelizować. Nie jest nawet tak, abyśmy go chcieli ukryć czy zaprzeczyć, że miał miejsce. Czujemy przecież, że nie wszystko było w porządku.
** Zobacz też: [[lęk]], [[sumienie]]

* Współ-udział i współ-wina to nie jest to samo. Można być współ-winnym, nie biorąc udziału w zbrodni. Najpierw przez zaniechanie czy przeciwdziałanie niedostateczne.
** Zobacz też: [[wina]]


[[Kategoria:Eseje]]
[[Kategoria:Polska podczas II wojny światowej]]
[[Kategoria:Zagłada Żydów]]</text>
      <sha1>skx3ad1dey71osie40ldmm3zepl1s0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dyskusja użytkownika:Zorro2212</title>
    <ns>3</ns>
    <id>73105</id>
    <revision>
      <id>644549</id>
      <timestamp>2026-06-24T19:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>powitanie</comment>
      <origin>644549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="2e2r0bucirhwc1qdiprnj72295qcqm8" xml:space="preserve">{{Witaj}} 
Pozdrawiam. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 21:31, 24 cze 2026 (CEST)</text>
      <sha1>2e2r0bucirhwc1qdiprnj72295qcqm8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dyskusja użytkownika:LaGrey</title>
    <ns>3</ns>
    <id>73106</id>
    <revision>
      <id>644550</id>
      <timestamp>2026-06-24T19:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>powitanie</comment>
      <origin>644550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130" sha1="qsz3nevjc4rq90n0m3m789n0ca3lnwi" xml:space="preserve">{{Witaj}}
Pozdrawiam. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 21:32, 24 cze 2026 (CEST)</text>
      <sha1>qsz3nevjc4rq90n0m3m789n0ca3lnwi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644573</id>
      <parentid>644550</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T09:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LaGrey</username>
        <id>61367</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Odpowiedź</comment>
      <origin>644573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="303" sha1="m146elj2kbno17iiiaw9jzqx05c9tb1" xml:space="preserve">{{Witaj}}
Pozdrawiam. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 21:32, 24 cze 2026 (CEST)

:Dzień dobry, bardzo dziękuję za informację. Pozdrawiam serdecznie. [[Użytkownik:LaGrey|LaGrey]] ([[Dyskusja użytkownika:LaGrey|dyskusja]]) 11:29, 25 cze 2026 (CEST)</text>
      <sha1>m146elj2kbno17iiiaw9jzqx05c9tb1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73107</id>
    <revision>
      <id>644554</id>
      <timestamp>2026-06-24T19:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowe hasło</comment>
      <origin>644554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4601" sha1="r8wsi02uj4mze5sv214jd363m5wg5v0" xml:space="preserve">'''[[w:Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim]]''', zwane także '''Listem biskupów polskich do biskupów niemieckich''' – dokument wystosowany w Rzymie 18 listopada 1965, pod koniec [[sobór watykański II|soboru watykańskiego II]] przez polskich biskupów do niemieckich biskupów katolickich. Głównym autorem listu był abp [[Bolesław Kominek]], w pracach nad redakcją tekstu uczestniczyli: kard. [[Stefan Wyszyński]], abp [[Karol Wojtyła]], bp [[Kazimierz Kowalski]] oraz bp [[Jerzy Stroba]]. Pod listem podpisało się 36 polskich biskupów.
* Coś, co eufemistycznie nazywa się drugą wojną światową, co jednak było dla nas, Polaków, pomyślane jako akt totalnego zniszczenia i wytępienia. Nad naszą biedną Ojczyzną zapadła strasznie ciemna noc, jakiej nie doznaliśmy od pokoleń. Powszechnie nazywa się ona u nas okresem „niemieckiej okupacji” i pod tą nazwą weszła do polskiej historii. Wszyscy byliśmy bezsilni i bezbronni. Kraj pokryty był obozami koncentracyjnymi, z których dniem i nocą dymiły kominy krematoriów. Ponad 6 milionów obywateli polskich, w większości pochodzenia żydowskiego, musiało zapłacić życiem za ten okres okupacji. Kierownicza warstwa inteligencji została po prostu zniszczona (…)&lt;br /&gt;Nie chcemy wyliczać wszystkiego, aby na nowo nie rozrywać nie zabliźnionych jeszcze ran. Jeśli przypominamy tę straszliwą polską noc, to jedynie po to, aby nas dziś łatwiej było zrozumieć, nas samych i nasz sposób dzisiejszego myślenia... Staramy się zapomnieć. Mamy nadzieję, że czas – ten wielki boski kairos – pozwoli zagoić duchowe rany.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]], [[okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)]], [[holokaust]]

* W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie. A jeśli Wy, niemieccy biskupi i Ojcowie Soboru, po bratersku wyciągnięte ręce ujmiecie, to wtedy dopiero będziemy mogli ze spokojnym sumieniem obchodzić nasze Millenium w sposób jak najbardziej chrześcijański.
** Zobacz też: [[przebaczenie]]

==O orędziu polskich biskupów==
* W niezwykle trudnych warunkach politycznych, przez ten znak gotowości przebaczenia, położyli (...) solidny fundament pod dzieło polsko-niemieckiego pojednania”. (...) pamięć o ponurych chwilach naszej wspólnej historii nie tylko rodzi ducha pojednania, ale prowadzi również do rozdzierania niezabliźnionych jeszcze ran i wskrzesza ducha rozliczania krzywd. Niektórzy przedstawiciele świata polityki i życia publicznego rozdrapują lekkomyślnie wciąż jeszcze bolesne rany przeszłości naszych narodów. Inni jawnie, a nawet bezwzględnie usiłują je wykorzystać do celów osobistych lub politycznych. (...) Poprzez naszą troskę o kształt Europy pragniemy wnieść wkład w budowę pokoju na świecie.
** Źródło: Oświadczenie Konferencji Episkopatów Polski i Niemiec, 2005; cyt. za: [https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WE/kep/pl_niemcy_20050924.html opoka.org.pl]

* Żadne dokumenty biskupie nie mogą wymazać hitlerowskich zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości. Nie zostaną one ani zapomniane, ani wybaczone. Nie jest to problem zemsty czy moralności, lecz sprawiedliwości. Prośba autorów Orędzia o udzielenie przez biskupów niemieckich przebaczenia narodowi polskiemu, który nie ma na sumieniu żadnych win, nie dopuścił się żadnych zbrodni wobec Niemców, a tylko stanął w obronie swej ojczyzny napadniętej przez Niemcy (...) – jest dla narodu polskiego wprost obrażająca i poniżająca jego godność (...) część episkopatu, na czele z kardynałem Wyszyńskim, pozostała na swoich dawnych, (...) pozycjach walki z socjalizmem, (...) antykomunizm zaćmił w ich umysłach poczucie patriotyzmu, zaćmił fakt, że walka z komunizmem uderza rykoszetem w granice Polski na Odrze, Nysie i Bałtyku, godzi faktycznie w niepodległy byt narodu polskiego.
** Autor: [[Józef Cyrankiewicz]], ''List do Księży Biskupów Kościoła Rzymsko-Katolickiego na ręce Sekretarza Episkopatu Zygmunta Choromańskiego''; cyt. za: Piotr Łysakowski, ''Prymas Wyszyński – twórca polsko-niemieckiego dialogu i pojednania'', „Biuletyn IPN” nr 10 (131), październik 2010, s. 74.


[[Kategoria:Kościół katolicki]]
[[Kategoria:Listy]]
[[Kategoria:Polska Rzeczpospolita Ludowa]]
[[Kategoria:Stosunki międzynarodowe Polski]]</text>
      <sha1>r8wsi02uj4mze5sv214jd363m5wg5v0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644557</id>
      <parentid>644554</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4648" sha1="f4uxmqdimm6lc471rwt2aehz9saudvm" xml:space="preserve">'''[[w:Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim]]''', zwane także '''Listem biskupów polskich do biskupów niemieckich''' – dokument wystosowany w Rzymie 18 listopada 1965, pod koniec [[sobór watykański II|soboru watykańskiego II]] przez polskich biskupów do niemieckich biskupów katolickich. Głównym autorem listu był abp [[Bolesław Kominek]], w pracach nad redakcją tekstu uczestniczyli: kard. [[Stefan Wyszyński]], abp [[Karol Wojtyła]], bp [[Kazimierz Kowalski]] oraz bp [[Jerzy Stroba]]. Pod listem podpisało się 36 polskich biskupów.
* Coś, co eufemistycznie nazywa się drugą wojną światową, co jednak było dla nas, Polaków, pomyślane jako akt totalnego zniszczenia i wytępienia. Nad naszą biedną Ojczyzną zapadła strasznie ciemna noc, jakiej nie doznaliśmy od pokoleń. Powszechnie nazywa się ona u nas okresem „niemieckiej okupacji” i pod tą nazwą weszła do polskiej historii. Wszyscy byliśmy bezsilni i bezbronni. Kraj pokryty był obozami koncentracyjnymi, z których dniem i nocą dymiły kominy krematoriów. Ponad 6 milionów obywateli polskich, w większości pochodzenia żydowskiego, musiało zapłacić życiem za ten okres okupacji. Kierownicza warstwa inteligencji została po prostu zniszczona (…)&lt;br /&gt;Nie chcemy wyliczać wszystkiego, aby na nowo nie rozrywać nie zabliźnionych jeszcze ran. Jeśli przypominamy tę straszliwą polską noc, to jedynie po to, aby nas dziś łatwiej było zrozumieć, nas samych i nasz sposób dzisiejszego myślenia... Staramy się zapomnieć. Mamy nadzieję, że czas – ten wielki boski kairos – pozwoli zagoić duchowe rany.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]], [[okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)]], [[holokaust]]

* W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie. A jeśli Wy, niemieccy biskupi i Ojcowie Soboru, po bratersku wyciągnięte ręce ujmiecie, to wtedy dopiero będziemy mogli ze spokojnym sumieniem obchodzić nasze Millenium w sposób jak najbardziej chrześcijański.
** Zobacz też: [[przebaczenie]]

==O orędziu polskich biskupów==
* W niezwykle trudnych warunkach politycznych, przez ten znak gotowości przebaczenia, położyli (...) solidny fundament pod dzieło polsko-niemieckiego pojednania”. (...) pamięć o ponurych chwilach naszej wspólnej historii nie tylko rodzi ducha pojednania, ale prowadzi również do rozdzierania niezabliźnionych jeszcze ran i wskrzesza ducha rozliczania krzywd. Niektórzy przedstawiciele świata polityki i życia publicznego rozdrapują lekkomyślnie wciąż jeszcze bolesne rany przeszłości naszych narodów. Inni jawnie, a nawet bezwzględnie usiłują je wykorzystać do celów osobistych lub politycznych. (...) Poprzez naszą troskę o kształt Europy pragniemy wnieść wkład w budowę pokoju na świecie.
** Źródło: Oświadczenie Konferencji Episkopatów Polski i Niemiec, 2005; cyt. za: [https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WE/kep/pl_niemcy_20050924.html opoka.org.pl]
** Zobacz też: [[stosunki polsko-niemieckie]]

* Żadne dokumenty biskupie nie mogą wymazać hitlerowskich zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości. Nie zostaną one ani zapomniane, ani wybaczone. Nie jest to problem zemsty czy moralności, lecz sprawiedliwości. Prośba autorów Orędzia o udzielenie przez biskupów niemieckich przebaczenia narodowi polskiemu, który nie ma na sumieniu żadnych win, nie dopuścił się żadnych zbrodni wobec Niemców, a tylko stanął w obronie swej ojczyzny napadniętej przez Niemcy (...) – jest dla narodu polskiego wprost obrażająca i poniżająca jego godność (...) część episkopatu, na czele z kardynałem Wyszyńskim, pozostała na swoich dawnych, (...) pozycjach walki z socjalizmem, (...) antykomunizm zaćmił w ich umysłach poczucie patriotyzmu, zaćmił fakt, że walka z komunizmem uderza rykoszetem w granice Polski na Odrze, Nysie i Bałtyku, godzi faktycznie w niepodległy byt narodu polskiego.
** Autor: [[Józef Cyrankiewicz]], ''List do Księży Biskupów Kościoła Rzymsko-Katolickiego na ręce Sekretarza Episkopatu Zygmunta Choromańskiego''; cyt. za: Piotr Łysakowski, ''Prymas Wyszyński – twórca polsko-niemieckiego dialogu i pojednania'', „Biuletyn IPN” nr 10 (131), październik 2010, s. 74.


[[Kategoria:Kościół katolicki]]
[[Kategoria:Listy]]
[[Kategoria:Polska Rzeczpospolita Ludowa]]
[[Kategoria:Stosunki międzynarodowe Polski]]</text>
      <sha1>f4uxmqdimm6lc471rwt2aehz9saudvm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644562</id>
      <parentid>644557</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T20:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4652" sha1="s8u1qm0sq4ypga59nftfkihj8ealk67" xml:space="preserve">'''[[w:Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim]]''', zwane także '''Listem biskupów polskich do biskupów niemieckich''' – dokument wystosowany w Rzymie 18 listopada 1965, pod koniec [[sobór watykański II|soboru watykańskiego II]] przez polskich biskupów do niemieckich biskupów katolickich. Głównym autorem listu był abp [[Bolesław Kominek]], w pracach nad redakcją tekstu uczestniczyli: kard. [[Stefan Wyszyński]], abp [[Karol Wojtyła]], bp [[Kazimierz Kowalski]] oraz bp [[Jerzy Stroba]]. Pod listem podpisało się 36 polskich biskupów.
* Coś, co eufemistycznie nazywa się drugą wojną światową, co jednak było dla nas, Polaków, pomyślane jako akt totalnego zniszczenia i wytępienia. Nad naszą biedną Ojczyzną zapadła strasznie ciemna noc, jakiej nie doznaliśmy od pokoleń. Powszechnie nazywa się ona u nas okresem „niemieckiej okupacji” i pod tą nazwą weszła do polskiej historii. Wszyscy byliśmy bezsilni i bezbronni. Kraj pokryty był obozami koncentracyjnymi, z których dniem i nocą dymiły kominy krematoriów. Ponad 6 milionów obywateli polskich, w większości pochodzenia żydowskiego, musiało zapłacić życiem za ten okres okupacji. Kierownicza warstwa inteligencji została po prostu zniszczona (…)&lt;br /&gt;Nie chcemy wyliczać wszystkiego, aby na nowo nie rozrywać nie zabliźnionych jeszcze ran. Jeśli przypominamy tę straszliwą polską noc, to jedynie po to, aby nas dziś łatwiej było zrozumieć, nas samych i nasz sposób dzisiejszego myślenia... Staramy się zapomnieć. Mamy nadzieję, że czas – ten wielki boski ''kairos'' – pozwoli zagoić duchowe rany.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]], [[okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)]], [[holokaust]]

* W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie. A jeśli Wy, niemieccy biskupi i Ojcowie Soboru, po bratersku wyciągnięte ręce ujmiecie, to wtedy dopiero będziemy mogli ze spokojnym sumieniem obchodzić nasze Millenium w sposób jak najbardziej chrześcijański.
** Zobacz też: [[przebaczenie]]

==O orędziu polskich biskupów==
* W niezwykle trudnych warunkach politycznych, przez ten znak gotowości przebaczenia, położyli (...) solidny fundament pod dzieło polsko-niemieckiego pojednania”. (...) pamięć o ponurych chwilach naszej wspólnej historii nie tylko rodzi ducha pojednania, ale prowadzi również do rozdzierania niezabliźnionych jeszcze ran i wskrzesza ducha rozliczania krzywd. Niektórzy przedstawiciele świata polityki i życia publicznego rozdrapują lekkomyślnie wciąż jeszcze bolesne rany przeszłości naszych narodów. Inni jawnie, a nawet bezwzględnie usiłują je wykorzystać do celów osobistych lub politycznych. (...) Poprzez naszą troskę o kształt Europy pragniemy wnieść wkład w budowę pokoju na świecie.
** Źródło: Oświadczenie Konferencji Episkopatów Polski i Niemiec, 2005; cyt. za: [https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WE/kep/pl_niemcy_20050924.html opoka.org.pl]
** Zobacz też: [[stosunki polsko-niemieckie]]

* Żadne dokumenty biskupie nie mogą wymazać hitlerowskich zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości. Nie zostaną one ani zapomniane, ani wybaczone. Nie jest to problem zemsty czy moralności, lecz sprawiedliwości. Prośba autorów Orędzia o udzielenie przez biskupów niemieckich przebaczenia narodowi polskiemu, który nie ma na sumieniu żadnych win, nie dopuścił się żadnych zbrodni wobec Niemców, a tylko stanął w obronie swej ojczyzny napadniętej przez Niemcy (...) – jest dla narodu polskiego wprost obrażająca i poniżająca jego godność (...) część episkopatu, na czele z kardynałem Wyszyńskim, pozostała na swoich dawnych, (...) pozycjach walki z socjalizmem, (...) antykomunizm zaćmił w ich umysłach poczucie patriotyzmu, zaćmił fakt, że walka z komunizmem uderza rykoszetem w granice Polski na Odrze, Nysie i Bałtyku, godzi faktycznie w niepodległy byt narodu polskiego.
** Autor: [[Józef Cyrankiewicz]], ''List do Księży Biskupów Kościoła Rzymsko-Katolickiego na ręce Sekretarza Episkopatu Zygmunta Choromańskiego''; cyt. za: Piotr Łysakowski, ''Prymas Wyszyński – twórca polsko-niemieckiego dialogu i pojednania'', „Biuletyn IPN” nr 10 (131), październik 2010, s. 74.


[[Kategoria:Kościół katolicki]]
[[Kategoria:Listy]]
[[Kategoria:Polska Rzeczpospolita Ludowa]]
[[Kategoria:Stosunki międzynarodowe Polski]]</text>
      <sha1>s8u1qm0sq4ypga59nftfkihj8ealk67</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644564</id>
      <parentid>644562</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T20:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4652" sha1="dsiu93tivimas8u1pkpi6kvhmkby95k" xml:space="preserve">'''[[w:Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich|Orędzie biskupów polskich do ich niemieckich braci w Chrystusowym urzędzie pasterskim]]''' – zwane także '''Listem biskupów polskich do biskupów niemieckich''' – dokument wystosowany w Rzymie 18 listopada 1965, pod koniec [[sobór watykański II|soboru watykańskiego II]] przez polskich biskupów do niemieckich biskupów katolickich. Głównym autorem listu był abp [[Bolesław Kominek]], w pracach nad redakcją tekstu uczestniczyli: kard. [[Stefan Wyszyński]], abp [[Karol Wojtyła]], bp [[Kazimierz Kowalski]] oraz bp [[Jerzy Stroba]]. Pod listem podpisało się 36 polskich biskupów.
* Coś, co eufemistycznie nazywa się drugą wojną światową, co jednak było dla nas, Polaków, pomyślane jako akt totalnego zniszczenia i wytępienia. Nad naszą biedną Ojczyzną zapadła strasznie ciemna noc, jakiej nie doznaliśmy od pokoleń. Powszechnie nazywa się ona u nas okresem „niemieckiej okupacji” i pod tą nazwą weszła do polskiej historii. Wszyscy byliśmy bezsilni i bezbronni. Kraj pokryty był obozami koncentracyjnymi, z których dniem i nocą dymiły kominy krematoriów. Ponad 6 milionów obywateli polskich, w większości pochodzenia żydowskiego, musiało zapłacić życiem za ten okres okupacji. Kierownicza warstwa inteligencji została po prostu zniszczona (…)&lt;br /&gt;Nie chcemy wyliczać wszystkiego, aby na nowo nie rozrywać nie zabliźnionych jeszcze ran. Jeśli przypominamy tę straszliwą polską noc, to jedynie po to, aby nas dziś łatwiej było zrozumieć, nas samych i nasz sposób dzisiejszego myślenia... Staramy się zapomnieć. Mamy nadzieję, że czas – ten wielki boski ''kairos'' – pozwoli zagoić duchowe rany.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]], [[okupacja niemiecka ziem polskich (1939–1945)]], [[holokaust]]

* W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie. A jeśli Wy, niemieccy biskupi i Ojcowie Soboru, po bratersku wyciągnięte ręce ujmiecie, to wtedy dopiero będziemy mogli ze spokojnym sumieniem obchodzić nasze Millenium w sposób jak najbardziej chrześcijański.
** Zobacz też: [[przebaczenie]]

==O orędziu polskich biskupów==
* W niezwykle trudnych warunkach politycznych, przez ten znak gotowości przebaczenia, położyli (...) solidny fundament pod dzieło polsko-niemieckiego pojednania. (...) pamięć o ponurych chwilach naszej wspólnej historii nie tylko rodzi ducha pojednania, ale prowadzi również do rozdzierania niezabliźnionych jeszcze ran i wskrzesza ducha rozliczania krzywd. Niektórzy przedstawiciele świata polityki i życia publicznego rozdrapują lekkomyślnie wciąż jeszcze bolesne rany przeszłości naszych narodów. Inni jawnie, a nawet bezwzględnie usiłują je wykorzystać do celów osobistych lub politycznych. (...) Poprzez naszą troskę o kształt Europy pragniemy wnieść wkład w budowę pokoju na świecie.
** Źródło: Oświadczenie Konferencji Episkopatów Polski i Niemiec, 2005; cyt. za: [https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WE/kep/pl_niemcy_20050924.html opoka.org.pl]
** Zobacz też: [[stosunki polsko-niemieckie]]

* Żadne dokumenty biskupie nie mogą wymazać hitlerowskich zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzkości. Nie zostaną one ani zapomniane, ani wybaczone. Nie jest to problem zemsty czy moralności, lecz sprawiedliwości. Prośba autorów Orędzia o udzielenie przez biskupów niemieckich przebaczenia narodowi polskiemu, który nie ma na sumieniu żadnych win, nie dopuścił się żadnych zbrodni wobec Niemców, a tylko stanął w obronie swej ojczyzny napadniętej przez Niemcy (...) – jest dla narodu polskiego wprost obrażająca i poniżająca jego godność (...) część episkopatu, na czele z kardynałem Wyszyńskim, pozostała na swoich dawnych, (...) pozycjach walki z socjalizmem, (...) antykomunizm zaćmił w ich umysłach poczucie patriotyzmu, zaćmił fakt, że walka z komunizmem uderza rykoszetem w granice Polski na Odrze, Nysie i Bałtyku, godzi faktycznie w niepodległy byt narodu polskiego.
** Autor: [[Józef Cyrankiewicz]], ''List do Księży Biskupów Kościoła Rzymsko-Katolickiego na ręce Sekretarza Episkopatu Zygmunta Choromańskiego''; cyt. za: Piotr Łysakowski, ''Prymas Wyszyński – twórca polsko-niemieckiego dialogu i pojednania'', „Biuletyn IPN” nr 10 (131), październik 2010, s. 74.


[[Kategoria:Kościół katolicki]]
[[Kategoria:Listy]]
[[Kategoria:Polska Rzeczpospolita Ludowa]]
[[Kategoria:Stosunki międzynarodowe Polski]]</text>
      <sha1>dsiu93tivimas8u1pkpi6kvhmkby95k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bolesław Kominek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73108</id>
    <revision>
      <id>644555</id>
      <timestamp>2026-06-24T19:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowe hasło</comment>
      <origin>644555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="920" sha1="ek12iy6194ro3qfpt3w4r94u3ezk878" xml:space="preserve">[[Plik:Kardynał Bolesław Kominek.jpg|mały|{{center|Bolesław Kominek}}]]
'''[[w:Bolesław Kominek|Bolesław Kominek]]''' (1903–1974) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita wrocławski i kardynał.
* W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie. A jeśli Wy, niemieccy biskupi i Ojcowie Soboru, po bratersku wyciągnięte ręce ujmiecie, to wtedy dopiero będziemy mogli ze spokojnym sumieniem obchodzić nasze Millenium w sposób jak najbardziej chrześcijański.
** Źródło: ''Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich'', 18 listopada 1965.
** Zobacz też: [[przebaczenie]], [[stosunki polsko-niemieckie]]


{{SORTUJ:Kominek, Bolesław}}
[[Kategoria:Kardynałowie]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Ślązacy]]</text>
      <sha1>ek12iy6194ro3qfpt3w4r94u3ezk878</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644556</id>
      <parentid>644555</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>644556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="924" sha1="18rznc6tkzhi1dvnkm4cg9myizhsapz" xml:space="preserve">[[Plik:Kardynał Bolesław Kominek.jpg|mały|{{center|Bolesław Kominek}}]]
'''[[w:Bolesław Kominek|Bolesław Kominek]]''' (1903–1974) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita wrocławski i kardynał.
* W tym jak najbardziej chrześcijańskim, ale i bardzo ludzkim duchu, wyciągamy do Was, siedzących tu, na ławach kończącego się Soboru, nasze ręce oraz udzielamy wybaczenia i prosimy o nie. A jeśli Wy, niemieccy biskupi i Ojcowie Soboru, po bratersku wyciągnięte ręce ujmiecie, to wtedy dopiero będziemy mogli ze spokojnym sumieniem obchodzić nasze Millenium w sposób jak najbardziej chrześcijański.
** Źródło: ''[[Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]]'', 18 listopada 1965.
** Zobacz też: [[przebaczenie]], [[stosunki polsko-niemieckie]]


{{SORTUJ:Kominek, Bolesław}}
[[Kategoria:Kardynałowie]]
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Ślązacy]]</text>
      <sha1>18rznc6tkzhi1dvnkm4cg9myizhsapz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>List biskupów polskich do biskupów niemieckich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73109</id>
    <redirect title="Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich" />
    <revision>
      <id>644560</id>
      <timestamp>2026-06-24T19:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowe przekierowanie</comment>
      <origin>644560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="1zc3l598vpu8din9d4xnwr4bxeuln69" xml:space="preserve">#REDIRECT: [[[Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]]</text>
      <sha1>1zc3l598vpu8din9d4xnwr4bxeuln69</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644561</id>
      <parentid>644560</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T19:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Przekierowanie do [[Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]]</comment>
      <origin>644561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="911e43e9p019w8csxlv671dqy58r9co" xml:space="preserve">#REDIRECT: [[Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich]]</text>
      <sha1>911e43e9p019w8csxlv671dqy58r9co</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jarosław Urbański</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73110</id>
    <revision>
      <id>644565</id>
      <timestamp>2026-06-24T20:17:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowe hasło</comment>
      <origin>644565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3629" sha1="95x2wycldg1qtapp1ec6vb0t7c0r9mn" xml:space="preserve">'''[[w:Jarosław Urbański|Jarosław Urbański]]''' (ur. 1964) – polski socjolog i działacz związkowy. Współzałożyciel Federacji Anarchistycznej, współzałożyciel i koordynator Ogólnopolskiego Związku Zawodowego „Inicjatywa Pracownicza”.
* Czy nasza historia ostatnich 70 lat to nie historia strajków generalnych? Konfliktu „świata pracy” z czerwoną, liberalną czy narodową burżuazją i władzą reprezentującą jej interesy?
** Źródło: [https://czlowiekwpracy.pl/?p=118144 Z Jarosławem Urbańskim rozmawia Szymon Majewski], czlowiekwpracy.pl

* Istnieją immanentne sprzeczności pomiędzy pracą a kapitałem i po prostu za to nie wyjdziemy. Kapitał czasami sam o tym wprost mówi, gdy twierdzi, że nie może czegoś tam zrobić, bo to szkodziłoby jego interesowi. Dla nich solidaryzm klasowy jest wtedy, kiedy pracownicy de facto rezygnują ze swoich żądań i aspiracji. I nie ukrywają tego. Teoria skapywania, czyli „najpierw zyski, potem ludzie”. My mówimy odwrotnie „najpierw ludzie, potem zyski”. Należałoby najpierw przeprowadzić ostrą krytykę tego, jak w Polsce wyglądał dialog społeczny i jak on jest instrumentalizowany, jako demobilizacja ruchów społecznych, szczególnie właśnie związków zawodowych; że ta koncepcja, która w Polsce obowiązuje, to jest atrapa, a może raczej kamuflaż.
** Źródło: [https://czlowiekwpracy.pl/?p=118144 Z Jarosławem Urbańskim rozmawia Szymon Majewski], czlowiekwpracy.pl
** Zobacz też: [[praca]], [[zysk]]

* Również dzisiejsza słabość organizacji związkowych bierze się właśnie ze słabości ruchu strajkowego, której towarzyszy fetysz legalizmu i brak zdolności przejścia od protestu w jednym zakładzie czy branży do strajku powszechnego (czego dowodzą na przykład ostatnie strajki w oświacie w 2019 rok). Związki zawodowe nie są dziś zainteresowane strajkiem generalnym i stawiają na rozwiązania polityczne, o których dużo się mówi, ale z których dla świata pracy niewiele wynika.
** Źródło: ''Strajk. Historia buntów pracowniczych'' (2024)
** Zobacz też: [[związek zawodowy]]''

* Zastraszanie, represje i bezwzględna kontrola stały się powszechnie stosowanym sposobem zarządzania pracownikami stosowanym w zakładach pracy w całym kraju. Działalność związkowa bywa dziś traktowana jak przestępstwo. W Polsce walka o lepsze warunki pracy podlega prawnym ograniczeniom nieznanym w całej Unii Europejskiej. Kiedy w innych krajach pracownicy mogą swobodnie strajkować w imię swoich interesów, nasze państwo odbiera nam kluczowe narzędzia tej walki. (…) Obecne polskie prawo regulujące spór zbiorowy i strajk jest oparte na restrykcjach jeszcze ze stanu wojennego. Celem przepisów z 1982 było uniemożliwienie prowadzenia strajków (…). 35 lat temu, w 1991 roku elity solidarnościowe wprowadziły ustawę o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Ustawa podtrzymała większość obostrzeń z okresu dyktatury Jaruzelskiego. To właśnie masowe strajki robotnicze doprowadziły do przemian ustrojowych w Polsce, a mimo to polskie prawo sprawia, że skuteczne organizowanie się wobec wyzysku jest karkołomne.
** Źródło: [https://ozzip.pl/informacje/ogolnopolskie/item/3189-mobilizacja-pochod-pierwszomajowy-warszawa-2026 ''Mobilizacja na pochód pierwszomajowy w Warszawie: DOŚĆ ZAKAZU STRAJKÓW!''], ozzip.pl, 6 kwietnia 2026.
** Zobacz też: [[strajk]]


{{SORTUJ:Urbański, Jarosław}}
[[Kategoria:Polscy anarchiści]]
[[Kategoria:Polscy socjologowie]]
[[Kategoria:Polscy związkowcy]]
[[Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989]]</text>
      <sha1>95x2wycldg1qtapp1ec6vb0t7c0r9mn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644567</id>
      <parentid>644565</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T20:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>644567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3627" sha1="kw4xgyl0jfx16kxd7hmc0bbob5c4wnu" xml:space="preserve">'''[[w:Jarosław Urbański|Jarosław Urbański]]''' (ur. 1964) – polski socjolog i działacz związkowy. Współzałożyciel Federacji Anarchistycznej, współzałożyciel i koordynator Ogólnopolskiego Związku Zawodowego „Inicjatywa Pracownicza”.
* Czy nasza historia ostatnich 70 lat to nie historia strajków generalnych? Konfliktu „świata pracy” z czerwoną, liberalną czy narodową burżuazją i władzą reprezentującą jej interesy?
** Źródło: [https://czlowiekwpracy.pl/?p=118144 Z Jarosławem Urbańskim rozmawia Szymon Majewski], czlowiekwpracy.pl

* Istnieją immanentne sprzeczności pomiędzy pracą a kapitałem i po prostu za to nie wyjdziemy. Kapitał czasami sam o tym wprost mówi, gdy twierdzi, że nie może czegoś tam zrobić, bo to szkodziłoby jego interesowi. Dla nich solidaryzm klasowy jest wtedy, kiedy pracownicy de facto rezygnują ze swoich żądań i aspiracji. I nie ukrywają tego. Teoria skapywania, czyli „najpierw zyski, potem ludzie”. My mówimy odwrotnie „najpierw ludzie, potem zyski”. Należałoby najpierw przeprowadzić ostrą krytykę tego, jak w Polsce wyglądał dialog społeczny i jak on jest instrumentalizowany, jako demobilizacja ruchów społecznych, szczególnie właśnie związków zawodowych; że ta koncepcja, która w Polsce obowiązuje, to jest atrapa, a może raczej kamuflaż.
** Źródło: [https://czlowiekwpracy.pl/?p=118144 Z Jarosławem Urbańskim rozmawia Szymon Majewski], czlowiekwpracy.pl
** Zobacz też: [[praca]], [[zysk]]

* Również dzisiejsza słabość organizacji związkowych bierze się właśnie ze słabości ruchu strajkowego, której towarzyszy fetysz legalizmu i brak zdolności przejścia od protestu w jednym zakładzie czy branży do strajku powszechnego (czego dowodzą na przykład ostatnie strajki w oświacie w 2019 rok). Związki zawodowe nie są dziś zainteresowane strajkiem generalnym i stawiają na rozwiązania polityczne, o których dużo się mówi, ale z których dla świata pracy niewiele wynika.
** Źródło: ''Strajk. Historia buntów pracowniczych'' (2024)
** Zobacz też: [[związek zawodowy]]

* Zastraszanie, represje i bezwzględna kontrola stały się powszechnie stosowanym sposobem zarządzania pracownikami stosowanym w zakładach pracy w całym kraju. Działalność związkowa bywa dziś traktowana jak przestępstwo. W Polsce walka o lepsze warunki pracy podlega prawnym ograniczeniom nieznanym w całej Unii Europejskiej. Kiedy w innych krajach pracownicy mogą swobodnie strajkować w imię swoich interesów, nasze państwo odbiera nam kluczowe narzędzia tej walki. (…) Obecne polskie prawo regulujące spór zbiorowy i strajk jest oparte na restrykcjach jeszcze ze stanu wojennego. Celem przepisów z 1982 było uniemożliwienie prowadzenia strajków (…). 35 lat temu, w 1991 roku elity solidarnościowe wprowadziły ustawę o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Ustawa podtrzymała większość obostrzeń z okresu dyktatury Jaruzelskiego. To właśnie masowe strajki robotnicze doprowadziły do przemian ustrojowych w Polsce, a mimo to polskie prawo sprawia, że skuteczne organizowanie się wobec wyzysku jest karkołomne.
** Źródło: [https://ozzip.pl/informacje/ogolnopolskie/item/3189-mobilizacja-pochod-pierwszomajowy-warszawa-2026 ''Mobilizacja na pochód pierwszomajowy w Warszawie: DOŚĆ ZAKAZU STRAJKÓW!''], ozzip.pl, 6 kwietnia 2026.
** Zobacz też: [[strajk]]


{{SORTUJ:Urbański, Jarosław}}
[[Kategoria:Polscy anarchiści]]
[[Kategoria:Polscy socjologowie]]
[[Kategoria:Polscy związkowcy]]
[[Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989]]</text>
      <sha1>kw4xgyl0jfx16kxd7hmc0bbob5c4wnu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>644569</id>
      <parentid>644567</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T20:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>poprawa linków</comment>
      <origin>644569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3638" sha1="qtqclvm42cnlydgj33r8pzvarqtuxj7" xml:space="preserve">'''[[w:Jarosław Urbański (socjolog)|Jarosław Urbański]]''' (ur. 1964) – polski socjolog i działacz związkowy. Współzałożyciel Federacji Anarchistycznej, współzałożyciel i koordynator Ogólnopolskiego Związku Zawodowego „Inicjatywa Pracownicza”.
* Czy nasza historia ostatnich 70 lat to nie historia strajków generalnych? Konfliktu „świata pracy” z czerwoną, liberalną czy narodową burżuazją i władzą reprezentującą jej interesy?
** Źródło: [https://czlowiekwpracy.pl/?p=118144 Z Jarosławem Urbańskim rozmawia Szymon Majewski], czlowiekwpracy.pl

* Istnieją immanentne sprzeczności pomiędzy pracą a kapitałem i po prostu za to nie wyjdziemy. Kapitał czasami sam o tym wprost mówi, gdy twierdzi, że nie może czegoś tam zrobić, bo to szkodziłoby jego interesowi. Dla nich solidaryzm klasowy jest wtedy, kiedy pracownicy de facto rezygnują ze swoich żądań i aspiracji. I nie ukrywają tego. Teoria skapywania, czyli „najpierw zyski, potem ludzie”. My mówimy odwrotnie „najpierw ludzie, potem zyski”. Należałoby najpierw przeprowadzić ostrą krytykę tego, jak w Polsce wyglądał dialog społeczny i jak on jest instrumentalizowany, jako demobilizacja ruchów społecznych, szczególnie właśnie związków zawodowych; że ta koncepcja, która w Polsce obowiązuje, to jest atrapa, a może raczej kamuflaż.
** Źródło: [https://czlowiekwpracy.pl/?p=118144 Z Jarosławem Urbańskim rozmawia Szymon Majewski], czlowiekwpracy.pl
** Zobacz też: [[praca]], [[zysk]]

* Również dzisiejsza słabość organizacji związkowych bierze się właśnie ze słabości ruchu strajkowego, której towarzyszy fetysz legalizmu i brak zdolności przejścia od protestu w jednym zakładzie czy branży do strajku powszechnego (czego dowodzą na przykład ostatnie strajki w oświacie w 2019 rok). Związki zawodowe nie są dziś zainteresowane strajkiem generalnym i stawiają na rozwiązania polityczne, o których dużo się mówi, ale z których dla świata pracy niewiele wynika.
** Źródło: ''Strajk. Historia buntów pracowniczych'' (2024)
** Zobacz też: [[związek zawodowy]]

* Zastraszanie, represje i bezwzględna kontrola stały się powszechnie stosowanym sposobem zarządzania pracownikami stosowanym w zakładach pracy w całym kraju. Działalność związkowa bywa dziś traktowana jak przestępstwo. W Polsce walka o lepsze warunki pracy podlega prawnym ograniczeniom nieznanym w całej Unii Europejskiej. Kiedy w innych krajach pracownicy mogą swobodnie strajkować w imię swoich interesów, nasze państwo odbiera nam kluczowe narzędzia tej walki. (…) Obecne polskie prawo regulujące spór zbiorowy i strajk jest oparte na restrykcjach jeszcze ze stanu wojennego. Celem przepisów z 1982 było uniemożliwienie prowadzenia strajków (…). 35 lat temu, w 1991 roku elity solidarnościowe wprowadziły ustawę o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. Ustawa podtrzymała większość obostrzeń z okresu dyktatury Jaruzelskiego. To właśnie masowe strajki robotnicze doprowadziły do przemian ustrojowych w Polsce, a mimo to polskie prawo sprawia, że skuteczne organizowanie się wobec wyzysku jest karkołomne.
** Źródło: [https://ozzip.pl/informacje/ogolnopolskie/item/3189-mobilizacja-pochod-pierwszomajowy-warszawa-2026 ''Mobilizacja na pochód pierwszomajowy w Warszawie: DOŚĆ ZAKAZU STRAJKÓW!''], ozzip.pl, 6 kwietnia 2026.
** Zobacz też: [[strajk]]


{{SORTUJ:Urbański, Jarosław}}
[[Kategoria:Polscy anarchiści]]
[[Kategoria:Polscy socjologowie]]
[[Kategoria:Polscy związkowcy]]
[[Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Polsce 1939-1989]]</text>
      <sha1>qtqclvm42cnlydgj33r8pzvarqtuxj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Użytkownik:LaGrey</title>
    <ns>2</ns>
    <id>73111</id>
    <revision>
      <id>644574</id>
      <timestamp>2026-06-25T09:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>LaGrey</username>
        <id>61367</id>
      </contributor>
      <comment>Tworzenie własnej strony</comment>
      <origin>644574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112" sha1="a2ten25xkfxadoneyk5fv8a3hhaf59j" xml:space="preserve">Cóż to czytasz, mości książę?
Słowa, słowa, słowa.
*Postać: Hamlet
*Autor: William Shakespeare, Hamlet</text>
      <sha1>a2ten25xkfxadoneyk5fv8a3hhaf59j</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>