Wikicytaty plwikiquote https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikicytaty Dyskusja Wikicytatów Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 265 645677 641900 2026-07-26T21:33:10Z Nazwa1234 53893 /* O Stanisławie Lemie */ 645677 wikitext text/x-wiki [[Plik:Stanisławlemcropped.jpg|mały|{{center|Stanisław Lem (1966)}}]] '''[[w:Stanisław Lem|Stanisław Lem]]''' (1921–2006) – polski [[pisarz]] [[Fantastyka naukowa|science-fiction]], [[filozof]], [[esej|eseista]] i [[w:futurologia|futurolog]]. Najczęściej tłumaczony polski pisarz. ==Cytaty z utworów== ===''Astronauci'' (1951)=== <small>(Czytelnik, Warszawa 1970)</small> * W roku 2003 zakończone zostało częściowe przelewanie Morza Śródziemnego w głąb Sahary i gibraltarskie elektrownie wodne dały po raz pierwszy prąd do sieci północnoafrykańskiej. Wiele już lat minęło od upadku ostatniego państwa kapitalistycznego… ** Źródło: s. 16. * Międzynarodowe Biuro Regulacji Klimatów przeszło od skromnych prób lokalnej zmiany pogody (…) do frontowego ataku na głównego wroga ludzkości. Był nim mróz, od setek milionów lat usadowiony wokół biegunów planety. Wieczne lody (…) miały raz na zawsze zniknąć. Dla osiągnięcia tego celu należało ogrzać olbrzymie obszary oceanu i lądów, stopić tysiące kilometrów sześciennych lodu… ** Źródło: s. 17. ===''Bajki robotów'' (1964)=== * Cóż może się równać z doskonałością nieistnienia? (…) Pomyśl tylko, proszę: żadnych zmagań, trwóg ani lęków, żadnych cierpień ducha ni ciała, żadnych zwykłych przygód, i to w jakiej skali! Choćby się wszystkie złe moce związały i sprzysięgły przeciwko tobie, nie sięgną cię! O, doprawdy, niezrównane jest słodkie bezpieczeństwo umarłego! A jeśli jeszcze dodać, że nie jest ono niczym przelotnym, nietrwałym, przemijającym, że nic nie może odwołać go ani naruszyć, wówczas niezrównany zachwyt…<br />– A bodajeś szczezł – doszedł go słaby głos Automateusza, a tym słowom lakonicznym zawtórowało krótkie, lecz dosadne przekleństwo. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Jam jest robot hartowany,<br />zdalnie prądem sterowany,<br />nitowany z każdej strony,<br />wyklepany, uzwojony,<br />stańcie nit przy nicie,<br />a zaraz ujrzycie<br />czworgiem swych żeliwnych gałek,<br />jaki ze mnie zbrojny śmiałek,<br />jak lśni mój stalowy duch,<br />naprzeciw żeliwnych dwóch,<br />natężajcie cewki,<br />bo to nie przelewki,<br />a jeśli nie usłuchacie,<br />elektryczne życie dacie! ** Źródło: ''Skarby króla Biskalara'' * – Mój ty poczciwcze – odezwał się znienacka Wuch – i cóż mi zaszkodzi pobyt na dnie morskim? Rozumujesz kategoriami istoty nietrwałej, stąd twoje omyłki. Przecież, zrozum to, albo morze wyschnie kiedyś, albo pierwej całe dno jego wydźwignie się jako góra i stanie się lądem. Czy to nastąpi za sto tysięcy lat, czy za miliony – nie ma dla mnie znaczenia. Nie tylko jestem niezniszczalny, ale i nieskończenie cierpliwy, jak winieneś był zauważyć, choćby po spokoju, z jakim znosiłem objawy twojego zaślepienia. ** Opis: odpowiedź Wucha na deklarację Automateusza chęci wrzucenia go do morza. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Nauka nie zajmuje się takimi własnościami bytu, do których należy śmieszność. Nauka objaśnia świat, ale pogodzić z nim może jedynie sztuka. ** Źródło: ''Król Globares i Mędrcy'' * Pragniesz żyć, to jest posiadać przyszłość, która staje się teraźniejszością, do tego bowiem sprowadza się przecież życie. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Taki, jaki jesteś, nie możesz jednak doświadczyć naraz więcej aniżeli jednego miejsca spośród tych, które wymieniłem i milionów, jakie przemilczałem. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Wszystko, cokolwiek istnieje, bywa przedmiotem drwin. Nie ostoi się wobec nich żadna godność, wiadomo bowiem, że ten i ów śmie podrwiwać nawet z królewskiego majestatu. Śmiech uderza w trony i państwa. Jedne ludy drwią z innych lub z samych siebie. Bywało, że wyszydzano to nawet, co nie istnieje – czyż nie śmiano się z mitycznych bogów? Nawet zjawiska pełne powagi, ba, tragiczne, bywają przedmiotem żartów. Dość wspomnieć o humorze cmentarnym, o pokpiwaniu ze śmierci i nieboszczyków. (…) A jednak, choć przedmiotem kpin jest zarówno królestwo życia jak i śmierci, zarówno rzeczy małe jak wielkie, jest coś, czego nikt dotąd nie ośmielił się wyszydzić ani wyśmiać. Przy tym owa rzecz nie należy do rzędu takich, o których dałoby się zapomnieć, które ujść mogą uwagi, albowiem idzie o wszystko, co istnieje, to znaczy o Kosmos. Jeżeli zastanowisz się nad tym, królu, pojmiesz, jak bardzo jest Kosmos śmieszny… ** Źródło: ''Król Globares i Mędrcy'' * Żył raz pewien wielki konstruktor-wynalazca, który, nie ustając, wymyślał urządzenia niezwykłe i najdziwniejsze stwarzał aparaty. Zbudował był sobie maszynkę-okruszynkę, która pięknie śpiewała i nazwał ją ptaszydło. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich]]. ** Źródło: ''Trzej Elektrycerze'' ===''Bomba megabitowa'' (1999)=== * Ignorancja nasza (ludzka) jest oceanem ogólnoświatowym, zaś wiedza pewna – pojedynczymi wysepkami na tym oceanie. ** Zobacz też: [[ignorancja]], [[wiedza]] * Internet nadal „nic nie rozumie”, żadnego odkrycia, choćby od niego zależał los świata, ale nadanego w egzotycznym języku, nie odróżni od nieco mniej ważnej wieści, że u ciotki w placku z jabłkami zrobił się w piekarniku zakalec. ** Zobacz też: [[Internet]] * Internet to sieć, która nic nie rozumie, jeno informacje przesyła i strony ze sobą łączy, zaś wzrastająca na całym świecie ilość „ekspertów”, którzy chcąc się „wykazać”, produkują mało albo nic niewarte wyniki swoich przemyśleń jako „nowe hipotezy naukowe”, jest tym samym, czym piasek i muł, który z wielkich zbiorników wodnych kieruje się ku turbinom i gdyby nie specjalne urządzenia filtrujące, wnet by wszystkie turbiny „zatkało”. Lecz Internet nie może odróżnić informacyjnego ziarna, którego w nim jest mało, od informacyjnych plew. * Jeżeli można coś spaskudzić, popsuć, zafałszować, ukraść, sprzeniewierzyć, złudzić, wystrychnąć na dudka, to niezależnie całkiem od tego, czy się taka działalność typu destrukcyjnego i występnego „aktywiście zła” opłaci, czy też dostarczy mu wyłącznie bezinteresownej satysfakcji, że przechytrzył zabezpieczenia, że zniszczył bez osobistego zysku to, co było dla innego cenne, można ze stuprocentową pewnością uznać, iż w nowych formach, nowej technologii, walka Arymana z Ormuzdem, zła z dobrem będzie się toczyła. A to, ponieważ tak było zawsze, ponieważ samoloty oprócz ludzi zrzucały bomby, ponieważ energia atomowa „jaśniejsza od tysiąca słońc” została wiadomo jak użyta, ponieważ tak potrzebny medycynie rentgen Niemcom w Oświęcimiu służył do zabójczego ubezpłodniania kobiet, i tak dalej, i tak dalej – od początku ludzkiego świata. * Każda bez wyjątku nowa technologia ma awers korzyści i zarazem rewers nowych, nieznanych dotychczas bied. * Sam po zażyciu eksperymentalnym 1 miligrama psylocybiny (z grzybka psilocybe, spokrewnionego z meskaliną) doznawałem różnych halucynacji, mając wszelako nadal zachowaną wiedzę (świadomość), że czegokolwiek doznaję, pod wpływem zażytego halucynogenu doznaję. Natomiast pochodne kwasu lyserginowego doznania bycia pod wpływem halucynogenu mogą w 100 proc. likwidować i wprowadzać w stany schizofrenopodobne. * Świadomość jest jak wiatr, o którym można powiedzieć, iż wieje, ale nie ma sensu pytać, gdzie jest wiatr, kiedy nie wieje. ** Zobacz też: [[świadomość]] ===''Cyberiada'' (1965)=== * Na szczyt można wejść, ale wszystkie drogi ze szczytu prowadzą w dół! ** Źródło: ''Altruizyna, czyli opowieść prawdziwa o tym, jak pustelnik Dobrycy kosmos uszczęśliwić zapragnął i co z tego wynikło'' ===''Dialogi'' (1957)=== * Ludzie zbudują, mimo wszystkie zawody, klęski i tragiczne omyłki, lepszy świat. Gdybyśmy nie mieli działać z tą myślą, utracilibyśmy wiarę w człowieka i jego możliwości, a wtedy lepiej byłoby nie żyć, przyjacielu. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 287. * FILONOUS: (…) Ogólny dowód znakomitego matematyka angielskiego Turinga przedstawia nam teoretyczną możliwość zbudowania sieci, która „potrafi absolutnie wszystko”, tzn., rzecz jasna, wszystko, co jest możliwe. W tym sensie da się w przyszłości zaprojektować sieć zdolną do tworzeni symfonii albo do rozważania, jakie {{rozstrzelony|mogą}} być odmienne od ziemskiego przebiegi ewolucji życia na różnych od naszej planetach.<br />HYLAS: Filonousie, ty drwisz sobie ze mnie!<br />FILONOUS: Mój przyjacielu, czyżbyś poczuł się dotknięty w swej ludzkiej godności? Dlaczego nie dotyka cię widok dźwigu 10 000 razy silniejszego od ciebie, a obraża cię obraz machiny 1000 razy od ciebie rozumniejszej? ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 163. * HYLAS: Uważasz zatem, że maszyny będą w przyszłości wyprzedzać człowieka we wszystkich dziedzinach?<br />FILONOUS: Dobryś sobie. Już dziś go wyprzedzają. Byle elektryczna maszyna do liczenia rozwiąże zadanie, któremu przez całe życie nie podoła najlepszy matematyk. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 164. ===''Dyktanda'' (2001)=== * Do naszych przyjaciół domowych należą także pchły i wszy, a na południu skorpiony, których ukąszenie powoduje siność twarzy, wytrzeszcz, ślinotok oraz agonię, której towarzyszy przeciągłe charczenie. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Jak wiadomo, padalce nie szybują w przestworzach, ponieważ im na tym nie zależy. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Jurek, zrozumiawszy opacznie polecenie nauczyciela, zamiast wędki wziął łom, a zamiast siatki siekierę. Gdy więc przyszło do łapania owadów, Jurek, uganiający się za motylami z siekierą, napotkał duże trudności i poślizgnąwszy się na szyszce, uderzył się obuchem w czoło. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Ku czci Pierwszego Maja zobowiązałem się wraz z kolegami zrobić w czynie społecznym podkop pod bank. (…) Zamiarem naszym było prowadzić życie rozpustnych rozrzutników w lokalach i hotelach najwyższej kategorii, lecz ponura rzeczywistość wydrwiła te marzenia. Z walutą krajową, jakkolwiek w ogromnej ilości, wyrzucano nas zewsząd. Próżno żądaliśmy książek zażaleń i domagaliśmy się równouprawnienia z cudzoziemcami. Zmuszeni byliśmy strwonić zrabowane tysiące na kaszę jaglaną, zjełczałą margarynę, paczkowany makaron jako też krajowe alkohole. W związku z tym ślubowaliśmy powrót na drogę cnoty. ** Źródło: ''Tydzień czwarty'' * Kupiec niewolników, sortując towar, krzepkich mężów przeznaczał do kopalni, niewiasty do kuchni, a młodzież nie znającą ortografii na rozkurz. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Marynarze w tymże czasie oddawali się pijaństwu, iskali się, międlili len i wydobywali zza pazuchy obiekty ze wszech miar przerażające, a mianowicie broszury propagandowe. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Ósma żona została usmażona w oleju. Jej młodszy brat miał z tego tytułu pretensje do wdowca i dał im wyraz, zasadziwszy się na niego z dzirytem. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Po roku na wyspie było pusto. Nie wiadomo, co się stało z ostatnim rozbitkiem. Szkuner, który przybił do wyspy, odnalazł tylko przygarść wykałaczek. Przypuszczano, że rozbitek ostatni zjadł sam siebie. Zastanawiające, że spożył się na surowo i bez soli. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Podkuwanie koni (…) Jeżeli koń będzie kulał, należy się zaopatrzyć w nóż. Nożem tym wycinamy leszczynową pałkę długości dwóch metrów, grubszą niż palec. Pałka ta służy następnie do porządnego zbicia kowala. Jeżeli koń nie przestanie kuleć, należy kupić drugiego konia i drewniany wózek. Wymościwszy wózek sianem, wsadzamy nań kulawego konia, a zdrowego zaprzęgamy jak należy. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Smutny jest żywot tasiemca. Należy on do istot głuchoniemych i ślepych, czyli jest dożywotnim kaleką. Nie ma także rąk ani nóg (…) ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * W dzieciństwie cierpiałem na szczękościsk, padaczkę, wodogłowie i czkawkę. Wyleczyła mnie babcia konfiturą z muchomorów, a mój braciszek, żywiący ku mnie serdeczne uczucia, do kaszki dodawał mi skwarków zagniecionych z próchnem, co mi też wyszło na zdrowie. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * W kałuży krwi leżał trup świeży, lecz sztywny, z wyrazem zasmucenia na twarzy, której niewiele mu zresztą zostało. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Wątróbkę, nieboszczykowi niepotrzebną, z wnętrzności wyjmujemy i wkładamy do lodówki. Trupa wyrzucamy lub stawiamy w zbożu jako stracha na wróble. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Wspominając wieczerzę, wykrzykują: „Jakiż to był dobry, delikatny i lekkostrawny człowiek!” ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * (…) wylazłszy na dach, przyglądałem się zaćmieniu słońca, używając, zamiast dymnego szkiełka, jaśka, uprzednio namaszczonego jeżynową konfiturą. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' ===''Dzienniki gwiazdowe'' (1957)=== * Duizm głosi, że każde życie zna dwie śmierci, przednią i tylną, to jest tę sprzed narodzin i tę po agonii. Teologowie dychtońscy za szperklapy brali się ze zdziwienia, słysząc potem ode mnie, że my tak na Ziemi nie myślimy i że są Kościoły interesujące się tylko jednym, mianowicie przednim bytowaniem pośmiertnym. Nie mogli pojąć, czemu ludziom przykro myśleć o tym, że ich kiedyś nie będzie, a nie jest im tak samo przykro rozmyślać o tym, że ich przedtem nigdy nie było. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Holiści-pluraliści-behawioryści-fizykaliści orzekli, iż jak wiadomo z fizyki, prawidłowość w naturze jest tylko statystyczna. Podobnie jak nie można z zupełną dokładnością przewidzieć drogi pojedynczego elektronu, tak też nie wiadomo na pewno, jak się będzie zachowywał pojedynczy kartofel. Dotychczasowe obserwacje pouczają, że miliony razy człowiek kopał kartofle, ale nie jest wykluczone, że jeden raz na miliard stanie się na odwrót, że kartofel będzie kopał człowieka. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta piąta'' * Jak można się nie przekształcać, jeżeli można się przekształcać? ** Opis: hasło z dychtońskiego manifestu [[transhumanizm|transhumanistycznego]]. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Kiedy można być każdym i żywić dowolne przekonania, nie jest się już nikim i nie ma się żadnych przekonań. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Nie ma sprawiedliwości tam, gdzie jest prawo głoszące wolność najwyższą… ** Opis: Indiota do Tichego. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta czwarta'' * Przyroda postąpiła z nami jak łotr (…). Im kto bardziej w życiu zmądrzeje, tym bliżej do jamy. ** Opis: doktryna dychtońskiego filozofa Donderwarsa. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * [Są] trzy zasady pozwalające nieomylnie wykrywać społeczności najwyżej rozwinięte. Są to Reguły Śmieci, Szumu i Plam. Każda cywilizacja w fazie technicznej zaczyna z wolna tonąć w odpadkach, które sprawiają jej ogromne kłopoty, aż wyprowadzi śmietniska w przestrzeń kosmiczną; żeby zaś nie przeszkadzały zbytnio w kosmonautyce, umieszcza się je na specjalnie wyosobnionej orbicie. W ten sposób powstaje rosnący pierścień wysypisk, i właśnie po jego obecności można rozpoznać wyższą erę postępu. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' ** Zobacz też: [[cywilizacja]] * Śruba, przykręcona we śnie, nie zmieni sytuacji, jaka panuje na jawie. ** Źródło: ''Podróż siódma'' * W jakiś tydzień potem poczułem po raz pierwszy paskudne łupanie w rękach; towarzysze wyjaśnili mi, że ma po prostu początki reumatyzmu, stanowiącego największą plagę Pinty. Nie wolno wszakże mówić, że to choroba, a tylko, że są to objawy bezideowego oporu organizmu przeciw zrybieniu. Teraz dopiero stał się dla mnie jasny powykręcany wygląd Pintyjczyków. ** Źródło: ''Podróż trzynasta'' * Wiedza unicestwia stopniowo dyrektywy, zwane przykazaniami objawionymi. Pozwala ona zabijać, nie zabijając, niszczyć, lecz tak, że to niszczenie stwarza, ulatniają się od niej osoby, jakim miała być należna cześć, choćby ojciec i matka, i padają od niej dogmaty, jak nadprzyrodzoności poczęcia niepokalanego i duszy nieśmiertelnej. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Zauważ, proszę, że świat zniewolony do samego dobra jest takim samym przybytkiem niewoli jak świat zniewolony do samego zła. ** Opis: mieszkaniec Dychtonii dyskutuje wraz z Ijonem Tichym zawiłości teologii. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' ===''Eden'' (1959)=== * Astronautyka to czysty niepokalany płód ludzkiej ciekawości. * Na wszystko, co się zdarzy, masz gotowy, przywieziony z Ziemi schemat. Jeżeli jakiś szczegół nie pasuje, to go po prostu odrzucasz. * Wiecie czego tu najbardziej brak? Trawy, zwykłej trawy. Nigdy nie przypuszczałem, że jest tak… potrzebna… * Zawsze mówiłem, że jesteśmy z lepszego materiału. ** Opis: Doktor o automatach. ===''Fantastyka i futurologia'' (1970)=== * Futurolog dokooptuje sobie rzeczoznawców podług własnego uznania, oni zaś – fizycy, socjologowie, urbaniści, ekonomiści – będą dostarczali informacji, którą on kompleksowo scali i na jej bazie powznosi swoje konstrukcje prewidystyczne. * Przyszłość jest co najmniej podwójnie indeterministyczna: z jednej strony niedookreślona przez to, co stanowi obszar realnej swobody decyzyjnej wielkich ugrupowań społecznych Ziemi (…); z drugiej strony jest niedookreślona przez to, co wcale nie od nas zawisłe, zależy od nie rozpoznanych jeszcze, obiektywnych własności materialnego Kosmosu. * W dziedzinie tej, jak w każdej w ogóle domenie poznania, ważne jest rozpoznanie tego, co stanowi już zdobytą wiedzę o badanym; lecz jeszcze ważniejsze bywa rozpoznanie tego, co stanowi odniesioną do badanego niewiedzę. ===''Fiasko'' (1987)=== * Gdyby ludzie od jaskiniowej epoki robili tylko to, co wyglądało na możliwe, do dzisiaj siedzieliby w jaskiniach. * (…) niekiedy go na widok wspanialszego od innych wytworu tych wiekuistych prac brał żal, lecz one tak się wzajem tłumiły, tak gasiły się nieprzebranym nadmiarem, że go już jedno tylko poruszało do ostatka.<br />To mianowicie, jak mu się ta kraina – ale nie jemu jedynemu! – kojarzyła ze snem, z państwem majaków i szaleństwem rażonej urody. Słowa, że to jest strefa, w której natura śni, wcielając swoją wspaniałą grozę, swoje rozpętane koszmary wprost niejako, z pominięciem wszelkiej psychiki, w litą twardość materialnych ukształtowań, te słowa same mu się formowały na wargach. * Wysoka technologia nie wyklucza wierzeń religijnego typu. ===''Filozofia przypadku'' (1968)=== * Gdy głupcy, obdarzeni wielką aktywnością, znajdują – w ułożyskowaniu określonych antagonizmów klasowych i narodowych resentymentów – posłuch głupców mniej aktywnych, gotowych pójść za tym, „kto poprowadzi” – może się zrodzić z takiego „wzmocnienia” zło, nie piekielne co prawda, bo czysto ludzkie, lecz nie mniej przez to zgubne. * Kultura umożliwia to, co biologicznie niemożliwe: tworzenie strategii zarazem rewolucyjnych i odwracalnych, to jest dających się rewidować i przekształcać w tempie nieosiągalnym dla plazmy dziedzicznej. * Poznanie jest zdobyciem pewności w jakiejkolwiek kwestii; otóż nie ma żadnego sposobu, który by mógł głód pewności zaspokoić, jeśli jest on tylko odpowiednio nieposkromiony. ** Zobacz też: [[poznanie]] ===''Głos Pana'' (1968)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Głos Pana}} * Była to jedna z typowych sytuacji uczonego naszych czasów (…). Najłatwiej jest, dla zachowania czystych rąk, metodą strusi – piłatową nie mieszać się do niczego, co – choćby w odległych konsekwencjach – zahacza o potęgowanie środków zagłady. Lecz to, czego nie chcemy robić, zawsze zrobią za nas inni. Powiada się, że nie jest to moralnym argumentem – zgoda. Można odpowiedzieć przypuszczeniem, że ten, kto zgodził się na udział w takiej pracy, będąc pełnym skrupułów, zdoła je w krytycznej chwili uruchomić, a jeśli nawet mu się nie uda, to i szansy podobnej nie będzie, gdy zastąpi go człowiek pozbawiony skrupułów. ** Opis: rozmyślania Hogartha przed zgodą na wzięcie udziału w Projekcie. * Jednakowoż wiemy teraz na pewno, że gdy po planetach będą się przechadzali pierwsi wysłannicy Ziemi, inni jej synowie nie o wyprawach takich będą marzyć, lecz o kawałku chleba. ===''Katar'' (1976)=== * Cywilizacja zaczyna się od bieżącej wody. Klozety króla Minosa na Krecie. ** Opis: monolog głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[cywilizacja]], [[kultura minojska]] * Ludzkość tak się rozmnożyła i zgęściła, że zaczynają nią rządzić prawa atomowe. Każdy atom gazu porusza się chaotycznie, lecz właśnie ten chaos rodzi porządek jako stałość ciśnienia, temperatury, ciężaru właściwego i tak dalej. ** Opis: doktor Saussure do głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[ludzkość]] * Proroctwa McLuhana spełniają się, ale na opak, jak to zwykle bywa z proroctwami. Powstaje ta jego globalna wioska, tyle że rozpołowiona. Biedniejsza połowa się męczy, a bogatsza importuje te męki telewizją i współczuje im zdalnie. Już wiadomo nawet, że tak dłużej nie może być, ale jakoś wciąż jest. Nikt mnie nie pytał, co myślę o nowej doktrynie departamentu stanu, doktrynie „przeczekiwania” wewnątrz sanitarnych kordonów ekonomicznych, więc milczałem. ** Opis: monolog głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[globalizacja]], [[Marshall McLuhan]] ===''Kongres futurologiczny'' (1971)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Kongres futurologiczny}} * Istniał aerozol – krypto­bellina – o radykalnym działaniu wojennym; kto go łyknął, sam biegł za postronkiem i wiązał się jak baran. Na szczęście okazało się podczas testów, że na kryptobellinę nie ma antidotum, filtry też nie pomagały, więc wiązali się bez wyjątku wszyscy i nikt z tego nic nie miał. Po manewrach taktycznych 2004 roku „czerwoni” i „niebiescy” jednako zalegli pokotem pobojowisko – co do nogi, w sznurach. ** Opis: notka z dziennika, który Tichy zaczął prowadzić po swoim odmrożeniu. * (…) jeśli ktoś sobie roi, że sobie roi, że sobie nic nie roi – albo na odwrót… * Jeżeli nie można odmienić prawdy, trzeba ją zasłonić, to ostatni jeszcze humanitarny, jeszcze ludzki obowiązek. ** Opis: George Symington w rozmowie z Ijonem Tichym. ** Zobacz też: [[prawda]] * Tylko głupiec i kanalia lekceważy genitalia, bo najbardziej jest dziś modne reklamować części rodne! ===''Niezwyciężony'' (1964)=== * Rohan (…) szedł prosto na dwudziestopiętrowy statek, który stał w powodzi świateł, na tle blednącego nieba, tak majestatyczny w swym nieruchomym ogromie, jakby naprawdę był niezwyciężony. * ''Niezwyciężony'', krążownik drugiej klasy, największa jednostka, jaką dysponowała baza w konstelacji Liry, szedł fotonowym ciągiem przez skrajny kwadrant gwiazdozbioru. ===''Okamgnienie'' (2000)=== <small>(Wydawnictwo Literackie, Kraków 2000)</small> * Anglikom, po kilkuset próbach, udało się wyhodować sklonowaną owieczkę Dolly, a więc niejako zapalić niewielki fidybus, obrócony zarówno przez żurnalię, jak i żądnych rozgłosu uczeńców, w gigantyczny pożar. ** Źródło: s. 24. * Odległy musi być czas, w którym kandydatów na najwyższe stanowiska jakichkolwiek państw będzie się kierowało na egzaminacyjne filtry, ażeby umysłowości wielostronnie marne bez wszelkiego miłosierdzia kierować do robót publicznych. ** Znaczenie: o politykach. ** Źródło: s. 154. * Odwrotna proporcjonalność liczby żyjących do wagi i godności indywidualnej egzystencji jest faktem. ** Źródło: s. 151. * Powiedziałbym, że sytuacja nasza przypomina genialną myśl dzikusa, który, odkrywszy zasadę procy, uznał, że niedaleko mu już do lotów kosmicznych. Obrazowi temu asystuje znane w środowisku uczonych porzekadło, iż nie ma tak skomplikowanego zjawiska, które by przy bliższym zbadaniu nie okazało się jeszcze bardziej złożone. ** Źródło: s. 15. * Seks zbratany z pieniądzem staną się świetnie podrobionymi rajami doczesności. ** Źródło: s. 151. * Starożytni mawiali: „mundus vult decipi, ergo decipiatur”. Świat łaknie oszustw, więc jest oszukiwany. ** Źródło: s. 46. * Technocywilizacyjna działalność człowieka coraz silniej, a nawet coraz groźniej wpływa na klimat planety. ** Źródło: s. 146. * Te naiwne i prostoduszne prognozy, a raczej prognózki, stracą wszelką wartość już w pierwszej połowie nadchodzącego stulecia, ponieważ powszechna fantomatyzacja wywołana wdrożeniem kieszonkowych fantomatów, trochę mniejszych od współczesnego walkmana, otoczy i otuli każdego człowieka wizją takiego świata, wobec którego raj jest przechowalnią starych kaloszy. Żyjąc w ten sposób, każdy będzie miał to, czego zapragnie, od pieluszek po mogiłę, bezwonnie elektryczną. ** Źródło: s. 159–160. * Większość fikcji beletrystycznych napisała mi się w tym rozumieniu sama, że pisałem, nie znając z góry ani fabularnego schematu, ani przebiegu akcji, ani jej miejsc węzłowych, ani wreszcie finału. ** Źródło: s. 105. * Wolność nie oznacza wykorzystywanej szansy zaspokajania sprawiedliwie wyczuwanych potrzeb, ponieważ potrzeby są nam wmawiane i wciskane przez często anonimowe grupy wielkich inwestorów światowego kapitału. ** Źródło: s. 155. * Wszystko jest znacznie bardziej skomplikowane, aniżeli zdolny byłby pojąć umysł człowieka, który stroniąc od eksperymentalnej nauki, pragnie się schronić w królestwie filozoficznego myślenia. ** Źródło: s. 20. ===''Opowieści o pilocie Pirxie'' (1968)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Opowieści o pilocie Pirxie}} * Kobiety z niektórymi faktami nie chcą się pogodzić. Mówią dalej „nie”, nawet jeśli już nic oprócz „tak” powiedzieć nie można. ** Opis: Burns w rozmowie z Pirxem. ** Źródło: ''Rozprawa'' ** Zobacz też: [[kobieta]] * Rzekomy trening był nieodwołalną rzeczywistością; wstęp – treścią właściwą; nadzieje – mrzonkami; nie obowiązujące zaś, prowizoryczne, tymczasowe i byle jakie – jedyną zawartością życia. ===''Pokój na Ziemi'' (1987)=== <small>(Wyd. Literackie, Kraków 1987)</small> * Do zagłady nie jest wcale potrzebna wojna, atomowa albo i nieatomowa, skoro doprowadzą do niej eskalacyjne koszty dalszych zbrojeń. ** Źródło: s. 35. * Kiedy stawka jest dostatecznie wysoka, prawo przestaje się liczyć. ** Źródło: s. 205. * Kiedy technicy nie wiedzą co się dzieje, bogactwem słownictwa dorównują lekarzom przy konsylium nad beznadziejnym przypadkiem. ** Źródło: s. 125. * Kto sieje ewolucję, ten zbiera rozum. A rozum nie chce nikomu służyć. ** Źródło: s. 120. * Nie ma dobrej odpowiedzi na źle postawione pytanie. ** Źródło: s. 18. * Normalny człowiek jest istotą wysoce nielogiczną i w tym jego człowieczeństwo. To rozum, owszem, ale silnie zanieczyszczony uprzedzeniami, emocjami i przeświadczeniami wyniesionymi z dzieciństwa czy z genów ojca i matki. Dlatego robot, podający się (na przykład przez telefon) za człowieka, dość łatwo może zostać zdemaskowany przez specjalistę. ** Źródło: s. 51. * To ja wykryłem Prawo Tichego, powiadające, że jako pierwsza zaczyna świerzbić i łaskotać ta część ciała, w którą żadnym sposobem nie można się podrapać. ** Źródło: s. 126. ===''Powrót z gwiazd'' (1961)=== <small>(Wyd. Literackie, Kraków-Wrocław 1985)</small> * Była to cywilizacja pozbawiona lęku. Wszystko, co istniało, służyło ludziom. Nic nie miało wagi, prócz ich wygody, zaspokojenia potrzeb oczywistych i najbardziej wyszukanych. (…) Był to świat zamknięty na niebezpieczeństwo. Na grozę, walkę, na wszelki gwałt – nie było w nim miejsca; świat łagodności, form i obyczajów miękkich, przejść nieostrych, sytuacji niedramatycznych… ** Źródło: s. 230–231. * Całe popołudnie spędziłem w księgarni. Nie było w niej książek. Nie drukowano ich już od pół wieku bez mała. (…) Księgarnia przypominała raczej elektronowe laboratorium. Książki to były kryształki z utrwaloną treścią. Czytać je można było przy pomocy optonu. Był nawet podobny do książki, ale o jednej, jedynej stronicy między okładkami. Za dotknięciem pojawiały się na niej kolejne karty tekstu. Ale optonów mało używano, jak mi powiedział robot-sprzedawca. Publiczność wolała lektony – czytały głośno, można je było nastawiać na dowolny rodzaj głosu, tempo i modulację. (…) Garść krystalicznego zboża – tak wyglądały książki. ** Źródło: s. 88. * Co można mieć z gwiazd? A jaki były korzyści wyprawy Amundsena? Andréego? Żadne. Jedyna doraźna korzyść leżała w tym, że udowodniona została – możliwość. Że to można zrobić. A mówiąc dokladniej – że to jest, dla danego czasu, najtrudniejsza rzecz, jeszcze osiągalna. Nie wiem, czy myśmy nawet to zrobili, Bregg. Naprawdę nie wiem. Ale byliśmy tam ** Opis: Thurber do Hala Bregga. * Człowiek musi jeść, pić i ubierać się; reszta jest szaleństwem. * Myślę, że oni zrobili okropną rzecz. Oni zabili w człowieku – człowieka. ** Opis: Olaf Staave do Hala Bregga. ** Źródło: s. 170. * Najbardziej niepokoił mnie brak opracowań krytycznych czy wręcz paszkwilanckich z ducha, jakiejś analizy podsumowującej wszystkie ujemne skutki zabiegu, bo o tym, że musiały istnieć, ani przez chwilę nie wątpiłem; nie dla braku szacunku wobec badaczy, ale dlatego po prostu, że taka jest istota wszelkich ludzkich poczynań: nigdy nie ma w nich dobrego bez złego. ** Opis: bohater (Hal Bregg) o współczesnej literaturze naukowej służącej nowej ideologii globalnej. ** Źródło: s. 135. * Nie miałem żadnych rzeczy, nawet płaszcza. Mówili, że to niepotrzebne. Pozwolili mi zatrzymać mój czarny sweter: ujdzie. A koszulę wywalczyłem. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze słowa książki]]. * Ogół nie zdaje sobie z tego sprawy… (…) Z tego, że ginie duch eksploracji. Że nie ma wypraw, o tym wiedzą. Ale nie myślą o tym. Myślą, że nie ma wypraw, bo są niepotrzebne i tyle. Ale są tacy, którzy doskonale widzą i wiedzą, co siędzieje, jakie to będzie miało konsekwencje. Jakie już ma. (…) Mli-mli. Mli-mli po wiek wieków. Już nikt nie poleci do gwiazd. Już nikt nie zaryzykuje niebezpiecznego eksperymentu. Już nikt nie wypróbuje na sobie nowego lekarstwa. Co, nie wiedzą o tym? Wiedzą! I gdyby się ogłosiło, kto my jesteśmy, cośmy zrobili, po cośmy lecieli, co to było, to nigdy, rozumiesz, nigdy nie udałoby się ukryć tej tragedii!! ** Opis: Hal Bregg do Olafa Staave, zastanawiając się dlaczego oficjalnie nie podaje się informacji o ich misji. * Pana zainteresowania, to, z czym pan wrócił, są wysepką w morzu ignorancji. Wątpię, czy wielu ludzi chciałoby słuchać tego, co ma pan do opowiedzenia. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga o umysłowym upadku postępowej ludzkości. ** Źródło: s. 75. * Postęp nigdy nie przychodzi za darmo. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. * Słodycze. Jedna cukiernia, mówię ci. Żebyś był łagodny, żebyś był grzeczny. Żebyś się pogodził z każdą przykrością, jeśli cię ktoś nie zrozumie albo nie chce być dla ciebie dobry – kobieta, uważasz – to jest twoja wina, a nie jej. Że najwyższym dobrem jest społeczna równowaga, stabilizacja, i tak dalej… (…) Cała masa rzeczy jeszcze tam była: że nie można nigdy używać siły ani agresywnego tonu wobec nikogo, a już hańbą jest uderzyć kogoś, zbrodnią nawet, bo to powoduje straszny szok. Że bez względu na okoliczności nie wolno walczyć, bo tylko zwierzęta walczą, że… ** Opis: szkolenie do życia w nowym społeczeństwie globalnym w relacji Olafa Staave. ** Źródło: s. 171. * Tak więc uzyskanie prawa do dziecka było teraz szczególnym wyróżnieniem, nie przyznawanym byle komu; dalej, rodzice nie mogli izolować dzieci od ich rówieśników – tworzono specjalnie dobierane, dwupłciowe grupy (…), a uczenie wszystkich rozpoczynano niezwykle wcześnie. Nie była to nauka pisania i czytania, ta przychodziła daleko później; osobliwe kształcenie najmłodszych polegało na wprowadzaniu ich – poprzez specjalne zabawy – w funkcjonowanie świata, Ziemi, w bogactwo i rozmaitość życia społecznego; już cztero-, pięcioletnim wpajano, właśnie w taki, niejako naturalny sposób, zasady tolerancji, współżycia, poszanowania innych przekonań i postaw, nieistotności najbardziej odmiennych, zewnętrznych cech fizycznych dzieci (więc ludzi) różnych ras. ** Opis: wizja globalnego kształcenia dzieci wg informacji przekazanych przez Eri Halowi Breggowi. ** Źródło: s. 228. * Trudno panu to zrozumieć. Ale argumenty rozumu są bezsilne wobec panującej obyczajowości. ** Opis: doktor Juffon do Hala Berga. * Wiesz, co było naszym pechem, Bergg? To, że się nam powiodło i że siedzimy tu. Człowiek zawsze wraca z pustymi rękami… ** Opis: Thurber do Hala Bregga. * Zlikwidowaliśmy piekło namiętności, a wtedy okazało się, że za jednym zamachem i niebo przestało istnieć. Wszystko jest teraz letnie, Bregg. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. ** Źródło: s. 80. * … Zrozumie pan, jakie są dziś kryteria erotycznego doboru. Najważniejszym jest młodość. Dlatego tak wszyscy o nią walczą. Zmarszczki, siwizna, przedwczesna zwłaszcza, budzą takie niemal uczucia, jak przed wiekami – trąd… ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. ** Źródło: s. 80. ===''Solaris'' (1961)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Solaris}} * A teraz zgasimy światło i do rana nie będziemy mieli żadnych zmartwień, a rano, jeżeli się nam zechce, to postaramy się o nowe. * Kiedy chodziłem do szkoły, Solaris – za sprawą poznanych później faktów – powszechnie już była uznana za planetę obdarzoną życiem – tyle że posiadającą jednego tylko mieszkańca… * O dziewiętnastej czasu pokładowego zszedłem, mijając stojących wokół studni, po metalowych szczeblach do wnętrza zasobnika. Było w nim akurat tyle miejsca, aby unieść łokcie. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze słowa książki]]. ===''Summa technologiae'' (1964)=== * Fantomatyka zdaje się stanowić swoisty szczyt, ku któremu zmierzają liczne techniki rozrywkowe współczesności. Są nimi „wesołe miasteczka”, „iluzjony”, „pałace duchów”, wreszcie jednym wielkim prymitywnym fantomatem jest cały Disneyland. Oprócz takich technik, dozwolonych prawem, istnieją nielegalne. * Kosmos nie został stworzony dla nas ani my – dla niego. Jesteśmy ubocznym produktem gwiazdowych przemian i produktów, jakie Wszechświat wytwarzał i wytwarza ilości niezliczone. ** Zobacz też: [[Wszechświat]] * Porównaliśmy cywilizację ekspansywną do gwiazdy supernowej. Jak gwiazda w eksplozji spala swoje zasoby materialne, tak cywilizacja zużywa rezerwy ludzkie w „łańcuchowej reakcji” lawinowego wzrostu nauki. Może jednak – spyta ktoś sceptyczny – przesadziłem w tym porównaniu? ** Zobacz też: [[nauka]] * Przy całej bowiem nierozstrzygalności empirycznej istnienia desygnatów wiary, jej wartość przystosowawcza, jako źródła informacji uniwersalnej, nie ulega wątpliwości. Jak się już o tym bowiem przekonaliśmy, wartość adaptacyjna informacji nie zawsze zależy od tego, czy ta informacja jest prawdziwa, czy fałszywa. ** Zobacz też: [[wiara]] * Systemy metafizyczne, czy to po wschodniemu mgliste i aforystycznie wieloznaczne, czy operujące po europejsku wykształconą logiką, zawsze są proste w zestawieniu z rzeczywistą złożonością świata. Tą właśnie prostotą, a zarazem bezapelacyjną ostatecznością swoich wyjaśnień (i uników) przyciągają ludzi. Każdy z owych systemów przecież natychmiast może powiedzieć (choć każdy inaczej), że świat powstał tak a tak, że stworzył go ten a ten, że przeznaczeniem człowieka jest to a to. ** Zobacz też: [[metafizyka]] * Świat jest w pewnym sensie jak człowiek chory, który sądzi, że albo wnet wyzdrowieje, albo niebawem umrze, i nawet do głowy mu nie przychodzi, że może, kwękając, z okresowymi pogorszeniami i poprawami dożyć późnej starości. ** Zobacz też: [[świat]] * Tak więc mózg fizjologicznie normalny może osiągać wyżyny doznań, zwanych mistycznymi, dopiero po przebyciu żmudnej drogi przepisanych określonym rytuałem zabiegów, albo też, wyjątkowo i rzadko, we śnie. Takie same stany, bez poprzedzającej wiary w ich charakter pozazmysłowy, można też wywołać sposobem „ułatwionym” (psylocybiną, peyotlem, meskaliną). ** Zobacz też: [[mistycyzm]] * Tylko w powieści przed słowem „koniec” losy bohaterów nieruchomieją w figurze napawającej autora estetycznym zadowoleniem. Tylko powieść musi mieć koniec, dobry czy zły, ale w każdym razie zamykający rzecz kompozycyjnie. Otóż takich zamknięć definitywnych, takich „ostatecznych końców” historia ludzkości nie znała i, mam nadzieję, nie zazna. ** Zobacz też: [[koniec]] * Żadna religia nie może nic uczynić dla ludzkości, ponieważ nie jest wiedzą empiryczną. Zmniejsza ona, owszem, „ból istnienia” jednostek, mimochodem zaś powiększa sumę nieszczęść trapiących ogół, właśnie przez swoją bezradność i bezczynność w obliczu problemów zbiorowości. Tak więc nie da się jej obronić nawet z pragmatycznego punktu widzenia, jako narzędzia użytecznego, ponieważ złe to narzędzie, które bezradne jest wobec kluczowych zagadnień świata. ** Zobacz też: [[religia]] ===''Szpital Przemienienia'' (1955)=== * Cichutko szepnął: – Słuchaj… Ale zamknęła mu usta dłonią miękką, choć pełną stanowczości. Potem uniesionym rąbkiem koca zaczęła wycierać jego łzy i pocałowała go lekko w policzek. Wtedy opadła odeń nawet ciekawość, tak że w ramionach tej obcej kobiety stał się jedno mgnienie biały i niezapisany, jak w chwili narodzin. ** Opis: relacja Stefana i Nosilewskiej, [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania książki]]. * – No taki chabaźnik, specjalista od mchów i porostów – mimo to objaśnił Sekułowski. – Taki strach na wróble, konopiasty łeb. Umiał tyle łaciny, żeby sklasyfikować, tyle fizjologii, żeby móc pisać artykuły, i tyle znał się na polityce, żeby swobodnie rozmawiać ze swoim woźnym. Kiedy się w dyskusji wyszło za grzyby, tumaniał. Nasz światek roi się od takich genialnych rachmistrzów, tylko oni wykształcili swą biedna umiejętność w kierunku pożytecznym społecznie, wiec się ich toleruje. Literatura pełna jest takich, którzy pisząc do praczki, stylizują z myślą o pośmiertnym wydaniu listów… no, a lekarze? ** Opis: rozprawka Sekułowskiego. * Pociąg stał w Nieczawach krótko. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze zdanie książki]]. * Widział wprawdzie dalej wszystkie roślinne znaki jej życia: delikatne podbijające dołek szyi tętno, spokojny mrok źrenicy, drżenie rzęs, ale pewny był, że malujący się na jej twarzy daleki zachwyt jest rozkoszą drętwoty, bezmyślnego, całkowitego nieistnienia. ** Opis: o doktor Nosilewskiej. * – Z czasów mojej terminatorki pamiętam kilka ciekawych, po prostu czystych form, wyhodowanych na pożywkach różnych środowisk literackich. Był tam pewien młody pisarz. Tak mu wszystko lekko szło. Fotografie w gazetach, przekłady, wywiady, drugie wydania. Zazdrościłem mu tego do utraty tchu, Umiałem kontemplować nienawiść, jak Budda nicość. Kiedyś poznaliśmy się po pijanemu. Był już zupełnie rozhamowany; wyjawił mi z płaczem, że zazdrości mi tego elitaryzmu, kameralności. Że jestem taki zamknięty, skąpy w słowa wiersza. Że moja samotność jest taka wydolna, taka niezawisła. Na drugi dzień nie znaliśmy się dalej. Napisał niedługo esej o moich rzeczach; eine Spottgebrut aus Dreck Und Feuer. Istne arcydzieło stosowanego sadyzmu. Jeżeli pan chce słuchać dalej, to proszę do łazienki, bo mam kąpiel. ** Opis: Sekułowski o koledze pisarzu. ===''Śledztwo'' (1959)=== * Pomału można doprowadzić nawet konklawe do kanibalizmu. Byle postępować stopniowo, krok za krokiem. ** Opis: profesor Sciss w rozmowie z porucznikiem Gregorym. ** Zobacz też: [[konklawe]] * Perfekcja, pełnia, doskonałość – to rzadki wyjątek, zdarzający się tylko dlatego, że wszystkiego jest tak niesłychanie, niewyobrażalnie wiele! ** Opis: porucznik Gregory w rozmowie z Głównym Inspektorem Sheppardem. ** Zobacz też: [[doskonałość]] * Religia, filozofia są klejem, wciąż składamy i zbieramy rozpełzające się w statystykę ochłapy, żeby je złożyć w sens, jak w dzwon naszej chwały, żeby odezwały się jednym, jedynym głosem! ** Opis: porucznik Gregory w rozmowie z Głównym Inspektorem Sheppardem. ** Zobacz też: [[sens]] ===''Wysoki Zamek'' (1966)=== * Jakże nie nadaje się ciało ludzkie do nieskończoności, jakie bezradne się w niej staje, każdym poruszeniem swoim objawia swój bezsens, pozbawione zbawczych ograniczeń i usprawiedliwiającego oporu ziemi, ścian, stropów. ===Inne=== * Istnieją dwa rodzaje faktów. Jedne mogą stać się użyteczne, na przykład takie, jak ten, że woda wrze przy stu stopniach i zamienia się w parę podległą prawom Boyle’a-Mariotte’a i Gay-Lussaca; dzięki temu można było kiedyś zbudować maszynę parową. Inne fakty nie mają takiego znaczenia, bo dotyczą wszystkiego i nie ma od nich ucieczki. Nie znają wyjątków ani zastosowań, i w tym sensie są na nic. Czasem mogą mieć nieprzyjemne dla kogoś konsekwencje. ** Źródło: ''Prawda'', [w:] ''Pożytek ze smoka i inne opowiadania'', wyd. Verba 1993, s. 11. ** Zobacz też: [[fakt (znaczenie potoczne)]] * Jak wiadomo, wydawcy nie boją się niczego tak jak wydawania książek, gdyż w pełni już działa tak zwane prawo Lema („Nikt nie czyta; jeśli czyta, nic nie rozumie; jeśli rozumie, natychmiast zapomina”), ze względu na powszechny brak czasu, nadmierną podaż książek oraz zbytnią doskonałość reklamy ** Źródło: (''ONE HUMANE MINUTE'') ''Prowokacja'' (1984) * Joachim Fersengeld jest Niemcem, który napisał swą ''Perykalipsę'' po holendersku (języka tego prawie nie zna, co sam we wstępie przyznaje), a wydał ją we Francji, słynącej z podłych korekt. Piszący te słowa też właściwie nie zna holenderskiego, lecz podług tytułu książki, angielskiego wstępu i nielicznych zrozumiałych w tekście wyrażeń uznał, że się na recenzenta przecież nadaje. ** Źródło: ''Doskonała próżnia'' (1971) * Kiedy wszyscy są wariatami, nikt nie jest wariatem. ** Źródło: ''Pamiętnik znaleziony w wannie'' (1961) * Wydelikaciła nas cywilizacja jak jagódki cieplarniane: pulchniśmy, rumiani, nie zahartowani dostatecznie, nie uwędzeni w dymie diabelskim! ** Źródło: ''Obłok Magellana'' (1955) ** Opis: konstruktor Yrjöla do głównego bohatera. ==Listy== * Mrogi Drożku!<br />kartka Twoja, którą w sepecie, aby ją pod całun wziąć, zachowam – doszła, burzę uczuć przychylnych wznieciła i dowodem list niniejszy, którym pozwól, że Cię w krąg (wąski!) epistolantów włączę, z którymi myśli wymieniam, przerzucając tym samym po 60 gr most między samotnościami trwającymi w tym bezludnym jakże świecie. ** Opis: list do [[Sławomir Mrożek|Sławomira Mrożka]] ze stycznia 1959. ** Źródło: ''Listy 1956–1978'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011, s. 21. ===''Sława i Fortuna''=== <small>Wydawnictwo Literackie, Kraków 2013</small> * Co do mnie, nie umiem tłumaczyć nawet samego siebie. Przekonałem się o tym z prawdziwym osłupieniem. Proszono mnie, żebym opublikował w kraju kilka rzeczy, które napisałem dla Niemców, po niemiecku, i nie mogłem tego zrobić! Każdy język ma siłę oraz zwięzłość wyrazu umiejscowioną gdzieś indziej! Musiałbym napisać po polsku na nowo na ten sam temat, ale wtedy to by nie było już żadne tłumaczenie, rzecz oczywista, więc w końcu zrezygnowałem. Co do ''Cyberiady'', nie wyobrażam sobie rzeczy trudniejszej w prozie. Oczywiście co innego z poezją. Leśmian jest zupełnie nieprzetłumaczalny poza kręgiem języków słowiańskich, a Rilke nie daję się wyciągnąć z niemczyzny. Namorduje się Pan z tą ''Cyberiadą''. ** Opis: list z 26 kwietnia 1972. ** Źródło: s. 41. * I jakże mogę w tej sytuacji kryzysowej nie zaproponować Panu podjęcia się trudu odredagowania istniejących angielskich przekładów, skoro jest Pan jedynym na horyzoncie człowiekiem po temu w pełni kompetentnym? Piszę Panu wprawdzie jeszcze bez porozumienia z wydawcą, ale jedyna obiekcja z jego strony, natury finansowej, jest nieistotna, ponieważ z największą chęcią podzieliłbym się z Panem moimi autorskimi honorariami, tymi kwotami, które Herder ma mi w roku bieżącym przekazać. W tym właśnie duchu do niego piszę. ** Opis: list z 13 stycznia 1972. ** Źródło: s. 16. * Oczywiście, proszę Pana, że należę do tradycji Oświecenia i że jestem racjonalistą, tyle że nieco zrozpaczonym. Zrozpaczony Racjonalista jest to niekiedy bliski krewny wariata. ** Opis: list do tłumacza Michaela Kandla z 1 sierpnia 1972. ** Źródło: s. 79. ** Zobacz też: [[racjonalizm]], [[oświecenie (epoka)|oświecenie]] ==Inne== * Ateistą jestem z powodów moralnych. Uważam, że twórcę rozpoznajemy poprzez jego dzieło. W moim odczuciu świat jest skonstruowany tak fatalnie, że wolę wierzyć, iż nikt go nie stworzył (…) ** Źródło: ''[https://web.archive.org/web/20110714102216/http://www.missourireview.com/content/dynamic/view_text.php?text_id=1299 Wywiad dla The Missouri Review]'' ** Zobacz też: [[ateizm]] * Być może rzeczy pójdą lepszym i równiejszym biegiem za lat kilkadziesiąt. Na razie jesteśmy skazani na taką elitę polityczną, która wywołuje u przyzwoitego człowieka rumieniec wstydu. ** Opis: 14 czerwca 2005 r. * Ci, którzy teraz opluwają Kwaśniewskiego, przekonają się kiedyś, że nie mieli racji. Oczywiście, on nie był aniołem, ale znał języki, godnie nas reprezentował, pełnił swój urząd tak, jak należało. * Człowiek jest małpą, która potrafi zrobić najprecyzyjniejszą brzytwę, aby poderżnąć gardło drugiej małpie. ** Opis: wywiad z 14 listopada 1998. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Filozoficzny bies kusi z latami coraz bardziej. * Fizyka nie wyklucza metafizyki. A jednak pewnych granic, które dane są naszemu myśleniu, przekroczyć się nie da i niewątpliwie może to rodzić jakieś poczucie smutku. * Im bardziej zaawansowane technicznie (doskonalsze!) medium, tym bardziej prymitywne, błahe i bezużyteczne wiadomości są przy jego pomocy przekazywane. * Jak wiadomo, Pan Bóg jest wszechmocny i wszystko wie, a świat stworzył doskonały i nawet guzik od gaci nie może nikomu spaść bez woli Bożej. (…) Nie można prosić o nic: ani o zdrowie, ani o pomyślność, ani o niepodległość ojczyzny. Gdyby bowiem Bóg naprawił coś cudem, oznaczałoby to, że rzeczywistość jest niedoskonała. Stan doskonały jest wtedy, gdy niczego nie trzeba naprawiać. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy ze Stanisławem Lemem'' ** Zobacz też: [[Bóg]] * Jedyną dobrą rzeczą, jaką można powiedzieć o Polsce, jest to, że mamy bardzo przystojne dziewczęta. Zła zaś to ta, że wolimy pójść w niedzielę do kościółka, a po mszy zapomnieć o wszystkim. Tak jest bezpieczniej. Polacy są, jak to powiedział Norwid, wspaniałym narodem i bezwartościowym społeczeństwem. * Jestem niewierzący. Nie wierzę w sprawy poza doczesne, w życie pozagrobowe itd. * Jesteśmy jak na krze, która jest unoszona prądami technologii. Nie panujemy nad nią, nie wiemy dokąd nas niesie, nie wiemy jak nią sterować. * Jeśli się ma kogoś ukochanego, na przykład kobietę, i ktoś nam ją zabierze i ona ma z tym kimś później dzieci, to ja – będąc dorosłym – wole się z nią już nie spotykać. Bo co możemy sobie powiedzieć? ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Tako rzecze Lem'' * Każdy ma swoje własne zamiłowania: piłka nożna, kopulacja, picie piwa z puszki. Mnie natomiast ogromną przyjemność sprawia dowiadywanie się różnych ponurych rzeczy z trudnych książek. ** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/cytat/155357 lubimyczytac.pl] * Komputer? Sam? Już panu tłumaczyłem, że on jest głupi. ** Zobacz też: [[komputer]] * Nauka nad religią ma tę przewagę, że się myli, ale potrafi jednak swoje błędy skorygować, mimo że fizycy wodzą się za łby. Wyznań jest wiele, ale każde chce udowodnić, że jest jedno. * Na łożu śmierci leży 90-letni starzec, do którego przychodzi np. pan Soros i mówi, że daje mu pięć milionów dolarów. I co? I nic. Starzec nie ma nawet siły się ucieszyć. Zresztą z czego ma się cieszyć? Co on może zrobić z tymi pieniędzmi? Zamówić sobie stado pięknych kobiet, które będą go wachlowały? ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Niech pan zada Netscape’owi na przykład hasło „szczęście” w paru podstawowych językach – do końca życia nie przeczyta pan tego, co panu wyrzuci. Czy zbliży się pan do szczęścia? ** Źródło: ''Małpa w podróży'', rozmowa Stanisława Lema z Jackiem Żakowskim, „Gazeta Wyborcza”, 2010/105 s. 8. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Nie ma snów śnionych wspólnie. ** Zobacz też: [[sen]] * Nie ma takich bredni, w które ludzie nie byliby w stanie uwierzyć. ** Źródło: ''Sklonowana głupota'', „Gazeta Wyborcza”, cyt. za: ''Złote myśli'', „Reader’s Digest. Przegląd – edycja polska”, 4/2003, s. 29. * Nie można uwierzyć w Pana Boga tylko od wiedzy, że to nam dobrze zrobi. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy z Lemem'', „Odra” 1984/11 * Nikt nic nie czyta, a jeśli czyta, to nic nie rozumie, a jeśli nawet rozumie, to nic nie pamięta. ** Źródło: „Życie Gospodarcze”, wydania 1–18, Polskie Wydawn. Gospodarcze, 1996, s. 52. * Optymistyczne jest to, że po śmierci panuje nicość. Rzeczą okropną byłoby przez milion lat wpatrywać się w oblicze Pana Boga, wiedząc, że przez następne milion milionów lat będzie się działo dokładnie to samo. Większej nudy nie mogę sobie wyobrazić. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Polska jest, za przeproszeniem, cywilizacyjnym zadupiem, które tak naprawdę nie liczy się w świecie. ** Źródło: [http://wiadomosci.onet.pl/1302741,2677,kioskart.html „Przegląd”, grudzień 2005] * Prezydent Bush ma (…) tę właściwość, że jest głupi. ** Źródło: Przemysław Szubartowicz, [https://wiadomosci.onet.pl/kiosk/kraj/matka-boska-sie-nie-zjawi,1,3330990,wiadomosc.html ''Matka Boska się nie zjawi. Rozmowa ze Stanisławem Lemem'', onet.pl, 23 grudnia 2005] * Religia jest ludziom potrzebna, tak jak potrzebna jest nadzieja na życie wieczne, na spotkanie drogich zmarłych, wiekuiste szczęście itd. * Rzeczywistość zresztą jest zawsze ciekawsza od fikcji, ponieważ obciążona jest wagą realności. Jest to taka różnica, jak między jawą a snem. Śnić się nam może Bóg wie co. Natomiast na jawie jesteśmy przykuci do naszego bytu. ** Opis: wywiad z 14 listopada 1998. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Świadomość jest to taka cecha systemu, którą poznaje się, będąc samemu tym systemem. ** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 17. * Tylko w chwilach umysłowej słabości mogę pomyśleć, że Dobro i Zło to nie są lokalne jakości, współistniejące z ludźmi i obracające w nicość, kiedy ludzi nie stanie, lecz że są to jakieś byty przez lub poza ludźmi. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy ze Stanisławem Lemem'' * W recepcji dowiedziałem się, że to jakiś wielbiciel moich książek wyczyścił mi samochód. Jest to chyba szczyt uznania, jaki może otrzymać pisarz od czytelników. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * W skali geologicznej człowiek żyje jak motyl – jednodniówka. ** Źródło: ''LemNET'' * Wiem jednak na pewno – po śmierci niczego nie ma. ** Źródło: [https://plus.dziennikpolski24.pl/czy-stanislaw-lem-wierzyl-w-boze-narodzenie/ar/c15-15967153 plus.dziennikpolski24.pl] * Większość technologii ma świetlisty awers, ale życie dało im rewers – czarną rzeczywistość. * Zawsze, jak magnes opiłki żelaza, przyciągałem wariatów. ** Źródło: „Polityka”, wydania 37–44, Wydawn. Prasowe „Polityka”, 2001, s. 45. * Żyjemy w tempie nieprawdopodobnego przyspieszenia. ** Źródło: „Odra”, tom 41, wydania 7–12, Wrocławskie Wydawn. Prasowe RSW Prasa, 2001, s. 42. ==Cytaty błędnie przypisywane== * Dopóki nie skorzystałem z internetu, nie wiedziałem, że na świecie jest tylu idiotów. ** Opis: cytat zmyślony. ** Źródło: Mikołaj Gliński, [https://culture.pl/pl/artykul/13-przepowiedni-lema-ktore-sie-sprawdzily ''13 przepowiedni Lema, które się sprawdziły''], culture.pl, 10 grudnia 2019. * Trzy. Mężczyźni, kobiety i chorzy psychicznie. ** Opis: odpowiedź na pytanie, ile jest płci. Ten cytat przypisuje się Lemowi, jednak wypowiedział go amerykański bokser [[w:Jake Paul|Jake Paul]]. ** Źródło: [https://fakenews.pl/spoleczenstwo/stanislaw-lem-nie-powiedzial-ze-trzecia-plec-to-chorzy-psychicznie/ fakenews.pl], 7 listopada 2024. ==O Stanisławie Lemie== * A Lema pan czytał? Stanisław Lem. On uprawia gatunek science-fiction, nauka fikcyjna. Opisuje życie w przyszłych czasach. Wybiega myślami daleko naprzód. ** Autorka: bibliotekarka w filmie ''[[Siekierezada]]'' * Ciężka sytuacja tego Lema, bo jest niewierzący! ** Autor: [[Leszek Kołakowski]] ** Źródło: „Przegląd” nr 2, październik 2000. * Dzięki też losowi życia twardej skale<br/>Żem cię Stanisławie czytał w oryginale. ** Autor: [[Maciej Maleńczuk]], ''Lema Pamięci Kosmiczny Pogrzeb'' * Ja wiem że Lem Lem jest fantastą<br />Pisze że przybysze są zieloni jak ciasto kiwi<br />Dla mnie obrzydliwi. ** Autor: [[Kaliber 44]], utwór ''Film'' * Lem powiedział kiedyś, że swej powieści ''Solaris'' do końca nie rozumie, a kiedy indziej – że zaczynając pisanie nowej książki, nie wiem nigdy, do czego jej akcja doprowadzi. ** Źródło: Jerzy Jarzębski, ''Emocje i opowieści'' w: Stanisław Lem, ''Solaris'' * Na Lemie uczyłem się SF. Był pierwszym autorem, którego czytałem. Miałem szczęście mieć tak wspaniałe wprowadzenie do tego gatunku. Myślę, że twórczość Lema należy do największych osiągnięć światowej fantastyki naukowej. Kto nie czytał Lema, nie może uważać, że zna ten gatunek. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]] ** Źródło: czat internetowy, [http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=675 ''Miałem ochotę wyemigrować''], sapkowski.pl, listopad 2002 * Rzadko spotyka się kogoś, kto jak Stanisław Lem tak wnikliwie przenikał świat, którego my nie rozumiemy. Mimo że jego powieści dotykały poważnych tematów, zachował poczucie humoru i dystansu do tego, co dopiero miało się wydarzyć. ** Autor: [[Andrzej Wajda]] ** Źródło: [https://archive.ph/9BqfF ''Andrzej Wajda o Stanisławie Lemie''], wp.pl, 28 marca 2006. * Stanisław Lem to był jeden z niewielu twórczych umysłów filozoficznych XX wieku, umysł wizjonerski. ** Autor: [[Bogusław Wolniewicz]] ** Źródło: Tomasz Sommer, ''Wolniewicz zdanie własne'', Warszawa 2010, s. 87. * Ta komórka partii zza żelaznej kurtyny – Lem jest najprawdopodobniej wieloosobowym komitetem, a nie pojedynczym osobnikiem, gdyż pisze wieloma stylami i raz zna niektóre obce języki, a raz nie – dąży do zdobycia monopolistycznej pozycji pozwalającej kontrolować opinię poprzez krytykę i artykuły pedagogiczne, stanowiąc zagrożenie dla całej naszej dziedziny science fiction z jej swobodną wymianą poglądów i myśli. ** Autor: [[Philip Kindred Dick]] ** Opis: w donosie do [[FBI]], 1974. ** Źródło: [[Wojciech Orliński]], ''Lema nie ma?''; posłowie w: Stanisław Lem, ''Dzienniki gwiazdowe'', Biblioteka Gazety Wyborczej, Warszawa 2008, s. 374. * Twierdzę, że gdyby nie Lem, nie byłoby zmian w Europie Wschodniej. Bo polityczne dzieła opozycji czytywała zazwyczaj opozycja – podczas gdy Lema czytali wszyscy: partyjni i bezpartyjni, wojsko i bezpieka, opozycja lewicowa – i prawicowa. I uczyli się od Niego, że o wszystkim decyduje człowiek, że rządy technokratów to szkodliwa ułuda, że największym wrogiem człowieka jest biurokracja… (…) sądzę, że to jego książki rozłożyły cały obóz socjalizmu. Ostatecznie to idee się liczą. (…) Lem nigdy nie otrzymał Nobla – bo zdaniem Czerwonych Weteranów ze Szwedzkiej Akademii Literatury „literatura SF to nie literatura” – a ponadto anty-socjalistyczna… Gdyby nie to – byłby murowanym noblistą. Ale nie narzekał. ** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], ''Wieczny Lem'', „Najwyższy Czas!”, 15 kwietnia 2006. * Żyje w Polsce młody - chyba w moim wieku - pisarz Stanisław Lem. Jest to świetny pisarz, ale waloru jego można się tylko domyślać. Zdaje się, że na samym początku coś tam drukował w "Tygodniku Powszechnym", lecz potem nazwisko jego wiąże się już tylko z oficjalnymi czasopismami i książkami, które mu wydają i których odbiór preparowany jest bez trudu przez komunistyczne wydawnictwa i komunistycznych krytyków według żelaznych kryteriów zasady "jak trzeba". Lem uprawia owe popularnonaukowe fantazje znane na Zachodzie jako science fiction, wydaje się jednak, że dysponuje on wiedzą, a nade wszystko kulturą pisania i giętkością wyobraźni i narracji w takim stopniu, że stary Wells zzieleniałby, gdyby sobie Lema poczytał. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'' {{SORTUJ:Lem, Stanisław}} [[Kategoria:Bajkopisarze]] [[Kategoria:Futurolodzy]] [[Kategoria:Grupa literacka Inaczej]] [[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]] [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]] [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy]] [[Kategoria:Polscy filozofowie]] [[Kategoria:Polscy pisarze fantastyki]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Polscy Żydzi]] bhdad11661zztou4nfzet4pzbhnf0lm 645706 645677 2026-07-27T11:31:58Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645706 wikitext text/x-wiki [[Plik:Stanisławlemcropped.jpg|mały|{{center|Stanisław Lem (1966)}}]] '''[[w:Stanisław Lem|Stanisław Lem]]''' (1921–2006) – polski [[pisarz]] [[Fantastyka naukowa|science-fiction]], [[filozof]], [[esej|eseista]] i [[w:futurologia|futurolog]]. Najczęściej tłumaczony polski pisarz. ==Cytaty z utworów== ===''Astronauci'' (1951)=== <small>(Czytelnik, Warszawa 1970)</small> * W roku 2003 zakończone zostało częściowe przelewanie Morza Śródziemnego w głąb Sahary i gibraltarskie elektrownie wodne dały po raz pierwszy prąd do sieci północnoafrykańskiej. Wiele już lat minęło od upadku ostatniego państwa kapitalistycznego… ** Źródło: s. 16. * Międzynarodowe Biuro Regulacji Klimatów przeszło od skromnych prób lokalnej zmiany pogody (…) do frontowego ataku na głównego wroga ludzkości. Był nim mróz, od setek milionów lat usadowiony wokół biegunów planety. Wieczne lody (…) miały raz na zawsze zniknąć. Dla osiągnięcia tego celu należało ogrzać olbrzymie obszary oceanu i lądów, stopić tysiące kilometrów sześciennych lodu… ** Źródło: s. 17. ===''Bajki robotów'' (1964)=== * Cóż może się równać z doskonałością nieistnienia? (…) Pomyśl tylko, proszę: żadnych zmagań, trwóg ani lęków, żadnych cierpień ducha ni ciała, żadnych zwykłych przygód, i to w jakiej skali! Choćby się wszystkie złe moce związały i sprzysięgły przeciwko tobie, nie sięgną cię! O, doprawdy, niezrównane jest słodkie bezpieczeństwo umarłego! A jeśli jeszcze dodać, że nie jest ono niczym przelotnym, nietrwałym, przemijającym, że nic nie może odwołać go ani naruszyć, wówczas niezrównany zachwyt…<br />– A bodajeś szczezł – doszedł go słaby głos Automateusza, a tym słowom lakonicznym zawtórowało krótkie, lecz dosadne przekleństwo. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Jam jest robot hartowany,<br />zdalnie prądem sterowany,<br />nitowany z każdej strony,<br />wyklepany, uzwojony,<br />stańcie nit przy nicie,<br />a zaraz ujrzycie<br />czworgiem swych żeliwnych gałek,<br />jaki ze mnie zbrojny śmiałek,<br />jak lśni mój stalowy duch,<br />naprzeciw żeliwnych dwóch,<br />natężajcie cewki,<br />bo to nie przelewki,<br />a jeśli nie usłuchacie,<br />elektryczne życie dacie! ** Źródło: ''Skarby króla Biskalara'' * – Mój ty poczciwcze – odezwał się znienacka Wuch – i cóż mi zaszkodzi pobyt na dnie morskim? Rozumujesz kategoriami istoty nietrwałej, stąd twoje omyłki. Przecież, zrozum to, albo morze wyschnie kiedyś, albo pierwej całe dno jego wydźwignie się jako góra i stanie się lądem. Czy to nastąpi za sto tysięcy lat, czy za miliony – nie ma dla mnie znaczenia. Nie tylko jestem niezniszczalny, ale i nieskończenie cierpliwy, jak winieneś był zauważyć, choćby po spokoju, z jakim znosiłem objawy twojego zaślepienia. ** Opis: odpowiedź Wucha na deklarację Automateusza chęci wrzucenia go do morza. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Nauka nie zajmuje się takimi własnościami bytu, do których należy śmieszność. Nauka objaśnia świat, ale pogodzić z nim może jedynie sztuka. ** Źródło: ''Król Globares i Mędrcy'' * Pragniesz żyć, to jest posiadać przyszłość, która staje się teraźniejszością, do tego bowiem sprowadza się przecież życie. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Taki, jaki jesteś, nie możesz jednak doświadczyć naraz więcej aniżeli jednego miejsca spośród tych, które wymieniłem i milionów, jakie przemilczałem. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Wszystko, cokolwiek istnieje, bywa przedmiotem drwin. Nie ostoi się wobec nich żadna godność, wiadomo bowiem, że ten i ów śmie podrwiwać nawet z królewskiego majestatu. Śmiech uderza w trony i państwa. Jedne ludy drwią z innych lub z samych siebie. Bywało, że wyszydzano to nawet, co nie istnieje – czyż nie śmiano się z mitycznych bogów? Nawet zjawiska pełne powagi, ba, tragiczne, bywają przedmiotem żartów. Dość wspomnieć o humorze cmentarnym, o pokpiwaniu ze śmierci i nieboszczyków. (…) A jednak, choć przedmiotem kpin jest zarówno królestwo życia jak i śmierci, zarówno rzeczy małe jak wielkie, jest coś, czego nikt dotąd nie ośmielił się wyszydzić ani wyśmiać. Przy tym owa rzecz nie należy do rzędu takich, o których dałoby się zapomnieć, które ujść mogą uwagi, albowiem idzie o wszystko, co istnieje, to znaczy o Kosmos. Jeżeli zastanowisz się nad tym, królu, pojmiesz, jak bardzo jest Kosmos śmieszny… ** Źródło: ''Król Globares i Mędrcy'' * Żył raz pewien wielki konstruktor-wynalazca, który, nie ustając, wymyślał urządzenia niezwykłe i najdziwniejsze stwarzał aparaty. Zbudował był sobie maszynkę-okruszynkę, która pięknie śpiewała i nazwał ją ptaszydło. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich]]. ** Źródło: ''Trzej Elektrycerze'' ===''Bomba megabitowa'' (1999)=== * Ignorancja nasza (ludzka) jest oceanem ogólnoświatowym, zaś wiedza pewna – pojedynczymi wysepkami na tym oceanie. ** Zobacz też: [[ignorancja]], [[wiedza]] * Internet nadal „nic nie rozumie”, żadnego odkrycia, choćby od niego zależał los świata, ale nadanego w egzotycznym języku, nie odróżni od nieco mniej ważnej wieści, że u ciotki w placku z jabłkami zrobił się w piekarniku zakalec. ** Zobacz też: [[Internet]] * Internet to sieć, która nic nie rozumie, jeno informacje przesyła i strony ze sobą łączy, zaś wzrastająca na całym świecie ilość „ekspertów”, którzy chcąc się „wykazać”, produkują mało albo nic niewarte wyniki swoich przemyśleń jako „nowe hipotezy naukowe”, jest tym samym, czym piasek i muł, który z wielkich zbiorników wodnych kieruje się ku turbinom i gdyby nie specjalne urządzenia filtrujące, wnet by wszystkie turbiny „zatkało”. Lecz Internet nie może odróżnić informacyjnego ziarna, którego w nim jest mało, od informacyjnych plew. * Jeżeli można coś spaskudzić, popsuć, zafałszować, ukraść, sprzeniewierzyć, złudzić, wystrychnąć na dudka, to niezależnie całkiem od tego, czy się taka działalność typu destrukcyjnego i występnego „aktywiście zła” opłaci, czy też dostarczy mu wyłącznie bezinteresownej satysfakcji, że przechytrzył zabezpieczenia, że zniszczył bez osobistego zysku to, co było dla innego cenne, można ze stuprocentową pewnością uznać, iż w nowych formach, nowej technologii, walka Arymana z Ormuzdem, zła z dobrem będzie się toczyła. A to, ponieważ tak było zawsze, ponieważ samoloty oprócz ludzi zrzucały bomby, ponieważ energia atomowa „jaśniejsza od tysiąca słońc” została wiadomo jak użyta, ponieważ tak potrzebny medycynie rentgen Niemcom w Oświęcimiu służył do zabójczego ubezpłodniania kobiet, i tak dalej, i tak dalej – od początku ludzkiego świata. * Każda bez wyjątku nowa technologia ma awers korzyści i zarazem rewers nowych, nieznanych dotychczas bied. * Sam po zażyciu eksperymentalnym 1 miligrama psylocybiny (z grzybka psilocybe, spokrewnionego z meskaliną) doznawałem różnych halucynacji, mając wszelako nadal zachowaną wiedzę (świadomość), że czegokolwiek doznaję, pod wpływem zażytego halucynogenu doznaję. Natomiast pochodne kwasu lyserginowego doznania bycia pod wpływem halucynogenu mogą w 100 proc. likwidować i wprowadzać w stany schizofrenopodobne. * Świadomość jest jak wiatr, o którym można powiedzieć, iż wieje, ale nie ma sensu pytać, gdzie jest wiatr, kiedy nie wieje. ** Zobacz też: [[świadomość]] ===''Cyberiada'' (1965)=== * Na szczyt można wejść, ale wszystkie drogi ze szczytu prowadzą w dół! ** Źródło: ''Altruizyna, czyli opowieść prawdziwa o tym, jak pustelnik Dobrycy kosmos uszczęśliwić zapragnął i co z tego wynikło'' ===''Dialogi'' (1957)=== * Ludzie zbudują, mimo wszystkie zawody, klęski i tragiczne omyłki, lepszy świat. Gdybyśmy nie mieli działać z tą myślą, utracilibyśmy wiarę w człowieka i jego możliwości, a wtedy lepiej byłoby nie żyć, przyjacielu. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 287. * FILONOUS: (…) Ogólny dowód znakomitego matematyka angielskiego Turinga przedstawia nam teoretyczną możliwość zbudowania sieci, która „potrafi absolutnie wszystko”, tzn., rzecz jasna, wszystko, co jest możliwe. W tym sensie da się w przyszłości zaprojektować sieć zdolną do tworzeni symfonii albo do rozważania, jakie {{rozstrzelony|mogą}} być odmienne od ziemskiego przebiegi ewolucji życia na różnych od naszej planetach.<br />HYLAS: Filonousie, ty drwisz sobie ze mnie!<br />FILONOUS: Mój przyjacielu, czyżbyś poczuł się dotknięty w swej ludzkiej godności? Dlaczego nie dotyka cię widok dźwigu 10 000 razy silniejszego od ciebie, a obraża cię obraz machiny 1000 razy od ciebie rozumniejszej? ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 163. * HYLAS: Uważasz zatem, że maszyny będą w przyszłości wyprzedzać człowieka we wszystkich dziedzinach?<br />FILONOUS: Dobryś sobie. Już dziś go wyprzedzają. Byle elektryczna maszyna do liczenia rozwiąże zadanie, któremu przez całe życie nie podoła najlepszy matematyk. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 164. ===''Dyktanda'' (2001)=== * Do naszych przyjaciół domowych należą także pchły i wszy, a na południu skorpiony, których ukąszenie powoduje siność twarzy, wytrzeszcz, ślinotok oraz agonię, której towarzyszy przeciągłe charczenie. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Jak wiadomo, padalce nie szybują w przestworzach, ponieważ im na tym nie zależy. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Jurek, zrozumiawszy opacznie polecenie nauczyciela, zamiast wędki wziął łom, a zamiast siatki siekierę. Gdy więc przyszło do łapania owadów, Jurek, uganiający się za motylami z siekierą, napotkał duże trudności i poślizgnąwszy się na szyszce, uderzył się obuchem w czoło. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Ku czci Pierwszego Maja zobowiązałem się wraz z kolegami zrobić w czynie społecznym podkop pod bank. (…) Zamiarem naszym było prowadzić życie rozpustnych rozrzutników w lokalach i hotelach najwyższej kategorii, lecz ponura rzeczywistość wydrwiła te marzenia. Z walutą krajową, jakkolwiek w ogromnej ilości, wyrzucano nas zewsząd. Próżno żądaliśmy książek zażaleń i domagaliśmy się równouprawnienia z cudzoziemcami. Zmuszeni byliśmy strwonić zrabowane tysiące na kaszę jaglaną, zjełczałą margarynę, paczkowany makaron jako też krajowe alkohole. W związku z tym ślubowaliśmy powrót na drogę cnoty. ** Źródło: ''Tydzień czwarty'' * Kupiec niewolników, sortując towar, krzepkich mężów przeznaczał do kopalni, niewiasty do kuchni, a młodzież nie znającą ortografii na rozkurz. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Marynarze w tymże czasie oddawali się pijaństwu, iskali się, międlili len i wydobywali zza pazuchy obiekty ze wszech miar przerażające, a mianowicie broszury propagandowe. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Ósma żona została usmażona w oleju. Jej młodszy brat miał z tego tytułu pretensje do wdowca i dał im wyraz, zasadziwszy się na niego z dzirytem. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Po roku na wyspie było pusto. Nie wiadomo, co się stało z ostatnim rozbitkiem. Szkuner, który przybił do wyspy, odnalazł tylko przygarść wykałaczek. Przypuszczano, że rozbitek ostatni zjadł sam siebie. Zastanawiające, że spożył się na surowo i bez soli. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Podkuwanie koni (…) Jeżeli koń będzie kulał, należy się zaopatrzyć w nóż. Nożem tym wycinamy leszczynową pałkę długości dwóch metrów, grubszą niż palec. Pałka ta służy następnie do porządnego zbicia kowala. Jeżeli koń nie przestanie kuleć, należy kupić drugiego konia i drewniany wózek. Wymościwszy wózek sianem, wsadzamy nań kulawego konia, a zdrowego zaprzęgamy jak należy. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Smutny jest żywot tasiemca. Należy on do istot głuchoniemych i ślepych, czyli jest dożywotnim kaleką. Nie ma także rąk ani nóg (…) ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * W dzieciństwie cierpiałem na szczękościsk, padaczkę, wodogłowie i czkawkę. Wyleczyła mnie babcia konfiturą z muchomorów, a mój braciszek, żywiący ku mnie serdeczne uczucia, do kaszki dodawał mi skwarków zagniecionych z próchnem, co mi też wyszło na zdrowie. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * W kałuży krwi leżał trup świeży, lecz sztywny, z wyrazem zasmucenia na twarzy, której niewiele mu zresztą zostało. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Wątróbkę, nieboszczykowi niepotrzebną, z wnętrzności wyjmujemy i wkładamy do lodówki. Trupa wyrzucamy lub stawiamy w zbożu jako stracha na wróble. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Wspominając wieczerzę, wykrzykują: „Jakiż to był dobry, delikatny i lekkostrawny człowiek!” ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * (…) wylazłszy na dach, przyglądałem się zaćmieniu słońca, używając, zamiast dymnego szkiełka, jaśka, uprzednio namaszczonego jeżynową konfiturą. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' ===''Dzienniki gwiazdowe'' (1957)=== * Duizm głosi, że każde życie zna dwie śmierci, przednią i tylną, to jest tę sprzed narodzin i tę po agonii. Teologowie dychtońscy za szperklapy brali się ze zdziwienia, słysząc potem ode mnie, że my tak na Ziemi nie myślimy i że są Kościoły interesujące się tylko jednym, mianowicie przednim bytowaniem pośmiertnym. Nie mogli pojąć, czemu ludziom przykro myśleć o tym, że ich kiedyś nie będzie, a nie jest im tak samo przykro rozmyślać o tym, że ich przedtem nigdy nie było. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Holiści-pluraliści-behawioryści-fizykaliści orzekli, iż jak wiadomo z fizyki, prawidłowość w naturze jest tylko statystyczna. Podobnie jak nie można z zupełną dokładnością przewidzieć drogi pojedynczego elektronu, tak też nie wiadomo na pewno, jak się będzie zachowywał pojedynczy kartofel. Dotychczasowe obserwacje pouczają, że miliony razy człowiek kopał kartofle, ale nie jest wykluczone, że jeden raz na miliard stanie się na odwrót, że kartofel będzie kopał człowieka. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta piąta'' * Jak można się nie przekształcać, jeżeli można się przekształcać? ** Opis: hasło z dychtońskiego manifestu [[transhumanizm|transhumanistycznego]]. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Kiedy można być każdym i żywić dowolne przekonania, nie jest się już nikim i nie ma się żadnych przekonań. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Nie ma sprawiedliwości tam, gdzie jest prawo głoszące wolność najwyższą… ** Opis: Indiota do Tichego. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta czwarta'' * Przyroda postąpiła z nami jak łotr (…). Im kto bardziej w życiu zmądrzeje, tym bliżej do jamy. ** Opis: doktryna dychtońskiego filozofa Donderwarsa. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * [Są] trzy zasady pozwalające nieomylnie wykrywać społeczności najwyżej rozwinięte. Są to Reguły Śmieci, Szumu i Plam. Każda cywilizacja w fazie technicznej zaczyna z wolna tonąć w odpadkach, które sprawiają jej ogromne kłopoty, aż wyprowadzi śmietniska w przestrzeń kosmiczną; żeby zaś nie przeszkadzały zbytnio w kosmonautyce, umieszcza się je na specjalnie wyosobnionej orbicie. W ten sposób powstaje rosnący pierścień wysypisk, i właśnie po jego obecności można rozpoznać wyższą erę postępu. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' ** Zobacz też: [[cywilizacja]] * Śruba, przykręcona we śnie, nie zmieni sytuacji, jaka panuje na jawie. ** Źródło: ''Podróż siódma'' * W jakiś tydzień potem poczułem po raz pierwszy paskudne łupanie w rękach; towarzysze wyjaśnili mi, że ma po prostu początki reumatyzmu, stanowiącego największą plagę Pinty. Nie wolno wszakże mówić, że to choroba, a tylko, że są to objawy bezideowego oporu organizmu przeciw zrybieniu. Teraz dopiero stał się dla mnie jasny powykręcany wygląd Pintyjczyków. ** Źródło: ''Podróż trzynasta'' * Wiedza unicestwia stopniowo dyrektywy, zwane przykazaniami objawionymi. Pozwala ona zabijać, nie zabijając, niszczyć, lecz tak, że to niszczenie stwarza, ulatniają się od niej osoby, jakim miała być należna cześć, choćby ojciec i matka, i padają od niej dogmaty, jak nadprzyrodzoności poczęcia niepokalanego i duszy nieśmiertelnej. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Zauważ, proszę, że świat zniewolony do samego dobra jest takim samym przybytkiem niewoli jak świat zniewolony do samego zła. ** Opis: mieszkaniec Dychtonii dyskutuje wraz z Ijonem Tichym zawiłości teologii. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' ===''Eden'' (1959)=== * Astronautyka to czysty niepokalany płód ludzkiej ciekawości. * Na wszystko, co się zdarzy, masz gotowy, przywieziony z Ziemi schemat. Jeżeli jakiś szczegół nie pasuje, to go po prostu odrzucasz. * Wiecie czego tu najbardziej brak? Trawy, zwykłej trawy. Nigdy nie przypuszczałem, że jest tak… potrzebna… * Zawsze mówiłem, że jesteśmy z lepszego materiału. ** Opis: Doktor o automatach. ===''Fantastyka i futurologia'' (1970)=== * Futurolog dokooptuje sobie rzeczoznawców podług własnego uznania, oni zaś – fizycy, socjologowie, urbaniści, ekonomiści – będą dostarczali informacji, którą on kompleksowo scali i na jej bazie powznosi swoje konstrukcje prewidystyczne. * Przyszłość jest co najmniej podwójnie indeterministyczna: z jednej strony niedookreślona przez to, co stanowi obszar realnej swobody decyzyjnej wielkich ugrupowań społecznych Ziemi (…); z drugiej strony jest niedookreślona przez to, co wcale nie od nas zawisłe, zależy od nie rozpoznanych jeszcze, obiektywnych własności materialnego Kosmosu. * W dziedzinie tej, jak w każdej w ogóle domenie poznania, ważne jest rozpoznanie tego, co stanowi już zdobytą wiedzę o badanym; lecz jeszcze ważniejsze bywa rozpoznanie tego, co stanowi odniesioną do badanego niewiedzę. ===''Fiasko'' (1987)=== * Gdyby ludzie od jaskiniowej epoki robili tylko to, co wyglądało na możliwe, do dzisiaj siedzieliby w jaskiniach. * (…) niekiedy go na widok wspanialszego od innych wytworu tych wiekuistych prac brał żal, lecz one tak się wzajem tłumiły, tak gasiły się nieprzebranym nadmiarem, że go już jedno tylko poruszało do ostatka.<br />To mianowicie, jak mu się ta kraina – ale nie jemu jedynemu! – kojarzyła ze snem, z państwem majaków i szaleństwem rażonej urody. Słowa, że to jest strefa, w której natura śni, wcielając swoją wspaniałą grozę, swoje rozpętane koszmary wprost niejako, z pominięciem wszelkiej psychiki, w litą twardość materialnych ukształtowań, te słowa same mu się formowały na wargach. * Wysoka technologia nie wyklucza wierzeń religijnego typu. ===''Filozofia przypadku'' (1968)=== * Gdy głupcy, obdarzeni wielką aktywnością, znajdują – w ułożyskowaniu określonych antagonizmów klasowych i narodowych resentymentów – posłuch głupców mniej aktywnych, gotowych pójść za tym, „kto poprowadzi” – może się zrodzić z takiego „wzmocnienia” zło, nie piekielne co prawda, bo czysto ludzkie, lecz nie mniej przez to zgubne. * Kultura umożliwia to, co biologicznie niemożliwe: tworzenie strategii zarazem rewolucyjnych i odwracalnych, to jest dających się rewidować i przekształcać w tempie nieosiągalnym dla plazmy dziedzicznej. * Poznanie jest zdobyciem pewności w jakiejkolwiek kwestii; otóż nie ma żadnego sposobu, który by mógł głód pewności zaspokoić, jeśli jest on tylko odpowiednio nieposkromiony. ** Zobacz też: [[poznanie]] ===''Głos Pana'' (1968)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Głos Pana}} * Była to jedna z typowych sytuacji uczonego naszych czasów (…). Najłatwiej jest, dla zachowania czystych rąk, metodą strusi – piłatową nie mieszać się do niczego, co – choćby w odległych konsekwencjach – zahacza o potęgowanie środków zagłady. Lecz to, czego nie chcemy robić, zawsze zrobią za nas inni. Powiada się, że nie jest to moralnym argumentem – zgoda. Można odpowiedzieć przypuszczeniem, że ten, kto zgodził się na udział w takiej pracy, będąc pełnym skrupułów, zdoła je w krytycznej chwili uruchomić, a jeśli nawet mu się nie uda, to i szansy podobnej nie będzie, gdy zastąpi go człowiek pozbawiony skrupułów. ** Opis: rozmyślania Hogartha przed zgodą na wzięcie udziału w Projekcie. * Jednakowoż wiemy teraz na pewno, że gdy po planetach będą się przechadzali pierwsi wysłannicy Ziemi, inni jej synowie nie o wyprawach takich będą marzyć, lecz o kawałku chleba. ===''Katar'' (1976)=== * Cywilizacja zaczyna się od bieżącej wody. Klozety króla Minosa na Krecie. ** Opis: monolog głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[cywilizacja]], [[kultura minojska]] * Ludzkość tak się rozmnożyła i zgęściła, że zaczynają nią rządzić prawa atomowe. Każdy atom gazu porusza się chaotycznie, lecz właśnie ten chaos rodzi porządek jako stałość ciśnienia, temperatury, ciężaru właściwego i tak dalej. ** Opis: doktor Saussure do głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[ludzkość]] * Proroctwa McLuhana spełniają się, ale na opak, jak to zwykle bywa z proroctwami. Powstaje ta jego globalna wioska, tyle że rozpołowiona. Biedniejsza połowa się męczy, a bogatsza importuje te męki telewizją i współczuje im zdalnie. Już wiadomo nawet, że tak dłużej nie może być, ale jakoś wciąż jest. Nikt mnie nie pytał, co myślę o nowej doktrynie departamentu stanu, doktrynie „przeczekiwania” wewnątrz sanitarnych kordonów ekonomicznych, więc milczałem. ** Opis: monolog głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[globalizacja]], [[Marshall McLuhan]] ===''Kongres futurologiczny'' (1971)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Kongres futurologiczny}} * Istniał aerozol – krypto­bellina – o radykalnym działaniu wojennym; kto go łyknął, sam biegł za postronkiem i wiązał się jak baran. Na szczęście okazało się podczas testów, że na kryptobellinę nie ma antidotum, filtry też nie pomagały, więc wiązali się bez wyjątku wszyscy i nikt z tego nic nie miał. Po manewrach taktycznych 2004 roku „czerwoni” i „niebiescy” jednako zalegli pokotem pobojowisko – co do nogi, w sznurach. ** Opis: notka z dziennika, który Tichy zaczął prowadzić po swoim odmrożeniu. * (…) jeśli ktoś sobie roi, że sobie roi, że sobie nic nie roi – albo na odwrót… * Jeżeli nie można odmienić prawdy, trzeba ją zasłonić, to ostatni jeszcze humanitarny, jeszcze ludzki obowiązek. ** Opis: George Symington w rozmowie z Ijonem Tichym. ** Zobacz też: [[prawda]] * Tylko głupiec i kanalia lekceważy genitalia, bo najbardziej jest dziś modne reklamować części rodne! ===''Niezwyciężony'' (1964)=== * Rohan (…) szedł prosto na dwudziestopiętrowy statek, który stał w powodzi świateł, na tle blednącego nieba, tak majestatyczny w swym nieruchomym ogromie, jakby naprawdę był niezwyciężony. * ''Niezwyciężony'', krążownik drugiej klasy, największa jednostka, jaką dysponowała baza w konstelacji Liry, szedł fotonowym ciągiem przez skrajny kwadrant gwiazdozbioru. ===''Okamgnienie'' (2000)=== <small>(Wydawnictwo Literackie, Kraków 2000)</small> * Anglikom, po kilkuset próbach, udało się wyhodować sklonowaną owieczkę Dolly, a więc niejako zapalić niewielki fidybus, obrócony zarówno przez żurnalię, jak i żądnych rozgłosu uczeńców, w gigantyczny pożar. ** Źródło: s. 24. * Odległy musi być czas, w którym kandydatów na najwyższe stanowiska jakichkolwiek państw będzie się kierowało na egzaminacyjne filtry, ażeby umysłowości wielostronnie marne bez wszelkiego miłosierdzia kierować do robót publicznych. ** Znaczenie: o politykach. ** Źródło: s. 154. * Odwrotna proporcjonalność liczby żyjących do wagi i godności indywidualnej egzystencji jest faktem. ** Źródło: s. 151. * Powiedziałbym, że sytuacja nasza przypomina genialną myśl dzikusa, który, odkrywszy zasadę procy, uznał, że niedaleko mu już do lotów kosmicznych. Obrazowi temu asystuje znane w środowisku uczonych porzekadło, iż nie ma tak skomplikowanego zjawiska, które by przy bliższym zbadaniu nie okazało się jeszcze bardziej złożone. ** Źródło: s. 15. * Seks zbratany z pieniądzem staną się świetnie podrobionymi rajami doczesności. ** Źródło: s. 151. * Starożytni mawiali: „mundus vult decipi, ergo decipiatur”. Świat łaknie oszustw, więc jest oszukiwany. ** Źródło: s. 46. * Technocywilizacyjna działalność człowieka coraz silniej, a nawet coraz groźniej wpływa na klimat planety. ** Źródło: s. 146. * Te naiwne i prostoduszne prognozy, a raczej prognózki, stracą wszelką wartość już w pierwszej połowie nadchodzącego stulecia, ponieważ powszechna fantomatyzacja wywołana wdrożeniem kieszonkowych fantomatów, trochę mniejszych od współczesnego walkmana, otoczy i otuli każdego człowieka wizją takiego świata, wobec którego raj jest przechowalnią starych kaloszy. Żyjąc w ten sposób, każdy będzie miał to, czego zapragnie, od pieluszek po mogiłę, bezwonnie elektryczną. ** Źródło: s. 159–160. * Większość fikcji beletrystycznych napisała mi się w tym rozumieniu sama, że pisałem, nie znając z góry ani fabularnego schematu, ani przebiegu akcji, ani jej miejsc węzłowych, ani wreszcie finału. ** Źródło: s. 105. * Wolność nie oznacza wykorzystywanej szansy zaspokajania sprawiedliwie wyczuwanych potrzeb, ponieważ potrzeby są nam wmawiane i wciskane przez często anonimowe grupy wielkich inwestorów światowego kapitału. ** Źródło: s. 155. * Wszystko jest znacznie bardziej skomplikowane, aniżeli zdolny byłby pojąć umysł człowieka, który stroniąc od eksperymentalnej nauki, pragnie się schronić w królestwie filozoficznego myślenia. ** Źródło: s. 20. ===''Opowieści o pilocie Pirxie'' (1968)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Opowieści o pilocie Pirxie}} * Kobiety z niektórymi faktami nie chcą się pogodzić. Mówią dalej „nie”, nawet jeśli już nic oprócz „tak” powiedzieć nie można. ** Opis: Burns w rozmowie z Pirxem. ** Źródło: ''Rozprawa'' ** Zobacz też: [[kobieta]] * Rzekomy trening był nieodwołalną rzeczywistością; wstęp – treścią właściwą; nadzieje – mrzonkami; nie obowiązujące zaś, prowizoryczne, tymczasowe i byle jakie – jedyną zawartością życia. ===''Pokój na Ziemi'' (1987)=== <small>(Wyd. Literackie, Kraków 1987)</small> * Do zagłady nie jest wcale potrzebna wojna, atomowa albo i nieatomowa, skoro doprowadzą do niej eskalacyjne koszty dalszych zbrojeń. ** Źródło: s. 35. * Kiedy stawka jest dostatecznie wysoka, prawo przestaje się liczyć. ** Źródło: s. 205. * Kiedy technicy nie wiedzą co się dzieje, bogactwem słownictwa dorównują lekarzom przy konsylium nad beznadziejnym przypadkiem. ** Źródło: s. 125. * Kto sieje ewolucję, ten zbiera rozum. A rozum nie chce nikomu służyć. ** Źródło: s. 120. * Nie ma dobrej odpowiedzi na źle postawione pytanie. ** Źródło: s. 18. * Normalny człowiek jest istotą wysoce nielogiczną i w tym jego człowieczeństwo. To rozum, owszem, ale silnie zanieczyszczony uprzedzeniami, emocjami i przeświadczeniami wyniesionymi z dzieciństwa czy z genów ojca i matki. Dlatego robot, podający się (na przykład przez telefon) za człowieka, dość łatwo może zostać zdemaskowany przez specjalistę. ** Źródło: s. 51. * To ja wykryłem Prawo Tichego, powiadające, że jako pierwsza zaczyna świerzbić i łaskotać ta część ciała, w którą żadnym sposobem nie można się podrapać. ** Źródło: s. 126. ===''Powrót z gwiazd'' (1961)=== <small>(Wyd. Literackie, Kraków-Wrocław 1985)</small> * Była to cywilizacja pozbawiona lęku. Wszystko, co istniało, służyło ludziom. Nic nie miało wagi, prócz ich wygody, zaspokojenia potrzeb oczywistych i najbardziej wyszukanych. (…) Był to świat zamknięty na niebezpieczeństwo. Na grozę, walkę, na wszelki gwałt – nie było w nim miejsca; świat łagodności, form i obyczajów miękkich, przejść nieostrych, sytuacji niedramatycznych… ** Źródło: s. 230–231. * Całe popołudnie spędziłem w księgarni. Nie było w niej książek. Nie drukowano ich już od pół wieku bez mała. (…) Księgarnia przypominała raczej elektronowe laboratorium. Książki to były kryształki z utrwaloną treścią. Czytać je można było przy pomocy optonu. Był nawet podobny do książki, ale o jednej, jedynej stronicy między okładkami. Za dotknięciem pojawiały się na niej kolejne karty tekstu. Ale optonów mało używano, jak mi powiedział robot-sprzedawca. Publiczność wolała lektony – czytały głośno, można je było nastawiać na dowolny rodzaj głosu, tempo i modulację. (…) Garść krystalicznego zboża – tak wyglądały książki. ** Źródło: s. 88. * Co można mieć z gwiazd? A jaki były korzyści wyprawy Amundsena? Andréego? Żadne. Jedyna doraźna korzyść leżała w tym, że udowodniona została – możliwość. Że to można zrobić. A mówiąc dokladniej – że to jest, dla danego czasu, najtrudniejsza rzecz, jeszcze osiągalna. Nie wiem, czy myśmy nawet to zrobili, Bregg. Naprawdę nie wiem. Ale byliśmy tam ** Opis: Thurber do Hala Bregga. * Człowiek musi jeść, pić i ubierać się; reszta jest szaleństwem. * Myślę, że oni zrobili okropną rzecz. Oni zabili w człowieku – człowieka. ** Opis: Olaf Staave do Hala Bregga. ** Źródło: s. 170. * Najbardziej niepokoił mnie brak opracowań krytycznych czy wręcz paszkwilanckich z ducha, jakiejś analizy podsumowującej wszystkie ujemne skutki zabiegu, bo o tym, że musiały istnieć, ani przez chwilę nie wątpiłem; nie dla braku szacunku wobec badaczy, ale dlatego po prostu, że taka jest istota wszelkich ludzkich poczynań: nigdy nie ma w nich dobrego bez złego. ** Opis: bohater (Hal Bregg) o współczesnej literaturze naukowej służącej nowej ideologii globalnej. ** Źródło: s. 135. * Nie miałem żadnych rzeczy, nawet płaszcza. Mówili, że to niepotrzebne. Pozwolili mi zatrzymać mój czarny sweter: ujdzie. A koszulę wywalczyłem. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze słowa książki]]. * Ogół nie zdaje sobie z tego sprawy… (…) Z tego, że ginie duch eksploracji. Że nie ma wypraw, o tym wiedzą. Ale nie myślą o tym. Myślą, że nie ma wypraw, bo są niepotrzebne i tyle. Ale są tacy, którzy doskonale widzą i wiedzą, co siędzieje, jakie to będzie miało konsekwencje. Jakie już ma. (…) Mli-mli. Mli-mli po wiek wieków. Już nikt nie poleci do gwiazd. Już nikt nie zaryzykuje niebezpiecznego eksperymentu. Już nikt nie wypróbuje na sobie nowego lekarstwa. Co, nie wiedzą o tym? Wiedzą! I gdyby się ogłosiło, kto my jesteśmy, cośmy zrobili, po cośmy lecieli, co to było, to nigdy, rozumiesz, nigdy nie udałoby się ukryć tej tragedii!! ** Opis: Hal Bregg do Olafa Staave, zastanawiając się dlaczego oficjalnie nie podaje się informacji o ich misji. * Pana zainteresowania, to, z czym pan wrócił, są wysepką w morzu ignorancji. Wątpię, czy wielu ludzi chciałoby słuchać tego, co ma pan do opowiedzenia. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga o umysłowym upadku postępowej ludzkości. ** Źródło: s. 75. * Postęp nigdy nie przychodzi za darmo. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. * Słodycze. Jedna cukiernia, mówię ci. Żebyś był łagodny, żebyś był grzeczny. Żebyś się pogodził z każdą przykrością, jeśli cię ktoś nie zrozumie albo nie chce być dla ciebie dobry – kobieta, uważasz – to jest twoja wina, a nie jej. Że najwyższym dobrem jest społeczna równowaga, stabilizacja, i tak dalej… (…) Cała masa rzeczy jeszcze tam była: że nie można nigdy używać siły ani agresywnego tonu wobec nikogo, a już hańbą jest uderzyć kogoś, zbrodnią nawet, bo to powoduje straszny szok. Że bez względu na okoliczności nie wolno walczyć, bo tylko zwierzęta walczą, że… ** Opis: szkolenie do życia w nowym społeczeństwie globalnym w relacji Olafa Staave. ** Źródło: s. 171. * Tak więc uzyskanie prawa do dziecka było teraz szczególnym wyróżnieniem, nie przyznawanym byle komu; dalej, rodzice nie mogli izolować dzieci od ich rówieśników – tworzono specjalnie dobierane, dwupłciowe grupy (…), a uczenie wszystkich rozpoczynano niezwykle wcześnie. Nie była to nauka pisania i czytania, ta przychodziła daleko później; osobliwe kształcenie najmłodszych polegało na wprowadzaniu ich – poprzez specjalne zabawy – w funkcjonowanie świata, Ziemi, w bogactwo i rozmaitość życia społecznego; już cztero-, pięcioletnim wpajano, właśnie w taki, niejako naturalny sposób, zasady tolerancji, współżycia, poszanowania innych przekonań i postaw, nieistotności najbardziej odmiennych, zewnętrznych cech fizycznych dzieci (więc ludzi) różnych ras. ** Opis: wizja globalnego kształcenia dzieci wg informacji przekazanych przez Eri Halowi Breggowi. ** Źródło: s. 228. * Trudno panu to zrozumieć. Ale argumenty rozumu są bezsilne wobec panującej obyczajowości. ** Opis: doktor Juffon do Hala Berga. * Wiesz, co było naszym pechem, Bergg? To, że się nam powiodło i że siedzimy tu. Człowiek zawsze wraca z pustymi rękami… ** Opis: Thurber do Hala Bregga. * Zlikwidowaliśmy piekło namiętności, a wtedy okazało się, że za jednym zamachem i niebo przestało istnieć. Wszystko jest teraz letnie, Bregg. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. ** Źródło: s. 80. * … Zrozumie pan, jakie są dziś kryteria erotycznego doboru. Najważniejszym jest młodość. Dlatego tak wszyscy o nią walczą. Zmarszczki, siwizna, przedwczesna zwłaszcza, budzą takie niemal uczucia, jak przed wiekami – trąd… ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. ** Źródło: s. 80. ===''Solaris'' (1961)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Solaris}} * A teraz zgasimy światło i do rana nie będziemy mieli żadnych zmartwień, a rano, jeżeli się nam zechce, to postaramy się o nowe. * Kiedy chodziłem do szkoły, Solaris – za sprawą poznanych później faktów – powszechnie już była uznana za planetę obdarzoną życiem – tyle że posiadającą jednego tylko mieszkańca… * O dziewiętnastej czasu pokładowego zszedłem, mijając stojących wokół studni, po metalowych szczeblach do wnętrza zasobnika. Było w nim akurat tyle miejsca, aby unieść łokcie. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze słowa książki]]. ===''Summa technologiae'' (1964)=== * Fantomatyka zdaje się stanowić swoisty szczyt, ku któremu zmierzają liczne techniki rozrywkowe współczesności. Są nimi „wesołe miasteczka”, „iluzjony”, „pałace duchów”, wreszcie jednym wielkim prymitywnym fantomatem jest cały Disneyland. Oprócz takich technik, dozwolonych prawem, istnieją nielegalne. * Kosmos nie został stworzony dla nas ani my – dla niego. Jesteśmy ubocznym produktem gwiazdowych przemian i produktów, jakie Wszechświat wytwarzał i wytwarza ilości niezliczone. ** Zobacz też: [[Wszechświat]] * Porównaliśmy cywilizację ekspansywną do gwiazdy supernowej. Jak gwiazda w eksplozji spala swoje zasoby materialne, tak cywilizacja zużywa rezerwy ludzkie w „łańcuchowej reakcji” lawinowego wzrostu nauki. Może jednak – spyta ktoś sceptyczny – przesadziłem w tym porównaniu? ** Zobacz też: [[nauka]] * Przy całej bowiem nierozstrzygalności empirycznej istnienia desygnatów wiary, jej wartość przystosowawcza, jako źródła informacji uniwersalnej, nie ulega wątpliwości. Jak się już o tym bowiem przekonaliśmy, wartość adaptacyjna informacji nie zawsze zależy od tego, czy ta informacja jest prawdziwa, czy fałszywa. ** Zobacz też: [[wiara]] * Systemy metafizyczne, czy to po wschodniemu mgliste i aforystycznie wieloznaczne, czy operujące po europejsku wykształconą logiką, zawsze są proste w zestawieniu z rzeczywistą złożonością świata. Tą właśnie prostotą, a zarazem bezapelacyjną ostatecznością swoich wyjaśnień (i uników) przyciągają ludzi. Każdy z owych systemów przecież natychmiast może powiedzieć (choć każdy inaczej), że świat powstał tak a tak, że stworzył go ten a ten, że przeznaczeniem człowieka jest to a to. ** Zobacz też: [[metafizyka]] * Świat jest w pewnym sensie jak człowiek chory, który sądzi, że albo wnet wyzdrowieje, albo niebawem umrze, i nawet do głowy mu nie przychodzi, że może, kwękając, z okresowymi pogorszeniami i poprawami dożyć późnej starości. ** Zobacz też: [[świat]] * Tak więc mózg fizjologicznie normalny może osiągać wyżyny doznań, zwanych mistycznymi, dopiero po przebyciu żmudnej drogi przepisanych określonym rytuałem zabiegów, albo też, wyjątkowo i rzadko, we śnie. Takie same stany, bez poprzedzającej wiary w ich charakter pozazmysłowy, można też wywołać sposobem „ułatwionym” (psylocybiną, peyotlem, meskaliną). ** Zobacz też: [[mistycyzm]] * Tylko w powieści przed słowem „koniec” losy bohaterów nieruchomieją w figurze napawającej autora estetycznym zadowoleniem. Tylko powieść musi mieć koniec, dobry czy zły, ale w każdym razie zamykający rzecz kompozycyjnie. Otóż takich zamknięć definitywnych, takich „ostatecznych końców” historia ludzkości nie znała i, mam nadzieję, nie zazna. ** Zobacz też: [[koniec]] * Żadna religia nie może nic uczynić dla ludzkości, ponieważ nie jest wiedzą empiryczną. Zmniejsza ona, owszem, „ból istnienia” jednostek, mimochodem zaś powiększa sumę nieszczęść trapiących ogół, właśnie przez swoją bezradność i bezczynność w obliczu problemów zbiorowości. Tak więc nie da się jej obronić nawet z pragmatycznego punktu widzenia, jako narzędzia użytecznego, ponieważ złe to narzędzie, które bezradne jest wobec kluczowych zagadnień świata. ** Zobacz też: [[religia]] ===''Szpital Przemienienia'' (1955)=== * Cichutko szepnął: – Słuchaj… Ale zamknęła mu usta dłonią miękką, choć pełną stanowczości. Potem uniesionym rąbkiem koca zaczęła wycierać jego łzy i pocałowała go lekko w policzek. Wtedy opadła odeń nawet ciekawość, tak że w ramionach tej obcej kobiety stał się jedno mgnienie biały i niezapisany, jak w chwili narodzin. ** Opis: relacja Stefana i Nosilewskiej, [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania książki]]. * – No taki chabaźnik, specjalista od mchów i porostów – mimo to objaśnił Sekułowski. – Taki strach na wróble, konopiasty łeb. Umiał tyle łaciny, żeby sklasyfikować, tyle fizjologii, żeby móc pisać artykuły, i tyle znał się na polityce, żeby swobodnie rozmawiać ze swoim woźnym. Kiedy się w dyskusji wyszło za grzyby, tumaniał. Nasz światek roi się od takich genialnych rachmistrzów, tylko oni wykształcili swą biedna umiejętność w kierunku pożytecznym społecznie, wiec się ich toleruje. Literatura pełna jest takich, którzy pisząc do praczki, stylizują z myślą o pośmiertnym wydaniu listów… no, a lekarze? ** Opis: rozprawka Sekułowskiego. * Pociąg stał w Nieczawach krótko. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze zdanie książki]]. * Widział wprawdzie dalej wszystkie roślinne znaki jej życia: delikatne podbijające dołek szyi tętno, spokojny mrok źrenicy, drżenie rzęs, ale pewny był, że malujący się na jej twarzy daleki zachwyt jest rozkoszą drętwoty, bezmyślnego, całkowitego nieistnienia. ** Opis: o doktor Nosilewskiej. * – Z czasów mojej terminatorki pamiętam kilka ciekawych, po prostu czystych form, wyhodowanych na pożywkach różnych środowisk literackich. Był tam pewien młody pisarz. Tak mu wszystko lekko szło. Fotografie w gazetach, przekłady, wywiady, drugie wydania. Zazdrościłem mu tego do utraty tchu, Umiałem kontemplować nienawiść, jak Budda nicość. Kiedyś poznaliśmy się po pijanemu. Był już zupełnie rozhamowany; wyjawił mi z płaczem, że zazdrości mi tego elitaryzmu, kameralności. Że jestem taki zamknięty, skąpy w słowa wiersza. Że moja samotność jest taka wydolna, taka niezawisła. Na drugi dzień nie znaliśmy się dalej. Napisał niedługo esej o moich rzeczach; eine Spottgebrut aus Dreck Und Feuer. Istne arcydzieło stosowanego sadyzmu. Jeżeli pan chce słuchać dalej, to proszę do łazienki, bo mam kąpiel. ** Opis: Sekułowski o koledze pisarzu. ===''Śledztwo'' (1959)=== * Pomału można doprowadzić nawet konklawe do kanibalizmu. Byle postępować stopniowo, krok za krokiem. ** Opis: profesor Sciss w rozmowie z porucznikiem Gregorym. ** Zobacz też: [[konklawe]] * Perfekcja, pełnia, doskonałość – to rzadki wyjątek, zdarzający się tylko dlatego, że wszystkiego jest tak niesłychanie, niewyobrażalnie wiele! ** Opis: porucznik Gregory w rozmowie z Głównym Inspektorem Sheppardem. ** Zobacz też: [[doskonałość]] * Religia, filozofia są klejem, wciąż składamy i zbieramy rozpełzające się w statystykę ochłapy, żeby je złożyć w sens, jak w dzwon naszej chwały, żeby odezwały się jednym, jedynym głosem! ** Opis: porucznik Gregory w rozmowie z Głównym Inspektorem Sheppardem. ** Zobacz też: [[sens]] ===''Wysoki Zamek'' (1966)=== * Jakże nie nadaje się ciało ludzkie do nieskończoności, jakie bezradne się w niej staje, każdym poruszeniem swoim objawia swój bezsens, pozbawione zbawczych ograniczeń i usprawiedliwiającego oporu ziemi, ścian, stropów. ===Inne=== * Istnieją dwa rodzaje faktów. Jedne mogą stać się użyteczne, na przykład takie, jak ten, że woda wrze przy stu stopniach i zamienia się w parę podległą prawom Boyle’a-Mariotte’a i Gay-Lussaca; dzięki temu można było kiedyś zbudować maszynę parową. Inne fakty nie mają takiego znaczenia, bo dotyczą wszystkiego i nie ma od nich ucieczki. Nie znają wyjątków ani zastosowań, i w tym sensie są na nic. Czasem mogą mieć nieprzyjemne dla kogoś konsekwencje. ** Źródło: ''Prawda'', [w:] ''Pożytek ze smoka i inne opowiadania'', wyd. Verba 1993, s. 11. ** Zobacz też: [[fakt (znaczenie potoczne)]] * Jak wiadomo, wydawcy nie boją się niczego tak jak wydawania książek, gdyż w pełni już działa tak zwane prawo Lema („Nikt nie czyta; jeśli czyta, nic nie rozumie; jeśli rozumie, natychmiast zapomina”), ze względu na powszechny brak czasu, nadmierną podaż książek oraz zbytnią doskonałość reklamy ** Źródło: (''ONE HUMANE MINUTE'') ''Prowokacja'' (1984) * Joachim Fersengeld jest Niemcem, który napisał swą ''Perykalipsę'' po holendersku (języka tego prawie nie zna, co sam we wstępie przyznaje), a wydał ją we Francji, słynącej z podłych korekt. Piszący te słowa też właściwie nie zna holenderskiego, lecz podług tytułu książki, angielskiego wstępu i nielicznych zrozumiałych w tekście wyrażeń uznał, że się na recenzenta przecież nadaje. ** Źródło: ''Doskonała próżnia'' (1971) * Kiedy wszyscy są wariatami, nikt nie jest wariatem. ** Źródło: ''Pamiętnik znaleziony w wannie'' (1961) * Wydelikaciła nas cywilizacja jak jagódki cieplarniane: pulchniśmy, rumiani, nie zahartowani dostatecznie, nie uwędzeni w dymie diabelskim! ** Źródło: ''Obłok Magellana'' (1955) ** Opis: konstruktor Yrjöla do głównego bohatera. ==Listy== * Mrogi Drożku!<br />kartka Twoja, którą w sepecie, aby ją pod całun wziąć, zachowam – doszła, burzę uczuć przychylnych wznieciła i dowodem list niniejszy, którym pozwól, że Cię w krąg (wąski!) epistolantów włączę, z którymi myśli wymieniam, przerzucając tym samym po 60 gr most między samotnościami trwającymi w tym bezludnym jakże świecie. ** Opis: list do [[Sławomir Mrożek|Sławomira Mrożka]] ze stycznia 1959. ** Źródło: ''Listy 1956–1978'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011, s. 21. ===''Sława i Fortuna''=== <small>Wydawnictwo Literackie, Kraków 2013</small> * Co do mnie, nie umiem tłumaczyć nawet samego siebie. Przekonałem się o tym z prawdziwym osłupieniem. Proszono mnie, żebym opublikował w kraju kilka rzeczy, które napisałem dla Niemców, po niemiecku, i nie mogłem tego zrobić! Każdy język ma siłę oraz zwięzłość wyrazu umiejscowioną gdzieś indziej! Musiałbym napisać po polsku na nowo na ten sam temat, ale wtedy to by nie było już żadne tłumaczenie, rzecz oczywista, więc w końcu zrezygnowałem. Co do ''Cyberiady'', nie wyobrażam sobie rzeczy trudniejszej w prozie. Oczywiście co innego z poezją. Leśmian jest zupełnie nieprzetłumaczalny poza kręgiem języków słowiańskich, a Rilke nie daję się wyciągnąć z niemczyzny. Namorduje się Pan z tą ''Cyberiadą''. ** Opis: list z 26 kwietnia 1972. ** Źródło: s. 41. * I jakże mogę w tej sytuacji kryzysowej nie zaproponować Panu podjęcia się trudu odredagowania istniejących angielskich przekładów, skoro jest Pan jedynym na horyzoncie człowiekiem po temu w pełni kompetentnym? Piszę Panu wprawdzie jeszcze bez porozumienia z wydawcą, ale jedyna obiekcja z jego strony, natury finansowej, jest nieistotna, ponieważ z największą chęcią podzieliłbym się z Panem moimi autorskimi honorariami, tymi kwotami, które Herder ma mi w roku bieżącym przekazać. W tym właśnie duchu do niego piszę. ** Opis: list z 13 stycznia 1972. ** Źródło: s. 16. * Oczywiście, proszę Pana, że należę do tradycji Oświecenia i że jestem racjonalistą, tyle że nieco zrozpaczonym. Zrozpaczony Racjonalista jest to niekiedy bliski krewny wariata. ** Opis: list do tłumacza Michaela Kandla z 1 sierpnia 1972. ** Źródło: s. 79. ** Zobacz też: [[racjonalizm]], [[oświecenie (epoka)|oświecenie]] ==Inne== * Ateistą jestem z powodów moralnych. Uważam, że twórcę rozpoznajemy poprzez jego dzieło. W moim odczuciu świat jest skonstruowany tak fatalnie, że wolę wierzyć, iż nikt go nie stworzył (…) ** Źródło: ''[https://web.archive.org/web/20110714102216/http://www.missourireview.com/content/dynamic/view_text.php?text_id=1299 Wywiad dla The Missouri Review]'' ** Zobacz też: [[ateizm]] * Być może rzeczy pójdą lepszym i równiejszym biegiem za lat kilkadziesiąt. Na razie jesteśmy skazani na taką elitę polityczną, która wywołuje u przyzwoitego człowieka rumieniec wstydu. ** Opis: 14 czerwca 2005 r. * Ci, którzy teraz opluwają Kwaśniewskiego, przekonają się kiedyś, że nie mieli racji. Oczywiście, on nie był aniołem, ale znał języki, godnie nas reprezentował, pełnił swój urząd tak, jak należało. * Człowiek jest małpą, która potrafi zrobić najprecyzyjniejszą brzytwę, aby poderżnąć gardło drugiej małpie. ** Opis: wywiad z 14 listopada 1998. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Filozoficzny bies kusi z latami coraz bardziej. * Fizyka nie wyklucza metafizyki. A jednak pewnych granic, które dane są naszemu myśleniu, przekroczyć się nie da i niewątpliwie może to rodzić jakieś poczucie smutku. * Im bardziej zaawansowane technicznie (doskonalsze!) medium, tym bardziej prymitywne, błahe i bezużyteczne wiadomości są przy jego pomocy przekazywane. * Jak wiadomo, Pan Bóg jest wszechmocny i wszystko wie, a świat stworzył doskonały i nawet guzik od gaci nie może nikomu spaść bez woli Bożej. (…) Nie można prosić o nic: ani o zdrowie, ani o pomyślność, ani o niepodległość ojczyzny. Gdyby bowiem Bóg naprawił coś cudem, oznaczałoby to, że rzeczywistość jest niedoskonała. Stan doskonały jest wtedy, gdy niczego nie trzeba naprawiać. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy ze Stanisławem Lemem'' ** Zobacz też: [[Bóg]] * Jedyną dobrą rzeczą, jaką można powiedzieć o Polsce, jest to, że mamy bardzo przystojne dziewczęta. Zła zaś to ta, że wolimy pójść w niedzielę do kościółka, a po mszy zapomnieć o wszystkim. Tak jest bezpieczniej. Polacy są, jak to powiedział Norwid, wspaniałym narodem i bezwartościowym społeczeństwem. * Jestem niewierzący. Nie wierzę w sprawy poza doczesne, w życie pozagrobowe itd. * Jesteśmy jak na krze, która jest unoszona prądami technologii. Nie panujemy nad nią, nie wiemy dokąd nas niesie, nie wiemy jak nią sterować. * Jeśli się ma kogoś ukochanego, na przykład kobietę, i ktoś nam ją zabierze i ona ma z tym kimś później dzieci, to ja – będąc dorosłym – wole się z nią już nie spotykać. Bo co możemy sobie powiedzieć? ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Tako rzecze Lem'' * Każdy ma swoje własne zamiłowania: piłka nożna, kopulacja, picie piwa z puszki. Mnie natomiast ogromną przyjemność sprawia dowiadywanie się różnych ponurych rzeczy z trudnych książek. ** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/cytat/155357 lubimyczytac.pl] * Komputer? Sam? Już panu tłumaczyłem, że on jest głupi. ** Zobacz też: [[komputer]] * Nauka nad religią ma tę przewagę, że się myli, ale potrafi jednak swoje błędy skorygować, mimo że fizycy wodzą się za łby. Wyznań jest wiele, ale każde chce udowodnić, że jest jedno. * Na łożu śmierci leży 90-letni starzec, do którego przychodzi np. pan Soros i mówi, że daje mu pięć milionów dolarów. I co? I nic. Starzec nie ma nawet siły się ucieszyć. Zresztą z czego ma się cieszyć? Co on może zrobić z tymi pieniędzmi? Zamówić sobie stado pięknych kobiet, które będą go wachlowały? ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Niech pan zada Netscape’owi na przykład hasło „szczęście” w paru podstawowych językach – do końca życia nie przeczyta pan tego, co panu wyrzuci. Czy zbliży się pan do szczęścia? ** Źródło: ''Małpa w podróży'', rozmowa Stanisława Lema z Jackiem Żakowskim, „Gazeta Wyborcza”, 2010/105 s.8. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Nie ma snów śnionych wspólnie. ** Zobacz też: [[sen]] * Nie ma takich bredni, w które ludzie nie byliby w stanie uwierzyć. ** Źródło: ''Sklonowana głupota'', „Gazeta Wyborcza”, cyt. za: ''Złote myśli'', „Reader’s Digest. Przegląd – edycja polska”, 4/2003, s. 29. * Nie można uwierzyć w Pana Boga tylko od wiedzy, że to nam dobrze zrobi. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy z Lemem'', „Odra” 1984/11 * Nikt nic nie czyta, a jeśli czyta, to nic nie rozumie, a jeśli nawet rozumie, to nic nie pamięta. ** Źródło: „Życie Gospodarcze”, wydania 1–18, Polskie Wydawn. Gospodarcze, 1996, s. 52. * Optymistyczne jest to, że po śmierci panuje nicość. Rzeczą okropną byłoby przez milion lat wpatrywać się w oblicze Pana Boga, wiedząc, że przez następne milion milionów lat będzie się działo dokładnie to samo. Większej nudy nie mogę sobie wyobrazić. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Polska jest, za przeproszeniem, cywilizacyjnym zadupiem, które tak naprawdę nie liczy się w świecie. ** Źródło: [http://wiadomosci.onet.pl/1302741,2677,kioskart.html „Przegląd”, grudzień 2005] * Prezydent Bush ma (…) tę właściwość, że jest głupi. ** Źródło: Przemysław Szubartowicz, [https://wiadomosci.onet.pl/kiosk/kraj/matka-boska-sie-nie-zjawi,1,3330990,wiadomosc.html ''Matka Boska się nie zjawi. Rozmowa ze Stanisławem Lemem'', onet.pl, 23 grudnia 2005] * Religia jest ludziom potrzebna, tak jak potrzebna jest nadzieja na życie wieczne, na spotkanie drogich zmarłych, wiekuiste szczęście itd. * Rzeczywistość zresztą jest zawsze ciekawsza od fikcji, ponieważ obciążona jest wagą realności. Jest to taka różnica, jak między jawą a snem. Śnić się nam może Bóg wie co. Natomiast na jawie jesteśmy przykuci do naszego bytu. ** Opis: wywiad z 14 listopada 1998. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Świadomość jest to taka cecha systemu, którą poznaje się, będąc samemu tym systemem. ** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 17. * Tylko w chwilach umysłowej słabości mogę pomyśleć, że Dobro i Zło to nie są lokalne jakości, współistniejące z ludźmi i obracające w nicość, kiedy ludzi nie stanie, lecz że są to jakieś byty przez lub poza ludźmi. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy ze Stanisławem Lemem'' * W recepcji dowiedziałem się, że to jakiś wielbiciel moich książek wyczyścił mi samochód. Jest to chyba szczyt uznania, jaki może otrzymać pisarz od czytelników. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * W skali geologicznej człowiek żyje jak motyl – jednodniówka. ** Źródło: ''LemNET'' * Wiem jednak na pewno – po śmierci niczego nie ma. ** Źródło: [https://plus.dziennikpolski24.pl/czy-stanislaw-lem-wierzyl-w-boze-narodzenie/ar/c15-15967153 plus.dziennikpolski24.pl] * Większość technologii ma świetlisty awers, ale życie dało im rewers – czarną rzeczywistość. * Zawsze, jak magnes opiłki żelaza, przyciągałem wariatów. ** Źródło: „Polityka”, wydania 37–44, Wydawn. Prasowe „Polityka”, 2001, s. 45. * Żyjemy w tempie nieprawdopodobnego przyspieszenia. ** Źródło: „Odra”, tom 41, wydania 7–12, Wrocławskie Wydawn. Prasowe RSW Prasa, 2001, s. 42. ==Cytaty błędnie przypisywane== * Dopóki nie skorzystałem z internetu, nie wiedziałem, że na świecie jest tylu idiotów. ** Opis: cytat zmyślony. ** Źródło: Mikołaj Gliński, [https://culture.pl/pl/artykul/13-przepowiedni-lema-ktore-sie-sprawdzily ''13 przepowiedni Lema, które się sprawdziły''], culture.pl, 10 grudnia 2019. * Trzy. Mężczyźni, kobiety i chorzy psychicznie. ** Opis: odpowiedź na pytanie, ile jest płci. Ten cytat przypisuje się Lemowi, jednak wypowiedział go amerykański bokser [[w:Jake Paul|Jake Paul]]. ** Źródło: [https://fakenews.pl/spoleczenstwo/stanislaw-lem-nie-powiedzial-ze-trzecia-plec-to-chorzy-psychicznie/ fakenews.pl], 7 listopada 2024. ==O Stanisławie Lemie== * A Lema pan czytał? Stanisław Lem. On uprawia gatunek science-fiction, nauka fikcyjna. Opisuje życie w przyszłych czasach. Wybiega myślami daleko naprzód. ** Autorka: bibliotekarka w filmie ''[[Siekierezada]]'' * Ciężka sytuacja tego Lema, bo jest niewierzący! ** Autor: [[Leszek Kołakowski]] ** Źródło: „Przegląd” nr 2, październik 2000. * Dzięki też losowi życia twardej skale<br />Żem cię Stanisławie czytał w oryginale. ** Autor: [[Maciej Maleńczuk]], ''Lema Pamięci Kosmiczny Pogrzeb'' * Ja wiem że Lem Lem jest fantastą<br />Pisze że przybysze są zieloni jak ciasto kiwi<br />Dla mnie obrzydliwi. ** Autor: [[Kaliber 44]], utwór ''Film'' * Lem powiedział kiedyś, że swej powieści ''Solaris'' do końca nie rozumie, a kiedy indziej – że zaczynając pisanie nowej książki, nie wiem nigdy, do czego jej akcja doprowadzi. ** Źródło: Jerzy Jarzębski, ''Emocje i opowieści'' w: Stanisław Lem, ''Solaris'' * Na Lemie uczyłem się SF. Był pierwszym autorem, którego czytałem. Miałem szczęście mieć tak wspaniałe wprowadzenie do tego gatunku. Myślę, że twórczość Lema należy do największych osiągnięć światowej fantastyki naukowej. Kto nie czytał Lema, nie może uważać, że zna ten gatunek. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]] ** Źródło: czat internetowy, [http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=675 ''Miałem ochotę wyemigrować''], sapkowski.pl, listopad 2002 * Rzadko spotyka się kogoś, kto jak Stanisław Lem tak wnikliwie przenikał świat, którego my nie rozumiemy. Mimo że jego powieści dotykały poważnych tematów, zachował poczucie humoru i dystansu do tego, co dopiero miało się wydarzyć. ** Autor: [[Andrzej Wajda]] ** Źródło: [https://archive.ph/9BqfF ''Andrzej Wajda o Stanisławie Lemie''], wp.pl, 28 marca 2006. * Stanisław Lem to był jeden z niewielu twórczych umysłów filozoficznych XX wieku, umysł wizjonerski. ** Autor: [[Bogusław Wolniewicz]] ** Źródło: Tomasz Sommer, ''Wolniewicz zdanie własne'', Warszawa 2010, s. 87. * Ta komórka partii zza żelaznej kurtyny – Lem jest najprawdopodobniej wieloosobowym komitetem, a nie pojedynczym osobnikiem, gdyż pisze wieloma stylami i raz zna niektóre obce języki, a raz nie – dąży do zdobycia monopolistycznej pozycji pozwalającej kontrolować opinię poprzez krytykę i artykuły pedagogiczne, stanowiąc zagrożenie dla całej naszej dziedziny science fiction z jej swobodną wymianą poglądów i myśli. ** Autor: [[Philip Kindred Dick]] ** Opis: w donosie do [[FBI]], 1974. ** Źródło: [[Wojciech Orliński]], ''Lema nie ma?''; posłowie w: Stanisław Lem, ''Dzienniki gwiazdowe'', Biblioteka Gazety Wyborczej, Warszawa 2008, s. 374. * Twierdzę, że gdyby nie Lem, nie byłoby zmian w Europie Wschodniej. Bo polityczne dzieła opozycji czytywała zazwyczaj opozycja – podczas gdy Lema czytali wszyscy: partyjni i bezpartyjni, wojsko i bezpieka, opozycja lewicowa – i prawicowa. I uczyli się od Niego, że o wszystkim decyduje człowiek, że rządy technokratów to szkodliwa ułuda, że największym wrogiem człowieka jest biurokracja… (…) sądzę, że to jego książki rozłożyły cały obóz socjalizmu. Ostatecznie to idee się liczą. (…) Lem nigdy nie otrzymał Nobla – bo zdaniem Czerwonych Weteranów ze Szwedzkiej Akademii Literatury „literatura SF to nie literatura” – a ponadto anty-socjalistyczna… Gdyby nie to – byłby murowanym noblistą. Ale nie narzekał. ** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], ''Wieczny Lem'', „Najwyższy Czas!”, 15 kwietnia 2006. * Żyje w Polsce młody – chyba w moim wieku – pisarz Stanisław Lem. Jest to świetny pisarz, ale waloru jego można się tylko domyślać. Zdaje się, że na samym początku coś tam drukował w „Tygodniku Powszechnym”, lecz potem nazwisko jego wiąże się już tylko z oficjalnymi czasopismami i książkami, które mu wydają i których odbiór preparowany jest bez trudu przez komunistyczne wydawnictwa i komunistycznych krytyków według żelaznych kryteriów zasady „jak trzeba”. Lem uprawia owe popularnonaukowe fantazje znane na Zachodzie jako science fiction, wydaje się jednak, że dysponuje on wiedzą, a nade wszystko kulturą pisania i giętkością wyobraźni i narracji w takim stopniu, że stary Wells zzieleniałby, gdyby sobie Lema poczytał. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'' {{SORTUJ:Lem, Stanisław}} [[Kategoria:Bajkopisarze]] [[Kategoria:Futurolodzy]] [[Kategoria:Grupa literacka Inaczej]] [[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]] [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]] [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy]] [[Kategoria:Polscy filozofowie]] [[Kategoria:Polscy pisarze fantastyki]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Polscy Żydzi]] nu2uxtvjya8ij2c1c70z738ap0qjgcl 645707 645706 2026-07-27T11:35:01Z Mrnr84201 7345 /* Inne */ drobne redakcyjne 645707 wikitext text/x-wiki [[Plik:Stanisławlemcropped.jpg|mały|{{center|Stanisław Lem (1966)}}]] '''[[w:Stanisław Lem|Stanisław Lem]]''' (1921–2006) – polski [[pisarz]] [[Fantastyka naukowa|science-fiction]], [[filozof]], [[esej|eseista]] i [[w:futurologia|futurolog]]. Najczęściej tłumaczony polski pisarz. ==Cytaty z utworów== ===''Astronauci'' (1951)=== <small>(Czytelnik, Warszawa 1970)</small> * W roku 2003 zakończone zostało częściowe przelewanie Morza Śródziemnego w głąb Sahary i gibraltarskie elektrownie wodne dały po raz pierwszy prąd do sieci północnoafrykańskiej. Wiele już lat minęło od upadku ostatniego państwa kapitalistycznego… ** Źródło: s. 16. * Międzynarodowe Biuro Regulacji Klimatów przeszło od skromnych prób lokalnej zmiany pogody (…) do frontowego ataku na głównego wroga ludzkości. Był nim mróz, od setek milionów lat usadowiony wokół biegunów planety. Wieczne lody (…) miały raz na zawsze zniknąć. Dla osiągnięcia tego celu należało ogrzać olbrzymie obszary oceanu i lądów, stopić tysiące kilometrów sześciennych lodu… ** Źródło: s. 17. ===''Bajki robotów'' (1964)=== * Cóż może się równać z doskonałością nieistnienia? (…) Pomyśl tylko, proszę: żadnych zmagań, trwóg ani lęków, żadnych cierpień ducha ni ciała, żadnych zwykłych przygód, i to w jakiej skali! Choćby się wszystkie złe moce związały i sprzysięgły przeciwko tobie, nie sięgną cię! O, doprawdy, niezrównane jest słodkie bezpieczeństwo umarłego! A jeśli jeszcze dodać, że nie jest ono niczym przelotnym, nietrwałym, przemijającym, że nic nie może odwołać go ani naruszyć, wówczas niezrównany zachwyt…<br />– A bodajeś szczezł – doszedł go słaby głos Automateusza, a tym słowom lakonicznym zawtórowało krótkie, lecz dosadne przekleństwo. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Jam jest robot hartowany,<br />zdalnie prądem sterowany,<br />nitowany z każdej strony,<br />wyklepany, uzwojony,<br />stańcie nit przy nicie,<br />a zaraz ujrzycie<br />czworgiem swych żeliwnych gałek,<br />jaki ze mnie zbrojny śmiałek,<br />jak lśni mój stalowy duch,<br />naprzeciw żeliwnych dwóch,<br />natężajcie cewki,<br />bo to nie przelewki,<br />a jeśli nie usłuchacie,<br />elektryczne życie dacie! ** Źródło: ''Skarby króla Biskalara'' * – Mój ty poczciwcze – odezwał się znienacka Wuch – i cóż mi zaszkodzi pobyt na dnie morskim? Rozumujesz kategoriami istoty nietrwałej, stąd twoje omyłki. Przecież, zrozum to, albo morze wyschnie kiedyś, albo pierwej całe dno jego wydźwignie się jako góra i stanie się lądem. Czy to nastąpi za sto tysięcy lat, czy za miliony – nie ma dla mnie znaczenia. Nie tylko jestem niezniszczalny, ale i nieskończenie cierpliwy, jak winieneś był zauważyć, choćby po spokoju, z jakim znosiłem objawy twojego zaślepienia. ** Opis: odpowiedź Wucha na deklarację Automateusza chęci wrzucenia go do morza. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Nauka nie zajmuje się takimi własnościami bytu, do których należy śmieszność. Nauka objaśnia świat, ale pogodzić z nim może jedynie sztuka. ** Źródło: ''Król Globares i Mędrcy'' * Pragniesz żyć, to jest posiadać przyszłość, która staje się teraźniejszością, do tego bowiem sprowadza się przecież życie. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Taki, jaki jesteś, nie możesz jednak doświadczyć naraz więcej aniżeli jednego miejsca spośród tych, które wymieniłem i milionów, jakie przemilczałem. ** Źródło: ''Przyjaciel Automateusza'' * Wszystko, cokolwiek istnieje, bywa przedmiotem drwin. Nie ostoi się wobec nich żadna godność, wiadomo bowiem, że ten i ów śmie podrwiwać nawet z królewskiego majestatu. Śmiech uderza w trony i państwa. Jedne ludy drwią z innych lub z samych siebie. Bywało, że wyszydzano to nawet, co nie istnieje – czyż nie śmiano się z mitycznych bogów? Nawet zjawiska pełne powagi, ba, tragiczne, bywają przedmiotem żartów. Dość wspomnieć o humorze cmentarnym, o pokpiwaniu ze śmierci i nieboszczyków. (…) A jednak, choć przedmiotem kpin jest zarówno królestwo życia jak i śmierci, zarówno rzeczy małe jak wielkie, jest coś, czego nikt dotąd nie ośmielił się wyszydzić ani wyśmiać. Przy tym owa rzecz nie należy do rzędu takich, o których dałoby się zapomnieć, które ujść mogą uwagi, albowiem idzie o wszystko, co istnieje, to znaczy o Kosmos. Jeżeli zastanowisz się nad tym, królu, pojmiesz, jak bardzo jest Kosmos śmieszny… ** Źródło: ''Król Globares i Mędrcy'' * Żył raz pewien wielki konstruktor-wynalazca, który, nie ustając, wymyślał urządzenia niezwykłe i najdziwniejsze stwarzał aparaty. Zbudował był sobie maszynkę-okruszynkę, która pięknie śpiewała i nazwał ją ptaszydło. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich]]. ** Źródło: ''Trzej Elektrycerze'' ===''Bomba megabitowa'' (1999)=== * Ignorancja nasza (ludzka) jest oceanem ogólnoświatowym, zaś wiedza pewna – pojedynczymi wysepkami na tym oceanie. ** Zobacz też: [[ignorancja]], [[wiedza]] * Internet nadal „nic nie rozumie”, żadnego odkrycia, choćby od niego zależał los świata, ale nadanego w egzotycznym języku, nie odróżni od nieco mniej ważnej wieści, że u ciotki w placku z jabłkami zrobił się w piekarniku zakalec. ** Zobacz też: [[Internet]] * Internet to sieć, która nic nie rozumie, jeno informacje przesyła i strony ze sobą łączy, zaś wzrastająca na całym świecie ilość „ekspertów”, którzy chcąc się „wykazać”, produkują mało albo nic niewarte wyniki swoich przemyśleń jako „nowe hipotezy naukowe”, jest tym samym, czym piasek i muł, który z wielkich zbiorników wodnych kieruje się ku turbinom i gdyby nie specjalne urządzenia filtrujące, wnet by wszystkie turbiny „zatkało”. Lecz Internet nie może odróżnić informacyjnego ziarna, którego w nim jest mało, od informacyjnych plew. * Jeżeli można coś spaskudzić, popsuć, zafałszować, ukraść, sprzeniewierzyć, złudzić, wystrychnąć na dudka, to niezależnie całkiem od tego, czy się taka działalność typu destrukcyjnego i występnego „aktywiście zła” opłaci, czy też dostarczy mu wyłącznie bezinteresownej satysfakcji, że przechytrzył zabezpieczenia, że zniszczył bez osobistego zysku to, co było dla innego cenne, można ze stuprocentową pewnością uznać, iż w nowych formach, nowej technologii, walka Arymana z Ormuzdem, zła z dobrem będzie się toczyła. A to, ponieważ tak było zawsze, ponieważ samoloty oprócz ludzi zrzucały bomby, ponieważ energia atomowa „jaśniejsza od tysiąca słońc” została wiadomo jak użyta, ponieważ tak potrzebny medycynie rentgen Niemcom w Oświęcimiu służył do zabójczego ubezpłodniania kobiet, i tak dalej, i tak dalej – od początku ludzkiego świata. * Każda bez wyjątku nowa technologia ma awers korzyści i zarazem rewers nowych, nieznanych dotychczas bied. * Sam po zażyciu eksperymentalnym 1 miligrama psylocybiny (z grzybka psilocybe, spokrewnionego z meskaliną) doznawałem różnych halucynacji, mając wszelako nadal zachowaną wiedzę (świadomość), że czegokolwiek doznaję, pod wpływem zażytego halucynogenu doznaję. Natomiast pochodne kwasu lyserginowego doznania bycia pod wpływem halucynogenu mogą w 100 proc. likwidować i wprowadzać w stany schizofrenopodobne. * Świadomość jest jak wiatr, o którym można powiedzieć, iż wieje, ale nie ma sensu pytać, gdzie jest wiatr, kiedy nie wieje. ** Zobacz też: [[świadomość]] ===''Cyberiada'' (1965)=== * Na szczyt można wejść, ale wszystkie drogi ze szczytu prowadzą w dół! ** Źródło: ''Altruizyna, czyli opowieść prawdziwa o tym, jak pustelnik Dobrycy kosmos uszczęśliwić zapragnął i co z tego wynikło'' ===''Dialogi'' (1957)=== * Ludzie zbudują, mimo wszystkie zawody, klęski i tragiczne omyłki, lepszy świat. Gdybyśmy nie mieli działać z tą myślą, utracilibyśmy wiarę w człowieka i jego możliwości, a wtedy lepiej byłoby nie żyć, przyjacielu. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 287. * FILONOUS: (…) Ogólny dowód znakomitego matematyka angielskiego Turinga przedstawia nam teoretyczną możliwość zbudowania sieci, która „potrafi absolutnie wszystko”, tzn., rzecz jasna, wszystko, co jest możliwe. W tym sensie da się w przyszłości zaprojektować sieć zdolną do tworzeni symfonii albo do rozważania, jakie {{rozstrzelony|mogą}} być odmienne od ziemskiego przebiegi ewolucji życia na różnych od naszej planetach.<br />HYLAS: Filonousie, ty drwisz sobie ze mnie!<br />FILONOUS: Mój przyjacielu, czyżbyś poczuł się dotknięty w swej ludzkiej godności? Dlaczego nie dotyka cię widok dźwigu 10 000 razy silniejszego od ciebie, a obraża cię obraz machiny 1000 razy od ciebie rozumniejszej? ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 163. * HYLAS: Uważasz zatem, że maszyny będą w przyszłości wyprzedzać człowieka we wszystkich dziedzinach?<br />FILONOUS: Dobryś sobie. Już dziś go wyprzedzają. Byle elektryczna maszyna do liczenia rozwiąże zadanie, któremu przez całe życie nie podoła najlepszy matematyk. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków – Wrocław 1984, s. 164. ===''Dyktanda'' (2001)=== * Do naszych przyjaciół domowych należą także pchły i wszy, a na południu skorpiony, których ukąszenie powoduje siność twarzy, wytrzeszcz, ślinotok oraz agonię, której towarzyszy przeciągłe charczenie. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Jak wiadomo, padalce nie szybują w przestworzach, ponieważ im na tym nie zależy. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Jurek, zrozumiawszy opacznie polecenie nauczyciela, zamiast wędki wziął łom, a zamiast siatki siekierę. Gdy więc przyszło do łapania owadów, Jurek, uganiający się za motylami z siekierą, napotkał duże trudności i poślizgnąwszy się na szyszce, uderzył się obuchem w czoło. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Ku czci Pierwszego Maja zobowiązałem się wraz z kolegami zrobić w czynie społecznym podkop pod bank. (…) Zamiarem naszym było prowadzić życie rozpustnych rozrzutników w lokalach i hotelach najwyższej kategorii, lecz ponura rzeczywistość wydrwiła te marzenia. Z walutą krajową, jakkolwiek w ogromnej ilości, wyrzucano nas zewsząd. Próżno żądaliśmy książek zażaleń i domagaliśmy się równouprawnienia z cudzoziemcami. Zmuszeni byliśmy strwonić zrabowane tysiące na kaszę jaglaną, zjełczałą margarynę, paczkowany makaron jako też krajowe alkohole. W związku z tym ślubowaliśmy powrót na drogę cnoty. ** Źródło: ''Tydzień czwarty'' * Kupiec niewolników, sortując towar, krzepkich mężów przeznaczał do kopalni, niewiasty do kuchni, a młodzież nie znającą ortografii na rozkurz. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Marynarze w tymże czasie oddawali się pijaństwu, iskali się, międlili len i wydobywali zza pazuchy obiekty ze wszech miar przerażające, a mianowicie broszury propagandowe. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Ósma żona została usmażona w oleju. Jej młodszy brat miał z tego tytułu pretensje do wdowca i dał im wyraz, zasadziwszy się na niego z dzirytem. ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * Po roku na wyspie było pusto. Nie wiadomo, co się stało z ostatnim rozbitkiem. Szkuner, który przybił do wyspy, odnalazł tylko przygarść wykałaczek. Przypuszczano, że rozbitek ostatni zjadł sam siebie. Zastanawiające, że spożył się na surowo i bez soli. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Podkuwanie koni (…) Jeżeli koń będzie kulał, należy się zaopatrzyć w nóż. Nożem tym wycinamy leszczynową pałkę długości dwóch metrów, grubszą niż palec. Pałka ta służy następnie do porządnego zbicia kowala. Jeżeli koń nie przestanie kuleć, należy kupić drugiego konia i drewniany wózek. Wymościwszy wózek sianem, wsadzamy nań kulawego konia, a zdrowego zaprzęgamy jak należy. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Smutny jest żywot tasiemca. Należy on do istot głuchoniemych i ślepych, czyli jest dożywotnim kaleką. Nie ma także rąk ani nóg (…) ** Źródło: ''Tydzień trzeci'' * W dzieciństwie cierpiałem na szczękościsk, padaczkę, wodogłowie i czkawkę. Wyleczyła mnie babcia konfiturą z muchomorów, a mój braciszek, żywiący ku mnie serdeczne uczucia, do kaszki dodawał mi skwarków zagniecionych z próchnem, co mi też wyszło na zdrowie. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * W kałuży krwi leżał trup świeży, lecz sztywny, z wyrazem zasmucenia na twarzy, której niewiele mu zresztą zostało. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' * Wątróbkę, nieboszczykowi niepotrzebną, z wnętrzności wyjmujemy i wkładamy do lodówki. Trupa wyrzucamy lub stawiamy w zbożu jako stracha na wróble. ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * Wspominając wieczerzę, wykrzykują: „Jakiż to był dobry, delikatny i lekkostrawny człowiek!” ** Źródło: ''Tydzień drugi'' * (…) wylazłszy na dach, przyglądałem się zaćmieniu słońca, używając, zamiast dymnego szkiełka, jaśka, uprzednio namaszczonego jeżynową konfiturą. ** Źródło: ''Tydzień pierwszy'' ===''Dzienniki gwiazdowe'' (1957)=== * Duizm głosi, że każde życie zna dwie śmierci, przednią i tylną, to jest tę sprzed narodzin i tę po agonii. Teologowie dychtońscy za szperklapy brali się ze zdziwienia, słysząc potem ode mnie, że my tak na Ziemi nie myślimy i że są Kościoły interesujące się tylko jednym, mianowicie przednim bytowaniem pośmiertnym. Nie mogli pojąć, czemu ludziom przykro myśleć o tym, że ich kiedyś nie będzie, a nie jest im tak samo przykro rozmyślać o tym, że ich przedtem nigdy nie było. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Holiści-pluraliści-behawioryści-fizykaliści orzekli, iż jak wiadomo z fizyki, prawidłowość w naturze jest tylko statystyczna. Podobnie jak nie można z zupełną dokładnością przewidzieć drogi pojedynczego elektronu, tak też nie wiadomo na pewno, jak się będzie zachowywał pojedynczy kartofel. Dotychczasowe obserwacje pouczają, że miliony razy człowiek kopał kartofle, ale nie jest wykluczone, że jeden raz na miliard stanie się na odwrót, że kartofel będzie kopał człowieka. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta piąta'' * Jak można się nie przekształcać, jeżeli można się przekształcać? ** Opis: hasło z dychtońskiego manifestu [[transhumanizm|transhumanistycznego]]. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Kiedy można być każdym i żywić dowolne przekonania, nie jest się już nikim i nie ma się żadnych przekonań. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Nie ma sprawiedliwości tam, gdzie jest prawo głoszące wolność najwyższą… ** Opis: Indiota do Tichego. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta czwarta'' * Przyroda postąpiła z nami jak łotr (…). Im kto bardziej w życiu zmądrzeje, tym bliżej do jamy. ** Opis: doktryna dychtońskiego filozofa Donderwarsa. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * [Są] trzy zasady pozwalające nieomylnie wykrywać społeczności najwyżej rozwinięte. Są to Reguły Śmieci, Szumu i Plam. Każda cywilizacja w fazie technicznej zaczyna z wolna tonąć w odpadkach, które sprawiają jej ogromne kłopoty, aż wyprowadzi śmietniska w przestrzeń kosmiczną; żeby zaś nie przeszkadzały zbytnio w kosmonautyce, umieszcza się je na specjalnie wyosobnionej orbicie. W ten sposób powstaje rosnący pierścień wysypisk, i właśnie po jego obecności można rozpoznać wyższą erę postępu. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' ** Zobacz też: [[cywilizacja]] * Śruba, przykręcona we śnie, nie zmieni sytuacji, jaka panuje na jawie. ** Źródło: ''Podróż siódma'' * W jakiś tydzień potem poczułem po raz pierwszy paskudne łupanie w rękach; towarzysze wyjaśnili mi, że ma po prostu początki reumatyzmu, stanowiącego największą plagę Pinty. Nie wolno wszakże mówić, że to choroba, a tylko, że są to objawy bezideowego oporu organizmu przeciw zrybieniu. Teraz dopiero stał się dla mnie jasny powykręcany wygląd Pintyjczyków. ** Źródło: ''Podróż trzynasta'' * Wiedza unicestwia stopniowo dyrektywy, zwane przykazaniami objawionymi. Pozwala ona zabijać, nie zabijając, niszczyć, lecz tak, że to niszczenie stwarza, ulatniają się od niej osoby, jakim miała być należna cześć, choćby ojciec i matka, i padają od niej dogmaty, jak nadprzyrodzoności poczęcia niepokalanego i duszy nieśmiertelnej. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' * Zauważ, proszę, że świat zniewolony do samego dobra jest takim samym przybytkiem niewoli jak świat zniewolony do samego zła. ** Opis: mieszkaniec Dychtonii dyskutuje wraz z Ijonem Tichym zawiłości teologii. ** Źródło: ''Podróż dwudziesta pierwsza'' ===''Eden'' (1959)=== * Astronautyka to czysty niepokalany płód ludzkiej ciekawości. * Na wszystko, co się zdarzy, masz gotowy, przywieziony z Ziemi schemat. Jeżeli jakiś szczegół nie pasuje, to go po prostu odrzucasz. * Wiecie czego tu najbardziej brak? Trawy, zwykłej trawy. Nigdy nie przypuszczałem, że jest tak… potrzebna… * Zawsze mówiłem, że jesteśmy z lepszego materiału. ** Opis: Doktor o automatach. ===''Fantastyka i futurologia'' (1970)=== * Futurolog dokooptuje sobie rzeczoznawców podług własnego uznania, oni zaś – fizycy, socjologowie, urbaniści, ekonomiści – będą dostarczali informacji, którą on kompleksowo scali i na jej bazie powznosi swoje konstrukcje prewidystyczne. * Przyszłość jest co najmniej podwójnie indeterministyczna: z jednej strony niedookreślona przez to, co stanowi obszar realnej swobody decyzyjnej wielkich ugrupowań społecznych Ziemi (…); z drugiej strony jest niedookreślona przez to, co wcale nie od nas zawisłe, zależy od nie rozpoznanych jeszcze, obiektywnych własności materialnego Kosmosu. * W dziedzinie tej, jak w każdej w ogóle domenie poznania, ważne jest rozpoznanie tego, co stanowi już zdobytą wiedzę o badanym; lecz jeszcze ważniejsze bywa rozpoznanie tego, co stanowi odniesioną do badanego niewiedzę. ===''Fiasko'' (1987)=== * Gdyby ludzie od jaskiniowej epoki robili tylko to, co wyglądało na możliwe, do dzisiaj siedzieliby w jaskiniach. * (…) niekiedy go na widok wspanialszego od innych wytworu tych wiekuistych prac brał żal, lecz one tak się wzajem tłumiły, tak gasiły się nieprzebranym nadmiarem, że go już jedno tylko poruszało do ostatka.<br />To mianowicie, jak mu się ta kraina – ale nie jemu jedynemu! – kojarzyła ze snem, z państwem majaków i szaleństwem rażonej urody. Słowa, że to jest strefa, w której natura śni, wcielając swoją wspaniałą grozę, swoje rozpętane koszmary wprost niejako, z pominięciem wszelkiej psychiki, w litą twardość materialnych ukształtowań, te słowa same mu się formowały na wargach. * Wysoka technologia nie wyklucza wierzeń religijnego typu. ===''Filozofia przypadku'' (1968)=== * Gdy głupcy, obdarzeni wielką aktywnością, znajdują – w ułożyskowaniu określonych antagonizmów klasowych i narodowych resentymentów – posłuch głupców mniej aktywnych, gotowych pójść za tym, „kto poprowadzi” – może się zrodzić z takiego „wzmocnienia” zło, nie piekielne co prawda, bo czysto ludzkie, lecz nie mniej przez to zgubne. * Kultura umożliwia to, co biologicznie niemożliwe: tworzenie strategii zarazem rewolucyjnych i odwracalnych, to jest dających się rewidować i przekształcać w tempie nieosiągalnym dla plazmy dziedzicznej. * Poznanie jest zdobyciem pewności w jakiejkolwiek kwestii; otóż nie ma żadnego sposobu, który by mógł głód pewności zaspokoić, jeśli jest on tylko odpowiednio nieposkromiony. ** Zobacz też: [[poznanie]] ===''Głos Pana'' (1968)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Głos Pana}} * Była to jedna z typowych sytuacji uczonego naszych czasów (…). Najłatwiej jest, dla zachowania czystych rąk, metodą strusi – piłatową nie mieszać się do niczego, co – choćby w odległych konsekwencjach – zahacza o potęgowanie środków zagłady. Lecz to, czego nie chcemy robić, zawsze zrobią za nas inni. Powiada się, że nie jest to moralnym argumentem – zgoda. Można odpowiedzieć przypuszczeniem, że ten, kto zgodził się na udział w takiej pracy, będąc pełnym skrupułów, zdoła je w krytycznej chwili uruchomić, a jeśli nawet mu się nie uda, to i szansy podobnej nie będzie, gdy zastąpi go człowiek pozbawiony skrupułów. ** Opis: rozmyślania Hogartha przed zgodą na wzięcie udziału w Projekcie. * Jednakowoż wiemy teraz na pewno, że gdy po planetach będą się przechadzali pierwsi wysłannicy Ziemi, inni jej synowie nie o wyprawach takich będą marzyć, lecz o kawałku chleba. ===''Katar'' (1976)=== * Cywilizacja zaczyna się od bieżącej wody. Klozety króla Minosa na Krecie. ** Opis: monolog głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[cywilizacja]], [[kultura minojska]] * Ludzkość tak się rozmnożyła i zgęściła, że zaczynają nią rządzić prawa atomowe. Każdy atom gazu porusza się chaotycznie, lecz właśnie ten chaos rodzi porządek jako stałość ciśnienia, temperatury, ciężaru właściwego i tak dalej. ** Opis: doktor Saussure do głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[ludzkość]] * Proroctwa McLuhana spełniają się, ale na opak, jak to zwykle bywa z proroctwami. Powstaje ta jego globalna wioska, tyle że rozpołowiona. Biedniejsza połowa się męczy, a bogatsza importuje te męki telewizją i współczuje im zdalnie. Już wiadomo nawet, że tak dłużej nie może być, ale jakoś wciąż jest. Nikt mnie nie pytał, co myślę o nowej doktrynie departamentu stanu, doktrynie „przeczekiwania” wewnątrz sanitarnych kordonów ekonomicznych, więc milczałem. ** Opis: monolog głównego bohatera / narratora. ** Zobacz też: [[globalizacja]], [[Marshall McLuhan]] ===''Kongres futurologiczny'' (1971)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Kongres futurologiczny}} * Istniał aerozol – krypto­bellina – o radykalnym działaniu wojennym; kto go łyknął, sam biegł za postronkiem i wiązał się jak baran. Na szczęście okazało się podczas testów, że na kryptobellinę nie ma antidotum, filtry też nie pomagały, więc wiązali się bez wyjątku wszyscy i nikt z tego nic nie miał. Po manewrach taktycznych 2004 roku „czerwoni” i „niebiescy” jednako zalegli pokotem pobojowisko – co do nogi, w sznurach. ** Opis: notka z dziennika, który Tichy zaczął prowadzić po swoim odmrożeniu. * (…) jeśli ktoś sobie roi, że sobie roi, że sobie nic nie roi – albo na odwrót… * Jeżeli nie można odmienić prawdy, trzeba ją zasłonić, to ostatni jeszcze humanitarny, jeszcze ludzki obowiązek. ** Opis: George Symington w rozmowie z Ijonem Tichym. ** Zobacz też: [[prawda]] * Tylko głupiec i kanalia lekceważy genitalia, bo najbardziej jest dziś modne reklamować części rodne! ===''Niezwyciężony'' (1964)=== * Rohan (…) szedł prosto na dwudziestopiętrowy statek, który stał w powodzi świateł, na tle blednącego nieba, tak majestatyczny w swym nieruchomym ogromie, jakby naprawdę był niezwyciężony. * ''Niezwyciężony'', krążownik drugiej klasy, największa jednostka, jaką dysponowała baza w konstelacji Liry, szedł fotonowym ciągiem przez skrajny kwadrant gwiazdozbioru. ===''Okamgnienie'' (2000)=== <small>(Wydawnictwo Literackie, Kraków 2000)</small> * Anglikom, po kilkuset próbach, udało się wyhodować sklonowaną owieczkę Dolly, a więc niejako zapalić niewielki fidybus, obrócony zarówno przez żurnalię, jak i żądnych rozgłosu uczeńców, w gigantyczny pożar. ** Źródło: s. 24. * Odległy musi być czas, w którym kandydatów na najwyższe stanowiska jakichkolwiek państw będzie się kierowało na egzaminacyjne filtry, ażeby umysłowości wielostronnie marne bez wszelkiego miłosierdzia kierować do robót publicznych. ** Znaczenie: o politykach. ** Źródło: s. 154. * Odwrotna proporcjonalność liczby żyjących do wagi i godności indywidualnej egzystencji jest faktem. ** Źródło: s. 151. * Powiedziałbym, że sytuacja nasza przypomina genialną myśl dzikusa, który, odkrywszy zasadę procy, uznał, że niedaleko mu już do lotów kosmicznych. Obrazowi temu asystuje znane w środowisku uczonych porzekadło, iż nie ma tak skomplikowanego zjawiska, które by przy bliższym zbadaniu nie okazało się jeszcze bardziej złożone. ** Źródło: s. 15. * Seks zbratany z pieniądzem staną się świetnie podrobionymi rajami doczesności. ** Źródło: s. 151. * Starożytni mawiali: „mundus vult decipi, ergo decipiatur”. Świat łaknie oszustw, więc jest oszukiwany. ** Źródło: s. 46. * Technocywilizacyjna działalność człowieka coraz silniej, a nawet coraz groźniej wpływa na klimat planety. ** Źródło: s. 146. * Te naiwne i prostoduszne prognozy, a raczej prognózki, stracą wszelką wartość już w pierwszej połowie nadchodzącego stulecia, ponieważ powszechna fantomatyzacja wywołana wdrożeniem kieszonkowych fantomatów, trochę mniejszych od współczesnego walkmana, otoczy i otuli każdego człowieka wizją takiego świata, wobec którego raj jest przechowalnią starych kaloszy. Żyjąc w ten sposób, każdy będzie miał to, czego zapragnie, od pieluszek po mogiłę, bezwonnie elektryczną. ** Źródło: s. 159–160. * Większość fikcji beletrystycznych napisała mi się w tym rozumieniu sama, że pisałem, nie znając z góry ani fabularnego schematu, ani przebiegu akcji, ani jej miejsc węzłowych, ani wreszcie finału. ** Źródło: s. 105. * Wolność nie oznacza wykorzystywanej szansy zaspokajania sprawiedliwie wyczuwanych potrzeb, ponieważ potrzeby są nam wmawiane i wciskane przez często anonimowe grupy wielkich inwestorów światowego kapitału. ** Źródło: s. 155. * Wszystko jest znacznie bardziej skomplikowane, aniżeli zdolny byłby pojąć umysł człowieka, który stroniąc od eksperymentalnej nauki, pragnie się schronić w królestwie filozoficznego myślenia. ** Źródło: s. 20. ===''Opowieści o pilocie Pirxie'' (1968)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Opowieści o pilocie Pirxie}} * Kobiety z niektórymi faktami nie chcą się pogodzić. Mówią dalej „nie”, nawet jeśli już nic oprócz „tak” powiedzieć nie można. ** Opis: Burns w rozmowie z Pirxem. ** Źródło: ''Rozprawa'' ** Zobacz też: [[kobieta]] * Rzekomy trening był nieodwołalną rzeczywistością; wstęp – treścią właściwą; nadzieje – mrzonkami; nie obowiązujące zaś, prowizoryczne, tymczasowe i byle jakie – jedyną zawartością życia. ===''Pokój na Ziemi'' (1987)=== <small>(Wyd. Literackie, Kraków 1987)</small> * Do zagłady nie jest wcale potrzebna wojna, atomowa albo i nieatomowa, skoro doprowadzą do niej eskalacyjne koszty dalszych zbrojeń. ** Źródło: s. 35. * Kiedy stawka jest dostatecznie wysoka, prawo przestaje się liczyć. ** Źródło: s. 205. * Kiedy technicy nie wiedzą co się dzieje, bogactwem słownictwa dorównują lekarzom przy konsylium nad beznadziejnym przypadkiem. ** Źródło: s. 125. * Kto sieje ewolucję, ten zbiera rozum. A rozum nie chce nikomu służyć. ** Źródło: s. 120. * Nie ma dobrej odpowiedzi na źle postawione pytanie. ** Źródło: s. 18. * Normalny człowiek jest istotą wysoce nielogiczną i w tym jego człowieczeństwo. To rozum, owszem, ale silnie zanieczyszczony uprzedzeniami, emocjami i przeświadczeniami wyniesionymi z dzieciństwa czy z genów ojca i matki. Dlatego robot, podający się (na przykład przez telefon) za człowieka, dość łatwo może zostać zdemaskowany przez specjalistę. ** Źródło: s. 51. * To ja wykryłem Prawo Tichego, powiadające, że jako pierwsza zaczyna świerzbić i łaskotać ta część ciała, w którą żadnym sposobem nie można się podrapać. ** Źródło: s. 126. ===''Powrót z gwiazd'' (1961)=== <small>(Wyd. Literackie, Kraków-Wrocław 1985)</small> * Była to cywilizacja pozbawiona lęku. Wszystko, co istniało, służyło ludziom. Nic nie miało wagi, prócz ich wygody, zaspokojenia potrzeb oczywistych i najbardziej wyszukanych. (…) Był to świat zamknięty na niebezpieczeństwo. Na grozę, walkę, na wszelki gwałt – nie było w nim miejsca; świat łagodności, form i obyczajów miękkich, przejść nieostrych, sytuacji niedramatycznych… ** Źródło: s. 230–231. * Całe popołudnie spędziłem w księgarni. Nie było w niej książek. Nie drukowano ich już od pół wieku bez mała. (…) Księgarnia przypominała raczej elektronowe laboratorium. Książki to były kryształki z utrwaloną treścią. Czytać je można było przy pomocy optonu. Był nawet podobny do książki, ale o jednej, jedynej stronicy między okładkami. Za dotknięciem pojawiały się na niej kolejne karty tekstu. Ale optonów mało używano, jak mi powiedział robot-sprzedawca. Publiczność wolała lektony – czytały głośno, można je było nastawiać na dowolny rodzaj głosu, tempo i modulację. (…) Garść krystalicznego zboża – tak wyglądały książki. ** Źródło: s. 88. * Co można mieć z gwiazd? A jaki były korzyści wyprawy Amundsena? Andréego? Żadne. Jedyna doraźna korzyść leżała w tym, że udowodniona została – możliwość. Że to można zrobić. A mówiąc dokladniej – że to jest, dla danego czasu, najtrudniejsza rzecz, jeszcze osiągalna. Nie wiem, czy myśmy nawet to zrobili, Bregg. Naprawdę nie wiem. Ale byliśmy tam ** Opis: Thurber do Hala Bregga. * Człowiek musi jeść, pić i ubierać się; reszta jest szaleństwem. * Myślę, że oni zrobili okropną rzecz. Oni zabili w człowieku – człowieka. ** Opis: Olaf Staave do Hala Bregga. ** Źródło: s. 170. * Najbardziej niepokoił mnie brak opracowań krytycznych czy wręcz paszkwilanckich z ducha, jakiejś analizy podsumowującej wszystkie ujemne skutki zabiegu, bo o tym, że musiały istnieć, ani przez chwilę nie wątpiłem; nie dla braku szacunku wobec badaczy, ale dlatego po prostu, że taka jest istota wszelkich ludzkich poczynań: nigdy nie ma w nich dobrego bez złego. ** Opis: bohater (Hal Bregg) o współczesnej literaturze naukowej służącej nowej ideologii globalnej. ** Źródło: s. 135. * Nie miałem żadnych rzeczy, nawet płaszcza. Mówili, że to niepotrzebne. Pozwolili mi zatrzymać mój czarny sweter: ujdzie. A koszulę wywalczyłem. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze słowa książki]]. * Ogół nie zdaje sobie z tego sprawy… (…) Z tego, że ginie duch eksploracji. Że nie ma wypraw, o tym wiedzą. Ale nie myślą o tym. Myślą, że nie ma wypraw, bo są niepotrzebne i tyle. Ale są tacy, którzy doskonale widzą i wiedzą, co siędzieje, jakie to będzie miało konsekwencje. Jakie już ma. (…) Mli-mli. Mli-mli po wiek wieków. Już nikt nie poleci do gwiazd. Już nikt nie zaryzykuje niebezpiecznego eksperymentu. Już nikt nie wypróbuje na sobie nowego lekarstwa. Co, nie wiedzą o tym? Wiedzą! I gdyby się ogłosiło, kto my jesteśmy, cośmy zrobili, po cośmy lecieli, co to było, to nigdy, rozumiesz, nigdy nie udałoby się ukryć tej tragedii!! ** Opis: Hal Bregg do Olafa Staave, zastanawiając się dlaczego oficjalnie nie podaje się informacji o ich misji. * Pana zainteresowania, to, z czym pan wrócił, są wysepką w morzu ignorancji. Wątpię, czy wielu ludzi chciałoby słuchać tego, co ma pan do opowiedzenia. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga o umysłowym upadku postępowej ludzkości. ** Źródło: s. 75. * Postęp nigdy nie przychodzi za darmo. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. * Słodycze. Jedna cukiernia, mówię ci. Żebyś był łagodny, żebyś był grzeczny. Żebyś się pogodził z każdą przykrością, jeśli cię ktoś nie zrozumie albo nie chce być dla ciebie dobry – kobieta, uważasz – to jest twoja wina, a nie jej. Że najwyższym dobrem jest społeczna równowaga, stabilizacja, i tak dalej… (…) Cała masa rzeczy jeszcze tam była: że nie można nigdy używać siły ani agresywnego tonu wobec nikogo, a już hańbą jest uderzyć kogoś, zbrodnią nawet, bo to powoduje straszny szok. Że bez względu na okoliczności nie wolno walczyć, bo tylko zwierzęta walczą, że… ** Opis: szkolenie do życia w nowym społeczeństwie globalnym w relacji Olafa Staave. ** Źródło: s. 171. * Tak więc uzyskanie prawa do dziecka było teraz szczególnym wyróżnieniem, nie przyznawanym byle komu; dalej, rodzice nie mogli izolować dzieci od ich rówieśników – tworzono specjalnie dobierane, dwupłciowe grupy (…), a uczenie wszystkich rozpoczynano niezwykle wcześnie. Nie była to nauka pisania i czytania, ta przychodziła daleko później; osobliwe kształcenie najmłodszych polegało na wprowadzaniu ich – poprzez specjalne zabawy – w funkcjonowanie świata, Ziemi, w bogactwo i rozmaitość życia społecznego; już cztero-, pięcioletnim wpajano, właśnie w taki, niejako naturalny sposób, zasady tolerancji, współżycia, poszanowania innych przekonań i postaw, nieistotności najbardziej odmiennych, zewnętrznych cech fizycznych dzieci (więc ludzi) różnych ras. ** Opis: wizja globalnego kształcenia dzieci wg informacji przekazanych przez Eri Halowi Breggowi. ** Źródło: s. 228. * Trudno panu to zrozumieć. Ale argumenty rozumu są bezsilne wobec panującej obyczajowości. ** Opis: doktor Juffon do Hala Berga. * Wiesz, co było naszym pechem, Bergg? To, że się nam powiodło i że siedzimy tu. Człowiek zawsze wraca z pustymi rękami… ** Opis: Thurber do Hala Bregga. * Zlikwidowaliśmy piekło namiętności, a wtedy okazało się, że za jednym zamachem i niebo przestało istnieć. Wszystko jest teraz letnie, Bregg. ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. ** Źródło: s. 80. * … Zrozumie pan, jakie są dziś kryteria erotycznego doboru. Najważniejszym jest młodość. Dlatego tak wszyscy o nią walczą. Zmarszczki, siwizna, przedwczesna zwłaszcza, budzą takie niemal uczucia, jak przed wiekami – trąd… ** Opis: doktor Juffon do Hala Bregga. ** Źródło: s. 80. ===''Solaris'' (1961)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Solaris}} * A teraz zgasimy światło i do rana nie będziemy mieli żadnych zmartwień, a rano, jeżeli się nam zechce, to postaramy się o nowe. * Kiedy chodziłem do szkoły, Solaris – za sprawą poznanych później faktów – powszechnie już była uznana za planetę obdarzoną życiem – tyle że posiadającą jednego tylko mieszkańca… * O dziewiętnastej czasu pokładowego zszedłem, mijając stojących wokół studni, po metalowych szczeblach do wnętrza zasobnika. Było w nim akurat tyle miejsca, aby unieść łokcie. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze słowa książki]]. ===''Summa technologiae'' (1964)=== * Fantomatyka zdaje się stanowić swoisty szczyt, ku któremu zmierzają liczne techniki rozrywkowe współczesności. Są nimi „wesołe miasteczka”, „iluzjony”, „pałace duchów”, wreszcie jednym wielkim prymitywnym fantomatem jest cały Disneyland. Oprócz takich technik, dozwolonych prawem, istnieją nielegalne. * Kosmos nie został stworzony dla nas ani my – dla niego. Jesteśmy ubocznym produktem gwiazdowych przemian i produktów, jakie Wszechświat wytwarzał i wytwarza ilości niezliczone. ** Zobacz też: [[Wszechświat]] * Porównaliśmy cywilizację ekspansywną do gwiazdy supernowej. Jak gwiazda w eksplozji spala swoje zasoby materialne, tak cywilizacja zużywa rezerwy ludzkie w „łańcuchowej reakcji” lawinowego wzrostu nauki. Może jednak – spyta ktoś sceptyczny – przesadziłem w tym porównaniu? ** Zobacz też: [[nauka]] * Przy całej bowiem nierozstrzygalności empirycznej istnienia desygnatów wiary, jej wartość przystosowawcza, jako źródła informacji uniwersalnej, nie ulega wątpliwości. Jak się już o tym bowiem przekonaliśmy, wartość adaptacyjna informacji nie zawsze zależy od tego, czy ta informacja jest prawdziwa, czy fałszywa. ** Zobacz też: [[wiara]] * Systemy metafizyczne, czy to po wschodniemu mgliste i aforystycznie wieloznaczne, czy operujące po europejsku wykształconą logiką, zawsze są proste w zestawieniu z rzeczywistą złożonością świata. Tą właśnie prostotą, a zarazem bezapelacyjną ostatecznością swoich wyjaśnień (i uników) przyciągają ludzi. Każdy z owych systemów przecież natychmiast może powiedzieć (choć każdy inaczej), że świat powstał tak a tak, że stworzył go ten a ten, że przeznaczeniem człowieka jest to a to. ** Zobacz też: [[metafizyka]] * Świat jest w pewnym sensie jak człowiek chory, który sądzi, że albo wnet wyzdrowieje, albo niebawem umrze, i nawet do głowy mu nie przychodzi, że może, kwękając, z okresowymi pogorszeniami i poprawami dożyć późnej starości. ** Zobacz też: [[świat]] * Tak więc mózg fizjologicznie normalny może osiągać wyżyny doznań, zwanych mistycznymi, dopiero po przebyciu żmudnej drogi przepisanych określonym rytuałem zabiegów, albo też, wyjątkowo i rzadko, we śnie. Takie same stany, bez poprzedzającej wiary w ich charakter pozazmysłowy, można też wywołać sposobem „ułatwionym” (psylocybiną, peyotlem, meskaliną). ** Zobacz też: [[mistycyzm]] * Tylko w powieści przed słowem „koniec” losy bohaterów nieruchomieją w figurze napawającej autora estetycznym zadowoleniem. Tylko powieść musi mieć koniec, dobry czy zły, ale w każdym razie zamykający rzecz kompozycyjnie. Otóż takich zamknięć definitywnych, takich „ostatecznych końców” historia ludzkości nie znała i, mam nadzieję, nie zazna. ** Zobacz też: [[koniec]] * Żadna religia nie może nic uczynić dla ludzkości, ponieważ nie jest wiedzą empiryczną. Zmniejsza ona, owszem, „ból istnienia” jednostek, mimochodem zaś powiększa sumę nieszczęść trapiących ogół, właśnie przez swoją bezradność i bezczynność w obliczu problemów zbiorowości. Tak więc nie da się jej obronić nawet z pragmatycznego punktu widzenia, jako narzędzia użytecznego, ponieważ złe to narzędzie, które bezradne jest wobec kluczowych zagadnień świata. ** Zobacz też: [[religia]] ===''Szpital Przemienienia'' (1955)=== * Cichutko szepnął: – Słuchaj… Ale zamknęła mu usta dłonią miękką, choć pełną stanowczości. Potem uniesionym rąbkiem koca zaczęła wycierać jego łzy i pocałowała go lekko w policzek. Wtedy opadła odeń nawet ciekawość, tak że w ramionach tej obcej kobiety stał się jedno mgnienie biały i niezapisany, jak w chwili narodzin. ** Opis: relacja Stefana i Nosilewskiej, [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdania książki]]. * – No taki chabaźnik, specjalista od mchów i porostów – mimo to objaśnił Sekułowski. – Taki strach na wróble, konopiasty łeb. Umiał tyle łaciny, żeby sklasyfikować, tyle fizjologii, żeby móc pisać artykuły, i tyle znał się na polityce, żeby swobodnie rozmawiać ze swoim woźnym. Kiedy się w dyskusji wyszło za grzyby, tumaniał. Nasz światek roi się od takich genialnych rachmistrzów, tylko oni wykształcili swą biedna umiejętność w kierunku pożytecznym społecznie, wiec się ich toleruje. Literatura pełna jest takich, którzy pisząc do praczki, stylizują z myślą o pośmiertnym wydaniu listów… no, a lekarze? ** Opis: rozprawka Sekułowskiego. * Pociąg stał w Nieczawach krótko. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze zdanie książki]]. * Widział wprawdzie dalej wszystkie roślinne znaki jej życia: delikatne podbijające dołek szyi tętno, spokojny mrok źrenicy, drżenie rzęs, ale pewny był, że malujący się na jej twarzy daleki zachwyt jest rozkoszą drętwoty, bezmyślnego, całkowitego nieistnienia. ** Opis: o doktor Nosilewskiej. * – Z czasów mojej terminatorki pamiętam kilka ciekawych, po prostu czystych form, wyhodowanych na pożywkach różnych środowisk literackich. Był tam pewien młody pisarz. Tak mu wszystko lekko szło. Fotografie w gazetach, przekłady, wywiady, drugie wydania. Zazdrościłem mu tego do utraty tchu, Umiałem kontemplować nienawiść, jak Budda nicość. Kiedyś poznaliśmy się po pijanemu. Był już zupełnie rozhamowany; wyjawił mi z płaczem, że zazdrości mi tego elitaryzmu, kameralności. Że jestem taki zamknięty, skąpy w słowa wiersza. Że moja samotność jest taka wydolna, taka niezawisła. Na drugi dzień nie znaliśmy się dalej. Napisał niedługo esej o moich rzeczach; eine Spottgebrut aus Dreck Und Feuer. Istne arcydzieło stosowanego sadyzmu. Jeżeli pan chce słuchać dalej, to proszę do łazienki, bo mam kąpiel. ** Opis: Sekułowski o koledze pisarzu. ===''Śledztwo'' (1959)=== * Pomału można doprowadzić nawet konklawe do kanibalizmu. Byle postępować stopniowo, krok za krokiem. ** Opis: profesor Sciss w rozmowie z porucznikiem Gregorym. ** Zobacz też: [[konklawe]] * Perfekcja, pełnia, doskonałość – to rzadki wyjątek, zdarzający się tylko dlatego, że wszystkiego jest tak niesłychanie, niewyobrażalnie wiele! ** Opis: porucznik Gregory w rozmowie z Głównym Inspektorem Sheppardem. ** Zobacz też: [[doskonałość]] * Religia, filozofia są klejem, wciąż składamy i zbieramy rozpełzające się w statystykę ochłapy, żeby je złożyć w sens, jak w dzwon naszej chwały, żeby odezwały się jednym, jedynym głosem! ** Opis: porucznik Gregory w rozmowie z Głównym Inspektorem Sheppardem. ** Zobacz też: [[sens]] ===''Wysoki Zamek'' (1966)=== * Jakże nie nadaje się ciało ludzkie do nieskończoności, jakie bezradne się w niej staje, każdym poruszeniem swoim objawia swój bezsens, pozbawione zbawczych ograniczeń i usprawiedliwiającego oporu ziemi, ścian, stropów. ===Inne=== * Istnieją dwa rodzaje faktów. Jedne mogą stać się użyteczne, na przykład takie, jak ten, że woda wrze przy stu stopniach i zamienia się w parę podległą prawom Boyle’a-Mariotte’a i Gay-Lussaca; dzięki temu można było kiedyś zbudować maszynę parową. Inne fakty nie mają takiego znaczenia, bo dotyczą wszystkiego i nie ma od nich ucieczki. Nie znają wyjątków ani zastosowań, i w tym sensie są na nic. Czasem mogą mieć nieprzyjemne dla kogoś konsekwencje. ** Źródło: ''Prawda'', [w:] ''Pożytek ze smoka i inne opowiadania'', wyd. Verba 1993, s. 11. ** Zobacz też: [[fakt (znaczenie potoczne)]] * Jak wiadomo, wydawcy nie boją się niczego tak jak wydawania książek, gdyż w pełni już działa tak zwane prawo Lema („Nikt nie czyta; jeśli czyta, nic nie rozumie; jeśli rozumie, natychmiast zapomina”), ze względu na powszechny brak czasu, nadmierną podaż książek oraz zbytnią doskonałość reklamy ** Źródło: (''ONE HUMANE MINUTE'') ''Prowokacja'' (1984) * Joachim Fersengeld jest Niemcem, który napisał swą ''Perykalipsę'' po holendersku (języka tego prawie nie zna, co sam we wstępie przyznaje), a wydał ją we Francji, słynącej z podłych korekt. Piszący te słowa też właściwie nie zna holenderskiego, lecz podług tytułu książki, angielskiego wstępu i nielicznych zrozumiałych w tekście wyrażeń uznał, że się na recenzenta przecież nadaje. ** Źródło: ''Doskonała próżnia'' (1971) * Kiedy wszyscy są wariatami, nikt nie jest wariatem. ** Źródło: ''Pamiętnik znaleziony w wannie'' (1961) * Wydelikaciła nas cywilizacja jak jagódki cieplarniane: pulchniśmy, rumiani, nie zahartowani dostatecznie, nie uwędzeni w dymie diabelskim! ** Źródło: ''Obłok Magellana'' (1955) ** Opis: konstruktor Yrjöla do głównego bohatera. ==Listy== * Mrogi Drożku!<br />kartka Twoja, którą w sepecie, aby ją pod całun wziąć, zachowam – doszła, burzę uczuć przychylnych wznieciła i dowodem list niniejszy, którym pozwól, że Cię w krąg (wąski!) epistolantów włączę, z którymi myśli wymieniam, przerzucając tym samym po 60 gr most między samotnościami trwającymi w tym bezludnym jakże świecie. ** Opis: list do [[Sławomir Mrożek|Sławomira Mrożka]] ze stycznia 1959. ** Źródło: ''Listy 1956–1978'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011, s. 21. ===''Sława i Fortuna''=== <small>Wydawnictwo Literackie, Kraków 2013</small> * Co do mnie, nie umiem tłumaczyć nawet samego siebie. Przekonałem się o tym z prawdziwym osłupieniem. Proszono mnie, żebym opublikował w kraju kilka rzeczy, które napisałem dla Niemców, po niemiecku, i nie mogłem tego zrobić! Każdy język ma siłę oraz zwięzłość wyrazu umiejscowioną gdzieś indziej! Musiałbym napisać po polsku na nowo na ten sam temat, ale wtedy to by nie było już żadne tłumaczenie, rzecz oczywista, więc w końcu zrezygnowałem. Co do ''Cyberiady'', nie wyobrażam sobie rzeczy trudniejszej w prozie. Oczywiście co innego z poezją. Leśmian jest zupełnie nieprzetłumaczalny poza kręgiem języków słowiańskich, a Rilke nie daję się wyciągnąć z niemczyzny. Namorduje się Pan z tą ''Cyberiadą''. ** Opis: list z 26 kwietnia 1972. ** Źródło: s. 41. * I jakże mogę w tej sytuacji kryzysowej nie zaproponować Panu podjęcia się trudu odredagowania istniejących angielskich przekładów, skoro jest Pan jedynym na horyzoncie człowiekiem po temu w pełni kompetentnym? Piszę Panu wprawdzie jeszcze bez porozumienia z wydawcą, ale jedyna obiekcja z jego strony, natury finansowej, jest nieistotna, ponieważ z największą chęcią podzieliłbym się z Panem moimi autorskimi honorariami, tymi kwotami, które Herder ma mi w roku bieżącym przekazać. W tym właśnie duchu do niego piszę. ** Opis: list z 13 stycznia 1972. ** Źródło: s. 16. * Oczywiście, proszę Pana, że należę do tradycji Oświecenia i że jestem racjonalistą, tyle że nieco zrozpaczonym. Zrozpaczony Racjonalista jest to niekiedy bliski krewny wariata. ** Opis: list do tłumacza Michaela Kandla z 1 sierpnia 1972. ** Źródło: s. 79. ** Zobacz też: [[racjonalizm]], [[oświecenie (epoka)|oświecenie]] ==Inne== * Ateistą jestem z powodów moralnych. Uważam, że twórcę rozpoznajemy poprzez jego dzieło. W moim odczuciu świat jest skonstruowany tak fatalnie, że wolę wierzyć, iż nikt go nie stworzył (…) ** Źródło: ''[https://web.archive.org/web/20110714102216/http://www.missourireview.com/content/dynamic/view_text.php?text_id=1299 Wywiad dla The Missouri Review]'' ** Zobacz też: [[ateizm]] * Być może rzeczy pójdą lepszym i równiejszym biegiem za lat kilkadziesiąt. Na razie jesteśmy skazani na taką elitę polityczną, która wywołuje u przyzwoitego człowieka rumieniec wstydu. ** Opis: 14 czerwca 2005 r. * Ci, którzy teraz opluwają Kwaśniewskiego, przekonają się kiedyś, że nie mieli racji. Oczywiście, on nie był aniołem, ale znał języki, godnie nas reprezentował, pełnił swój urząd tak, jak należało. * Człowiek jest małpą, która potrafi zrobić najprecyzyjniejszą brzytwę, aby poderżnąć gardło drugiej małpie. ** Opis: wywiad z 14 listopada 1998. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Filozoficzny bies kusi z latami coraz bardziej. * Fizyka nie wyklucza metafizyki. A jednak pewnych granic, które dane są naszemu myśleniu, przekroczyć się nie da i niewątpliwie może to rodzić jakieś poczucie smutku. * Im bardziej zaawansowane technicznie (doskonalsze!) medium, tym bardziej prymitywne, błahe i bezużyteczne wiadomości są przy jego pomocy przekazywane. * Jak wiadomo, Pan Bóg jest wszechmocny i wszystko wie, a świat stworzył doskonały i nawet guzik od gaci nie może nikomu spaść bez woli Bożej. (…) Nie można prosić o nic: ani o zdrowie, ani o pomyślność, ani o niepodległość ojczyzny. Gdyby bowiem Bóg naprawił coś cudem, oznaczałoby to, że rzeczywistość jest niedoskonała. Stan doskonały jest wtedy, gdy niczego nie trzeba naprawiać. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy ze Stanisławem Lemem'' ** Zobacz też: [[Bóg]] * Jedyną dobrą rzeczą, jaką można powiedzieć o Polsce, jest to, że mamy bardzo przystojne dziewczęta. Zła zaś to ta, że wolimy pójść w niedzielę do kościółka, a po mszy zapomnieć o wszystkim. Tak jest bezpieczniej. Polacy są, jak to powiedział Norwid, wspaniałym narodem i bezwartościowym społeczeństwem. * Jestem niewierzący. Nie wierzę w sprawy poza doczesne, w życie pozagrobowe itd. * Jesteśmy jak na krze, która jest unoszona prądami technologii. Nie panujemy nad nią, nie wiemy dokąd nas niesie, nie wiemy jak nią sterować. * Jeśli się ma kogoś ukochanego, na przykład kobietę, i ktoś nam ją zabierze i ona ma z tym kimś później dzieci, to ja – będąc dorosłym – wole się z nią już nie spotykać. Bo co możemy sobie powiedzieć? ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Tako rzecze Lem'' * Każdy ma swoje własne zamiłowania: piłka nożna, kopulacja, picie piwa z puszki. Mnie natomiast ogromną przyjemność sprawia dowiadywanie się różnych ponurych rzeczy z trudnych książek. ** Źródło: [https://lubimyczytac.pl/cytat/155357 lubimyczytac.pl] * Komputer? Sam? Już panu tłumaczyłem, że on jest głupi. ** Zobacz też: [[komputer]] * Nauka nad religią ma tę przewagę, że się myli, ale potrafi jednak swoje błędy skorygować, mimo że fizycy wodzą się za łby. Wyznań jest wiele, ale każde chce udowodnić, że jest jedno. * Na łożu śmierci leży 90-letni starzec, do którego przychodzi np. pan Soros i mówi, że daje mu pięć milionów dolarów. I co? I nic. Starzec nie ma nawet siły się ucieszyć. Zresztą z czego ma się cieszyć? Co on może zrobić z tymi pieniędzmi? Zamówić sobie stado pięknych kobiet, które będą go wachlowały? ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Niech pan zada Netscape’owi na przykład hasło „szczęście” w paru podstawowych językach – do końca życia nie przeczyta pan tego, co panu wyrzuci. Czy zbliży się pan do szczęścia? ** Źródło: ''Małpa w podróży'', rozmowa Stanisława Lema z Jackiem Żakowskim, „Gazeta Wyborcza”, 2010/105 s. 8. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Nie ma snów śnionych wspólnie. ** Zobacz też: [[sen]] * Nie ma takich bredni, w które ludzie nie byliby w stanie uwierzyć. ** Źródło: ''Sklonowana głupota'', „Gazeta Wyborcza”, cyt. za: ''Złote myśli'', „Reader’s Digest. Przegląd – edycja polska”, 4/2003, s. 29. * Nie można uwierzyć w Pana Boga tylko od wiedzy, że to nam dobrze zrobi. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy z Lemem'', „Odra” 1984/11 * Nikt nic nie czyta, a jeśli czyta, to nic nie rozumie, a jeśli nawet rozumie, to nic nie pamięta. ** Źródło: „Życie Gospodarcze”, wydania 1–18, Polskie Wydawn. Gospodarcze, 1996, s. 52. * Optymistyczne jest to, że po śmierci panuje nicość. Rzeczą okropną byłoby przez milion lat wpatrywać się w oblicze Pana Boga, wiedząc, że przez następne milion milionów lat będzie się działo dokładnie to samo. Większej nudy nie mogę sobie wyobrazić. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Polska jest, za przeproszeniem, cywilizacyjnym zadupiem, które tak naprawdę nie liczy się w świecie. ** Źródło: [http://wiadomosci.onet.pl/1302741,2677,kioskart.html „Przegląd”, grudzień 2005] * Prezydent Bush ma (…) tę właściwość, że jest głupi. ** Źródło: Przemysław Szubartowicz, [https://wiadomosci.onet.pl/kiosk/kraj/matka-boska-sie-nie-zjawi,1,3330990,wiadomosc.html ''Matka Boska się nie zjawi. Rozmowa ze Stanisławem Lemem'', onet.pl, 23 grudnia 2005] * Religia jest ludziom potrzebna, tak jak potrzebna jest nadzieja na życie wieczne, na spotkanie drogich zmarłych, wiekuiste szczęście itd. * Rzeczywistość zresztą jest zawsze ciekawsza od fikcji, ponieważ obciążona jest wagą realności. Jest to taka różnica, jak między jawą a snem. Śnić się nam może Bóg wie co. Natomiast na jawie jesteśmy przykuci do naszego bytu. ** Opis: wywiad z 14 listopada 1998. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * Świadomość jest to taka cecha systemu, którą poznaje się, będąc samemu tym systemem. ** Źródło: Jarosław Gronert, ''Astrologia od początku'', Pabianice 2007, s. 17. * Tylko w chwilach umysłowej słabości mogę pomyśleć, że Dobro i Zło to nie są lokalne jakości, współistniejące z ludźmi i obracające w nicość, kiedy ludzi nie stanie, lecz że są to jakieś byty przez lub poza ludźmi. ** Źródło: Stanisław Bereś, ''Rozmowy ze Stanisławem Lemem'' * W recepcji dowiedziałem się, że to jakiś wielbiciel moich książek wyczyścił mi samochód. Jest to chyba szczyt uznania, jaki może otrzymać pisarz od czytelników. ** Źródło: Katarzyna Janowska, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/175232,1,rozmowa-ze-stanislawem-lemem.read ''Zawsze byłem niewidzialny''], „Polityka.pl”, 26 marca 2006. * W skali geologicznej człowiek żyje jak motyl – jednodniówka. ** Źródło: ''LemNET'' * Wiem jednak na pewno – po śmierci niczego nie ma. ** Źródło: [https://plus.dziennikpolski24.pl/czy-stanislaw-lem-wierzyl-w-boze-narodzenie/ar/c15-15967153 plus.dziennikpolski24.pl] * Większość technologii ma świetlisty awers, ale życie dało im rewers – czarną rzeczywistość. * Zawsze, jak magnes opiłki żelaza, przyciągałem wariatów. ** Źródło: „Polityka”, wydania 37–44, Wydawn. Prasowe „Polityka”, 2001, s. 45. * Żyjemy w tempie nieprawdopodobnego przyspieszenia. ** Źródło: „Odra”, tom 41, wydania 7–12, Wrocławskie Wydawn. Prasowe RSW Prasa, 2001, s. 42. ==Cytaty błędnie przypisywane== * Dopóki nie skorzystałem z internetu, nie wiedziałem, że na świecie jest tylu idiotów. ** Opis: cytat zmyślony. ** Źródło: Mikołaj Gliński, [https://culture.pl/pl/artykul/13-przepowiedni-lema-ktore-sie-sprawdzily ''13 przepowiedni Lema, które się sprawdziły''], culture.pl, 10 grudnia 2019. * Trzy. Mężczyźni, kobiety i chorzy psychicznie. ** Opis: odpowiedź na pytanie, ile jest płci. Ten cytat przypisuje się Lemowi, jednak wypowiedział go amerykański bokser [[w:Jake Paul|Jake Paul]]. ** Źródło: [https://fakenews.pl/spoleczenstwo/stanislaw-lem-nie-powiedzial-ze-trzecia-plec-to-chorzy-psychicznie/ fakenews.pl], 7 listopada 2024. ==O Stanisławie Lemie== * A Lema pan czytał? Stanisław Lem. On uprawia gatunek science-fiction, nauka fikcyjna. Opisuje życie w przyszłych czasach. Wybiega myślami daleko naprzód. ** Autorka: bibliotekarka w filmie ''[[Siekierezada]]'' * Ciężka sytuacja tego Lema, bo jest niewierzący! ** Autor: [[Leszek Kołakowski]] ** Źródło: „Przegląd” nr 2, październik 2000. * Dzięki też losowi życia twardej skale<br />Żem cię Stanisławie czytał w oryginale. ** Autor: [[Maciej Maleńczuk]], ''Lema Pamięci Kosmiczny Pogrzeb'' * Ja wiem że Lem Lem jest fantastą<br />Pisze że przybysze są zieloni jak ciasto kiwi<br />Dla mnie obrzydliwi. ** Autor: [[Kaliber 44]], utwór ''Film'' * Lem powiedział kiedyś, że swej powieści ''Solaris'' do końca nie rozumie, a kiedy indziej – że zaczynając pisanie nowej książki, nie wiem nigdy, do czego jej akcja doprowadzi. ** Źródło: Jerzy Jarzębski, ''Emocje i opowieści'' w: Stanisław Lem, ''Solaris'' * Na Lemie uczyłem się SF. Był pierwszym autorem, którego czytałem. Miałem szczęście mieć tak wspaniałe wprowadzenie do tego gatunku. Myślę, że twórczość Lema należy do największych osiągnięć światowej fantastyki naukowej. Kto nie czytał Lema, nie może uważać, że zna ten gatunek. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]] ** Źródło: czat internetowy, [http://sapkowski.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=675 ''Miałem ochotę wyemigrować''], sapkowski.pl, listopad 2002 * Rzadko spotyka się kogoś, kto jak Stanisław Lem tak wnikliwie przenikał świat, którego my nie rozumiemy. Mimo że jego powieści dotykały poważnych tematów, zachował poczucie humoru i dystansu do tego, co dopiero miało się wydarzyć. ** Autor: [[Andrzej Wajda]] ** Źródło: [https://archive.ph/9BqfF ''Andrzej Wajda o Stanisławie Lemie''], wp.pl, 28 marca 2006. * Stanisław Lem to był jeden z niewielu twórczych umysłów filozoficznych XX wieku, umysł wizjonerski. ** Autor: [[Bogusław Wolniewicz]] ** Źródło: Tomasz Sommer, ''Wolniewicz zdanie własne'', Warszawa 2010, s. 87. * Ta komórka partii zza żelaznej kurtyny – Lem jest najprawdopodobniej wieloosobowym komitetem, a nie pojedynczym osobnikiem, gdyż pisze wieloma stylami i raz zna niektóre obce języki, a raz nie – dąży do zdobycia monopolistycznej pozycji pozwalającej kontrolować opinię poprzez krytykę i artykuły pedagogiczne, stanowiąc zagrożenie dla całej naszej dziedziny science fiction z jej swobodną wymianą poglądów i myśli. ** Autor: [[Philip Kindred Dick]] ** Opis: w donosie do [[FBI]], 1974. ** Źródło: [[Wojciech Orliński]], ''Lema nie ma?''; posłowie w: Stanisław Lem, ''Dzienniki gwiazdowe'', Biblioteka Gazety Wyborczej, Warszawa 2008, s. 374. * Twierdzę, że gdyby nie Lem, nie byłoby zmian w Europie Wschodniej. Bo polityczne dzieła opozycji czytywała zazwyczaj opozycja – podczas gdy Lema czytali wszyscy: partyjni i bezpartyjni, wojsko i bezpieka, opozycja lewicowa – i prawicowa. I uczyli się od Niego, że o wszystkim decyduje człowiek, że rządy technokratów to szkodliwa ułuda, że największym wrogiem człowieka jest biurokracja… (…) sądzę, że to jego książki rozłożyły cały obóz socjalizmu. Ostatecznie to idee się liczą. (…) Lem nigdy nie otrzymał Nobla – bo zdaniem Czerwonych Weteranów ze Szwedzkiej Akademii Literatury „literatura SF to nie literatura” – a ponadto anty-socjalistyczna… Gdyby nie to – byłby murowanym noblistą. Ale nie narzekał. ** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], ''Wieczny Lem'', „Najwyższy Czas!”, 15 kwietnia 2006. * Żyje w Polsce młody – chyba w moim wieku – pisarz Stanisław Lem. Jest to świetny pisarz, ale waloru jego można się tylko domyślać. Zdaje się, że na samym początku coś tam drukował w „Tygodniku Powszechnym”, lecz potem nazwisko jego wiąże się już tylko z oficjalnymi czasopismami i książkami, które mu wydają i których odbiór preparowany jest bez trudu przez komunistyczne wydawnictwa i komunistycznych krytyków według żelaznych kryteriów zasady „jak trzeba”. Lem uprawia owe popularnonaukowe fantazje znane na Zachodzie jako science fiction, wydaje się jednak, że dysponuje on wiedzą, a nade wszystko kulturą pisania i giętkością wyobraźni i narracji w takim stopniu, że stary Wells zzieleniałby, gdyby sobie Lema poczytał. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'' {{SORTUJ:Lem, Stanisław}} [[Kategoria:Bajkopisarze]] [[Kategoria:Futurolodzy]] [[Kategoria:Grupa literacka Inaczej]] [[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]] [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (1944-1989)]] [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]] [[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy]] [[Kategoria:Polscy filozofowie]] [[Kategoria:Polscy pisarze fantastyki]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Polscy Żydzi]] qjosdq1my1mygfwrcjk3nkkadnd0puo 0 454 645656 645575 2026-07-26T17:56:34Z Mrnr84201 7345 Anulowano wersję [[Special:Diff/645575|645575]], zbędne 645656 wikitext text/x-wiki [[Plik:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|mały|{{center|Lew Tołstoj (1908)}}]] '''[[w:Lew Tołstoj|Lew Tołstoj]]''' (1828–1910) – rosyjski powieściopisarz, [[dramaturg]], [[pedagog]] i [[filozof]]. ==Państwo i władza== * Anarchizm nie oznacza braku instytucji w ogóle, lecz tylko takich, które zmuszają ludzi do podporządkowania się przemocy. * Ani dobrowolnie, ani pod przymusem nie należy brać udziału w działalności państwowej i dlatego nie trzeba być ani żołnierzem, ani feldmarszałkiem, ani ministrem, ani zbieraczem podatków, ani wójtem gminy, ani sędzią przysięgłym, ani gubernatorem, ani członkiem parlamentu i w ogóle nie przyjmować żadnego urzędu, związanego z gwałtem. * Człowiek nie powinien dawać dobrowolnie rządom podatków, ani pośrednich, ani bezpośrednich, także nie powinien korzystać z pieniędzy, zbieranych przez podatki, w formie pensyi, emerytury, gratyfikacyi itp. ani też z instytucyi państwowych, utrzymywanych przy pomocy podatków, zebranych przymusowo z ludu… człowiek chcący działać nie na swe osobiste dobro wyłącznie, ale ku polepszeniu bytu ludzi, nie powinien uciekać się do gwałtów rządowych dla obrony ziemi i innych przedmiotów, ani dla bezpieczeństwa osobistego albo bliźnich; lecz władać ziemią i przedmiotami swej własnej albo cudzej pracy o tyle tylko, o ile do nich inni nie roszczą żądań. * Gdyby nie było przemocy państwa zapanowałaby miłość. * Istnieje tylko jeden sposób, aby uwolnić się od zła, jakie niesie porządek państwowy: nie brać udziału w przemocy, leżącej u podstaw państwa. * Jedno z dwojga: albo ludzie są rozumnemi istotami, albo nie? Jeżeli są nierozumnemi, to wszyscy, i wówczas rozstrzyga u nich gwałt, ale też wszyscy powinni doń mieć prawo. Jeżeli zaś ludzie są istotami rozumnymi, to stosunki między nimi, powinny być oparte nie na gwałcie, a na rozumie. ** ''Одно из двух: разумные или неразумные существа люди? Если они неразумные существа, то все между ними может и должно решаться насилием, и нет причины одним иметь, а другим не иметь права насилия. Если же люди разумные существа, то их отношения должны быть основаны не на насилии, а на разуме.'' (ros.) ** Źródło: [http://www.levtolstoy.org.ru/lib/al/book/3144 ''Конец века''] * Jeżeli tylko uwolni się ludzi od przesądu, że jedni mogą organizować życie innych, państwo stanie się niemożliwością. * Łącząc się w rodziny, narody i państwa ludzie wznoszą nieprzezwyciężone przeszkody na drodze do prawdziwego zjednoczenia. * Państwo przez szkolnictwo, duchowieństwo i uroczystości narodowo-rządowe oddziaływa na wyobraźnie swych poddanych, wytwarzając, albo potęgując w ich duszach uczucie pokory, zachwytu i służalczości dla siebie. * Rządy i klasy posiadające opierają się nie na prawie, ani na czemkolwiek, coby przypominało sprawiedliwość, lecz na złożonej, sztucznej, przy pomocy nauki wytworzonej organizacyi społecznej, w której wszyscy ludzie pochwyceni są w koło gwałtów, bez możności wyrwania się z niego. * Rządy usiłują przedstawić istniejący porządek jako coś świętego, nienaruszalnego i grożą ciężkiemi karami tym, którzy, myśląc inaczej, odważyliby się przeciwko niemu wystąpić. * Zbójcy przeważnie okradają bogatych, rządy – przeważnie biednych, bogatym zaś, pomagają w ich przestępstwach, sprzyjają. * Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym. * Źródłem nędzy robotników jest niewola, której przyczyną są pewne przepisy prawne, oparte na zorganizowanej przemocy, czyli rządzie. ==Patriotyzm== * Jeżeli każdy naród, albo państwo uważa się za lepsze od innego narodu, albo państwa, to wszystkie one znajdują się w grubym i szkodliwym błędzie. * Patriotyzm nieuchronnie prowadzi do wojny. * Zdaje się być oczywistym, że patriotyzm, jako uczucie, jest zły i szkodliwy; jako doktryna, jest bezsensowny. ==Kapitalizm== * Bogaci filantropi nie widzą że to, czym rzekomo uszczęśliwiają biednego, wydarli z rąk jeszcze biedniejszego. * Ceną zadowolenia bogatych są łzy biednych. * Dziwne, jak wszyscy ukrywamy, że jednym z głównych motorów naszego życia są pieniądze. * Każdy powinien pracować sam dla siebie, nie wymagając pracy innych i z rezultatów swej pracy przyswajać sobie tyle, ile mu potrzeba do spożycia, resztę rozdawać potrzebującym. * Ludzie budujący swoje życie na wyzysku bliźniego – a takie jest życie wszystkich bogatych – nie mogą być miłosierni. * Naprawdę złodziejem jest nie ten kto ukradł potrzebną mu rzecz, lecz ten, który posiada rzeczy zbędne dla niego, a konieczne innym; tak czynią bogaci. * Nie ma bardziej nieużytecznego zajęcia nad gromadzenie, utrzymywanie i powiększanie bogactw. * Swoich myśli i uczuć nie wolno spieniężać. * Własność jest narzędziem panowania bogatych nad biednymi. ==Demokracja== * Rządy zawsze posługują się gwałtem: zarówno konstytucyjne, jak i despotyczne.; cała różnica polega na tym, że pierwsze obejmują znacznie większą ilość osób, i gwałt, którym się posługują, przybiera formy łagodniejsze; podczas gdy drugie działają brutalniej, a władza w nich skoncentrowana jest w mniejszem gronie osób. ==Rewolucja== * Gdyby nawet okoliczności zewnętrzne pomogły rewolucyonistom zwyciężyć, to nie ma żadnych danych na to, że nowopowstałe władze rządowe nie będą jeszcze bardziej despotyczne od starych, chcąc utrzymać nowy porządek społeczno – polityczny. * Jednym z najbardziej szkodliwych przesądów jest myśl, że można ludzi siłą zmusić do dobrego życia. * Jeżeli ulepszasz życie innych przemocą na pewno czynisz to dla własnej korzyści. ** Zobacz też: [[przemoc]] * Największe przeobrażenia w świecie zachodzą nie dzięki nagłym zrywom, lecz dzięki małym, niezauważalnym zmianom. * Okrucieństwo wszystkich rewolucji jest tylko skutkiem okrucieństwa władców. ** ''Жестокости всех революций – только следствие жестокостей правителей.'' (ros.) ** Źródło: [http://az.lib.ru/t/tolstoj_lew_nikolaewich/text_0540.shtml ''Путь жизни'']. * Posługiwanie się gwałtami przeciwko gwałtom jest tem samym, co gaszenie ognia ogniem. * Prawdziwa dobroć jest nie tylko cnotą i radością, ale i orężem, znacznie potężniejszym niż przemoc. ** Zobacz też: [[dobro]], [[przemoc]] * Rządów nie należy zwalczać poprzez rewolucye i powstania – straszniejszy jest dla nich opór bierny. * Trudniej zwalczać ludzi, którzy nie propagują żadnej rewolucyi, ale tylko nie chcą nikomu robić nic złego, uchylają się od płacenia podatków, służby wojskowej itp. * Wszyscy kierujący wojnami, biorący w nich udział, jak również poskramiacze zbuntowanych mas, albo spiskowców różnego rodzaju, nie mają prawa oburzać się na zamachy anarchistyczne – bez porównania większemi od nich okrucieństwami są egzekucye ze strony rządów, dręczenie ludzi w więzieniach i morderstwa w czasach wojny. * Z rewolucyonistami rządy załatwić się mogą łatwo: część ich przekupić, część oszukać, innych znowu nastraszyć, a opinię publiczną oburzyć przeciwko nim, przedstawiając w fałszywym świetle ich dążenia. * Zmusić siłą ludzi, aby czynili to, co jednemu wydaje się dobre, znaczy wywoływać w nich do tego obrzydzenie. * Żadna przemoc nie poskramia, lecz rozdrażnia człowieka. ** Zobacz też: [[przemoc]] ==Pacyfizm== * Bezpieczeństwo i dobro zapewnia społeczeństwu tylko moralność jego członków; podstawą zaś jej jest miłość wykluczająca przemoc. * Ci, którzy zabijają lub przygotowują zabójstwo, to przestępcy, bez względu na to kim są: sędziami, generałami, królami. * Głównym wrogiem rządów są ich poddani, przeciwko którym przedewszystkiem armia musi być gotowa do walki. * Jakież zadziwiające szaleństwo: zabijać ludzi dla ich dobra. * Jeśli ludzie przestaną widzieć, to co wydawało im się że widzą, to przestaną widzieć w wojnie: służbę ojczyźnie, bohaterstwo wojny, chwałę wojskową i patriotyzm, a zobaczą to, co jest: nagą prawdę zabójstwa. * Odpowiadaj dobrem na zło, a zniszczysz w podłym człowieku zadowolenie ze zła. * Sto lat minęło odkąd idea ludzkości wolnej od niewolnictwa została jasno wyrażona po raz pierwszy, a w narodach chrześcijańskich nie ma już niewolnictwa. Nie minie kolejnych sto lat, a idea, że ludzkość może żyć nie prowadząc wojen, zostanie wcielona w życie. Najprawdopodobniej pozostanie jakaś forma przemocy, tak, jak po zniesieniu niewolnictwa pozostała praca najemna, ale przynajmniej nie będzie już armii, jakie znamy – tak wstrętnych rozumowi i poczuciu moralności. Jest wiele znaków, które wskazują, że ten czas jest bliski. ** Źródło: ''Początek końca'', 1897. * Wojna nie jest niczym innym, jak sporem między rządami o władzę nad poddanymi. * Wojsko stanowi główną podporę rządów. * Zabójstwo jest zawsze zabójstwem, bez względu na motywy i okoliczności. * Zgoda na zabijanie jest nieuniknioną koniecznością w każdym ustroju państwowym. ==Egalitaryzm== * Dopóki są rzeźnie, dopóty będą także pola bitew. * Dzieci są mądrzejsze od dorosłych; dziecko czuje, że w każdym człowieku jest to, co w nim, i nie ceni tytułów, lecz jedynie to, co tkwi w każdym. * Za nierówność między ludźmi odpowiedzialni są zarówno ci, którzy się wywyższają nad innych, jak i ci którzy się poniżają. ==Religia== * Boga poznajesz nie tyle rozumem, nawet nie sercem, ale poprzez poczucie całkowitej zależności od Niego, podobne do tego uczucia, którego doznaje niemowlę w rekach matki. Nie wie ono, kto je trzyma, kto ogrzewa, kto karmi… ale wie, że jest ktoś, i mało tego, że wie – kocha go. * Bóg dał człowiekowi pożywienie, a diabeł kucharzy. ** ''Бог послал людям пищу, а дьявол – поваров'' (ros.) ** Źródło: ''Об истине, жизни и поведении'' * Bóg jest istotą wieczną, bytującą zewnątrz nas, kierującą nami, wymagającą od nas sprawiedliwości. * Bóg jest istotą, do której dążymy, którą znamy, ale której pojąć nie możemy. * Ci którzy skazywali na śmierć i palili ludzi zaczynających rozumieć prawdziwą naukę, uważali ich za sługi diabłów. * Do cerkwi odnosić się można, albo z nabożeństwem, albo z odrazą. * Kościół to jest coś takiego, że gdy ludzie kłamią i czują, że im się nie wierzy, wtedy powołując się na Boga mówią: „Jak boga kocham, prawdą jest to co mówię”. * Kościół w celu pokonania swych wrogów, nie dysponując innym orężem niż przemocą zaczął prześladować, skazywać na śmierć i palić na stosie, wszystkich, którzy jego władzy nie uznawali. * Kościoły, dążąc wyłącznie do zysku są podporą państwa w wyzysku, ucisku i terrorze ludu. * Ludzie kościoła posiadłszy zaś władzę, naturalnie urośli w pychę i w większości przypadków ulegli zepsuciu. * Ludzie, którzy uznali się za członków nieomylnego kościoła nabrali przekonania, że zbrodnią byłoby pozwolić fałszywym wykładowcom nauki gorszyć ludzi, więc ich zabijanie jest sprawą miłą Bogu. * Ludzie, którzy uznali się za kościół, nabierają przekonania, że są nieomylni i dlatego nie mogą się już potem wyrzec żadnego, choćby raz powiedzianego głupstwa. * Nauka Chrystusa kieruje ludźmi przez wskazywanie im tej nieskończonej doskonałości – Ojca niebieskiego, do którego dobrowolnie dążyć może każdy człowiek, bez względu na stopień swej niedoskonałości. * Ostateczne zwyrodnienie chrześcijaństwa i jego moralny upadek miało miejsce z chwilą uczynienia z niej religii państwowej; w tym momencie chrześcijaństwo usankcjonowało mordowanie, grabienie, wojny, morderstwa, rozpustę. * Wątpliwości nie rujnują wiary, lecz wzmacniają ja. * Zewnętrzna potęga jest tylko po to potrzebna aby ukryć fałsz. * Zinstytucjonalizowane chrześcijaństwo stało się religią zdegenerowaną, zwyrodniałą, co objawia się poprzez rezygnację z wymogów etycznych i zastąpieniu ich zewnętrznymi oznakami kultu. * Życie nasze polega na dążeniu do Boga. * Kapłani zakryli przed ludźmi słońce a dali im świeczkę. ==Wolność== * Czas to szansa dla wolności, możność działania. * Człowiek nie tylko może, lecz powinien być wolny. * Człowiekowi jest dana władza tylko nad samym sobą. * Ludzie pozostawieni sami sobie, bez rządu, a nieraz wbrew jemu, tworzyli i tworzą różne pożyteczne instytucje, spełniające należycie swe funkcje. * Podporządkować się innym może tylko człowiek, który czuje się wolny. * Wiara w autorytety powoduje, że błędy autorytetów przyjmowane są za wzorce. ** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga ==Rodzina== * Jeśli człowiek nie może przebaczyć bratu, nie kocha go. * Jeśli nie kocha się ludzi, wszystko jest zagmatwane i trudne. * Kto gardzi bratem, gardzi sam sobą. * Nie można kochać tych, których się boimy. * Nie należy potępiać człowieka, ponieważ nigdy nie wiadomo, co się dzieje w jego duszy. * Nienawidź zła w człowieku, człowieka kochaj. * To, że nie kochasz, nie znaczy, że nie ma w tobie miłości, lecz że jest w tobie coś, co jej przeszkadza. ** Zobacz też: [[rodzina]] * Wszystkie szczęśliwe rodziny są do siebie podobne, każda nieszczęśliwa rodzina jest nieszczęśliwa na swój sposób. ** Źródło: ''Anna Karenina'' * Z pierwszymi dziećmi zawsze człowiek przesadza, chce zrobić z nich coś nadzwyczajnego. ** Źródło: ''Wojna i pokój'' * Wszystkie rodziny cieszą się tak samo, każda cierpi na swój sposób ** Źródło: ''Anna Karenina'' ==Wegetarianizm== * Człowiek może zdrowo żyć nie zabijając zwierząt dla pożywienia. Dlatego też, jeżeli zjada mięso, uczestniczy w odbieraniu zwierzętom życia tylko po to, aby zaspokoić swój apetyt. Działanie takie jest więc niemoralne. * Jak możemy oczekiwać idealnych warunków na Ziemi, gdy nasze ciała są grobami zamordowanych zwierząt? Dopóki będą istniały rzeźnie, będą istniały i pola bitew. ** Zobacz też: [[wegetarianizm]] * Wegetarianizm stanowi kryterium, dzięki któremu możemy poznać, czy czyjeś dążenie do moralnej doskonałości jest prawdziwe i szczere. ==Inne== * Czas jest poza nami i przed nami, przy nas go nie ma. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s.&nbsp;329. * Czas się nie spieszy, to my nie nadążamy. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Człowiek nad niczym nie ma władzy, póki boi się śmierci. A kto się jej nie boi, do tego należy wszystko. ** Źródło: ''Wojna i pokój'' * Człowiek stosujący przemoc jest większym niewolnikiem od tego, który cierpi z jej powodu. * Dobro rodzi się wtedy, gdy człowiek zapomina o sobie. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Gdyby nie było cierpienia, człowiek nie znałby swych granic, nie znałby siebie. ** Źródło: ''Wojna i pokój'' * Jeśli boisz się czegoś, wiedz, że przyczyna twego strachu tkwi nie poza tobą, lecz w tobie. * Kochać po ludzku to umieć przejść od miłości do nienawiści. * Kochać znaczy czynić dobro. * Miłość daje, ale niczego nie żąda. * Młody człowiek boi się związać – ceni własną swobodę, która jest mu niezbędna do wielu innych rzeczy. ** Źródło: ''Wojna i pokój'' * Mówi się, że kobiety kochają tych, którzy je kochają. To nieprawda. Ulegają one temu, kto im mówi, że ulegną. * Muzyka jest stenografią uczuć. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;329. * Najgłupszy argument – jeśli nie można osiągnąć ideału, lepiej nic nie robić. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Nauka – to pokarm dla rozumu. * Nic tak nie odciąga ludzi od prawdy, jak bezmyślne naśladowanie tego, co robią wszyscy. * Nic tak nie ogranicza prawdziwej wiedzy, jak przekonanie, że się wie to, czego się nie wie. * Nic tak nie rozbudza lenistwa jak jałowe rozmowy. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. * Prawdziwie kochasz wtedy, kiedy nie wiesz, dlaczego. * Przez miłość trzeba przejść jak przez szkarlatynę, więc może wynaleźć szczepionkę przeciw miłości? * W ciężkiej chorobie tkwi dobro. Kiedy ciało słabnie, silniej czuje się duszę. ** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 28. ** Zobacz też: [[choroba]], [[dusza]] * W najlepszych nawet przyjacielskich, niewymuszonych stosunkach pochlebstwo czy pochwała są niezbędne jak smar niezbędny jest dla kół, aby się toczyły. ** Źródło: ''Wojna i pokój'' * Wiedza daje pokorę wielkiemu, dziwi przeciętnego, nadyma małego. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;329. * Większość życiowych problemów rozwiązuje się jak algebraiczne równania: sprowadzaniem do najprostszej postaci. * Wychowanie psuje ludzi, a nie naprawia. * Złej myśli nie można odpędzić, gdy przyjdzie do głowy, ale można zrozumieć, że jest zła. * Nie dane jest człowiekowi sądzić, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe. Ludzie wiecznie się mylą i będą się mylić – i to właśnie w tym, co uważają za sprawiedliwe albo za niesprawiedliwe. ** Źródło: ''Wojna i pokój'' * Jeżeli w ciągu trzech dni nie zrobię nic dla pożytku ludzi, zabiję się. ** Źródło: zapis w dzienniku (15 czerwca 1854) * Ach, mój Boże, mój Boże, jakie bywają ciężkie, smutne dni. I czemu tak smutno? Nie, nie tyle smutno, ile boli świadomość, że ci smutno i nie wiesz, skąd ten smutek. ** Źródło: zapis w dzienniku (2 czerwca 1851) * Chyba nie ma o czym pisać – czuję taki wstręt do siebie, że chciałbym zapomnieć o swym istnieniu. ** Źródło: zapis w dzienniku (28 stycznia 1855) * Boże, jaki ja jestem stary. Wszystko mnie nudzi, nic nie mierzi, nawet do siebie samego nic nie czuję, a wszystko mi jest obojętne. Niczego nie pragnę, lecz gotów jestem ciągnąć tak długo, jak zdołam, niewesoły kierat życia. Tylko po co – nie wiem. ** Źródło: zapis w dzienniku (21 października 1857) * I pomimo to, że ani nauka, ani sztuka, ani polityka nie interesowały go właściwie, jednak w tych rzeczach trzymał się stale poglądów, których trzymała się większość i jego dziennik, i poglądy te zmieniał tylko wtedy, gdy zmieniała je większość; zresztą nie on je zmieniał, one same zmieniały się w nim powoli. ** Źródło: ''Anna Karenina'' * Nie mogę powiedzieć, żebym chciał się zabić. Siła, która mnie odciągała od życia, była silniejszą od mojej woli. Była to moc podobna do poprzedniego pragnienia życia, ale działająca w odwrotnym kierunku. Wszystkiemi siłami oddalałem się od życia. Myśl o samobójstwie nasunęła mi się tak naturalnie, jak pierwej nasuwały mi się myśli o upiększeniu życia. Myśl ta tak była ponętną, że musiałem względem samego siebie uciekać się do wybiegów, aby jej zbyt prędko w czyn nie wprowadzić. Nie chciałem się spieszyć jedynie dlatego, że chciałem użyć wszystkich wysiłków, żeby się wyplątać z tego położenia, jeżeli się nie wyplączę, to zawsze zdążę skończyć z sobą. I oto ja szczęśliwy człowiek, chowałem przed samym sobą, sznurek, żeby się nie powiesić pomiędzy szafami w swoim pokoju, gdzie rozbierając się co wieczór byłem sam i przestałem chodzić na polowanie, aby nie uledz pokusie odebrania sobie życia. Ja sam nie wiedziałem czego chcę: bałem się życia, uciekałem od niego, a pomimo to, czegoś się jeszcze od życia spodziewałem. ** Źródło: ''Spowiedź'' * Doszedłem do tego, że nie mogłem żyć, a obawiając się śmierci, musiałem wybiegami bronić się przeciw sobie samemu, aby nie skończyć samobójstwem. ** Źródło: ''Spowiedź'' * Bez strachu, wstrętu i bólu nie mogę wspominać tych lat. Zabijałem ludzi na wojnie, wyzywałem na pojedynki żeby zabić; przegrywałem w karty, przejadałem pracę chłopów, męczyłem ich, wprowadzałem w błąd, oszukiwałem. Kłamstwo, złodziejstwo, cudzołóstwo wszelkiego rodzaju, pijaństwo, gwałt, zabójstwo, nie było przestępstwa, któregobym nie popełnił, i za to wszystko mnie chwalono uważano i uważają moi rówieśnicy za stosunkowo moralnego człowieka. ** Źródło: ''Spowiedź'' ==O Tołstoju== * Całym sercem wzruszony jestem zgonem wielkiego pisarza, który za czasów rozkwitu swego talentu stworzył obrazy wspaniałych godzin dziejów rosyjskich. Niech Bóg Wszechmocny miłościwym mu będzie sędzią. ** Autor: [[Mikołaj II Romanow]] ** Źródło: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Europa in flagranti'', Universitas, Kraków 2012, s. 313. * Tołstoj jest to najwyższe drzewo w lesie twórczości rosyjskiej, a przytem tego rodzaju umysł, który mógł wyrosnąć tylko z rosyjskiej gleby. ** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[s:O Tołstoju|O Tołstoju]]'' {{wulgaryzmy}} * O kobietach Lew Tołstoj mówił dużo i chętnie, lecz z ordynarnością rosyjskiego chłopa. Dziś zapytał Czechowa: – Pan w młodości dużo jebał się? Czechow coś burknął niezrozumiale, Tołstoj zaś w zamyśleniu powiedział: Ja byłem nieprześcigniony. ** Autor: [[Maksim Gorki]], ''Portrety'' * W swoich poglądach i postawie był rosyjskim imperialistą. ** Autor: [[Paul Johnson]], ''Intelektualiści'', Zysk i S-ka, Poznań 2014, s. 155. * Wszyscy rugają Tołstoja. Ale czyż oni nie mogą pojąć, że to jest po prostu nieszczęśliwy człowiek. On po prostu nie ma organu, którym się wierzy. ** Autor: [[Iwan Bunin]] ==Zobacz też== * [[anarchizm]] {{SORTUJ:Tołstoj, Lew}} [[Kategoria:Pisarze modernizmu]] [[Kategoria:Rosyjscy anarchiści]] [[Kategoria:Rosyjscy arystokraci]] [[Kategoria:Rosyjscy prozaicy]] rsjxn9ynzeb3y912hrm0c4ujsjy4eqx 0 637 645657 645596 2026-07-26T17:58:12Z Mrnr84201 7345 skrócenie notki 645657 wikitext text/x-wiki [[Plik:Byron 1813 by Phillips.jpg|mały|{{center|George Byron}}]] '''[[w:George Byron|George Gordon Byron]]''' (1788–1824) – [[Anglia|angielski]] [[poeta]], [[dramaturg]] i [[Arystokracja|arystokrata]]. Czołowy przedstawiciel [[romantyzm]]u. ==''Giaur'' (1813)== <small>(tłum. [[Adam Mickiewicz]])</small> {{osobne|Giaur}} * Bo własne tylko upodlenie ducha<br />Ugina wolnych szyję do łańcucha. ** ''Yes! Self – abasement paved the way''<br />''To villain – bonds and despot sway.'' (ang.) * Lepiej raz przepaść w zaburzone fale<br />niż żyć – gnijąc po trochu na skale. ** ''Better to sink beneath the shock<br />Than moulder piecemeal on the rock.'' (ang.) * Walka o wolność, gdy się raz zaczyna,<br />Z ojca krwią spada dziedzictwem na syna. ** ''For Freedom’s battle once begun,''<br />''Bequeath’d by bleeding Sire to Son''. (ang.) ==''Don Juan''== * Angielska zima kończy się w lipcu,<br />żeby znów zacząć się we wrześniu. ** ''The English winter – ending in July,<br />To recommence in August'' (ang.) ** Źródło: [http://archive.org/details/donjuan00byrogoog ''Don Juan''], Pieśń XIII, wyd. Phillips, Sampson, and Company, Boston 1858, s. 415. * Szukam nie lada rzeczy — bohatera. ** Opis: pierwsze słowa. ==''Korsarz''== * I jak samotnik zdziczały, stał on, niczym odcięty:<br />Wolny od afektów wszystkich i pogardą nietknięty. * Zalśniony gniewem i złorzecząc obłudzie, choć znał, zapomniał, że są lepsi ludzie. ==Inne== * Ale mi nie patrz w serce: tam jest piekło. ** Źródło: [[s:Z Byrona (Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...)|''Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...'']] (tłumaczenie [[Cyprian Kamil Norwid]]) * Bądź mi zdrowa! bądź mi zdrowa,<br >Już na wieczny żegnaj czas!<br >Serce wiary ci dochowa,<br >Choć twa wzgarda dzieli nas. ** Źródło: [[s:Pożegnanie (Byron)|''Pożegnanie'']] (tłum. [[Jan Kasprowicz]]) * Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek,<br >W ubiegłe patrząc fale, coraz skorsze:<br >To moja dola, a słodzi jej smutek<br >Myśl, żem wycierpiał już to, co najgorsze. ** Źródło: [[s:Z Byrona (Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...)|''Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...'']] (tłumaczenie [[Cyprian Kamil Norwid]]) * Choć kobiety są aniołami, małżeństwo jest piekłem. * Dobro tylko rzadko wypływa z dobrej rady. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[dobro]] * Dziewczę z Aten, czeka łódź:<br />Ty mi serce moje zwróć!<br />Albo weź mi wszystko już,<br />Co zostało z życia burz. ** ''Maid of Athens, ere we part,<br />Give, oh give me back my heart!<br />Or, since that has left my breast,<br />Keep it now, and take the rest!'' (ang.) ** Źródło: [[s:Ζωη μου, σας αγαπω|''Ζωη μου, σας αγαπω'']] (tłum. [[Jan Kasprowicz]]) * Fontanny prawdy mogą być czyste. Jej strumienie są zamulone błotem i przepływają przez takie kanały sprzeczności, że prawda musi często żeglować po fikcji. * Gdybyś wnikła mi do łona,<br >W którem szczera bije krew,<br >Ujrzałabyś, zapłoniona,<br >Jak niesłusznym był twój gniew. ** Źródło: [[s:Pożegnanie (Byron)|''Pożegnanie'']] (tłum. [[Jan Kasprowicz]]) * Ideałem moim jest kobieta, która byłaby dość mądra na to, by zrozumieć, że trzeba mnie podziwiać, a za mało mądra na to, by pragnąć być przeze mnie podziwianą. * Idzie w Piękności, jak noc, która kroczy<br />W cichym gwiazd gronie przez bezchmurne kraje;<br />Co cień i światło w sobie kras jednoczy,<br />To w jej obliczu i w jej oczach taje. ** ''She walks in beauty, like the night<br />Of cloudless climes and starry skies;<br />And all that’s best of dark and bright<br />Meet in her aspect and her eyes.'' (ang.) ** Źródło: [[s:Idzie w Piękności (Byron, tłum. Stanisław Egbert Koźmian)|''Idzie w Piękności'']] (tłum. Stanisław Egbert Koźmian) * Jednym z uroków starych listów jest to, że nie wymagają odpowiedzi. * Jest coś, co bardzo mnie uspokaja w obecności kobiety – jakiś dziwny wpływ, nawet jeśli się jej nie kocha – którego w żaden sposób nie potrafię wytłumaczyć, nie mając zbyt wysokiego mniemania o tej płci. Mimo to – zawsze czuję się lepiej w stosunku do siebie i wszystkiego innego, gdy w pobliżu jest kobieta. ** Źródło: [https://lordbyron.org/monograph.php?doc=ThMoore.1830&select=AD1814 wpis w dzienniku z 27 lutego 1814 roku] * Jest pewna przyjemność w bezdrożnych lasach;<br />Jest upojenie na samotnym wybrzeżu;<br />Jest społeczność, gdzie nie ma intruzów;<br />Przy głębokim morzu i muzyce jego szumu;<br />Nie człowieka kocham mniej, lecz Naturę bardziej. ** '' There is a pleasure in the pathless woods,<br />There is a rapture on the lonely shore,<br />There is society where none intrudes,<br />By the deep Sea, and music in its roar:<br />I love not Man the less, but Nature more.'' (ang.) ** Źródło: ''Wędrówki Childe Harolda'' * – Jestem z rodu aniołów;<br />czy chcesz stać się do mnie podobnym?<br />– Widzę twoją moc i piękność; ale wskazujesz mi rzeczy,<br />przewyższające moje siły, chociaż nieprzewyższające mojego pojęcia. ** Źródło: ''Kain'' ** Opis: motto powieści ''Dwa bieguny'' [[Eliza Orzeszkowa|Elizy Orzeszkowej]] (Wydawnictwo MG, Warszawa 2019, s. 5). * Kiedyśmy się żegnali<br >We łzach i w milczeniu,<br >Gdyś się smutna oparła<br >Na moim ramieniu,<br >Twarz miałaś bladą, zimną,<br >Pocałunek zimniejszy,<br >Wróżyła mi ta chwila<br >Okropność dzisiejszej. ** ''When we two parted<br >In silence and tears,<br >Half broken-hearted<br >To sever for years,<br >Pale grew thy cheek and cold,<br >Colder thy kiss;<br >Truly that hour foretold<br >Sorrow to this.'' (ang.) ** Źródło: ''[[s:Elegija z Byrona|Kiedyśmy się żegnali]]'' * Któż może kochać i rozsądnym pozostać! Bojaźliwa jest miłość w młodzieńczym sercu. * Któż z nas kocha, nie głupiejąc przy tym? * Miłość mężczyźnie nie jest życiem całym –<br />Dla kobiet miłość – jedyne istnienie (…)<br />On wszystkie dobra ma – kobieta jedno:<br />Kochać i kochać, i być zawsze biedną!<br />Miłości kobiet – o! poznania warte,<br />Piękne a groźne, pełne tajemnicy.<br />Kobieta wszystko stawia na tę kartę,<br />Gdy przegra, to jej nic oprócz tęsknicy<br />I żalu życie nie odda rozdarte. * Miłość, moim skromnym zdaniem, to kompletna bzdura, żargon komplementów, romansów i oszustw; teraz, co do mnie, gdybym miał pięćdziesiąt kochanek, w ciągu dwóch tygodni zapomniałbym o nich wszystkich, a jeśli przypadkiem jakąś bym sobie przypomniał, śmiałbym się z tego jak ze snu. ** Źródło: [https://www.gutenberg.org/files/8901/8901-h/8901-h.htm list z 25 października 1804] * Miłość należy do małej liczby rzeczy, których czas bynajmniej nie udoskonala. * Moim jest losem<br />Żarliwie, próżno kochać cię i błądzić. ** Źródło: ''Miłość i śmierć'' * Muzyka to rzecz dziwna! ** Opis: [[motto]] utworu [[Cyprian Kamil Norwid|Norwida]] ''[[s:Fortepian Szopena|Fortepian Szopena]]''. ** Źródło: wpis z dziennika Byrona (Rawenna, 2 lutego 1822). * Należałem i należę do Ciebie całym sercem i całą swą istotą, gotów słuchać Ciebie, czcić Ciebie i kochać – i uciec z Tobą, kiedykolwiek, gdziekolwiek, dokądkolwiek. ** Źródło: [https://www.newsweek.pl/historia/lord-byron-czarujacy-i-niemoralny/xw3c84p newsweek.pl] * Niech już me serce bić przestanie,<br />Kogóż bo jeszcze nim poruszę?<br />Lecz choć omija mnie kochanie,<br />Ja kochać muszę! ** Źródło: [[s:Niech już me serce bić przestanie|''Niech już me serce bić przestanie'']] * Niejednego pięknego poranka byłbym sobie palnął w łeb, gdybym sobie nie przypomniał, że to by sprawiło przyjemność mojej teściowej. ** Źródło: [https://www.newsweek.pl/historia/lord-byron-czarujacy-i-niemoralny/xw3c84p newsweek.pl] * Nie wątpiej pani, pamiętam o tobie<br />I twój małżonek o tobie pamięta<br />Jakże zapomnieć w tak niedługiej dobie<br />Żonę niewierną … szatana natręta. ** Opis: odpowiedź na wiersz swojej kochanki o nazwie ''Remember Me''! (Pamiętaj o mnie!). ** Źródło: Nieznany, ''Rozmaitości'', Pismo dodatkowe do „Gazety Lwowskiej”, 1836. * No to teraz idę spać. Dobranoc. ** Opis: [[ostatnie słowa]]. ** Źródło: [https://poets.org/text/famous-last-words poets.org] * Obudziłem się pewnego ranka i znalazłem siebie sławnym. ** Opis: o nagłym sukcesie ''Wędrówek Childe Harolda''. ** Źródło: pamiętnik, 1812 * Okropne jest to, że nie można ani żyć z kobietami, ani bez nich. * Położyłem się spać i spałem bez snów, bez regenerującego snu. Obudziłem się i wstałem godzinę przed wezwaniem; ale trzy godziny marnowałem na ubieranie się. Gdy odejmie się od życia niemowlęctwo (czyli wegetację) – sen, jedzenie i picie – zapinanie i rozpinanie guzików – ile pozostaje z czystej egzystencji? ** ''Went to bed, and slept dreamlessly, but not refreshingly. Awoke, and up an hour before being called; but dawdled three hours in dressing. When one subtracts from life infancy (which is vegetation)—sleep, eating, and swilling—buttoning and unbuttoning — how much remains of downright existence?'' (ang.) ** Źródło: [https://lordbyron.org/monograph.php?doc=ThMoore.1830&select=AD1813.44#!LdByron.BardsAD1813.44-5 wpis w dzienniku z 7 grudnia 1813 roku] * Sądzicie, że gdyby Laura została żoną Petrarki, ten pisałby sonety przez całe życie? * Skoro kochający umie być śmiałym, rzadko jego miłość zostanie bezowocną. * Spadł Asyryjczyk jak wilk na owczarnię, purpurą, złotem lśniły jego armie. ** Inne tłumaczenie: Jak wilk na stado — na nas przypadł syn Assura,<br />Na jego hufach lśniły złoto i purpura. (tłum. [[Zofia Trzeszczkowska]]) ** ''The Assyrian came down like the wolf on the fold,<br />And his cohorts were gleaming in purple and gold.'' (ang.) ** Źródło: ''[[s:Klęska Sennacheryba|Klęska Sennacheryba]]'' (ang. ''The Destruction of Sennacherib'') * Szczęście przychodzi na świat jako bliźniaczy brat radości. * Szekspir, możecie mi wierzyć, stoi absurdalnie zbyt wysoko i sława jego nazwiska spadnie. ** Zobacz też: [[William Shakespeare]] * Śmieję się niekiedy, żeby nie płakać. * Talent może być ci czasem przebaczony, geniusz – nigdy. * To bardzo miło zobaczyć swoje nazwisko wydrukowane. Nawet kiepska książka jest książką. * To kruszy serce, które ty zasmucasz,<br />Że umiesz kochać – lecz prędko porzucasz. ** Źródło: ''Liryki najpiękniejsze'', przeł. A. E. Odyniec. * Tu zaszła zmiana w scenie mojego widzenia. ** ''A change came o’er the spirit of my dream'' ** Źródło: ''The Dream'' (1816); wolny przekład Adama Mickiewicza * Wędkarstwo jest najbardziej okrutnym, pozbawionym uczuć i najgłupszym pseudosportem. ** Zobacz też: [[wędkarstwo]] * Widziałem ruiny Aten, Efezu i Delf. Przemierzyłem znaczną część imperium tureckiego i wiele innych krajów Europy, a także kilka w Azji, lecz nigdy nie oglądałem dzieła natury czy sztuki, które wywarłoby takie wrażenie jak widok w każdą stronę, poczynając od Siedmiu Wież aż po kraniec Złotego Rogu. ** ''I have seen the ruins of Athens, of Ephesus, and Delphi. I have traversed great part of Turkey, and many other parts of Europe, and some of Asia; but I never beheld a work of art or nature which yielded an impression like the prospect on each side from the Seven Towers to the end of the Golden Horn.'' (ang.) ** Źródło: list z 17 czerwca 1810; cyt. za: [https://lordbyron.org/doc.php?choose=AsiaticJour.1830.Moore.xml „The Asiatic Journal”], styczeń-kwiecień 1830, s. 150. ** Zobacz też: [[Konstantynopol]] * Wielcy ludzie są dumni, mali zarozumiali. * Wielu dobrych mężów często nie ma odwagi być czymś innym. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Zresztą Muza ma fikcją się nie wspiera…<br />Jedynie faktów repertuar zbiera… ** Źródło: ''Zatrute drzewo'', tłum. Z. Kubiak ==O George’u Byronie== * Byron umarł tak młodo<br />I nic mu się nie stało –<br />Czemuż bym nie miał i ja –<br />Choć życia troszeczku mało. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''Listy do żony (1936–1939)'' * Lampy mdły płomień już kona. Usta niegodne całować i usta niegodne pieśni! Zapomnieliśmy zbyt rychło bladego lorda Byrona! ** Autor: [[Jan Lechoń]], ''Ballada o Lordzie Byronie'' * Lord Byron, ich zna­jomi byli jak gwiazdy rocka z lat osiem­dzie­sią­tych: szo­ko­wali sta­rych, fascy­no­wali mło­dych, pili, ćpali, upra­wiali seks i pisali świetne rze­czy. ** Autor: [[Łukasz Orbitowski]] ** Źródło: wstęp do ''Frankensteina'' [[Mary Shelley]] * Największa sława literackiej Europy, kulawy piękniś, znany libertyn i pożeracz serc. ** Autor: [[Maciej Płaza]] ** Źródło: posłowie do ''Frankensteina'' [[Mary Shelley]] * Nawet gdyby Byron nigdy nie napisał ani jednego wiersza, jego listy zapewniłyby mu miejsce w literaturze. ** Autor: [[Rowland Prothero]], „Nowe listy Byrona”. The Quarterly Review. Kwiecień 1922, s. 433. * Nazwisko Byron, wywołuje określony obraz – uosobienie prawdziwego artysty romantycznego. ** Autor: [[Adam Zamoyski]] ** Źródło: Adam Zamoyski: ''Chopin''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 7. ISBN 83-06-01234-8. * Niewątpliwie największy geniusz naszego stulecia. ** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]] ** Źródło: Rupert Christiansen (1988). Romantic Affinities: Portraits From an Age, 1780–1830. London: Bodley Head. s. 215. ISBN 978-0399133107 * Nigdy nie usłyszałem z ust nikogo, kto go dobrze znał, choćby jednego wyrazu sympatii do niego. ** ''I never heard a single expression of fondness for him fall from the lips of any of those who knew him well.'' (ang.) ** Autor: [[Thomas Babington Macaulay]], list do Hannah i Margaret Macaulay (7 czerwca 1831). * O wpływie Byrona na całą tegoczesną literaturę przekonywają się co dzień czytelnicy, bo widzą na wszystkich utworach późniejszych barwę i piętno tego wielkiego poety. ** Autor: [[Adam Mickiewicz]] ** Źródło: [https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/giaur.html przedmowa do ''Giaura''] * Panie <br/> (...) <br/> wybacz że nie walczyłem jak<br/>lord Byron<br/>o szczęście ludów podbitych ** Autor: [[Zbigniew Herbert]], [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/modlitwa-pana-cogito-podroznika/ ''Modlitwa Pana Cogito – podróżnika''] * Szalony, zły i niebezpiecznie go znać. ** ''Mad, bad and dangerous to know.'' (ang.) ** Autorka: [[w:Caroline Lamb|Caroline Lamb]] ** Źródło: zapis w dzienniku po ich pierwszym spotkaniu na balu (marzec 1812 r.) * Wpoił nam niewiele, ale nasza dusza<br />Odebrała go niby odgłos grzmotu. ** ''He taught us little; but our soul.<br />Had felt him like the thunder’s roll.'' (ang.) ** Autor: [[Matthew Arnold]], ''[[s:en:Page:The poetical works of Matthew Arnold, 1897.djvu/436|Memorial Verses]]'' * Zawsze przyglądał się sobie w lustrze, aby upewnić się, czy jest wystarczająco skandaliczny. ** Autor: [[Enoch Powell]], Sunday Times (8 maja 1988). {{Wikisource|George Gordon Byron|George’a Gordona Byrona}} {{SORTUJ:Byron, George Gordon}} [[Kategoria:Angielscy poeci]] [[Kategoria:Angielscy dramaturdzy]] [[Kategoria:Brytyjscy arystokraci]] [[Kategoria:Pisarze romantyzmu]] 18gl2i1y00w2ewqc21tojd487zaqc23 0 646 645703 645496 2026-07-27T11:19:58Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645703 wikitext text/x-wiki [[Plik:Common carp.jpg|mały|{{center|Karp}}]] '''[[w:Ryba|Ryba]]''' – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami, poruszających się za pomocą płetw. * Był okres w starożytnym Rzymie, w którym lepiej wychowywano ryby niż dzieci. My wychowujemy lepiej konie. ** Autor: [[Georg Christoph Lichtenberg]] * Karp – ryba, jeleń – zwierzyna. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] ** Zobacz też: [[jeleń]], [[zwierzę]] * Morze to rybi gościniec. ** Autor: [[Homer]] * Nie wiesz, co ci powie ryba<br />I skąd nadpływa. ** Autor: [[Elektryczne Gitary]], utwór ''Co powie ryba'' * Nie oddycha, a żyje,<br />Nie pragnie, a wciąż pije. ** Autor: [[John Ronald Reuel Tolkien|J.R.R. Tolkien]], ''[[Hobbit, czyli tam i z powrotem]]'' ** Opis: zagadka zadana przez Golluma. * Piotr i Andrzej mają zostać rybakami ludzi. W czym miała być ich praca misyjna podobna do ich dotychczasowego rzemiosła? Co oznacza w tej przenośni ryby i rybołówstwo? Ryby milczą i nie ulegają namowom – idą na jakąś przynętę i są pożyteczne, kiedy się je wyciągnie z ich środowiska. Idą na wędkę albo albo wpadają masami do sieci, której nie rozumieją. Rybak góruje nad nimi i bierze je – one nie wiedzą, kiedy i jak zaczynają być pożyteczne. Rybak też je ocenia, sądzi, sortuje i złe wyrzuca precz. ** Opis: komentarz do: ''[[Ewangelia Mateusza]]'' 4,18–19. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''[[Dobra Nowina według Mateusza i Marka]]'', PWN, Warszawa 1958, s. 212. ** Zobacz też: [[rybak]] * Ryby są właściwie jedynymi kręgowcami, których śmierć i cierpienie możemy obserwować tak bezpośrednio – w sklepie, w hali targowej lub na bazarze. Zwierzęta często umierają tam na oczach ludzi, jednak większość zainteresowana jest raczej ich ceną niż faktem, że się duszą, są pokaleczone lub pływają we własnej krwi. ** Autor: [[Dariusz Gzyra]] ** Źródło: [https://www.ekokalendarz.pl/dzien-ryby/#more-3855 ''20 grudnia – Dzień Ryby''], ekokalendarz.pl * To sycylijski telegram. Oznacza, że Luca Brassi śpi z rybami. ** ''This is a Sicilian message. It means that Luca Brassi sleeps with the fishes.'' (ang.) ** Źródło: film ''[[Ojciec chrzestny]]'' według scenariusza Mario Puzo i Francisa Forda Coppoli * W rzece Heraklita<br />ryba łowi ryby,<br />ryba ćwiartuje rybę ostrą rybą,<br />ryba buduje rybę, ryba mieszka w rybie,<br />ryba ucieka z oblężonej ryby. ** Autorka: [[Wisława Szymborska]], ''W rzece Heraklita'' * Wyciąganie ryb z ich naturalnego środowiska za pomocą metod powodujących ból, a następnie zadawanie cierpienia i śmierci w ramach wędkarstwa, jest wciąż legalną formą rekreacji! ** Autor: [[Dariusz Gzyra]], [https://krytykapolityczna.pl/kraj/zadbaj-o-radykalizm-gzyra/ ''Zadbaj o radykalizm!''], krytykapolityczna.pl, 18 września 2021. [[Kategoria:Ryby|!]] nxdt1piz7icxh694xm84f1ag0enktu0 0 813 645667 635735 2026-07-26T20:29:22Z Wcalenieja 58513 drobne redakcyjne 645667 wikitext text/x-wiki {{Szablon:Integruj|Dowcip}} '''[[w:Dowcip|Żart]]''' – krótka forma [[humor]]ystyczna, służąca rozśmieszeniu słuchacza. * Czasami najlepszym patentem, by dotrzeć do reszty ludzi przy stole, był żart. ** Autor: [[Danny DeVito]] ** Źródło: „To i owo” nr 18, 2009, s. 5. * Dobrego reżysera żartów nazywamy dowcipnym. Rzecz jasna, że gdy odbiorca jest człowiekiem inteligentnym, figlarz musi objawiać niepospolitą bystrość, spostrzegawczość, pomysłowość, zręczność umysłową, jeżeli ma się wydać dowcipny; w oczach odbiorcy ograniczonego, tępego wystarczy, jeśli drugiemu podstawia nogę lub udaje idiotę. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Komizm'', hasło w encyklopedii „Świat i Życie”, T. II, Książnica Atlas, Lwów-Warszawa 1934, s. 1269. * Dobry żart tynfa wart. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] ** Zobacz też: hasło [[w:tynf|tynf]] w Wikipedii * Jeśli żarcik ma ukąsić, nie jak pies, ale jak jagnię kąsać powinien; w przeciwnym bowiem razie nie żart to będzie, ale grubiaństwo. ** Autor: [[Giovanni Boccaccio]] ** Zobacz też: [[jagnię]], [[pies]] * [[Koniec żartów, panowie, zaczynają się schody]]. ** Autor: [[Antoni Karol Ludwik de Lasalle]] ** Źródło: „Język polski”, tom 74, Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, 1994, s. 76. * Krwawe żarty. ** ''Blutige Witze.'' ** Autor: [[Karl Gerok]], ''Ave, Caesar, morituri te salutant'', 1859 * Od żartu krok tylko do waśni i gniewu. ** Autor: [[Horacy]] * Przez życie trzeba przejść z godnym przymrużeniem oka, dając tym samym świadectwo nieznanemu stwórcy, że poznaliśmy się na kapitalnym żarcie, jaki uczynił, powołując nas na ten świat. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Suchy chleb dla konia jest zabawny i był powtarzany przez dziesięciolecia jako słowny żart, zazwyczaj bez konieczności specjalnego kontekstu. Zresztą właśnie przecież na tym to polegało - na pojawianiu się poza kontekstem. Ni stąd, ni zowąd. ** Autor: Jerzy Bralczyk, ''Leksykon zdań polskich'' * Wielka sława to żart,<br />Książę błazna jest wart,<br />złoto toczy się w krąg,<br />z rąk do rąk, z rąk do rąk. ** Autor: [[Ignatz Schnitzer]], ''Baron cygański'', aria Sandora * Z (tym) nie ma żartów. ** Opis: powiedzenie' w miejsce wyrazu ''tym'' często podstawia się inny wyraz oznaczający coś, co może być groźne lub niebezpieczne. * Żart, satyra, ironia i głębsze znaczenie. ** ''Scherz, Satire, Ironie und tiefere Bedeutung.'' (niem.) ** Autor: [[Christian Dientrich Grabbe]], tytuł komedii, 1827 * Żart jest orężem bezbronnych. ** Autor: [[Alberto Moravia]] ** Źródło: Sławomir Kmiecik, ''Chichot [z] polityka''. ''Nowy dowcip polityczny'', wyd. Almapress, 1998, s. 7. * Żarty na bok, jak powiedział król Dezmod, gdy wśród uczty goście nagle zaczęli sinieć i umierać. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Pani Jeziora]]'' ** Postać: Wiedźmin Geralt ** Opis: o zarzucie paranoi stawianych mu przez Yarpena Zigrina. * Życie to pusty i głupi żart. ** ''Жизнь (…) такая пустая и глупая шутка.'' (ros.) ** Autor: [[Michaił Lermontow]], ''[[:s:I smutno i nudno|I smutno i nudno]]'' (1840) [[Kategoria:Humor]] o4qci1uhmbes9zbv5zpihjp4swnd4gf 645700 645667 2026-07-27T11:13:40Z Mrnr84201 7345 nowe przekierowanie 645700 wikitext text/x-wiki #REDIRECT: [[dowcip]] im395ez4lojam2zyxvof6wm30ebpyjk 0 1021 645655 645577 2026-07-26T17:55:43Z Mrnr84201 7345 skrócenie notki 645655 wikitext text/x-wiki [[Plik:Garczyński2.JPG|mały|{{center|Stefan Garczyński}}]] '''[[w:Stefan Garczyński (poeta)|Stefan Garczyński]]''' (1805–1833) – polski [[poeta]] [[romantyzm|romantyczny]]. * Blizny psychiczne ropieją dłużej niż fizyczne, a społeczne dłużej niż indywidualne. ** Zobacz też: [[blizna]] * By się zbliżyć do drugiego człowieka, trzeba oderwać się od siebie. ** Zobacz też: [[człowiek]] * By wierzyć w siebie, muszę mieć kogoś, kto we mnie wierzy. Czy jestem wyjątkiem? ** Zobacz też: [[wiara]] * Człowiek interesujący – ten, któremu mam dużo do powiedzenia. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Gdy dostrzeżesz iskierkę dobrej woli, dmuchaj w nią ile sił! * Gdyby doświadczenie uczyło, nie byłoby dyskusji. ** Zobacz też: [[doświadczenie]] * Idziesz na spotkanie ze starym przyjacielem i chcesz się przed nim otworzyć. Jeśli nie całkiem, to przynajmniej chcesz mu powiedzieć, co się w tobie kotłuje. Ale on spieszy się. Rozmawiacie o wszystkim i o niczym. Zostajesz bardziej samotny i pusty niż przed spotkaniem. ** Zobacz też: [[przyjaciel]], * Im kto ma większe poczucie humoru, tym większe musi mieć poczucie taktu. ** Zobacz też: [[humor]] * Im więcej dajemy, tym więcej mamy ochotę dawać. * Im więcej słów, tym mniej treści przypada na każde. ** Zobacz też: [[słowo]] * Jestem tyle wart, ile warta jest ulga, którą potrafię nieść i radość, którą potrafię sprawić. ** Zobacz też: [[radość]] * Każdemu może pomóc przejrzenie się w cudzych oczach i to niekoniecznie olśnionych. ** Zobacz też: [[oczy]] * Kto sądzi, że wszyscy są kłamcami i oszustami, sam sobie wystawia świadectwo. * Marzenie – kwiat, spełnienie – owoc nie zawsze smaczny. ** Zobacz też: [[kwiat]], [[marzenie]], [[owoc]], [[smak]] * Można się tak zamknąć w zimie, że nie dostrzeże się wiosny. ** Zobacz też: [[wiosna]], [[zima]] * Najtrudniej jest być tolerancyjnym wobec najbliższych. ** Zobacz też: [[tolerancja]] * Napięta uwaga słuchacza – to najcenniejszy komplement. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. * Nędzarz – człowiek, którego nie stać na bezinteresowność. * Nie pomaga, kto krytykuje przy świadkach. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[krytyka]] * Oszukiwany uczy się oszukiwać. * Postrach: człowiek, który nie ma nic do powiedzenia, ale nie wie o tym. ** Zobacz też: [[strach]] * Potrzebujemy towarzystwa, by siebie przeżywać i mierzyć. * Prostuje się kręgosłup, gdy przebiega po nim dreszcz podniecenia. ** Zobacz też: [[kręgosłup]] * Przegadanie jest od przemilczenia stokroć niebezpieczniejsze. ** Zobacz też: [[milczenie]] * Sumienie to coś więcej niż obawa, że ktoś widzi; to obawa, że sam nie zapomnę. ** Zobacz też: [[pamięć]], [[sumienie]] * Sądy o ludziach mówią więcej o sądzącym niż o sądzonym. * To nieprawda, że myśl jest najszybsza, u wielu osób język jest szybszy. ** Zobacz też: [[język (mowa)|język]], [[myślenie]] * Tyle o cierpieniach miłości, tyle o goryczach małżeństwa, a tak mało o słodyczach? Irytacje i dolegliwości są wymowniejsze od zadowolenia i spokoju. * Uczucie przerzuca nad przepaściami kładki, ale nie mosty. ** Zobacz też: [[most]] * Ujawniona różnica zdań pobudza myśli. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[różnica]], [[zdanie]] * Uśmiech i humor – to znak zwycięskiego górowania nad losem. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[los]], [[śmiech]], [[zwycięstwo]] * Zbyt wiele dla siebie wymaga ten, komu wszyscy wydają się egoistami. ** Zobacz też: [[egoista]] * Zupełny brak ograniczeń dotyczących własnej ekspresji może stanowić poważną przeszkodę w kontaktach międzyludzkich, tak jak nadmierne i sztywne ograniczenia. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[przeszkoda]] {{Wikisource|Stefan Garczyński|Stefana Garczyńskiego}} {{DEFAULTSORT:Garczyński, Stefan Florian}} [[Kategoria:Polscy poeci romantyczni]] [[Kategoria:Powstańcy listopadowi]] svnspcvksrge0i2ggge5wxn5vkev4ru 0 1216 645648 645580 2026-07-26T17:27:32Z Mrnr84201 7345 uzupełnienie cytatu 645648 wikitext text/x-wiki '''[[w:Ateizm|Ateizm]]''' – [[pogląd]] odrzucający [[Wiara|wiarę]] w [[Bóg|Boga]] jako sprzeczną z [[rozum]]em i nienaukową; tłumaczy zjawiska [[świat]]a bez odwoływania się do przyczyn nadnaturalnych; jako składnik refleksji [[Filozofia|filozoficznych]] łączy się ze stanowiskiem [[Racjonalizm|racjonalistycznym]] i materialistycznym. [[Plik:Atom of Atheism-Zanaq.svg|mały|{{center|Ateizm – jeden z symboli}}]] * Ateistą jestem z powodów moralnych. Uważam, że twórcę rozpoznajemy poprzez jego dzieło. W moim odczuciu świat jest skonstruowany tak fatalnie, że wolę wierzyć, iż nikt go nie stworzył. ** Autor: [[Stanisław Lem]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20110714102216/http://www.missourireview.com/content/dynamic/view_text.php?text_id=1299 wywiad dla The Missouri Review] * A może Bóg sobie mnie upatrzył na ateistę? ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]'' * Ateista podobnie jak chrześcijanin, utrzymuje, że wiemy, czy bóg jest czy go nie ma: chrześcijanin twierdzi, że wiemy, iż bóg jest, ateista – że wiemy, iż go nie ma. Tymczasem agnostyk zawiesza sąd, utrzymując, że nie ma dostatecznych podstaw, by przyjąć lub zaprzeczyć istnieniu boga. ** Autor: [[Bertrand Russell]], ''Kto to jest agnostyk?'' ** Zobacz też: [[Bóg]], [[agnostycyzm]], [[chrześcijaństwo]] * Ateista taki jak ja stoi natomiast na stanowisku: skoro żaden z podanych w historii dowodów istnienia Boga nie jest poprawny, co mogę udowodnić, nie mam żadnych powodów, aby w niego wierzyć. Jest to więc rodzaj wiary, ale nieco innej niż wiara religijna. ** Autor: [[Jan Woleński]], [https://wyborcza.pl/1,76842,12574673,Ksiazka_dla_studentow__Dowod_na_nieistnienie.html rozmowa Małgorzaty Niemczyńskiej, ''Książka dla studentów: Dowód na nieistnienie''], wyborcza.pl, 29 września 2012. * Ateista to człowiek nieposiadający niewidzialnego wsparcia. ** ''An atheist is a man who has no invisible means of support.'' (ang.) ** Autor: [[John Buchan]] * – Ateizm To Także Postawa Religijna – zahuczał Dorfl.<br />– Wcale nie! – zaprotestował funkcjonariusz Wizytuj. – Ateizm to zaprzeczenie istnienia boga!<br />– A Zatem Postawa Religijna. W Samej Rzeczy Bowiem Szczery Ateista Myśli O Bogu Bezustannie, Choć Istotnie W Terminach Negacji. Zatem Ateizm Jest Formą Wiary. Gdyby Ateista Naprawdę Nie Wierzył, Nie Przejmowałby Się Lub Nie Przejmowałaby Się Zaprzeczaniem. ** Autor: [[Terry Pratchett]], ''Na glinianych nogach'' * Będąc w Irlandii Północnej, zwierzyłem się, że jestem ateistą. Jedna z kobiet spytała: Ale to w Boga katolików czy w Boga protestantów pan nie wierzy? ** ''When I told the people of Northern Ireland that I was an atheist, a woman in the audience stood up and said, "Yes, but is it the God of the Catholics or the God of the Protestants in whom you don’t believe?"'' (ang.) ** Autor: [[Quentin Crisp]] * Czasem mnie diabeł kusi, by uwierzyć w Boga. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Istnieją pięćdziesiąt dwa kraje, w których ateizm jest karany śmiercią lub więzieniem. Większość Amerykanów negatywnie postrzega ateistów, a antyateistyczne uprzedzenia są bardziej rozpowszechnione niż antypatia wobec muzułmanów (na drugim miejscu), Afroamerykanów, osób LGBTQ, Żydów czy mormonów. ** Autor: [[Robert Sapolsky]], ''Zdeterminowany. Jak nauka tłumaczy brak wolnej woli'', tłum. Monika Popławska, Media Rodzina, Poznań 2024, ISBN 9788382656367, s. 295. * Jestem ateistą… dzięki Bogu! ** Autor: [[Luis Buñuel]] ** Źródło: „Le Monde”, 16 grudnia 1959 * Jestem ateistą i chwała Bogu za to! ** ''I’m an atheist and I thank God for it.'' (ang.) ** Autor: [[George Bernard Shaw]] * Jestem głęboko wierzącym ateistą. (…) Jest to poniekąd zupełnie nowy rodzaj religii. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Jestem pewny, że wiara jest wiosną świata tak, jak ateizm jest jego zimą. Ale w zimie zawarta jest zawsze wiosna. ** Autor: [[Pierre Tirard]] * Każdy myślący człowiek jest ateistą. ** Autor: [[Ernest Hemingway]], ''Pożegnanie z bronią'' * Kiedyś chciałem zostać ateistą, ale… oni nie mają żadnych świąt! ** ''I once wanted to become an atheist, but I gave up – they have no holidays.'' (ang.) ** Autor: [[Henny Youngman]] * Jej celem jest uświadomienie, że być ateistą, to aspiracja całkiem realna, świadcząca o odwadze i godna szacunku. Możesz być szczęśliwym, zrównoważonym moralnie i intelektualnie spełnionym ateistą! ** Autor: [[Richard Dawkins]] ** Opis: o książce ''Bóg urojony''. * Mój ateizm (…) jest prawdziwą pobożnością okazywaną wszechświatu i odrzuca jedynie bogów, których ludzie skroili na swoje podobieństwo, by służyli ich ludzkim interesom. ** Autor: [[George Santayana]] ** Źródło: Ben Dupré, ''50 teorii, które powinieneś znać',' Warszawa 2011, s. 96. * Nie ma wiary bez wątpliwości, ale wierzący może się pocieszyć, że nawet niewierzący czasem wątpi. ** Autor: [[Joseph Ratzinger]] ** Źródło: [https://www.gosc.pl/doc/7865420.Tegoroczny-noblista-z-fizyki-prowadzil-wyklady-na-temat-rozumu ''Tegoroczny noblista z fizyki prowadził wykłady na temat „rozumu i wiary”''], gosc.pl ** Zobacz też: [[wiara]], [[wątpliwości]] * Nie potrafię sobie wyobrazić Boga, który karze i nagradza stworzone przez siebie istoty i którego zamiary wzorowane są na ludzkich – słowem – Boga, który jest odbiciem ludzkich ułomności. Nie wierzę też, by człowiek mógł przetrwać po śmierci swego ciała, choć ludzie słabego ducha wierzą w takie rzeczy, kierowani strachem lub pożałowania godnym egotyzmem. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 330. * Odkryłem, że całkiem dobrą strategią, gdy ktoś pyta mnie, czy jestem ateistą, jest uświadomić mu, że on również jest ateistą, wszak nie wierzy w Zeusa, Apollona, Amona Ra, Mitrę, Baala, Thora, Wotana, Złotego Cielca ani w Latającego Potwora Spaghetti. Ja po prostu poszedłem o jednego Boga dalej. ** Autor: [[Richard Dawkins]], ''Bóg urojony'', s. 88. * Odrobina filozofii skłania człowieka do ateizmu, ale zagłębianie się w nią przywraca ludzki umysł religii. ** Autor: [[Francis Bacon]] * Ostatnio opublikowano sensacyjne dzienniki matki Teresy z Kalkuty, które okazały się zapisem wieloletniej, kompletnej bezwiary, właściwie ateizmu, czegoś zupełnie obcego ludziom wierzącym. ** Autor: [[Roman Kurkiewicz]] ** Źródło: ''Ateista, nie apostoł – wyznania byłego dominikanina. Wywiad z Romanem Kurkiewiczem'', w: ''Niezbędnik ateisty. Rozmowy Piotra Szumlewicza'', Warszawa 2010, s. 266. ** Zobacz też: [[Matka Teresa z Kalkuty]] * Panie, ta hipoteza była mi zbędna. ** Org.: ''Sire, je n’ai pas eu besoin de cette hypothèse''. (fr.) ** Autor: [[Pierre Simon de Laplace]] ** Opis: anegdotyczna odpowiedź na pytanie [[Napoleon Bonaparte|Napoleona]], dlaczego w swojej pracy o astronomii nie przywołał ani razu Boga. ** Zobacz też: [[hipoteza]] * Program nasz opiera się całkowicie na naukowym, i to właśnie materialistycznym światopoglądzie. Dlatego wyjaśnienie naszego programu nieodzownie obejmuje zarówno wyjaśnienie prawdziwych historycznych, jak i prawdziwych ekonomicznych źródeł otumanienia religijnego. Nasza propaganda nieodzownie obejmuje również propagandę ateizmu; wydawanie odpowiedniej literatury naukowej, (…) powinno obecnie stanowić jedną z dziedzin naszej działalności partyjnej. Trzeba będzie obecnie pójść zapewne za radą, jakiej udzielił niegdyś Engels niemieckim socjalistom: tłumaczyć i masowo rozpowszechniać francuską literaturę oświeceniową i ateistyczną XVIII wieku. ** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''Socjalizm a religia'', Studenckie Koło Filozofii Marksistowskiej (Uniwersytet Warszawski), Warszawa 2006, s. 4. * Pseudoniewierzący wyprzedzą w królestwie Bożym całe mnóstwo pseudowierzących. ** Autor: [[Władimir Sołowjow]], ''Listy paschalne'' * Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu. ** Autor: [[Karol Marks]], ''Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa'' (1844) * Religia to naturalny produkt uboczny funkcjonowania ludzkiego mózgu. ** Autor: [[Michael Brook]] * Są ludzie, którzy wierzą nie z miłości, ale jakby tylko dlatego, że ateizm zbankrutował… jakby z rozpaczy. ** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Rodzina Połanieckich]]'', tom III, rozdział 15 ** Opis: koncepcja profesora Waskowskiego. * W obliczu ogromu zła na świecie, byłoby bluźnierstwem posądzać Boga o istnienie. ** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]] * W okopach nie ma ateistów. ** Autor: [[William Thomas Cummings]] * „W okopach nie ma ateistów” – to nie jest argument przeciwko ateizmowi; to argument przeciwko okopom. ** Autor: [[James Morrow]] * W pewnym momencie przestałam wierzyć, zaczęłam myśleć. ** Autor: [[Uta Ranke-Heinemann]] ** Źródło: [[Marta Abramowicz]], ''Dzieci księży. Nasza wspólna tajemnica'', Warszawa 2018, s. 177. * Wiary autentycznej, ryzykującej, w liberalnym, egalitarnym i indywidualistycznym społeczeństwie już nie ma, a jeśli jest, to tylko w kulturowym skansenie. Niewiele dziś doprawdy dzieli wiarę od niewiary. Obie bywają płytkie i machinalne. Rzadki to ptak – człowiek prawdziwie wierzący. I rzadszy jeszcze jego negatyw – zaangażowany ateista walczący z wiarą i religią tak, jak kiedyś wyznania walczyły między sobą. ** Autor: [[Jan Hartman]], ''Duch się nam zapodział'', „Gazeta Wyborcza”, 23–25 kwietnia 2011. * Wszystkie dzieci rodzą się ateistami i nie mają pojęcia o Bogu. ** Autor: [[Paul d'Holbach]], ''Le Bon Sens'', Amsterdam 1772 * Zrozumiałem, że hipoteza Boga do niczego nie jest mi potrzebna, niczego mi nie tłumaczy, a właściwie przeszkadza mi w rozumieniu świata. Uświadomiłem sobie, że kompletnie nie pojmuję, jak mogłem funkcjonować w tamtej rzeczywistości, tak mocno w niej zanurzony. ** Autor: [[Roman Kurkiewicz]] ** Źródło: ''Ateista, nie apostoł – wyznania byłego dominikanina. Wywiad z Romanem Kurkiewiczem'', w: ''Niezbędnik ateisty. Rozmowy Piotra Szumlewicza'', Warszawa 2010, s. 266. '''Zobacz też:''' * [[nowy ateizm]] [[Kategoria:Filozofia religii]] [[Kategoria:Społeczeństwo]] 0yeaqon75kr7wgngvr6qug5v0583qoa 645649 645648 2026-07-26T17:29:07Z Mrnr84201 7345 poprawa linków 645649 wikitext text/x-wiki '''[[w:Ateizm|Ateizm]]''' – [[pogląd]] odrzucający [[Wiara|wiarę]] w [[Bóg|Boga]] jako sprzeczną z [[rozum]]em i nienaukową; tłumaczy zjawiska [[świat]]a bez odwoływania się do przyczyn nadnaturalnych; jako składnik refleksji [[Filozofia|filozoficznych]] łączy się ze stanowiskiem [[Racjonalizm|racjonalistycznym]] i materialistycznym. [[Plik:Atom of Atheism-Zanaq.svg|mały|{{center|Ateizm – jeden z symboli}}]] * Ateistą jestem z powodów moralnych. Uważam, że twórcę rozpoznajemy poprzez jego dzieło. W moim odczuciu świat jest skonstruowany tak fatalnie, że wolę wierzyć, iż nikt go nie stworzył. ** Autor: [[Stanisław Lem]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20110714102216/http://www.missourireview.com/content/dynamic/view_text.php?text_id=1299 wywiad dla The Missouri Review] * A może Bóg sobie mnie upatrzył na ateistę? ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]'' * Ateista podobnie jak chrześcijanin, utrzymuje, że wiemy, czy bóg jest czy go nie ma: chrześcijanin twierdzi, że wiemy, iż bóg jest, ateista – że wiemy, iż go nie ma. Tymczasem agnostyk zawiesza sąd, utrzymując, że nie ma dostatecznych podstaw, by przyjąć lub zaprzeczyć istnieniu boga. ** Autor: [[Bertrand Russell]], ''Kto to jest agnostyk?'' ** Zobacz też: [[Bóg]], [[agnostycyzm]], [[chrześcijaństwo]] * Ateista taki jak ja stoi natomiast na stanowisku: skoro żaden z podanych w historii dowodów istnienia Boga nie jest poprawny, co mogę udowodnić, nie mam żadnych powodów, aby w niego wierzyć. Jest to więc rodzaj wiary, ale nieco innej niż wiara religijna. ** Autor: [[Jan Woleński]], [https://wyborcza.pl/1,76842,12574673,Ksiazka_dla_studentow__Dowod_na_nieistnienie.html rozmowa Małgorzaty Niemczyńskiej, ''Książka dla studentów: Dowód na nieistnienie''], wyborcza.pl, 29 września 2012. * Ateista to człowiek nieposiadający niewidzialnego wsparcia. ** ''An atheist is a man who has no invisible means of support.'' (ang.) ** Autor: [[John Buchan]] * – Ateizm To Także Postawa Religijna – zahuczał Dorfl.<br />– Wcale nie! – zaprotestował funkcjonariusz Wizytuj. – Ateizm to zaprzeczenie istnienia boga!<br />– A Zatem Postawa Religijna. W Samej Rzeczy Bowiem Szczery Ateista Myśli O Bogu Bezustannie, Choć Istotnie W Terminach Negacji. Zatem Ateizm Jest Formą Wiary. Gdyby Ateista Naprawdę Nie Wierzył, Nie Przejmowałby Się Lub Nie Przejmowałaby Się Zaprzeczaniem. ** Autor: [[Terry Pratchett]], ''Na glinianych nogach'' * Będąc w Irlandii Północnej, zwierzyłem się, że jestem ateistą. Jedna z kobiet spytała: Ale to w Boga katolików czy w Boga protestantów pan nie wierzy? ** ''When I told the people of Northern Ireland that I was an atheist, a woman in the audience stood up and said, "Yes, but is it the God of the Catholics or the God of the Protestants in whom you don’t believe?"'' (ang.) ** Autor: [[Quentin Crisp]] * Czasem mnie diabeł kusi, by uwierzyć w Boga. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Istnieją pięćdziesiąt dwa kraje, w których ateizm jest karany śmiercią lub więzieniem. Większość Amerykanów negatywnie postrzega ateistów, a antyateistyczne uprzedzenia są bardziej rozpowszechnione niż antypatia wobec muzułmanów (na drugim miejscu), Afroamerykanów, osób LGBTQ, Żydów czy mormonów. ** Autor: [[Robert Sapolsky]], ''Zdeterminowany. Jak nauka tłumaczy brak wolnej woli'', tłum. Monika Popławska, Media Rodzina, Poznań 2024, ISBN 9788382656367, s. 295. * Jestem ateistą… dzięki Bogu! ** Autor: [[Luis Buñuel]] ** Źródło: „Le Monde”, 16 grudnia 1959 * Jestem ateistą i chwała Bogu za to! ** ''I’m an atheist and I thank God for it.'' (ang.) ** Autor: [[George Bernard Shaw]] * Jestem głęboko wierzącym ateistą. (…) Jest to poniekąd zupełnie nowy rodzaj religii. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Źródło: Janusz Fedirko, ''Einsteiniana'', „Alma Mater” nr 114, maj 2009, s. 80. * Jestem pewny, że wiara jest wiosną świata tak, jak ateizm jest jego zimą. Ale w zimie zawarta jest zawsze wiosna. ** Autor: [[Pierre Tirard]] * Każdy myślący człowiek jest ateistą. ** Autor: [[Ernest Hemingway]], ''Pożegnanie z bronią'' * Kiedyś chciałem zostać ateistą, ale… oni nie mają żadnych świąt! ** ''I once wanted to become an atheist, but I gave up – they have no holidays.'' (ang.) ** Autor: [[Henny Youngman]] * Jej celem jest uświadomienie, że być ateistą, to aspiracja całkiem realna, świadcząca o odwadze i godna szacunku. Możesz być szczęśliwym, zrównoważonym moralnie i intelektualnie spełnionym ateistą! ** Autor: [[Richard Dawkins]] ** Opis: o książce ''Bóg urojony''. * Mój ateizm (…) jest prawdziwą pobożnością okazywaną wszechświatu i odrzuca jedynie bogów, których ludzie skroili na swoje podobieństwo, by służyli ich ludzkim interesom. ** Autor: [[George Santayana]] ** Źródło: Ben Dupré, ''50 teorii, które powinieneś znać',' Warszawa 2011, s. 96. * Nie ma wiary bez wątpliwości, ale wierzący może się pocieszyć, że nawet niewierzący czasem wątpi. ** Autor: [[Joseph Ratzinger]] ** Źródło: [https://www.gosc.pl/doc/7865420.Tegoroczny-noblista-z-fizyki-prowadzil-wyklady-na-temat-rozumu ''Tegoroczny noblista z fizyki prowadził wykłady na temat „rozumu i wiary”''], gosc.pl ** Zobacz też: [[wiara]], [[wątpliwości]] * Nie potrafię sobie wyobrazić Boga, który karze i nagradza stworzone przez siebie istoty i którego zamiary wzorowane są na ludzkich – słowem – Boga, który jest odbiciem ludzkich ułomności. Nie wierzę też, by człowiek mógł przetrwać po śmierci swego ciała, choć ludzie słabego ducha wierzą w takie rzeczy, kierowani strachem lub pożałowania godnym egotyzmem. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 330. * Odkryłem, że całkiem dobrą strategią, gdy ktoś pyta mnie, czy jestem ateistą, jest uświadomić mu, że on również jest ateistą, wszak nie wierzy w Zeusa, Apollona, Amona Ra, Mitrę, Baala, Thora, Wotana, Złotego Cielca ani w Latającego Potwora Spaghetti. Ja po prostu poszedłem o jednego Boga dalej. ** Autor: [[Richard Dawkins]], ''Bóg urojony'', s. 88. * Odrobina filozofii skłania człowieka do ateizmu, ale zagłębianie się w nią przywraca ludzki umysł religii. ** Autor: [[Francis Bacon (filozof)|Francis Bacon]] * Ostatnio opublikowano sensacyjne dzienniki matki Teresy z Kalkuty, które okazały się zapisem wieloletniej, kompletnej bezwiary, właściwie ateizmu, czegoś zupełnie obcego ludziom wierzącym. ** Autor: [[Roman Kurkiewicz]] ** Źródło: ''Ateista, nie apostoł – wyznania byłego dominikanina. Wywiad z Romanem Kurkiewiczem'', w: ''Niezbędnik ateisty. Rozmowy Piotra Szumlewicza'', Warszawa 2010, s. 266. ** Zobacz też: [[Matka Teresa z Kalkuty]] * Panie, ta hipoteza była mi zbędna. ** Org.: ''Sire, je n’ai pas eu besoin de cette hypothèse''. (fr.) ** Autor: [[Pierre Simon de Laplace]] ** Opis: anegdotyczna odpowiedź na pytanie [[Napoleon Bonaparte|Napoleona]], dlaczego w swojej pracy o astronomii nie przywołał ani razu Boga. ** Zobacz też: [[hipoteza]] * Program nasz opiera się całkowicie na naukowym, i to właśnie materialistycznym światopoglądzie. Dlatego wyjaśnienie naszego programu nieodzownie obejmuje zarówno wyjaśnienie prawdziwych historycznych, jak i prawdziwych ekonomicznych źródeł otumanienia religijnego. Nasza propaganda nieodzownie obejmuje również propagandę ateizmu; wydawanie odpowiedniej literatury naukowej, (…) powinno obecnie stanowić jedną z dziedzin naszej działalności partyjnej. Trzeba będzie obecnie pójść zapewne za radą, jakiej udzielił niegdyś Engels niemieckim socjalistom: tłumaczyć i masowo rozpowszechniać francuską literaturę oświeceniową i ateistyczną XVIII wieku. ** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], ''Socjalizm a religia'', Studenckie Koło Filozofii Marksistowskiej (Uniwersytet Warszawski), Warszawa 2006, s. 4. * Pseudoniewierzący wyprzedzą w królestwie Bożym całe mnóstwo pseudowierzących. ** Autor: [[Władimir Sołowjow]], ''Listy paschalne'' * Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu. ** Autor: [[Karol Marks]], ''Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa'' (1844) * Religia to naturalny produkt uboczny funkcjonowania ludzkiego mózgu. ** Autor: [[Michael Brook]] * Są ludzie, którzy wierzą nie z miłości, ale jakby tylko dlatego, że ateizm zbankrutował… jakby z rozpaczy. ** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Rodzina Połanieckich]]'', tom III, rozdział 15 ** Opis: koncepcja profesora Waskowskiego. * W obliczu ogromu zła na świecie, byłoby bluźnierstwem posądzać Boga o istnienie. ** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]] * W okopach nie ma ateistów. ** Autor: [[William Thomas Cummings]] * „W okopach nie ma ateistów” – to nie jest argument przeciwko ateizmowi; to argument przeciwko okopom. ** Autor: [[James Morrow]] * W pewnym momencie przestałam wierzyć, zaczęłam myśleć. ** Autor: [[Uta Ranke-Heinemann]] ** Źródło: [[Marta Abramowicz]], ''Dzieci księży. Nasza wspólna tajemnica'', Warszawa 2018, s. 177. * Wiary autentycznej, ryzykującej, w liberalnym, egalitarnym i indywidualistycznym społeczeństwie już nie ma, a jeśli jest, to tylko w kulturowym skansenie. Niewiele dziś doprawdy dzieli wiarę od niewiary. Obie bywają płytkie i machinalne. Rzadki to ptak – człowiek prawdziwie wierzący. I rzadszy jeszcze jego negatyw – zaangażowany ateista walczący z wiarą i religią tak, jak kiedyś wyznania walczyły między sobą. ** Autor: [[Jan Hartman]], ''Duch się nam zapodział'', „Gazeta Wyborcza”, 23–25 kwietnia 2011. * Wszystkie dzieci rodzą się ateistami i nie mają pojęcia o Bogu. ** Autor: [[Paul d'Holbach]], ''Le Bon Sens'', Amsterdam 1772 * Zrozumiałem, że hipoteza Boga do niczego nie jest mi potrzebna, niczego mi nie tłumaczy, a właściwie przeszkadza mi w rozumieniu świata. Uświadomiłem sobie, że kompletnie nie pojmuję, jak mogłem funkcjonować w tamtej rzeczywistości, tak mocno w niej zanurzony. ** Autor: [[Roman Kurkiewicz]] ** Źródło: ''Ateista, nie apostoł – wyznania byłego dominikanina. Wywiad z Romanem Kurkiewiczem'', w: ''Niezbędnik ateisty. Rozmowy Piotra Szumlewicza'', Warszawa 2010, s. 266. '''Zobacz też:''' * [[nowy ateizm]] [[Kategoria:Filozofia religii]] [[Kategoria:Społeczeństwo]] 4j5iegayzc5eyr8g6e9b8h0kh4d7orf 0 1265 645691 637592 2026-07-26T22:45:29Z Zero 20 popr. Link, - (zbyt długie) 645691 wikitext text/x-wiki '''[[w:Wolność|Wolność]]''' – brak przymusu, sytuację, w której możemy dokonywać wyborów spośród wszystkich dostępnych opcji. {{indeksPL}} [[Plik:Medal za Waszą Wolność i Naszą1.jpg|mały|{{center|Medal za Waszą Wolność i Naszą}}]] ==A== * A wolność to nie jest port, nie adres i nie przystań<br />wolność, to ona po to może być, żeby z niej czasem<br />nie skorzystać… ** Autor: [[Andrzej Poniedzielski]], ''Piosenka o chyba jeszcze miłości'' ==B== * Bez praw nie może być prawdziwej wolności. ** Autor: [[Andrzej Frycz Modrzewski]] ** Źródło: [[Ignacy Chrzanowski]], ''Historia literatury niepodległej Polski'', wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1922, s. 121. * Bez równości nie ma wolności, bo tam, gdzie jednym nie wolno czynić tego, co drudzy czynić mogą, musi być z jednej strony niewola, a z drugiej despotyzm. ** Opis: manifest Towarzystwa Demokratycznego Polskiego. ** Zobacz też: [[równość]] * Bo kto siedzi w Ojczyźnie i cierpi niewolę, aby zachować życie, ten straci Ojczyznę i życie; a kto opuści Ojczyznę, aby bronił Wolności narażeniem życia swego, ten obroni Ojczyznę i będzie żyć wiecznie. ** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''Księgi pielgrzymstwa polskiego'' ** Zobacz też: [[ojczyzna]] * Brak wiary w wolny rynek jest brakiem wiary w wolność. ** Autor: [[Milton Friedman]] ** Posłuchaj: {{Audio|filename=Cytat-Brak-wiary Friedman-Trochimiuk.ogg|format=[[Ogg]]}} ==C== * Ceną wolności jest śmierć. ** Autor: [[Malcolm X]] ** Zobacz też: [[śmierć]] * Chciałbym, ażeby każdy z wielkim staraniem wybrał własną drogę i szedł naprzód właśnie nią, zamiast drogą ojca, matki czy sąsiada. ** Autor: [[Henry David Thoreau]] * Ci którzy rezygnują z Wolności w imię odrobiny tymczasowego bezpieczeństwa, nie zasługują na żadne z nich. ** ''They that can give up essential liberty to purchase a little temporary safety, deserve neither liberty nor safety''. (ang.) ** Autor: [[Benjamin Franklin]] ** Zobacz też: [[bezpieczeństwo]] * Ciało niewolnika należy do pana, ale jego duch jest wolny. ** Autor: [[Seneka]], ''De benficiis'' 3,18,2 * Cuda wolności! ona z niczego coś tworzy. ** Autor: [[Adam Jerzy Czartoryski]] ** Źródło: „Pamiętnik Literacki”, t. 62, Zakład im. Ossolińskich, 1978 ** Zobacz też: [[cud]] * Człowiek jest skazany na wolność. ** ''L’homme est condamné à etre libre.'' (fr.) ** Autor: [[Jean-Paul Sartre]], ''L’Etre et le néant'', cz. IV, rozdz. I, 1943 * Człowiek zyskuje wolność, gdy uwolni się od swego otoczenia. Tylko tak może zyskać jednostkowość. Krok ten musi jednak przypłacić szaleństwem. Ceną za wolność jest obłęd. ** Autor: [[Slavoj Žižek]], rozmowa Arno Widmanna, ''Cena wolności'', „Frankfurter Rundschau”, za: „Forum”, 23 stycznia 2012 * Czujemy się wolni, ponieważ brakuje nam bardzo języka, by wyartykułować nasze zniewolenie. ** Autor: [[Slavoj Žižek]], wstęp ''The Missing Ink'', w ''Welcome to the Desert of the Real!: Five Essays on September 11 and Related Dates'' (2002) ==D== * Dopóki wiara kwitła, szanowano prawa,<br />Była wolność z porządkiem i z dostatkiem sława. ** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Pan Tadeusz (poemat)|Pan Tadeusz]]'', księga XII, w. 114–115 * Drogi Kościoła i polskiej wolności rozejść się nie mogą, gdyż albo Kościół musiałby porzucić swą wieczną misję wyzwalania człowieka, albo Polska musiałaby ostatecznie wyrzec się swej tożsamości – czyli: przestać być sobą, albo wreszcie wolność, wpisana także, razem z chrześcijaństwem, z Kościołem w tę tożsamość – musiałaby zamienić się w swoją karykaturę. ** Autor: [[Andrzej Nowak]], Martyna Deszczyńska ** Źródło: [[Andrzej Nowak]], Martyna Deszczyńska, ''Kościół na straży polskiej niepodległości'', wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2018, ISBN 9788375532500, s. 302. ** Zobacz też: [[Polska]], [[Kościół katolicki w Polsce]] ==E== * Ekstremizm w obronie wolności nie jest złem, umiarkowanie w obronie sprawiedliwości nie jest cnotą. ** Autor: [[Barry Goldwater]] ==G== * Gdy bieda wciąż trwa, nie ma prawdziwej wolności. ** Autor: [[Nelson Mandela]] ** Źródło: ''Mandela w oczach rysowników'', za: „Forum”, 20 grudnia 2013. ** Zobacz też: [[bieda]] * Geniusz ludzki może oddychać swobodnie tylko w atmosferze wolności. ** Autor: [[John Stuart Mill]] ==I== * Im lepiej zrozumiesz, na czym polega wolność, tym mniej będziesz z wolności korzystał. ** Autor: [[John Fowles]] * Istnieje tylko jedna droga do autentycznego spełnienia wolności – rzutowanie jej pozytywnym czynem ku ludzkiemu społeczeństwu. ** Autor: [[Simone de Beauvoir]] * Istotną i konieczną cechą wolności jest to, iż jest usytuowana. ** Autor: [[Jean-Paul Sartre]], ''Czym jest literatura'', 1947 ==J== * Jak gdzieś jedzie czołg, a ludzie ostrzeżeni się nie usuwają – to ich prawo. Wolny człowiek w wolnym kraju ma prawo dać się rozjechać. ** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]] * Jako katolik dziękuję Bogu za heretyków. Herezja to tylko inne określenie wolności myśli. ** Autor: [[Graham Greene]] ** Zobacz też: [[herezja]], [[Bóg]] * Jan Paweł II nalegał na powiązanie prawdziwej ludzkiej wolności z prawdą, zwłaszcza z prawdą moralną. Życie w prawdzie było dla niego niezbędne do szlachetnego życia w wolności. ** Autor: [[George Weigel]] ** Źródło: [https://wszystkoconajwazniejsze.pl/prof-george-weigel-jan-pawel-ii-jeden-z-wielkich-wyzwolicieli/ ''Jan Paweł II - jeden z wielkich wyzwolicieli''], wszystkoconajwazniejsze.pl * Jasno sobie powiedzmy, że wszyscy ludzie pragną swobody i nienawidzą niewolnictwa, powtórzmy ten truizm jeszcze raz, wbijmy sobie w głowę, że będą pierwszego pragnęli, że będą drugiego nienawidzili, że nie zmieni się to nigdy, bo nie może (…). ** Autor: [[Jacek Bocheński]], ''Boski Juliusz'' * Jesteśmy rządem republikańskim, prawdziwa wolność nigdy nie występuje w despotyzmie lub w skrajnej demokracji. ** Autor: [[Alexander Hamilton]] * Jedność, jedność! To jest pierwszy<br />Do wolności krok! Rozbici –<br />Służyć musim, lecz złączeni<br />Przemożemy swych ciemięzców!<br /><br />Jedność, jedność – a zwyciężym!<br />(…) ** Autor: [[Heinrich Heine]], [http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Atta_Troll_-_Sen_nocy_letniej&useskin=monobook ''Atta Troll. Sen nocy letniej 1841–1842''] (poemat), rozdz. VI, tłum. [[Maria Konopnicka]] ** Opis: przemyślenia Atty Trolla. * Jeśli nie jesteś gotowy umrzeć za wolność, wyrzuć to słowo ze swojego słownika. ** ''If you’re not ready to die for it, put the word "freedom" out of your vocabulary.'' (ang.) ** Autor: [[Malcolm X]], „Chicago Defender”, 28 listopada 1962 * Jeśli stoję przed wyborem: naród czy prawda, naród czy wolność, wybieram prawdę i wolność. ** Autor: [[Tomas Venclova]] * Jeśli umiemy dać ukochanej osobie wolność, ona będzie chciała do nas wracać. ** Autor: [[Alicja Bachleda-Curuś]], „Viva!” nr 12, czerwiec 2007 * Jeżeli człowiek ma być wolny, musi zawładnąć ekonomizmem, który dotychczas nim włada; inaczej wszelkie wyzwolenia powstaną w dziedzinie iluzji. ** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Kultura i życie'' * Jeżeli historia jest historią wolności – wedle określenia Hegla – to formuła ta dotyczy całych dziejów rodzaju ludzkiego, wszystkich czasów i krajów; wolnością byłaby nawet historia wschodnich satrapii. Wolność oznacza w tym wypadku tylko „ruch”, rozwój, dialektykę. Również i historia satrapii wschodnich była wolnością, gdyż była ruchem i rozwojem – zresztą satrapie runęły. Ponadto historia jest wolnością w tej mierze, w jakiej jest walką między wolnością a autorytetem, między rewolucją a zachowawczością, walką, w której wolność i rewolucja stopniowo biorą górę nad władzą i zachowawczością. ** Autor: [[Antonio Gramsci]], ''Zeszyty filozoficzne'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991, ISBN 8301101873, s. 30. ** Zobacz też: [[historia]] ==K== * Kiedy wmawiano nam, że przez wolność rozumiemy wolną konkurencję, niewiele robiliśmy, żeby zdementować to monstrualne łgarstwo, a bardzo często postępowaliśmy tak, jakbyśmy wierzyli, iż w powojennym konflikcie pomiędzy Zachodem, a „rewolucyjnymi” krajami Wschodu chodzi wyłącznie o zamożność. Bogactwo i ekonomiczny dobrobyt to owoce wolności, twierdziliśmy, choć pierwsi powinniśmy wiedzieć, że taki rodzaj „szczęścia” stanowił dobrodziejstwo Ameryki na wiele lat przed rewolucją, a jego przyczyną była naturalna obfitość i dostatek w warunkach „łagodnego rządu” – nie zaś wolność polityczna ani też nieskrępowana, rozpasana inicjatywa kapitalizmu, która wszędzie tam, gdzie brakło naturalnego bogactwa, wiodła do nieszczęścia i masowej nędzy. ** Autor: [[Hannah Arendt]] * Krańcowa wolność prowadzi narody i jednostki do skrajnego niewolnictwa. ** ''Nimiaque illa libertas et populis et privatis in nimiam servitutem cadit.'' (łac.) ** Autor: [[Cyceron]], ''O republice'' (''De re publica''), I, 68 ** Zobacz też: [[niewolnictwo]] * Krzyczeć „wolność” jest przyjemnie, a jak ona przychodzi, to potem ludzie szukają ojca Rydzyka, żeby powiedział, kto tam konspiruje i przeszkadza. Fundamentalizm jest ubocznym produktem wolności. Bo wolność przychodzi zawsze łącznie z ryzykiem i niepewnością. Nie można mieć wolności bez niepewności. ** Autor: [[Zygmunt Bauman]], rozmowa Tomasza Kwaśniewskiego, ''Więc będzie wojna?'', „Gazeta Wyborcza”, 14–15 kwietnia 2012 * Kto chce wolności bez zamieszek, chce deszczu bez burzy. ** Autor: [[Mark Twain]] * Ku wolności wyswobodził nas Chrystus. A zatem trwajcie w niej i nie poddawajcie się na nowo pod jarzmo niewoli! ** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', ''List św. Pawła do Galatów'' 5, 1 ==L== * Ludzka wolność ludzi polega zaledwie na tym, że człowiek zna swoje pragnienia, nie zna natomiast przyczyn, które je wywołują. ** Autor: [[Baruch Spinoza]] ==Ł== * Łatwiej jest walczyć o wolność, niż doświadczać wszystkich jej przejawów. ** Autor: [[Jerzy Skoczylas (dziennikarz)|Jerzy Skoczylas]], [https://web.archive.org/web/20060603195632/http://serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,3259644.html „Gazeta Wyborcza”, 4 kwietnia 2006] ==M== * Mając wolność, kwiaty, książki i księżyc, któż nie byłby w pełni szczęśliwy? ** ''With freedom, flowers, books and the moon, who could not be perfectly happy?'' (ang.) ** Autor: [[Oscar Wilde]] * Miłość stanowi spełnienie wolności, a równocześnie do jej istoty należy przynależeć – czyli nie być wolnym, albo raczej być wolnym w sposób dojrzały! Jednakże tego „nie-bycia-wolnym” w miłości nigdy nie odczuwa się jako niewoli, nie odczuwa jako niewoli matka, że jest uwiązana przy chorym dziecku, lecz jako afirmację swojej wolności, jako jej spełnienie. Wtedy jest najbardziej wolna! Oddanie w niewolę wskazuje więc na „szczególną zależność”, na świętą zależność i na „bezwzględną ufność”. Bez tej zależności świętej, bez tej ufności heroicznej, życie ludzkie jest nijakie! ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/homilia-jana-pawla-ii-z-4-czerwca-1979-na-jasnej-gorze ''Homilia Jana Pawła II z 4 czerwca 1979 na Jasnej Górze''], teologiapolityczna.pl, 4 czerwca 2021. * Moja najwyższa wolność polega na tym, iż w każdej sekundzie mogę postawić sobie hamletowskie pytanie ''być, albo nie być?'' – i swobodnie na nie odpowiedzieć. ** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''Dzienniki'' * Mamy wolność słowa. To także wolność pisania i wygłaszania dziesięciu komentarzy dziennie, oczywiście niezwykle rzetelnych i głębokich. Również wolność bełkotu i wolność psucia mediów poprzez jego promowanie. Mamy też wolność megalomanii, wypowiadania nieznoszącym sprzeciwu tonem, opinii na dowolny temat. Ale także społeczeństwu przysługuje wolność. Np wolność pukania się w czoło. Przed ostatnimi wyborami udało nam się skorzystać z tej wolności z pożytkiem dla naszego kraju. ** Autor: [[Piotr Lisiewicz]], „Gazeta Polska” nr 7, 14 lutego 2007 ** Opis: o polskim [[dziennikarz|dziennikarstwie]]. * Moim zdaniem wolność nie polega na mieszkaniu w domu ludzi, których zabiłem. ** Autor: [[Orson Scott Card]], ''Gra Endera'' ** Zobacz też: [[dom]] * Myślę, że wolność jest czymś, co trzeba zdobyć i że wyzwolenie bardzo boli. Dlatego mam gigantyczny problem z dominującą dziś etyką, która opiera się na samorealizacji – „Musisz pozostać wierny samemu sobie”. Tymczasem, jeżeli chcesz być wierny samemu sobie, musisz zreprodukować całe to g...o, które jest w środku. Przecież w nas samych są także rzeczy odrażające. Jestem starym lewakiem. Ale na poziomie psychologicznym mam konserwatywną i pesymistyczną wizję człowieka – w każdym z nas jest coś strasznego i za wszelką cenę musimy to zniszczyć. ** Autor: [[Slavoj Žižek]], ''Jeżeli Boga nie ma, wszystko jest zakazane'', „Europa”, 24 marca 2007. ** Zobacz też: [[człowiek]], [[samorealizacja]] ==N== * Nadmiar wolności jest niewolnictwem, bo jeśli nie ma już władzy, a więc silni nie są ograniczani, to zgodnie z prawem pięści słabi tracą prawa. Wzrost wolności nie tylko prowadzi do niewoli, ale sam w sobie jest niewolnictwem. ** Autor: [[Heinrich von Treitschke]] * Najbardziej udaną tyranią jest nie ta, która w celu zniewolenia używa siły, lecz ta, która odbiera wszelką wiedzę na temat tego jak wygląda wolność, czyniąc ją niepojętą, ta, która odbiera wszelką świadomość tego, że istnieją inne drogi, ta, która odbiera poczucie jakiejkolwiek zewnętrznej rzeczywistości. ** Autor: [[Allan Bloom]] ** Zobacz też: [[tyrania]] * Najważniejsza w życiu człowieka jest wolność – bez względu na to, czy jesteś z kimś, czy sam. ** Źródło: ''[[39 i pół]]'', odcinek 8 * Prawdziwa wolność polega na posłuszeństwie. ** ''La vraie liberté consiste dans l’obéissance.'' (fr.) ** Autor: [[Émile Baumann]], francuski pisarz katolicki, ''Intermèdes'' (1927) * Nasz kodeks moralny jest absolutnie nowy. (…) nam wszystko wolno, ponieważ jako pierwsi na świecie wyciągamy miecz nie w celu zniewolenia, lecz w imię wolności i wyzwolenia spod ucisku. ** Autor: [[Włodzimierz Lenin]], „Krasnyj Miecz”, 18 sierpnia 1919, cyt. za: Roman Bäcker, ''Policja polityczna'', w: ''Totalitaryzm. Geneza. Istota. Upadek'', Toruń 1992. * Naturalna dążność człowieka do wolności jest niezniszczalna, można ją zdławić, ale nie sposób zniszczyć. Totalitaryzm nie może wyrzec się przemocy. Zginąłby, gdyby się jej wyrzekł. Wieczna, nieustanna, bezpośrednia czy zamaskowana przemoc jest podstawą totalitaryzmu. Człowiek bowiem nie wyrzeknie się wolności. Ten wniosek rozjaśnia nasz czas, daje nadzieję na przyszłość. ** Autor: [[Wasilij Grossman]], ''Życie i los'' * Nie chciałbym, aby ktokolwiek przyswajał sobie mój sposób życia z jakiegokolwiek powodu, albowiem po pierwsze, zanim się tego sposobu względnie dobrze nauczy, ja już mogę sobie znaleźć inny, po drugie zaś, pragnę, aby na świecie było jak najwięcej ludzi o własnych dążeniach. ** Autor: [[Henry David Thoreau]] * Nie można człowieka pozbawić cząstki wolności, nie pozbawiając go wolności całkowicie. ** Autor: [[Michał Bakunin]], ''Pisma wybrane'', Warszawa 1968 * Nie można oddzielić pokoju od wolności. Ponieważ nikt nie będzie spokojny, jeśli nie ma wolności. ** Autor: [[Malcolm X]] ** Zobacz też: [[pokój]] * Nie można pojmować wolności jako wolności od ducha, od sumienia i od wszelkiej wiary. ** Autor: [[Iwan Iljin]] ** Źródło: Katarzyna Krasucka, [https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/13879/1/K_Krasucka_Iwan_Iljin_i_jego_doktryna.pdf ''Iwan Iljin i jego doktryna o sprzeciwianiu się złu siłą''], Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2011, ISBN 9788374312851, s. 24. * Nie można zagrać „Pieśni Wolności” przy pomocy instrumentu przemocy. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]'' * Nie przyjemność, nie chwała, nie władza – wolność, wyłącznie wolność. ** Autor: [[Fernando Pessoa]], ''Księga niepokoju'' * Nie urodziłem się po to, aby ktoś mnie zniewalał! ** Autor: [[Henry David Thoreau]] * Nienawidzę wolności – zmusza do dokonywania wyboru. ** Autor: [[Salvador Dalí]] * Nieposłuszeństwo jest prawdziwą podstawą wolności, posłuszni muszą być niewolnicy. ** Autor: [[Henry David Thoreau]] * Niespożytą przewagę moralną nad wrogiem dało przede wszystkim umiłowanie wolności. ** Autor: [[Adam Borkiewicz]] ** Opis: o umiłowaniu wolności przez powstańców w [[Powstanie warszawskie|powstaniu warszawskim 1944]]. ** Źródło: Adam Borkiewicz, ''Powstanie warszawskie: zarys działań natury wojskowej'', Warszawa 1969, s. 553. * Nikt nie zwalcza wolności, zwalcza co najwyżej wolność innych. ** Autor: [[Karol Marks]] ==O== * O wolności, jakież zbrodnie popełnia się w twoim imieniu! ** Autor: [[Madame Roland]], ścięta podczas rewolucji francuskiej ** Zobacz też: [[ostatnie słowa]] ==P== * Prawa rynku są dla Marksa tylko pewną grą puszczonych samopas ludzkich artefaktów: czymś w rodzaju ruletki. Gracz w ruletkę regularnie powierza swój los siłom, których nie kontroluje – ale bynajmniej nie staje się od tego bardziej wolny. Z każdą grą zwiększa natomiast wolność właściciela kasyna. ** Autor: [[Piotr Graczyk]], ''O bogu młodego Marksa'', „Kronos” nr 4(15)/2010 ** Zobacz też: [[Karol Marks]] * Prawdziwa wolność i demokracja jest niemożliwa, jeżeli odrzuci się Chrystusa i jego wartości, który On wniósł w dzieje człowieka. Demokracja nie może istnieć, jeżeli nie respektuje się prawdy o godności człowieka, którą objawił Jezus Chrystus. ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Źródło: [https://trwajciewmilosci.pl/oredzie-jana-pawla-ii-do-polakow/ ''Orędzie Jana Pawła II do Polaków''], trwajciewmilosci.pl, 14 marca 2023. ** Zobacz też: [[Jezus Chrystus]] * Prawdziwa wolność to wtedy, kiedy człowiek może decydować, jak chce żyć. ** Autor: [[Hans Hellmut Kirst]] * Póki nie znasz takiej wolności, której bronią się nie zdobędzie ani nie utraci, która z tych samych źródeł wypływając, co pobożność, sprawiedliwość, umiarkowanie i wszelka prawdziwa cnota, zagości w twoim sercu jako skarb najdroższy i jedyny, wtedy bądź pewnym, że prędzej czy później ktoś, bez broni nawet się obywając, wywłaszczy cię z wolności, którą tak się puszysz i przechwalasz, żeś ją zdobył bronią. ** Autor: [[John Milton]], ''Druga obrona'' ==R== * Religia – każda religia i każda święta księga – jest w demokracji przedmiotem krytyki, a czasem też i kpiny. Może to być bolesne i trudne, każdy bowiem, kto czuje, że coś mu najdroższego nie jest podzielane przez innych, musi pogodzić się z poczuciem przegranej. Ale taka jest istota wolnego społeczeństwa – prawo wierzących jest także prawem niewierzących i prawem odszczepieńców. Nikt nie może żądać wolności dla siebie i nie chcieć bronić tej wolności dla innych. ** Autor: [[Ayaan Hirsi Ali]] ** Źródło: spotkanie z okazji Dnia Wolności Prasy w Stowarzyszeniu Dziennikarzy Holenderskich, 3 maja 2005 ** Zobacz też: [[demokracja]], [[religia]] ==S== * Siła rodzi się z przymusu, a umiera z wolności. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Słowo „niewola”, które nas zawsze boli, w tym jednym miejscu nas nie boli. W tym jednym odniesieniu napełnia nas ufnością, radością posiadania wolności! Tutaj zawsze byliśmy wolni! ** Autor: [[Jan Paweł II]] ** Opis: o wolności i [[Jasna Góra|Jasnej Górze]]. ** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/homilia-jana-pawla-ii-z-4-czerwca-1979-na-jasnej-gorze ''Homilia Jana Pawła II z 4 czerwca 1979 na Jasnej Górze''], teologiapolityczna.pl, 4 czerwca 2021. * „Sprawiedliwe społeczeństwo” to społeczeństwo trwale wyczulone na wszelkie przypadki niesprawiedliwości i zawsze skwapliwe do podjęcia działań je korygujących, bez czekania na porozumienie co do uniwersalnego modelu sprawiedliwości. W nieco innych i być może prostszych słowach, idzie tu o społeczeństwo dbające o dobro klas najniższych; poprzez „dobro” rozumiemy tu możność praktyczną realizacji formalnego ludzkiego prawa do godnego bytu – a więc przekształcenia „wolności de iure” w „wolność de facto”. ** Autor: [[Zygmunt Bauman]] * Swoboda jest zawsze swobodą nad czymś, być swobodnym od czegoś znaczy zrzekać się i wyrzekać, – najbardziej obłudna forma zależności. ** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Kultura i życie''. * Szukając zaspokojenia potrzeby bezpieczeństwa, rezygnujemy często z wolności. Wolność bowiem zmusza do podejmowania decyzji i uniemożliwia bezpieczne trwanie w kokonie spokoju. ** Autor: [[Maria Szyszkowska]] ==T== * Tkwijcie, bransolety, na jej rękach ciasno, bo niewolnikowi dała wolność własną. ** Autor: [[Andrej Sládkovič]], ''[[Maryna]]'' * To był czas strachu. Dziś jest czas wolności. Chciałbym żebyście to wiedzieli. Idąc w tym marszu i twierdząc, że dziś wolność jest zagrożona idziecie w innym kierunku niż sądzicie (…) Wy maszerujecie właśnie dlatego bez żadnych przeszkód, że wolność w Polsce istnieje. Nie ona jest dzisiaj zagrożona. Zagrożeniem są plany, które w gruncie rzeczy godzą w wolność. Bo pamiętajcie państwo, że prawo do pracy to też wolność. ** Autor: [[Jarosław Kaczyński]] ** Opis: w Stoczni Szczecińskiej, 6 maja 2017, o wolności w czasach rządów [[Platforma Obywatelska|Platformy Obywatelskiej]] 2007–2015 i podczas rządów [[Prawo i Sprawiedliwość|Prawa i Sprawiedliwości]] od 2015. ** Źródło: [https://niezalezna.pl/98308-jedno-zdanie-jaroslawa-kaczynskiego-podwazylo-cala-ideologie-marszu-wolnosci ''To jedno zdanie Jarosława Kaczyńskiego podważyło całą ideologię „Marszu Wolności”''], niezalezna.pl, 6 maja 2017 * To właśnie była wolność – czuć to, czego pragnęło jej serce, nie bacząc na to, co pomyślą inni. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]'' * Tylko słowo wolność potrafi mnie jeszcze porwać. ** Autor: [[André Breton]], ''[[Manifest surrealizmu]]'' * Tylko sukces może dać ci wolność. ** Autor: [[Tanith Lee]] ==U== * Uważamy za oczywiste następujące prawdy: że wszyscy ludzie są stworzeni równymi, że Stwórca obdarzył ich określonymi, nienaruszalnymi prawami, a wśród praw tych jest życie, wolność i dążenie do szczęścia. ** Opis: fragment ''Deklaracji niepodległości USA'' z 1776. ** Źródło: [http://www.polishweeklychicago.com/zycie-wolnosc-i-dazenie-do-szczescia/ ''Życie, wolność i dążenie do szczęścia''], polishweeklychicago.com, 4 lipca 2016. ** Zobacz też: [[człowiek]], [[prawa człowieka]], [[równość]], [[stwórca]], [[szczęście]], [[życie]] ==W== * Wolność to poczucie, że żyje się w kraju, który się rozwija. ** Autor: [[Jarosław Kaczyński]] ** Opis: w Stoczni Szczecińskiej, 6 maja 2017, o wolności w czasach rządów [[Platforma Obywatelska|Platformy Obywatelskiej]] 2007–2015 i podczas rządów [[Prawo i Sprawiedliwość|Prawa i Sprawiedliwości]] od 2015. ** Źródło: [https://niezalezna.pl/98308-jedno-zdanie-jaroslawa-kaczynskiego-podwazylo-cala-ideologie-marszu-wolnosci To jedno zdanie Jarosława Kaczyńskiego podważyło całą ideologię „Marszu Wolności”], niezalezna.pl, 6 maja 2017 ** Zobacz też: [[afera podsłuchowa w Polsce (2014-2015)]] * '''Wojna wychowuje do wolności.''' Czymże bowiem jest wolność! Tym, że człowiek chce być odpowiedzialny za siebie. Że utrzymuje dystans, który dzieli ludzi. Że staje się coraz bardziej obojętny wobec mozołu, srogości, niedostatków, nawet wobec życia. Że dla swej sprawy jest gotowy poświęcić ludzi, włącznie z samym sobą. Wolność oznacza, że męskie instynkty, które cieszy wojna i zwycięstwo, panują nad innymi instynktami, na przykład nad instynktem „szczęścia”. Człowiek, który stał się wolny tym bardziej duch, który stał się wolny, pogardliwie pomiata dobrym samopoczuciem, o którym marzą kramarze, chrześcijanie, krowy, kobiety, Anglicy i inni demokraci. Człowiek wolny jest wojownikiem. – Czym się mierzy wolność u jednostek i u narodów? Oporem, który człowiek musi pokonywać, mozołem, który musi płacić, by pozostawać u góry. Kto chce znaleźć najwyższy typ człowieka wolnego, niech go szuka tam, gdzie stale jest pokonywany najwyższy opór: o krok od tyranii, na progu groźby poddaństwa. ** Autor: [[Friedrich Nietzsche]], ''Zmierzch bożyszcz'' * Wolności siewca w rolę pustynną<br />Wyszedłem rankiem, za gwiazd;<br />Ręką przeczystą, ręką niewinną<br />W bruzd zbronowanych piach<br />Płodne rzucałem ziarno –<br />Trud poszedł jednak na marne,<br />Myśl tylko błogą straciłem i czas. ** ''Свободы сеятель пустынный,<br />Я вышел рано, до звезды;<br />Рукою чистой и безвинной<br />В порабощенные бразды<br />Бросал живительное семя –<br />Но потерял я только время,<br />Благие мысли и труды…'' (ros.) ** Autor: [[Aleksander Puszkin]], wiersz ''[[s:Wolności siewca|Wolności siewca]]'' * Wolność bez ''socjalizmu'' to przywilej i niesprawiedliwość (…) ''socjalizm'' bez wolności to niewola i brutalność. ** Opis: o [[anarchizm]]ie i [[komunizm|marksizmie]]. ** Autor: [[Michał Bakunin]], ''Pisma wybrane'', Warszawa 1968 * Wolność brzmi jak radosny ludzi śmiech<br />Którzy wolność swą zdobyli na obronę<br />Zwycięstwa, mądrości, prawdy i miłości<br />Spokoju, szczęścia, zdrowia i godności. ** Autor: [[Marek Grechuta]] * Wolność dla liberalizmu jest naturalnym atrybutem oraz niezbywalnym prawem każdego człowieka. ** Autor: por. [[Franciszek Draus]], ''Liberalizm a chrześcijaństwo'', „Znak” nr 425–426 (1990), s. 33. * Wolność fascynuje i napawa lękiem, dlatego zmusza, by nasza postawa wobec niej nie była nieokreślona. ** Autor: [[Józef Tischner]] * Wolność, godność, honor – tego nic nie zastąpi.<br />Powstańcom chwała, Warszawa nie zapomni. ** Autor: [[Wilku]] ** Źródło: utwór ''63 dni chwały'' na albumie ''Droga'' grupy [[Hemp Gru]] ** Zobacz też: [[godność]], [[honor]], [[powstanie warszawskie]], [[Warszawa]] * Wolność istnieje tylko wtedy, kiedy może być zrealizowana. Kiedy bohater jednej z powieści wybiera ciężki los w zwyczajnym obozie, mimo że za cenę pewnych ustępstw mógłby żyć wygodniej, to właśnie wykorzystuje ten minimalny zakres wolności, jaki mu pozostał, wolność zostaje zrealizowana. ** Autor: [[Marcin Król]], ''Słownik demokracji'', wyd. IV, Res Publica, Warszawa 1991, s. 101. * Wolność jest niebezpieczna, ale większość ludzi jest w stanie polubić jej smak. ** Autor: [[George R.R. Martin]], ''[[Nawałnica mieczy]]'' * Wolność jest zawsze dotknięta koniecznością kompromisu. Wolność absolutna, która jednocześnie godzi obie strony, jest niemożliwa. Granice są przedmiotem nieustannych sporów. Ciągle będziemy negocjować, kłócić się. Każde rozwiązanie będzie zadowalało kogoś, a wściekało kogoś innego. Każde rozwiązanie będzie wystawione na falę zmiennych mód. Raz będzie to najlepsze rozwiązanie z możliwych, za chwilę pojawi się następne, lepsze. Ten spór o granice między dozwolonym i niedozwolonym, moralnym i niemoralnym będzie trwał, bo tych granic nie da się ustalić raz na zawsze, a ludzie nigdy nie przestaną próbować tego robić. ** Autor: [[Zygmunt Bauman]] ** Źródło: ''Księga cytatów 2013'', „Gazeta Wyborcza”, 21–22 grudnia 2013. * Wolność myśli jest jedyną gwarancją obrony przed zakażeniem ludzi masowymi mitami, które za sprawą nieuczciwych hipokrytów i demagogów mogą doprowadzić do krwawej dyktatury. ** Autor: [[Andriej Sacharow]] * „Wolność”. Po namyśle zrozumiałem, że owo tajemnicze słowo w istocie rzeczy nie oznacza nic innego jak tylko… „wolność wyboru śmierci”. Taka teza może, bez wątpienia, gorszyć, a to dlatego, że życie jest pewnym obowiązkiem: czyż katolicy (życie jest święte, bo dane nam od Boga) i komuniści (trzeba żyć, by spełnić nasz obowiązek względem społeczeństwa) nie są co do tego zgodni? Z tym się zgadza także przyroda, a po to, by wspomóc nas w tym naszym miłosnym przywiązaniu do życia, wyposażyła nas w „instynkt samozachowawczy”. Jednakże w odróżnieniu od katolików i komunistów przyroda jest niejednoznaczna: wyposaża nas bowiem również w instynkt przeciwny, czyli w pragnienie śmierci. ** Autor: [[Pier Paolo Pasolini]], ''Kino niepopularne'' * Wolność to prowadzący do samookaleczenia zamach na zachowawczość. Wolności nie można zatem manifestować inaczej jak tylko przez duże lub małe męczeństwo. A każdy męczennik zadaję mękę sobie samemu ręką zachowawczo nastawionego oprawcy. ** Autor: [[Pier Paolo Pasolini]], ''Kino niepopularne'' * Wolność! ty najpierwsza z własności człowieka,<br />Bez której inne nikną i szczęście ucieka… ** Autor: [[Adam Jerzy Czartoryski]] * (…) wolność ma wysoką cenę, równie wysoką jak niewola. Jedyna różnica polega na tym, że tę cenę płaci się z przyjemnością i z uśmiechem, nawet jeśli czasem bywa to uśmiech przez łzy. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Zahir'' * Wolność jest możliwa tylko pomiędzy równymi sobie. ** Autor: [[Hannah Arendt]] * Wolność jest najtańszą, najskuteczniejszą i najlepszą sztuką rządzenia i gospodarowania. ** Autor: [[Ferdynand Zweig]] * Wolność jest to prawo czynienia wszystkiego, co nie szkodzi innym. ** Autor: [[Karol Marks]] * Wolność nie znaczy, że można poruszać się po niewłaściwej stronie ulicy. ** Autorka: [[Indira Gandhi]] * Wolność tylko dla zwolenników rządu, tylko dla członków partii – choćby nawet byli nie wiadomo jak liczni – nie jest wolnością. Wolność jest zawsze wolnością dla myślących inaczej. ** Autor: [[Róża Luksemburg]] * Wolność, która ma jakieś granice, przestaje być wolnością. ** Autor: [[Anna Onichimowska]], ''Trudne powroty'' * Wolność nie jest ulgą, lecz trudem Wielkości!<br />Bo wolność nie jest wygodą, lecz Sławą! ** Autor: [[Leopold Staff]], ''Oto twa pieśń'' * Wolność nie usypia, nie prowadzi ani do bierności, ani do konformizmu. ** Autor: [[Maria Szyszkowska]] * Wolność od czego, w tym zapewne zgadzamy się ze sobą, ale dużo ważniejszym pytaniem jest: Do czego wolność? Do czego chcecie wykorzystać zdobytą wolność? Kto i w jaki sposób ma w niej uczestniczyć? Co się stało z naszymi wspólnymi marzeniami? ** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''Nadzieja i rozczarowanie. Pisma polityczne 1989–2004'' * Wolność polega na tym, żeby państwo z organu stojącego ponad społeczeństwem przekształcić w organ całkowicie temu społeczeństwu podporządkowany; również dziś formy państwowe są bardziej lub mniej wolne zależnie od tego, w jakim stopniu ograniczają one „wolność państwa”. ** Autor: [[Karol Marks]], ''Krytyka programu gotajskiego'' * Wolność polega na tym, aby śmiało rozpatrywać każdą sytuację w jaką wpakuje nas życie i brać na siebie wszelką wynikłą stąd odpowiedzialność. ** Autor: [[Jean-Paul Sartre]] * Wolność to dobro, które umożliwia korzystanie z innych dóbr. ** ''La liberté, ce bien qui fait jouir des autres biens.'' (fr.) ** Autor: [[Monteskiusz]] * Wolność może polegać jedynie na tym, aby móc czynić to, czego się powinno chcieć, a nie być zmuszonym czynić tego, czego się nie powinno chcieć. ** Autor: [[Monteskiusz]] * Wolność to przywilej, nie prawo. ** Autor: [[Wilbur Smith]], ''[[Bóg Nilu]]'' * Wolność to stan ducha. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''Zahir'' ** Zobacz też: [[dusza]] * Wolność to zdolność do samodyscypliny. ** Autor: [[Georges Clemenceau]] * Wolność? Po co wam wolność?<br />Macie przecież telewizję ** Autor: [[Kazimierz Staszewski]], utwór ''Po co wolność'' zespołu Kult * Wolność polega na tym że ludzie nie boją się śmierci. Ani w ogóle niczego. ** Autor: [[Wiktor Suworow]] * Wolność to stan umysłu. ** ''Freedom is a mental state.'' (ang.) ** Autor: [[Mahatma Gandhi]] * Wolność zaczyna się tam, gdzie kończy się strach. ** Autor: Krzysztof Grabowski, utwór ''Jeśli chcesz zmieniać świat'' zespołu [[Dezerter]] * Wolność, jako najwyższa wartość społeczna, wartość do niczego nie redukowalna, wartość samoistna, jest zarazem najlepszym argumentem za demokracją. Albowiem w ustroju demokratycznym i w społeczeństwie demokratycznym największa możliwie ilość ludzi może być możliwie najbardziej wolna. Demokracja przynosi wolność i relacja: im więcej demokracji, tym więcej wolności, nie jest ani złożona, ani niejasna. ** Autor: [[Marcin Król]], ''Słownik demokracji'', wyd. IV, Res Publica, Warszawa 1991, s. 99. * Wolności i praw człowieka nie zdobywa się raz na zawsze. Każdego dnia dokonujemy własnych wyborów. ** Autorka: [[Ołeksandra Matwijczuk]] ** Źródło: rozmowa Krystyny Garbicz, [https://oko.press/oleksandra-matwijczuk-ukraina-pokojowa-nagroda-nobla ''Ołeksandra Matwijczuk: „Bezkarne zło rośnie”''], oko.press, 10 grudnia 2023. * Wolności nie można tylko posiadać, nie można jej zużywać. Trzeba ją stale zdobywać i tworzyć przez prawdę. ** Autor: [[Jan Paweł II]] * Wolności nie można symulować. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Myśli nieuczesane'' * Wolności się nie dostaje, wolność się bierze. ** Autor: [[Piotr Kropotkin]] * Wolność człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się wolność drugiego człowieka. ** Autor: [[Alexis de Tocqueville]] ==Z== * Z roku na rok pozbawiani jesteśmy przez państwo kolejnych obszarów wolności, a tylko wolność wyboru pozwala doprowadzać oszustów do bankructwa. ** Autor: [[Wojciech Popiela]] ==Ź== * Źródłem idei wolności człowieka jest ''Biblia''. ** Źródło: słowa [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegla]] przytoczone przez bpa [[Kazimierz Nycz|Kazimierza Nycza]] w rozmowie z Jackiem Żakowskim („Znak”, maj 2000, nr 540) * Źródłem naszego poczucia wolności jest nasza niewiedza o przyczynach zdarzeń. ** Autor: [[Michael Shermer]] ==Ż== * Żyjąc w wolnej Polsce, pamiętajcie o tych, którzy o Jej wolność walczyli, którzy oddali za Nią życie. ** Autor: [[Marian Janic]] ** Źródło: ''Wstęp'' w: [[Władysław Kisielewski]], ''Echa Świętokrzyskich Gór'', Nasza Księgarnia, Warszawa 1962, s. 7. [[Kategoria:Filozofia]] 22wpkc2vyhgpqjjo9a09pfkxokmed4n 10 1552 645638 617275 2026-07-26T13:51:29Z Swam pl 41038 kopiowanie strony z https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Szablon:Cytat_dnia/11_pa%C5%BAdziernika&oldid=636236 645638 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''Dobroć jest czymś bardzo prostym: być zawsze do dyspozycji drugich, nigdy nie szukać samego siebie.''''' |- | align="right" |[[Dag Hammarskjöld]] |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|07-29]]</noinclude> 8yndlqjjsi4zp396fnq2syd0x8fi8a1 10 1621 645643 636235 2026-07-26T14:28:49Z Swam pl 41038 podmiana powtarzającego się cytatu 645643 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''Skłonni jesteśmy upodabniać się do najgorszego z naszych przeciwników.''''' |- | align="right" |[[Frank Herbert]], ''[[Diuna]]'' |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|10-08]]</noinclude> ngwly4kz62w8ixxk9r4sx8ol1w2xp0g 10 1624 645639 636236 2026-07-26T13:52:14Z Swam pl 41038 przeniesienie strony z https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Szablon:Cytat_dnia/8_pa%C5%BAdziernika&oldid=636235 645639 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''Przyjaźń nie wymaga żadnych słów.<br>To samotność, wolna od lęku samotności.''''' |- | align="right" |[[Dag Hammarskjöld]] |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|10-11]]</noinclude> rztxju6rzwc0b3nmt69nnvc7apxg5fk 0 2840 645675 620261 2026-07-26T21:28:01Z Zero 20 + 645675 wikitext text/x-wiki [[Plik:Cat cleaning itself.jpg|mały|{{center|Kot}}]] '''[[w:Kot|Kot]]''' – udomowiony gatunek [[ssak]]a z rzędu drapieżnych z rodziny kotowatych. ==W literaturze pięknej== * A jak już jesteśmy przy ochronie, to ja dam ci podarek. Kotka. Będziesz go karmił, czesał i codziennie głaskał, bo kotek to bardzo lubi. Za to jak ktoś przyjdzie ciemną nocką, żeby ci poderżnąć gardło, to kotek go zeżre. ** Autor: [[Ewa Białołęcka]], ''Naznaczeni błękitem 2'' * – Chciałem powiedzieć (…) że na tym świecie jest chyba coś, dla czego warto żyć.<br />Śmierć zastanowił się przez chwilę.<br />KOTY, stwierdził w końcu. KOTY SĄ MIŁE. ** Autor: [[Terry Pratchett]], ''Czarodzicielstwo'', tłum. Piotr W. Cholewa * – Kici, kici? – spytał niski, męski głos.<br />– Rzeczywiście – odparłam – Zaskoczyłeś mnie trochę i przyszłam nieprzygotowana. Następnym razem przyniosę trochę śmietanki i jakieś kocie zabawki.<br />– Jaka kobieta pozdrawia Władcę Bestii słowami: Tutaj, koteczku, chodź do mnie, kici, kici, kici? ** Autor: [[Ilona Andrews]], ''Magia kąsa'', tłum. Anna Czapla * Kiedy kot, który jest obrazem gracji i piękna, nagle przewraca się w ohydnej pozie, wykrzywia pyszczek i drapie się w ucho, to mówi panu, proszę szanownego pana, aby pan sobie poszedł do wszystkich diabłów! ** Autor: [[Lilian Jackson Braun]], ''[[Kot, który czytał wspak]]'', tłum. Barbara Ogonowska-Antonsson * Śniło mi się, że przebrałem się za kota, a kot przebrał się za mnie i pytał: gdzie trzymasz kawę? ** Autor: [[Jacek Szafranowicz]], [http://magazyn-drobiazgi.pl/jacek-szafranowicz-sny-z-kwarantanny/ ''Sny z kwarantanny''] * Kobieta, która nosi futro, nie jest niczym innym jak wielką kotką. ** Autor: [[Leopold von Sacher-Masoch]], ''Wenus w futrze'' (1870) ** Zobacz też: [[futro]], [[kobieta]] * Kot, który zawsze chadzał własnymi drogami. ** Autor: [[Rudyard Kipling]], tytuł baśni ** Zobacz też: [[droga]] * Kota nazywam kotem, a Roleta szelmą. ** ''J’appelle un chat un chat et Rolet un fripon.'' (fr.) ** Autor: [[Nicolas Boileau-Déspreaux]], ''Satyry'', I, 57 (1666) * Lubię koty. Nie można nimi rządzić. ** Autor: [[Lilian Jackson Braun]], ''[[Kot, który nie polubił czerwieni]]'', tłum. Maja Szybińska * Mój kot bardzo lubi sok z winogron, szczególnie biały. I tylko najlepszej marki. Jest znawcą. ** Autor: [[Lilian Jackson Braun]], ''Kot, który czytał wspak'', tłum. Barbara Ogonowska-Antonsson * Nic oprócz człowieka nie jest z natury mściwe i okrutne, może z wyjątkiem nienawistnego kota. ** Autor: [[Olaf Stapledon]], ''Syriusz'' * Nie ma silniejszego zwierzęcia niż kot. ** Autor: [[Iwan Kryłow]], ''Pustelnik i niedźwiedź'', księga V (1816) * Nienawidzę tych stworzeń [kotów], zbyt cichych i zbyt inteligentnych jak na mój gust; nie ma to jak tępa lojalność głupiego psa. ** Autor: [[Arturo Pérez-Reverte]], ''Królowa Południa'', tłum. Joanna Karasek ** Zobacz też: [[lojalność]], [[pies]] * Posłusznie melduję, panie oberlejtnant, że wszystko jest w porządku, tylko kot jest gałgan i zeżarł kanarka. ** Autor: [[Jaroslav Hašek]], ''[[Przygody dobrego wojaka Szwejka]]'', tłum. Paweł Hulka-Laskowski ** Postać: Szwejk ** Zobacz też: [[kanarek]] * Rudy kot (…) wymachiwał lekko ogonem, patrząc ponad głowami gapiów z tą kompletną pogardą dla rasy ludzkiej, która cechuje koty i wielbłądy. ** Autor: [[Agatha Christie]], ''Przyjdź i zgiń'', wyd. Hachette b.m. 2002, s. 32. * To cecha charakterystyczna kotów syjamskich. Jeśli zaświeci im się w oczy, zmieniają kolor na rubinowo-czerwone. Normalnie są niebieskie – tak niebieskie, jak na tym van Goghu. Sam pan to zobaczy, kiedy kot zdecyduje się uhonorować nas swoją obecnością. ** Autor: [[Lilian Jackson Braun]], ''Kot, który czytał wspak'', tłum. Barbara Ogonowska-Antonsson ** Zobacz też: [[oczy]] * Im więcej masz kotów, tym dłużej żyjesz. ** ''The more cats you have, the longer you live.'' ** Autor: [[Charles Bukowski]], ''On Cats'' ===W poezji=== * A gdyby, przypadkiem, ociężały koń przechodził obok<br />''Le Chat''<br />Tylko poruszy uchem<br />Z eleganckim<br />Lekceważeniem ** Autor: [[Nina Kuntz]] ** Źródło: Jake Page, ''Jak koty widzą świat i ludzi?'', tłum. Maja Kittel, wyd. Bellona, Warszawa 2010, s. 15. * A przecież kot, proszę pana,<br />To postać powszechnie znana,<br />To pożyteczna istota,<br />A pan wciąż pomija kota!<br />Jakiż pan przykład daje?<br />Cóż to za obyczaje?<br />Żądam teraz niezłomnie:<br />Proszę w domu siąść na kanapie<br />I wiersz napisać o mnie,<br />A jak nie – to panu oczy wydrapię! ** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Kot'' * A ty płotem, kociugo, chwiej,<br />A ty kotem, płociugo, hej! ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Jak Bolesław Leśmian napisałby wiersz Wlazł kotek na płotek'' ** Opis: refren wiersza, * Bo nad wszystkich ziem branki<br />milsze Laszki kochanki,<br />Wesolutkie jak młode koteczki. ** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''Trzech Budrysów'' (1829) * ja mam pana boga w futrze<br />kiedy się przeciągam wzdłuż<br />czuję jego palce<br />wyprężone na grzbiecie ** Autor: [[Halina Poświatowska]], ''Kot'' * Miauczy kotek: miau!<br />– Coś ty kotku miał? ** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Kotek'' (1938) * Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku,<br />I przyszedł kot doktór: jak się masz, koteczku! ** Autor: [[Stanisław Jachowicz]], ''Chory kotek'' (1824) ** Zobacz też: [[choroba]] * Powiecie, żem jest wariat, lecz przysiąc jestem gotów:<br />Porządny kot nie mniej niż trzy imiona ma (…)<br />Gdyś czasem spostrzegł, że w głębokiej medytacji<br />Twój albo inny kot w dal patrzy w zamyśleniu<br />To wiedz: ta kontemplacja jest z jednej zawsze racji:<br />On myśli, myśli, myśli, myśli o Tamtym swym Imieniu,<br />O swym zmyślnym, wymyślnym, przemyślnym, Niedomyślnym,<br />Utajonym, niedosięgłym, najbardziej własnym Imieniu. ** Autor: [[Thomas Stearns Eliot]], tłum.A. Nowicki ** Źródło: Jake Page, ''Jak koty widzą świat i ludzi?'', op. cit., s. 23. ** Zobacz też: [[imię]] * Śmierć jak kot<br />Wpadnie w lot. ** Autor: [[Józef Baka]], ''Uwagi o śmierci niechybnej'' (1766) * Latem<br />kot biegający za motylem<br />to najlepszy widok jaki można zobaczyć<br />żaden chłopak biegający za dziewczyną<br />się nie równa ** Autor: [[Jacek Szafranowicz]], ''Motyl'' * Umrzeć – tego się nie robi kotu.<br />Bo co ma począć kot<br />w pustym mieszkaniu. ** Autor: [[Wisława Szymborska]], ''[[Kot w pustym mieszkaniu]]'' * Żeby człowiek nie myślał, że jest doskonały<br />i żeby nie miał złudzeń, że się z Bogiem zbratał,<br />że wszystkie mu zwierzęta będą się kłaniały<br />i uznają, że właśnie on jest panem świata –<br />żeby więc człowiek nie wpadł w samouwielbienie,<br />by poznał jak ułomna jest z niego istota,<br />Bóg dał mu przykazania, rozum i sumienie,<br />a gdy to nie pomogło, wtedy stworzył KOTA. ** Autor: [[Franciszek Jan Klimek]] ==W muzyce== * [[Na myszy zawsze łasy kot]]. ** Autor: [[Jan Sebastian Bach]], ''Kantata o kawie'' ** Zobacz też: [[mysz]] * Oj, kot, pani matko, kot, kot,<br />Narobił mi w pokoiku łoskot! ** Autor: [[anonim]] ** Źródło: ''[[Oj, kot, pani matko, kot]]'', piosenka pochodzącej co najmniej z początku XIX w. ** Zobacz też: [[hałas|łoskot]] * Wlazł kotek na płotek<br />i mruga.<br />Piękna to piosenka,<br />niedługa. ** Autor: [[anonim]] ** Opis: [[piosenka]] popularna z XIX wieku. ** Zob. w Wikipedii hasło ''[[w:Wlazł kotek na płotek|Wlazł kotek na płotek]]'' ** Zobacz też: [[płot]]ek ==W powiedzeniach i przysłowiach== * Drzeć (z kimś) koty. ** Opis: powiedzenie ** Znaczenie: bez przerwy kłócić się z kimś. ** Źródło: Daniela Podlawska, Magdalena Świątek-Brzezińska, ''Słownik frazeologiczny języka polskiego'', Bielsko-Biała 2008, s. 172. ** Zobacz też: [[kłótnia]] * Hałaśliwy kot nigdy nie schwyci myszy. ** Opis: [[przysłowia abchaskie|przysłowie abchaskie]] * Kot śpiący myszy nie chwyta. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] ** Źródło: Julian Krzyżanowski, ''Szkice folklorystyczne. Wokół legendy i zagadki. Z zagadnień przysłowioznawstwa'', Wydawn. Literackie, 1980, s. 196. * Kot w butach. ** Autor: [[anonim]] ** Źródło: tytuły wielu bajek, np. Ludwig Tieck, ''Kot w butach. Bajka dla dzieci w trzech aktach z intermediami, prologiem i epilogiem'' (1797), tłum. Leszek Libera * [[Kupić kota w worku]]. ** Autor: [[anonim]] ** Opis: polskie powiedzenie ** Źródło: Daniela Podlawska, Magdalena Świątek-Brzezińska, ''Słownik frazeologiczny…'', op. cit., s. 172. * Myszy harcują, gdy kota nie czują. ** Opis: powiedzenie * Pierwsze koty za płoty. ** Źródło: powiedzenie ** Opis: dobrze, że już się zaczęło, dalej łatwiej pójdzie. ** Źródło: Daniela Podlawska, Magdalena Świątek-Brzezińska, ''Słownik frazeologiczny…'', op. cit., s. 172. ** Zobacz też: [[początek]] * Sen kota zawsze się obraca koło myszy. ** Opis: [[przysłowia arabskie|przysłowie arabskie]] ** Zobacz też: [[sen]] * Strzeż się ludzi, którzy nie lubią kotów. ** Opis: [[Przysłowia irlandzkie|przysłowie irlandzkie]] ** Źródło: Jake Page, ''Jak koty widzą świat i ludzi?'', op. cit., s. 55. * To jest dla kota. ** ''Das ist für die Katze.'' (niem.) ** Autor: [[Burkart Waldis]], ''Vom Schmied und seiner Katze'' ** Znaczenie: to nic nie warte. * Tyle, co kot napłakał. ** Opis: powiedzenie ** Znaczenie: tyle, co [[nic]]. ** Źródło: Daniela Podlawska, Magdalena Świątek-Brzezińska, ''Słownik frazeologiczny…'', op. cit., s. 172. * W nocy wszystkie koty czarne. ** Inna wersja: Nocą wszystkie koty są czarne. ** Opis: powiedzenie ** Źródło: ''Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich'', tom 2, red. [[Samuel Adalberg]], PIW, 1970, s. 626. ** Zobacz też: [[czerń]], [[noc]] ==Inne== * [[Ala ma kota]]. ** Autor: [[Marian Falski]], ''Elementarz'' * Gdy obcujemy z żywym kotem, odkrywamy w sobie nagle potrzebę, by go obserwować i opisywać. Dostrzegamy, że kot opisany słowami jest znacznie ciekawszy od swego wizerunku, ponieważ w grę wkracza człowiek. Człowiek, który opisuje kota, towarzyszy mu w każdej sytuacji. (…) Ale koty potrafią nawet w najmniej wykształconych ludziach na chwilę obudzić pisarza. Miłośnicy kotów aż kipią od obserwacji, doświadczeń, przeżyć, komentarzy i pytań do Pana Boga – i co z tym zrobić? (…) Przede wszystkim pragną podzielić się swym odkryciem, że każdy kot jest jedyny w swoim rodzaju, że każdy „ma – cytuję – swój wyznaczony los i swoją niepowtarzalną osobowość”. Zawsze w tego typu wiadomościach kryje się zdumienie: tak jak my, ludzie. ** Autor: Eugen Skasa-Weiss, ''Sztuka mruczenia'', tłum.K. Wierzbicka * Gdyby koty nie istniały, nikt nie potrafiłby ich wymyślić, choć musiałyby zostać wymyślone. ** Autor: Eugen Skasa-Weiss, ''Sztuka mruczenia'' * Gdyby można było skrzyżować człowieka z kotem, skorzystałby na tym człowiek, a stracił kot. ** ''If man could be crossed with the cat, it would improve man but deteriorate the cat.'' (ang.) ** Autor: [[Mark Twain]] ** Źródło: David St John Thomas, ''For the Love of a Cat. A Publisher’s Story'', Exisle Publishing, 2010, s. 183. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Jakiś Francuz powiedział, że kot jest duszą domu, i zgadzamy się z nim. ** Autorka: [[Ursula K. Le Guin]] ** Źródło: Weronika Murek, ''Niesamowita Ursula K. Le Guin. 10 rzeczy, których mogliście nie wiedzieć o twórczyni Ziemiomorza'', „Książki. Magazyn do czytania” nr 4 (67), sierpień 2024. * Kot jak kot, cztery łapy, grzbiet i trochę pcheł – ciekawe zwierzę. ** Autor: [[Sven Darko]] ** Zobacz też: [[pchła]] * Kot ma zbyt wiele ducha, by nie mieć serca. ** Autor: [[Ernest Menault]], ''L’Intelligence des animaux'' (1868) * Kot to roziskrzona kulka pełna życia, która spadła pośród nas prosto z ręki Boga. ** Autor: Eugen Skasa-Weiss, ''Sztuka mruczenia'', s. 110. * Kota, związanego (…) z boginią Izydą, Egipcjanie uważali za swojego opiekuna, a także pogromcę gryzoni. Przypisywali mu również zdolność zabijania kobr. ** Autor: [[Jake Page]], ''Jak koty widzą świat i ludzi?'', op. cit., s. 51. ** Zobacz też: [[Izyda]] * Koty, którym się ofiarowało serce, przez całe życie pozostają małymi dziećmi. ** Autor: Eugen Skasa-Weiss, ''Sztuka mruczenia'' * Koty nie są zwierzętami stadnymi, lecz (…) tolerują się z wręcz lwią wielkodusznością. Paląca zazdrość pojawia się zaś natychmiast, gdy w grę wchodzą ukochani ludzie. (…) Kot, który był pierwszy, nie życzy sobie najmniejszego podziału uczuć. To on jest słońcem, wokół którego wszystko się kręci, i nie zrezygnuje z tego nigdy, nigdy, nigdy, nie i nigdy! ** Autor: Eugen Skasa-Weiss, ''Sztuka mruczenia'' * Kto posiada kota, nie musi się obawiać samotności. ** Autor: [[Daniel Defoe]] ** Zobacz też: [[samotność]] * Łagodna kobieta to niby łapka kocia, uściśnij ją nieco, a uczujesz pazurki. ** Autor: [[Anne-Louise Germaine Necker]] ** Zobacz też: [[łagodność]] * Na początku Bóg stworzył puszysty kłębek, który z braku lepszego pomysłu nazwał Kotem. Przyjrzał się Swemu dziełu i pokręcił głową. To nie było dokładnie to, co zamyślił… Bóg nie był pewien czy ma się śmiać czy płakać. Wiedział oczywiście, że to co właśnie stworzył, trudno zaliczyć do cudów. Ale nie miał już czasu na żadne zmiany – ostateczny termin siedmiu dni był tuż – tuż. No trudno, wzruszył ramionami. Nie wszystko zawsze musi się udać. Kot nie poświęcając ani chwili uwagi swemu pojawieniu się na ziemi, zwinął się w kłębek i znowu zasnął. ** Autor: [[Stephen Baker]], ''Jak żyć z neurotycznym kotem'' (1985), tłum. Anna Dorota Kamińska ** Zobacz też: [[Bóg]], [[stworzenie]] * Na korzyść tak odległych od nas w czasie Egipcjan przemawia fakt, że miłujący wolność kot postanowił dać im się udomowić. ** Autor: Eugen Skasa-Weiss, ''Sztuka mruczenia'' * Nawet najmniejszy kotek to żywe arcydzieło. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] ** Zobacz też: [[arcydzieło]] * Nieważne, czy kot jest czarny, czy biały. Ważne, aby łowił myszy. ** Autor: [[Deng Xiaoping]] ** Źródło: Edward Kajdański, ''Chiny. Leksykon'' * Nocą telefony na dyrektorskich biurkach wyglądają jak wielkie, skryte i egoistyczne koty. ** Autor: [[Dino Buzzati]] ** Zobacz też: [[dyrektor]], [[telefon]] * Opowiem ci bajkę,<br />jak kot kurzył fajkę.<br />Na długim cybuchu,<br />oparzył sobie ucho. ** Opis: [[rymowanki dziecięce|rymowanka dziecięca]]. ** Źródło: [[Henryk Markiewicz]], Andrzej Romanowski, ''Skrzydlate słowa'', Warszawa 1990, PIW, s. 814. ** Zobacz też: [[bajka]] * Pan Bóg, jak wiadomo, tworzył świat przez bodajże tydzień, a potem spojrzał na swoje dzieło i powiedział: „Ooo kurwa!”. A później dodał: „A, mam jeszcze chwilę, teraz zrobię coś naprawdę ładnego. Coś mnie godnego, coś zaprawdę w boskim wymiarze. Coś takiego, co jest autentyczną kwintesencją piękna i nie ma wad”. I zrobił kota. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''Historia i fantastyka'' * Pies je. Kot jada. ** Autor: [[Ann Taylor]] ** Zobacz też: [[jedzenie]] * Psy patrzą na nas z szacunkiem, koty z pogardą, a świnie jak na równych sobie. ** ''Dogs look up to us. Cats look down on us. Pigs treat us as equals.'' (ang.) ** Autor: [[Winston Churchill]] ** Źródło: ''The Spartacus Factor'', red. John Schuler, wyd. John C. Schuler, 2005, s. 84. ** Zobacz też: [[świnia]] * Rzeczą wielkiej wagi jest nieskończona rozmaitość kotów. Można wybrać kota stosownie do wystroju, zestawu kolorów, wysokości dochodów, osobowości, usposobienia itp. Lecz pod futrem, jakiegokolwiek jest koloru, pozostaje absolutnie niezmienny, jedyny na świecie wolny duch. ** ''The really great thing about cats is their endless variety. One can pick a cat to fit almost any kind of decor, color, scheme, income, personality, mood. But under the fur, whatever color it may be, there still lies, essentially unchanged, one of the world’s free souls.'' (ang.) ** Autor: [[Eric Gurney]], ''[[Jak żyć z wyrachowanym kotem]]'' * Spróbuj raz, koteczku. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], tytuł odczytu wygłoszonego w Zakopanem 21 kwietnia 1934 * Stanica bez kota jest jak kuźnia bez młota. ** Autor: [[Andrzej Waligórski]], ''Rycerzy trzech'' * Szczytem szczęścia dla kota jest uwaga, rozmowa, pieszczoty i miłość ze strony człowieka; a dla ludzi nic nie może być pochlebniejszego niż przywiązanie istoty tak dalece niezależnej. ** Autor: Eugen Skasa-Weiss, ''Sztuka mruczenia'' * Ten, kto spróbuje nieść kota za ogon, nauczy się czegoś, czego nie nauczy się w żaden inny sposób. ** ''The man who sets out to carry a cat by its tail learns something that will always be useful and which never will grow dim or doubtful.'' (ang.) ** Autor: [[Mark Twain]] * Ty jesteś Wielkim Kotem, mścicielem bogów, sędzią słów, wodzem suwerennych władców i zarządcą świętego Kręgu; Ty jesteś… Wielkim Kotem. ** Autor: [[anonim]] ** Opis: napis na [[grób|grobach]] [[król]]ewskich w Tebach. ** Źródło: Jake Page, ''Jak koty widzą świat i ludzi?'', op. cit., s. 51. * W dni świąteczne, aby symbolicznie wypędzić Diabła, koty, szczególnie czarne, chwytano, torturowano, wrzucano do ognia, podpalano i pędzono po ulicach, wbijano na pale, pieczono żywcem, palono na stosach, wkładano do wrzącej wody, chłostano na śmierć i zrzucano z wysokich dachów, a wszystko to, jak się zdaje, w atmosferze świątecznej radości. ** Autor: [[James Serpell]] ** Opis: o prześladowaniu kotów w [[Europa|Europie]] w [[średniowiecze|średniowieczu]]. ** Źródło: Jake Page, ''Jak koty widzą świat i ludzi?'', op. cit., s. 57. * Z lęku przed rusycyzmem wielu naszych braci<br />nie mówi „kot się czai”, lecz „kot się herbaci”. ** Autor: [[Jan Sztaudynger]] ** Źródło: Witold Paweł Cienkowski, ''Język dla wszystkich'', tom 2, Książka i Wiedza, 1980, s. 254. * Zagłaskać kota na śmierć. ** Autor: [[Hamilton]], ''Ciotka Mela, czyli jak zagłaskać kota na śmierć'' (1966) ==Zobacz też== {{wikisłownik}} * [[Ala ma kota]] * ''[[Jak żyć z wyrachowanym kotem]]'' * ''[[Kocia ferajna]]'' * ''[[Kocia kołyska]]'' * [[Stanisław Kot]] * [[Tomasz Kot]] * [[Wiesław Kot]] * ''[[Kot, który czytał wspak]]'' * ''[[Kot, który jadał wełnę]]'' * ''[[Kot, który lubił Brahmsa]]'' * ''[[Kot, który nie polubił czerwieni]]'' * ''[[Kot, który się włączał i wyłączał]]'' * [[kupić kota w worku]] * [[Na myszy zawsze łasy kot]] * [[Oj, kot, pani matko, kot]] * ''[[Przygody kota Filemona]]'' [[Kategoria:Kot|!]] cfpzfy4rxi6dvouuuthis80qavhbfed 0 3620 645698 604616 2026-07-27T11:12:28Z Mrnr84201 7345 integracja haseł, drobne redakcyjne 645698 wikitext text/x-wiki '''[[w:Dowcip|Dowcip]]''' – krótka forma humorystyczna, służąca rozśmieszeniu słuchacza; inaczej żart, pot. kawał. * Aforyzmy są dowcipami filozofii. ** Autor: [[Luc de Clapiers de Vauvenargues]] * Biegając za dowcipem, łapiemy głupstwo. ** Autor: [[Monteskiusz]] ** Źródło: „Przekrój” nr 1, 1978, s. 99. * Czasami najlepszym patentem, by dotrzeć do reszty ludzi przy stole, był żart. ** Autor: [[Danny DeVito]] ** Źródło: „To i owo” nr 18, 2009, s. 5. * Człowiek, który zawsze chce być dowcipny, najczęściej bywa śmieszny. ** Autor: [[Andrzej Majewski]] ** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga * Dobrego reżysera żartów nazywamy dowcipnym. Rzecz jasna, że gdy odbiorca jest człowiekiem inteligentnym, figlarz musi objawiać niepospolitą bystrość, spostrzegawczość, pomysłowość, zręczność umysłową, jeżeli ma się wydać dowcipny; w oczach odbiorcy ograniczonego, tępego wystarczy, jeśli drugiemu podstawia nogę lub udaje idiotę. ** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Komizm'', hasło w encyklopedii „Świat i Życie”, T. II, Książnica Atlas, Lwów-Warszawa 1934, s. 1269. * Dobry żart tynfa wart. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] ** Zobacz też: hasło [[w:tynf|tynf]] w Wikipedii * Dowcip jest solą rozmowy, a nie jej głównym daniem. ** Autor: [[William Hazlitt]] * Dowcip, który jest tylko dowcipem, nie jest dowcipem. ** Autor: [[Hugo Dionizy Steinhaus]] * Dowcip śmieszy dopóty, dopóki to nie ty dostaniesz tortem w twarz. ** Autor: [[Stephen King]], ''[[Bastion]]'' * Dowcip to wiedza o podobieństwie różnych rzeczy i różnicy podobnych. ** Autorka: [[Anne-Louise Germaine Necker]] ** Źródło: Sławomir Kmiecik, ''Wolne żarty! Humor i polityka czyli rzecz o polskim dowcipie politycznym'', Czytelnik, 1998, s. 80. * Dowcipny człowiek zawdzięcza najczęściej więcej niż połowę swego pomysłu durniowi, na którego trafił. ** Autor: [[Georg Christoph Lichtenberg]] ** Źródło: Marek Różycki, ''Gwiazdy w oczach, czyli, Hollywood po polsku. Lata osiemdziesiąte'', Wydawnictwo Libra, 1991, s. 16. * Jeśli żarcik ma ukąsić, nie jak pies, ale jak jagnię kąsać powinien; w przeciwnym bowiem razie nie żart to będzie, ale grubiaństwo. ** Autor: [[Giovanni Boccaccio]] ** Zobacz też: [[jagnię]], [[pies]] * Każdy lubi dowcipy. Te, które opowiada. ** Autorka: [[Janina Ipohorska]] ** Źródło: Sławomir Kmiecik, ''Wolne żarty!'', ''op. cit.'', s. 126. * [[Koniec żartów, panowie, zaczynają się schody]]. ** Autor: [[Antoni Karol Ludwik de Lasalle]] ** Źródło: „Język polski”, tom 74, Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego, 1994, s. 76. * Krwawe żarty. ** ''Blutige Witze.'' (niem.) ** Autor: [[Karl Gerok]], ''Ave, Caesar, morituri te salutant'', 1859 * Lepiej żałować, że na przyjęciu nie powiedzieliśmy żadnego dowcipu, niż żałować, że powiedzieliśmy. ** Autor: [[Louise de Vilmorin]] * Lepszy funt rozumu niż cetnar dowcipu. ** Opis: [[Przysłowia polskie|przysłowie polskie]]. ** Źródło: [[Samuel Adalberg]], [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=18873 ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich''], Druk Emila Skiwskiego, Warszawa 1889–1894, s. 473. * Niejednokrotnie bywałem rugany z powodu błędów, na popełnienie których mój mentor nie miał dość siły czy dowcipu. ** Autor: [[Georg Christoph Lichtenberg]] * Od żartu krok tylko do waśni i gniewu. ** Autor: [[Horacy]] * Podejmujemy kogoś stosownie do nazwiska lub ubrania, jakie nosi, lecz odprowadzamy ku drzwiom stosownie do dowcipu, jakim się wykazał. ** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]] * Przez życie trzeba przejść z godnym przymrużeniem oka, dając tym samym świadectwo nieznanemu stwórcy, że poznaliśmy się na kapitalnym żarcie, jaki uczynił, powołując nas na ten świat. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Suchy chleb dla konia jest zabawny i był powtarzany przez dziesięciolecia jako słowny żart, zazwyczaj bez konieczności specjalnego kontekstu. Zresztą właśnie przecież na tym to polegało – na pojawianiu się poza kontekstem. Ni stąd, ni zowąd. ** Autor: [[Jerzy Bralczyk]], ''Leksykon zdań polskich'' * Tradycyjnym nosicielem głupoty w kawałach jest oczywiście, niestety, Rosjanin. Niestety, bo sam jestem Rosjaninem z pochodzenia i twierdzę, że nie jest to bezpodstawne… ** Autor: [[Aleksy Awdiejew]], ''[[Gimnastyka umysłowa]]'' * W hierarchii możnowładców jedynymi ludźmi, którym wolno opowiadać dowcipy, są ci na samym szczycie, a nawet oni robią to prywatnie. ** Autorka: [[Margaret Atwood]], ''Testamenty'', przeł. Paweł Lipszyc, Wielka Litera, Warszawa 2020, rozdz. 41, s. 277. ** Postać: Ciotka Lidia * Wielka sława to żart,<br />Książę błazna jest wart,<br />złoto toczy się w krąg,<br />z rąk do rąk, z rąk do rąk. ** Autor: [[Ignatz Schnitzer]], ''Baron cygański'', aria Sandora * Z (tym) nie ma żartów. ** Opis: powiedzenie' w miejsce wyrazu ''tym'' często podstawia się inny wyraz oznaczający coś, co może być groźne lub niebezpieczne. * Żart, satyra, ironia i głębsze znaczenie. ** ''Scherz, Satire, Ironie und tiefere Bedeutung.'' (niem.) ** Autor: [[Christian Dientrich Grabbe]], tytuł komedii, 1827 * Żart jest orężem bezbronnych. ** Autor: [[Alberto Moravia]] ** Źródło: Sławomir Kmiecik, ''Chichot [z] polityka''. ''Nowy dowcip polityczny'', wyd. Almapress, 1998, s. 7. * Żarty na bok, jak powiedział król Dezmod, gdy wśród uczty goście nagle zaczęli sinieć i umierać. ** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Pani Jeziora]]'' ** Postać: Wiedźmin Geralt ** Opis: o zarzucie paranoi stawianych mu przez Yarpena Zigrina. * Życie to pusty i głupi żart. ** ''Жизнь (…) такая пустая и глупая шутка.'' (ros.) ** Autor: [[Michaił Lermontow]], ''[[:s:I smutno i nudno|I smutno i nudno]]'' (1840) [[Kategoria:Anegdoty]] [[Kategoria:Humor]] p02rt8ipvv5ys9o5v8i6kt9nzvfpv0o 0 4726 645662 645481 2026-07-26T18:29:29Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645662 wikitext text/x-wiki '''[[w:Mowa|Mowa]]''' – używanie głosu do porozumiewania się. [[Plik:Jan Olszewski(4).JPG|mały|{{center|Mowa}}]] * A dzisiaj sławić pragnę<br />rosyjskiej mowy przyjaźń<br />za to<br />że się w jej rytmie przedstawił nowy czas. ** Autor: [[Adam Włodek]], [http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=14094 ''***'', „Życie Literackie” 1951, nr 3 (4 marca), s. 2] * Bardzo trudno jest mówić dużo i nie powiedzieć za dużo. ** Autor: [[Ludwik XIV]] * Człowiek może, choć nie zawsze, kontrolować to, co mówi, ale nigdy tego, co myśli. ** Autor: [[Włodzimierz Herman]], ''Mój dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje'', Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017, ISBN 978-83-7383-850-5, s. 263. ** Zobacz też: [[kontrola]], [[myślenie]] * Człowiek obdarowany został mową po to, aby ukryć swoje myśli. ** ''Le langage a été donné à l’homme pour dissimuler sa pensée.'' (fr.) ** Autor: [[Charles-Maurice de Talleyrand]] ** Zobacz też: [[człowiek]], [[myśl]] * Do ludzi nigdy nie trafia, co im się mówi, muszą odkrywać to sami. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' * Jeśli mowa jest srebrem, a milczenie złotem, to słuchanie jest platyną. ** Zobacz też: [[platyna]], [[srebro]], [[złoto (metal)|złoto]] ** Autor: [[Andrzej Majewski]] * Jeżeli pozwolicie, żeby jakiś człowiek mówił dostatecznie długo, to znajdzie wyznawców. ** Autor: [[Robert Louis Stevenson]] * Ludzie wiele mówią o znakach (…) Ale sami nie wiedzą dokładnie, o czym mówią. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[znak]] * Ludzka mowa zmienia się w kontemplację boskości. ** Autor: [[Leonardo da Vinci]] * Miarą mowy nie jest ten, który mówi, lecz ten, który słucha. ** Autor: [[Platon]] ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Mowa dana nam jest po to, żeby wyrażać myśli. ** Autorka: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Ania na uniwersytecie]]'' * Mowa jest srebrem, a milczenie złotem. ** Opis: przysłowie * Mowa jest zewnętrznym myśleniem, myślenie wewnętrzną mową. ** Autor: [[Antoine de Rivarol]] * Mowa słodsza niż miód. ** Autor: [[Homer]], ''[[Iliada]]'', I, 247 ** Opis: znane też w wersji – miodopłynna mowa. * Mowa wasza niech będzie: Tak, tak; nie, nie; a co więcej nadto jest, to od złego jest. ** Autor: [[Jezus Chrystus]], Biblia, Mt 5, 37 * Mówić – to mało, trzeba mówić do rzeczy. ** Autor: [[William Shakespeare]] * Mówienie zawsze szkodzi: przed jedzeniem psuje apetyt, po jedzeniu – trawienie. ** Autor: [[Alessandro Pertini]] * Muzyka to początek i koniec wszelkiej mowy. ** Autor: [[Richard Wagner]] * Nie używaj mowy ludu – dostojnik prostacki jest wstrętny. ** Autor: egipski mędrzec Ptah-hotep (ok. 2400 p.n.e.) ** Źródło: ''Rylcem i trzciną. Myśli starożytnego Wschodu'', Wiedza Powszechna, Warszawa 1959, s. 17. * Nie ulega wątpliwości, że każdy człowiek normalny przychodzi na świat z wrodzoną zdolnością nauczenia się mowy, posługiwania się nią i tworzenia konstrukcji gramatycznych. (…) Dziecko ludzkie już w krótkim czasie potrafi z tego, co usłyszało, budować nowe, gramatycznie poprawne zdania; w przeciwieństwie do oswojonej papugi, jego zdolności nie ograniczają się do zwykłego powtarzania całych wypowiedzi. ** Źródło: ''Encyclopaedia Britannica'', wyd. 1976, Macropaedia, t. 10, s. 650 * O czym nie da się mówić, to się musi przemilczeć. ** Autor: [[Ludwig Wittgenstein]], ''Tractatus Logico-Philosophicus'' * Rzeczy mówią wieloma językami. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]'' ** Zobacz też: [[język (mowa)|język]], [[rzecz]] * Są osoby, które mówią, mówią… aż znajdą coś do powiedzenia. ** Autor: [[Sacha Guitry]] * To najtrudniejsze zawsze jest powiedzieć „nie”, gdy mówią „tak”. ** Autor: [[Maciej Majchrzak]], ''Nie, nie, nie'', piosenka zespołu [[T.Love]] * To sobie trudno wyobrazić dzisiaj, jak może istnieć człowiek, tak ogromna społeczność, jaką stanowili chłopi, jak może istnieć taka kultura wyłącznie w mowie. Czym wtedy staje się słowo, jaką ma wagę, kiedy niczego nie potwierdza się na piśmie, nie podpisuje się niczego, bo się umie tylko te parę krzyżyków postawić. Wszystko wyrażane było w słowie, a ono miało wielkie znaczenie, wielką wagę. ** Autor: [[Wiesław Myśliwski]] ** Opis: podczas wręczania nagrody „Książka miesiąca”. ** Źródło: ''Ucho Igielne'' (Warszawska Premiera Literacka 2018) * Tu dawno niegdyś ziem polskich rycerze<br />Mówili swoje bojowe pacierze<br />I dźwięk rodzinnej, dźwięk słowiańskiej mowy<br />Ożywiał ten kraj i ten gród zamkowy. ** Autor: [[Adam Chodyński]], [https://web.archive.org/web/20040724232334/http://ksp.republika.pl/sudety_poezja.htm ''W zwaliskach'', 1872] * Usta zamykają się wtedy, gdy mają do powiedzenia coś ważnego. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Czarownica z Portobello]]'' ** Zobacz też: [[usta]] * W mowie pewnych ludzi słychać błędy ortograficzne. ** Autor: [[Julian Tuwim]] ** Źródło: [[Walery Pisarek]], ''[[Słowa między ludźmi]]'', Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1985, s. 158. * Zdarza się, że milczy ten, kto mógłby wiele powiedzieć. ** Autor: [[Jan Stępień]] * Zgodnie z zasadami dobrego wychowania nie wolno mówić wprost o miłości. ** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]'' ** Zobacz też: [[miłość]], [[wychowanie]] * Życie i śmierć są niczym wobec mowy ludzkiej. ** Autorka: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Ania ze Złotego Brzegu]]'' ==Zobacz też== * [[milczenie]] * [[słowo]] [[Kategoria:Język]] 52ja0wq8yhfo1zgd2y6k9vdjd7p9dgr 0 4924 645679 637299 2026-07-26T21:46:36Z Mrnr84201 7345 nowy cytat 645679 wikitext text/x-wiki [[Plik:Srednia wies.jpg|mały|{{center|Wieś}}]] '''[[w:Wieś|Wieś]]''' – osada o funkcjach [[Rolnictwo|rolniczych]] lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu [[Miasto|miasta]]. * Aniela zawsze była z rodzeństwa najładniejsza, lecz po zamęściu, w czarnej wiejskiej robocie i ona zordynarniała, zmarniała. ** Autorka: [[Maria Dąbrowska]], ''Na wsi wesele'' * Marzeniem współczesnego człowieka jest przenieść się ze wsi do miasta po to, by później móc przesiedlić się z miasta na wieś. ** Autor: [[Alec Guinness]] ** Zobacz też: [[miasto]] * Myślę poprzez wieś. Widzę poprzez wieś. Przez ten pejzaż. Miasto mi się wydaje w Polsce czymś umownym, wtórnym. ** Autor: [[Andrzej Stasiuk]], [https://web.archive.org/web/20090914233231/http://wyborcza.pl/1,76842,7027784,Ide__bedac_nieco_gruby.html wyborcza.pl] * Niech na całym świecie wojna,<br />byle polska wieś zaciszna,<br />byle polska wieś spokojna. ** Autor: [[Stanisław Wyspiański]] * O to, co się dzieje w twojej wsi, pytaj w innej wsi, o to, co się dzieje w twym domu, pytaj sąsiada. ** Opis: [[Przysłowia tatarskie|przysłowie tatarskie]]. ** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części tatarskiej: Edward Tryjarski, s. 85–86. ** Zobacz też: [[dom]], [[sąsiad]] * Tak jak większość narodów europejskich, pochodzimy ze wsi. Przed wojną mieszkało tam ok. 80 proc. polskich obywateli, w 1966 r. – 50 proc., dziś – 38,6 proc. Dobrym przykładem są państwa skandynawskie, jak Norwegia, Szwecja, Dania czy Finlandia, w których chłopska tradycja ukształtowała w ogromnym stopniu styl życia i narodową kulturę. Nie przypadkiem kultywuje się tam prostotę życia i swoisty chłopski egalitaryzm. ** Autorka: [[Barbara Fedyszak-Radziejowska]], [https://fakt-opinie.salon24.pl/100585,fedyszak-radziejowska-polska-wies-to-nie-suma-wsiokow ''Polska wieś to nie suma wsioków''], „Fakt – Opinie”, 19 kwietnia 2009 * Tylko zwierzęta żyją na wsi. ** Autor: [[Paolo da Certaldo]], ''Libro di buoni costumi''; cyt. za: Anna Brzezińska, ''Zmierzch świata rycerzy'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023, s. 12. * W zachodnich filmach dokumentalnych o polskim rolnictwie z wielkim upodobaniem i w długich sekwencjach pokazuje się furmanki. Jest podejrzenie, że ich wypożyczaniem zajmuje się jakaś firma logistyczna. ** Autorka: [[Olga Tokarczuk]], ''Moment niedźwiedzia'', Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2012. * Wsi spokojna, wsi wesoła,<br />Który głos twej chwale zdoła?<br />Kto twe wczasy, kto pożytki<br />może wspomnieć za raz wszytki? ** Autor: [[Jan Kochanowski]] * Zawsze podkreślam tę niezwykłą wartość, jaką niosą w sobie polska wieś i ludzie polskiej wsi – polski chłop, polski rolnik, który własnymi rękami dotyka ziemi po to, żeby dała ona plony. Ale to są także właśnie ci, o których w naszej historii wielokrotnie mówiliśmy „żywią i bronią”. Bo wtedy, kiedy trzeba było stawać w obronie ojczyzny, i wtedy, zwłaszcza w XX wieku, kiedy było naprawdę poważnie – to nie dało się obronić Polski bez polskiej wsi; nie dało się skutecznie walczyć bez polskiej wsi; to nie dało się skutecznie walczyć bez rąk mężczyzn, chłopców i kobiet, którzy na co dzień – właśnie dotykając tej ziemi i zbierając z niej plony – gdy trzeba było, umieli chwycić za karabin i walczyć. ** Autor: [[Andrzej Duda]] ** Źródło: [https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/wystapienie-prezydenta-rp-wewsi-sochy,56738 ''Wystąpienie Prezydenta RP we wsi Sochy''], prezydent.pl, 12 lipca 2022. [[Kategoria:Wsie|!]] qp9ib51m06yr0jbheodsa6vc2133ank 0 6987 645686 625816 2026-07-26T22:05:28Z Nazwa1234 53893 /* */ 645686 wikitext text/x-wiki '''[[w:Leopold Tyrmand|Leopold Tyrmand]]''' (1920–1985) – polski pisarz i publicysta, popularyzator [[jazz]]u w Polsce. [[Plik:Leopold Tyrmand 1953 cropped.jpg|mały|{{center|Leopold Tyrmand}}]] ==''Dziennik 1954''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Dziennik 1954}} * Dobroć wymaga reklamy, tak samo jak zbrodnia, aczkolwiek tę ostatnią reklamować jest łatwiej. * Jeśli w kapitalizmie bezrobocie jest nieszczęściem, w komunizmie jest przestępstwem. * Nasze życie, nasze krótkie, jedyne, bezcenne życie, upływa z dala, w separacji od tego wszystkiego, co materialnie połyskliwe a duchowo pasjonujące. Komuniści narzucili nam niezwykle upokarzający styl przemijania. Jedyną pociechą jest to chyba, że z pierwszych rzędów oglądamy największą pomyłkę ludzkości. * Życie nauczyło mnie, że w najwspanialszym umyśle zawsze wije się jakiś niedowład, że olśnienia gasną, że i najmądrzejszy, który rzuca nas na kolana, też nie wie, dokąd się udać. Co sprawia, że nie dam żadnej mądrości decydować o mnie beze mnie. Ja wiem, mój protest jest czysto teoretyczny, ale co robić? Żyłem pod Hitlerem i pod Stalinem, w imię których ludzie bądź źli, bądź głupi decydowali w najlepsze o moim losie, nie pytając mnie wcale o zdanie. A za sanacji też znowu nie było tak czarownie. Przeciwstawiałem się wszystkim, jak mogłem, ale niewiele mogłem. I czego ja chciałem? O co walczyłem? O prawo do powiedzenia: „Zaraz, zaraz, to może nie tak…” czyli to, co ci tam, za Łabą i za Atlantykiem, w 170 lat po Rewolucji Francuskiej mają co rano pod drzwiami jak butelkę mleka. ==''Siedem dalekich rejsów''== * Kiedy kobiety nie umieją odmawiać (…), upada kultura i więdną sztuki piękne. Kiedy kobieta potrafi powstrzymać rękę, ściągającą jej majtki, ręka pisze Cierpienia młodego Wertera, układa elegie, tworzy piękno i sięga po pojedynkowy pistolet, którego strzał otwiera oceany uczuć subtelnych i tkliwych. * Książki powinny same mówić o sobie i za siebie. ** Opis: w przedmowie. * Mężczyzna, mówiąc „kocham”, myśli: „będę cię kochał jutro, pragnę, aby jutro wyglądało tak, jak dziś…” Kobieta, mówiąc „kocham”, myśli „kocham cię dziś i nie chcę myśleć o jutrze…” * (…) milczenie jest zabójstwem czegoś świetnego, czego już nie ma, a co mogło być. * Nadzieja nadaje się do szyderczych przysłów. * Po to, aby zalety (…) dostrzec w kobiecie nie wystarczy, aby kobieta je po prostu posiadała, musi być ona jeszcze kochaną. * Szczęście jest zawsze gdzie indziej. * Wędrowcy są zawsze wędrowcami wbrew własnej woli, inaczej zaliczają się do kategorii turystów lub wycieczkowiczów. * Właśnie drobne defekty budzą tkliwość. Nie kocha się doskonałości, lecz proporcje i to czasem bardzo niedoskonałe. Czasem fakt, że czyjeś brwi są zbyt blade, a usta za szerokie, jest przyczyną fali czułości. * Wraca się jedynie do tych, których się kocha. Nie wraca się tam, gdzie jest się tylko kochanym. Wraca się wyłącznie do tych, których się kocha. Albo nie wraca się nigdzie i do nikogo. Po prostu jedzie się dalej. ==''Zły''== <small>(Czytelnik, Warszawa 1956)</small> * Syneczku (…) po to, aby pisać, trzeba przede wszystkim wiedzieć, o czym się pisze. Wiedzieć, rozumiesz, zasada numer jeden. Inaczej zaczyna się pisać o wężach morskich. * Ciekawe – pomyślał – że wielka mistyfikacja literatury kryminalnej polega na braku luk w potoku wypadków. W powieściach tych dzieje się zawsze coś, co wypływa z żelazną logiką ze strumieniem zdarzeń. Tymczasem prawdziwe życie pełne jest luk, w których się nic nie dzieje. Coś dzieje się, potem przestaje się dziać i następuje luka. ** Źródło: s. 520. * Nie urodził się jeszcze na tym świecie architekt czy dekorator, który – budując kawiarnię – mógłby powiedzieć z góry: „W tym lokalu będzie taka a taka publiczność i taki a taki nastrój. Tak sobie to pomyśleliśmy i tak musi być…” – Kawiarnia zostaje urządzona, umeblowana, wchodzą do niej pierwsi goście, a po jakimś czasie okazuje się, że atmosfera jej nie ma nic wspólnego z tym, co zamierzyli jej twórcy: oddana do publicznego użytku rozpoczyna żywot własny i nieprzewidziany; jej losy nie dają się z góry wyznaczyć. * Warszawski kurz i pył lat odbudowy… Jeden z filozofów obliczył, że warszawiacy wdychali wtedy cztery cegły rocznie. Warszawiacy oddychali budową – nie była to metafora, lecz ciężka, zakurzona, ceglana i pylasta prawda. Trzeba zaś bardzo kochać swe miasto, by odbudowywać je za cenę własnego oddechu. I może dlatego Warszawa z pobojowiska gruzów i ruin stała się znów dawną Warszawą, wieczną Warszawą, tą samą Warszawą – mimo nowych kształtów ulic i konturów domów – że warszawiacy powołali ją do życia, tchnąwszy w jej ceglane ciało swój własny, gorący oddech. * W zorganizowanym społeczeństwie jest tylko jedno prawo i tylko ono obowiązuje. Im ściślej organizujemy społeczeństwo dla skutecznej walki o rozwój, o coraz to lepsze życie, tym bardziej stanowczo przestrzegać musimy jedności i wyłączności prawa, obowiązującego nas wszystkich. I na tym polega praworządność. * W żadnym z miast na świecie śnieg nie ma tak krańcowych humorów jak w Warszawie; nigdzie nie potrafi tak szybko i tak beznadziejnie zmienić się w brudne, dręczące błoto, ale też nigdzie nie pada z takim wdziękiem jak w tym mieście. Pada wtedy miękko i cicho, pokrywa świat cały puszystą bielą, mieniącą się w nocy granatowymi refleksami na dachach i skwerach, budzi tęsknoty za minionym dzieciństwem. * Wypili trzy ćwiartki wódki, po czym długo siedzieli milcząc, zaś w milczeniu tym było mnóstwo wzajemnych uczuć i kupa zadowolenia. Pierwszy raz pili razem alkohol. Ta chwila wymagała bowiem wielkiej dojrzałości i głębokiego, obopólnego zrozumienia. ==Inne== * Jak wiesz, życie jest gówno na kole – raz jest w górze, raz jest w dole – i to jest właśnie ze mną. ** Opis: wiadomość Tyrmanda do [[Sławomir Mrożek|Sławomira Mrożka]]. * Nie dlatego nie pływasz na kajaku, bo jesteś stary, lecz dlatego jesteś stary, bo nie pływasz na kajaku… ** Źródło: ''Pokój ludziom dobrej woli…'' * Z dziewczynami to jak z chodzeniem po bagnie. Skaczesz z kępy na kępę i próbujesz, jak daleko jeszcze możesz dojść. Jak dostaniesz w mordę, to wiesz, że trzeba się cofnąć. I idziesz do następnej. ==O Leopoldzie Tyrmandzie== * Tak, Leopold Tyrmand jest wielkim pisarzem. Dla gówniarzy. ** Autor: [[Andrzej Kijowski]] {{SORTUJ:Tyrmand, Leopold}} [[Kategoria:Autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych]] [[Kategoria:Jazz]] [[Kategoria:Polscy działacze kulturalni]] [[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]] [[Kategoria:Polscy prozaicy]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] [[Kategoria:Polscy Żydzi]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] 5afd0zdi5l4qnmelauk951w0582halw 0 7704 645680 643563 2026-07-26T21:49:43Z Mrnr84201 7345 - 2 x fake, nowy cytat 645680 wikitext text/x-wiki [[Plik:Ludovico Ariosto.jpg|mały|{{center|Ludovico Ariosto}}]] '''[[w:Ludovico Ariosto|Ludvico Ariosto]]''' (1474–1533) – [[poeta]] włoski. * To Homer uczynił Agamemnona zwycięzcą, a Trojan zwyczajnymi tchórzami i zmienił Penelopę w wierną małżonkę, ofiarę tysiąca krzywd zalotników. ** ''Il poeta Omero racconta che Agamennone è stato il vincitore della guerra di Troia, e fa apparire codardi ed oziosi i Troiani; racconta anche che Penelope, fedele al suo sposo, aveva sofferto mille umiliazioni da parte dei Proci.'' (wł.) ** Źródło: ''Orlando furioso'' (1516), pieśń XXXV, 27 ** Zobacz też: [[Homer]] {{SORTUJ:Ariosto, Ludovico}} [[Kategoria:Włoscy poeci]] [[Kategoria:Włoscy pisarze renesansowi]] ktl20tyh0l2k937ka5tml5tgjcikru7 645681 645680 2026-07-26T21:56:14Z Mrnr84201 7345 nowy cytat, drobne redakcyjne 645681 wikitext text/x-wiki [[Plik:Ludovico Ariosto.jpg|mały|{{center|Ludovico Ariosto}}]] '''[[w:Ludovico Ariosto|Ludvico Ariosto]]''' (1474–1533) – [[poeta]] włoski. ==''Orland szalony (Orlando furioso, 1516)''== * Kto wpadnie w lep miłości, niech wyrwie go pręcej<br />Skrzydła i niech się strzeże, by w niem nie lgnął więcej;<br />Bo według mądrych ludzi – jakoż podobieństwo –<br />Miłość każda jest jawnie wyraźne szaleństwo... ** ''Chi mette il piè su l’amorosa pania,<br />cerchi ritrarlo, e non v’inveschi l’ale;<br />che non è in somma amor, se non insania,<br />a giudizio de’ savi universale…'' (wł.) ** Źródło: pieśń XXIV, 1; tłum. Piotr Kochanowski ** Zobacz też: [[miłość]] * To Homer uczynił Agamemnona zwycięzcą, a Trojan zwyczajnymi tchórzami i zmienił Penelopę w wierną małżonkę, ofiarę tysiąca krzywd zalotników. ** ''Il poeta Omero racconta che Agamennone è stato il vincitore della guerra di Troia, e fa apparire codardi ed oziosi i Troiani; racconta anche che Penelope, fedele al suo sposo, aveva sofferto mille umiliazioni da parte dei Proci.'' (wł.) ** Źródło: pieśń XXXV, 27 ** Zobacz też: [[Homer]], [[Agamemnon]], [[Penelopa]] {{SORTUJ:Ariosto, Ludovico}} [[Kategoria:Włoscy poeci]] [[Kategoria:Włoscy pisarze renesansowi]] f8g9t20dy9scd8c0x53sbs8yft87ax9 645711 645681 2026-07-27T11:48:47Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645711 wikitext text/x-wiki [[Plik:Ludovico Ariosto.jpg|mały|{{center|Ludovico Ariosto}}]] '''[[w:Ludovico Ariosto|Ludvico Ariosto]]''' (1474–1533) – [[poeta]] włoski. ==''Orland szalony'' (''Orlando furioso'', 1516)== * Kto wpadnie w lep miłości, niech wyrwie go pręcej<br />Skrzydła i niech się strzeże, by w niem nie lgnął więcej;<br />Bo według mądrych ludzi – jakoż podobieństwo –<br />Miłość każda jest jawnie wyraźne szaleństwo... ** ''Chi mette il piè su l’amorosa pania,<br />cerchi ritrarlo, e non v’inveschi l’ale;<br />che non è in somma amor, se non insania,<br />a giudizio de’ savi universale…'' (wł.) ** Źródło: pieśń XXIV, 1; tłum. Piotr Kochanowski ** Zobacz też: [[miłość]] * To Homer uczynił Agamemnona zwycięzcą, a Trojan zwyczajnymi tchórzami i zmienił Penelopę w wierną małżonkę, ofiarę tysiąca krzywd zalotników. ** ''Il poeta Omero racconta che Agamennone è stato il vincitore della guerra di Troia, e fa apparire codardi ed oziosi i Troiani; racconta anche che Penelope, fedele al suo sposo, aveva sofferto mille umiliazioni da parte dei Proci.'' (wł.) ** Źródło: pieśń XXXV, 27 ** Zobacz też: [[Homer]], [[Agamemnon]], [[Penelopa]] {{SORTUJ:Ariosto, Ludovico}} [[Kategoria:Włoscy poeci]] [[Kategoria:Włoscy pisarze renesansowi]] 4r04s7dxf3klpz1pppxe0xgusrkbsko 0 8579 645697 622423 2026-07-27T03:05:08Z Nazwa1234 53893 /* */ 645697 wikitext text/x-wiki [[Plik:Frida Kahlo, by Guillermo Kahlo.jpg|mały|{{center|Frida Kahlo (1932)}}]] '''[[w:Frida Kahlo|Frida Kahlo]]''' (właśc. '''Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón'''; 1907–1954) – meksykańska malarka. * Chciałabym cię namalować, lecz brakuje kolorów, bo jest ich tak wiele, w mojej dezorientacji, namacalnej formie mojej bezbrzeżnej miłości. * Jedyne, co wiem, to że maluję, bo jest mi to potrzebne, a maluję to, co mi przychodzi do głowy i więcej się nad tym nie zastanawiam. * Jestem rozpadem… * Maluję, bo jestem sama. Siebie znam najlepiej. * Mam kocie szczęście, gdyż niełatwo umieram, a to już coś. ** Zobacz też: [[śmierć]] * Mam nadzieję, że śmierć jest radosna. Mam nadzieję, że nigdy nie wrócę. ** Opis: ostatnie zdanie w dzienniku Fridy. * Nie chciałabym się karmić choćby najmniejszą nadzieją, wszystko porusza się w rytm tego, co kryje się w brzuchu. * Nie jestem chora. Jestem załamana. Ale cieszę się, że żyję, dopóki mogę malować. * Nie wiedziałam, że jestem surrealistką, dopóki do Meksyku nie przyjechał André Breton i nie powiedział mi tego. Sama nie wiem, czym jestem. * Nigdy nie malowałam snów. Malowałam swoją rzeczywistość. * Piłam, bo chciałam utopić swoje smutki, ale teraz te cholerstwa nauczyły się pływać. * Po co mi stopy, skoro mam skrzydła? * Piszę do ciebie oczami. * Pomimo długotrwałej choroby czerpię z życia głęboką radość. * To była dziwna kolizja. Nie gwałtowna, raczej milcząca, powolna i skrzywdziła wszystkich. Mnie najbardziej. * Znalazłam się w dziwnym świecie bezsensownej ciszy uważnych oczu nieznajomych nie pojmujących zła. ==O Fridzie Kahlo== * Wstążka wokół bomby. ** Autor: [[André Breton]] (wypowiedź o sztuce Fridy Kahlo), „Frida Kahlo de Rivera”, ''Surrealism and Painting'' ** Źródło: Deborah G. Felder, ''100 kobiet, które miały największy wpływ na dzieje ludzkości'', tłum. Maciej Świerkocki, wyd. Świat Książki, Warszawa 1998, ISBN 8371296665, s. 248. ==Zobacz też== * ''[[Frida]]'' – biografia malarki. {{SORTUJ:Kahlo, Frida}} [[Kategoria:Meksykańscy komuniści]] [[Kategoria:Meksykańscy malarze]] [[Kategoria:Samobójcy]] gabvwmhcfutp02qeayjo1vtjjk0cp8q 0 8707 645651 645629 2026-07-26T17:39:17Z Mrnr84201 7345 - rok urodzenia innego Rona Bassa 645651 wikitext text/x-wiki '''[[w:Ron Bass|Ron Bass]]''' – założyciel organizacji Zjednoczeni Patrioci Ameryki (ang. ''United Patriots of America''). * Nasza kultura robi Amerykanom wodę z mózgu i wpaja, że musimy litować się nad innymi. Nadawanie automatycznie obywatelstwa dzieciom nielegalnych imigrantów, którzy złamali prawo to jak pozwolenie na osiedlenie się w twoim domu obcej kobiecie, która wtargnęła do niego, urodziła w nim dziecko i stwierdziła, że ponieważ jej dziecko urodziło się w tym domu, ono nabywa do niego prawo i tam zostają. ** Opis: zgodnie z prawem ziemi, które obowiązuje USA, dzieci imigrantów automatycznie otrzymują obywatelstwo amerykańskie; [[patriotyzm|patrioci]] amerykańscy się temu przeciwstawiają. ** Źródło: Dariusz Serwach, [https://archive.ph/H8l1p ''Czy dzieci nielegalnych imigrantów powinny być obywatelami?'', expatpol.com], 30 sierpnia 2006. {{SORTUJ:Bass, Ron}} [[Kategoria:Amerykańscy politycy]] 11ud4ydt45yeah2f0z8fftcueur0tap 0 9919 645695 558921 2026-07-27T02:09:22Z Nazwa1234 53893 /* */ 645695 wikitext text/x-wiki [[Plik:RIAN archive 6464 Dzerzhinsky.jpg|mały|{{center|Feliks Dzierżyński (1918)}}]] '''[[w:Feliks Dzierżyński|Feliks Dzierżyński]]''' (1877–1926) – polski i rosyjski [[rewolucjonista]] i działacz [[komunizm|komunistyczny]], szef pierwszych radzieckich organów bezpieczeństwa Czeka, GPU i OGPU, przewodniczący gospodarki narodowej ZSRR. ==''Pamiętnik więźnia''== (wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951) * Garstka mała, lecz silna ideą swą skupi masy koło siebie, da im to, czego im brak, co ożywi je i natchnie nową nadzieją. ** Źródło: s. 15 * Gdyby rzeczywiście nie przyświecała ludzkości gwiazda socjalizmu, gwiazda przyszłości – nie warto żyć by było. ** Źródło: s. 24 * Gdzież wyjście z piekła obecnego życia, w którym panuje wilcze prawo wyzysku, ucisku, gwałtu? Wyjście w idei życia harmonijnego, życia pełnego, obejmującego całe społeczeństwo, całą ludzkość – w idei socjalizmu, w idei solidarności mas pracujących. Idea ta już przychodzi, już lud otwarte serce ma dla niej; czas już przyszedł. Trzeba skupić szeregi głosicieli tej miłości i nieść wysoko jej sztandar, by lud go dojrzał i poszedł za nim. I to jest dziś najpilniejsze zadanie Socjaldemokracji. ** Źródło: s. 15 * I to zło, zanim zginie, właśnie po to, by zginać, musiało się uzewnętrznić, musiało górę wziąć i doprowadzić siebie do bankructwa. To nastąpi. By tę chwilę przyśpieszyć, trzeba naszą pewność tego bankructwa przelać w masy, by nie zwątpiły, by przetrwały w gotowych zastępach. ** Źródło: s. 31 * Ja odpędzam myśl samobójczą – chcę mieć siły przejść całe piekło, błogosławić, że cierpię razem z innymi i jeszcze wrócić i walczyć, i zawsze rozumieć tych, którzy w tym roku nie odpowiedzieli na nasze wezwanie. ** Źródło: s. 79 * Jakąż kolosalną pracę wykonała już rewolucja: rozlała się wszędzie, obudziła umysły i dusze, tchnęła w nie nadzieję i tęsknotę i cel im pokazała. Tego żadna siła nie wyrwie. I jeżeli dziś my, widząc, jak zło okrutnie się rozpanoszyło, z jakim cynizmem ludzie zabijają ludzi dla marnej zdobyczy, wpadamy w rozpacz nieraz – to popełniamy błąd straszny, nie widzimy dalej swego nosa, nie czujemy tego procesu zmartwychpowstania ludów. ** Źródło: s. 30 * Rząd morderców nie stworzy ładu, nie wtłoczy życia w stare ramy, a krew niewinnych i głód, i cierpienie mas ludowych – płacz dzieci i rozpacz matek – to ofiary, które lud złożyć musi, by pokonać wroga i by zwyciężyć – nie pójdą na marne. ** Źródło: s. 15 * Socjalizm powinien przestać być wyrozumowanym ujęciem przyszłości i stać się winien pochodnią, która zapalać będzie w sercach ludzkich wiarę i energię niezwalczoną. ** Źródło: s. 15 * W więzieniu dojrzałem – w męce, samotności i tęsknocie za światem i życiem. A jednak zwątpienie o „sprawie” nigdy nie zajrzało mi jeszcze w oczy – i teraz, w czasie gdy pogrzebano na długie lata może wszystkie niedawne nadzieje w potokach krwi, gdy przygwożdżono je do słupów szubienicznych, gdy mnogie tysiące bojowników wolności zamknięto do lochów lub rzucono w zaspy śnieżne Syberii – i teraz dumny jestem. ** Źródło: s. 66 * Widzę te masy ogromne, które już się poruszyły, podważyły stare gmachy, masy, w których łonie przygotowują się nowe siły dla nowych walk; dumny jestem, że jestem z nimi, że je widzę, czuję, rozumiem – i że sam przecierpiałem wiele z nimi razem. Tu, w więzieniu, źle jest, nieraz bywa strasznie. A jednak… Gdybym na nowo miał rozpocząć życie, rozpocząłbym tak samo: nie jest to nakaz obowiązku, lecz mus organiczny. ** Źródło: s. 66 * Wiosna. U nas w celi jasno – dużo słońca. Ciepło. Na spacerze powietrze miękkie – pieści jak ręka ukochanej. Na kasztanach i krzakach bzu pączki nabrzmiały i już się rozwinęły w malutkie liście zielone, uśmiechające się do słońca. Trawa na podwórzu wyciągnęła się do słońca i cicha, wchłania powietrze i promienie wskrzeszające do życia. Cicho… Nie dla nas wiosna. My w więzieniu. W celi drzwi wciąż zamknięte; za nimi i za oknem żołnierze uzbrojeni ani na chwilę nie opuszczają swych posterunków – i jak przedtem co dwie godziny słychać, jak zmieniają się i szczęk karabinów, i ich słowa: „pod sdaczu sostoit post nr pierwyj…”, jak przedtem, żandarmi nam drzwi otwierają i na spacer prowadzą, jak przedtem, słychać brzęk kajdan i trzaskanie otwieranych i zamykanych drzwi. Za oknem od samego rana przechodzą oddziały wojska, cały dzień odzywają się ich śpiewy, czasami słychać muzykę wojskową. (…)” ** Źródło: s. 76 * Zło, jak kleszcze żelazne rozpalone, wyrywa i pali żywe ciało z żywego człowieka, oślepia go. Zasłania cały świat, by wypełnić każdą cząstkę, każde tchnienie i atom każdy bólem – bólem przerażającym. ** Źródło: s. 16 ==Inne== * Czekista powinien mieć chłodny umysł, gorące serce i czyste ręce. * Gdybyś spojrzała mi w oczy, przekonałabyś się, że zostałem takim, jakim byłem. Miłość i tylko miłość kierowała moimi krokami. ** Opis: z listu do Aldony. * Im piekło życia jest gorsze, tym głośniej, wyraźniej słyszę odwieczny hymn życia – piękna i szczęścia i prawdy… Życie, gdy nawet kajdany wlec trzeba – może być i jest radosne. * Kto tak żyje jak ja, długo żyć nie może. ** Opis: list z 1901 z siedleckiego więzienia. ** Źródło: ''Listy do siostry Aldony poprzedzone wspomnieniami Aldony Kojałłowicz oraz Stanisławy i Ignacego Dzierżyńskich'' * Komuniści reszty nie biorą. ** Opis: do kasjera na stacji kolejowej. * Lepiej tysiąc razy pomylić się na korzyść liberalizmu niż skazać jednego niewinnego. ** Zobacz też: [[niewinność]] * Mam jedno, co trzyma mnie i każe być pogodnym – to wiara niezłomna w ludzi… Warunki życia się zmienią i zło przestanie panować, i człowiek dla człowieka będzie bratem najbliższym, a nie jak dziś wilkiem. * System oszczędności – to system prawdziwie proletariacki, to system twardej oszczędności ludzi wyrosłych z nędzy, znających wartość każdego grosza. ** Źródło: ''Feliks Dzierżyński. Wielki syn narodu polskiego'', wyd. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1951, s. 25 * Szczęście to nie życie bez zmartwień. Szczęście to stan duszy. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Trzeba tylko tych skromnych znaleźć i być samemu murarzem swego gmachu, umieć układać cegły jedna po drugiej dla zbudowania takiego kolosu. Kolos to duchowy, ale bez niego nie można układać cegieł, bo wówczas może wszystko wypaść całkiem odwrotnie. Tą drogą najskromniejszą pracownik-praktyk może mieć wzniosły cel przed sobą i w sobie. To znaczy, że trzeba umieć walczyć dla najmniejszej sprawy, dla handlu i wytwórczości, inaczej nic z tego nie wyjdzie. Znaczy, że trzeba być przede wszystkim uczciwym człowiekiem i umieć dobrać sobie… porządnych ludzi, gotowych małą rzeczą służyć wielkiej sprawie. ** Opis: Cyrkularz Feliksa, 6 grudnia 1923. * Wiemy, że jedyna siła, która może wyzwolić świat, to proletariat walczący o socjalizm. Triumf socjalizmu stworzy wyzwoloną Polskę jako wolną wśród wolnych, równą wśród równych, w braterskiej rodzinie wspierających się nawzajem ludów. ** Opis: Feliks Dzierżyński 1877–1926 (album) ==O Feliksie Dzierżyńskim== * Bić ich! Co jest z wami? Chcecie być bardziej humanitarni niż Lenin, który rozkazał Dzierżyńskiemu wyrzucić Sawinkowa przez okno? Dzierżyński nie może się z wami równać, ale on nie wzdragał się przed brudną robotą. Wy pracujecie jak kelnerzy w białych rękawiczkach. Jeśli chcecie być czekistami, zdejmijcie rękawiczki. ** Autor: [[Józef Stalin]] ** Opis: słowa skierowane do szefa Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR Siemiona Ignatiewa w 1952 podczas tzw. „spisku lekarzy”. ** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara'', tłum. M. Antosiewicz, wyd. Magnum, Warszawa 2008, s. 635. * Był to blondyn z rzadką, ostro zakończoną bródką, z szarymi i melancholijnymi oczyma. W jego manierach była łagodność, można było wyczuć dobre wychowanie i uprzej­mość. (…) Dzierżyński wywarł na mnie wrażenie człowieka w pełni przekonanego co do swoich poglądów i szczerego. Myślę, że nie był złym człowiekiem i nawet ze swej natury nie był okrutny. Był fanatykiem. Sprawiał wrażenie człowieka opętanego. Było w nim coś straszliwego. Był Polakiem i to subtelnym. W przeszłości chciał zostać mnichem katolickim i swoją fanatyczną wiarę przeniósł na komu­nizm. ** Opis: wspomnienie z przesłuchania w więzieniu [[Czeka|Czeki]] (1920). ** Autor: [[Nikołaj Bierdiajew]], ''Autobiografia filozoficzna'', tłum. H. Paprocki, wyd. Antyk, Kęty 2002, s. 216–217. * Dzierżyński był człowiekiem o wielkiej wybuchowej namiętności. Jego energja znajdowała się w ustawicznem napięciu, dzięki ciągłemu wyładowywaniu się elektryczności. Zapalał się łatwo w związku z każdą, drugorzędną nawet, sprawą, cienkie nozdrza drgały, oczy skrzyły się, a głos wytężał i rwał się częstokroć. Mimo tak wysokiego, stałego napięcia nerwowego, Dzierżyński nie miewał okresów depresji i apatji. Zawsze znajdował się jakgdyby w stanie całkowitej mobilizacji. Lenin porównał go kiedyś z gorącym koniem pełnej krwi. Dzierżyński kochał ślepo każdą sprawę, którą otrzymywał do wykonania, broniąc nieustępliwie, z fanatycznym zapałem swych współpracowników przed wszelką krytyką i ingerencją z zewnątrz. (...) Dzierżyński zawsze wymagał czyjegoś kierownictwa politycznego. Przez wiele lat kroczył za Różą Luxemburg, współdziałając z nią nie tylko w walce z patriotyzmem polskim, ale również i z bolszewizmem. W roku 1917-ym przyłączył się do bolszewików. Lenin powiedział mi z zadowoleniem: - Nie ma nawet śladu dawnych zatargów. ** Opis: charakterystyka Dzierżyńskiego dokonana w kontekście śmierci Lenina (1923). ** Autor: [[Lew Trocki]], ''Moje życie. Próba autobiografii'', tłum. J. Barski i S. Łukomski, wyd. Biblion, Warszawa 1930, s. 545–546 ([https://www.marxists.org/polski/trocki/1930/mz/39.htm rozdział 39]). * Jest to oryginalny asceta, który, siedząc w więzieniu w Warszawie, upierał się, aby wykonywać brudne roboty: wypróżniać parasze i zamiatać, poza swoją, wszystkie inne cele. Wychodził bowiem z założenia, że jednostka powinna brać na swe barki, gdzie to jest tylko możliwe, wszystko zło, które w przeciwnym razie musiałoby być udziałem ogółu. (...) Ten szczupły słuszny człowiek, o fanatycznej twarzy, nieco podobnej do niektórych tradycyjnych portretów św. Franciszka, postrach zarówno kontrrewolucjonistów, jak i przestępców kryminalnych, jest bardzo kiepskim mówcą. Patrzy on w powietrze poprzez głowy swych słuchaczy i mówi tak, jakgdyby nie zwracał się do nich, lecz do kogoś innego, niewidzialnego. Nawet na temat, który zna doskonale, mówi Dzierżyński z dziwną nieudolnością formowania zdań. Zatrzymuje się, zmienia wyrazy i często, spostrzegłszy, że nie może dokończyć, urywa w środku, z lekkim, dziwacznym, przepraszającym podkreśleniem, jakgdyby chciał powiedzieć: „W tem miejscu jest punkt, przynajmniej tak mi się zdaje”. ** Opis: relacja naoczna brytyjskiego dziennikarza i agenta na usługach [[w:Secret Intelligence Service|Secret Intelligence Service]] z posiedzenia [[w:Wszechrosyjski Centralny Komitet Wykonawczy|Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego]] 17 lutego 1919. ** Autor: [[w:Arthur Ransome|Arthur Ransome]], ''Sześć tygodni w Rosji w r. 1919'', tłum. anonimowe, wyd. [[w:Spółdzielnia Wydawnicza „Książka”|Stowarzyszenie Spółdzielcze „Książka”]], Warszawa 1919 - cyt. za: „[[w:Ilustrowana Republika|Ilustrowana Republika]]”, [http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/23057 nr 203 z 24 lipca 1926], s. 2. * Nasz Felek zachowuje się obrzydliwie przez włączenie się do polityki terroru. ** Autor: [[Róża Luksemburg]] ** Opis: w liście z 1918 do kierownictwa SDKPiL. ** Źródło: Feliks Tych, ''Czerwona Róża'', „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 9 lipca 2012. * Średnio wysoki, szczupły, o twarzy bladej, z małą, blond bródką, rysach regu­larnych i smutnych, dobrych oczach — budził wrażenie dodatnie, sympatyczne, a nawet zaufanie. W obejściu niesłychanie skromny, taktowny i delikatny. Ze współtowarzyszami dzielił się ostatnim kawałkiem cukru, a w razie zatargu z administracją więzienną — co nam się często przytrafiało, nie uchylał się od odpowiedzialności, owszem wysuwał się na czoło. Lubili go więc pra­wie wszyscy więźniowie bez różnicy prze­konań politycznych (...) Dzierżyński nigdy się nie śmiał. Nie przypominam sobie nawet jego uśmiechu. Dziwna była twarz i oczy tego człowieka — pełne dobroci, ale jakby przysłonięte mgłą zamyślenia. (...) Dzierżyńskiego spotkałem już na wolności w marcu 1917 r. na wiecu politycznym. (...) Wyglądał ogromnie mizernie, a pomimo, że przemawiał bez żadnego uczucia i słabo — bo mówcą nie był — wrażenie wywołał wielkie, nie tyle mową, ile swoim wyglądem. ** Opis: wspomnienie o Dzierżyńskim jako współwięźniu na [[w:katorga|katordze]] w [[w:Orzeł (miasto)|Orle]] (1914–1916). ** Autor: [[Stanisław Andrzej Radek]], ''Wspomnienia o Dzierżyńskim'', „[[w:Robotnik (czasopismo)|Robotnik]]”, [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/480084/edition/454554/content nr 3009 z 1 sierpnia 1926], s. 3–4. ==Zobacz też== * [[Związek Radziecki]] {{Wikisource|Feliks Dzierżyński|Feliksa Dzierżyńskiego}} {{SORTUJ:Dzierżyński, Feliks}} [[Kategoria:Bolszewicy]] [[Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego RKP(b) i WKP(b)]] [[Kategoria:Politycy okresu zaborów]] [[Kategoria:Polscy komuniści]] [[Kategoria:Polscy rewolucjoniści]] [[Kategoria:Polskie ofiary represji w Imperium Rosyjskim]] [[Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej]] c7d5h9k8lyiyvswdro3ivoofp0il8ih 645696 645695 2026-07-27T02:09:47Z Nazwa1234 53893 /* */ 645696 wikitext text/x-wiki [[Plik:Feliks Dzierżyński.jpg|mały|{{center|Feliks Dzierżyński (1919)}}]] '''[[w:Feliks Dzierżyński|Feliks Dzierżyński]]''' (1877–1926) – polski i rosyjski [[rewolucjonista]] i działacz [[komunizm|komunistyczny]], szef pierwszych radzieckich organów bezpieczeństwa Czeka, GPU i OGPU, przewodniczący gospodarki narodowej ZSRR. ==''Pamiętnik więźnia''== (wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1951) * Garstka mała, lecz silna ideą swą skupi masy koło siebie, da im to, czego im brak, co ożywi je i natchnie nową nadzieją. ** Źródło: s. 15 * Gdyby rzeczywiście nie przyświecała ludzkości gwiazda socjalizmu, gwiazda przyszłości – nie warto żyć by było. ** Źródło: s. 24 * Gdzież wyjście z piekła obecnego życia, w którym panuje wilcze prawo wyzysku, ucisku, gwałtu? Wyjście w idei życia harmonijnego, życia pełnego, obejmującego całe społeczeństwo, całą ludzkość – w idei socjalizmu, w idei solidarności mas pracujących. Idea ta już przychodzi, już lud otwarte serce ma dla niej; czas już przyszedł. Trzeba skupić szeregi głosicieli tej miłości i nieść wysoko jej sztandar, by lud go dojrzał i poszedł za nim. I to jest dziś najpilniejsze zadanie Socjaldemokracji. ** Źródło: s. 15 * I to zło, zanim zginie, właśnie po to, by zginać, musiało się uzewnętrznić, musiało górę wziąć i doprowadzić siebie do bankructwa. To nastąpi. By tę chwilę przyśpieszyć, trzeba naszą pewność tego bankructwa przelać w masy, by nie zwątpiły, by przetrwały w gotowych zastępach. ** Źródło: s. 31 * Ja odpędzam myśl samobójczą – chcę mieć siły przejść całe piekło, błogosławić, że cierpię razem z innymi i jeszcze wrócić i walczyć, i zawsze rozumieć tych, którzy w tym roku nie odpowiedzieli na nasze wezwanie. ** Źródło: s. 79 * Jakąż kolosalną pracę wykonała już rewolucja: rozlała się wszędzie, obudziła umysły i dusze, tchnęła w nie nadzieję i tęsknotę i cel im pokazała. Tego żadna siła nie wyrwie. I jeżeli dziś my, widząc, jak zło okrutnie się rozpanoszyło, z jakim cynizmem ludzie zabijają ludzi dla marnej zdobyczy, wpadamy w rozpacz nieraz – to popełniamy błąd straszny, nie widzimy dalej swego nosa, nie czujemy tego procesu zmartwychpowstania ludów. ** Źródło: s. 30 * Rząd morderców nie stworzy ładu, nie wtłoczy życia w stare ramy, a krew niewinnych i głód, i cierpienie mas ludowych – płacz dzieci i rozpacz matek – to ofiary, które lud złożyć musi, by pokonać wroga i by zwyciężyć – nie pójdą na marne. ** Źródło: s. 15 * Socjalizm powinien przestać być wyrozumowanym ujęciem przyszłości i stać się winien pochodnią, która zapalać będzie w sercach ludzkich wiarę i energię niezwalczoną. ** Źródło: s. 15 * W więzieniu dojrzałem – w męce, samotności i tęsknocie za światem i życiem. A jednak zwątpienie o „sprawie” nigdy nie zajrzało mi jeszcze w oczy – i teraz, w czasie gdy pogrzebano na długie lata może wszystkie niedawne nadzieje w potokach krwi, gdy przygwożdżono je do słupów szubienicznych, gdy mnogie tysiące bojowników wolności zamknięto do lochów lub rzucono w zaspy śnieżne Syberii – i teraz dumny jestem. ** Źródło: s. 66 * Widzę te masy ogromne, które już się poruszyły, podważyły stare gmachy, masy, w których łonie przygotowują się nowe siły dla nowych walk; dumny jestem, że jestem z nimi, że je widzę, czuję, rozumiem – i że sam przecierpiałem wiele z nimi razem. Tu, w więzieniu, źle jest, nieraz bywa strasznie. A jednak… Gdybym na nowo miał rozpocząć życie, rozpocząłbym tak samo: nie jest to nakaz obowiązku, lecz mus organiczny. ** Źródło: s. 66 * Wiosna. U nas w celi jasno – dużo słońca. Ciepło. Na spacerze powietrze miękkie – pieści jak ręka ukochanej. Na kasztanach i krzakach bzu pączki nabrzmiały i już się rozwinęły w malutkie liście zielone, uśmiechające się do słońca. Trawa na podwórzu wyciągnęła się do słońca i cicha, wchłania powietrze i promienie wskrzeszające do życia. Cicho… Nie dla nas wiosna. My w więzieniu. W celi drzwi wciąż zamknięte; za nimi i za oknem żołnierze uzbrojeni ani na chwilę nie opuszczają swych posterunków – i jak przedtem co dwie godziny słychać, jak zmieniają się i szczęk karabinów, i ich słowa: „pod sdaczu sostoit post nr pierwyj…”, jak przedtem, żandarmi nam drzwi otwierają i na spacer prowadzą, jak przedtem, słychać brzęk kajdan i trzaskanie otwieranych i zamykanych drzwi. Za oknem od samego rana przechodzą oddziały wojska, cały dzień odzywają się ich śpiewy, czasami słychać muzykę wojskową. (…)” ** Źródło: s. 76 * Zło, jak kleszcze żelazne rozpalone, wyrywa i pali żywe ciało z żywego człowieka, oślepia go. Zasłania cały świat, by wypełnić każdą cząstkę, każde tchnienie i atom każdy bólem – bólem przerażającym. ** Źródło: s. 16 ==Inne== * Czekista powinien mieć chłodny umysł, gorące serce i czyste ręce. * Gdybyś spojrzała mi w oczy, przekonałabyś się, że zostałem takim, jakim byłem. Miłość i tylko miłość kierowała moimi krokami. ** Opis: z listu do Aldony. * Im piekło życia jest gorsze, tym głośniej, wyraźniej słyszę odwieczny hymn życia – piękna i szczęścia i prawdy… Życie, gdy nawet kajdany wlec trzeba – może być i jest radosne. * Kto tak żyje jak ja, długo żyć nie może. ** Opis: list z 1901 z siedleckiego więzienia. ** Źródło: ''Listy do siostry Aldony poprzedzone wspomnieniami Aldony Kojałłowicz oraz Stanisławy i Ignacego Dzierżyńskich'' * Komuniści reszty nie biorą. ** Opis: do kasjera na stacji kolejowej. * Lepiej tysiąc razy pomylić się na korzyść liberalizmu niż skazać jednego niewinnego. ** Zobacz też: [[niewinność]] * Mam jedno, co trzyma mnie i każe być pogodnym – to wiara niezłomna w ludzi… Warunki życia się zmienią i zło przestanie panować, i człowiek dla człowieka będzie bratem najbliższym, a nie jak dziś wilkiem. * System oszczędności – to system prawdziwie proletariacki, to system twardej oszczędności ludzi wyrosłych z nędzy, znających wartość każdego grosza. ** Źródło: ''Feliks Dzierżyński. Wielki syn narodu polskiego'', wyd. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1951, s. 25 * Szczęście to nie życie bez zmartwień. Szczęście to stan duszy. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Trzeba tylko tych skromnych znaleźć i być samemu murarzem swego gmachu, umieć układać cegły jedna po drugiej dla zbudowania takiego kolosu. Kolos to duchowy, ale bez niego nie można układać cegieł, bo wówczas może wszystko wypaść całkiem odwrotnie. Tą drogą najskromniejszą pracownik-praktyk może mieć wzniosły cel przed sobą i w sobie. To znaczy, że trzeba umieć walczyć dla najmniejszej sprawy, dla handlu i wytwórczości, inaczej nic z tego nie wyjdzie. Znaczy, że trzeba być przede wszystkim uczciwym człowiekiem i umieć dobrać sobie… porządnych ludzi, gotowych małą rzeczą służyć wielkiej sprawie. ** Opis: Cyrkularz Feliksa, 6 grudnia 1923. * Wiemy, że jedyna siła, która może wyzwolić świat, to proletariat walczący o socjalizm. Triumf socjalizmu stworzy wyzwoloną Polskę jako wolną wśród wolnych, równą wśród równych, w braterskiej rodzinie wspierających się nawzajem ludów. ** Opis: Feliks Dzierżyński 1877–1926 (album) ==O Feliksie Dzierżyńskim== * Bić ich! Co jest z wami? Chcecie być bardziej humanitarni niż Lenin, który rozkazał Dzierżyńskiemu wyrzucić Sawinkowa przez okno? Dzierżyński nie może się z wami równać, ale on nie wzdragał się przed brudną robotą. Wy pracujecie jak kelnerzy w białych rękawiczkach. Jeśli chcecie być czekistami, zdejmijcie rękawiczki. ** Autor: [[Józef Stalin]] ** Opis: słowa skierowane do szefa Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR Siemiona Ignatiewa w 1952 podczas tzw. „spisku lekarzy”. ** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara'', tłum. M. Antosiewicz, wyd. Magnum, Warszawa 2008, s. 635. * Był to blondyn z rzadką, ostro zakończoną bródką, z szarymi i melancholijnymi oczyma. W jego manierach była łagodność, można było wyczuć dobre wychowanie i uprzej­mość. (…) Dzierżyński wywarł na mnie wrażenie człowieka w pełni przekonanego co do swoich poglądów i szczerego. Myślę, że nie był złym człowiekiem i nawet ze swej natury nie był okrutny. Był fanatykiem. Sprawiał wrażenie człowieka opętanego. Było w nim coś straszliwego. Był Polakiem i to subtelnym. W przeszłości chciał zostać mnichem katolickim i swoją fanatyczną wiarę przeniósł na komu­nizm. ** Opis: wspomnienie z przesłuchania w więzieniu [[Czeka|Czeki]] (1920). ** Autor: [[Nikołaj Bierdiajew]], ''Autobiografia filozoficzna'', tłum. H. Paprocki, wyd. Antyk, Kęty 2002, s. 216–217. * Dzierżyński był człowiekiem o wielkiej wybuchowej namiętności. Jego energja znajdowała się w ustawicznem napięciu, dzięki ciągłemu wyładowywaniu się elektryczności. Zapalał się łatwo w związku z każdą, drugorzędną nawet, sprawą, cienkie nozdrza drgały, oczy skrzyły się, a głos wytężał i rwał się częstokroć. Mimo tak wysokiego, stałego napięcia nerwowego, Dzierżyński nie miewał okresów depresji i apatji. Zawsze znajdował się jakgdyby w stanie całkowitej mobilizacji. Lenin porównał go kiedyś z gorącym koniem pełnej krwi. Dzierżyński kochał ślepo każdą sprawę, którą otrzymywał do wykonania, broniąc nieustępliwie, z fanatycznym zapałem swych współpracowników przed wszelką krytyką i ingerencją z zewnątrz. (...) Dzierżyński zawsze wymagał czyjegoś kierownictwa politycznego. Przez wiele lat kroczył za Różą Luxemburg, współdziałając z nią nie tylko w walce z patriotyzmem polskim, ale również i z bolszewizmem. W roku 1917-ym przyłączył się do bolszewików. Lenin powiedział mi z zadowoleniem: - Nie ma nawet śladu dawnych zatargów. ** Opis: charakterystyka Dzierżyńskiego dokonana w kontekście śmierci Lenina (1923). ** Autor: [[Lew Trocki]], ''Moje życie. Próba autobiografii'', tłum. J. Barski i S. Łukomski, wyd. Biblion, Warszawa 1930, s. 545–546 ([https://www.marxists.org/polski/trocki/1930/mz/39.htm rozdział 39]). * Jest to oryginalny asceta, który, siedząc w więzieniu w Warszawie, upierał się, aby wykonywać brudne roboty: wypróżniać parasze i zamiatać, poza swoją, wszystkie inne cele. Wychodził bowiem z założenia, że jednostka powinna brać na swe barki, gdzie to jest tylko możliwe, wszystko zło, które w przeciwnym razie musiałoby być udziałem ogółu. (...) Ten szczupły słuszny człowiek, o fanatycznej twarzy, nieco podobnej do niektórych tradycyjnych portretów św. Franciszka, postrach zarówno kontrrewolucjonistów, jak i przestępców kryminalnych, jest bardzo kiepskim mówcą. Patrzy on w powietrze poprzez głowy swych słuchaczy i mówi tak, jakgdyby nie zwracał się do nich, lecz do kogoś innego, niewidzialnego. Nawet na temat, który zna doskonale, mówi Dzierżyński z dziwną nieudolnością formowania zdań. Zatrzymuje się, zmienia wyrazy i często, spostrzegłszy, że nie może dokończyć, urywa w środku, z lekkim, dziwacznym, przepraszającym podkreśleniem, jakgdyby chciał powiedzieć: „W tem miejscu jest punkt, przynajmniej tak mi się zdaje”. ** Opis: relacja naoczna brytyjskiego dziennikarza i agenta na usługach [[w:Secret Intelligence Service|Secret Intelligence Service]] z posiedzenia [[w:Wszechrosyjski Centralny Komitet Wykonawczy|Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego]] 17 lutego 1919. ** Autor: [[w:Arthur Ransome|Arthur Ransome]], ''Sześć tygodni w Rosji w r. 1919'', tłum. anonimowe, wyd. [[w:Spółdzielnia Wydawnicza „Książka”|Stowarzyszenie Spółdzielcze „Książka”]], Warszawa 1919 - cyt. za: „[[w:Ilustrowana Republika|Ilustrowana Republika]]”, [http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/23057 nr 203 z 24 lipca 1926], s. 2. * Nasz Felek zachowuje się obrzydliwie przez włączenie się do polityki terroru. ** Autor: [[Róża Luksemburg]] ** Opis: w liście z 1918 do kierownictwa SDKPiL. ** Źródło: Feliks Tych, ''Czerwona Róża'', „Ale Historia”, w: „Gazeta Wyborcza”, 9 lipca 2012. * Średnio wysoki, szczupły, o twarzy bladej, z małą, blond bródką, rysach regu­larnych i smutnych, dobrych oczach — budził wrażenie dodatnie, sympatyczne, a nawet zaufanie. W obejściu niesłychanie skromny, taktowny i delikatny. Ze współtowarzyszami dzielił się ostatnim kawałkiem cukru, a w razie zatargu z administracją więzienną — co nam się często przytrafiało, nie uchylał się od odpowiedzialności, owszem wysuwał się na czoło. Lubili go więc pra­wie wszyscy więźniowie bez różnicy prze­konań politycznych (...) Dzierżyński nigdy się nie śmiał. Nie przypominam sobie nawet jego uśmiechu. Dziwna była twarz i oczy tego człowieka — pełne dobroci, ale jakby przysłonięte mgłą zamyślenia. (...) Dzierżyńskiego spotkałem już na wolności w marcu 1917 r. na wiecu politycznym. (...) Wyglądał ogromnie mizernie, a pomimo, że przemawiał bez żadnego uczucia i słabo — bo mówcą nie był — wrażenie wywołał wielkie, nie tyle mową, ile swoim wyglądem. ** Opis: wspomnienie o Dzierżyńskim jako współwięźniu na [[w:katorga|katordze]] w [[w:Orzeł (miasto)|Orle]] (1914–1916). ** Autor: [[Stanisław Andrzej Radek]], ''Wspomnienia o Dzierżyńskim'', „[[w:Robotnik (czasopismo)|Robotnik]]”, [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/480084/edition/454554/content nr 3009 z 1 sierpnia 1926], s. 3–4. ==Zobacz też== * [[Związek Radziecki]] {{Wikisource|Feliks Dzierżyński|Feliksa Dzierżyńskiego}} {{SORTUJ:Dzierżyński, Feliks}} [[Kategoria:Bolszewicy]] [[Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego RKP(b) i WKP(b)]] [[Kategoria:Politycy okresu zaborów]] [[Kategoria:Polscy komuniści]] [[Kategoria:Polscy rewolucjoniści]] [[Kategoria:Polskie ofiary represji w Imperium Rosyjskim]] [[Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej]] rn0f6wuw0oibokkqzhx30l86h16c2o4 0 11445 645659 645594 2026-07-26T18:11:38Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645659 wikitext text/x-wiki [[Plik:Gertrude Stein 1935-01-04.jpg|mały|{{center|Gertrude Stein (1935)}}]] '''[[w:Gertrude Stein|Gertrude Stein]]''' (1874–1946) – [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] [[pisarz|pisarka]], poetka i [[feminizm|feministka]] pochodzenia żydowskiego. * Adolf Hitler powinien otrzymać pokojową nagrodę Nobla. ** ''Hitler should have received the Nobel Peace Prize.'' (ang.) ** Warren Lassing, [http://www.nytimes.com/books/98/05/03/specials/stein-views.html ''Gertrude Stein Views Life and Politics''], „New York Times”, 6 maja 1934 ** Zobacz też: [[Adolf Hitler]], [[Nagroda Nobla]] * Ameryka jest moim krajem, a Paryż moim miastem rodzinnym. ** ''America is my country and Paris is my hometown.'' (ang.) ** Źródło: ''An American and France'' (1936) * Hitler powinien otrzymać nagrodę pokojową, ponieważ usunął wszystkie elementy kontestacji i walki z Niemiec. Wypędzając Żydów, demokratów i lewicę, usunął wszystko, co przyczynia się do takiego działania. To oznacza pokój. ** ''"I say that Hitler ought to have the peace prize," she says, "because he is removing all elements of contest and struggle from Germany. By driving out the Jews and the democratic and Left elements, he is driving out everything that conduces to activity. That means peace."'' (ang.) ** Źródło: Warren Lassing, [http://www.nytimes.com/books/98/05/03/specials/stein-views.html ''Gertrude Stein Views Life and Politics''], „New York Times”, 6 maja 1934 ** Zobacz też: [[pokój (polityka)|pokój]] * Róża jest różą jest różą. ** ''Rose is a rose is a rose.'' (ang.) ** Źródło: wiersz ''Sacred Emily'', w: [https://books.google.pl/books?redir_esc=y&hl=pl&id=s2dKruN8YHIC&q=rose+is+a+rose#v=snippet&q=rose%20is%20a%20rose&f=false ''Geography and Plays''], Madison 1993, s. 187. ** Zobacz też: [[róża]] ==''Autobiografia każdego z nas'' (1937)== * Jak każdemu wiadomo ludzie przesadnie ostrożni są tak zajęci zabezpieczaniem się że muszą się potknąć. ** ''Everybody knows if you are too careful you are so occupied in being careful that you are sure to stumble over something.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 1 * Kiedy wszystko jest niespodzianką nie ma znaczenia czy jest się młodszym czy starszym, ponieważ jedyne, co świadczy o tym, że człowiek jest starszy to to, że nie można mu już sprawić niespodzianki. ** ''If anything is a surprise then there is not much difference between older and younger because the only thing that does make anybody older is that they cannot be surprised.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 2 * Ludzie są przeważnie ciekawsi, kiedy nic nie robią, niż wtedy, kiedy robią coś. ** ''Generally speaking anybody is more interesting doing nothing than doing something.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 3 * Nikt go o to nigdy nie zapytał więc nie ma na to odpowiedzi. ** ''As there was never any question there was never any answer.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 1 * To zabawne ale dumą większości mężczyzn są dwie rzeczy które każdy mężczyzna potrafi i robi dokładnie tak samo, upijanie się i spłodzenie syna. ** ''It is funny the two things most men are proudest of is the thing that any man can do and doing does in the same way, that is being drunk and being the father of their son.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 2 ** Zobacz też: [[mężczyzna]] * Zanim masz sukces, to jest zanim ktoś gotów jest płacić za to, co robisz, jesteś przekonany, że każde napisane przez ciebie słowo jest ważnym słowem, równie ważnym, jak każde inne, więc zbierasz wszystko co napisałeś z wielką pieczołowitością. ** ''Before one is successful that is before any one is ready to pay money for anything you do then you are certain that every word you have written is an important word to have written and that any word you have written is as important as any other word and you keep everything you have written with great care.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 2 ==''Picasso'' (1938)== <small>tłum. Mira Michałowska</small> * Surrealiści widzą świat tak samo jak wszyscy inni ludzie, udziwniają go, to prawda, na najrozmaitsze sposoby, ale w zasadzie widzą świat tak samo jak wszyscy. Proces udziwniania świata jest wprawdzie charakterystyką dwudziestowieczną, ale wizja świata surrealistów jest wizją świata wieku dziewiętnastego. Picasso widzi świat zupełnie inaczej niż oni, inną widzi rzeczywistość. Udziwnienie nie jest rzeczą trudną, ale stworzenie własnej wizji świata to sztuka niezmiernie rzadka. ** ''The surrealists still see things as everyone sees them, they complicate them in a different way but the vision is that of everyone else, in short the complication is the complication of the twentieth century but the vision is that of the nineteenth century. Picasso only sees something else, another reality. Complications are always easy but another vision than that of all the world is very rare.'' (ang.) ** Zobacz też: [[surrealizm]] * Twórca bynajmniej nie jest prekursorem swojego pokolenia, tylko pierwszym ze współczesnych, który rozumie, co się z jego pokoleniem dzieje. Autentyczny twórca to nie akademik, to nie student takiej czy innej szkoły, kierującej się znanymi i uznanymi kanonami, które jako znane i uznane de facto przestały dawno mieć jakiekolwiek znaczenie, autentyczny twórca jest, z natury rzeczy, wyrazicielem stylu życia swojej epoki, swojego pokolenia. Każde pokolenie żyje, oczywiście, w sposób dla siebie nowoczesny, ale nowoczesność ta ogranicza się wyłącznie do zagadnień życia codziennego. W dziedzinie sztuki, literatury, teatru, krótko mówiąc we wszystkich dziedzinach, które nie przyczyniają się bezpośrednio do zaspokajania pierwszych potrzeb materialnych, żyje się życiem pokolenia poprzedniego. ** ''A creator is not in advance of his generation but he is the first of his contemporaries to be conscious of what is happening to his generation. A creator who creates, who is not an academician, who is not someone who studies in a school where the rules are already known, and of course being known they no longer exist, a creator then who creates is necessarily of his generation. His generation lives in its contemporary way but they only live in it. In art, in literature, in the theatre, in short in everything that does not contribute to their immediate comfort they live in the preceding generation.'' (ang.) {{SORTUJ:Stein, Gertruda}} [[Kategoria:Amerykańscy prozaicy]] [[Kategoria:Amerykańskie feministki i feminiści]] [[Kategoria:Libreciści operowi]] [[Kategoria:Pisarze modernizmu]] fna3yxg4wor2nyvbm4d8mjng4jyxsu0 645660 645659 2026-07-26T18:12:28Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645660 wikitext text/x-wiki [[Plik:Gertrude Stein 1935-01-04.jpg|mały|{{center|Gertrude Stein (1935)}}]] '''[[w:Gertrude Stein|Gertrude Stein]]''' (1874–1946) – [[Stany Zjednoczone|amerykańska]] [[pisarz|pisarka]], poetka i [[feminizm|feministka]] pochodzenia żydowskiego. * Adolf Hitler powinien otrzymać pokojową nagrodę Nobla. ** ''Hitler should have received the Nobel Peace Prize.'' (ang.) ** Źródło: Warren Lassing, [http://www.nytimes.com/books/98/05/03/specials/stein-views.html ''Gertrude Stein Views Life and Politics''], „New York Times”, 6 maja 1934 ** Zobacz też: [[Adolf Hitler]], [[Nagroda Nobla]] * Ameryka jest moim krajem, a Paryż moim miastem rodzinnym. ** ''America is my country and Paris is my hometown.'' (ang.) ** Źródło: ''An American and France'' (1936) * Hitler powinien otrzymać nagrodę pokojową, ponieważ usunął wszystkie elementy kontestacji i walki z Niemiec. Wypędzając Żydów, demokratów i lewicę, usunął wszystko, co przyczynia się do takiego działania. To oznacza pokój. ** ''"I say that Hitler ought to have the peace prize," she says, "because he is removing all elements of contest and struggle from Germany. By driving out the Jews and the democratic and Left elements, he is driving out everything that conduces to activity. That means peace."'' (ang.) ** Źródło: Warren Lassing, [http://www.nytimes.com/books/98/05/03/specials/stein-views.html ''Gertrude Stein Views Life and Politics''], „New York Times”, 6 maja 1934 ** Zobacz też: [[pokój (polityka)|pokój]] * Róża jest różą jest różą. ** ''Rose is a rose is a rose.'' (ang.) ** Źródło: wiersz ''Sacred Emily'', w: [https://books.google.pl/books?redir_esc=y&hl=pl&id=s2dKruN8YHIC&q=rose+is+a+rose#v=snippet&q=rose%20is%20a%20rose&f=false ''Geography and Plays''], Madison 1993, s. 187. ** Zobacz też: [[róża]] ==''Autobiografia każdego z nas'' (1937)== * Jak każdemu wiadomo ludzie przesadnie ostrożni są tak zajęci zabezpieczaniem się że muszą się potknąć. ** ''Everybody knows if you are too careful you are so occupied in being careful that you are sure to stumble over something.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 1 * Kiedy wszystko jest niespodzianką nie ma znaczenia czy jest się młodszym czy starszym, ponieważ jedyne, co świadczy o tym, że człowiek jest starszy to to, że nie można mu już sprawić niespodzianki. ** ''If anything is a surprise then there is not much difference between older and younger because the only thing that does make anybody older is that they cannot be surprised.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 2 * Ludzie są przeważnie ciekawsi, kiedy nic nie robią, niż wtedy, kiedy robią coś. ** ''Generally speaking anybody is more interesting doing nothing than doing something.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 3 * Nikt go o to nigdy nie zapytał więc nie ma na to odpowiedzi. ** ''As there was never any question there was never any answer.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 1 * To zabawne ale dumą większości mężczyzn są dwie rzeczy które każdy mężczyzna potrafi i robi dokładnie tak samo, upijanie się i spłodzenie syna. ** ''It is funny the two things most men are proudest of is the thing that any man can do and doing does in the same way, that is being drunk and being the father of their son.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 2 ** Zobacz też: [[mężczyzna]] * Zanim masz sukces, to jest zanim ktoś gotów jest płacić za to, co robisz, jesteś przekonany, że każde napisane przez ciebie słowo jest ważnym słowem, równie ważnym, jak każde inne, więc zbierasz wszystko co napisałeś z wielką pieczołowitością. ** ''Before one is successful that is before any one is ready to pay money for anything you do then you are certain that every word you have written is an important word to have written and that any word you have written is as important as any other word and you keep everything you have written with great care.'' (ang.) ** Źródło: rozdział 2 ==''Picasso'' (1938)== <small>tłum. Mira Michałowska</small> * Surrealiści widzą świat tak samo jak wszyscy inni ludzie, udziwniają go, to prawda, na najrozmaitsze sposoby, ale w zasadzie widzą świat tak samo jak wszyscy. Proces udziwniania świata jest wprawdzie charakterystyką dwudziestowieczną, ale wizja świata surrealistów jest wizją świata wieku dziewiętnastego. Picasso widzi świat zupełnie inaczej niż oni, inną widzi rzeczywistość. Udziwnienie nie jest rzeczą trudną, ale stworzenie własnej wizji świata to sztuka niezmiernie rzadka. ** ''The surrealists still see things as everyone sees them, they complicate them in a different way but the vision is that of everyone else, in short the complication is the complication of the twentieth century but the vision is that of the nineteenth century. Picasso only sees something else, another reality. Complications are always easy but another vision than that of all the world is very rare.'' (ang.) ** Zobacz też: [[surrealizm]] * Twórca bynajmniej nie jest prekursorem swojego pokolenia, tylko pierwszym ze współczesnych, który rozumie, co się z jego pokoleniem dzieje. Autentyczny twórca to nie akademik, to nie student takiej czy innej szkoły, kierującej się znanymi i uznanymi kanonami, które jako znane i uznane de facto przestały dawno mieć jakiekolwiek znaczenie, autentyczny twórca jest, z natury rzeczy, wyrazicielem stylu życia swojej epoki, swojego pokolenia. Każde pokolenie żyje, oczywiście, w sposób dla siebie nowoczesny, ale nowoczesność ta ogranicza się wyłącznie do zagadnień życia codziennego. W dziedzinie sztuki, literatury, teatru, krótko mówiąc we wszystkich dziedzinach, które nie przyczyniają się bezpośrednio do zaspokajania pierwszych potrzeb materialnych, żyje się życiem pokolenia poprzedniego. ** ''A creator is not in advance of his generation but he is the first of his contemporaries to be conscious of what is happening to his generation. A creator who creates, who is not an academician, who is not someone who studies in a school where the rules are already known, and of course being known they no longer exist, a creator then who creates is necessarily of his generation. His generation lives in its contemporary way but they only live in it. In art, in literature, in the theatre, in short in everything that does not contribute to their immediate comfort they live in the preceding generation.'' (ang.) {{SORTUJ:Stein, Gertruda}} [[Kategoria:Amerykańscy prozaicy]] [[Kategoria:Amerykańskie feministki i feminiści]] [[Kategoria:Libreciści operowi]] [[Kategoria:Pisarze modernizmu]] f6eg25ocdaiz25f3z1klefhbs11xl7p 0 12661 645646 645475 2026-07-26T17:21:27Z Mrnr84201 7345 skrócenie i przywrócenie cytatu 645646 wikitext text/x-wiki [[Plik:Yellow star Jude Jew.svg|mały|{{center|Symbol gwiazdy Dawida, który musieli nosić Żydzi w hitlerowskich Niemczech}}]] '''[[w:Antysemityzm|Antysemityzm]]''' – postawa wyrażająca dyskryminację, uprzedzenie, niechęć i wrogość w stosunku do [[Żydzi|Żydów]] oraz osób pochodzenia żydowskiego, postrzeganych jako grupa religijna, etniczna lub rasowa, argumentowana powodami religijnymi, gospodarczymi lub politycznymi. ==Wypowiedzi antysemickie== ===Przed 1933=== * Jakże można Żydów równouprawnić, kiedy się oni uważają ciągle za coś lepszego. Przecież nie chcą nawet spożywać potraw, którymi my się karmimy. ** Autor: [[Lajos Kossuth]] ** Źródło: [[Teodor Jeske-Choiński]], ''Historia Żydów w Polsce'', s. 217–218. * Mały narodek żydowski ośmiela się okazywać nieprzejednaną nienawiść do wszystkich ludów, jest zawsze zabobonny, zawsze pożądliwy cudzych dóbr, czołobitny w nieszczęściu, a zuchwały w szczęściu. ** Autor: [[Wolter]] ** Źródło: Teodor Jeske-Choiński, ''Historia Żydów w Polsce''. * Na Słowaka wszystkie czarty się uwzięły: i Niemiec, i Tatar, i Madziar, i Cygan, i Żyd. ** Opis: [[Przysłowia słowackie|przysłowie słowackie]] ** Źródło: ''Symbioza kultur słowiańskich i niesłowiańskich w Europie Środkowej'' pod. red. Marii Bobrownickiej, Universitas, 1996, s. 250. * Naród izraelski nie był nigdy wiele wart, co im ich wodzowie, sędziowie i prorocy tysiąckrotnie wypominali, posiada on bardzo mało cnót, natomiast nieomal wszystkie wady. Cóż można powiedzieć o takim narodzie, który w swej wielowiekowej wędrówce znaczy tylko ślady wojen, zepsucia i wyzysku innych narodów? Nikt też się dziwić nie może, że nie mamy do Żydów zaufania i że uważamy za obowiązek strzec naszej kultury od skażenia jej przez nich. ** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]] ** Źródło: Teodor Jeske-Choiński, ''Historia Żydów w Polsce'', s. 342. * Nie znam w państwie gorszej zarazy od Żydów z powodu ich oszustwa przewrotności, lichwy i wyzysku. Wprowadzają ludzi w nędzę i wykonują wszelkie podłości, którymi by się inni uczciwi brzydzili. ** Autor: [[Maria Teresa Habsburg]] ** Źródło: Teodor Jeske-Choiński, ''Historia Żydów w Polsce'' * Prawie we wszystkich krajach europejskich rozszerza się potężne wrogie państwo, które wojuje stale z innymi państwami i uciska okrutnie obywateli. Państwem tym jest żydostwo. ** Autor: [[Johann Gottlieb Fichte]] ** Źródło: Teodor Jeske-Choiński, ''Historia Żydów w Polsce'', s. 348. * Prawo powinno wszędzie wkroczyć, gdzie dobrobytowi grozi ruina. Państwo nie może na to spokojnie patrzeć, gdy naród godny pogardy, niszczy dwa departamenty Francji. Musimy uważać Żydów nie tylko za odmienną sektę, lecz traktować ich wprost jako osobny naród. Byłoby to zanadto wielkim upokorzeniem dla ludu francuskiego, gdyby się miał dostać pod rządy najniższego ze wszystkich plemion. Żydzi są rozbójnikami naszych czasów, istnymi krukami. Może by nie było źle przenieść ich z prowincji pogranicznych i rozpędzić po całym kraju; można by im także wytrącić z rąk handel, w którym się lichwą zniesławiają ** Autor: [[Napoleon Bonaparte]] ** Opis: wystąpienie w Radzie Państwa 6 kwietnia 1806. * Żydzi to wierutni kłamcy i pijawki krwiożercze. Oni to kłamliwymi objaśnieniami sfałszowali i przekręcili całe Pismo Święte. Pełni wszelkiej złości, skąpstwa, zawiści i nienawiści wśród siebie, zieją przekleństwem względem nas. Są tak grubo zaślepieni, iż nie tylko praktykują lichwę, ale uczą, że ta lichwa jest prawem im nadana, że sam Bóg przez usta Mojżesza nakazał uprawiać lichwę wśród innowierców. Pod słońcem nie ma chciwszego narodu na pieniądze, jak Żydzi, nawet gdy myślą o nowym Mesjaszu cieszą się nadzieją, że on zabierze złoto i srebro wszystkim narodom i rozda Żydom. ** Autor: [[Marcin Luter]], ''Żydzi i kłamstwo'' (1543) * Żyjący pomiędzy nimi Żydzi dzięki swemu lichwiarskiemu duchowi, od najdawniejszych czasów w nich tkwiącemu, stali się najsłynniejszymi oszustami i sobie tylko samym tę świadomą famę oszustw zawdzięczają. Zdawało by się trudnym do pojęcia, iż może istnieć naród składający się z samych kupców, którzy wciskając się pomiędzy inne narody, nie myśli o pozyskiwaniu wśród nich czci obywatelskiej, ale jedynie jak dany naród nieżydowski obłupić, wyzyskać a nie stracić nic z pozyskanych praw obywatelskich. ** Autor: [[Immanuel Kant]], ''Antropologia'' ** Źródło: Teodor Jeske-Choiński, ''Historia Żydów w Polsce'', s. 179. ===1933–1939=== * Gdyby Polska nie miałaby tylu Żydów, nigdy by nie było rozbiorów. ** Autor: [[Roman Dmowski]], ''Przewrót'' (1934), s. 270. * Hitler odżydził Niemcy. (…) Mimo wszystko nie mogę się opędzić wrażeniu, że w pozytywnej stronie dzieła Hitlera jest jakiś defekt, jakaś skaza. (…) Przez silne oparcie się o doktrynę rasową (…) hitleryzm wziął na siebie pierworodny grzech ugrzęźnięcia w światopoglądzie materialistycznym, co może stać się kiedyś źródłem jego słabości. Naród – to jest formacja spojona pierwiastkami przede wszystkim duchowymi. ** Autor: [[Jędrzej Giertych]], ''Kajakiem po Niemczech'' (1936) * Hitler żywcem bierze swe prawa z encyklik papieskich (…) ma wzory wśród Wielkich papieży, którzy zwalczali złość żydowską, ma on wzory wśród świętych, ma opatrznościowe posłannictwo, by poskromić złość żydowską i uratować ludzkość od żydo-komuny. ** Autor: [[Stanisław Trzeciak]], „Mały Dziennik”, 1939; cyt. za: Alina Landau-Czajka, ''W jednym stali domu: koncepcje rozwiązania kwestii żydowskiej w publicystyce polskiej lat 1933–1939'', wyd. Neriton, Warszawa 1998, s. 89. * Hitlerowcy rozumieją, że chcąc zorganizować Niemcy na podstawach narodowych, muszą zniszczyć pozycję Żydów i ich wpływ na społeczeństwo niemieckie. ** Autor: [[Roman Dmowski]], ''Hitleryzm jako ruch narodowy'', szkic (1933) * Jesteśmy jednym z tych ruchów, które jak faszyzm we Włoszech, hitleryzm w Niemczech, obóz Salazara w Portugalii, karlizm i falanga w Hiszpanii obalają stary system masońsko-plutokratyczno-socjalistyczno-żydowski i budują porządek nowy, porządek narodowy. ** Autor: [[Jędrzej Giertych]], ''O wyjście z kryzysu'' (1938), s. 31. * Kościół katolicki przez piętnaście stuleci traktował Żydów jak szkodników, zamykał ich w gettach i tak dalej, ponieważ zorientowano się czym są Żydzi. Ja odwołuję się do tych piętnastu stuleci. ** Autor: [[Adolf Hitler]] ** Opis: 26 kwietnia 1933 podczas spotkania z przedstawicielem Konferencji Episkopatu Niemiec biskupem Wilhelmem Berningiem. ** Źródła: *** Joachim Heldt, ''Gott in Deutschland. Eine Reportage uber Glaube und Kirche'', Hamburg 1963, s. 168. *** Martin Rhonheimer, „[https://www.firstthings.com/article/2003/11/the-holocaust-what-was-not-said The Holocaust: What Was Not Said]” First Things Magazine, listopad 2003. * Kradzież i fałszywe świadectwo stały się dziś głównym narzędziem działania trzymilionowej rzeszy ludności, wychowanej nie na chrześcijańskich zasadach Ewangelii, ale ponurych mrokach Talmudu, który pozwala kraść i kłamać, jeśli się ma do czynienia z obcym. ** Autor: [[Stanisław Trzeciak]], „Mały Dziennik”, 1939; cyt. za: Alina Landau-Czajka, ''W jednym stali domu: koncepcje rozwiązania kwestii żydowskiej w publicystyce polskiej lat 1933–1939'', wyd. Neriton, Warszawa 1998, s. 88. * Pomiędzy Aryjczykami a żydami istnieje przepaść duchowa (moralna i umysłowa) a nawet fizyczna (…) Istnieje coś fizycznego, coś, co nas od żydów odtrąca, jak np. białego od murzyna, których dzieli nie tylko kolor skóry, lecz i odmienny zapach. ** Autor: [[Franciszek Błotnicki]], „Gazeta Kościelna”, 1939; cyt. za: Alina Cała, [https://www.rp.pl/artykul/320428-Antysemicki-swiat-antywartosci.html ''Antysemicki świat antywartości'', „Rzeczpospolita”], rp.pl, 16 czerwca 2009. * Pozwalamy sobie na oklaskiwanie w kinie Charlie Chaplina, pół-Żyda; na wielbienie Prousta, pół-Żyda; na oklaskiwanie Yehudi Menuhina, Żyda; a głos Hitlera niesie się na falach radiowych nazwanych nazwiskiem Żyda Hertza. (…) Nie chcemy nikogo zabijać ani organizować żadnych pogromów. Uważamy jednak, że najlepszym sposobem zapobieżenia nieprzewidzianym aktom odruchowego antysemityzmu jest właśnie urządzenie antysemityzmu rozsądnego. ** Autor: [[Robert Brasillach]], francuski pisarz i publicysta ** Opis: w 1938. * Trudno nie przyznać słuszności twierdzeniom Hitlera, żyd pozostał obcym ciałem w organizmie narodów europejskich. ** Autor: [[Józef Pastuszka]], „Ateneum Kapłańskie”, red. Stefan Wyszyński, zeszyt 1, 1938, s. 23. * W Polsce rdzennym Aryjczykiem może być ten, kto może udowodnić, że przynajmniej od pięciu pokoleń nie było w jego rodzie osoby rasy żydowskiej. ** Autor: ps. Swastyka, „Pro Christo”, 1934; cyt. za: Alina Cała, [https://www.rp.pl/artykul/320428-Antysemicki-swiat-antywartosci.html ''Antysemicki świat antywartości'', „Rzeczpospolita”], rp.pl, 16 czerwca 2009 * Wpływ żydowski na obyczajność jest zgubny, a ich zakłady wydawnicze propagują pornografię. Prawdą jest, że Żydzi dopuszczają się oszustw, lichwy, i prowadzą handel żywym towarem. Prawdą jest, ze w szkołach wpływ młodzieży żydowskiej na katolicką jest na ogół pod względem religijnym i etycznym ujemny. ** Autor: prymas [[August Hlond]] ** Opis: po pogromie Żydów w Przytyku. ** Źródło: Marek Jan Chodakiewicz, ''Żydzi i Polacy, 1918–1955'', wyd. S.K. Fronda, 2000, s. 40. * Zakład Oczyszczania Kraju wyśle Żydów na Madagaskar. ** Źródło: gazeta ''Falanga'' z 5 lipca 1938. Za: Maciej Wilamowski, Konrad Wnęk, Lidia A. Zyblikiewicz, ''Leksykon polskich powiedzeń historycznych'', Kraków 1998, s. 180. * Zwalczać was będziemy rasowo, ale nie dlatego, żeście rasą semicką, lecz dlatego, żeście zwyrodniałym odpryskiem tej rasy, zarażającym nasz organizm. ** Autor: [[Marian Wiśniewski]], „Pro Christo”, 1937; cyt. za: Alina Cała, [https://www.rp.pl/artykul/320428-Antysemicki-swiat-antywartosci.html ''Antysemicki świat antywartości'', „Rzeczpospolita”], rp.pl, 16 czerwca 2009. * Żydostwo szkodziło i szkodzi nam na każdym kroku, wżera się jak rak w ciało narodu, szerzy przekupstwo i zepsucie wśród dorosłych, a rozpustę i bezbożnictwo wśród młodzieży, wydziera nam handel, przemysł, rzemiosło, a nawet ziemię. ** Autor: [[Maksymilian Maria Kolbe]], „Mały Dziennik”, 1938; cyt. za: Andrzej Osęka, ''Kulomioty ojca dyrektora'', „Wprost” nr 1161, 6 marca 2005. * Żydzi jako naród bogobójczy, największym w świecie szaleństwem i zbrodnią skalany, w większej też mierze niż chrześcijanie, a nawet poganie według prawa natury żyjący, zostali zaślepieni i skażeni, a zatem jako rozsadnik zła od współżycia z innymi narodami mają być usunięci i ściśle odgrodzeni. ** Autor: [[Marian Wiśniewski]], „Pro Christo”, 1937; cyt. za: Alina Cała, [https://www.rp.pl/artykul/320428-Antysemicki-swiat-antywartosci.html ''Antysemicki świat antywartości'', „Rzeczpospolita”], rp.pl, 16 czerwca 2009. * Żydzi ochrzczeni nie przestają być członkami narodu żydowskiego i rasy żydowskiej, bowiem liczą się nie względy religijne, lecz uczucia patriotyczne i stosunek do państwa, zaś sakrament nie jest zdolny przekształcić krwi, koloru skóry, cech rasowych tego osobnika, który go przyjmuje. ** Autor: [[Witold Gronkowski]], „Ateneum Kapłańskie”, red. Stefan Wyszyński, 1934; cyt. za: Alina Cała, [https://www.rp.pl/artykul/320428-Antysemicki-swiat-antywartosci.html ''Antysemicki świat antywartości'', „Rzeczpospolita”], rp.pl, 16 czerwca 2009. * Żydzi na Madagaskar! ** Opis: hasło sformułowane w środowisku ONR-Falanga. Pojawiło się m.in. w gazecie ''Falanga'' w wydaniu z 5 lipca 1938 we frazie „Zakład Oczyszczania Kraju wyśle Żydów na Madagaskar”. ** Źródło: Maciej Wilamowski, Konrad Wnęk, Lidia A. Zyblikiewicz, ''Leksykon polskich powiedzeń historycznych'', Kraków 1998, s. 180. * Żydzi są pasożytami. Istotnie nasz emocjonalny stosunek do nich jest bardzo podobny do stanowiska, jakie zajmujemy wobec pchły czy pluskwy. Zabić, zniszczyć, pozbyć się. Pasożyt obchodzi mnie o tyle tylko, że mi przeszkadza. ** Źródło: ps. Swastyka, „Kultura Katolicka”, 1936; cyt. za: Alina Cała, [https://www.rp.pl/artykul/320428-Antysemicki-swiat-antywartosci.html ''Antysemicki świat antywartości'', „Rzeczpospolita”], rp.pl, 16 czerwca 2009. ===1939–1945=== * Każdy bez wyjątku Żyd, którego pochwycimy, będzie podlegać eksterminacji. Jeżeli nie uda nam się teraz zniszczyć biologicznych podstaw żydostwa, to pewnego dnia Żydzi zniszczą naród niemiecki. ** Autor: [[Heinrich Himmler]] ** Opis: do Rudolfa Hössa, komendanta obozu w [[Auschwitz-Birkenau|Oświęcimiu]], 1941. * W stosunku do Żydów zasadniczo oczekuję tylko jednego – że zupełnie znikną (…) Ale co należy z nimi zrobić? Czy sądzicie, że zostaną oni osiedleni na Wschodzie we wsiach? (…) nie należy się tym kłopotać, nie potrzebujemy ich ani na Wschodzie, ani w Komisariacie Rzeszy, więc zlikwidujcie ich sami (…) Musimy unicestwić Żydów gdziekolwiek ich znajdziemy i gdzie tylko to jest możliwe ** Autor: [[Hans Frank]] ** Źródło: przemówienie na posiedzeniu rządu Generalnego Gubernatorstwa 16 grudnia 1941 * Z Żydami się nie cackać. Co za radość – nareszcie można dobrać się do skóry rasy żydowskiej. Im więcej umiera, tym lepiej, trafić go – to zwycięstwo naszej Rzeszy. Niech Żydzi poczują, żeśmy przyszli (…). Żydów będziemy uciskać wszędzie, gdzie tylko będziemy mogli. ** Autor: [[Hans Frank]] ** Źródło: ''Eksterminacje Żydów na ziemiach polskich. Zbiór dokumentów.'', oprac. T. Berenstein, A. Eisenbach i A. Rutkowski, Warszawa 1957, s. 34. * (…) za osobliwe zrządzenie Opatrzności Bożej, że Niemcy, obok mnóstwa krzywd, jakie wyrządzili i wyrządzają naszemu krajowi, pod tym jednym względem dali dobry początek, że pokazali możliwość wyzwolenia polskiego społeczeństwa spod żydowskiej plagi i wytknęli nam drogę, którą mniej okrutnie oczywiście i mniej brutalnie, ale konsekwentnie iść należy. Jest to wyraźne zrządzenie Boże, że sami okupanci przyłożyli rękę do rozwiązania tej palącej kwestji, bo sam naród polski miękki i niesystematyczny, nigdy nie byłby się zdobył na energiczne kroki w tej sprawie niezbędne. ** Źródło: ''Sprawozdanie kościelne z Polski za czerwiec i połowę lipca 1941'', cyt. za: [[Jan Tomasz Gross]], ''Złote żniwa. Rzecz o tym, co się działo na obrzeżach Zagłady Żydów'', współpraca I. Grudzińska-Gross, wyd. Znak, Kraków 2011, s. 187–188. * Żydzi są społecznymi szkodnikami, a także roznosicielami zarazy. ** Opis: komunikat z wydawanej przez [[Niemcy (naród)|Niemców]] [[gazeta|gazety]]. ** Źródło: [[Władysław Szpilman]], ''Pianista'' ===Po 1945=== * Gwiazda Dawida wpisana jest w symbolikę swastyki! ** Autor: [[Henryk Jankowski]] ** Źródło: „Gazeta Wyborcza”, relacja z procesu z P. Huelle, 23 kwietnia 2005. * Nagroda Nobla jest przyznawana Żydom – pan Singer, pan Miłosz – ojciec Żyd i matka Żydówka, Wisława Szymborska też Żydóweczka. Tacy ludzie dostają Nagrodę Nobla. ** Autor: [[Jan Sikora]] ** Opis: podczas kazania w kościele Matki Boskiej Częstochowskiej w Wołominie. ** Źródło: „Słowo Żydowskie”, 17–31 grudnia 1999, por. Alexander Kimel, ''[http://akimel.net/sikora.html Polish Antisemitism]'' * Paradoksalnie można podejrzewać, że ta ostentacyjna walka środowisk żydowskich z antysemityzmem, ma na celu wzniecenie właśnie nastrojów antysemickich. ** Autor: [[Ryszard Makowski]] ** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114883,23686650,izraelskie-media-o-makowskim-ze-studio-yayo-zdziwienie-ze.html ''Izraelskie media o Makowskim ze „Studio YaYo”. Zdziwienie, że otrzymał odznaczenie od Glińskiego''], gazeta.pl, 18 lipca 2018. * Patrzałem na zagładę Żydów w Polsce z dwóch różnych punktów widzenia, między którymi była przepastna antynomia: jako chrześcijanin i jako Polak. Jako chrześcijanin nie mogłem nie współczuć mym bliźnim (…). Jako Polak patrzyłem na te wypadki inaczej. Hołdując ideologii Dmowskiego, uważałem Żydów za wewnętrznego zaborcę, i to zawsze wrogo do kraju diaspory nastawionego. Toteż nie mogłem nie żywić uczucia zadowolenia, że się tego okupanta pozbawiamy, i to rękami nie własnymi, ale drugiego, zewnętrznego zaborcy (…). Nie mogłem ukryć uczucia zadowolenia, gdy przejeżdżałem przez odżydzone nasze miasteczka i gdy widziałem, że ohydne, niechlujne żydowskie rudery z nieodłączną kozą przestały szpecić nasz krajobraz. Zapytany przez Thurma [urzędnika niemieckiego, z którym akurat autor był w podróży] (…) – czy Polacy postrzegają uwolnienie się od Żydów jako błogosławieństwo? – odpowiedziałem „Gewiss” – jasne – będąc przeświadczony, iż jestem wyrazicielem opinii przygniatającej większości mych rodaków. ** Autor: [[Józef Górski]], ''Na przełomie dziejów'', oprac. Artur Ziontek, Siedlce 2006, s. 288–291. ** Zobacz też: [[Holocaust]] * Rząd światowy zdecydował (…), że Polaków ma być 15 mln, i to zdrowych parobków żydowskich. ** Autor: [[Kazimierz Świtoń]], wystąpienie na marcowym zjeździe Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polonijnych Ameryki Łacińskiej, cyt. za: [https://wyborcza.pl/1,76842,9330726,Czy_Fotyga_odradzala_kontakty_z_Kobylanskim.html wyborcza.pl, 28 marca 2011] * To, że nas Żydzi nienawidzą i opluwają, jestem w stanie przyjąć ze spokojem – w końcu czegóż można spodziewać się od tego plemienia żmijowego pełnego pychy, jadu i złości? Trzeba po prostu trzymać ich na dystans, tak wielki, jak tylko możliwe. W ogóle nawet inne próbować dyskutować czy przekonywać, bo to daremne; oni nie są zdolni do okazywania wdzięczności, uważają natomiast, że wszystko im się należy. ** Autor: [[Jacek Bartyzel]] ** Źródło: [https://torun.wyborcza.pl/torun/7,48723,24487851,antysemicki-wpis-profesora-z-torunskiego-uniwersytetu.html Grzegorz Giedrys, ''Antysemicki wpis profesora z toruńskiego uniwersytetu''], wyborcza.pl, 24 lutego 2019. * W pierwszej połowie 1968 r. ujawniła się agresja przeciw ustrojowi i władzy w Polsce sił rewizjonistycznych, syjonistycznych i reakcyjnych. Z nasilenia takiego ataku mieliśmy do czynienia w tym czasie zresztą nie tylko w Polsce. W Polsce atak ten został bardzo szybko udaremniony w wyniku aktywności politycznej i zaangażowania patriotyczno-socjalistycznego partii i jej sojuszników. ** Autor: [[Bolesław Piasecki]], ''Na tle aktualnej sytuacji'', [w:] B. Piasecki, ''Siły Rozwoju'', s. 416–424. ** Zobacz też: [[Marzec 1968]] * Wcześniej doznali traumy upokorzenia, a teraz – może zgodnie ze swą hucpiarską tradycją – to odrabiają. Holokaust nie może się nigdy więcej powtórzyć. By tego uniknąć, zbudowali maszynę wywiadowczą, armię i kreatywną gospodarkę. One mają sprawić, że już nigdy nie będą bierni i bezbronni. Będą aktywnie przeciwdziałać jakimkolwiek próbom ich ponownego unicestwienia. Ale to jedna część opowieści. (…) Część Polaków na pewno ma problem z pamięcią o Zagładzie, o tych Polakach, którzy Żydów mordowali lub sprzedawali. Ale bodaj, czy w podobnym stopniu sami Żydzi nie rozliczyli się ze swoją pamięcią o własnych kolaborantach i szmalcownikach. (…) Wielu Żydów zajmowało się donosicielstwem, kolaboracją w czasie wojny. Izrael chyba ciągle tego nie przepracował. ** Autor: [[Andrzej Zybertowicz]] ** Źródło: [http://www.polskatimes.pl/opinie/wywiady/a/prof-andrzej-zybertowicz-antypolonizm-w-izraelu-bierze-sie-z-poczucia-wstydu-za-biernosc-zydow-w-czasie-holokaustu-to-forma,12920030/3/ ''Prof. Andrzej Zybertowicz: Antypolonizm w Izraelu bierze się z poczucia wstydu za bierność Żydów w czasie Holokaustu. To forma odreagowania''], polskatimes.pl, 9 lutego 2018. ** Zobacz też: [[Holocaust]], [[Izrael]] * Wyobraźcie sobie, że te wszystkie sitwy tworzą Żydzi. A jesteście przed Holocaustem i nienawidzenie Żydów nie jest złe. Jest modne. Wszyscy nienawidzą Żydów. ** Autor: [[Rafał Ziemkiewicz]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114871,13223078,Anysemitzym__Wildstein_krytykuje_Ziemkiewicza_za_ostre.html ''Antysemityzm? Wildstein krytykuje Ziemkiewicza za ostre słowa. Na FB burza''], gazeta.pl, 15 stycznia 2013. ** Opis: o stosunku do polskich Żydów w okresie dwudziestolecia międzywojennego. * Zapytamy o udział Żydów niemieckich w unicestwianiu Narodu Polskiego, wtedy Żydzi amerykańscy już ani jednego dolara nie zażyczą sobie od Rzeczypospolitej. ** Autor: [[Tadeusz Guz]] ** Źródło: [https://oko.press/oko-press-podsluchalo-rydzyka-krew-chrystusa-najwiekszych-polakow-walczy-z-unia-europejska-i-niemcami-ktorzy-czcza-marksa-wideo/ ''OKO.press podsłuchało Rydzyka: Krew Chrystusa i największych Polaków walczy z Unią Europejską i Niemcami, którzy czczą Marksa''], oko.press, 21 maja 2018. ** Zobacz też: [[Polacy]], [[Żydzi]] * Żydzi zawsze będą nienawidzić Polaków, bo mają parszywe geny. ** Autor: [[Jan Kobylański]] ** Źródło: [[Paweł Smoleński]], ''„Typ spod ciemnej gwiazdy”'', „Gazeta Wyborcza”, 25 stycznia 2013. ==O antysemityzmie== {{IndeksPL}} ==A== * Antysemityzm głęboko tkwi w chrześcijańskim przesłaniu. W tym zresztą tkwi jedna z przyczyn trudności w jego wykorzenieniu. ** Autor: [[Jan Tomasz Gross]] ** Źródło: [http://wiadomosci.onet.pl/1461656,2677,1,kioskart.html wywiad udzielony Krzysztofowi Lubczyńskiemu], styczeń 2008 * Antysemityzm ekonomiczny był uzasadniany rasizmem, a antyjudaizm katolicki stał się rasistowski, pochwalający politykę Hitlera. W programie Obozu Wielkiej Polski już w 1932 roku zawarto postulaty podobne do tych, które później się znalazły w ustawach norymberskich. Obóz Narodowo-Radykalny wysunął projekty masowych deportacji, połączonych z żądaniem, żeby to Żydzi sfinansowali swoje wygnanie. Właśnie to zrobili hitlerowcy. Zagłada została sfinansowana z majątków zrabowanych Żydom. Oenerowcy i klerykalni antysemici domagali się tworzenia otoczonych murem gett. Ich życzenie spełnili okupanci. ** Autorka: [[Alina Cała]] ** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/310528-Polacy-jako-narod--nie-zdali-egzaminu-.html ''Polacy jako naród nie zdali egzaminu''], rp.pl, 25 maja 2009. ** Zobacz też: [[Adolf Hitler]], [[Kościół katolicki w Polsce]], [[Obóz Narodowo-Radykalny]], [[ustawy norymberskie]] * Antysemityzm jest grzechem przeciwko Bogu i ludzkości. ** Autor: [[Jan Paweł II]], [http://beta.dzielazebrane.pl/o-kolekcji/tomXIV/ ''Dzieła zebrane. Tom XIV. Homilie i przemówienia okolicznościowe'', Kraków 2010]. * Antysemityzm jest u nas tarczą ustroju kapitalistycznego. Póki istnieje kapitalizm, będzie istniał i kwitł antysemityzm. I odwrotnie: Zwalczyć antysemityzm można tylko i wyłącznie przez obalenie ustroju kapitalistycznego. ** Autor: [[Wiktor Alter]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/249 ''O antysemityzmie'', „Myśl Socjalistyczna” nr 12–13, Warszawa 1936]. * Antysemityzm nie jest u nas, jak niektórzy sądzą, problemem sztucznym. Jest problemem żywym, a jak żywym, widzieliśmy, gdy zaczęto sięgać do panieńskich nazwisk matek. (…) Istota tego antysemityzmu rasistowskiego sprowadza się do tego, aby przerzucić odpowiedzialność za grzechy systemu, za wady w funkcjonowaniu władzy na obcoplemiennych. (…) W toku śledztwa oficerowie śledczy czynili duży wysiłek, aby także u mnie znaleźć wśród przodków jakieś żydowskie nazwisko. Gdy nie udało się zrobić ze mnie Żyda, chcieli bodaj uczynić ze mnie Ukraińca. Byleby móc mnie napiętnować jako obcoplemieńca. Były takie dni w śledztwie, kiedy chciałem uznać się za Żyda. Są bowiem sytuacje, kiedy uczciwy człowiek powinien uznać się za Żyda. ** Autor: [[Jacek Kuroń]] ** Opis: fragment przemówienia wygłoszonego na swoim procesie w styczniu 1969. ** Źródło: [[Andrzej Friszke]], ''Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi'', Warszawa 2010. * Antysemityzm przejawia się rozmaicie – w ironicznej, pokrywającej niechęć pobłażliwości albo w morderczych pogromach. (…) Antysemityzm nigdy nie jest celem, zawsze jest tylko środkiem, miernikiem nieusuwalnych sprzeczności. Jest zwierciadłem wad pojedynczych ludzi, ustrojów społecznych i systemów państwowych. Powiedz mi, o co obwiniasz Żydów, a powiem ci, w czym zawiniłeś sam. ** Autor: [[Wasilij Grossman]], ''Życie i los'', przeł. Jerzy Czech, wyd. WAB, Warszawa 2009. * Antysemityzm to nie indywidualna niechęć do Żydów, lecz chęć wyrządzenia im krzywdy dlatego, że są Żydami. Dążenie do usunięcia Żydów z kraju albo do ograniczenia ich praw tylko dlatego, że są Żydami, jest wprowadzeniem w życie zasady, że obywatele narodowości lub pochodzenia żydowskiego są obywatelami drugiej kategorii. Antysemityzm jest zjawiskiem przede wszystkim politycznym lub, jeśli kto woli – społecznym. ** Autor: [[Wiktor Alter]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/249 ''O antysemityzmie'', „Myśl Socjalistyczna” nr 12–13, Warszawa 1936]. * Antysemityzm towarzyszy chrześcijaństwu od początku. Może nie od początku, od Jezusa i Pawła, ale już redakcja ewangelii, w których powiedziano, że faryzeusze są źli oraz że za śmierć Jezusa odpowiadają przede wszystkim kapłani, a nie władza rzymska, jest konceptem, który ma przełożyć winę na Żydów. ** Autor: [[Łukasz Niesiołowski-Spanò]] ** Źródło: rozmowa Karoliny Głowackiej, [https://radionaukowe.pl/podcast/poczatki-judaizmu-z-jakich-kultow-zrodzil-sie-potezny-bog-izraela-e164/ ''Początki judaizmu – z jakich kultów zrodził się potężny Bóg Izraela?''], radionaukowe.pl, 6 września 2023. ** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]] * (…) antyżydowska zbrodnia w Przedborzu miała miejsce nocy z 27 na 28 maja 1945 r. Osobą, która miała bezpośredni udział w tym ataku, był przed wszystkim Kazimierz Jezierski, o czym świadczą świadectwa samego Jezierskiego, Jana Laszczyka a także Mariana Gawrońskiego. Należy wskazać, że oskarżenia wysuwane wobec Jezierskiego zostały potwierdzone w przytoczonych dokumentach, które powstały w 1965 i 1967 r. W dokonywaniu zbrodni Jezierski był najprawdopodobniej wspierany przez Mieczysława Króla, Stefana Hoffmana oraz Jana Marcińskiego. Atak nie wywołał żadnej próby obrony Żydów, zarówno ze strony funkcjonariuszy MO, osób cywilnych jak i żołnierzy Armii Czerwonej, co pokazały losy Aleksandrowicza. Należy podkreślić, że niektórzy sprawcy zbrodni mieli za sobą przeszłość w NSZ. Wśród tych osób byli: Feliks Sokołowski, Józef Sokołowski oraz Jan Maciński. ** Źródło: [[Dominik Flisiak]], ''Antyżydowska zbrodnia w Przedborzu. Pytania, źródła, odpowiedzi'', Chrzan 2024, s. 194. * Aż do rewolucji francuskiej był on [antysemityzm] teologiczny, Żydów oskarżano o zabicie Chrystusa. Żyli w gettach, przez które od czasu do czasu przetaczały się krucjaty, paląc, mordując i zabierając Żydom trochę złota. Ale nikt ich nie oskarżał, że chcą rządzić światem. (…) Po rewolucji francuskiej Żydzi emancypują się, niektórzy asymilują, stają się częścią społeczeństwa. Zostają adwokatami, uczonymi, ale też bankierami. Reakcją na to jest laicki antysemityzm, który pozwolił stworzyć teorię uniwersalnego żydowskiego spisku mającego na celu zawładnięcie światem. ** Autor: [[Umberto Eco]], rozmowa Miłady Jędrysik, ''Wszyscy mamy paranoję'', „Książki. Magazyn do czytania” nr 2/październik 2011. ==C== * Chciałbym dożyć czasów, żeby Biblia Tysiąclecia wyszła bez śródtytułów od redakcji przesyconych antyjudaizmem, typu „Przewrotni Żydzi”, „Jezus odrzucony przez swój naród”. Mogę to tylko porównać z napisami: „Żydzi do gazu”. ** Autor: [[Romuald Jakub Weksler-Waszkinel]] ** Źródło: Katarzyna Wiśniewska, ''Pojednanie, a nie pomsta'', „Gazeta Wyborcza”, 8 marca 2011. * Chrześcijaństwo swym wielowiekowym antysemityzmem religijnym przygotowało grunt pod antysemityzm rasistowski. Nie dało zdecydowanego, odważnego i jasnego odporu nazizmowi. ** Autor: [[Stanisław Musiał]] ** Źródło: Stanisław Obirek, Artur Nowak, [https://wyborcza.pl/7,75968,25157296,watykanski-kardynal-daje-odpor-polskim-biskupom.html ''LGBT w Kościele: Watykański kardynał daje odpór polskim biskupom''], wyborcza.pl, 5 września 2019. ** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]], [[nazizm]] * Człowiek taki jak pan Dariusz Ratajczak, który otwarcie głosi w Polsce poglądy zaprzeczające masowej eksterminacji Żydów w Oświęcimiu powinien stanąć przed wymiarem sprawiedliwości. ** Autor: [[Władysław Bartoszewski]], „Wprost”, 18 kwietnia 1999. ** Zobacz też: [[Dariusz Ratajczak]] * Czy antysemityzm polski (…) miał rasistowski charakter? W tej sprawie podzielam pogląd Aleksandra Hertza, Władysława Bartoszewskiego, Jerzego Turowicza, Jana Józefa Lipskiego i wielu innych, że antysemityzm polski w przeciwieństwie do antysemityzmu niemieckiego czasów hitlerowskich nie miał rasistowskiego charakteru (na co zwracał uwagę ideolog polskiego antysemityzmu Roman Dmowski), ale społeczno-gospodarczy i polityczno-kulturalny. ** Autor: Marian M. Drozdowski, omawiając pracę Ringelbluma ** Źródło: [https://rcin.org.pl/Content/5319/WA303_3846_KH97-r1990-R97-nr3-4_Kwartalnik-Historyczny_08_Polemiki.pdf ''Refleksje o stosunkach polsko-żydowskich w czasie drugiej wojny światowej'', „Kwartalnik Historyczny”, 97, 1990, nr 3-4, s. 179.] * Czy więc istotnie, jak twierdzi Ziemkiewicz w swojej odpowiedzi na list D.W., przyczyny antysemityzmu w obecnej Polsce wygasły – czy też może po raz kolejny odsłania się układ domyślny, wyznaczony przez spory międzywojnia, w którym antysemityzm odradza się na każdym kroku jako jeden z oczywistych języków prawicy? (…) Tymczasem jak na dłoni widać, że międzynarodówka nacjonalizmów – już zresztą sprzeczność w pojęciu – ma swoje szybko osiągalne granice, zaś na pytanie ''czy w Polsce Żyd może być prawicowy?'' można odpowiedzieć tylko w jeden sposób: NIE. ** Autor: [[Agata Bielik-Robson]], [http://www.krytykapolityczna.pl/felietony/20130120/miedzynarodowka-nacjonalizmow-i-jej-granice ''Międzynarodówka nacjonalizmów (i jej granice)'', krytykapolityczna.pl, 20 stycznia 2013] * Czy wypędzenie Żydów z Hiszpanii w 1942 r. było jedynie kwestią „chorobliwego chrześcijańskiego antysemityzmu”, czy też niechęć wobec Żydów miała tam znacznie starszy i bardziej skomplikowany rodowód? Nie można zapominać, że kilka stuleci wcześniej, podczas podboju Półwyspu Iberyjskiego przez Arabów, miejscowi i napływowi Żydzi stanęli w większości po ich stronie. Pamięć o tym trwała przez wieki i stanowiła zadrę w relacjach z chrześcijanami. Kiedy role się odwróciły, Żydzi, którzy tam zamieszkiwali, padli ofiarą długo tłumionej niechęci, a wrogość i represje wobec nich trafiły na podatny grunt. Inny przykład: słynne jest to haniebne i przez wszystkich pamiętane wymordowanie Żydów w Jerozolimie przez krzyżowców, którzy tam wtargnęli. Mało kto jednak pamięta, że poprzedziło je otworzenie bram Jerozolimy przez Żydów dla muzułmanów, którzy weszli tam i wyrżnęli chrześcijan… ** Autor: [[Waldemar Chrostowski]], [[Grzegorz Górny]], [[Rafał Tichy]] ** Źródło: ''Kościół, Żydzi, Polska'', Warszawa 2009, ISBN 9788360335536, s. 46–47. ==D== * Dewastujące kulturę polityczną cechy niosła zwłaszcza endecka prawica, która głosiła radykalny antysemityzm i budowała wizję monopartyjnej dyktatury nacjonalistycznej, a w działalności bieżącej coraz chętniej uciekała się do przemocy, zwłaszcza wobec Żydów. ** Autor: [[Andrzej Friszke]], [https://archive.ph/xl1E Wstęp w: ''Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011]. * Dziś antysemityzm bardzo często przejawia się jako wrogość wobec państwa Izrael, charakterystyczna dla europejskiej lewicy, ale także innych sił politycznych, które funkcjonują w Europie i odwołują się do najwyższych wartości. Izrael nie jest małym państwem, jest krajem, które udowodnił, że nie ilość ludności, a siła ducha i umysłu oraz determinacja i odwaga stanowią o wielkości, także o wielkości narodów i państw. Izrael jest państwem na swój realny sposób wielkim jako dowód siły ducha, a także tego, że tam nad nami jest siła najwyższa, boska, która o wszystkim decyduje. Bez niej Izrael nie mógłby istnieć. ** Autor: [[Jarosław Kaczyński]] ** Źródło: [https://niezalezna.pl/203553-quotnasz-narod-zostal-tutaj-ocalonyquot-podkreslil-rabin-w-warszawie-uhonorowano-polakow-ratujacych-zydow „Nasz naród został tutaj ocalony” - podkreślił rabin. W Warszawie uhonorowano Polaków ratujących Żydów], niezalezna.pl, 18 września 2017. ==E== * Endecy propagują wszechstronny bojkot Żydów i wszechstronny ucisk narodowy wobec mas żydowskich. Chcą stworzyć dla tych mas jak najbardziej nieznośne warunki życia, zarówno pod względem materialnym, jak i moralnym. Chcą w ten sposób wytworzyć w Polsce kastę pariasów, pozbawionych wszelkich praw i pałających przeto nienawiścią do swych ciemięzców. Oznaczałoby to perspektywę wojny domowej, ciągnącej się dziesiątki lat. Zapewne ludność żydowska byłaby w tej wojnie stroną słabszą, ale jednak nie jest rzeczą łatwą wytępić trzy i pół miliona ludzi. Chyba, gdyby uciec się do masowej rzezi, jakiej ludzkość jeszcze nie widziała. Nie trzeba dowodzić, że Polska jako całość na takiej „wojnie” wyszłaby jak najgorzej, zarówno pod względem moralnym (…), jak i materialnym. ** Autor: [[Wiktor Alter]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/249 ''O antysemityzmie'', „Myśl Socjalistyczna” nr 12–13, Warszawa 1936]. ==G== * Gdy się nadużywa pewnych słów, można spowodować, że przestają one cokolwiek znaczyć. Byłem świadkiem wielokrotnego nadużywania określenia „antysemityzm” oraz tego, że nazywanie kogoś antysemitą było równoznaczne z jego stygmatyzacją, która miała spełniać podobną rolę, jak żółta gwiazda Dawida przyczepiana Żydom – chodzi zresztą o wierne odwzorowanie tego samego mechanizmu. O ile w samych początkach dialogu wszystkie ostrzeżenia przed antysemityzmem traktowałem bardzo poważnie, o tyle później mi spowszedniały, a od jakiegoś czasu przyglądam się im z wielką ostrożnością, patrząc, kto je wygłasza. Proceder, na jaki się zdecydowali moi adwersarze, jest wysoce niebezpieczny, bo bagatelizuje groźne zjawisko, czyniąc z niego etykietę przypinaną tym, których chce się bezceremonialnie wyrugować z obiegu społecznego, bo mówią rzeczy uznane przez nich za niewygodne. ** Autor: [[Waldemar Chrostowski]] ** Źródło: ''Kościół, Żydzi, Polska'', Warszawa 2009, ISBN 9788360335536, s. 551–552. * Gdy słyszę stwierdzenia o antysemityzmie Polaków, boleśnie to przeżywam i kiedy mogę, protestuję. ** Autor: [[Daniel Rufeisen]] ** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/antysemityzm-w-polsce-to-przesad-i-zabobon/ ''Antysemityzm w Polsce to przesąd i zabobon''], radiomaryja.pl, 17 lutego 2008. * George Steiner, amerykański filozof, twierdzi, że antysemityzm wziął się z niemożności zaakceptowania przez ludzkość monoteizmu. Bo był tak dramatyczną odmianą religijności, tak radykalnym wyzwaniem, że oto trzeba uwierzyć w jedynego Boga, że próba sprostania mu okazała się niemożliwa do wykonania. Chrześcijaństwo jest łatwiejsze dzięki Matce Boskiej, rzeszom świętych i wszystkim innym pośrednim instancjom, które oddzielają człowieka od niewyobrażalnej boskości, przy której człowieczeństwo jest prochem. Żydzi próbowali się z tym zmierzyć. ** Autor: [[Andrzej Stasiuk]] ** Źródło: rozmowa Doroty Wodeckiej, ''Bo przecież Jezus był Polakiem'', „Gazeta Wyborcza”, 3–4 sierpnia 2013. ** Zobacz też: [[Matka Boska]], [[monoteizm]] ==I== * I antysemitę można poznać po nosie. Węszącym. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] ==J== * Ja troszczę się o morale rosyjskiego ludu i nie chcę (…), żeby jego niezadowolenie skierowało się przeciw carowi. Ludowi potrzeba zatem wroga. (…) Wroga rozpoznawalnego i naprawdę groźnego ma się we własnym domu lub na jego progu. Dlatego właśnie Żydzi. Dała nam ich boska Opatrzność, korzystajmy więc z tego i, na Boga, módlmy się, żeby nigdy nie zabrakło jakiegoś Żyda, którego należy bać się i nienawidzić. Potrzeba wroga, żeby lud nie tracił nadziei. Ktoś powiedział, że patriotyzm to ostatnie schronienie łajdaków; ludzie bez zasad moralnych owijają się zwykle sztandarem, a bękarty powołują się zawsze na czystość swojej rasy. Narodowa tożsamość to jedyne bogactwo biedaków, a poczucie tożsamości oparte jest na nienawiści – na nienawiści wobec tych, którzy są inni. Należy podsycać nienawiść, jest cnotą obywatelską. Wróg to przyjaciel ludów. Potrzeba zawsze kogoś, kogo się nienawidzi, aby dzięki temu uzasadnić własną nędzę. ** Postać: Piotr Raczkowski ** Opis: cytat przedstawia poglądy [https://en.wikipedia.org/wiki/Pyotr_Rachkovsky Piotra Raczkowskiego], szefa Ochrany odpowiedzialnego za powstanie [[Protokoły mędrców Syjonu|''Protokołów mędrców Syjonu'']]. ** Źródło: [[Umberto Eco]], ''Cmentarz w Pradze'', przeł. Krzysztof Żaboklicki, wyd. Noir sur Blanc, Warszawa 2014, s. 386. ** Zobacz też: [[nienawiść]] * Jak rozwiązać zagadnienie żydowskie w Polsce? (…) Najbardziej radykalną odpowiedzią może się wydać odpowiedź syjonistyczna: niechaj Żydzi wyemigrują do Palestyny i tam stworzą żydowskie państwo. Gdy przed 40 laty syjoniści wysunęli to hasło, socjaliści żydowscy natychmiast zrozumieli reakcyjną treść tego postulatu. Sprowadzał się do uznania, że Żydzi są gośćmi w krajach, gdzie zamieszkują, że nie powinni i nie mogą czuć się tam pełnoprawnymi obywatelami i że potencjalnie są już dziś obywatelami… Palestyny. A właśnie takie stanowisko odpowiadało najbardziej antysemitom. I nie jest przypadkiem, że kulturalni antysemici w Polsce, np. książę Radziwiłł i hrabia Rostworowski, podjęli ostatnio ten postulat syjonistyczny w Senacie, rzekomo w zgodzie z interesami ludności żydowskiej, sformułowanymi przez syjonistów. ** Autor: [[Wiktor Alter]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/249 ''O antysemityzmie'', „Myśl Socjalistyczna” nr 12–13, Warszawa 1936]. * Jeśli kiedykolwiek ktoś zarzuca Polakom, że byli w czasie wojny obojętni na los Żydów, powtarzam, że to nieprawda. Jestem żywy dzięki Polakom. ** Autor: [[Feliks Zandman]] ** Źródło: [http://prawy.pl/r2_index.php?dz=felietony&id=37032&subdz= ''Kodeks Zandmana. Wielki cmentarz'', wywiad z Janem Fijorem] * Jeżeli istnieje gdzieś antyświat zbudowany z antymaterii, to jest tam też anty-Układ Słoneczny, anty-Słońce i anty-Ziemia. I z pewnością na tej anty-Ziemi badaniami naukowymi zajmują się antysemici. ** Autor: [[Witalij Ginzburg]], fizyk ** Źródło: [http://serwisy.gazeta.pl/nauka/1,34135,1710611.html ''Spotkania z Ginzburgiem – wspomina prof. Marek Abramowicz z Uniwersytetu w Göteborgu'', Gazeta.pl, 7 października 2003] ==K== * Kiedy byłem dzieckiem, co roku w Wielki Tydzień między czwartkiem i sobotą umierał Bóg. Mówiono: „Żydzi zabili Jezusa”. Obwiniali o to Żydów! (…) I tak to trwało przez 2 tys. lat. Nie sądzę, żeby ktokolwiek był bardziej spotwarzany od Żydów. O wiele bardziej niż muzułmanie. Żydów oczerniano i obwiniano o wszystko. A muzułmanów o nic się historycznie nie oskarża. Irański rząd musi zrozumieć, że Żydów wypędzono z ich ziemi, prześladowano, poniewierano i gromiono na całym świecie, bo oskarżano ich, że to oni zabili Boga. (…) Przetrwali jako naród dzięki kulturze i religii. Ich los był o wiele cięższy niż nasz. Niczego nie da się porównać do Holocaustu. Rząd Iranu lepiej przysłuży się pokojowi, jeśli uzna tę unikalną historię antysemityzmu i zrozumie, dlaczego Izraelczycy tak boją się o swoje przetrwanie. ** Autor: [[Fidel Castro]], wywiad Jeffreya Goldberga, „The Atlantic”, tłum. Maciej Stasiński, „Gazeta Wyborcza”, 9 września 2010. ** Opis: krytykując prezydenta [[Mahmud Ahmadineżad|Mahmuda Ahmadineżada]] za politykę wobec Izraela. * Kiedyś antysemitą był ten, kto nienawidził Żydów. Dzisiaj antysemitą jest ten, kogo nienawidzą Żydzi. ** Autor: [[Joseph Sorban]] * Kościół rzymski nie był bez ciężkiej winy. Jeśli istnieje w ogóle jakaś dialektyka historii, to w jej świetle można by zaryzykować pogląd, że naród niemiecki wziął na siebie wykonanie tej zbrodni, która się przewijała przez stulecia w brudnych, złych snach chrześcijańskiej Europy. ** Autor: [[Andrzej Szczypiorski]], ''Początek'' * Kto zapoznał się chociażby pobieżnie z historią Polski w średniowieczu, czy też z historią Żydów w tym okresie, nie może pominąć wielkiej gościnności okazanej przez naród polski prześladowanym w innych krajach Żydom. Kazimierz Wielki był i jest wielki nie tylko w oczach Polaków, ale także Żydów. Nie wolno także zapominać o wkładzie Polaków – poprzez osobę papieża Jana Pawła II – w zwalczanie antysemityzmu na świecie. ** Autor: [[Icchak Szamir]] ** Źródło: [https://www.rp.pl/Historia/190229877-Icchak-Szamir-tlumaczyl-w-Rz-Nie-oskarzalem-calego-narodu.html Aleksander Klugman, ''Icchak Szamir tłumaczył w „Rz”: Nie oskarżałem całego narodu''], rp.pl, 21 lutego 2019. ==M== * Mam już ponad 70 lat, żyłem w Polsce przed wojną, przeżyłem wojnę na wschodnich terenach polskich, nie widziałem tam Polaków mordujących, natomiast widziałem Polaków mordowanych. Z drugiej strony widziałem Białorusinów, widziałem Łotyszów, Estończyków, Ukraińców, którzy mordowali, a polskich jednostek, które by mordowały, nie widziałem. Ale tego wszystkiego ci idioci nie wiedzą. Im się tego nie mówi. Tak jest, niech mi nie opowiadają. Ja wiem, jak było. ** Autor: [[Daniel Rufeisen]] ** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/antysemityzm-w-polsce-to-przesad-i-zabobon/ ''Antysemityzm w Polsce to przesąd i zabobon''], radiomaryja.pl, 17 lutego 2008. * Myślałem, że mnie pobiją, oplują, że będę musiał ukrywać swoją izraelskość, żydowskość, uważać na to, co mówię, ale nie. Z Polakami nie można tylko mówić o liczbie ofiar, nie wolno porównywać, bo od razu zachmurzają się, obrażają, muszą być mistrzami świata w cierpieniu. ** Autor: [[Yossi Avni]], „Duży Format”, 12 czerwca 2007. ==N== * Na poziomie naszych mas najprostszym ujęciem nacjonalizmu, a nawet politycznym hasłem ruchu katolickiego, był i jest dotąd antysemityzm. Naruszając to hasło, wytrącamy sobie sposób utrzymania głosów i podstaw w masach. ** Autor: [[Juliusz Zdanowski]], ''Sprawa żydowska. Fragmenty dziennika i notatki różne z lat 1914–1928'', red. M. Sobczak, Ossolineum 1998. * Nasza władza ostrzega przed agresywnymi poczynaniami zwolenników opozycji. Selektywna jest ta ich wrogość wobec aktów agresji. Przypadków pobić imigrantów władza raczej nie dostrzega. Spalenie kukły Żyda bagatelizuje. W transparencie na stadionie, którym niektórym ludziom wymienionym z nazwiska, w tym mi, życzy się szubienicy nie widzi nic złego. W truchle lisa przybitym do deski na demonstracji PiS-u też nie. W niszczeniu spotkań z politykami opozycji przez chuliganów, też nie. W sugestiach radnej PiS-u, że posłankę Platformy Obywatelskiej, panią Agnieszkę Pomaskę, trzeba złapać i ogolić na łyso, też nie. ** Autor: [[Tomasz Lis]], [http://www.newsweek.pl/polska/polityka/tomasz-lis-program-pis-szczuje-i-podgrzewa-atmosfere-w-kraju,film,404205.html ''Tomasz Lis: Szczucie trwa i przynosi efekty''], newsweek.pl, 26 stycznia 2017. ** Zobacz też: [[mowa nienawiści]], [[Prawo i Sprawiedliwość]], [[Agnieszka Pomaska]], [[rząd Beaty Szydło]] * Najboleśniejszą rzeczą dla mnie jest stosunek wsi do Żydów i powszechny triumf, że Żydów nie ma. Powszechny. I jeszcze jedno, o czym mało pisałem, a co jest świadomością moją straszną: mordowanie przez chłopów Żydów ukrywających się po lasach. Ilość tych incydentów i zbrodni, o których ja wiem… to jest straszny ciężar. ** Autor: [[Andrzej Bieńkowski]], ''Nikt mi nie przybył'', rozmowa Małgorzaty Borczak i Ewy Sławińskiej-Dahlig, „Nowe Książki” 2008, nr 3, s. 9; cyt za: [[Jan Tomasz Gross]], ''Złote żniwa. Rzecz o tym, co się działo na obrzeżach Zagłady Żydów'', współpraca I. Grudzińska-Gross, wyd. Znak, Kraków 2011, s. 105. * Nie jestem antysemitą! ** Autor: [[Henryk Jankowski]] ** Źródło: „Gazeta Wyborcza”, relacja z procesu z Pawłem Huelle, 31 sierpnia 2005. * Nie zapijaj się, nie graj w karty, oszczędzaj i bądź pilnym w swoim zawodzie, a wtedy nie będziesz musiał oburzać się publicznie na Żydów, nie będziesz im szyb wybijać, a potem przez tylne drzwi do nich zachodzić i pieniądze pożyczać. ** Autor: [[Tomáš Garrigue Masaryk]] ** Źródło: ''Bardzo dawno temu, mniej więcej w zeszły piątek… Jan Tomasz Gross w rozmowie z Aleksandrą Pawlicką'', Wydawnictwo WAB, Warszawa 2018, s. 9. * Nigdy nie mówię o polskim antysemityzmie i gdzie tylko mogę, walczę z tym, bo to jest przesąd, to jest zabobon (…). Wydaje mi się, że o antysemityzmie mówią nie ludzie, którzy przeżyli czas holokaustu w Polsce, a ci, którzy przyjechali do Izraela z Polski przed wojną. Tak mi się wydaje. Ludzie, którzy byli odcięci od społeczeństwa polskiego, którzy przenieśli swoje koncepcje psychologiczne na sytuację wojenną. ** Autor: [[Daniel Rufeisen]] ** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/antysemityzm-w-polsce-to-przesad-i-zabobon/ ''Antysemityzm w Polsce to przesąd i zabobon''], radiomaryja.pl, 17 lutego 2008. * Nigdy takiego „oświadczenia” nie składałem. Przed kilku laty udzieliłem wywiadu dziennikarzowi z „Jerusalem Post” na aktualne wtedy problemy polityczne, dotyczące Izraela. Już po wywiadzie, niemal „przy drzwiach” rozmowa zeszła na jakiś antysemicki incydent, jaki miał miejsce w Polsce i wtedy rzuciłem mimochodem słowa, że trudno jest zrozumieć antysemityzm w Polsce, bo przecież tam już nie ma prawie Żydów, ale oni chyba „wyssali to z mlekiem matki”. Po opublikowaniu tych słów w oderwaniu od kontekstu, nie uważałem za konieczne ich prostowanie, bo każdy rozsądny człowiek powinien zrozumieć, że nie należy ich odczytywać dosłownie. Wiadomo, że pokarm matki nie zawiera żadnych składników, które wpływają na ukształtowanie świadomości niemowlęcia, gdy podrośnie i zacznie myśleć. Słowa te były przenośnią, która miała wyrazić myśl, że uczucia czy poglądy antysemickie, podobnie jak wiele innych zarówno pozytywnych, jak i negatywnych uczuć i poglądów, człowiek wynosi z rodzinnego domu. ** Autor: [[Icchak Szamir]] ** Opis: o swoich słowach o antysemityzmie. ** Źródło: [https://www.rp.pl/Historia/190229877-Icchak-Szamir-tlumaczyl-w-Rz-Nie-oskarzalem-calego-narodu.html Aleksander Klugman, ''Icchak Szamir tłumaczył w „Rz”: Nie oskarżałem całego narodu''], rp.pl, 21 lutego 2019. ==O== * Odpowiedzialność Polaków za Holocaust polega na przyzwoleniu społecznym na tę zbrodnię, uznaniu ją za rzecz pozytywną, a w licznych przypadkach współuczestniczeniu w niej i odnoszeniu z tego korzyści materialnej. ** Autor: [[Jan Tomasz Gross]] ** Źródło: [http://www.dziennik.pl/opinie/article107457/W_Polsce_bylo_przyzwolenie_dla_Holocaustu.html dziennik.pl, ''W Polsce było przyzwolenie dla Holocaustu''], wywiad Bogumiła Łozińskiego, 11 stycznia 2008 * Okazało się dowodnie, że śród narodów europejskich nie stanowimy żadnego idealnego wyjątku, że w naszem łonie istnieją też same, co gdzieniegdziej, żywioły i antagonizmy, że przy odpowiednich warunkach wystąpią w nim też same zjawiska. (…) Według naszego przekonania, namiętności, które tak gwałtownie trysnęły z ciemnych mas, sączą się w naszem społeczeństwie i zbierają z dwu źródeł pokrewnych: z fanatyzmu chrześcijańskiego i żydowskiego. Lud polski nienawidzi żydów religijnie i rasowo. Jakże go z tej nienawiści leczy klasa oświecona w stosunkach społecznych, w literaturze i prasie? Większość albo wprost ją podsyca, albo biernością ośmiela. ** Autor: [[Aleksander Świętochowski]] ** Opis: o pogromie warszawskim w 1881. ** Źródło: Marcin Wodziński, ''Antysemityzm''; w: ''Historia Żydów polskich'', „Polityka. Pomocnik Historyczny”, 3/2013. ==P== * Pamiętam jakieś opozycyjne przyjęcie w latach 80. i pewną Niemkę, jej nazwiska nie zapamiętałem, która przy okazji rozmowy o polskim antysemityzmie oświadczyła z wyższością, że Niemcy już się z tym uporali, a Polacy ciągle jeszcze mają to przed sobą. Zdenerwowała mnie straszliwie i zacząłem do niej krzyczeć: „Na kolana, na kolana. Z tym problemem będziecie się jeszcze zmagać przez następne kilkaset lat”. Czy zrozumiała, że to nie była zwykła zbrodnia, ale coś, co przewróciło cały dotychczasowy moralny porządek świata? Czy w ogóle to jest do zrozumienia? Przecież z tą wiedzą, doświadczeniem Holocaustu nie sposób się uporać. To zatruło całą naszą cywilizację, stąd jej nihilizm, zagubienie i rozpacz. ** Autor: [[Tadeusz Konwicki]] ** Źródło: rozmowa Anny Bikont i Joanny Szczęsnej, „Gazeta Wyborcza”, 13 maja 2005. * Polacy, słusznie dumni ze swojego antynazistowskiego ruchu oporu, w trakcie wojny zabili w gruncie rzeczy więcej Żydów niż Niemców. ** Autor: [[Jan Tomasz Gross]], [http://wyborcza.pl/1,91446,18866605,dyskusja-komu-wolno-zyc-w-polsce-z-udzialem-jana-grossa.html ''Dyskusja „Komu wolno żyć w Polsce” z udziałem Jana Grossa''] PAP, 21 września 2015 * [Polska to] nieczyste państwo przepełnione antysemityzmem, dlatego Żydzi powinni rezygnować z podróży [do niej]. ** Autor: [[Zalman Melamed]] ** Opis: Rabin Melamed wezwał izraelskich studentów, aby rezygnowali z podróży do Polski, gdyż w jego opinii jest to kraj antysemicki. Wypowiedź rabina zacytował dziennik „Yediot Ahronoth” na swojej stronie internetowej. ** Źródło: [https://www.bankier.pl/wiadomosc/Rabin-Zalman-Melamed-Polska-to-kraj-antysemicki-1940740.html Yediot Ahronoth] * Polska [po 1989] miała powrócić do ciągłości przedwojennej, przerwanej przez wojenne zawieruchy, a wszystko, co pozostało po systemie PRL-u, zwłaszcza w sferze światopoglądowej, miało zostać usunięte jako skamielina czy też właśnie – prawo zaborców. Nie zwrócono jednak uwagi na to, że ten powrót przybiera raczej postać błędnego koła, które obraca wniwecz starania przedwojennej inteligencji, również przerwane przez wojnę, Zagładę i komunizm. Gdyby ta ciągłość została zachowana, być może kształt polskiego życia publicznego bardziej by dzisiaj przypominał kraje Europy Zachodniej, a mniej ubogą i antysemicką Polskę lat trzydziestych. ** Autor: [[Kazimiera Szczuka]], ''Milczenie owieczek'', Wydawnictwo WAB, 2004. ** Zobacz też: [[Polska]] * Ponieważ w Polsce, poza ONR-em i Falangą (nie licząc szeregu ludzi spośród Stronnictwa Narodowego), „konsekwentne” teorie rasistowskie na modlę hitlerowskich ustaw norymberskich nie istniały – można by zatem na tej podstawie twierdzić, że antysemityzmu w Polsce nie było. Polacy nie występowali przeciwko Żydom „dlatego, że są Żydami”, ale dlatego, że Żydzi są brudni, chciwi, kłamią, mają pejsy, mówią żargonem, nie chcą się asymilować, a także dlatego, że się asymilują, przestają mówić żargonem, są elegancko ubrani, chcą być Polakami. Dlatego, że są niekulturalni i dlatego, że są za bardzo kulturalni. Dlatego, że są przesądni, zacofani i ciemni, i dlatego, że są piekielnie zdolni, postępowi i ambitni. Dlatego, że mają długie garbate nosy i dlatego, że nieraz nie można ich odróżnić od „czystych Polaków”. (…) W żadnym wypadku dlatego, że są Żydami… ** Autor: [[Konstanty Jeleński]], ''Hańba czy wstyd'', w: ''Zbiegi okoliczności'', Paryż 1982, t. 1, s. 168. * Prawdziwy, powszechny antysemityzm można obserwować we Francji, Rosji, Niemczech, wśród całej murzyńskiej społeczności Stanów Zjednoczonych, w połowie krajów świata, ale Żydzi odstali jakiejś manii zauważania tej gangreny tylko u Polaków i piętnowania przede wszystkim Polaków, chociaż w Polsce wyznają antysemityzm jedynie lumpy, skini, margines, gdy filosemityzm jest w naszym kraju powszechniejszy niż w którymkolwiek innym. ** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Łysiak na łamach 3'', Wydawnictwo PLJ, Warszawa 1995, s. 212. * Przestrzegam przed postawą etyczną zasadniczo i bezwzględnie antyżydowską, jest ona niezgodna z etyką katolicką. Wolno swój naród więcej kochać, nie wolno nikogo nienawidzić (…). Nie wolno na Żydów napadać, bić ich, kaleczyć, oczerniać. Także w Żydzie należy uszanować i kochać człowieka i bliźniego. ** Autor: [[August Hlond]] ** Źródło: [[Jan Kracik]], ''Święty Kościół grzesznych ludzi'', Znak, Kraków 1998, s. 105. * Przez ostatnie półtora miesiąca już wiem, jak łatwo w Polsce obudzić i przywołać wszystkie demony antysemickie. Nawet, kiedy w kraju prawie nie ma Żydów. Są ludzie, którzy mówią, że wtedy nie było Polski. (…) Jednak Marzec ’68 zdarzył się tylko w Polsce. ** Autorka: [[Anna Azari]] ** Źródło: [https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/marzec-68-ambasador-izraela-o-antysemityzmie-i-50-rocznicy-nagonki,820692.html ''Azari: Niektórzy mówią, że wtedy nie było Polski. Jednak Marzec ’68 zdarzył się tylko w Polsce''], tvn24.pl, 8 marca 2018 ** Zobacz też: [[historia Żydów w Polsce]], [[Marzec 1968]] * Przypisywane mi słowa o „wyssaniu przez Polaków antysemityzmu z mlekiem matki” odbiegają całkowicie od mojego poglądu na tę sprawę. Jeśli tymi słowami poczuli się dotknięci antysemici w Polsce, nie zamierzam ich przepraszać, ale jeśli Polak wolny od wszelkich uczuć ksenofobii, czuł się moimi słowami obrażony, bardzo mi jest z tego powodu przykro, gdyż nie zamierzałem rzucać oskarżenia pod adresem całego narodu, bo sam jestem synem narodu, który z powodu takich oskarżeń wiele w swojej historii wycierpiał. Moje słowa nie miały także w żadnym wypadku charakteru oskarżenia całego narodu polskiego, bo tak nie uważam i nie miałem takiego zamiaru. ** Autor: [[Icchak Szamir]] ** Źródło: [https://www.rp.pl/Historia/190229877-Icchak-Szamir-tlumaczyl-w-Rz-Nie-oskarzalem-calego-narodu.html Aleksander Klugman, ''Icchak Szamir tłumaczył w „Rz”: Nie oskarżałem całego narodu''], rp.pl, 21 lutego 2019. ==R== * Racje polskie są zawsze czyste i czyste zostaną. Wobec Boga, prawdy i ludzkości Polacy z dumą będą mogli powiedzieć, że są antysemitami. ** Autor: [[Stanisław Pieńkowski]], ''Polski antysemityzm'', „Myśl Narodowa” nr 15, 11 maja 1925. * Rozpowszechnione na świecie stereotypy są całkowicie nieprawdziwe. Kraje kojarzone z antysemityzmem, czyli niestety również Polska, w rzeczywistości wcale takie nie są. Antysemickie zachowania występują natomiast na liberalnym, wolnym Zachodzie. Fakt, że zostałem zaatakowany na warszawskiej ulicy, tylko utwierdza mnie w moich przekonaniach. Jestem tu przecież od tylu lat, a zdarzyło się to pierwszy raz. ** Autor: [[Michael Schudrich]] ** Opis: w komentarzu do raportu Europejskiego Kongresu Żydów. ** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,53600,3746797.html ''Raport: Polska mniej antysemicka od Zachodu''], gazeta.pl, 21 listopada 2006. * Rozwiązanie kwestii żydowskiej przez Niemców – muszę to stwierdzić z całym poczuciem odpowiedzialności za to, co mówię – jest poważnym i dosyć niebezpiecznym narzędziem w rękach Niemców do „moralnego pacyfikowania” szerokich warstw społeczeństwa polskiego. (…) Naród nienawidzi swego śmiertelnego wroga – ale ta kwestia stwarza jednak coś w rodzaju wąskiej kładki, na której przecież spotykają się zgodnie [podkreślenie Karskiego] Niemcy i duża część polskiego społeczeństwa. ** Autor: [[Jan Karski]] ** Opis: w jednym z pierwszych raportów wysłanych na początku 1940 do rządu RP na uchodźstwie. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,23150166,prof-jacek-leociak-ludowy-katolicyzm-uczy-nienawisci-do.html ''Prof. Jacek Leociak: Ludowy katolicyzm uczy nienawiści do Żydów''], „Gazeta Wyborcza”, 17 marca 2018. ==S== * Sądząc po wypowiedziach, premier Morawiecki nie ma pojęcia, co się stało w czasach Zagłady. Najlepszym dowodem jest to, że polski rząd wpłaca 70 mln złotych z pieniędzy publicznych o. Rydzykowi, którego media są rozsadnikiem antysemityzmu. To on ma opowiadać, jak wyglądały stosunki polsko-żydowskie w trakcie II wojny światowej. Departament Stanu USA opublikował ''Global Anti-Semitism Report'', w którym Radio Maryja zidentyfikowane jest jako jedno z „najbardziej jadowitych źródeł antysemickiej propagandy w Europie”. ** Autor: [[Jan Tomasz Gross]] ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/prof-jan-tomasz-gross-po-nowelizacji-ustawy-o-ipn/p3vx72p ''Prof. Jan Tomasz Gross dla Onetu: zapłaczmy nad śmiercią trzech milionów polskich Żydów''], onet.pl, 14 sierpnia 2018. ** Zobacz też: [[Holokaust]], [[Mateusz Morawiecki]], [[Radio Maryja]] * Syjoniści-rewizjoniści za głównego przeciwnika polskich Żydów uważali nacjonalistów skupionych wokół Romana Dmowskiego Zwolennicy Żabotyńskiego oskarżali polskich narodowców, że promowanie antysemityzmu było ich jedynym „frontem” walki politycznej przybierającym ostre formy. Zwolennicy ruchu założonego przez Dmowskiego mieli wykorzystywać ciężką sytuację materialną i wywoływać niepokoje między Polakami i Żydami. Należy podkreślić, że Żabotyński był ofiarą antysemickiej nagonki prowadzonej przez zwolenników Dmowskiego. Twórca syjonizmu-rewizjonistycznego był bezpodstawnie oskarżany o próby stworzenia tzw. Judeo-Polonii. To antysemickie kłamstwo zakłada, że Żydzi mieli i nadal mają plany stworzenia w państwie polskim państwa żydowskiego. Warto wskazać, że w międzywojennej Polsce zwolennicy Żabotyńskiego wraz z innymi syjonistami współtworzyli żydowską samoobronę przed antysemickimi bandami rekrutującymi się z Młodzieży Wszechpolskiej czy Obozu Narodowo Radykalnego. ** Autor: [[Dominik Flisiak]] ** Źródło: Dominika Róg-Górecka, [https://nakanapie.pl/a/w-kontekscie-poszukiwan-wiarygodnych-publikacji-trzeba-zwrocic-sie-do-tych-badaczy-ktorzy-nie-sa-ideologami-takiej-czy-innej-propagandy-wywiad-z-dominikiem-flisiakiem?search_id=7201713 ''W kontekście poszukiwań wiarygodnych publikacji trzeba zwrócić się do tych badaczy, którzy nie są ideologami takiej czy innej propagandy – wywiad z Dominikiem Flisiakiem''], nakanapie.pl, 3 sierpnia 2022. ==Ś== * Święta Polska, cierpiąca i mężna. Polskość święta, zapita, skurwiona, sprzedajna, z gębą wypchaną frazesem, antysemicka, antyniemiecka, antyrosyjska, antyludzka. Pod obrazkiem Najświętszej Panienki. (…) Święta polskość pod knajpą i kasą. ** Autor: [[Andrzej Szczypiorski]], ''Początek'' ==T== * Ten pan długo mówił w sądzie o tolerancji, o antysemityzmie, stwierdził, że do napisania obraźliwego artykułu skłonił go widok Andrzeja Leppera w kościele. Tak wiec wygląda jego tolerancja? Tylko to, co ten pan mówi, co myśli, jest słuszne? ** Autor: [[Henryk Jankowski]], fragment kazania ** Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 31 października 2004 * To, co jawi się jako przeszkoda na drodze do pełnego utożsamienia społeczeństwa ze sobą, jest tak naprawdę jego warunkiem: dzięki przerzuceniu na Żyda roli ciała obcego, które wprowadza do organizmu społecznego rozpad i antagonizm, możliwe staje się społeczeństwo jako spójna i harmonijna całość. ** Autor: [[Slavoj Žižek]], ''Ciesz się swoim symptomem!'', 1992. ** Opis: o istocie współczesnego antysemityzmu. * To, że Polacy nie widzą problemu, jest kwestią tego, jak się definiuje pojęcie „antysemityzm”. Niemcy bardzo zawyżyli kryteria i być może dla wielu wszystko to, co jest poniżej mordowania w komorach gazowych, nie jest antysemityzmem? Być może nie rozumieją, bo nikt im nie powiedział, że komory gazowe to tylko ekstremalny przejaw tego samego uczucia, które wyraża się także poprzez pogardliwe i poniżające sformułowania, obraźliwe napisy na murach czy niewybredne żarty. ** Autor: [[Barbara Engelking-Boni]], [http://wyborcza.pl/1,76842,5208253,Nikt_sie_nie_chwalil__ze_ukrywal_Zyda.html wyborcza.pl, 14 maja 2008] ==W== * W czasie II wojny światowej większość Polaków grabiła mienie żydowskie, szantażowała Żydów, po wojnie zaś masową i publicznie akceptowaną praktyką było plądrowanie obozowych mogił w poszukiwaniu złotych zębów, biżuterii i innych przedmiotów, których nie zabrali zabitym naziści. ** Autor: [[Magdalena Nowicka]], ''Rachunek wystawiony historii'', „Wiedza i Życie” ** Opis: komentarz do poglądów historyka Jana Tomasza Grossa. * W okresie okupacji nie było dosłownie ani jednego człowieka, który by nie słyszał powiedzonka: „Jedną rzecz Hitler dobrze zrobił, że zlikwidował Żydów, tylko nie trzeba o tym głośno mówić”, (…) dyspozycja tego zakłamania aprobowana i przyjęta została przez cały niemal kolektyw narodowy. ** Autor: [[Józef Mackiewicz]], list do Juliusza Sakowskiego, cyt. za: [[Włodzimierz Bolecki]], ''Ptasznik z Wilna. O Józefie Mackiewiczu'', wyd. Arcana, Kraków 2007, s. 660. * W Polsce antysemityzm występuje czasami w dyskursie politycznym czy w mediach. Pojawiają się nieprzychylne Żydom napisy na murach. Nie dochodzi jednak do aktów przemocy. Polscy Żydzi czują się bezpiecznie. Zupełnie inaczej jest na Zachodzie. ** Autor: [[Ilan Moss]] ** Opis: redaktor raportu na temat antysemityzmu Ilan Moss w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej”. ** Źródło: Piotr Zychowicz, ''Żydzi czują się zagrożeni na zachodzie'', „Rzeczpospolita”, 21/11 2006. ** Zobacz też: [[Polska]] * W Polsce istnieje antysemityzm. Ja się nie waham tego mówić publicznie. Żydzi mają prawo wymagać, żeby władze, sfery naukowe, uniwersytety, elita kulturalna, elita polityczna wyraźnie, głośno oświadczyły: Podejmiemy wszelkie środki, żeby antysemityzm w Polsce przestał istnieć (…) Kilkanaście lat temu w Paryżu chuligani zbezcześcili synagogę. Jaka była reakcja rządu? Ówczesny prezydent Mitterrand szedł w pochodzie protestacyjnym, a z nim prawie cały rząd, większość Zgromadzenia Narodowego i sto tysięcy mieszkańców Paryża… W Polsce tego nie ma. ** Autor: [[Jan Karski]] ** Źródło: Maciej Wierzyński, ''Emisariusz. Własnymi słowami'', PWN, Warszawa 2012. * W Polsce po lecie 1944 r. od 400 do 700 osób pochodzenia żydowskiego zostało zabitych przez różnych sprawców: polskich powstańców, partyzantów ukraińskich, miejscowy tłum, bandytów, polskich komunistów i Sowietów. Żydzi ginęli z różnych powodów: niektórzy w wyniku antysemityzmu; inni ze względu na swoje powiązania z komunistami, jeszcze inni tracili życie w napadach rabunkowych i podczas sporów o własność, a czasem nawet w wypadkach. Ofiary żydowskie stanowiły zaledwie niewielki ułamek strat poniesionych w wyniku wprowadzenia władzy sowieckiej w Polsce, wynoszący między 1 a 2 proc. ogólnej liczby ofiar ocenianej na 25–50 tys. Chociaż Żydzi stanowili maksymalnie 1 proc. mieszkańców kraju, byli oni szczególnie narażeni na ataki ze względu na to, że byli nadreprezentowani we władzach komunistycznych i ich organach. ** Autor: [[Marek Jan Chodakiewicz]], ''Po zagładzie. Stosunki polsko-żydowskie 1944–1947''. Wyd. IPN, Warszawa 2008, s. 210. Seria: „Monografie”, tom 38. ISBN 9788360464649 * W żadnym wypadku nie uważam się za człowieka głoszącego, iż cały naród polski dotknięty jest antysemityzmem. Zresztą, antysemityzm jest plagą niemal ogólnoświatową i Polska nie należy do państw szczególnie tą plagą dotkniętych. ** Autor: [[Icchak Szamir]] ** Źródło: [https://www.rp.pl/Historia/190229877-Icchak-Szamir-tlumaczyl-w-Rz-Nie-oskarzalem-calego-narodu.html Aleksander Klugman, ''Icchak Szamir tłumaczył w „Rz”: Nie oskarżałem całego narodu''], rp.pl, 21 lutego 2019. * Według Jana [autora Ewangelii] są to po prostu „Żydzi”. Jednak to określenie nie oznacza u Jana – wbrew temu, co mógłby przypuszczać współczesny czytelnik – narodu izraelskiego jako takiego, tym bardziej nie ma ono też charakteru „rasistowskiego”. Określenie „Żydzi” (lub „Judejczycy”) stosowano raczej w stosunku do „arystokracji świątyni” niż narodu izraelskiego jako takiego. ** Opis: o tym, kto naciskał na wydanie na Jezusa wyroku śmierci. ** Autor: [[Benedykt XVI]], ''Jezus z Nazaretu cz. II. Od wjazdu do Jerozolimy do Zmartwychwstania'' , tłum. Wiesław Szymona, wyd. Jedność, Kielce 2011. * Widziałem na korytarzach uczelni w kałuży krwi leżących pobitych studentów Żydów i przechodzących obok nich z cynicznym uśmiechem studentów Aryjczyków, nazajutrz po ich powrocie z Częstochowy. Nie darowano nawet trupom: pogrzeb odznaczonego orderem wojennym Virtuti Militari oficera żydowskiego, w którym wzięła udział reprezentacja armii, został zbezczeszczony, obrzucony spluwaczkami z okien Domu Akademickiego. ** Autor: [[Kazimierz Bartel]], „Polska Zachodnia”, 15 marca 1939, cyt. za: [[Mieczysław Nadworny]], ''Mit żydokomuny'', „Wprost” nr 21/2001. * Wie Pan, w środowiskach zbliżonych do „Gazety Wyborczej” jestem przedstawiany jako antysemita, w środowiskach zbliżonych do Radia Maryja jestem przedstawiony jako Żyd i mason, no, wolałbym odwrotnie, politycznie byłoby mi znacznie wygodniej. ** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], podczas wywiadu w radiu Tok FM. * Wiele mówi się i pisze na temat antysemityzmu w przedwojennej Polsce. W naszym gimnazjum [w Nisku] dyrektor, katecheta, polonista, nauczyciel muzyki i śpiewu oraz gimnastyki byli Polakami. Matematyki i fizyki uczyli Żydzi, niemieckiego Ukraińcy. Nawet kiedyś historii uczył nas Ukrainiec, chociaż nasi wykształceni młodzi ludzie nie mieli pracy. Liczba uczniów żydowskich była procentowo dość duża. Ukraińców w naszych stronach nie było. Gdy uczniowie mieli jakieś wieczorne imprezy i dojeżdżający do szkoły chcieli też pobawić się, u mnie zawsze zostawała Żydówka z Rudnika, Eńka Orbachówna. Żadna miejscowa Żydówka nie zaproponowała jej pozostania na noc. Gościnę znalazła w endeckim domu. Powiedziała, że rodzice nie wiedzą, że ona nocuje u gojki i przepraszała, że nie może mnie zaprosić do siebie. Jedna trzecia uczniów w naszej klasie to byli Żydzi. Bardzo często pisali mi i innym zadaniaa z matematyki, a ja im wypracowania z polskiego. ** Autor: [[Maria Mirecka-Loryś]], ''Odszukane w pamięci. Zapiski o rodzinie, pracy, przyjaźni'', Racławice-Warszawa-Szczecin 2010, s. 30. * Wszystko zawsze może się powtórzyć. Elie Wiesel oskarżał mnie, że umniejszam ofiarę Żydów. Nie zapominajmy o innych ofiarach! Ja powiększam zbrodnie Niemców! ** Autor: [[Szymon Wiesenthal]] ** Opis: odpowiedź na pytanie czy historia może się powtórzyć. ** Zobacz też: [[Elie Wiesel]] * Wszyscy Polacy byli antysemitami. Po tysiącu lat watykańskiej propagandy była to część ich kultury. Każdy chłop, któremu powiedziałby pan, że Jezus był Żydem, zatłukłby pana toporem. Trudno sobie wyobrazić, co by panu zrobił, gdyby do tego powiedział pan, że Maryja też była Żydówką. ** Autor: [[Roman Polański]] * (…) wśród studentów, zwłaszcza prawa, wzięcie miały raczej hasła endecji. Dmowski godził się na asymilację wszystkich mniejszości oprócz Żydów. W II Rzeczypospolitej arcypolskim poetom: Tuwimowi, Leśmianowi, Słonimskiemu, wypominano żydowskie pochodzenie. Ziarna tego zatrutego drzewa antysemityzmu i darwinizmu społecznego nie zostały nigdy wyplenione. ** Autor: [[Adam Daniel Rotfeld]] ** Źródło: rozmowa Macieja Stasińskiego, [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,23385180,rotfeld-nie-powstana-zjednoczone-stany-europy-mlode.html ''Rotfeld: Nie powstaną Zjednoczone Stany Europy. Młode pokolenie potrzebuje radykalnych idei i tożsamości''], wyborcza.pl, 12 maja 2018. ** Zobacz też: [[endecja]] ==Z== * Z antysemityzmem, podobnie jak z teorią płaskiej Ziemi, nie da się prowadzić racjonalnej polemiki. Ale inaczej niż antysemityzm teoria płaskiej Ziemi nie spowodowała wymordowania milionów. To właśnie ta sprawdzona zdolność powodowania ludobójstwa sprawia, że z antysemityzmem należy walczyć bardziej niż z innymi uprzedzeniami: nie jest on postawą czy poglądem, ale zbrodnią. ** Autor: [[Dawid Warszawski]], [https://wyborcza.pl/naszaeuropa/7,168189,24989037,antysemityzm-to-nie-poglad-to-zbrodnia-warszawski.html ''Antysemityzm to nie pogląd, to zbrodnia''], wyborcza.pl, 13 lipca 2019. * Załamanie się procesu asymilacji i pojawienie się prądu narodowego wśród Żydów w postaci syjonizmu, podnoszącego sprawę Palestyny i nacjonalizmu oraz żądającego praw narodowych na ziemiach polskich, sprzyjały rozwojowi endeckiego antysemityzmu. ** Autor: [[Mieczysław Sobczak]], ''Narodowa Demokracja wobec kwestii żydowskiej na ziemiach polskich przed I wojną światową'', Wrocław 2007, s. 225. * Zarówno heroizm ludzi, którzy pomagali Żydom, jak i podłość antysemitów są składnikiem polskiego dziedzictwa. I jest to dziedzictwo tym bardziej kłopotliwe, że wśród tych pierwszych byli także komuniści, późniejsi gloryfikatorzy stalinowskiego terroru, a wśród tych drugich także bohaterowie antyhitlerowskiego podziemia i ofiary stalinowskich procesów. ** Autor: [[Adam Michnik]], ''Bunt i milczenie'', „Gazeta Wyborcza”, 17–18 kwietnia 1993. * Zawsze mam poczucie pewnej nieklarowności własnego statusu. Statusu Polaka pochodzenia żydowskiego, a nie Żyda polskiego. Wszelako takiego Polaka, który bardzo chce być Żydem dla antysemitów i który zawsze antysemitom w twarz mówi „ja jestem Żydem”. To jest taki szczególny rodzaj Polaka. ** Autor: [[Adam Michnik]] ** Źródło: tekst ''O czym nie lubią pamiętać Polacy i Żydzi'' wygłoszony w Krakowie w czerwcu 1995 na konferencji ''Pamięć polska – pamięć żydowska'', „Tygodnik Powszechny” nr 29, 16 lipca 1995. ==Ż== * Że byłem strażnikiem pamięci i że trzeba szukać nowych, albowiem bez nich ludzkość jest skazana na popełnienie tych samych błędów i tych samych okrucieństw. Nienawiść może się pojawić wszędzie, nowi mordercy są wśród nas, pościg musi trwać. Zbrodniarze nie powinni spać spokojnie. ** Autor: [[Szymon Wiesenthal]] ** Opis: odpowiedź na pytanie „co chciałby pan nam powiedzieć u schyłku życia?”. * Żydowska społeczność i jej rabini żyją i mają się dobrze w Warszawie. ** Autor: [[Israel Meir Lau]] ** Źródło: odpowiedź na zarzut rabina Zalmana Melameda, który „wezwał izraelskich studentów, aby zrezygnowali z podróży do Polski, gdyż jest to kraj antysemicki”. ==Zobacz też== * [[pogrom w Jedwabnem]] * ''[[Protokoły mędrców Syjonu]]'' * [[przedsiębiorstwo Holocaust]] [[Kategoria:Antysemityzm|!]] h38r3xxjhb0ymyabwhi6uludao2dnqd 0 12890 645658 645544 2026-07-26T18:01:19Z Mrnr84201 7345 sortowanie, drobne redakcyjne 645658 wikitext text/x-wiki [[Plik:2008.06.09. Michel Houellebecq Fot Mariusz Kubik 01.jpg|mały|{{center|Michel Houellebecq ([[Warszawa]], 2008)}}]] '''[[w:Michel Houellebecq|Michel Houellebecq]]''' (właśc. '''Michel Thomas'''; ur. 1956) – [[Francja|francuski]] [[pisarz]], eseista, [[poeta]] i autor [[Piosenka|piosenek]]. ==''Cząstki elementarne''== * Byli niczym zwierzęta, które biją się, przebywając w tej samej klatce, klatką tą był upływający czas. * Czas to banalna tajemnica. * Kobiety są istotami zdecydowanie lepszymi niż mężczyźni. Są bardziej skłonne do pieszczot, bardziej kochające, bardziej wyrozumiałe i łagodniejsze; mniej je pociąga przemoc, egoizm, chęć potwierdzenia swojego „ja”, okrucieństwo. Poza tym są rozsądniejsze, inteligentniejsze i pracowitsze. ** Źródło: część III, rozdział 5, s. 336. ** Zobacz też: [[kobieta]] * Michel kiedy był nastolatkiem, wierzył, że cierpienie dodaje człowiekowi godności, teraz musiał przyznać: pomylił się. Godności człowiekowi dodaje telewizja. ** Zobacz też: [[cierpienie]], [[telewizja]] * Od siódmego do dwunastego roku życia dziecko jest wspaniałą istotą, miłą, rozsądną i otwartą na świat. Żyje w świecie logicznym i radosnym. Jest pełne miłości i zadowala się miłością, jaką mu się daje. Potem wszystko się psuje. Wszystko psuje się nieodwracalnie. ** Zobacz też: [[dziecko]] * Tak więc można ostatecznie wyobrazić sobie człowieka zakochanego, będącego w depresji, ale człowiek dotknięty depresją, który jest jednocześnie patriotą, to już doprawdy nie do wyobrażenia. ==''H.P. Lovecraft – przeciw światu, przeciw życiu''== * Howard Phillips Lovecraft jest wzorem dla każdego, kto chciałby się dowiedzieć, jak zmarnować życie i, ewentualnie, stworzyć jakieś dzieło. Przy czym, gdy chodzi o punkt drugi, rezultat nie jest gwarantowany. * Na przecięciu dróg komunikacyjnych człowiek zbudował gigantyczne i brzydkie metropolie, gdzie każdy, zamknięty w anonimowym mieszkaniu w budynku nieróżniącym się niczym od innych, absolutnie wierzy, że jest centrum świata i miarą wszechrzeczy. ==''Mapa i terytorium''== * (…) jest taki moment, kiedy można coś zrobić, aby zdobyć szczęście, ten moment trwa kilka dni, czasem kilka tygodni, a nawet miesięcy, ale następuje on raz i tylko raz, nie można do niego wrócić, brak już miejsca na entuzjazm, na pewność siebie i wiarę, pozostaje jedynie łagodna rezygnacja, wzajemna i pełna smutku litość, niepotrzebne, a zarazem słuszne poczucie, że coś mogło się zdarzyć, nie okazaliśmy się po prostu godni daru, jaki został nam ofiarowany. * Mając do wyboru Chrystusa i prawdę, wybrałbym (zbawcze) kłamstwo. * Może kiedyś, gdy człowiek upora się z problemem śmierci, sztuka stanie się właśnie taka, może zresztą czasami taka bywała, na przykład u Fra Angelica, blisko raju, z pełnym przekonaniem, że pobyt na ziemi to tylko przejściowe i mgliste przygotowanie do życia wiecznego w pobliżu Pana Jezusa. Jestem teraz z tobą, codziennie, do końca świata. * Rzeczywiście nastąpił rodzaj podziału: z jednej strony fun, seks, kicz i niewinność, z drugiej trash, śmierć i cynizm. (…) tak czy siak, sukces rynkowy może dzisiaj uzasadnić i usprawiedliwić cokolwiek, zastępując wszelkie teorie. * To, co działa najlepiej, co najsilniej, popycha ludzi do wysiłku, to najzwyklejsze i najprostsze dążenie do pieniędzy. ** Zobacz też: [[pieniądze]] * W łonie gatunku społecznego jednostka jest zaledwie przelotną fikcją… * W sumie działanie Kościoła wydało mu się znacznie bardziej uprawnione w przypadku pogrzebów niż narodzin czy ślubów. Kościół był tu w swoim żywiole, miał coś do powiedzenia na temat śmierci; w wypadku miłości było to zdecydowanie bardziej wątpliwe. ** Zobacz też: [[Kościół (organizacja)|Kościół]], [[miłość]], [[pogrzeb]], [[śmierć]] ==''Możliwość wyspy''== * Jedyna rzecz, która absolutnie nie jest kiczem, to nicość. * Życie zaczyna się po pięćdziesiątce, taka jest prawda; ale również prawdą jest to, że kończy się po czterdziestce. ==''Platforma''== * Cechą charakterystyczną istot nudzących się jest wyszukiwanie różnic i ustalanie hierarchii. * Gdy mężczyźni nie mają żadnych wad, pomyślała, trudno jest odgadnąć co może sprawić im przyjemność. * I tak jak wszystkie inne społeczeństwa, społeczeństwo kubańskie okazało się jedynie mozolnie wypracowanym zespołem kłamstw i pozorów, pozwalającym wybrańcom uniknąć żmudnych i ciężkich prac. * Kiedy kończy się życie miłosne, cała reszta życia staje się nieco konwencjonalna i jakby przymusowa. * Lubiłem przeglądać katalogi z ofertami wakacyjnymi (…); a zwłaszcza ceniłem sobie system stawiania pewnej liczby gwiazdek, żebyśmy wiedzieli, jak intensywnego szczęścia mamy prawo się spodziewać. Ja nie byłem szczęśliwy, ale do szczęścia żywiłem wiele szacunku i wciąż dążyłem do jego osiągnięcia. * Ludzie żyją obok siebie jak jakieś woły: ledwie udaje im się czasami wypić wspólnie butelkę alkoholu. * Można żyć na świecie, nie rozumiejąc go, wystarczy móc dostać od niego trochę żywności, czułości i miłości. * Niestety, brak chęci do życia nie wystarcza, by mieć ochotę na śmierć. * Siedząc ze spuszczoną głową i słuchając religijnych pieśni pogrzebowych, czułem się bardzo swobodnie, o wiele lepiej, niż gdybym na przykład był na czyimś ślubie. Najwyraźniej pogrzeby to coś dla mnie. * Wszystko może nas spotkać w życiu, przede wszystkim zaś nic. * Życie bez czytania jest niebezpieczne, trzeba zadowolić się samym życiem, a to niesie ze sobą pewne ryzyko. * Życie w zamkniętym zakładzie upływa błogo, najważniejsze potrzeby człowieka są zaspokojone. ==''Poszerzenie pola walki''== * Miałem wiele kobiet, ale na krótko. Pozbawiony zarówno urody, jak i wdzięku osobistego, skłonny do częstych nawrotów depresji, w żaden sposób nie odpowiadam temu, czego przede wszystkim poszukują kobiety. * Może się zdarzyć, drogi mój przyjacielu czytelniku, że jesteś kobietą. Nie martw się, proszę, takie rzeczy się zdarzają. Zresztą nie zmieni to w niczym tego, co mam do powiedzenia. Ja nie dbam o niuanse. * Wy także interesowaliście się światem. To było dawno; proszę, żebyście to sobie przypomnieli. Ale pole zasad przestało wam wystarczać, nie mogliście żyć dłużej w polu zasad, musieliście wejść w pole walki. Proszę, byście dokładnie odtworzyli tę chwilę. To było dawno, nieprawdaż? ==''Serotonina''== * Biały bawełniany pas materiału jako tako przykrywał jej piersi, a króciutka przymarszczona spódniczka, też z białej bawełny, wyglądała na gotową, by się unieść przy najlżejszym podmuchu – tyle że żadnego podmuchu nie było. Pan Bóg bywa łaskawy i miłosierny. * Bóg zawsze mną rozporządzał, a ja nie byłem, nigdy nie byłem niczym innym jak pozbawioną charakteru szmatą. ==Wywiady== * Bóg jest dobry, gdy się w niego wierzy. Bardzo żałuję, że w niego nie wierzę. Każda religia ma tendencję, by czynić ludzi szczęśliwszymi i lepszymi. ** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013. ** Zobacz też: [[Bóg]], [[religia]] * Głupotą jest oddzielanie miłości od pieprzenia. Obie te sprawy idą ze sobą w parze, w sposób fundamentalny. ** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013. ** Zobacz też: [[miłość]], [[seks]] * Jestem bardzo szczęśliwy, że przeżyłem młodość w czasach przed internetem. Bo jest to zarazem wciągające i zgubne: byłbym typem aspołecznego nastolatka spędzającego po 16 godzin dziennie przy komputerze… ** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013. ** Zobacz też: [[internet]] * Móc zapłacić dziewczynie to ogromny postęp. ** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013. ** Zobacz też: [[prostytucja]] * To oczywiste, że obecny rozwój islamu na przedmieściach zwiększa bezpieczeństwo. Ludzie porządnieją, gdy stają się pobożniejsi. To prawda, że islam denerwuje Francuzów, ale to dlatego, że widzą w nim odmienny sposób życia, który odrzuca pewną formę permisywizmu, minispódniczki, alkohol itd. ** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013. ** Zobacz też: [[islam]], [[bezpieczeństwo]] * W Europie możliwa będzie wojna domowa o podłożu religijnym lub etnicznym. Istnieje wiele oznak na to wskazujących. Wówczas każdy znajdzie się po którejś ze stron, czy tego chce, czy nie. Wydaje mi się, że takie niebezpieczeństwo jest większe we Francji i Anglii niż w Niemczech, Włoszech czy w Hiszpanii. Mieszkam na obrzeżach Paryża i lubię spacerować do zjazdu na autostradę. Nie mam daleko. Jeśli wybuchnie wojna domowa, samochodem szybko ucieknę. Wojnę i piłkę nożną lepiej oglądać w telewizji. ** Źródło: wywiad [http://ksiazki.onet.pl/wiadomosci/michel-houellebecq-wkladam-palce-w-rane-kazde-spoleczenstwo-ma-swoje-rany-wywiad/g4n182 ''Michel Houellebecq: Wkładam palce w ranę. Każde społeczeństwo ma swoje rany''], „Der Spiegel”, cyt. za: onet.pl, 12 lipca 2016. ** Zobacz też: [[wojna]] * W moim życiu są rzeczy ważniejsze niż pieniądze. Opuściłem Irlandię, bo chciałem słyszeć francuską mowę. ** Opis: o swoim powrocie do [[Francja|Francji]]. ** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013. * Zakaz prostytucji byłby po prostu świński, bo to jest coś, co jest dobre dla każdego – dla prostytutek i dla klientów. Doprawdy mamy do czynienia z szalonym przyrostem zakazów, istnym szałem zakazywania… ** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013. {{SORTUJ:Houellebecq, Michel}} [[Kategoria:Francuscy prozaicy]] [[Kategoria:Francuscy eseiści]] [[Kategoria:Francuscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Francuscy poeci]] [[Kategoria:Francuscy satyrycy]] [[Kategoria:Francuscy tekściarze]] [[Kategoria:Laureaci Nagrody Goncourtów]] szgpywcf0szmd0gcz8ub9p4eu0ki1yc 0 14061 645684 442868 2026-07-26T21:59:41Z Mrnr84201 7345 nowy cytat 645684 wikitext text/x-wiki '''[[w:Nawałnica mieczy|Nawałnica mieczy]]''' (ang. ''A Storm of Swords'') – powieść fantasy, trzecia część cyklu ''Pieśni Lodu i Ognia'' [[George R.R. Martin|Georga R.R. Martina]]; tłumaczenie – Michał Jakuszewski. ==''Stal i śnieg''== <small>(ang. ''A Storm of Swords vol. I: Steel and Snow'', Wydawnictwo Zysk I S-ka, Poznań 2012; tłumaczenie – Michał Jakuszewski)</small> * A kim to jesteś, rzekł dumny lord,<br />że muszę ci się kłaniać?<br />Jedynie kotem innej maści,<br />takiego jestem zdania.<br />W płaszczu czerwonym albo złotym,<br />lew zawsze ma pazury.<br />Lecz moje równie ostre są<br />i sięgną twojej skóry.<br />Tak gadał ten lord Castamere<br />tęgiego zgrywając zucha,<br />Dziś w jego zamku płacze deszcz<br />którego nikt nie słucha.<br />Dziś w jego zamku płacze deszcz<br />i nie ma kto go słuchać. ** Opis: pieśń ''Deszcze Castamere''. ** Źródło: s. 545 * – (…) a skoro już o tym mówimy, znajdź też łoże swej żony. (…)<br />– Dziękuję, znalazłem je. To ten mebel między oknem a kominkiem. Ma baldachim z aksamitu i materac wypchany gęsim puchem.<br />– Cieszę się, że o tym wiesz. Być może powinieneś też spróbować odnaleźć kobietę, która je z tobą dzieli. ** Opis: rozmowa Tyriona z ojcem. ** Źródło: s. 441, 442 * Bogowie stworzyli ziemię dla wszystkich ludzi. Gdy jednak nadeszli królowie ze swymi koronami i stalowymi mieczami, oznajmili, że cała należy do nich. Mówili: „To moje drzewa. Nie wolno wam jeść tych jabłek. To mój strumień. Nie wolno wam łowić w nim ryb. To mój las. Nie wolno w nim polować. Moja ziemia, moja woda, mój zamek, moja córka, trzymajcie ręce z dala od nich, bo je wam odrąbię, ale jeśli przede mną klękniecie, to może pozwolę wam trochę powąchać”. Nazywacie nas złodziejami, ale złodziej przynajmniej musi być odważny, sprytny i szybki. Klękacz musi tylko klękać. ** Postać: Ygritte ** Źródło: s. 564 * Była jego skarbem sekretnym<br />jego wstydem i nadzieją ratunku.<br />A twierdza i łańcuch były niczym<br />wobec jej pocałunków.<br /><br />Bo od złotych dłoni zawsze chłodem wionie,<br />a dotyk kobiety jest ciepły… ** ''For she was his secret treasure,<br />she was his shame and his bliss.<br />And a chain and a keep are nothing,<br />compared to a woman’s kiss<br /><br />For hands of gold are always cold,<br />but a woman’s hands are warm…'' (ang.) ** Opis: fragment ballady stworzonej przez minstrela Symona, żeby szantażować Tyriona Lannistera ujawnieniem tajemnicy o jego związku z Shae. * Czasami sobie myślę, że wszyscy tylko udają odważnych, a wcale tacy nie są. Może to dzięki udawaniu stajemy się odważni. ** Postać: Grenn ** Źródło: s. 452 * Czemu nie zostawią mnie w spokoju? Chcę odpocząć, to wszystko, odpocząć i trochę się przespać, a może trochę umrzeć. ** Postać: Samwell Tarly ** Źródło: s. 252 * (…) czyny są prawdziwsze od słów. ** Postać: Ygritte ** Źródło: s. 226 * Dąb pamięta żołądź, żołądź śni o dębie, a w obu żyje pniak. ** Postać: staruszka z Wysokiego Serca ** Źródło: s. 599 ** Zobacz też: [[dąb]], [[żołądź]] * (…) dobra groźba często jest skuteczniejsza niż cios. ** Postać: Tyrion Lannister ** Źródło: s. 72 ** Zobacz też: [[groźba]] * Jeden król znaczy pokój. ** Postać: Davos Seaworth ** Źródło: s. 504 * Jest odpowiednie narzędzie do każdego zadania i odpowiednie zadanie dla każdego narzędzia. ** Postać: Tywin Lannister ** Źródło: s. 445 * Jestem mały, pokraczny i naznaczony blizną, ale (…) w łożu, gdy zgasną świece, jestem zbudowany nie gorzej od innych mężczyzn. Po ciemku jestem Rycerzem Kwiatów. (…) Jestem szczodry. Odpłacam lojalnością za lojalność. Dowiodłem, że nie jestem tchórzem. Przewyższam też większość ludzi bystrością. To z pewnością coś znaczy. Potrafię nawet być dobry. Obawiam się, że u Lannisterów to rzadkość, ale wiem, że znajdę gdzieś w sobie tę cechę. Mógłbym… mógłbym być dla ciebie dobrym mężem. ** Postać: Tyrion Lannister ** Źródło: s. 399 * Jeśli chcesz patrzeć, musisz też pokazywać. ** Postać: Ygritte ** Źródło: s. 370 * Jeśli coś zginie, wszyscy zawsze spoglądają na mnie, od czasu, kiedy zgubiłem tego konia. Jakbym mógł coś na to poradzić. Koń był biały i padał śnieg, no to czego się spodziewali? ** Postać: Edd Cierpiętnik ** Źródło: s. 15 * Jeśli lód może parzyć (…) to miłość i nienawiść mogą zawrzeć małżeństwo. Góry czy bagna, co za różnica. Ziemia jest tylko jedna. ** Postać: Jojen Reed ** Źródło: s. 338, 339 * Jeśli pieśń sprawia, że dziewczyna chce zdjąć ubranie, by poczuć na skórze pocałunki dobrego, ciepłego słońca, to czy to jest wina minstrela? ** Postać: Tom Siedem Strun ** Źródło: s. 190 * Jeśli zabijesz człowieka niechcący, będzie tak samo martwy jak wtedy, gdy zrobisz to celowo. ** Postać: Ygritte ** Źródło: s. 361 * Każda czynność może być modlitwą, jeśli wykonujemy ją tak dobrze, jak tylko potrafimy. ** Postać: lady Smallwood ** Źródło: s. 311 * Kiedy słońce zajdzie, nie zastąpi go świeca. ** Postać: Loras Tyrell ** Źródło: s. 172 * Królowa musi słuchać wszystkich – przypomniała mu. – Wysoko i nisko urodzonych, silnych i słabych, szlachetnych i podłych. Jeden głos może kłamać, ale w wielu zawsze można odnaleźć prawdę. ** Postać: Daenerys Targaryen ** Źródło: s. 117 * Lepsze złoto w sakiewce niż złoto w przyszłości. ** Postać: handlarz niewolników w Astaporze. ** Źródło: s. 374 ** Zobacz też: [[złoto]] * (…) litość to śmierć pożądania. ** Źródło: s. 399 ** Zobacz też: [[litość]], [[pożądanie]] * – Litterfinger to kłamca…<br />– … i do tego jest czarny, powiedziała wrona o kruku. ** Postać: Tyrion, Cersei ** Źródło: s. 271 * Ludzie to ludzie (…). A smoki to smoki. więcej ** Postać: Arstan Białobrody ** Źródło: s. 113 * Martwy wróg to radość na wieki. ** Postać: Tyrion Lannister ** Źródło: s. 68 * (…) miłość nie zawsze jest mądra. Często wiedzie nas do wielkich szaleństw, lecz mimo to słuchamy serca… bez względu na to, co nam nakazuje. ** Postać: Robb Stark ** Źródło: s. 198 ** Zobacz też: [[miłość]], [[mądrość]] * Mur jest tylko tak silny, jak ludzie, którzy go bronią. ** Postać: Jon Snow ** Źródło: s. 415 * – Najbardziej podobają mu się te, w których rycerze walczą z potworami.<br />– Czasami to właśnie rycerze są potworami, Bran. ** Opis: rozmowa Brana z Meerą. ** Źródło: s. 346 * Najwięksi głupcy często okazują się mądrzejsi od tych, którzy się z nich śmieją. ** Postać: Tywin Lannister ** Źródło: s. 279 ** Zobacz też: [[głupota]] * Nawet odważni ludzie często wolą być ślepi, gdy boją się coś zobaczyć. ** Postać: Beric Dondarrion ** Źródło: s. 542 * Nic nie wiesz, Jonie Snow. ** Postać: Ygritte ** Źródło: s. 213 * Niektóre bitwy wygrywają miecze i włócznie, a inne gęsie pióra i kruki. ** Postać: Tywin Lannister ** Źródło: s. 67 ** Zobacz też: [[walka]] * (…) nikt się nie wzbogaca dzięki dobroci. ** Postać: Jorah Mormont ** Źródło: s. 121 ** Zobacz też: [[dobroć]], [[bogactwo]] * Obrażają mnie tylko kłamstwa, nigdy szczere rady. ** Postać: Deanerys Targaryen ** Źródło: s. 331 ** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[rada]] * Pieniądz w nieodpowiednich rękach jest równie niebezpieczny jak miecz. ** Postać: Tyrion Lannister ** Źródło: s. 270 * Podczas walki najlepszą obroną jest szybkie uderzenie miecza, które zabije przeciwnika, a nie chowanie się za tarczą. ** Postać: Thoren Smallwood ** Źródło: s. 10 ** Zobacz też: [[walka]], [[miecz]] * Porażka to choroba, na którą lekarstwem jest zwycięstwo. ** Postać: Axell Florent ** Źródło: s. 498 * Rhaegar walczył dzielnie, Rhaegar walczył szlachetnie, Rhaegar walczył honorowo. I Rhaegar zginął. ** Postać: Jorah Mormont ** Źródło: s. 337 * (…) słowami nie wygrywa się bitew. ** Postać: Arstan Białobrody ** Źródło: s. 115 ** Zobacz też: [[bitwa]], [[słowo]] * (…) stare opowieści są jak dawni przyjaciele, których trzeba od czasu do czasu odwiedzać. ** Źródło: s. 344 ** Zobacz też: [[przyjaciel]] * Śluby miały tę przewagę nad bitwami, że rzadziej obcinano na nich ludziom nosy. ** Źródło: s. 65 * To, jak urządzony jest świat. Prawda otacza cię zewsząd i łatwo jest ją dostrzec. Noc jest ciemna i pełna strachów, a dzień jasny, piękny i pełen nadziei. Jedno jest czarne, a drugie białe. Istnieją lód i ogień. Nienawiść i miłość. Gorycz i słodycz. Pierwiastek męski i żeński. Ból i przyjemność. Zima i lato. Dobro i zło. (…) Śmierć i życie. Wszędzie napotkasz przeciwieństwa. Wszędzie toczy się wojna. ** Postać: Melisandre ** Źródło: s. 354 * Uprzejmość jest zbroją damy. ** Postać: Sansa Stark ** Źródło: s. 398 ** Zobacz też: [[uprzejmość]] * – ''Valar morghulis'' – odpowiedziała Missandei po starovalyriańsku.<br />– Wszyscy muszą umrzeć – zgodziła się Dany – ale módlmy się, by nie nastąpiło to zbyt szybko. ** Źródło: s. 378 * (…) w bitwie dyscyplina bierze górę nad liczbą (…). ** Źródło: s. 99 ** Zobacz też: [[dyscyplina]] * W każdym mężczyźnie drzemie dzika bestia, a kiedy dać mu miecz albo włócznię i wysłać go na wojnę, ta bestia zaczyna się budzić ze snu. Wystarczy zapach krwi, żeby ocknęła się na dobre. ** Postać: Jorah Mormont ** Źródło: s. 335 * W takich czasach jak obecne lepiej jest być kimś pozbawionym znaczenia. ** Postać: lady Smallwood ** Źródło: s. 311 * Wolność jest niebezpieczna, ale większość ludzi jest w stanie polubić jej smak. ** Postać: Ygritte ** Źródło: s. 97 ** Zobacz też: [[wolność]] * Życie jest ciepłem, ciepło jest ogniem, a ogień jest u Boga i tylko u Boga. ** Postać: Thoros z Myr ** Źródło: s. 543 ==''Krew i złoto''== <small>(ang. ''A Storm of Swords vol. II: Blood and Gold'', Wydawnictwo Zysk I S-ka, Poznań 2012; tłumaczenie – Michał Jakuszewski)</small> * A więc tak to wygląda? Mężczyzna może mieć rozum albo kawałek mięsa między nogami, ale nie obie te rzeczy na raz? (…) W takim razie może powinienem być wdzięczny za to, co mi zrobiono. ** Postać: Varys ** Źródło: s. 194 * Bo od złotych dłoni zawsze chłodem wionie, a dotyk kobiety jest ciepły. ** Postać: Tyrion Lannister ** Źródło: s. 360 * (…) bogowie bądźcie łaskawi. Spójrz na nas dwóch. Chłopaki Lannisterów, Bezręki i Beznosy. ** Postać: Tyrion Lannister ** Opis: mówiąc o sobie i Jaime. ** Źródło: s. 456 * (…) czary są mieczem bez rękojeści. Nie da się nimi bezpiecznie władać. ** Postać: Dalla ** Źródło: s. 413 * Czasami sztorm bywa tak silny, że człowiek nie ma innego wyboru, tylko zwinąć żagle. ** Postać: Davos Seaworth ** Źródło: s. ** Zobacz też: [[wolność]], [[dyscyplina]] * Dopóki wrogowie są w polu, nie ma mowy o zwycięstwie. ** Postać: Tywin Lannister ** Źródło: s. 112 * Jeśli ktoś trzyma wszystkie swe skarby w jednej sakiewce, ułatwia tylko zadanie tym, którzy chcą go obrabować. ** Postać: Robb Stark ** Źródło: s. 38 * Każdy czegoś pragnie (…). A kiedy odkryjesz, czego człowiek pragnie, będziesz wiedziała, kim jest i jak nim pokierować. ** Postać: Petyr Baelish ** Źródło: s. 328 * Mądry król nikomu nie wyjawia swych zamiarów. ** Postać: Catelyn Stark ** Źródło: s. 28 * Mieszek smoków kupuje ludzkie milczenie na pewien czas, ale dobrze wymierzony bełt kupuje je na zawsze. ** Postać: Petyr Baelish ** Źródło: s. 235 * Mrówka, która słyszy słowa króla, może nie zrozumieć tego co powiedział (…). A przed gorejącym obliczem boga wszyscy ludzie są mrówkami. Jeśli czasami błędnie brałam ostrzeżenie za proroctwo albo proroctwo za ostrzeżenie, winien jest czytelnik, nie książka. ** Postać: Melisandre ** Źródło: s. 121 * Nic nie powstrzymuje niepożądanych pytań skuteczniej niż strumień nabożnych frazesów. ** Postać: Petyr Baelish ** Źródło: s. 327 * (…) obłęd i wielkość są dwiema stronami tej samej monety. (…) za każdym razem, gdy rodzi się nowy Targaryen, bogowie rzucają w górę monetę i świat wstrzymuje oddech, by zobaczyć, na którą stronę ona spadnie. ** Postać: Barristan Selmy ** Źródło: s. 382 * Podczas bitwy najbardziej zagrożeni są ci, którzy uciekają (…). Pierzchający wróg jest dla żołnierza jak ranne zwierzę. Wzmaga w nim żądzę krwi. ** Postać: Eddard Stark ** Źródło: s. 150 * Są starzy najemnicy i odważni najemnicy. Ale nie ma starych, odważnych najemników. ** Postać: Brązowy Ben Plumm ** Źródło: s. 179 * Tej jesieni królowie sypią się jak liście z drzew. ** Postać: Tyrion Lannister ** Źródło: s. 112 * Ten, kto boi się bitwy, nie odnosi zwycięstw. ** Postać: Arstan Białobrody ** Źródło: s. 173 * Tylko człowiek konający z głodu błaga żebraka o chleb. ** Postać: Davos Seaworth ** Źródło: s. 135 * – ''Valar morghulis'' – rzekła tak głośno, jakby wiedziała, co to znaczy.<br />– ''Valar dohaeris'' – odpowiedział, dotykając czoła dwoma palcami. ** Źródło: s. 435 * W Królewskiej Przystani są tylko dwa rodzaje ludzi. Gracze i pionki. ** Postać: Petyr Baelish ** Źródło: s. 328 * W odpowiednich rękach harfa bywa równie niebezpieczna jak miecz. ** Postać: Petyr Baelish ** Źródło: s. 331 * Wojen nie wygrywa się tylko mieczami i włóczniami (…). ** Postać: Arstan Białobrody ** Źródło: s. 172 * Wszyscy na koniec stajemy się piosenkami. Jeśli mieliśmy szczęście. ** Postać: Catelyn Stark ** Źródło: s. 29 * Wszystko to bierze początek w przeszłości – pomyślał Tyrion. – Od naszych matek i ojców oraz od ich rodziców przed nimi. Jesteśmy marionetkami tańczącymi na sznurkach tych, którzy żyli przed nami, a pewnego dnia nasze dzieci przejmą po nas sznurki i będą tańczyły zamiast nas. ** Postać: Tyrion Lannister ** Źródło: s. 363 * – (…) Zawsze należy dbać o to, by wrogowie byli zbici z tropu. Jeśli nie są pewni, kim jesteś czy czego chcesz, nie będą wiedzieli, co zrobisz za chwilę. Czasem najlepiej jest ich wprawić w zakłopotanie poprzez posunięcia pozbawione celu albo nawet takie, które wydają się sprzeczne z twoimi interesami. Pamiętaj o tym, Sanso, gdy sama przyłączysz się do gry.<br />– Jakiej… jakiej gry?<br />– Jedynej. Gry o tron. ** Opis: rozmowa Petyr z Sansą. ** Źródło: s. 237 * Żałował tylko, że nie potrafił wymyślić jakichś poruszających ostatnich słów. „Pierdolę was wszystkich” raczej nie zapewni mu miejsca w kronikach. ** Opis: o Tyrionie. ** Źródło: s. 455, 456 [[Kategoria:Pieśń Lodu i Ognia]] n8smrtt8pihs2415bsqjortu6y2ys82 0 15425 645647 644748 2026-07-26T17:24:02Z Mrnr84201 7345 /* Inne */ skrócenie i przywrócenie cytatów 645647 wikitext text/x-wiki [[Plik:Olga Tokarczuk-9739.jpg|mały|{{center|Olga Tokarczuk (2019)}}]] '''[[w:Olga Tokarczuk|Olga Tokarczuk]]''' (ur. 1962) – [[polska]] [[pisarz|prozaiczka]], eseistka, [[autor]]ka [[scenariusz]]y, [[poeta|poetka]], laureatka [[Nagroda Nobla|Nagrody Nobla]] w dziedzinie literatury. ==''Anna In w grobowcach świata''== (Wydawnictwo Znak, Kraków 2006) * Moje dzieła są wystarczająco dobrze zrobione, żeby żyć, ale też tak niedoskonałe, żeby nic ze swojego życia nie rozumieć. Przykro mi, że nie mogą być szczęśliwi. ** Źródło: s. 87. * Mówić do kogoś, kto nie rozumie, to próbować otworzyć zamek źdźbłem trawy, to kroić chleb gałązką bazylii, wkręcać żarówkę w ptasie gniazdo, wkładać dyskietkę między dwa kamienie. Daremnie. ** Źródło: s. 50. * Wszystko zdarza się tylko raz i my sami jesteśmy jednorazowi. Nie było nas, zanim się urodziliśmy, i nie będzie nas, gdy umrzemy, Raj to cyfrowy sen. Nikt nas nie wybawi, nie naprawi, nie zadośćuczyni. ** Źródło: s. 97. ** Zobacz też: [[śmierć]], [[Raj]] * Zgubiła ją własna duma; to jedyny grzech bogów. ** Źródło: s. 88. ==''Bieguni''== {{osobne|Bieguni}} <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> * Celem mojej pielgrzymki jest zawsze inny pielgrzym. * Gdyby można było spojrzeć na świat bez żadnej ochrony, uczciwie i odważnie – pękłyby nam serca. ** Zobacz też: [[świat]] * Prześwietlić świat jak rentgenem i ujrzeć tam szkielet-Pustki. ==''E.E.''== * Och, ludzie ciągle potrzebują rzeczy niezwykłych, cudów, szaleństw. I po co? Żeby z jeszcze większą gorliwością akceptować swoje zwyczajne życie. * Skoro jest prawo i porządek, musi być także coś, co to prawo dopełnia i ogranicza zarazem – chaos i nieistnienie. Nieistnienie i chaos. * Tu i teraz jesteśmy ślepi i nigdy nie wiemy, co jest naprawdę ważne. ==''Gra na wielu bębenkach''== * Coś niedobrego działo się z czasem, myślała, rozklejał się i rozwarstwiał. Dwie wielkie płyty tektoniczne czasu z ponurym grzmotem odsuwały się od siebie, tworząc już na następne miliony lat podział na „kiedyś” i „teraz”. „Teraz” było szorstkie, kanciaste i milczące – w nocy ciężki sen, resztki gniewu po przebudzeniu, jakby we śnie prowadziło się wojny. „Kiedyś” wydawało się stąd ciągłe i rytmiczne, dźwięk lekkiej piłeczki pingpongowej, kiedy uderza o gładki stół, wzorzysta tkanina chwil, w której każda była częścią innej. ** Zobacz też: [[czas]] * Rewolucje nie lubią wariatów, bo same są śmiertelnie poważne. ** Zobacz też: [[rewolucja]] * Wszystko jest zawsze prostsze, niż się na początku wydaje. * Zdaje się, że nic nie budzi wśród mężczyzn takiego współczucia jak samotna kobieta. ==''Księgi Jakubowe''== {{osobne|Księgi Jakubowe}} (Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014) * A ponieważ Żydzi ciągle się boją – myśli Moliwda – a to pana, a to Kozaka, a to niesprawiedliwości, głodu i chłodu, przez co żyją w wielkiej niepewności, to Jakub staje się dla nich wybawieniem. Brak lęku jest niczym aureola – można się w niej grzać, można zapewnić trochę ciepła małej, zziębniętej, wystraszonej duszy. ** Zobacz też: [[frankizm|Jakub Frank]] * Aszer Rubin uważa, że większość ludzi jest głupia i że to głupota ludzka sprowadza na świat smutek. Nie jest to grzech ani cecha, z którą człowiek się rodzi, ale zły pogląd na świat, błędna ocena tego, co widzą oczy. W rezultacie ludzie spostrzegają wszystko osobno, każdą rzecz w oderwaniu od pozostałych. Prawdziwa mądrość to sztuka łączenia wszystkiego ze wszystkim, wtedy wyłania się prawdziwy kształt rzeczy. ** Źródło: s. 866. * Dobrze jest nie rozumieć języka, nie rozumieć zwyczajów, sunąć jak duch pomiędzy innymi, którzy są dalecy i nierozpoznawalni. Wtedy budzi się szczególna mądrość – umiejętność domysłu, chwytania spraw nieoczywistych. Budzą się też wówczas bystrość i przenikliwość. Człowiek, który jest obcy, zyskuje nowy punkt widzenia, staje się, chcą nie chcąc, swoistym mędrcem (…) Tylko obcy naprawdę rozumie, czym jest świat. ** Postać: Nachman Samuel ben Lewi z Buska * Gdy przepisujemy i cytujemy, budujemy gmach wiedzy i rozmnażamy ją jak moje warzywa czy jabłonki. Przepisywanie jest jak szczepienie drzewa; cytowanie – jak wysiewanie nasion. ** Postać: ksiądz [[Benedykt Chmielowski]] ==''Moment niedźwiedzia''== (Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2012) * (…) dalekowschodnia mądrość powiada, że „kiedy mędrzec wskazuje Księżyc, idioci patrzą na palec”. Język to właśnie palec, który wskazuje na Księżyc. ** Źródło: s. 169. ** Zobacz też: [[język (mowa)|język]] * Istnieje także teoria Lynn Margualis, znanej amerykańskiej biolożki, która mówi, że źródłem ewolucyjnych innowacji są nie tylko przypadkowe mutacje, lecz również symbiogeneza, czyli symbiotyczne scalanie się łańcuchów komórek bakteryjnych. Margualis twierdzi, że do powstania nowych gatunków doprowadziły endosymbioza szeregowa oraz połączone przetrwanie – przykładem są mitochondria, które kiedyś funkcjonowały jako osobne organizmy i które zostały wcielone do komórek lub połączyły się z nimi, odtąd pracując na ich rzecz. Margualis pokazuje, że organizmy żywe nie tylko walczą i współzawodniczą, ale także oddziałują na siebie i łącząc się, wspierają wzajemnie. ** Źródło: s. 18. ** Zobacz też: [[ewolucja]] * Kiedy wierzono, że świat jest płaski, był on płaski: nie podróżowało się za morza, nie wykraczało poza krańce. Dla geocentrycznego Układu Słonecznego zrobiono całkiem przekonujące rachunki matematyczne, które miały pragmatyczne zastosowanie – można było przewidywać zaćmienia i sprawnie konstruować kalendarze. Nasz umysł za wszelką cenę wspiera to, w co wierzymy. Właśnie dlatego tak trudno jest zmienić świat. ** Źródło: s. 13. ** Zobacz też: [[świat]], [[wiara]], [[nauka]] * Największy paradoks empatii: porzucając siebie, mamy być może jedyną szansę stać się czymś, co jest naszym przeciwieństwem. Skoro obcość nie jest, jak by się tego oczekiwało, radykalna, traci swoją magiczną, zagrażającą moc. Obcy staje się kimś, kogo można pojąć i zrozumieć. Właściwie przestaje być obcym. Nie ma swoich i obcych. Wszyscy jesteśmy swoi, więc każde zło, jakie wyrządzamy innym, wyrządzamy sobie. ** Źródło: s. 50. ** Zobacz też: [[empatia]] * Nasza komunikacja jest o tyle istotna i głęboka, o ile pozostaje wzajemną wymianą tego, co subiektywne, a więc nie do końca komunikowalne. (…) Tylko fikcja literacka jest w stanie opowiedzieć taki stan subiektywności człowieka (a zarazem jego pełni), tylko fikcja z jej możliwościami zbudowania całej osoby ma przewagę nad argumentami rozumu (a więc nad tradycyjną formą intelektualnego wykładu). ** Źródło: s. 40. * (…) opowieść o granicach, zarówno tych fizycznych i namacalnych, jak i tych nieuchwytnych, które konstruujemy w naszych głowach, żeby zbudować sobie zwodnicze poczucie porządku i kontroli nad rzeczywistością. Przeszłość – przyszłość, realne – nierealne, kobieta – mężczyzna, człowiek – zwierzę, sen – jawa, jeden kraj – drugi kraj, jeden język – drugi język. Biegunowość tych kategorii tworzy prostą siatkę, która pozwala nam czuć się bezpiecznie – mamy wrażenie, że rozumiemy świat. Jednak to, co najciekawsze, to, co najbardziej żywe i prawdziwe, dzieje się zawsze gdzieś pomiędzy, na nieskończenie wielkim pograniczu. ** Źródło: s. 135. ** Zobacz też: [[granica]] * Pokazać darkroom to dokonać rewelacji, odkryć to, co ukryte. I szybko wychodzi na wierzch dziwna dwuznaczność seksu. Podkreśla to swoista estetyka tych przestrzeni, która budzi trudną do powstrzymania pokusę dezynfekcji – kafelki na podłodze i ścianach, tapicerka ze skaju; coś pomiędzy łaźnią, rzeźnią i sklepem mięsnym. Skąd to? Dlaczego nie rajski ogród, arkadia, natura, alkowa?<br />Skoro seks jest naturalny, dlaczego wydaje ma się taki nienaturalny, obcy, wstydliwy? Dlaczego wolimy darkroomy, a nie lightroomy? Postulowanie wyzwolenia seksualnego nie na wiele się przydało. ** Źródło: s. 72. ** Zobacz też: [[darkroom]] * Skoro można pomyśleć, że może być lepiej, to znaczy, że już jest lepiej. ** Źródło: s. 30. * W zachodnich filmach dokumentalnych o polskim rolnictwie z wielkim upodobaniem i w długich sekwencjach pokazuje się furmanki. Jest podejrzenie, że ich wypożyczaniem zajmuje się jakaś firma logistyczna. ** Źródło: s. 142. ** Zobacz też: [[furmanka]], [[wieś]] * Widzimy więc te same rzeczy w inny sposób. Widzimy co innego i czasem bywa to bolesne. (…) Życie społeczne, kontakty z innymi, nauka, media, sztuka – to drobiazgowe, mozolnie uzgadniane „prawdy”. Całe epoki mają swoje „prawdy”, które po czasie rozsypują się w pył. Mają też swoje „prawdy” poszczególne jednostki; niektóre z nich aktualne przez całe życie, inne podlegają kolejnym weryfikacjom. (…) Subiektywne poczucie prawdy wiążę się zawsze z aktem oceny. Jest to świadomy akt woli – uznaję, że coś jest prawdziwe, i na dodatek przyjmuje konsekwencje tej oceny. To rodzaj dobrowolnego przykrojenia doświadczenia do pewnego wzoru. Jest to konieczne, o ile mamy żyć we wspólnym poznawczo i etycznie świecie. ** Źródło: s. 184. * Wierzę, że uznawanie czegoś za oczywiste wcale nie wiąże się z kwestią faktów, lecz raczej umowy społecznej i przyzwyczajeń naszego umysłu, tym samym należy bardziej do dziedziny psychologii niż fizyki. ** Źródło: s. 13. ==''Opowiadania bizarne''== (Wydawnictwo Literackie, Kraków 2018) {{osobne|Opowiadania bizarne}} * (…) jakikolwiek pomysł na przewidywanie przyszłości budzi w ludziach fascynację i jednocześnie wielki irracjonalny opór. Powoduje też klaustrofobiczny lęk przed fatum, z którym ludzkość zmaga się od czasów Edypa. W gruncie rzeczy ludzie nie chcą znać przyszłości. ** Źródło: ''Góra Wszystkich Świętych'', s. 162. ** Zobacz też: [[przyszłość]] * (…) emocje zawsze są prawdziwe, nieprawdziwa może być ich przyczyna. Emocje wzbudzane przez fałszywe przyczyny są równie silne, jak te powodowane przez prawdziwe, dlatego często wyprowadzają człowieka w pole. Trzeba je po prostu przeżyć. ** Źródło: ''Transfugium'', s. 126. ** Zobacz też: [[emocje]] * Wielka skorupa ślimaka, która zwija się do wewnątrz. W środku jest królestwo, tym doskonalsze i szczęśliwsze, im głębiej wejdzie w niego bohaterka. Ta spirala nie ma końca, wkręca się w nieskończoność, a istoty, które w niej zamieszkują, są po prostu coraz mniejsze, lecz nie mniej doskonałe. Wędrując w głąb, idzie się w nieskończoność i doskonałość. Świat jest skorupą, porusza się poprzez czas na ogromnym ślimaku. ** Źródło: ''Wizyta'', s. 84. * Wojna to jest fenomen straszliwy, piekielny – nawet jeżeli siedzib ludzkich nie dotykają same walki, to ona i tak rozchodzi się wszędzie, pod najlichszą strzechę, głodem, chorobą, strachem powszechnym. Serca twardnieją, obojętnieją. Zmienia się całe ludzkie myślenie – każdy dba tylko o siebie i baczy, jak tu samemu przetrwać. Niejeden robi się przy tym okrutny i nieczuły na cudze cierpienie. ** Źródło: ''Zielone Dzieci'', s. 16. ** Zobacz też: [[wojna]] ==''Prawiek i inne czasy''== * Bóg jest w każdym procesie. Bóg pulsuje w przemianach. Raz jest, raz jest go mniej, ale czasem nie ma go wcale. Bóg bowiem przejawia się nawet w tym, że go nie ma. ** Zobacz też: [[Bóg]] * Człowiek jest istotą głupią, która musi się uczyć. Dokleja więc do siebie wiedzę, zbiera ją jak pszczoła i ma jej coraz więcej, użytkuje ją i przetwarza. Ale to w środku, co jest „głupie” i potrzebuje nauki, nie zmienia się. * Kto raz widział granice świata, ten najboleśniej doświadczać będzie swego uwięzienia. * Ludzie – którzy sami są przecież procesem – boją się tego, co niestałe i zawsze zmienne, dlatego wymyślili coś, co nie istnieje – niezmienność, i uznali, że to, co wieczne i niezmienne, jest doskonałe. * Ludzie myślą, że żyją bardziej intensywnie niż zwierzęta, niż rośliny, a tym bardziej – niż rzeczy. Rośliny śnią, że żyją bardziej intensywnie niż rzeczy. A rzeczy trwają, i to trwanie jest bardziej życiem niż cokolwiek innego. * (…) ludzkie ciało żyje obrazami (…). * Młodość w swoim natężeniu, w swojej mocy, męczy się sobą. Którejś nocy czy któregoś poranka człowiek przechodzi granice, osiąga swój szczyt i robi pierwszy krok w dół ku śmierci. * Może młynki do kawy są osią rzeczywistości? * Myślał, że starość otwiera to trzecie okno, którym widzi się wszystko na wskroś, które pozwala rozumieć, jak działa świat. Ale nic się nie wyjaśniło. * Największym oszustwem młodości jest wszelki optymizm, uporczywa wiara w to, że we wszystkim jest postęp. * Nie ma nikogo takiego, o kim można by powiedzieć, że wymyślił młynek, tworzenie jest bowiem tylko przypominaniem sobie tego co istnieje poza czasem, czyli od zawsze. Człowiek nie potrafi stwarzać z niczego, to boska umiejętność. * (…) ten, kto kocha, bezustannie daje. * W niewiedzy, że się istnieje jest wyzwolenie od czasu i śmierci. ==''Prowadź swój pług przez kości umarłych''== * Byli to rzeczywiście ludzie ze studni – tacy, co wpadli do niej dawno temu i teraz na jej dnie urządzali sobie swoje życie, myśląc, że studnia jest całym światem. ** Zobacz też: [[studnia]] * Czasami, gdy Człowiek doświadcza Gniewu, wszystko wydaje się oczywiste i proste. Gniew zaprowadza porządek, pokazuje świat w oczywistym skrócie, w Gniewie powraca też dar Jasności Widzenia, o który trudno w innych stanach. ** Zobacz też: [[gniew]] * Historie życia nie są tematem do dyskusji. Powinno się ich wysłuchać i zrewanżować się tym samym. * (…) ludzie w naszym kraju nie mają umiejętności zrzeszania się i tworzenia wspólnoty (…). To kraj neurotycznych indywidualistów, z których każdy, gdy tylko znajdzie się wśród innych, zaczyna ich pouczać, krytykować, obrażać i okazywać im swoją niewątpliwą wyższość. * My mamy światopogląd, a Zwierzęta światoczucie, wiesz? ** Zobacz też: [[zwierzę]] * Najlepiej rozmawia się samemu ze sobą. Przynajmniej nie dochodzi do nieporozumień. ** Zobacz też: [[rozmowa]] * Ranki zimowe zrobione są ze stali, mają metaliczny smak i ostre krawędzie. W środę o siódmej rano, w styczniu, widać, że świat nie został stworzony dla Człowieka, a na pewno nie ku jego wygodzie i przyjemności. * Smutek jest ważnym słowem w definicji świata. Leży u podstaw wszystkiego, jest piątym żywiołem, kwintesencją. ** Zobacz też: [[smutek]] * Wielu mężczyzn z wiekiem zapada na autyzm testosteronowy, który przejawia się w powolnym zaniku inteligencji społecznej i umiejętności międzyludzkiej komunikacji, a także upośledza formułowanie myśli. Zaatakowany tą Dolegliwością Człowiek staje się milczący i wydaje się pogrążony w rozmyślaniach. Bardziej interesują go różne Narzędzia i maszynerie. Pociągają go druga wojna światowa i biografie znanych ludzi, najczęściej polityków i złoczyńców. Prawie zanika jego zdolność do czytania powieści, autyzm testosteronowy zaburza psychologiczne rozumienie postaci. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków 2017, s. 36. ** Zobacz też: [[II wojna światowa]], [[autyzm]], [[mężczyzna]], [[powieść]] * Więzienie nie tkwi na zewnątrz, ale jest w środku każdego z nas. Może jest tak, że nie umiemy bez niego żyć. ** Zobacz też: [[więzienie]] * Wszystko przeminie. Mądry Człowiek wie o tym od samego początku i niczego nie żałuje. ** Źródło: Wydawnictwo Literackie, Kraków 2009, s. 210. * Z punktu widzenia natury nie ma istot pożytecznych i niepożytecznych. To tylko niemądre rozróżnienie stosowane przez ludzi. * Zdrowie jest stanem niepewnym i nie wróży nic dobrego. Lepiej jest być sobie spokojnie chorym, wtedy przynajmniej wiemy, na co umrzemy. ** Zobacz też: [[choroba]], [[zdrowie]] ==Cytaty z mowy noblowskiej ''Czuły narrator''== <small>(cyt. za: [https://wyborcza.pl/7,82983,25488814,czuly-narrator-noblowski-wyklad-olgi-tokarczuk.html wyborcza.pl, 7 grudnia 2019])</small> * Brakuje nam języka, brakuje punktów widzenia, metafor, mitów i nowych baśni. Jesteśmy za to świadkami, jak te nieprzystające, zardzewiałe i anachroniczne stare narracje próbuje się wprzęgnąć do wizji przyszłości, może wychodząc z założenia, że lepsze stare coś niż nowe nic, albo próbując w ten sposób poradzić sobie z ograniczeniem własnych horyzontów. Jednym słowem – brakuje nam nowych sposobów opowiadania o świecie. ** Zobacz też: [[narracja]], [[przyszłość]] * Czułość jest tą najskromniejszą odmianą miłości. To ten jej rodzaj, który nie pojawia się w pismach ani w ewangeliach, nikt na nią nie przysięga, nikt się nie powołuje. Nie ma swoich emblematów ani symboli, nie prowadzi do zbrodni ani zazdrości. Pojawia się tam, gdzie z uwagą i skupieniem zaglądamy w drugi byt, w to, co nie jest „ja”.<br />Czułość jest spontaniczna i bezinteresowna, wykracza daleko poza empatyczne współodczuwanie. Jest raczej świadomym, choć może trochę melancholijnym współdzieleniem losu. Czułość jest głębokim przejęciem się drugim bytem, jego kruchością, niepowtarzalnością, jego nieodpornością na cierpienie i działanie czasu. ** Zobacz też: [[czułość]], [[miłość]] * Jan Amos Komenski, wielki pedagog XVII wieku, ukuł termin „pansofia”, w którym zawarł idee możliwej omniscjencji, wiedzy uniwersalnej, która pomieści w sobie wszelkie możliwe poznanie. Było to także i przede wszystkim marzenie o wiedzy dostępnej każdemu. Czyż dostęp do informacji o świecie nie zmieni niepiśmiennego chłopa w refleksyjną jednostkę świadomą siebie i świata? Czy wiedza na wyciągnięcie ręki nie sprawi, że ludzie staną się rozważni i mądrze pokierują swoim życiem? Kiedy powstał Internet wydawało się, że idee te będą wreszcie mogły zrealizować się w sposób totalny. Wikipedia, którą podziwiam i wspieram, mogłaby wydać się Komenskiemu, podobnie jak wielu myślicielom tego nurtu, spełnieniem marzeń ludzkości – oto tworzymy i otrzymujemy ogromny zasób wiedzy nieustannie uzupełnianej, odświeżanej i demokratycznie dostępnej, praktycznie z każdego miejsca na Ziemi. ** Zobacz też: [[Jan Ámos Komenský]], [[Wikipedia]], [[wiedza]] * Literatura jest jedną z niewielu dziedzin, które próbują nas przytrzymać przy konkrecie świata, ponieważ ze swej natury jest zawsze „psychologiczna”. Skupia się bowiem na wewnętrznych racjach i motywach postaci, ujawnia ich doświadczenie w żaden inny sposób niedostępne dla drugiego człowieka lub zwyczajnie prowokuje czytelnika do psychologicznej interpretacji ich zachowań. Tylko literatura jest w stanie pozwolić nam wejść głęboko w życie drugiej istoty, rozumieć jej racje, dzielić jej uczucia, przeżyć jej los. ** Zobacz też: [[literatura]] * Możemy mieć dziś wielką satysfakcję, że jesteśmy świadkami powstania nowego sposobu opowiadania świata, jaki niesie ze sobą serial filmowy, a którego ukrytym zadaniem jest wprowadzić nas w trans. Oczywiście ten sposób opowiadania istniał już w mitach i opowieściach homeryckich, a Herkules, Achilles czy Odyseusz to bez wątpienia pierwsi serialowi bohaterowie. Jednak nigdy wcześniej nie zagarnął on dla siebie tak dużo przestrzeni i nie wpływał tak istotnie na zbiorową wyobraźnię. ** Zobacz też: [[serial telewizyjny]] * Parafraza Szekspirowskiego cytatu jak nigdy pasuje dzisiaj do tej kakofonicznej rzeczywistości: internet to coraz częściej opowieść idioty pełna wściekłości i wrzasku. ** Zobacz też: [[internet]] * Szept świata umilkł, zastąpiły go hałasy miasta, szmer komputerów, grzmot przelatujących nad głową samolotów i męczący biały szum oceanów informacji. Od jakiegoś momentu w swoim życiu zaczynamy widzieć świat we fragmentach, wszystko osobno, w kawałkach odległych od siebie niczym galaktyki, a rzeczywistość, w jakiej żyjemy, w tym nas upewnia: lekarze leczą nas według specjalności, podatki nie mają związku z odśnieżaniem drogi, którą jeździmy do pracy, obiad nijak się ma do wielkich ferm hodowlanych, a nowa bluzka do obskurnych fabryk gdzieś w Azji. Wszystko jest od siebie oddzielone, żyje osobno, bez związku. ** Zobacz też: [[informacja]] * Świat umiera, a my nawet tego nie zauważamy. Nie zauważamy, że świat staje się zbiorem rzeczy i wydarzeń, martwą przestrzenią, w której poruszamy się samotni i zagubieni, miotani czyimiś decyzjami, zniewoleni niezrozumiałym fatum, poczuciem bycia igraszką wielkich sił historii czy przypadku. Nasza duchowość zanika albo staje się powierzchowna i rytualna. Albo po prostu stajemy się wyznawcami prostych sił – fizycznych, społecznych, ekonomicznych – które poruszają nami, jakbyśmy byli zombi. I w takim świecie rzeczywiście jesteśmy zombi. ** Zobacz też: [[zombie]] * Zalew obrazów przemocy, głupoty, okrucieństwa, mowy nienawiści rozpaczliwie równoważone są przez wszelkie „dobre wiadomości”, ale nie są one w stanie ujarzmić dojmującego wrażenia, które trudno jest nawet zwerbalizować: coś jest ze światem nie tak. To poczucie, zarezerwowane kiedyś tylko dla neurotycznych poetów, dziś staje się epidemią nieokreśloności, sączącym się zewsząd niepokojem. ** Zobacz też: [[świat]] ==Inne== * Alfred Whitehead mówił, że religia to najgłębszy rodzaj lojalności wobec świata. Herezja zaś – dodałabym – to najgłębszy rodzaj kontestacji. Każda herezja niesie ze sobą jakąś ideę zmiany świata. Dekonstrukcja obowiązującej wiary natychmiast prowadzi do nowych projektów na życie i istnienie społeczeństwa, do rewindykacji starych pojęć i zastąpienia ich nowymi. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/ksiazki/7,154165,25308071,literacki-nobel-dla-olgi-tokarczuk-przeczytaj-esej-noblistki.html ''Literacki Nobel dla Olgi Tokarczuk. Przeczytaj esej noblistki: Jak pisałam „Księgi Jakubowe”''], wyborcza.pl, 14 października 2019. ** Zobacz też: [[herezja]], [[religia]] * Było cudownie, bardzo się wzruszyłam. Patrząc na te dzieci – kolorowe, w różnych ubraniach, witające mnie w różnych swoich językach – pomyślałam, jakie to bogactwo sobie Szwecja przygarnęła wraz z imigrantami. Jaki to jest potencjał różnych sposobów myślenia, wrażliwości, puli genetycznej. I podziwiam też, że jest taka biblioteka, w której te dzieci mają dostęp do książek, że się je uczy (…), że się coś robi. I po prostu zawsze w takich momentach jest mi po prostu wstyd za ten straszny 2014 rok, kiedy Polska nie przyjęła imigrantów. Nigdy nie potrafię tego zrozumieć. ** Opis: wspominając swoje spotkanie z uczniami w [[imigracja|imigranckiej]] dzielnicy [[Sztokholm]]u, Rinkeby. ** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=Z9TUfl-ofbQ rozmowa w RMF FM], 11 grudnia 2019. * Czułam się tak, jakby jakieś niezależne siły zgłaszały swój akces do opisywanej przeze mnie historii, jakby sprzęgły się jakieś moce i niosły pomoc. Jakby światu zależało na napisaniu tej książki. ** Opis: wypowiedź z 2014 o powieści ''[[Księgi Jakubowe]]''. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/ksiazki/7,154165,25308071,literacki-nobel-dla-olgi-tokarczuk-przeczytaj-esej-noblistki.html ''Literacki Nobel dla Olgi Tokarczuk. Przeczytaj esej noblistki: Jak pisałam „Księgi Jakubowe”''], wyborcza.pl, 14 października 2019. ** Zobacz też: [[książka]] * Jak wygląda świat, kiedy życie staje się tęsknotą? Wygląda papierowo, kruszy się w palcach, rozpada. Każdy ruch przygląda się sobie, każda myśl przygląda się sobie, każde uczucie zaczyna się i nie kończy, i w końcu sam przedmiot tęsknoty robi się papierowy i nierzeczywisty. Tylko tęsknienie jest prawdziwe, uzależnia. Być tam, gdzie się nie jest, mieć to, czego się nie posiada, dotykać kogoś, kto nie istnieje. Ten stan ma naturę falującą i sprzeczną w sobie. Jest kwintesencją życia i jest przeciwko życiu. Przenika przez skórę do mięśni i kości, które zaczynają odtąd istnieć boleśnie. Nie boleć. Istnieć boleśnie – to znaczy, że podstawą ich istnienia był ból. Toteż nie ma od takiej tęsknoty ucieczki. Trzeba by było uciec poza własne ciało, a nawet poza siebie. Upijać się? Spać całe tygodnie? Zapamiętywać się w aktywności aż do amoku? Modlić się nieustannie? ** Źródło: ''Dom dzienny, dom nocny'' ** Zobacz też: [[tęsknota]] * Katolicyzm nie sprzyja odwadze myślenia, eksperymentowaniu z ideami, jest zachowawczy i ostrożny. Zmiany w jego obrębie następują powoli i w sytuacji, kiedy już nie można dalej obstawać przy swoim. Taki klimat sprzyja dwóm filarom polskiej kultury religijnej – konformizmowi i hipokryzji. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. ** Zobacz też: [[katolicyzm]] * Może to zabrzmi nieco ekscentrycznie w naszych bardzo pragmatycznych czasach, ale starałam się zawsze tak ustawić moją pracę, żeby miała jakiś rodzaj sensu, żeby mnie budowała, i żeby przynosiła choćby odrobinę dobra dla innych. Nic wielkiego, ale wtedy rzeczywiście praca staje się praktyką. (…) Właściwie nie umiem już robić nic jak tylko pisać, i to jest wyjątkowa praca, właściwie ukochane hobby, które stało się pracą. Najlepsza z możliwości. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. ** Zobacz też: [[praca]] * My, ludzie Zachodu mamy wdrukowany leciutki odcień pogardy dla politeizmu jako czegoś bardziej prymitywnego, lecz można spojrzeć na to i tak, że w tej oszałamiającej różnorodności kultów wyraża się niepojęta dla człowieka natura ''sacrum''. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. ** Zobacz też: [[politeizm]] * Nie ma chyba doskonalszej, cudownie i sensownie wzniesionej przez wieki czy nawet tysiąclecia przed-nauki. W całości opiera się na innej niż naukowa, racjonalna i empiryczna, podstawie. To dogłębna praca intuicji, obserwacji, używająca innej części umysłu. Opowiadana językiem mitów, ten język na dodatek ciągle się rozwija i wielu ludzi uważa, że astrologia całkiem dobrze działa także w naszych czasach. ** Opis: o [[astrologia|astrologii]]. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. * Obraz naszej historii, który mamy w głowie, jest jak zamek z papieru. Wygląda imponująco, ale palcem można wywiercić w nim dziurę. Potrzeba nam więc historycznej herezji. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. ** Zobacz też: [[herezja]], [[historia]], [[Polska]] * Pogarda do tego, co nienaukowe, w katolickim społeczeństwie powinna dziwić. Kwestionuje się istnienie wpływu Księżyca na człowieka – jego siła porusza miliardami hektolitrów wody w oceanach – wierząc jednocześnie w dużo bardziej irracjonalne rzeczy, np. poczęcie z ducha czy powstanie z martwych. ** Opis: o astrologii. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. * Polscy sędziowie, jesteśmy świadomi tego, w jakiej wielkiej teraz opresji żyjecie, jak jesteście zwalniani z pracy, przesuwani na inne stanowiska, jak bardzo cierpią na tym wasze rodziny. I chcę powiedzieć wam tylko, że jesteśmy z Wami. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75398,25464094,olga-tokarczuk-broni-polskich-sedziow.html#S.main_topic-K.C-B.1-L.1.duzy ''Olga Tokarczuk broni polskich sędziów''], wyborcza.pl, 30 listopada 2019. ** Zobacz też: [[wymiar sprawiedliwości w Polsce]] * Poruszamy się po tym polu [współczesnym świecie] uzbrojeni w takie czy inne zdolności, w talenty i we własną pracowitość, próbując wydeptać tu swoje ścieżki, znaleźć miejsce dla siebie i robić to co naprawdę chcielibyśmy. Ale tylko nielicznym z nas się to udaje. Dziś zbyt wielu ludzi stało się niewolnikami innych, jakkolwiek określenie „niewolnik” znaczy obecnie coś zupełnie innego, niż znaczyło kiedyś. Praca, która nie zaspokaja ambicji, ani nie odpowiada zainteresowaniom, która jest czymś narzuconym i budzącym wstręt, którą postrzega się jak harówkę, która napycha portfele raczej pracodawców, a nie własne, którą musi się wykonywać, żeby przeżyć – to jest współczesne niewolnictwo. Dość powszechna jest wiara (a może złudzenie?), że pozycja artysty, w tym i pisarza, pozwala przebić się poza klasę społeczną i zawiłe zależności pracy najemnej – stąd dążność by taką pozycję osiągnąć. ** Źródło: ''O Daimonionie i innych motywacjach pisarskich'', Wydawnictwo Literackie, 2020. ** Zobacz też: [[niewolnictwo]], [[artysta]] * Praca jest najuczciwszym stosunkiem do rzeczywistości. ** Źródło: ''Robię porządki. Z Olgą Tokarczuk rozmawiali Michał Cichy i Włodzimierz Nowak'', „Nasza Tokarczuk. Dodatek specjalny ''Gazety Wyborczej''”, 12 października 2019, s. 5. ** Zobacz też: [[praca]] * Próby definiowania tego, czym jest człowiek najprawdopodobniej w przyszłości bardzo się zintensyfikują wobec wyzwań związanych ze sztuczną inteligencją, ale także z powodu głębokiej zmiany naszego stosunku do zwierząt, i zmienią generalnie całość naszej wizji świata. Tak, zwierzętom pękają serca z żalu czy rozpaczy. Jak to będzie AI – nie wiem. Do tej pory nie zawiesił się z rozpaczy żaden wojskowy komputer i żaden militarny dron zabijający ludzi z powietrza nie rozpadł się z powodu poczucia winy. ** Źródło: rozmowa Michała Hernesa, ''Fantastyka powinna walczyć o swoje'', „Nowa Fantastyka”, lipiec 2019. ** Zobacz też: [[sztuczna inteligencja]] * Stara tradycja sabbatajska głosiła, że kiedy Mojżesz schodził z góry Horeb z kanonem moralnym danym od Boga człowiekowi na kamiennych tablicach, ujrzał, że jego lud oddał się wszelkiemu możliwemu rozpasaniu i głupocie. Uznał wtedy, że człowiek nie zasłużył na tak szczodre i wielkoduszne potraktowanie przez Boga i rozbił boskie tablice. W zamian – napisał swoje własne przykazania, obmyślone po to, żeby trzymać ludzi w karności, niewoli, posłuszeństwie i narzuconym prostackim reżimie moralnym. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. ** Zobacz też: [[sabbataizm]], [[dekalog]] * Starość to czas dawania. Jesteś jak jabłonka obwieszona jabłkami, które już tobie są niepotrzebne. Nieważne jest już rozmnażanie się, tylko żeby obdzielić innych tym, co masz i historiami, wspomnieniami, myślami. ** Źródło: ''Robię porządki. Z Olgą Tokarczuk rozmawiali Michał Cichy i Włodzimierz Nowak'', „Nasza Tokarczuk. Dodatek specjalny ''Gazety Wyborczej''”, 12 października 2019, s. 6. ** Zobacz też: [[starość]] * To, co w horrorach cenię i lubię, to wyrwanie człowieka z jego metafizycznego samozadowolenia i poczucia, że jest w stanie wszystko kontrolować. Horror pełni dziś rolę trochę religijną – przypomina, że można człowieka postrzegać w wymiarach innych niż ten materialny i realistyczny. Że są siły, których nie kontrolujemy i z którymi musimy się zmierzyć. Dobry horror to taki, który sprawia poczucie niewygody egzystencjalnej, która czasami budzi lęk, a czasami zostawia nas z refleksją, że świat jest dużo bardziej skomplikowany, niż się nam wydaje. No i działa leczniczo – ponieważ horrory mierzą się z tym, co wyparte i nieuświadomione. Są darmowym seansem psychoanalitycznym”. ** Źródło: rozmowa Michała Hernesa, ''Fantastyka powinna walczyć o swoje'', „Nowa Fantastyka”, lipiec 2019. * W czasach totalnego kryzysu, wojny, niepokoju społecznego, wszystko ma tendencję do powrotu prostych czy nawet prostackich porządków. Wygląda na to, że długi czas względnego spokoju po II wojnie światowej kończy się i być może pójdą w niepamięć te wszystkie społeczne zdobycze ostatnich pięćdziesięciu lat. Kobiety wrócą do darcia szarpi, zwierzęta znów staną się mięsem, tradycyjna rodzina stanie się jedyną wyobrażalną podstawową „komórką społeczną”, wyzysk jedyną wyobrażalną ekonomią, a przemoc jedyną wyobrażalną polityką. Boję się, że za kilka lat zdamy sobie sprawę, że żyliśmy w dobrych czasach, które bezpowrotnie minęły. ** Źródło: rozmowa Tomasza Stawiszyńskiego, ''Tropem herezji'', „Tygodnik Powszechny”, 19 października 2014. * W ogóle nie rozumiem fenomenu literatury gatunkowej. Dla mnie istnieje tylko literatura źle i dobrze napisana, temat jest kwestią drugorzędną. Mam też wrażenie, że ten podział powoli się kończy i rynek książki zaczyna się bardziej demokratyzować. Czytelnik bardziej wyrobiony i mający jakiś gust literacki będzie szukał czegoś, co jest dobrze zrobione i co daje do myślenia bez względu na to, jak to jest klasyfikowane. ** Źródło: rozmowa Michała Hernesa, ''Fantastyka powinna walczyć o swoje'', „Nowa Fantastyka”, lipiec 2019. * Wielu ludzi uważa fantastykę za coś zmyślonego, a przez to niepełnowartościowego. Często na spotkaniach autorskich ludzie pytają mnie, czy to, co napisałam to prawda. To bardzo naiwne pytanie. Zadaniem literatury nie jest odzwierciedlanie „prawdy” – od tego są media, nauka, dziennikarstwo, reportaż… Literatura to pokazywanie całości doświadczenia człowieka – z jego snami, ideami, możliwościami, projektami, lękami i obawami (…) Uważam, że ten nurt powinien walczyć o swoje i zniwelować niesłuszne uprzedzenia. Literatura – jakakolwiek – jeśli chce aspirować do mainstreamu i związanego z tym powodzenia musi być porządnie napisana i może mniej hermetyczna. Ważne jest, jak Autor czy Autorka myśli o swoim tekście i {{rozstrzelony|dla kogo}} ten tekst pisze. Jeśli pisze dla grupy znajomych otrzaskanych z tematem, to nie ma się co dziwić, że skazuje swoją książkę na marginalność. ** Źródło: rozmowa Michała Hernesa, ''Fantastyka powinna walczyć o swoje'', „Nowa Fantastyka”, lipiec 2019. ** Zobacz też: [[fantastyka]] * Wprowadzenie religii do szkół uczyniło wiele złego, niwelując różnicę pomiędzy faktami naukowymi a aktami wiary. Od ponad 20 lat dzieci uczą się jednocześnie, lekcja w lekcję, o grawitacji i zmartwychwstaniu. To tworzy umysły podatne na wszelkie poznawcze manipulacje. W świecie postprawdy takie umysły są bezradne, tracą orientację. Stąd rosną w siłę dwa narodowe grzechy – hipokryzja i konformizm. Hipokryzja jako najprostszy sposób utrzymywania podstawowej spójności poznawczej, a konformizm jako skutek nieumiejętności samodzielnego myślenia. W dzisiejszym chaotycznym świecie widzimy, jak ideologie oparte na religiach próbują wprowadzić swój porządek, który jest w istocie porządkiem wykluczenia – kobiet, obcych, inaczej myślących. Tylko laickie państwo jest w stanie przeciwstawić się temu. ** Źródło: [https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kultura/1714178,1,olga-tokarczuk-o-pokocie-i-o-tym-ze-swiat-stal-sie-brzydki.read ''Olga Tokarczuk o „Pokocie” i o tym, że świat stał się brzydki''], polityka.pl, 1 sierpnia 2017. ** Zobacz też: [[hipokryzja]], [[kobieta]], [[konformizm]], [[lekcja religii]], [[manipulacja]], [[państwo świeckie]] * Zakazałabym używania pięknego słowa „solidarność” społeczeństwu, które odmówiło pomocy uchodźcom. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75410,20209344,olga-tokarczuk-zakazalabym-uzywania-pieknego-slowa-solidarnosc.html wyborcza.pl, 8 czerwca 2016] ** Zobacz też: [[solidarność]], [[uchodźca]] ==O Oldze Tokarczuk== * Tokarczuk do tego stopnia obraziła mój rozum, że chciałem napisać polemikę, ale uznałem, że gra jest niewarta świeczki, bo musiałbym jej książkę doczytać do końca. ** Autor: [[Stanisław Lem]] ** Źródło: ''Tako rzecze Lem'', cyt. za [https://kultura.onet.pl/wiadomosci/olga-tokarczuk-pod-ostrzalem-w-sieci-cytat-stanislawa-lema-sprzed-20-lat/jtph5w2 kultura.onet.pl] [[Kategoria:Olga Tokarczuk|!]] st97nhumxzqk1whs0ja6rnj1f4l3op6 0 18293 645640 593590 2026-07-26T14:06:49Z Nazwa1234 53893 /* */ 645640 wikitext text/x-wiki [[Plik:Dino-segre-maturo.jpg|mały|{{center|Dino Segre (1950)}}]] '''[[w:Pitigrilli|Pitigrilli]]''' (właśc. '''Dino Segre'''; 1893–1975) – włoski [[pisarz]], skandalista. * Brzydota jest dla kobiet okolicznością łagodzącą, tak jak pijaństwo i całkowita niepoczytalność. * Człowiek piszący pamiętnik przypomina takiego, który po wytarciu nosa przygląda się chusteczce. ** Źródło: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], ''Kariera Nikodema Dyzmy'', Warszawa 2014, s. 173. ** Zobacz też: [[pamiętnik]] * Gdybyśmy czekali na spotkanie ideału, spędzilibyśmy całe życie w poczekalni. * Jeśli się miało kobietę i dlatego trzeba się z nią żenić, to tak jakby się ukradło klakson z samochodu, i za to kazali nam odkupić cały samochód. * Każda kobieta uważa się za niezastąpioną, choć sądzi, że sama mogłaby zastąpić bez trudu każdą inną. * Kobieta wzbrania się zawsze temu, kto ją błaga i kto myśli, że aby ją mieć trzeba ją zdobyć, być jej godnym i robić wszystko, prócz jednej rzeczy, jedynej, którą naprawdę zrobić należy: wziąć ją. * Kobiety działają podniecająco zupełnie jak chloran sodu – wobec tego należy zażywać bromu. * Kobiety, które nie upadną, to te, których nikt nie uwodził * Kochanek sławnej kobiety jest jak woźny muzealny, fotografowany u stóp olbrzymiego, prehistorycznego potwora. * Małżeństwo jest układem prawnym, w którym obie strony są pewne, że robią doskonały interes. * Męki miłosne są jak fałszywe banknoty: jeśli ich nie można zastąpić innymi, puszcza się je na powrót w kurs. * Miłość, która jest najprzyjemniejszym na świecie zajęciem, staje się nudna i męcząca, gdy uczynimy z niej rzemiosło. * Można się przyzwyczaić do wszystkiego, nawet do dziewictwa. * Mucha, pluskwa i człowiek są to jedyne istoty w przyrodzie, które spółkują bez względu na porę roku. * Zdrada jest jedynie konsekwencją małżeństwa. ==''Pogodny pesymista''== * Aby żyć spokojnie, najgłówniejszym warunkiem jest nie kochać nikogo, nie przywiązywać się do niczego, ani do rzeczy, ani do miejsca, ani do przechadzek. * Ach, gdyby nie istniały choroby weneryczne, cały problem miłości byłby rozstrzygnięty! Chodziłoby się dwanaście razy na tydzień do doświadczonej funkcjonariuszki zmysłów, prawie automatycznej szafarki upojeń, i nie znosiło się już zatargów z żoną, komplikacji domowych lub zgryzot z kochanką! * Dwadzieścia pięć na sto naszych łez wylewanych z miłości, to łzy spontaniczne, ale siedemdziesiąt pięć, to już tylko sztucznie wyciśnięte. * Dzielą się one [kobiety] na dwie kategorie: na te, co się oddają i na te, co ci się nie oddają. Te, co się nie oddają tobie, oddają się innym. * Dziś nie istnieją już kobiety, które, aby położyć się do łóżka z innym mężczyzną, nie swoim mężem, czują potrzebę przebywania po to oceanu. A jeśli go przebędą, powrócą niezadługo. Przecież parowce pośpieszne odbywają drogę z Hawru do Nowego Jorku w pięć dni! * Impotent (lub prawie impotent) nie może być zazdrosny. * Każda kobieta, widząc na sobie spojrzenie męskie, podejrzewa zarozumiale, że jest pożądana. * (…) kobietę zdeformowali moralnie mężczyźni. * Kiedy mężczyzna zaczyna tykać kobietę, zbyteczne wymieniać, gdzie wsadził ręce. * Kobiety, których ciało jest widowiskiem – o drzwiach stojących ciągle otworem – są nieskończenie godniejsze miłości od tych, które otwierają się jedynie, jak teatry prowincjonalne, podczas wielkich okazji. Te czuć pustką. * Pierwsza miłość i pierwsza rzeżączka jest nie do uleczenia. Następne – tak. Ale pierwsza pozostawia ślady na całe życie. * Poczęstuj mnie łóżkiem! * Nie badaj nigdy przeszłości kobiety. Lepiej jej nie znać. * Nie Bóg stworzył człowieka, lecz człowiek Boga. * Większą ma wartość piękna para wąsów, niż dyplom uniwersytecki. * Wszystkie kobiety to prostytutki. * Wszystko, co się przytrafia kobiecie w życiu, wydaje jej się dziwne * Zakochał się w lot. W osiemnaście minut, jak ryż gotowany. [[Kategoria:Pisarze dwudziestolecia międzywojennego]] [[Kategoria:Włoscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Włoscy prozaicy]] ecn3zaq2vw7z9bmuxf1907ihw0rwkbt 645641 645640 2026-07-26T14:07:02Z Nazwa1234 53893 /* */ 645641 wikitext text/x-wiki [[Plik:Dino-segre-maturo.jpg|mały|{{center|Dino Segre (1950)}}]] '''[[w:Pitigrilli|Pitigrilli]]''' (właśc. '''Dino Segre'''; 1893–1975) – włoski [[pisarz]], [[skandal]]ista. * Brzydota jest dla kobiet okolicznością łagodzącą, tak jak pijaństwo i całkowita niepoczytalność. * Człowiek piszący pamiętnik przypomina takiego, który po wytarciu nosa przygląda się chusteczce. ** Źródło: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], ''Kariera Nikodema Dyzmy'', Warszawa 2014, s. 173. ** Zobacz też: [[pamiętnik]] * Gdybyśmy czekali na spotkanie ideału, spędzilibyśmy całe życie w poczekalni. * Jeśli się miało kobietę i dlatego trzeba się z nią żenić, to tak jakby się ukradło klakson z samochodu, i za to kazali nam odkupić cały samochód. * Każda kobieta uważa się za niezastąpioną, choć sądzi, że sama mogłaby zastąpić bez trudu każdą inną. * Kobieta wzbrania się zawsze temu, kto ją błaga i kto myśli, że aby ją mieć trzeba ją zdobyć, być jej godnym i robić wszystko, prócz jednej rzeczy, jedynej, którą naprawdę zrobić należy: wziąć ją. * Kobiety działają podniecająco zupełnie jak chloran sodu – wobec tego należy zażywać bromu. * Kobiety, które nie upadną, to te, których nikt nie uwodził * Kochanek sławnej kobiety jest jak woźny muzealny, fotografowany u stóp olbrzymiego, prehistorycznego potwora. * Małżeństwo jest układem prawnym, w którym obie strony są pewne, że robią doskonały interes. * Męki miłosne są jak fałszywe banknoty: jeśli ich nie można zastąpić innymi, puszcza się je na powrót w kurs. * Miłość, która jest najprzyjemniejszym na świecie zajęciem, staje się nudna i męcząca, gdy uczynimy z niej rzemiosło. * Można się przyzwyczaić do wszystkiego, nawet do dziewictwa. * Mucha, pluskwa i człowiek są to jedyne istoty w przyrodzie, które spółkują bez względu na porę roku. * Zdrada jest jedynie konsekwencją małżeństwa. ==''Pogodny pesymista''== * Aby żyć spokojnie, najgłówniejszym warunkiem jest nie kochać nikogo, nie przywiązywać się do niczego, ani do rzeczy, ani do miejsca, ani do przechadzek. * Ach, gdyby nie istniały choroby weneryczne, cały problem miłości byłby rozstrzygnięty! Chodziłoby się dwanaście razy na tydzień do doświadczonej funkcjonariuszki zmysłów, prawie automatycznej szafarki upojeń, i nie znosiło się już zatargów z żoną, komplikacji domowych lub zgryzot z kochanką! * Dwadzieścia pięć na sto naszych łez wylewanych z miłości, to łzy spontaniczne, ale siedemdziesiąt pięć, to już tylko sztucznie wyciśnięte. * Dzielą się one [kobiety] na dwie kategorie: na te, co się oddają i na te, co ci się nie oddają. Te, co się nie oddają tobie, oddają się innym. * Dziś nie istnieją już kobiety, które, aby położyć się do łóżka z innym mężczyzną, nie swoim mężem, czują potrzebę przebywania po to oceanu. A jeśli go przebędą, powrócą niezadługo. Przecież parowce pośpieszne odbywają drogę z Hawru do Nowego Jorku w pięć dni! * Impotent (lub prawie impotent) nie może być zazdrosny. * Każda kobieta, widząc na sobie spojrzenie męskie, podejrzewa zarozumiale, że jest pożądana. * (…) kobietę zdeformowali moralnie mężczyźni. * Kiedy mężczyzna zaczyna tykać kobietę, zbyteczne wymieniać, gdzie wsadził ręce. * Kobiety, których ciało jest widowiskiem – o drzwiach stojących ciągle otworem – są nieskończenie godniejsze miłości od tych, które otwierają się jedynie, jak teatry prowincjonalne, podczas wielkich okazji. Te czuć pustką. * Pierwsza miłość i pierwsza rzeżączka jest nie do uleczenia. Następne – tak. Ale pierwsza pozostawia ślady na całe życie. * Poczęstuj mnie łóżkiem! * Nie badaj nigdy przeszłości kobiety. Lepiej jej nie znać. * Nie Bóg stworzył człowieka, lecz człowiek Boga. * Większą ma wartość piękna para wąsów, niż dyplom uniwersytecki. * Wszystkie kobiety to prostytutki. * Wszystko, co się przytrafia kobiecie w życiu, wydaje jej się dziwne * Zakochał się w lot. W osiemnaście minut, jak ryż gotowany. [[Kategoria:Pisarze dwudziestolecia międzywojennego]] [[Kategoria:Włoscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Włoscy prozaicy]] 785hn4dlue78na2l3o9zzhofkpkemdj 0 18932 645664 645486 2026-07-26T18:44:06Z Mrnr84201 7345 kat. 645664 wikitext text/x-wiki [[Plik:Paul Celan (1938).jpg|mały|{{center|Paul Celan}}]] '''[[w:Paul Celan|Paul Celan]]''' (1920–1970) – żydowski [[poeta]] urodzony w Rumunii tworzący w języku niemieckim. * Czarne mleko świtu pijemy je o zmroku<br />pijemy je w południe i rano pijemy je w nocy<br />pijemy je pijemy<br />szpadlem ryjemy grób napowietrzny nie będzie uwierać ** Źródło: ''Fuga śmierci'' * Jest godzina, która z prochu tworzy twój orszak,<br />z twojego domu w Paryżu – ołtarz ofiarny twych rąk,<br />z twoich czarnych oczu – najczarniejsze oczy. ** Źródło: ''W podróży'' z tomu ''Mak i pamięć'' (1952), tłum. [[Ryszard Krynicki]] * Jest ktoś taki, kto włosy me wziął.<br />Niesie je jak się zmarłych niesie na rękach.<br />I jak niebo je niosło, gdy kogoś kochałam.<br />On przez próżność tak właśnie je nosi. ** Źródło: ''Chanson damy stojącej w cieniu'', tłum. Feliks Przybylak * Nie na moich wargach szukaj twoich ust,<br />obcego – nie przed bramą,<br />nie w oku – łzy. ** Źródło: ''Kryształ'', tłum. Ryszard Krynicki * Odwróciła się od lustra plecami, bo nie cierpiała próżności luster. * Śmierć jest mistrzem z Niemiec ** Źródło: ''Fuga śmierci'' * Ze zwarcia krtani głoska<br />śpiewa. ** Źródło: ''Frankfurt, we wrześniu'' {{SORTUJ:Celan, Paul}} [[Kategoria:Francuscy samobójcy]] [[Kategoria:Francuscy tłumacze]] [[Kategoria:Rumuni]] [[Kategoria:Żydowscy poeci]] 7gbun5da9fxlamybuvtoagy6ilf1i3r 0 20810 645644 645550 2026-07-26T14:36:02Z Swam pl 41038 +link 645644 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mariusz Pudzianowski-mv4-2006.jpg|mały|{{center|Mariusz Pudzianowski (2006)}}]] '''[[w:Mariusz Pudzianowski|Mariusz Zbigniew Pudzianowski]]''' (ur. 1977) – polski siłacz i zawodnik [[mieszane sztuki walki|mieszanych sztuk walki]]. * Ja się zakochuję cały czas. Szybko się zakochuję, ale jeszcze szybciej odkochuję. ** Źródło: ''Grunt to rodzinka'', Polsat, 2009 (dostęp – ipla). * Ja uważam, że śpiewam jak dziadek pod kościołem. ** Źródło: ''Tylko nas dwoje'', emisja Polsat, 20 marca 2010. * Liczyłem, że skończę tę walkę najpóźniej po 2–3 minutach. Gdy zobaczyłem, że zaczyna się druga runda, nie wierzyłem własnym oczom. ** Opis: o walce z Yusuke Kawaguchi. ** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/472564.html rp.pl, ''Tańczy, śpiewa i bije'', 8 maja 2010] * Tanio skóry nie sprzedam. ** Opis: za każdym razem odpowiada tak, kiedy pytają go o następną walkę. * Tyle ile można, trzeba ze mnie wydołać. ** Opis: podczas próby programu ''Tylko nas dwoje''. {{SORTUJ:Pudzianowski, Mariusz}} [[Kategoria:Polscy zawodnicy MMA]] [[Kategoria:Polskie osobowości telewizyjne]] [[Kategoria:Uczestnicy programów typu reality show]] [[Kategoria:Uczestnicy programów typu talent show]] ifdubx7cyjrggm1cdlzyibv9xevfod9 0 21056 645650 645581 2026-07-26T17:36:36Z Mrnr84201 7345 kat. 645650 wikitext text/x-wiki [[Plik:Lord tweedsmuiir.jpg|mały|{{center|John Buchan (1935)}}]] '''[[w:John Buchan (1. baron Tweedsmuir)|John Buchan]]''' (1875–1940) – szkocki pisarz i polityk, w latach 1935–1940 gubernator generalny Kanady. * Ateista to człowiek nieposiadający niewidzialnego wsparcia. ** '' An atheist is a man who has no invisible means of support''. (ang.) ** Zobacz też: [[ateizm]] {{SORTUJ:Buchan, John}} [[Kategoria:Brytyjscy politycy]] [[Kategoria:Brytyjscy wojskowi]] [[Kategoria:Szkoccy prozaicy]] [[Kategoria:Pisarze modernizmu]] [[Kategoria:Pisarze dwudziestolecia międzywojennego]] 916whq2c9l9w6imrqy951lu4jvzc6mf 0 21062 645689 464048 2026-07-26T22:19:53Z Zero 20 Konto Zero przeniosło stronę [[Karl Hess]] do [[Barry Goldwater]], bez pozostawienia przekierowania pod starym tytułem: błędne przypisanie 464048 wikitext text/x-wiki '''[[w:Karl Hess|Karl Hess]]''' (1923–1994) – amerykański dziennikarz, ateista i filozof. * Ekstremizm w obronie wolności nie jest złem, umiarkowanie w obronie sprawiedliwości nie jest cnotą. ** Zobacz też: [[wolność]], [[zło]] {{DEFAULTSORT:Hess, Karl}} [[Kategoria:Amerykańscy dziennikarze]] [[Kategoria:Amerykańscy filozofowie]] 2un5qo9xslds1fqqev9qk4pjg0gfnty 645690 645689 2026-07-26T22:42:05Z Zero 20 red. 645690 wikitext text/x-wiki '''[[w:Barry Goldwater|Barry Goldwater]]''' (1909–1998) – amerykański polityk. * Przypomniałbym, że ekstremizm w obronie wolności nie jest złem! A przypomnę też, że umiarkowanie w dążeniu do sprawiedliwości nie jest cnotą! ** ''I would remind you that extremism in the defense of liberty is no vice! And let me remind you also that moderation in the pursuit of justice is no virtue!'' (ang.) ** Źródło: przemówienie akceptacyjne wygłoszone na konwencji Partii Republikańskiej, San Francisco, 16 lipca 1964. ** Zobacz też: [[wolność]], [[zło]] {{SORTUJ:Goldwater, Barry}} [[Kategoria:Amerykańscy politycy]] anexaaijapl8q4mjfgzgubwuuox7mdu 645692 645690 2026-07-26T22:50:41Z Zero 20 graf. 645692 wikitext text/x-wiki [[Plik:Senator Goldwater 1960.jpg|mały|{{center|Barry Goldwater (1960)}}]] '''[[w:Barry Goldwater|Barry Goldwater]]''' (1909–1998) – amerykański polityk. * Przypomniałbym, że ekstremizm w obronie wolności nie jest złem! A przypomnę też, że umiarkowanie w dążeniu do sprawiedliwości nie jest cnotą! ** ''I would remind you that extremism in the defense of liberty is no vice! And let me remind you also that moderation in the pursuit of justice is no virtue!'' (ang.) ** Źródło: przemówienie akceptacyjne wygłoszone na konwencji Partii Republikańskiej, San Francisco, 16 lipca 1964. ** Zobacz też: [[wolność]], [[zło]] {{SORTUJ:Goldwater, Barry}} [[Kategoria:Amerykańscy politycy]] 07oi54sehb61fx9w3swha9spzifnxqn 645693 645692 2026-07-26T22:51:32Z Zero 20 red. 645693 wikitext text/x-wiki [[Plik:Senator Goldwater 1960.jpg|mały|{{center|Barry Goldwater (1960)}}]] '''[[w:Barry Goldwater|Barry Goldwater]]''' (1909–1998) – amerykański polityk. * Przypomniałbym, że ekstremizm w obronie wolności nie jest złem! A przypomnę też, że umiarkowanie w dążeniu do sprawiedliwości nie jest cnotą! ** ''I would remind you that extremism in the defense of liberty is no vice! And let me remind you also that moderation in the pursuit of justice is no virtue!'' (ang.) ** Opis: autorem przemówienia jest [[Karl Hess]]. ** Źródło: przemówienie akceptacyjne wygłoszone na konwencji Partii Republikańskiej, San Francisco, 16 lipca 1964. ** Zobacz też: [[wolność]], [[zło]] {{SORTUJ:Goldwater, Barry}} [[Kategoria:Amerykańscy politycy]] gtpipl9fi6io902evztu77zhtncnvrg 645709 645693 2026-07-27T11:44:50Z Mrnr84201 7345 kat. 645709 wikitext text/x-wiki [[Plik:Senator Goldwater 1960.jpg|mały|{{center|Barry Goldwater (1960)}}]] '''[[w:Barry Goldwater|Barry Goldwater]]''' (1909–1998) – amerykański polityk i dowódca wojskowy. * Przypomniałbym, że ekstremizm w obronie wolności nie jest złem! A przypomnę też, że umiarkowanie w dążeniu do sprawiedliwości nie jest cnotą! ** ''I would remind you that extremism in the defense of liberty is no vice! And let me remind you also that moderation in the pursuit of justice is no virtue!'' (ang.) ** Opis: autorem przemówienia jest [[Karl Hess]]. ** Źródło: przemówienie akceptacyjne wygłoszone na konwencji Partii Republikańskiej, San Francisco, 16 lipca 1964. ** Zobacz też: [[wolność]], [[zło]] {{SORTUJ:Goldwater, Barry}} [[Kategoria:Generałowie Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych]] [[Kategoria:Politycy Partii Republikańskiej]] 4pclhvac8xlympqr48a217l3iiiy60i 0 21073 645637 429840 2026-07-26T13:14:09Z Zero 20 lit. 645637 wikitext text/x-wiki '''[[w:Joseph Sobran|Joseph Sobran]]''' (1946–2010) – amerykański dziennikarz i pisarz. * Kiedyś antysemitą był ten, kto nienawidził Żydów. Dzisiaj antysemitą jest ten, kogo nienawidzą Żydzi. ** Zobacz też: [[antysemityzm]] {{SORTUJ:Sobran, Joseph}} [[Kategoria:Amerykańscy dziennikarze]] [[Kategoria:Amerykańscy pisarze współcześni]] qt7pcqxk14hccwpgsj4ojtwcpduk13l 0 22058 645665 600462 2026-07-26T18:49:17Z Nazwa1234 53893 /* */ 645665 wikitext text/x-wiki [[Plik:L. Siemienski 1851-1862 (31939342) (cropped).jpg|mały|{{center|Lucjan Siemieński}}]] '''[[w:Lucjan Siemieński|Lucjan Siemieński]]''' (1807–1877) – polski [[poeta]], [[pisarz]], [[krytyk]] literacki i [[tłumacz]], uczestnik powstania listopadowego. * Czysta miłość w pokornej jawi się postaci,<br />Nigdy ślubnej obrączki diament nie bogaci. * Nie wiem, co znaczy rozum narodowy. {{SORTUJ:Siemieński, Lucjan}} [[Kategoria:Polscy prozaicy]] [[Kategoria:Polscy poeci romantyczni]] [[Kategoria:Polscy krytycy literaccy]] [[Kategoria:Polscy tłumacze]] [[Kategoria:Ziewonia]] c1tzp56xcydy7t51vlblr4io3o0xpr3 0 22107 645685 612075 2026-07-26T22:02:11Z GrimRob 60457 thumb 645685 wikitext text/x-wiki [[File:Dane Rudhyar.jpg|thumb]] '''[[w:Dane Rudhyar|Dane Rudhyar]]''' (1895–1985) – francuski [[kompozytor]] i [[astrolog]]. * Żaden astrolog ani psychoanalityk nie może interpretować życia i ludzkiego przeznaczenia na poziomie wyższym niż ten, na którym sam funkcjonuje. ** Zobacz też: [[astrologia]] {{SORTUJ:Rudhyar, Dane}} [[Kategoria:Francuscy kompozytorzy]] [[Kategoria:Francuscy astrologowie]] gs9h21iuiwsn93xqvzbht0dwswmmv6g 645688 645685 2026-07-26T22:19:17Z Swam pl 41038 podpis pod grafiką, sprzątanie kodu 645688 wikitext text/x-wiki [[Plik:Dane Rudhyar.jpg|mały|{{center|Dane Rudhyar}}]] '''[[w:Dane Rudhyar|Dane Rudhyar]]''' (1895–1985) – francuski [[kompozytor]] i [[astrolog]]. * Żaden astrolog ani psychoanalityk nie może interpretować życia i ludzkiego przeznaczenia na poziomie wyższym niż ten, na którym sam funkcjonuje. ** Zobacz też: [[astrologia]] {{SORTUJ:Rudhyar, Dane}} [[Kategoria:Francuscy kompozytorzy]] [[Kategoria:Francuscy astrologowie]] alsc8nji0nfzdx7eg7z3awig2q12gz2 0 23143 645699 617803 2026-07-27T11:13:10Z Redaktor GLAM 46805 Zmieniona ilustracja (1) - grafika w wyższej rozdzielczości 645699 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mikolaj Biernacki (111126832).jpg|mały|{{center|Mikołaj Biernacki}}]] '''[[w:Mikołaj Biernacki|Mikołaj Biernacki]]''' (pseud. '''Rodoć'''; 1836–1901) – polski poeta, satyryk, redaktor, współwłaściciel księgarni, wydawca, związany ze środowiskiem galicyjskich demokratów. * będąc zerem – w Warszawie<br />Można być geniuszem prawie. ** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wybór [[Ludwik Stomma]], Gdańsk 2000. ** Zobacz też: [[Warszawa]] * Ci chłopi to dziwna rasa. * Niech Polskę zdradzi, niech sprzeda,<br />Byle dobrym być Polakiem * Raz jakoś, gdy się zgadało,<br />Że honor dziś górę bierze,<br />Bo przeniewierstw mamy mało,<br />Ktoś rzekł: „Bardzo temu wierzę.<br />Lecz chciałbym wiedzieć dokładnie,<br />Kiedy mowa o honorze,<br />Czy taki, który nie kradnie,<br />Kraść nie chce, czy kraść nie może?” * Stary kawaler! Fircyki!<br />Będzie mnie to wyśmiewało!<br />„Łysina, nóżki jak tyki!!..:<br />Bodaj ich licho porwało!<br />Jakie mi zuchy! „Mantyka“<br />Krew ognia nabiera z laty...<br />Aj! aj! jakże w uchu strzyka!<br />Piotrowa! dajno mi waty! ** Źródło: ''[[s:Stary kawaler|Stary kawaler]]' {{SORTUJ:Biernacki, Mikołaj}} [[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]] [[Kategoria:Polscy poeci pozytywizmu]] [[Kategoria:Polscy samobójcy]] [[Kategoria:Polscy satyrycy]] [[Kategoria:Polscy tłumacze]] [[Kategoria:Polscy wydawcy]] 85nb5le7adwdnu77ken4kvdwltx36ss 0 24186 645652 645591 2026-07-26T17:41:19Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645652 wikitext text/x-wiki [[Plik:Stanisław Gomułka.JPG|mały|{{center|Stanisław Gomułka (2012)}}]] '''[[w:Stanisław Gomułka|Stanisław Gomułka]]''' (1940–2026) – polski ekonomista, fizyk. * Nawet Grecy zauważyli, że kryzys nie był związany z przynależnością do strefy euro, tylko wieloletnią, bardzo złą polityką fiskalną. W szczycie kryzysu większość Greków była przeciwna wyjściu ze strefy euro. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,155287,24813215,glapinski-ostro-o-euro-ekspert-to-nie-nauka-a-propaganda.html Hubert Orzechowski ''Glapiński ostro o euro. Ekspert: To nie nauka, ale propaganda''], wyborcza.pl, 22 maja 2019. ** Zobacz też: [[Grecja]], [[euro]] * Nie należy posługiwać się wyrywkowymi przykładami. To nie jest nauka, tylko propaganda. Nieuwzględnienie złożoności spraw zawsze prowadzi do błędnych wniosków. ** Opis: o wypowiedziach [[Adam Glapiński|Adama Glapińskiego]] na temat wprowadzenia [[euro]] w Polsce. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,155287,24813215,glapinski-ostro-o-euro-ekspert-to-nie-nauka-a-propaganda.html Hubert Orzechowski ''Glapiński ostro o euro. Ekspert: To nie nauka, ale propaganda''], wyborcza.pl, 22 maja 2019. * Niepokoi mnie to, czego premier Donald Tusk nie mówi. ** Opis: dla „Gazety Wyborczej” pytany o rządowy wieloletni plan finansowy. ** Źródło: „Rzeczpospolita”, 5 sierpnia 2010. ** Zobacz też: [[Donald Tusk]] * Niewątpliwie polska gospodarka wymaga operacji chirurgicznej, która usunie przestarzałe i niewydajne gałęzie produkcji. Podobna operacja przeprowadzona w Wielkiej Brytanii na początku lat osiemdziesiątych początkowo doprowadziła do znacznego powiększenia bezrobocia, a poprawa przyszła dopiero później. Interesującym pytaniem jest to, czy rząd kierowany przez Solidarność będzie umiał sformułować i zrealizować taką „thatcherowską” politykę. ** Opis: o sytuacji gospodarczej w Polsce w 1989. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,25260438,zniknelo-pare-miliardow-dolarow-zostaly-tylko-zapisy-w-1989.html wyborcza.pl], 2 października 2019. * Radziłbym porównać Polskę i Słowację, która jest na podobnym poziomie rozwoju gospodarczego, ale Słowacy weszli do strefy euro. Rynki traktują ją inaczej. Koszt obsługi długu publicznego jest niższy, a obligacje bardziej rentowne. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,155287,24813215,glapinski-ostro-o-euro-ekspert-to-nie-nauka-a-propaganda.html Hubert Orzechowski ''Glapiński ostro o euro. Ekspert: To nie nauka, ale propaganda''], wyborcza.pl, 22 maja 2019. ** Zobacz też: [[Polska]], [[Słowacja]] {{SORTUJ:Gomułka, Stanisław}} [[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Polscy ekonomiści]] [[Kategoria:Polscy fizycy]] ek38r3y3n30gv8itmtmlqjc8iqbt9dk 0 29974 645645 570461 2026-07-26T14:43:40Z Swam pl 41038 /* Osoby */ +[[Marian Kowalski]] (definicja z tego hasła: https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Marian_Kowalski&oldid=633089) 645645 wikitext text/x-wiki {{disambig}} * [[Kowalski (grupa muzyczna)|Kowalski]] – polska grupa muzyczna. * [[Kowalski (postać fikcyjna)|Kowalski]] – postać fikcyjna z filmów ''[[Madagaskar (film)|Madagaskar]]'' i ''[[Madagaskar 2]]'' oraz serialu animowanego ''[[Pingwiny z Madagaskaru]]''. ==Osoby== * [[Bogusław Kowalski]] (ur. 1964) – polski polityk. * [[Dariusz Kowalski]] (ur. 1963) – polski aktor. * [[Franciszek Kowalski]] (1799–1862) – polski poeta. * [[Jarosław Kowalski]] (ur. 1974) – polski snookerzysta. * [[Kacper Kowalski]] (ur. 1977) – polski fotografik. * [[Kazimierz Kowalski]] (1951–2021) – polski śpiewak operowy. * [[Maria Michał Kowalski]] (1871–1942) – polski duchowny chrześcijański, teolog, publicysta, tłumacz. * [[Marian Kowalski]] (ur. 1964) – polski działacz polityczny i felietonista, wiceprezes Ruchu Narodowego, kandydat w wyborach prezydenckich w 2015. * [[Tomasz Kowalski]] (1985–2013) – polski wspinacz. * [[Wacław Kowalski]] (1916–1990) – polski aktor. * [[Witold Kowalski]] (ur. 1963) – polski polityk. * [[Władysław Kowalski]] (1936–2017) – polski aktor i reżyser. ==Zobacz też== * [[Kowalska]] rcwbka7w5eyw5xyxaj1mb0jl07az1um 0 40180 645676 575015 2026-07-26T21:32:32Z Redaktor GLAM 46805 Zmieniona ilustracja (1) - grafika w wyższej rozdzielczości 645676 wikitext text/x-wiki [[Plik:Paulina Kuczalska-Reinschmit (111131056).jpg|mały|{{center|Paulina Kuczalska-Reinschmit}}]] '''[[w:Paulina Kuczalska-Reinschmit|Paulina Kuczalska-Reinschmit]]''' (1859–1921) – [[polska]] [[feministka]], wydawczyni i [[publicysta|publicystka]]. ==''Historia ruchu kobiecego''== * Krew męczennic chrześcijanek niezliczone razy rumieniła areny, 40% nagrobków w katakumbach przypada na kobiety, a jednak rozległy się potem słowa: Mullieres tacere in ecclesias, odtrącając kobietę od ołtarza. Sobór dyskutował nad tym, czy kobieta ma duszę, a Ojcowie Kościoła uznawali ją za „bramę piekielną”, za „istotę pozbawioną zmysłu moralnego”. Pogarda kobiet znalazła też sankcję Kościoła katolickiego, który wyniósł celibat nad małżeństwo i ustanowił bezżeństwo księży. ** Opis: o statusie kobiety w Kościele katolickim. * Logicznym następstwem uznania kobiety – człowiekiem musi być zapatrywanie na macierzyństwo jako na jej prawo i uzupełnienie, a nie rację bytu i nie jedyny cel istnienia jej w ludzkości. ** Opis: o statusie kobiet w kontekście macierzyństwa. * Ruch kobiecy stanowi integralną część dążeń ludzkich do coraz doskonalszych form bytu, więc też nie służy dobru jednej płci tylko, lecz całej ludzkości. Jednym zaś z dowodów tego jest, że zaczątek świadomych w tym celu usiłowań stoi wszędzie w związku z udziałem kobiet w jakimś dziele reformy społecznej. Wielkiej Rewolucji we Francji, usunięciem niewolnictwa w Ameryce, roku 1848 w Niemczech, u nas zniesieniu poddaństwa. ** Opis: o ruchu kobiecym. * Wszystkie okresy bujniejszego rozkwitu społeczeństw lub poważnych wstrząśnień dziejowych wprowadzają na widownię i kobietę. Bierna niewolnica bierze zawsze czynny współudział w przewrotach chwili, gdy znowu usuwa ją do zacisza domowego nadejście ery porządku, tj. osiąganie korzyści ze wspólnie dokonanego dzieła. ** Opis: o udziale kobiet w życiu publicznym. ==Przegląd Tygodniowy== * Kwestia kobieca nie obejmuje interesów kobiet jednej tylko sfery, ale wszystkich. Nie chodzi więc tu o przesunięcie trudów z jednej kobiety na drugą, ale o dążenie do zaprowadzenia takiego podziału pracy i przystosowania maszyn, aby czynności te stać się mogły dla wszystkich mniej uciążliwe, mniej skupione, popłatniejsze i niepociągające za sobą służebnego skrępowania swobody osobistej. ** Opis: o nieodpłatnej pracy kobiet w domu. ** Źródło: ''E pur si muove… cz. III'', „Przegląd Tygodniowy” 1893, nr 31. * Wśród zarzutów stawianych ruchowi kobiecemu przez niechętnych lub nieświadomych a pochopnych do opierania sądów na opowiadaniach lub faktach wyjątkowych, jednym z ciekawszych jest zarzut, że ruch kobiecy dąży do wyzucia kobiet z uczuć macierzyńskich i zabicia w nich chęci zostania matkami. Tymczasem wszędzie, gdzie ruch kobiecy przebył już pierwszą chaotyczną fazę jednostkowych usiłowań i zdołał choć trochę się zorganizować, wszędzie jednym z punktów, na które zwrócono usilną uwagę, było macierzyństwo i opieka niesiona dzieciom. ** Opis: o podejściu do macierzyństwa w ramach ruchu kobiecego. ** Źródło: ''E pur si muove… cz. II'', „Przegląd Tygodniowy” 1893, nr 26. * Zajęcie się gospodarstwem, bezpośrednio lub w formie nadzoru, stanowi jeden z najdrażliwszych punktów między mężczyzną a kobietą. Pomimo że przy większych wymaganiach kucharkę zastępuje kucharz, młodszą lokaj, niemniej gotowanie, sprzątanie, pranie uznane są powszechnie jako zajęcia kobiece, dlatego że przykre i mało popłatne, jak twierdzi złośliwie Edwiga Dohm. Powszechnym jest też oburzenie na niechęć rodziców do kierowania swych córek na służące, a także na kobiety mające odwagę przyznania, iż przyprawianie sosów i oglądanie się, czy pył pościerany został dokładnie, nie wystarcza im jako działalność życiowa. Nie ulega wątpliwości, iż dobroć pożywienia i czystość w mieszkaniu ma doniosłe znaczenie, gdyż stanowi o zdrowiu, a więc i życiu ludzkim, przeto starannie powinny być przestrzegane, staranniej niż się to dzieje obecnie; czy jednak dla otrzymania tego rezultatu niezbędnym jest poświęcenie rodu kobiecego na pastwę garnka i miotły – to rzecz inna. ** Opis: o nieodpłatnej pracy kobiet w domu. ** Źródło: ''E pur si muove… cz. III'', „Przegląd Tygodniowy” 1893, nr 31. ==Świt== * Cóż zatem czynić należy dla polepszenia krytycznego położenia kobiet? Nade wszystko nie trudzić się apriorystycznymi wywodami, do czego kobieta zdolna lub niezdolna, ponieważ zdolności ludzkie, suma otrzymanych warunków i ich kombinacji, zmieniają się wraz z tymiż warunkami i zastosowują do nich, stąd żaden myśliciel nie może określić stanowczo, jak się ukształtują zdolności kobiet, gdy przez wyrobienie wszechstronne damy pole ich naturze do uwidocznienia swoich właściwości. ** Opis: o zdolnościach kobiet. ** Źródło: ''Gorączka rzemieślnicza'', „Świt” 1885, t. II, nr 3 (43). * Pomimo dość rozpowszechnionego mniemania, iż konieczność oświaty i pracy zarobkowej dla kobiet uznaną już u nas przez ogół została, dość przejść do dziedziny faktów, aby przekonać się, iż uznanie to najczęściej istnieje jedynie w teorii, a w gruncie rzeczy społeczeństwo nasze troszczy się dotąd przeważnie, jeśli nie wyłącznie, o swych przedstawicieli płci męskiej. ** Opis: o szansach kobiet i mężczyzn w edukacji i na rynku pracy. ** Źródło: ''Terminatorki'', „Świt” 1886, t. IV, nr 16 (108). ==''Wyborcze prawa kobiet''== * Ruch kobiecy w Austrii zmagać się bowiem musi z olbrzymimi trudnościami.(...) Partia socjal-demokratyczna, w obawie opóźnienia reformy i możliwego jej zahaczenia, nie tylko, że odłożyła do lepszych czasów hasło „bez różnicy płci”, ale nawet organizowała wiece robotnic, na których przeprowadzała posłuszne uchwały „nieprzeszkadzania obecnie przez niewczesne żądanie praw dla siebie”. ** Opis: o PPSD założonej w 1892 roku we Lwowie przez Ignacego Daszyńskiego i jej stosunku do praw wyborczych kobiet. * Tego prawa dziś najzupełniej pozbawione są u nas kobiety. Mimo bardzo wymownych dowodzeń, że sprawa kobieca właściwie nie istnieje – jest rozstrzygnięta – wchłonięta w ogólną sprawę wolnościową – to jednak dni wyborów unaoczniły jaskrawo kobietom istnienie podległości płci. ** Opis: o prawach wyborczych kobiet. * W epoce pierwszych wieców i memoriałów w Warszawie w 1904 r. samo wspomnienie o prawach kobiet jeszcze wywoływało tłumiony śmiech, a w najlepszym wypadku dobroduszne napominanie „jak można obniżać powagę narad w tej dziejowej chwili – wzniecaniem takiej kwestii!”. ** Opis: o prawach kobiet w kontekście niepodległości Polski. * Wszędzie spotykamy również w programach wyborczyń żądania reform: w zakresie praw małżeńskich, rodzicielskich itp., co dowodzi, iż gruntowna reforma prawa cywilnego bywa dopiero wynikiem uzyskania przez kobiety praw wyborczych, a takiego stopniowania, od równouprawnienia społecznego do politycznego, o jakim marzą przeciwnicy udziału kobiet w polityce, praktyka życia nie wykazuje. ** Opis: o prawach wyborczych kobiet. ==Inne== * Konserwatyzm i stronniczość izb wyższych najbezwzględniej bowiem występowały, nawet w krajach liberalnych, przeciwko prawom kobiet. Rolę tłumika, gdy szło o rozszerzenie praw kobiet, izby wyższe spełniały wszędzie gorliwie, a czasem z zaciekłością. ** Opis: o izbach wyższych parlamentów. ** Źródło: ''Izby wyższe a kobiety'', „Kurier Warszawski” 1918, nr 203 (wydanie wieczorne). * Możemy używać lub nie używać w języku naszym określenia „feminizm”; to zależne od uznania, skoro mamy wyraz równoznaczny – równouprawnienie; ale przekręcać ducha wyrazu, już dziś przyjętego ogólnie w językach kulturalnych, nie należy, choćby przez wzgląd na siebie samych. ** Opis: o próbach dyskredytacji wyrazu „feminizm”. ** Źródło: „Nowa Gazeta” 1908, nr 506. * Skoro wszyscy zgodzimy się na to, że przeznaczeniem człowieka, tak mężczyzny, jak kobiety, jest być coraz doskonalszym i pożyteczniejszym członkiem społeczeństwa, przeto i wszelkie dowodzenia przeciwne wyższemu wykształceniu kobiet same z siebie upadną jako nie mające racji bytu, bo nie mogące się stosować do ogółu. ** Opis: o prawie kobiet do edukacji. ** Źródło: ''Co mają robić?'', „Echo” 1881, nr 66. * W miarę jak kobieta nabywa przeświadczenia o swej równości ludzkiej z mężczyzną, przestaje ona uznawać mężczyznę za swego władcę i pana, któremu wszystko wolno, i którego kocha za to, że ją żywi i zapewnia stanowisko w świecie. Zmieniają się jej poglądy, nie uznaje więc, iż celem wyłącznym jej bytu jest jego szczęście i rodzenie jemu dzieci, i że temu szczęściu winna poświęcić wszystko, w tym znajdować najwyższe swoje zadowolenie. Kobieta świadoma jest swego prawa do szukania szczęścia, odpowiadającego jej pragnieniu, świadoma praw do swych dzieci. ** Opis: o miłości w kontekście równouprawnienia kobiet. ** Źródło: ''Emancypacja a miłość cz. II'', „Ogniwo” 1904, nr 48. * Wynik wiekowej tresury – podległa duszyczka pokornej niewolnicy pozbawiona uświadomienia swojej wartości i godności ludzkiej, a stąd i poczucia praw swej płci do równości obywatelskiej – tkwi jeszcze głęboko w kobietach. ** Opis: o poczuciu własnej wartości kobiet. ** Źródło: ''O równe prawa do pomocy społecznej'', „Ster” 1911, nr 3. * Żyjemy w dobie programów. Z czasów ostatnich można by zebrać cały ich szereg, a wśród wielkiej różnorodności między nimi zasad i dążeń, niektóre z nich, przynajmniej posiadają punkta ze sobą styczne: wysuwanie na pierwszy plan interesów ludu, jako głównej siły społecznej i – pomijanie zupełnym milczeniem innej grupy społecznej – kobiet. ** Opis: o programach politycznych. ** Źródło: ''Nasze drogi i cele. Szkic do programu działalności kobiecej'', Lwów 1897. {{SORTUJ:Kuczalska-Reinschmit, Paulina}} [[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] [[Kategoria:Polskie feministki i feminiści]] b76qjsh8a9tqrovfrbadwnad64sjpd2 0 44870 645670 353258 2026-07-26T21:06:24Z Nazwa1234 53893 /* */ 645670 wikitext text/x-wiki '''[[w:Józef Umiński|Józef Umiński]]''' (1888–1954) – polski ksiądz katolicki, prałat papieski i historyk. [[Plik:Ks. Józef Umiński.jpg|mały|{{center|Józef Umiński}}]] * Gdy Kazimierz Odnowiciel wrócił do kraju i rozpoczął dzieło odnawiania Państwa i przywracania w nim Kościoła po reakcji pogańskiej, to przywiódł z sobą rycerstwo zachodnie i kler już wyłącznie tylko łaciński. Nastąpił zanik pierwotnej dwutorowości chrześcijaństwa polskiego. ** Źródło: ''Obrządek słowiański w Polsce IX-XI wieku i zagadnienie drugiej metropolii polskiej w czasach Bolesława Chrobrego'', „Roczniki Humanistyczne KUL”, 1954, zeszyt 4, str. 10–11. ** Zobacz też: [[reakcja pogańska]] {{DEFAULTSORT:Umiński, Józef}} [[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]] [[Kategoria:Polscy historycy]] iobl88rbopgwkf245ov1f3zoyvm0clw 0 52636 645666 638515 2026-07-26T19:16:49Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645666 wikitext text/x-wiki [[Plik:Dieter Schenk 01 byVetulani.JPG|mały|{{center|Dieter Schenk (2013)}}]] '''[[w:Dieter Schenk|Dieter Schenk]]''' (ur. 1937) – niemiecki kryminolog i [[pisarz]]. * Chcę, nie mając żadnego politycznego celu, wyjaśniać fakty, uświadamiać czytelnika, w pierwszej kolejności niemieckiego. W tym widzę moją osobistą odpowiedzialność. ** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/763647.html ''Nieukarani zbrodniarze''], rp.pl, 3 grudnia 2011. * Do końca życia nie przezwyciężę w sobie bólu wynikającego ze świadomości tego, jakie okropności zostały dokonane w imieniu narodu niemieckiego i jak barbarzyńsko zachowywali się nasi ojcowie i dziadkowie. Wywołuje to u mnie bezradność, przygnębienie, ale też i wściekłość. Pisanie jest dla mnie wentylem, by dać ujście tym uczuciom. ** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/763647.html ''Nieukarani zbrodniarze''], rp.pl, 3 grudnia 2011. * Gdy myślę o Polsce w nocny czas, to widzę serdeczny polski naród, który po tym wszystkim, co się wydarzyło, wyciąga do nas rękę na zgodę. To napawa mnie pokorą i wdzięcznością. ** Źródło: Dieter Schenk, ''Noc morderców. Kaźń polskich profesorów we Lwowie i holokaust w Galicji Wschodniej'', Wysoki Zamek, Kraków 2011, s. 8. * Jako Niemiec wstydzę się nie tylko za zabijanie niewinnych ludzi, ale także za sądownictwo powojennych Niemiec, które uczyniło wszystko, aby winni nie ponieśli kary. ** Źródło: [https://dry.salon24.pl/367397,dieter-schenk-nie-wygloszone-przemowienie-lwow-4-07-11 niewygłoszone przemówienie Dietera Schenka przygotowane na uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego profesorom lwowskim zamordowanym przez nazistów w 1941] * Polska z winy nazistowskich Niemiec utraciła jedną piątą przedwojennego stanu ludności. To wielkość abstrakcyjna. Liczb nie można pojąć ani określić – nie można też o nich milczeć ani ich wytłumaczyć. ** Źródło: [https://dry.salon24.pl/367397,dieter-schenk-nie-wygloszone-przemowienie-lwow-4-07-11 niewygłoszone przemówienie Dietera Schenka przygotowane na uroczystość odsłonięcia pomnika poświęconego profesorom lwowskim zamordowanym przez nazistów w 1941] * W ściganiu winnych żadnego interesu nie miało wielu powojennych sędziów zachodnioniemieckich. Wymiar sprawiedliwości był zadżumiony przez byłych nazistowskich sędziów i prokuratorów, przez co osądzona została tylko cząstka sprawców. A to było z kolei równoznaczne z wyszydzeniem ich ofiar. ** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/763647.html ''Nieukarani zbrodniarze''], rp.pl, 3 grudnia 2011. {{SORTUJ:Schenk, Dieter}} [[Kategoria:Niemieccy pisarze naukowi]] [[Kategoria:Niemieccy historycy]] odsh0jyp91oicri7cz7e60vvif8wuxf 0 52959 645674 571960 2026-07-26T21:25:31Z Zero 20 kat. 645674 wikitext text/x-wiki [[Plik:Jean-baptiste lamarck2.jpg|mały|{{center|Jean Baptiste de Lamarck}}]] '''[[w:Jean Baptiste de Lamarck|Jean-Baptiste Lamarck]]''' (1744–1829) – francuski przyrodnik, będący kolejno, żołnierzem, lekarzem, botanikiem, zoologiem (profesorem zoologii), twórcą wczesnej teorii [[ewolucja|ewolucji]] zwanej lamarkizmem. * Istotnie, gdyby jakakolwiek rasa czterorękich, a zwłaszcza rasa najbardziej udoskonalona spośród nich, zmuszona okolicznościami lub z jakiejś innej przyczyny utraciła zwyczaj wspinania się na drzewa i obejmowania gałęzi (…), i gdyby osobniki tej rasy przez szereg pokoleń musiały posługiwać się nogami tylko do chodzenia i przestały używać rąk jako nóg, nie ma wątpliwości, że wówczas (…) te czterorękie przekształciłyby się w końcu w dwurękie i że duże palce ich nóg przestałyby być odsunięte od reszty palców. ** Opis: proponując jako pierwszy teorię pochodzenia [[człowiek|ludzi]] od [[małpa|małp]]. ** Źródło: ''Filozofia zoologii'' (1809), tłum. Krystyna Zaćwilichowska, PWN, Warszawa 1960, s. 249. ==O Lamarcku== * Ten francuski biolog na początku XIX wieku wymyślił, że cechy nabyte mogą być dziedziczone. Pogląd ten krytykowany przez wielu badaczy, skompromitował się ostatecznie, gdy w okresie Rosji radzieckiej zaprzągł go w kierat ideologii stalinowski agronom Trofim Łysenko. A tu masz!<br />Najnowsze badania w „Nature Neuroscience” wywołują chichot historii. Dowodzą bowiem, że pewne cechy nabyte mogą być przekazywane z pokolenia na pokolenie. Jak na przykład reakcja lękowa wobec określonych zapachów. ** Autorka: Olga Woźniak, ''Czego się boi twoje DNA?'', „Gazeta Wyborcza”, 4 grudnia 2013. * W 2003 roku, kiedy dr Jirtle razem swoimi grubymi myszami dowiedli, że z pomocą czegoś tak banalnego jak dieta ciężarnej matki można wpłynąć na DNA dziecka, świat nauki na chwilę zamarł. A zaraz potem gwałtownie się rozkrzyczał. To była sensacja. I początek zupełnie nowej nauki: epigenetyki. Od tej chwili zajmować się ona będzie badaniem dziedziczności pozagenowej. Jean Baptiste Lamarck zachichotał w grobie.<br />O DNA mówi się, że stanowi instrukcję budowy i działania naszego organizmu. Istnieje jednak instrukcja do instrukcji. To epigenom. Informacja o tym, który gen, kiedy i jak ma zostać uaktywniony. ** Autorka: Olga Woźniak, ''Czego się boi twoje DNA?'', „Gazeta Wyborcza”, 4 grudnia 2013. ** Zobacz też: [[DNA]] {{SORTUJ:Lamarck (de), Jean Baptiste}} [[Kategoria:Botanicy]] [[Kategoria:Francuscy biolodzy]] [[Kategoria:Francuscy wojskowi]] [[Kategoria:Francuscy zoolodzy]] 302pzriahnbckchhjrk9cv2o96bd3cc 645705 645674 2026-07-27T11:28:22Z Mrnr84201 7345 - kat. nadrzędna 645705 wikitext text/x-wiki [[Plik:Jean-baptiste lamarck2.jpg|mały|{{center|Jean Baptiste de Lamarck}}]] '''[[w:Jean Baptiste de Lamarck|Jean-Baptiste Lamarck]]''' (1744–1829) – francuski przyrodnik, będący kolejno, żołnierzem, lekarzem, botanikiem, zoologiem (profesorem zoologii), twórcą wczesnej teorii [[ewolucja|ewolucji]] zwanej lamarkizmem. * Istotnie, gdyby jakakolwiek rasa czterorękich, a zwłaszcza rasa najbardziej udoskonalona spośród nich, zmuszona okolicznościami lub z jakiejś innej przyczyny utraciła zwyczaj wspinania się na drzewa i obejmowania gałęzi (…), i gdyby osobniki tej rasy przez szereg pokoleń musiały posługiwać się nogami tylko do chodzenia i przestały używać rąk jako nóg, nie ma wątpliwości, że wówczas (…) te czterorękie przekształciłyby się w końcu w dwurękie i że duże palce ich nóg przestałyby być odsunięte od reszty palców. ** Opis: proponując jako pierwszy teorię pochodzenia [[człowiek|ludzi]] od [[małpa|małp]]. ** Źródło: ''Filozofia zoologii'' (1809), tłum. Krystyna Zaćwilichowska, PWN, Warszawa 1960, s. 249. ==O Lamarcku== * Ten francuski biolog na początku XIX wieku wymyślił, że cechy nabyte mogą być dziedziczone. Pogląd ten krytykowany przez wielu badaczy, skompromitował się ostatecznie, gdy w okresie Rosji radzieckiej zaprzągł go w kierat ideologii stalinowski agronom Trofim Łysenko. A tu masz!<br />Najnowsze badania w „Nature Neuroscience” wywołują chichot historii. Dowodzą bowiem, że pewne cechy nabyte mogą być przekazywane z pokolenia na pokolenie. Jak na przykład reakcja lękowa wobec określonych zapachów. ** Autorka: Olga Woźniak, ''Czego się boi twoje DNA?'', „Gazeta Wyborcza”, 4 grudnia 2013. * W 2003 roku, kiedy dr Jirtle razem swoimi grubymi myszami dowiedli, że z pomocą czegoś tak banalnego jak dieta ciężarnej matki można wpłynąć na DNA dziecka, świat nauki na chwilę zamarł. A zaraz potem gwałtownie się rozkrzyczał. To była sensacja. I początek zupełnie nowej nauki: epigenetyki. Od tej chwili zajmować się ona będzie badaniem dziedziczności pozagenowej. Jean Baptiste Lamarck zachichotał w grobie.<br />O DNA mówi się, że stanowi instrukcję budowy i działania naszego organizmu. Istnieje jednak instrukcja do instrukcji. To epigenom. Informacja o tym, który gen, kiedy i jak ma zostać uaktywniony. ** Autorka: Olga Woźniak, ''Czego się boi twoje DNA?'', „Gazeta Wyborcza”, 4 grudnia 2013. ** Zobacz też: [[DNA]] {{SORTUJ:Lamarck (de), Jean Baptiste}} [[Kategoria:Botanicy]] [[Kategoria:Francuscy wojskowi]] [[Kategoria:Francuscy zoolodzy]] 0dqraqiyymh4p10uxly64tresslwci5 0 55239 645708 637408 2026-07-27T11:40:22Z Mrnr84201 7345 nowe cytaty 645708 wikitext text/x-wiki [[Plik:202 056 quijote cap21.jpg|mały|{{center|Don Kichot}}]] '''[[w:Don Kichot (postać)|Don Kichot]]''' – fikcyjna postać z powieści Miguela de Cervantesa. Jest około pięćdziesięcioletnim szlachcicem, który pod wpływem literatury o czynach rycerskich postanawia zostać błędnym rycerzem. ==O Don Kichocie== * – A właściwie skąd ci się wzięła ta Dulcynea? – zaciekawiła się Bożenka (…).<br />– Jak to skąd, don Kichot, ujrzał w niej piękność niebiańską i szału dostał, a to była ordynarna dziewka od krów. Wypisz wymaluj, pasuje. ** Autor: [[Joanna Chmielewska]], ''[[Krwawa zemsta]]'', wyd. Klin, Warszawa 2012, s. 147. * Biada temu, kto jak Don Kichot łudzi się, że coś osiągnie, grając bohatera. ** Autor: [[Oriana Fallaci]], ''Wywiad z historią'', wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 9788377990391, s. 510. * Byle smród co walczy z wentylatorem uważa się za Don Kichota. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Czoło mi stary garnek studzi,<br />Niesie wierzchowiec sparszywiały,<br />Lecz niesie godnie.<br />Nie widzę celu w drodze ludzi,<br />Co z pragnień tworzą ideały,<br />A z ideałów zbrodnie. (…)<br />Mnie byle mrzonka nie podjudzi,<br />W prawdziwej bom tęsknocie trwały<br />Miłości siodle. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], [http://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze_alfabetycznie/kaczmarskiego/t/teza_don.php ''Teza Don Kichota''], 26 marca 1990 * Don Kichoci, nie walczcie z wiatrakami! ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Don Kichot może i jest niedzisiejszy, trochę śmieszny, ale koniec końców przywodzi skojarzenia o dobru i szlachetności. Historia go uniewinnia. ** Autor: [[Artur Domosławski]], ''Fidel Castro, ostatni komunista'', „Polityka” nr 4 (2993), 21–27 stycznia 2015, s. 49. * Kilka najbardziej interesujących osobowości można spotkać w lokalnej księgarni. Ten stary facet w zardzewiałej zbroi to Don Kichot – jest szaleńcem albo, jak woli o sobie mówić, wizjonerem. Jeśli poprosi o datek na walkę ze złymi olbrzymami przebranymi za wiatraki, udaj, że nie słyszałeś. ** Autorzy: Allan Lazar, Dan Karlan, Jeremy Salter, ''101 postaci, które zmieniały świat, choć nigdy nie żyły'', tłum. Barbara Gadowska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2007, ISBN 9788324707140, s. 141. * Najrozumniejszym kochankiem był Don Kichot, który z prostej dziewki wyidealizował sobie najwznioślejszą istotę i nie znał jej. ** Źródło: ''[[:s:Tragikomedya prawdy|Tragikomedya prawdy]]'' [w:] ''[[:s:Pisma II. Obrazki powieściowe|Pisma II. Obrazki powieściowe]]'', G. Gebethner i Spółka, 1896. * Nic innego, tylko te z piekła rodem książczyska wariackie, do których go raz wraz szatan kusił, musiały mu w głowie popsuć. ** Opis: służąca Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Autor: [[Miguel de Cervantes]], ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'', cz. I ** Zobacz też: [[książka]] * Niech się pan zbliży, doktorze. Powiem to panu na ucho. Trzema największymi głupcami w historii byliśmy Jezus Chrystus, Don Kichot i ja. ** Autor: [[Simón Bolívar]] ** Opis: wypowiedziane na łożu śmierci. ** Źródło: Alicja Fijałkowska, [https://www.psz.pl/118-gospodarka/razem-czy-osobno-latynoamerykanska-integracja-w-dobie-swiatowego-kryzysu-gospodarczego ''Razem czy osobno? Latynoamerykańska integracja w dobie światowego kryzysu gospodarczego''], Portal Spraw Zagranicznych, 3 marca 2013 * Wujaszek często po dwa dni i dwie noce kamieniem siedział nad tymi przeklętymi księgami, a czytał ciągle i czytał. ** Opis: siostrzenica Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Autor: [[Miguel de Cervantes]], ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'', cz. I ==Zobacz też== * ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'' [[Kategoria:Postacie literackie]] [[Kategoria:Postacie z filmów animowanych]] 63q6v5yqymlvssqtsitnavsf537tuad 645712 645708 2026-07-27T11:55:37Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645712 wikitext text/x-wiki [[Plik:202 056 quijote cap21.jpg|mały|{{center|Don Kichot}}]] '''[[w:Don Kichot (postać)|Don Kichot]]''' – fikcyjna postać z powieści Miguela de Cervantesa. Jest około pięćdziesięcioletnim szlachcicem, który pod wpływem literatury o czynach rycerskich postanawia zostać błędnym rycerzem. ==O Don Kichocie== * – A właściwie skąd ci się wzięła ta Dulcynea? – zaciekawiła się Bożenka (…).<br />– Jak to skąd, don Kichot, ujrzał w niej piękność niebiańską i szału dostał, a to była ordynarna dziewka od krów. Wypisz wymaluj, pasuje. ** Autor: [[Joanna Chmielewska]], ''[[Krwawa zemsta]]'', wyd. Klin, Warszawa 2012, s. 147. * Biada temu, kto jak Don Kichot łudzi się, że coś osiągnie, grając bohatera. ** Autor: [[Oriana Fallaci]], ''Wywiad z historią'', wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 9788377990391, s. 510. * Byle smród co walczy z wentylatorem uważa się za Don Kichota. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Czoło mi stary garnek studzi,<br />Niesie wierzchowiec sparszywiały,<br />Lecz niesie godnie.<br />Nie widzę celu w drodze ludzi,<br />Co z pragnień tworzą ideały,<br />A z ideałów zbrodnie. (…)<br />Mnie byle mrzonka nie podjudzi,<br />W prawdziwej bom tęsknocie trwały<br />Miłości siodle. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], [http://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze_alfabetycznie/kaczmarskiego/t/teza_don.php ''Teza Don Kichota''], 26 marca 1990 * Don Kichoci, nie walczcie z wiatrakami! ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Don Kichot może i jest niedzisiejszy, trochę śmieszny, ale koniec końców przywodzi skojarzenia o dobru i szlachetności. Historia go uniewinnia. ** Autor: [[Artur Domosławski]], ''Fidel Castro, ostatni komunista'', „Polityka” nr 4 (2993), 21–27 stycznia 2015, s. 49. * Kilka najbardziej interesujących osobowości można spotkać w lokalnej księgarni. Ten stary facet w zardzewiałej zbroi to Don Kichot – jest szaleńcem albo, jak woli o sobie mówić, wizjonerem. Jeśli poprosi o datek na walkę ze złymi olbrzymami przebranymi za wiatraki, udaj, że nie słyszałeś. ** Autorzy: Allan Lazar, Dan Karlan, Jeremy Salter, ''101 postaci, które zmieniały świat, choć nigdy nie żyły'', tłum. Barbara Gadowska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2007, ISBN 9788324707140, s. 141. * Najrozumniejszym kochankiem był Don Kichot, który z prostej dziewki wyidealizował sobie najwznioślejszą istotę i nie znał jej. ** Źródło: ''[[:s:Tragikomedya prawdy|Tragikomedya prawdy]]'' [w:] ''[[:s:Pisma II. Obrazki powieściowe|Pisma II. Obrazki powieściowe]]'', G. Gebethner i Spółka, 1896. * Nic innego, tylko te z piekła rodem książczyska wariackie, do których go raz wraz szatan kusił, musiały mu w głowie popsuć. ** Opis: służąca Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Autor: [[Miguel de Cervantes]], ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'', cz. I ** Zobacz też: [[książka]] * Niech się pan zbliży, doktorze. Powiem to panu na ucho. Trzema największymi głupcami w historii byliśmy Jezus Chrystus, Don Kichot i ja. ** Autor: [[Simón Bolívar]] ** Opis: wypowiedziane na łożu śmierci. ** Źródło: Alicja Fijałkowska, [https://www.psz.pl/118-gospodarka/razem-czy-osobno-latynoamerykanska-integracja-w-dobie-swiatowego-kryzysu-gospodarczego ''Razem czy osobno? Latynoamerykańska integracja w dobie światowego kryzysu gospodarczego''], Portal Spraw Zagranicznych, 3 marca 2013 * Wujaszek często po dwa dni i dwie noce kamieniem siedział nad tymi przeklętymi księgami, a czytał ciągle i czytał. ** Opis: siostrzenica Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Autor: [[Miguel de Cervantes]], ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'', cz. I ==Zobacz też== * ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'' [[Kategoria:Postacie literackie]] [[Kategoria:Postacie z filmów animowanych]] ri4ea3jgg50txgaocs7uinm3ja5abex 645713 645712 2026-07-27T11:58:33Z Mrnr84201 7345 drobne merytoryczne 645713 wikitext text/x-wiki [[Plik:202 056 quijote cap21.jpg|mały|{{center|Don Kichot}}]] '''[[w:Don Kichot (postać)|Don Kichot]]''' – fikcyjna postać z powieści Miguela de Cervantesa. Jest około pięćdziesięcioletnim szlachcicem, który pod wpływem literatury o czynach rycerskich postanawia zostać błędnym rycerzem. ==O Don Kichocie== * – A właściwie skąd ci się wzięła ta Dulcynea? – zaciekawiła się Bożenka (…).<br />– Jak to skąd, don Kichot, ujrzał w niej piękność niebiańską i szału dostał, a to była ordynarna dziewka od krów. Wypisz wymaluj, pasuje. ** Autorka: [[Joanna Chmielewska]], ''[[Krwawa zemsta]]'', wyd. Klin, Warszawa 2012, s. 147. * Biada temu, kto jak Don Kichot łudzi się, że coś osiągnie, grając bohatera. ** Autorka: [[Oriana Fallaci]], ''Wywiad z historią'', wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 9788377990391, s. 510. * Byle smród co walczy z wentylatorem uważa się za Don Kichota. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Czoło mi stary garnek studzi,<br />Niesie wierzchowiec sparszywiały,<br />Lecz niesie godnie.<br />Nie widzę celu w drodze ludzi,<br />Co z pragnień tworzą ideały,<br />A z ideałów zbrodnie. (…)<br />Mnie byle mrzonka nie podjudzi,<br />W prawdziwej bom tęsknocie trwały<br />Miłości siodle. ** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], [http://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/wiersze_alfabetycznie/kaczmarskiego/t/teza_don.php ''Teza Don Kichota''], 26 marca 1990 * Don Kichoci, nie walczcie z wiatrakami! ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Don Kichot może i jest niedzisiejszy, trochę śmieszny, ale koniec końców przywodzi skojarzenia o dobru i szlachetności. Historia go uniewinnia. ** Autor: [[Artur Domosławski]], ''Fidel Castro, ostatni komunista'', „Polityka” nr 4 (2993), 21–27 stycznia 2015, s. 49. * Kilka najbardziej interesujących osobowości można spotkać w lokalnej księgarni. Ten stary facet w zardzewiałej zbroi to Don Kichot – jest szaleńcem albo, jak woli o sobie mówić, wizjonerem. Jeśli poprosi o datek na walkę ze złymi olbrzymami przebranymi za wiatraki, udaj, że nie słyszałeś. ** Autorzy: Allan Lazar, Dan Karlan, Jeremy Salter, ''101 postaci, które zmieniały świat, choć nigdy nie żyły'', tłum. Barbara Gadowska, wyd. Świat Książki, Warszawa 2007, ISBN 9788324707140, s. 141. * Najrozumniejszym kochankiem był Don Kichot, który z prostej dziewki wyidealizował sobie najwznioślejszą istotę i nie znał jej. ** Autor: [[Aleksander Świętochowski]], ''[[:s:Tragikomedya prawdy|Tragikomedya prawdy]]'' [w:] ''[[:s:Pisma II. Obrazki powieściowe|Pisma II. Obrazki powieściowe]]'', G. Gebethner i Spółka, 1896. * Nic innego, tylko te z piekła rodem książczyska wariackie, do których go raz wraz szatan kusił, musiały mu w głowie popsuć. ** Opis: służąca Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Autor: [[Miguel de Cervantes]], ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'', cz. I ** Zobacz też: [[książka]] * Niech się pan zbliży, doktorze. Powiem to panu na ucho. Trzema największymi głupcami w historii byliśmy Jezus Chrystus, Don Kichot i ja. ** Autor: [[Simón Bolívar]] ** Opis: wypowiedziane na łożu śmierci. ** Źródło: Alicja Fijałkowska, [https://www.psz.pl/118-gospodarka/razem-czy-osobno-latynoamerykanska-integracja-w-dobie-swiatowego-kryzysu-gospodarczego ''Razem czy osobno? Latynoamerykańska integracja w dobie światowego kryzysu gospodarczego''], Portal Spraw Zagranicznych, 3 marca 2013 * Wujaszek często po dwa dni i dwie noce kamieniem siedział nad tymi przeklętymi księgami, a czytał ciągle i czytał. ** Opis: siostrzenica Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Autor: [[Miguel de Cervantes]], ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'', cz. I ==Zobacz też== * ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'' [[Kategoria:Postacie literackie]] [[Kategoria:Postacie z filmów animowanych]] c09373emorqx97abaye11w1dr39uhkg 0 55317 645701 440844 2026-07-27T11:17:18Z GrimRob 60457 thumb 645701 wikitext text/x-wiki [[File:George Padmore, circa 1937.jpg|thumb]] '''[[w:George Padmore|George Padmore]]''' (1903–1959) – trynidadzki polityk, dziennikarz, działacz i ideolog panafrykanizmu, pisarz marksistowski, komunista, publicysta. * ''Autobiografię'' tę należy uważać za dokument niezwykłej wagi (…). Wpływ tej książki na świadomość polityczną całej Afryki będzie decydujący (…). Jestem przekonany, że pomoże ona ruchom niepodległościowym murzyńskim tak, jak w swoim czasie książka Thomasa Paine’a ''Common Sense'' pomogła Amerykanom w najtrudniejszym dla nich okresie, kiedy walczyli z kolonializmem Brytyjczyków. Książka Nkrumaha przyniesie Afrykanom walczącym we wszystkich częściach kontynentu natchnienie i wiarę w to, że wywalczą oni wreszcie demokratyczne prawa, równość rasową i prawo ludów do samostanowienia. ** Opis: o ''Autobiografii'' – dziele [[Kwame Nkrumah]]a. ** Źródło: „Presence Africaine”, luty-marzec 1957, s. 27, cyt. za: Józef i Krystyna Chałasińscy, ''Bliżej Afryki'', Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1965, s. 63. {{SORTUJ:Padmore, George}} [[Kategoria:Amerykańscy komuniści]] [[Kategoria:Dziennikarze]] [[Kategoria:Marksiści]] [[Kategoria:Publicyści]] [[Kategoria:Trynidadczycy]] iilkhlkfvue40kep2z12y5fcqsnt8in 645702 645701 2026-07-27T11:19:43Z GrimRob 60457 caption 645702 wikitext text/x-wiki [[Plik:George Padmore, circa 1937.jpg|mały|{{center|George Padmore}}]] '''[[w:George Padmore|George Padmore]]''' (1903–1959) – trynidadzki polityk, dziennikarz, działacz i ideolog panafrykanizmu, pisarz marksistowski, komunista, publicysta. * ''Autobiografię'' tę należy uważać za dokument niezwykłej wagi (…). Wpływ tej książki na świadomość polityczną całej Afryki będzie decydujący (…). Jestem przekonany, że pomoże ona ruchom niepodległościowym murzyńskim tak, jak w swoim czasie książka Thomasa Paine’a ''Common Sense'' pomogła Amerykanom w najtrudniejszym dla nich okresie, kiedy walczyli z kolonializmem Brytyjczyków. Książka Nkrumaha przyniesie Afrykanom walczącym we wszystkich częściach kontynentu natchnienie i wiarę w to, że wywalczą oni wreszcie demokratyczne prawa, równość rasową i prawo ludów do samostanowienia. ** Opis: o ''Autobiografii'' – dziele [[Kwame Nkrumah]]a. ** Źródło: „Presence Africaine”, luty-marzec 1957, s. 27, cyt. za: Józef i Krystyna Chałasińscy, ''Bliżej Afryki'', Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1965, s. 63. {{SORTUJ:Padmore, George}} [[Kategoria:Amerykańscy komuniści]] [[Kategoria:Dziennikarze]] [[Kategoria:Marksiści]] [[Kategoria:Publicyści]] [[Kategoria:Trynidadczycy]] i9fveczlatonfw2r9xdzessllk2ymi3 0 59314 645668 589724 2026-07-26T20:30:57Z Wcalenieja 58513 drobne redakcyjne 645668 wikitext text/x-wiki [[Plik:5.3.10RichardBransonByDavidShankbone.jpg|mały|{{center|Richard Branson (2010)}}]] '''[[w:Richard Branson|Richard Charles Nicholas Branson]]''' (ur. 1950) – brytyjski [[przedsiębiorca]], miliarder, twórca obejmującej ponad 400 firm Virgin Group. * Mam nadzieję, że wezmę udział w otwarciu Virgin Hotel na orbicie księżyca. ** Źródło: ''Zabójcze puenty'', „Forum” nr 5, 6–19 marca 2015, s. 82. * Zawsze byłem marzycielem. Mama nauczyła mnie nigdy się nie poddawać i sięgać gwiazd. 11 lipca nadszedł czas, aby zamienić marzenia w rzeczywistość. ** Opis: komentarz z materiału prasowego (z błędem poprawionym w Wikipedii: byłam): [https://nt.interia.pl/raporty/raport-kosmos/misje/news-richard-branson-i-zaloga-virgin-galactic-poleca-w-kosmos-prz,nId,5334195 przed pierwszym lotem w kosmos na pokładzie statku kosmicznego opracowanego przez jego firmę] {{SORTUJ:Branson, Richard}} [[Kategoria:Brytyjscy przedsiębiorcy]] [[Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy]] bhbnt03qe8fqvllatgl9hxv193tjq6x 0 59688 645687 565314 2026-07-26T22:13:00Z Mrnr84201 7345 nowe cytaty 645687 wikitext text/x-wiki '''[[w:Don Kichot (powieść)|Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]''' (hiszp. ''El ingenioso hidalgo don Quijote de la Mancha'') – [[powieść]] [[Miguel de Cervantes|Miguela de Cervantesa]]. Pierwsza część utworu została opublikowana w 1605, druga – w 1615 roku. ==''Część I (dedykowana księciu de Bejar)''== {{IndeksPL}} [[Plik:Miguel de Cervantes (1605) El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha.png|mały]] [[Plik:Don Quixote and Sancho Panza by Jules David.png|mały]] ==A== * Ale jak mówią zwykle, jedno zło drugie przyciąga, a koniec jednego bywa często początkiem drugiego jeszcze gorszego. * – A złodzieju Ginesillo! Ostaw, co moje, oddaj mi życie, nie pozbawiaj mię podpory, zostaw mego osła, zostaw mój skarb! (…)<br />– Co się z tobą działo, skarbie mój, siwku mych źrenic, drogi towarzyszu? Z tymi słowy całował go i ściskał, jakby to był człowiek. Osioł milczał i pozwalał się cmokać i ściskać Sanczowi, nie odpowiadając ni słowa. ** Opis: odzyskanie siwka przez Sancza. ==B== * Bądźmy skłonni lepszym losom zaufać. ** Postać: Cardenio * Bóg dozwoli, a los się odmieni. Kto dziś przegrywa, jutro wygrywa. * Brać wieśniacza, złośliwa z natury, którą bezczynność w samą złośliwość zamienia, dobrze zauważyła i liczyła każdy strój i ozdoby, kawałek po kawałku. ** Postać: Eugeniusz * Było, co było, niech dobro spłynie na wszystkich, a zło na tego, który zła szuka. ** Postać: Sancho Pansa ==C== * Co tanio kosztuje, nigdy nie jest w cenie. ** Opis: z pieśni mulnika * Czas ma większą moc rozwiązywania i zmieniania spraw aniżeli ludzka wola. ** Postać: Don Luis * Czyniąc dobrze, nikt się nie pomyli. ** Postać: mistrz Chryzostom ==D== * Diabły są wiaduchy. ** Postać: Don Quijote * Dobrze mówię, że trzeba długiego czasu, aby poznać osobę, i że nie masz nic pewnego w tym życiu. ** Postać: Sancho Pansa * Doskonałość Dulcynei, która ramię moje za narzędzie swych wielkich czynów obrała. Ona walczy we mnie, ona we mnie zwycięża, ja żyję i oddycham w niej, z niej życie me i istnienie czerpię. ** Postać: Don Quijote ==E== * Esencjo rycerstwa błędnego. ** Opis: o don Quijocie ==H== * Historia, rywalka czasu, skarbnica czynów, świadek przeszłości, przykład i przestroga dla teraźniejszości, nauka dla przyszłości. ==J== * Jaka szkoda – rzekł Don Kichote – że się oddaliłem, nie czekając aż zapłaci. Powinienem wiedzieć z długiego doświadczenia, że nie ma chłopa, który dotrzymuje słowa, jeżeli widzi, że nie jest dobrze pilnowany. ** Postać: Don Quijote * Jest rzeczą dowiedzioną, że co więcej kosztuje, to jest i powinno być bardziej cenione. ** Postać: Don Quijote ==K== * Kiedy chodzi o wymiar sprawiedliwości, który należy do władcy, tutaj potrzebna jest zdolność i zdrowy sąd, a zwłaszcza dobra chęć sprawiedliwego rozstrzygnięcia; jeżeli tego u podstaw zabraknie, to zawsze środki i cele chybią. ** Postać: Kanonik ==L== * Lepiej jest być chwalonym przez kilku rozumnych niż wyśmianym przez licznych głupców. ** Postać: Ksiądz kanonik * Lepszy wróbel w garści niż sęp w powietrzu. Bowiem kto ma dobro, a zło wybiera, sam sobie szkodzi i nie może się gniewać. ** Postać: Sancho * Los w nieszczęściach zostawia zawsze jedną furtkę otwartą, aby im zaradzić. ** Postać: Don Quijote ==Ł== * Łuk nie może być ciągle napięty ani też natura i słabość ludzka nie zdoła wytrwać bez żadnego godziwego wytchnienia. ** Postać: Ksiądz proboszcz ==M== * Martwiła go jedynie myśl, że królestwo owo było w ziemi Murzynów, a więc ludzie, którzy będą mu dani za wasalów, będą wszyscy czarni; na to jednak w wyobraźni swojej znalazł natychmiast dobre lekarstwo i mówił sobie: „Cóż mi to szkodzi, że poddani moi będą czarni? Cóż lepszego uczynię, jak załadować ich na okręt i zawieźć do Hiszpanii, gdzie będę ich mógł sprzedać i gdzie zapłacą mi gotówką, a za te pieniądze będę mógł kupić sobie tytuł albo urząd, aby żyć bez kłopotu po wszystkie dni żywota?” ** rojenia Sancza o przyszłym wielkorządztwie w Micomicon * „Mente captus”. ** Opis: (łac.) Słaby na umyśle. * Mniemam bowiem, o przyjacielu, że cnota niewiasty zależna jest od tego, czy się do niej zalecają, czy nie, i że ta tylko jest mocna, której nie ugną ani obietnice, ani podarunki, ani łzy, ani ustawiczne natarczywości ubiegających się zalotników. Jakąże bowiem zasługę – mówił – ma białogłowa w tym, że jest cnotliwa, jeśli nikt jej do złego nie kusi? Cóż wielkiego, że jest skromna i nieśmiała ta, której nie dano sposobności, by wyrwać się, lub ta, która wie, że mąż jej, schwytawszy ją na pierwszym występku, życia ją pozbawi. ** Postać: Anzelm * Mogło to być (…) bowiem zaprawdę Rosynant szedł, jakby był cygańskim osłem z rtęcią w uszach. ** Postać: Sancho Pansa * Mówią, że miał przydomek Quijada czy Quesada (co do tego nie ma zgody między autorami, którzy o tym pisali), ale na podstawie pewnych prawdopodobnych poszlak przypuszczać można, że nazywał się Quejana. ** Opis: prawdziwe nazwisko don Quijota. * Musisz bowiem, Sanczo, wiedzieć, że dwa są rodzaje rodów na świecie; jedne początek biorą i wywodzą się od książąt i monarchów, lecz z biegiem czasu upadły i kończą się jednym punktem jak piramida wywrócona; inne biorą początek z niskiego stanu, a wznoszą się ze stopnia na stopień, aż dojdą do tego, że stają się wielkimi panami; tak więc różnica polega na tym, że jedni byli tym, czym już nie są, zaś drudzy są tym, czym nie byli. ** Postać: Don Quijote ==N== * Na wiarę moją, panie, biedak nie ma możności okazać cnoty szczodrobliwości wobec nikogo, choćby ją w najwyższym stopniu posiadał; zaś wdzięczność jedynie na dobrej chęci oparta jest rzeczą martwą, jak martwa jest wiara bez uczynków. ** Postać: Don Quijote * Nic innego, tylko te z piekła rodem książczyska wariackie, do których go raz wraz szatan kusił, musiały mu w głowie popsuć. ** Opis: służąca Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Źródło: rozdział V ** Zobacz też: [[książka]] * Niebezpieczeństwo kryje się w zwłoce. ** Postać: Don Quijote * Nie bogactwa czynią człowieka szczęśliwym, ale dobre ich użycie. ** Opis: tłum. W. Zakrzewski * Nie masz bowiem na ziemi nikogo, od kogo spodziewać by się można rady w niepewności, pociechy w skargach, lęku w nieszczęściach. * Nie masz pamięci, której by czas nie strawił, ani boleści, której śmierć nie zakończy. ** Postać: Don Quijote * Niemiłość go zgubiła. * Nie staraj się świata zmieniać ani błędnego rycerstwa z koleiny wyprowadzać. ** Postać: Don Quijote * Nieszczęścia bowiem zawsze prześladują wyższe umysły. ** Postać: Gines de Pasamonte ==O== * O, jak zwodnicza jesteś ty, nadziejo nasza!<br />Przechodzisz, obiecując nam spokojność błogą,<br />A rozwiewasz się cieniem, snem, niby tumanem. ** Opis: Przedrzeźniacz, Akademik Argamsylski do Sancho Pansy, sonet. * O pamięci, śmiertelna nieprzyjaciółko mego spokoju! ** Postać: Cardenio * O sobie rzec mogę, że odkąd jestem błędnym rycerzem, jestem waleczny, pełen umiarkowania, wspaniałomyślny, dobrze ułożony, szczodry, dworny, śmiały, łagodny, cierpliwy, mężnie znoszący trudy więzienia i zaklęcia. ** Postać: Don Quijote ==P== * Pośpiech jest matką pomyślności, i w wielu poważnych sprawach doświadczenie okazało, że pilność uczestnika do szczęśliwego kresu doprowadziła wątpliwą sprawę. ** Postać: Don Quijote ==R== * Rzadko kiedy, a raczej nigdy szczęście nie jest bez skaz i domieszki, lecz zawsze w ślad za nim idzie jakieś zło, które je mąci i zakłóca. * Rycerz błędny bez miłości jest bowiem jak drzewo bez liści i bez owoców lub jak ciało bez duszy. ** Źródło: rozdział I * Rycerz Smętnego Oblicza. ** ''El Caballero de la Triste Figura.'' (hiszp.) ** Opis: określając Don Kichota. ** Postać: Sancho Pansa ** Źródło: rozdział XIX ==S== * Strach ma liczne oczy i widzi rzeczy pod ziemią, zaś o wiele lepiej te, które są w górze na niebie. ** Postać: Sancho Pansa ==T== * Tam chodzą prawa, gdzie się królom podoba. ** Opis: przysłowie hiszpańskie * „Tantum pellis et ossa fuit”. ** Opis: (łac.) Była to tylko skóra i kości. * Twój lęk, Sancho (…) sprawia, że nie widzisz i nie słyszysz, jak należy, jednym bowiem ze skutków przerażenia jest, że mąci zmysły i sprawia, iż rzeczy nie wydają się tym, czym są. ** Postać: Don Quijote * Tym lepsze jest zmyślenie, im bardziej ma pozór prawdy, i tym lepiej się podoba, im więcej ma prawdopodobieństwa i możliwości. Powieści zmyślone muszą przystosowywać się do umysłu czytelników, pisać je trzeba tak, aby uprawdopodobniając rzeczy niemożliwe, łagodząc przesadę, trzymając w napięciu umysły, budziły podziw, zaciekawiały, wzruszały i zachwycały tak, aby równocześnie dawały zachwyt i uciechę. A wszystkiego tego nie osiągnie, kto unika prawdopodobieństwa i naśladownictwa, na których zasadza się doskonałość dzieła.(…) A kiedy to wykona stylem przyjemnym i tak pomysłowo, że jak najbardziej zbliży się do prawdy, bez wątpienia stworzy tkaninę z rozmaitych pięknych wątków osnutą, a dzieło ukończone wykaże taką doskonałość i piękno, że osiągnie cel najwyższy, do jakiego pisma zmierzają, to jest nauczać i bawić równocześnie. ** Postać: autor ==W== * Warowny zamek lub wspaniały pałac o murach ze szczerego złota, diamentowych blankach, bramach z hiacyntów, jednym słowem, zbudowany tak cudnie, że choć budulec, jaki nań zużyto, to same tylko diamenty, rubiny, karbunkuły, perły, złoto i szmaragdy, jeszcze cenniejsza od nich jest sama architektura. * Ważniejszą rzeczą jest zarobić na życie z tłumem niż liczyć się ze zdaniem niewielu. ** Postać: Ksiądz kanonik * Widzę to dobrze (…) we mnie też ochota do gadania jest zawsze pierwszym odruchem i nie mogę się pohamować, aby przynajmniej raz nie napleść, co mi ślina na język przyniesie. ** Postać: Sancho Pansa * Wiedz, Sanczo, że człek nie jest nad drugiego wyższy, jeżeli więcej niż inny nie zdziała. Wszystkie te burze, które nas spotykają, są oznakami zbliżającej się pogody i szczęśliwego obrotu naszych spraw; nie jest bowiem możliwe, aby zło czy dobro wiecznie trwało, i należy wnosić, że kiedy zło zbyt długo trwa, dobro już jest bliskie. ** Postać: Don Quijote * Więc do dzieła! Bowiem w opieszałości, jak mówi się, zwykło niebezpieczeństwo czyhać. ** Postać: Don Quijote * Większa jest liczba nieuków niż ludzi oświeconych. ** Postać: Ksiądz kanonik * Wujaszek często po dwa dni i dwie noce kamieniem siedział nad tymi przeklętymi księgami, a czytał ciągle i czytał. ** Opis: siostrzenica Don Kichota o czytanych przez niego romansach rycerskich. ** Źródło: rozdział V ==Z== * Za nowy grzech nowa kara. ** Postać: Don Quijote * Zawsze słyszałem Sancho, że świadczyć dobro chamom to wodę wlewać w morze. ** Postać: Don Quijote * Ząb więcej cenić należy od diamentu. ** Postać: Don Quijote * Zbierz siły w słabości. ** Postać: Don Quijote * Zważcie jegomość – odparł Sanczo Pansa – że to, co tam się ukazuje, to nie żadne olbrzymy, ino wiatraki. ==''Część II (dedykowana hrabiemu De Lemos)''== {{IndeksPL}} ==A== * Aby prawdy dowieść, trzeba licznych dowodów za i przeciw. ** Postać: Don Quijote * Ach, panie! (…) Niechaj Bóg wam odpuści tę krzywdę, jaką wyrządzacie całemu światu, chcą przywrócić rozum najzabawniejszemu szaleńcowi, jaki istnieje! Zali nie widzicie, panie, że nigdy korzyść z uzdrowienia Don Kichota nie będzie tak wielka, jak uciecha z jego dziwactw? ** Postać: Don Antonio Moreno do Samsona Carrasco ==B== * Bacz, aby strach, jaki odczuwasz, nie wyskoczył ci przez usta. ** Postać: Don Quijote * Bardzo się radowali, że mogą w swym zamku ugościć takiego błędnego rycerza i takiego obłędnego giermka. ** Postać: Książę i księżna * Bądź umiarkowany w piciu, zważywszy, że nadużycie wina ani tajemnicy, ani słowa dotrzymać nie pozwoli. ** Postać: Don Quijote * Błędny rycerz bez damy jest jak drzewo bez liści, jak budynek bez fundamentu i cień bez ciała, które go rzuca. ** Postać: Don Quijote * Błogosławiony, który sen wynalazł, ten płaszcz, który okrywa wszystkie myśli ludzkie, pożywienie, które głód uśmierza, wodę, która pragnienie gasi, ogień, który w zimie zagrzewa, chłód, który upał łagodzi, i na ostatek pieniądz obiegowy, za który wszystko kupić można, wagę i ciężarki, które równoważą pasterza i króla, prostaka i mędrca.. Jedna tylko rzecz we śnie jest zła, iż – jak słyszałem – podobny jest śmierci, bowiem niewielka jest różnica między człowiekiem śpiącym a umarłym. ** Postać: Sancho Pansa Quijote * Bogactwa wiele braków pokrywają * Bowiem możny, który był występny, będzie tylko wielkim przestępcą, bogacz nieszczodrobliwy będzie żebraczym skąpcem; albowiem nie posiadanie bogactw, lecz używanie ich czyni szczęśliwym ** Postać: Don Quijote * Bóg wie, czy Dulcynea istnieje na świecie, czy nie, czy jest urojona, czy nieurojona; to są sprawy, których do sedna dochodzić nie należy. ** Postać: Don Quijote * Bóg cierpi złych, ale nie na zawsze. ** Postać: Don Quijote ==C== * Cały ten świat pełen jest przeciwieństw i pozorów, które się zwalczają. ** Postać: Don Quijote * Chcę byś wiedział, Sancho, że gdyby do uszu panujących dochodziła naga prawda, nieprzyodziana w pochlebstwa, inne by czasy nastały oraz inne wieki, a nie nasz, uważane byłyby za żelazne. ** Postać: Don Quijote * Chciwość worki dziurawi. ** Postać: giermek Leśnego Rycerza * Cóż mi szkodzi przedstawić więcej niewłaściwości, niż słońce ma atomów. ** Postać: Mistrz Piotr czyli Gineo de Pasamonte * Czas jest lotny i żadna przeszkoda go nie wstrzyma. ** Postać: Don Quijote * Czas odkrywa wszelkie rzeczy i każdą bez wyjątku na jaśń słońca wywodzi. ** Postać: Don Quijote * Często za krzyżem diabeł stoi. ** Postać: Sancho Pansa * Człek w pogotowiu już jest na poły zwycięzcą. Nic nie stracę, mając się na baczności. ** Postać: Don Quijote * Człowiek dostatni zawsze wyjdzie z matni. ** Postać: Sancho Pansa ==D== * Dajcie mi spać, bowiem sen jest ulgą w cierpieniach, które nam spać nie dają. ** Postać: Sancho Pansa * Dlatego dobrze jest żyć długo, aby widzieć wiele; chociaż mówią, że kto długo żyje, wiele ma złych dni. ** Postać: Sancho Pansa * Dobremu płatnikowi nie żal zadatku. ** Postać: Sancho Pansa * Dobry wielkorządca zawsze siedzi w domu jak złamana noga.(…) Na mą duszę, panie, łowy i rozrywki są raczej dla próżniaków, a nie dla wielkorządców. ** Postać: Sancho Pansa * Dobrze każe, kto dobrze żyje (…) innej teologii nie znam. ** Postać: Sancho Pansa * Do kroćset, panie bakałarzu, jest czas na atakowanie, jest czas na cofanie, a nie ciągle tylko: „św. Jakubie, napieraj Hiszpanio!”. Co więcej słyszałem, i to właśnie od mojego pana, o ile sobie dobrze przypominam, że między dwoma krańcami: tchórzostwem i zuchwalstwem, w pośrodku jest odwaga. ** Postać: Sancho Pansa * Don Kichote mało się nie upiekł, jak to mówią, jak chleb z ciekawości. * Dulcynea jest córką swoich czynów (…) cnoty poprawiają krew i że na większy szacunek zasługuje prostaczek cnotliwy niż występny wysoko urodzony. ** Postać: Don Quijote * Dzielne serce przeciwności przełamuje. * Dzięki protekcji i podarkom wiele zawiłych spraw szczęśliwie zakończyć można. ** Postać: Antonio Moreno ==G== * Gdyby oba byłą dobra, wierna i prawdziwa, miałaby wieki życia przed sobą; ale że jest zła, niedługa będzie jej droga od urodzin do grobu. ** Postać: Don Quijote ** Opis: o alternatywnej opowieści twórcy z Toredesillas. * Głupstwa bogacza uchodzą w świecie za mądre sentencje. ** Postać: Sancho Pansa * Gotów jestem przysiąc (…) że wasza miłość nie jesteście znani w świecie, który zawsze niechętnie nagradza świetne talentu i chwalebne prace. Ileż zdolności straconych! Ileż talentów zagrzebanych! ** Postać: Don Quijote ==H== * Historycy posługujący się kłamstwem winni być paleni, podobnie jak fałszerze monet. ** Postać: Samson Carrasco * Honor może mieć nędzarz. ==I== * Iluż to żyje bez rządzenia na świecie i nie przestają przez to żyć i są zaliczani pomiędzy ludzi. Najlepsza przyprawa to głód, a jako nie brak jej ubogim, jedzą zawsze ze smakiem. ** Postać: Teresa Pansa ==J== * Jak owe Kozy są znaczone.(…) Są one – odpowiedział Sanczo – dwie zielone, dwie czerwone, dwie błękitne, a jedna łaciata.<br />– To jakiś nowy rodzaj kóz – wtrącił książę – w naszej ziemskiej krainie nie ma takich kolorów, to znaczy kóz takiej maści.<br />– To jasne przecie – rzekł Sanczo – musi być różnica między Kozami niebieskimi a ziemskimi. ** Opis: Sancho i Książę rozmawiają o Siedmiu Kozach – ludowa hiszpańska nazwa konstelacji Plejad. * Ja, Sanczo, urodziłem się, aby żyć, umierając, a ty, aby umierać, jedząc. ** Postać: Don Quijote * Jedynie Bogu zachowana jest wiadomość o wszystkich wiekach i chwilach i dla Niego nie masz przeszłości ni przyszłości, wszystko jest teraźniejszością. ** Postać: Don Quijote * Jedz mało, a na wieczerzę jeszcze mniej; zdrowie całego ciała urabia się w pracowni żołądka. ** Postać: Don Quijote * Jestem pewien, iż do dnia dzisiejszego wydrukowano już ponad dwanaście tysięcy tomów tej historii. Czy nie – niech odpowie Portugalia, Barcelona i Walencja, gdzie je wytłoczono; a nawet chodzą słuchy, że przedrukowano ją w Antwerpii, zaś świta mi, że nie będzie narodu, ani języka na świecie, na który by jej nie tłumaczono. ** Opis: o historii Don Kichota mówi bakałarz Samson Carrasco. ==K== * Każdy jest taki, jakim go Pan Bóg stworzył, a czasem i gorszy często. ** Postać: Sancho Pansa * Kiedy gniew występuje z łożyska, język nie zważa na ojca i nie ma wędzidła, które by go powstrzymało. ** Postać: Don Quijote * Kiedy wszystko niewiele warte, mniej szkody przyniesie fałszywy świętoszek, który cnotliwego udaje, niż otwarty grzesznik. ** Postać: Don Quijote * Krew się dziedziczy, a cnotę się nabywa i cnota ma wartość sama w sobie, a krew nie. ** Postać: Don Quijote * Kto nie umie korzystać ze szczęścia, kiedy się nadarza, nie powinien się skarżyć, kiedy go mija. ** Postać: Sancho Pansa ==M== * Maluje on uczucie, odsłania urojenia, odpowiada na milczące pytania, wyjaśnia wątpliwości, rozwiązuje trudności, jednym słowem, zadośćczyni wszystkim atomom najżarliwszej ciekawości. O autorze najsłynniejszy! O szczęśliwy Don Kichocie! O wsławiona Dulcyneo! O krotochwilny Sancho Pansa! Obyście każde z osobna i wszyscy razem żyli przez nieskończone wieki ku zadowoleniu i rozrywce żyjących. ** Opis: frag. rozdziału 14 * Masz dać szczurowi, daj lepiej kotu, a pozbędziesz kłopotu. ** Postać: Sancho Pansa * Miarkuj swój sen, kto ze słońcem nie wstaje, nie korzysta z dnia; rozważ, Sanczo, że pilność jest matką szczęścia, lenistwo zaś, przeciwnie, nigdy nie osiąga upragnionego celu. ** Postać: Don Quijote * Między „tak” a „nie” białogłowy nie odważyłbym się wsunąć końca igły, bo nie wlazłaby tam. ** Postać: Sancho Pansa * Musi być oczywiście najurodziwszą istotą na świecie, a nawet w całej Manczy. ** Postać: Księżna do Don Kichota o Dulcynei i Toboso * Myśleć, że w tym życiu rzeczy doczesne zawsze trwać będą niezmiennie, to wierzyć w niemożliwość; przeciwnie, wydaje się, że wszystko w koło krąży, to znaczy, kołem się toczy; po przedwiośniu przychodzi wiosna, po wiośnie lato, po lecie jesień, po jesieni zima, a po zimie przedwiośnie, i tak toczy się czas ustawicznym kołem; jedynie życie ludzkie ku swemu końcowi bieży szybciej niż wiatr, a bez nadziei odrodzenia się, chyba w drugim życiu, które już kresu nie ma. ** Postać: filozof Sidi Hamet * Myśl o schedzie zaciera i łagodzi w spadkobiercy pamięć o żalu, jaki powinien pozostawiać zmarły. ==N== * Nadmiar bowiem rzeczy, choćby i dobrych, sprawia, że przestają być cenione, natomiast rzadkość, chociażby podlejszych, podnosi je w cenie. * Na dobrym fundamencie można zacny dom postawić, a najlepszym w świecie fundamentem i umocnieniem są pieniądze. ** Postać: Sancho Pansa * Na fundamencie głupoty nie stanie żaden mądry budynek. ** Postać: Don Quijote * Najkryształowszy rycerz Don Kichote Najmanczeński i jego najgiermkowatszy giermek Pansa. ** Postać: Dona Dolorida O Don Quijocie i Sancho Pansie * Nic bowiem tak nie dręczy serc ludzi ubogich jak głód i drożyzna. ** Postać: Don Quijote do Sancha * Nic mniej nie kosztuje i taniej nie wychodzi jak grzeczność. ** Postać: Sancho Pansa do żony Teresy * Nie bądź ani zbyt surowy, ani zbyt łagodny, umiej wybierać środek między dwiema ostatecznościami; w tym leży właśnie mądrość. ** Postać: Don Quijote * Niebezpieczeństwo nieraz kryje się w odwłoce. ** Postać: Sancho Pansa * Niechby dobrze się naumieli na złą godzinę prosić, błagać i grzecznie postępować, bo czasy nie zawsze jednakie ani ludzie nie zawsze w dobrym humorze. ** Postać: Sancho Pansa * Nie chcę twojego kaptura. ** Opis: aluzja do hiszp. przysłowia „Nie chcę, nie chcę, ale wrzuć mi do kaptura lub do kapelusza”. * Niechlujność jest oznaką nieporządnego umysłu. ** Postać: Don Quijote * Niech gadają, co chcą; starać się zawiązać złe języki to tyle, co chcieć w otwartym polu stawiać bramy. * Niech mię maluje, kto chce – rzekł Don Kichote – ale niech mnie nie zniekształca; nieraz cierpliwości zabraknie, kiedy ją obelgi przygniotą. ** Postać: Don Quijote * – Niechże go Sanczo weźmie – rzekła księżna – ze sobą na wielkorządztwo, tam będzie mógł mu dogadzać, jak zechce, a nawet można go zwolnić od pracy.<br />– Nie wiecie, wasza miłość, pani księżno, jak utrafiliście – rzekł Sanczo – widziałem już niejednego osła na urzędzie i nie byłoby w tym nic nowego, gdybym mego nań wyniósł. ** Opis: o siwku, ośle Sancha * Nie jest bowiem miło żyć z sumieniem pełnym skrupułów. ** Postać: Don Quijote * Nie masz bowiem słodszej rzeczy na świecie, jak rozkazywać i być słuchanym (…)<br />– Panie – odparł Sanczo – myślę, że miło jest rozkazywać choćby i trzodzie owiec. ** Postać: Książę i Sanczo * Nie można bowiem nazwać żartami tego. Co boli, i nic nie są warte rozrywki, które przynoszą uszczerbek trzeciemu. ** Postać: Antonio Moreno * Nie należy ufać tej Kostusze, chcę rzec śmierci, która zjada tak jagnię, jak barana; słyszałem jak nasz proboszcz mówił, że równą stopą trąca wysokie wieże królów jak niziuchne chaty ubogich. Więcej ma ta pani mocy niż delikatności; całkiem nie jest wybredna: wszystko zjada, wszystko niszczy i swoje sakwy napełnia ludźmi wszelakiego stanu, wieku i znaczenia. To żniwiarz, który nie zna spoczynku; o każdej porze zbiera i ścina zarówno suche jak zielone trawy; zdaje się, że nic nie żuje, jeno połyka i pochłania, co jej popadnie, ma bowiem wilczy apetyt i nigdy się nie nasyci, i chociaż brzucha nie ma, wydaje się, jakby cierpiała na puchlinę, wiecznie spragniona wypijać życie wszystkich żyjących jak ten, co kubeł wody zimnej wypija. ** Postać: Sancho Pansa * Nie trać ducha, w nieszczęściu bowiem upadek ducha niszczy zdrowie i sprowadza śmierć. ** Postać: licencjat * Nie ucałowali się, bowiem wielka miłość unika zbytnich uzewnętrznień. ** Opis: Gregorio i Anna Szczęsna. * Nie ucieka, kto się cofa. ** Postać: Don Quijote * Nigdy nie postępuje wedle swego widzimisię, jak zwykli czynić głupcy, którzy się za mądrych uważają. ** Postać: Don Quijote * Nikomu o tej sprawie nie opowiadaj, bowiem jeśli twoje innym pokażesz, jedni powiedzą, że białe, zaś drudzy, że czarne. ** Postać: Sancho Pansa do żony Teresy ==O== * Obowiązki wdzięczności za doznane dobrodziejstwa są więzami, które nie dozwalają swobodnie radować się wolnej duszy. Szczęśliwy, komu niebo użyczy kawałka chleba, za który nikomu innemu prócz Boga dziękować nie jest obowiązany. ** Postać: Don Quijote * Oczy nie zobaczą, to i serce nie pęknie. ** Postać: Sancho Pansa * Odkąd wapory wielkorządztwa na mnie uderzyły, porzuciłem kwilenia giermka i tyle mnie obchodzą wszystkie ochmistrzynie, co dzika figa. ** Postać: Sancho Pansa * Od słowa do czynu droga daleka. ** Postać: Sancho Pansa * Odziewaj się przystojnie, słup przyodziany nie robi już wrażenia słupa. ** Postać: Don Quijote do Sancha * „Operibus credite et non verbis”, ** Opis: (łac.) Wierzcie uczynkom, a nie słowom. Z Ewangelii św. Jana X,38. * O pospólstwie nie ma nic do powiedzenia, chyba że służy jedynie po to, aby pomnażać liczbę żyjących, nie zasługując na żadną inną chwałę czy rozgłos ** Postać: Don Quijote * Opuszczając ten świat, kiedy nas do ziemi zakopią, jednaką wąską ścieżką idzie książę i wyrobnik, a ciało papieża nie zajmuje więcej miejsca niż ciało zakrystiana, choćby był i wyższy od niego; schodząc do grobu, wszyscy się ściskamy, kurczymy i malejemy, a raczej nas ściskają i kurczą, choćby nam to przykre było i… dobranoc! ** Postać: Sancho Pansa ==Q== * „Quando caput dolet, caeteara membra dolent”. ** Opis: (łac.) Gdy głowa boli, cierpią inne członki. ==P== * Pan chce wymknąć się po raz trzeci i powrócić do swego, wedle nich obłędnego, rycerstwa. * „Pane lucrando” , ** Opis: z hiszp. Dla zdobycia chleba, dla zysku. * Piękniej wygląda żołnierz poległy w bitwie niż wolny w ucieczce. * Płacić za to, o czym wiem, byłoby wielkim głupstwem. ** Postać: Sancho Pansa * Pod nędznym płaszczem zwykł dobry pijak siedzieć. ** Postać: Sancho Pansa * Pomiędzy nieudolnymi poetami współczesnymi jest w zwyczaju, że każdy pisze, jak chce, i kradnie, od kogo by chciał, czy to się zgadza, czy nie z jego pomysłem, i wszystkie głupstwa, jakie wyśpiewują, idą na karb poetyckiej swobody. ** Postać: muzyk * Poszukiwanie zemsty za krzywdę mi wyrządzoną wszystkie me zacne skłonności wniwecz obróciło i czyni, że trwam w tym stanie na przekór i wbrew memu rozumieniu. ** Postać: Roch * Przekazuję ci, abyś był schludny, abyś obcinał swe paznokcie, nie pozwalając im rosnąć, jak niektórzy czynią, w swej głupocie mniemając, że długie paznokcie przydają piękności rękom. ** Postać: Don Quijote * Przyjdzie na nią św. Marcin, jak dla każdej świni. ** Postać: Don Quijote ==R== * Raczej chlubą niech ci będzie skromność twojego rodu i nie wahaj się przyznać, że pochodzisz z wieśniaków; gdyż widząc, że się tego nie wstydzisz, nikt cię tym nie zechce zawstydzać; raczej staraj się być maluczkim cnotliwym niż występnym pyszałkiem. ** Postać: Don Quijote * Rozumiem to przysłowie: Mrówce skrzydła na zgubę wyrosły. ** Postać: Sancho Pansa * Również ubodzy, cnotliwi i mądrzy znachodzą druhów, którzy ich szanują i otoczą opieką, jak bogaci znajdują pochlebców i kumotrów. ==S== * – Sanczo przyjacielu, bez ochyby ten twój pan winien być pomylony.<br />– Jak to winien – odpowiedział Sanczo – nic nie jest nikomu winien, za wszystko płaci, a najbardziej wtedy, kiedy monetą jest szaleństwo. ** Postać: Tosilos i Sanczo * Sądzę (…) że nie masz historii ludzkiej na świecie, a zwłaszcza historii dotyczącej rycerstwa, która by nie miała swych wzlotów i upadków; żadna bowiem nie może zawierać jedynie pomyślnych wydarzeń. ** Postać: Don Quijote * Skarby błędnych rycerzy są, podobnie jak skarby chochlików, pozorne i złudne. ** Postać: Don Quijote * Sprawy ludzkie nie są wieczne, jeno stale od swego początku ku końcowi ostatecznemu zmierzają, osobliwie zaś życie ludzkie. * „Stultorum infinitus est numerus”. ** Opis: (łac.) Głupich jest poczet nieprzeliczony. Stary Testament, Ekklesiastes, I, 1 5. * Sztuka nigdy nie zdoła prześcignąć natury, jedynie ją doskonali; tak że kiedy się natura ze sztuką połączy a sztuka z naturą, stworzą najdoskonalszego poetę. ** Postać: Don Quijote ==Ś== * Ścieżka cnoty jest bardzo wąziuchna, zaś droga występku szeroka i przestronna; wiem. Że cele ich ostateczne są rozmaite; bowiem droga występku wygodna i szeroka kończy się śmiercią, zaś droga cnoty wąska i uciążliwa kończy się życiem, i to nie życiem, co przemija, ale takim, które nie będzie miało końca. ** Postać: Don Quijote * Św. Piotrowi dobrze w Rzymie. ** Postać: Sancho Pansa ==T== * Ta głowa, panie Don Kichocie, została zrobiona i wytworzona przez jednego z najuczeńszych czarnoksiężników i zaklinaczy, jacy są na świecie. O ile wiem, był to Polak z pochodzenia, uczeń słynnego Escotilla. ** Postać: Antonio Moreno do Don Quijota * Tak chodzą prawa, jak chcą królowie. ** Postać: dona Rodriguez * Ta, którą tu nazywają Fortuną, jest wiecznie pijaną babą, postrzeloną, a nade wszystko ślepą, nie widzi przeto, co czyni, ani też wie, kogo obala, a kogo wynosi. ** Postać: Sancho Pansa * Teresa mówi (…) abym na palcach się z panem porachował, papier zostaje, słowa ulecą; kto się do czego bierze, niech sobie dobrze zastrzeże, więcej warte jedno masz niż dwa dasz. ** Postać: Sancho Pansa * To samo (…) zachodzi w komedii i życiu tego świata, gdzie jedni grają role cesarzy, inni papieży, w końcu wszystkie te role, jakie mogą występować w komedii; ale kiedy dobrniemy do kresu, to znaczy, kiedy skończy się życie, wszystkich śmierć pozbawi owych szat, które ich różniły i staną się równi sobie w grobie. ** Postać: Don Quijote * To strach niezawodnie (…) czyni ci lwa większym niż pół świata. ** Postać: Don Quijote * Tyleś wart, ile masz, tyle masz, ileś wart! Dwa tylko rody są na świecie, jak mówiła moja prababka, tych, co mają, i tych, co nie mają; ona zaś zawsze trzymała się tych, co mają. I dzisiaj, panie mój Dona Kichocie, raczej maca się puls mienia niż wiedzy; osioł okryty złotem lepiej wyglądać może niźli rumak objuczony. ** Postać: Sancho Pansa ==U== * Ubogi, dając dwa grosze chętnym sercem, dorównywa hojnością temu, który daje jałmużnę, bijąc w dzwony. ** Postać: Don Quijote * Ubóstwo może przysłonić szlachectwo, ale nie zaćmić go zupełnie. * Uważ Sancho (…) – że kiedy cnota najwyższego szczebla sięgnie, jest prześladowana. ** Postać: Don Quijote ==W== * Wiecie dobrze, jegomość, że mądrzejszy głupiec w swoim domu niźli mądry w cudzym. ** Postać: Sancho Pansa * Wielkie czyny czekają na ludzi wielkich. ** Postać: czarodziej Montesinos * Więcej warta dobra nadzieja niż liche posiadanie i dobra pretensja niż zła zapłata. ** Postać: Don Quijote * Więcej wart ten, któremu Bóg daje, niż ten, co rano wstaje. ** Postać: Sancho Pansa * Wolność, Sanczo, jest najcenniejszym darem użyczonym ludziom przez niebo; nie mogą się z nią równać skarby, jakie ziemia zamyka ani jakie morze kryje; dla wolności; jak dla czci, można i należy narażać życie; przeciwnie zaś, niewola jest największym złem, jakie może spotkać człowieka. ** Postać: Don Quijote * W początkach miłości rychłe rozczarowanie zwykło być najlepszym lekiem. ** Postać: Don Quijote * Wszelka przesada jest zła. ** Postać: Don Quijote * Wszyscy podlegamy śmierci, dziś jesteśmy, jutro nas nie ma. ** Postać: Sancho Pansa * Wszystkie wady, Sanczo, mają w sobie jakiś urok, jedynie zawiść przynosi tylko przykrości, urazy i wściekłość. ** Postać: Don Quijote * Wyjdzie na tych rządach jak król na swoich żupach; tym bardziej że dzięki licznym doświadczeniom wiemy, że nie potrzeba wielkiej zręczności ani wielkiej wiedzy, aby być gubernatorem, bo dziś są setki takich, którzy ledwie czytać umieją, a rządzą jak rarogi; najważniejsze jest, aby mieli dobre intencje i chęć dojścia do celu; nigdy nie zbraknie im kogoś, kto im poradzi i pokieruje nimi, jak mają postąpić, jak to bywa z wielkorządcami z możnych rodów. ** Postać: Don Quijote o Sancho Pansie * Wykształcenie jest gramatyką dobrego języka, kiedy mu wprawa towarzyszy. ** Postać: student * W zwłoce tkwi niebezpieczeństwo i kiedy ci dają jałówkę, biegaj po powróz i skuwkę. ** Postać: Sancho Pansa ==Z== * Zaiste lepszy wróbel w garści niż sęp w locie. ** Postać: Sancho Pansa * Zaiste uważam, panie bakałarzu, że kto chce układać historie i książki jakiegokolwiek rodzaju, musi mieć wielki rozum i dojrzały sąd. ** Postać: Don Quijote * Zapytano Juliusza Cezara, owego dzielnego cesarza rzymskiego, jaka jest najlepsza śmierć; odpowiedział, że niespodziewana, nagła i nieprzewidziana. ** Postać: Don Quijote * Zawsze, bracie, byłam za równością i nie mogę znieść wynoszenia się bez podstaw. ** Postać: Teresa Pansa * Zawsze słyszałem, iż więcej warta dobra nadzieja niż złe posiadanie. ** Postać: Sancho Pansa * Z Bożą pomocą kije dobrze grzmocą. ** Postać: Sancho Pansa * Zniewagi zwykły budzić gniew w najpokorniejszych sercach. ** Postać: narrator * Zważcie, Sancho (…) że godności zmieniają obyczaje i stać się może, że ujrzawszy się wielkorządcą, nie zechcecie znać rodzonej matki. ** Postać: Samson Carrasco * Zważ, Sanczo (…) iż wielka jest różnica między tym, co się czyni z miłości, a tym, co wdzięczność dyktuje. ** Postać: Don Quijote ==Ż== * Żarty i dowcip (…) nie są udziałem tępych umysłów. ** Postać: piękna Łowczyni – księżna * Żona prawowita nie jest towarem, który raz kupiony można oddać, wymienić lub odstąpić; małżeństwo to zdarzenie nieodwracalne, trwa tak długo jak życie: jest to pętla, którą gdy raz włożysz na szyję, w węzeł gordyjski się zamienia, ani go rozwiązać nie można, póki go nożyce śmierci nie przetną. ** Postać: Don Quijote [[Kategoria:Hiszpańskie powieści]] dxbhg086gypualvhd5ly3gi15ugk9p4 0 61400 645694 591227 2026-07-26T23:14:58Z Lukaes54 51649 645694 wikitext text/x-wiki [[Plik:Władysław Studnicki.jpg|mały|{{center|Władysław Studnicki}}]] '''[[w:Władysław Studnicki|Władysław Studnicki]]''' (1867–1953) – polski [[polityk]] i publicysta orientacji proniemieckiej. ==''Tragiczne manowce. Próby przeciwdziałania katastrofom narodowym 1939–1945''== * Od roku 1934 Niemcy starały się utrzymywać przyjazne stosunki z Polską. Hitler deklarował, że nie można zabronić dostępu do morza 30 milionowemu narodowi. Z racji naturalnego geograficznego położenia Niemcy oraz Polacy są sąsiadami i dlatego należy kształtować przyjazne stosunki między nimi. W roku 1936 każdy Niemiec powtarzał słowa Führera. Dzięki odprężeniu stosunków między naszymi krajami, Polska odniosła kilka sukcesów: podjęcie kontaktów dyplomatycznych z Litwą, Zaolzie, i, jako najważniejsza sprawa, wspólna granica z Węgrami. Gdyby wojna wybuchła w roku 1938, to Polska, zdecydowana na opór wobec wkraczających wojsk sowieckich, znalazłaby się w tym samym obozie co Niemcy. Polityce naszej jednak brakowało konsekwencji. * Pawiak to miniaturowe odzwierciedlenie władz okupacyjnych oraz polskiego podziemia. Na początku roku 1941 nadzorujący gestapowcy uzbrojeni w gumowe pałki, którymi walili bez sensu na prawo i lewo, wykazywali wielkie okrucieństwo. W końcu marca przyszedł nowy dyrektor więzienia. Na jego rozkaz dozorcy złożyli pały na stos i podpalili je. Po tej scenie powiedział: „Tego więcej na Pawiaku nie będzie!” Pięć miesięcy później jego samego nie było już na Pawiaku, a pały nadal rozdawały ciosy. Mimo to stosunki były jeszcze znośne, polscy dozorcy konspirujący z więźniami byli życzliwi. Towarzysze niedoli przyjęli mnie serdecznie; zanim otrzymałem paczki z domu, przyniesiono mi najróżniejsze „środki żywności”. Ludzie przychodzili do mnie rozmawiać, cały jeden wieczór spędziłem z profesorem Rybarskim; wtedy jeszcze nie wiedzieliśmy, że wkrótce zostanie wywieziony [do Auschwitz]. * >>Jeżeli Niemcy zostaną zwyciężeni przy kooperacji koalicji z Rosją sowiecką, musi ona być wynagrodzona, a może być wynagrodzoną tylko naszym kosztem<< [...] Co więc powinna w tej sytuacji zrobić Polska? Odpowiedź Studnickiego była prosta: natychmiast dojść do porozumienia z Niemcami.[...] Porozumienie to miałoby się oprzeć na zobowiązaniu do neutralności podczas ich ataku na Francję oraz wyrażeniu natychmiastowej zgody na powrót Gdańska do Rzeszy i budowę autostrady przez Korytarz. ** Opis: Cytat z memoriału Studnickiego rozesłanego 5 maja 1939 do członków rządu, wybitnych osobistości i generalicji II Rzeczypospolitej i następujący po nim komentarz [[Piotr Zychowicz|Piotra Zychowicza]]. ** Źródło: [[Piotr Zychowicz]]: Pakt [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentrop]]-[[Józef Beck|Beck]], Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2019, s. 327-328. ==Inne== * Wszelkie zwycięztwo Rosyi nad jej sąsiadami europejskimi — to klęska dla sprawy postępu w Rosyi i w Europie. Porażka zaś Rosyi na wschodzie czy na zachodzie — to wieki plus w społecznym rozwoju ludzkości. ** Źródło: "Przegląd Wszechpolski" nr. 10, 1900r. {{SORTUJ:Studnicki, Władysław}} [[Kategoria:Politycy okresu zaborów]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] c6d3tcyew0m9a3l40fonvkqksy350m2 645710 645694 2026-07-27T11:46:53Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645710 wikitext text/x-wiki [[Plik:Władysław Studnicki.jpg|mały|{{center|Władysław Studnicki}}]] '''[[w:Władysław Studnicki|Władysław Studnicki]]''' (1867–1953) – polski [[polityk]] i publicysta orientacji proniemieckiej. ==''Tragiczne manowce. Próby przeciwdziałania katastrofom narodowym 1939–1945''== * Od roku 1934 Niemcy starały się utrzymywać przyjazne stosunki z Polską. Hitler deklarował, że nie można zabronić dostępu do morza 30 milionowemu narodowi. Z racji naturalnego geograficznego położenia Niemcy oraz Polacy są sąsiadami i dlatego należy kształtować przyjazne stosunki między nimi. W roku 1936 każdy Niemiec powtarzał słowa Führera. Dzięki odprężeniu stosunków między naszymi krajami, Polska odniosła kilka sukcesów: podjęcie kontaktów dyplomatycznych z Litwą, Zaolzie, i, jako najważniejsza sprawa, wspólna granica z Węgrami. Gdyby wojna wybuchła w roku 1938, to Polska, zdecydowana na opór wobec wkraczających wojsk sowieckich, znalazłaby się w tym samym obozie co Niemcy. Polityce naszej jednak brakowało konsekwencji. * Pawiak to miniaturowe odzwierciedlenie władz okupacyjnych oraz polskiego podziemia. Na początku roku 1941 nadzorujący gestapowcy uzbrojeni w gumowe pałki, którymi walili bez sensu na prawo i lewo, wykazywali wielkie okrucieństwo. W końcu marca przyszedł nowy dyrektor więzienia. Na jego rozkaz dozorcy złożyli pały na stos i podpalili je. Po tej scenie powiedział: „Tego więcej na Pawiaku nie będzie!” Pięć miesięcy później jego samego nie było już na Pawiaku, a pały nadal rozdawały ciosy. Mimo to stosunki były jeszcze znośne, polscy dozorcy konspirujący z więźniami byli życzliwi. Towarzysze niedoli przyjęli mnie serdecznie; zanim otrzymałem paczki z domu, przyniesiono mi najróżniejsze „środki żywności”. Ludzie przychodzili do mnie rozmawiać, cały jeden wieczór spędziłem z profesorem Rybarskim; wtedy jeszcze nie wiedzieliśmy, że wkrótce zostanie wywieziony [do Auschwitz]. * >>Jeżeli Niemcy zostaną zwyciężeni przy kooperacji koalicji z Rosją sowiecką, musi ona być wynagrodzona, a może być wynagrodzoną tylko naszym kosztem<< [...] Co więc powinna w tej sytuacji zrobić Polska? Odpowiedź Studnickiego była prosta: natychmiast dojść do porozumienia z Niemcami. (...) Porozumienie to miałoby się oprzeć na zobowiązaniu do neutralności podczas ich ataku na Francję oraz wyrażeniu natychmiastowej zgody na powrót Gdańska do Rzeszy i budowę autostrady przez Korytarz. ** Opis: Cytat z memoriału Studnickiego rozesłanego 5 maja 1939 do członków rządu, wybitnych osobistości i generalicji II Rzeczypospolitej i następujący po nim komentarz [[Piotr Zychowicz|Piotra Zychowicza]]. ** Źródło: [[Piotr Zychowicz]]: Pakt [[Joachim von Ribbentrop|Ribbentrop]]-[[Józef Beck|Beck]], Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2019, s. 327–328. ==Inne== * Wszelkie zwycięztwo Rosyi nad jej sąsiadami europejskimi – to klęska dla sprawy postępu w Rosyi i w Europie. Porażka zaś Rosyi na wschodzie czy na zachodzie – to wieki plus w społecznym rozwoju ludzkości. ** Źródło: „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1900. {{SORTUJ:Studnicki, Władysław}} [[Kategoria:Politycy okresu zaborów]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] 1qo9h3rgkjvpvhvf93z5xbvfg34wseu 0 63343 645642 573029 2026-07-26T14:09:49Z Nazwa1234 53893 /* */ 645642 wikitext text/x-wiki [[Plik:Dziennik Marii.JPG|mały|{{center|Dzienniczek}}]] '''[[w:Dziennik (literatura)|Dziennik]]''', '''dzienniczek''', '''diariusz''' – gatunek autobiograficzny w postaci bieżących notatek o charakterze osobistym, sporządzanych codziennie dla potrzeb własnych lub jako element twórczości literackiej. * Dawniej pisanie dzienniczka było monopolem panienek i kończyło się raz na zawsze z wyjściem za mąż. Dzienniczek szedł wtedy na podpałkę do pieca (jeśli był naprawdę intymny) albo po stronie verso na gospodarskie rachunki (gdy pisano go z myślą o czytelnikach). Dziś młode osoby zarzuciły ten staroświecki obyczaj, przecież dzienniczki szczere byłyby (jak twierdzą pesymiści) zbyt drastyczne lub (jak sądzą optymiści) zbyt nudne. ** Autor: [[Władysław Kopaliński]], ''Mój przyjaciel Idzi'', Muza, Warszawa 2004, ISBN 83-7319-473-8, rozdz. ''Dzienniczek'', s. 41. * Dziennik prowadzi się po to, aby opisywać wady innych – nigdy własne. ** Autor: [[Agatha Christie]], ''Mężczyzna w brązowym garniturze'', Warszawa 1998, s. 96. * Piszę ten dziennik z niechęcią. Jego nieszczera szczerość męczy mnie. Dla kogo piszę? Jeśli dla siebie, dlaczego to idzie do druku? A jeśli dla czytelnika, dlaczego udaję że rozmawiam ze sobą? Mówisz do siebie tak, żeby cię inni słyszeli? ** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik]]'' * Żegnaj więc chwilowo, dzienniczku mój, wierny psie mej duszy – ale nie wyj – pan twój wprawdzie wydala się, ale powróci. ** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik]]'' '''Zobacz też:''' {{Wikisłownik|dziennik}} * [[dziennik|dziennik (strona ujednoznaczniająca)]] * [[pamiętnik]] [[Kategoria:Gatunki literackie]] [[Kategoria:Utwory biograficzne]] misuurqoqkvn5ml5mzgc6owhca28e3x 4 66560 645635 645449 2026-07-26T12:59:46Z Alexis Jazz 37736 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 645635 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} Poniższe dane są kopią z pamięci podręcznej. Ostatnia aktualizacja odbyła się o 2026-07-25T18:29:42Z. W pamięci podręcznej {{PLURAL:5000|znajduje|znajdują|znajduje}} się maksymalnie {{PLURAL:5000|jeden wynik|5000 wyniki|5000 wyników}}. {| class="sortable wikitable" ! Gadżet !! data-sort-type="number" | Liczba użytkowników !! data-sort-type="number" | Użytkownicy aktywni |- |HotCat || 61 || 4 |- |Navigation popups || 88 || 1 |- |QuickEdit || 25 || 2 |- |autoformat || 82 || 6 |- |colored-new-in-rc || 77 || 3 |- |colored-nicknames || 104 || 5 |- |delete || 22 || 2 |- |disable-animations || 10 || 0 |- |dynamic-ips || 69 || 5 |- |edithysteria || 48 || 4 |- |hide-rollback || 1 || 1 |- |hideSidebar || 48 || 1 |- |insert-category || 46 || 6 |- |insert-image || 32 || 2 |- |iw-links || 39 || 4 |- |quickeditcounter || 93 || 5 |- |replylinks || 67 || 1 |- |save-preview-buttons || 31 || 2 |- |searchbox || 79 || 1 |- |sk || 59 || 6 |- |wikEd || 49 || 0 |} * [[Specjalna:Użycie gadżetów]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: HotCat,61,4 Navigation popups,88,1 QuickEdit,25,2 autoformat,82,6 colored-new-in-rc,77,3 colored-nicknames,104,5 delete,22,2 disable-animations,10,0 dynamic-ips,69,5 edithysteria,48,4 hide-rollback,1,1 hideSidebar,48,1 insert-category,46,6 insert-image,32,2 iw-links,39,4 quickeditcounter,93,5 replylinks,67,1 save-preview-buttons,31,2 searchbox,79,1 sk,59,6 wikEd,49,0 --> 2wjqenfh8v355j4uyb44rvmf3fhk0sg 4 69327 645633 636018 2026-07-26T12:05:23Z Swam pl 41038 przeniesienie z [[Wikicytaty:Strony do usunięcia/Archiwum 2026]] (rok zgłoszenia strony do usunięcia) vide [[Dyskusja_Wikicytatów:Strony_do_usunięcia#Archiwizowanie_dyskusji]] 645633 wikitext text/x-wiki ===[[:Kategoria:Zwierzęta egzotyczne]]=== * Mam wątpliwości czy istnienie takiej kategorii ma sens. Na przykład taka koala może być dla nas jako mieszkańców Polski zwierzęciem egzotycznym, ale czy będzie ona np. dla mieszkańców Australii? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:48, 11 sty 2025 (CET) *:Przyznałem się kiedyś, że kategoryzowanie w ogóle mnie nie interesuje. Skoro jednak pada pytanie, to odpowiem, że dobrze bazować na pracy wykonanej w wikipedii. W pl wiki takiej kategorii nie ma. W mojej ocenie można usunąć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:03, 12 sty 2025 (CET) : {{zostawić}}, po co utrudniać ludziom docieranie do interesujących ich treści? Ta kategoria istnieje już 15 lat, kto wie, czy nie jest linkowana gdzieś z zewnątrz. A co to jest zwierzę egzotyczne, to każdy intuicyjnie rozumie (koń jaki jest). [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 20:08, 21 sty 2025 (CET) :: ''Ta kategoria istnieje już 15 lat, kto wie, czy nie jest linkowana gdzieś z zewnątrz.'': ::a) Idąc takim tokiem myślenia nie moglibyśmy usuwać żadnych stron, bo nie wiemy czy są linkowane z zewnątrz. ::b) Wcześniej też już były usuwane stare strony (np. [[Van Sowerwine]] - strona utworzona w 2012, skasowana w 2024, lub [[Issa Hayatou]] - utworzona w 2012, skasowana w 2025). ::--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:40, 21 sty 2025 (CET) ::: Ale to kategoria, więc nie treść, ale droga dotarcia do treści. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:00, 21 sty 2025 (CET) ::::Fakt, ale i tak myślę, że dyskutując o usunięciu strony (nieważne czy artykułu z cytatami czy kategorii) nie powinniśmy brać pod uwagę daty jej utworzenia, tylko zasadności jej istnienia na Wikicytatach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:17, 22 sty 2025 (CET) Nie ma konsensusu. Od ponad roku nic się w temacie nie dzieje, a można uznać go za drobnej wagi. Wniosek zostanie przesunięty do archiwum bez żadnej akcji. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:45, 8 mar 2026 (CET) ===[[Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”]]=== * To nie jest cytat. Autorka nie jest znaną osobą. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:39, 2 sty 2025 (CET) : {{usunąć}}, zgoda: to nie jest cytat. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 20:07, 21 sty 2025 (CET) ===[[David Matamoros Batson]]=== * Jedyna wypowiedź na tematy bieżące. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:23, 20 lut 2025 (CET) :: {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) ===[[Brian Lenihan młodszy]]=== * Jedyna wypowiedź pozbawiona unikalności. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:29, 28 lut 2025 (CET) :: Nie to, żebym miał jakąś większą ochotę bronić tego hasła, ale generalnie unikalność cytatu to może być bardzo subiektywne kryterium. Liczy się też kto, gdzie i kiedy dane słowa wypowiada, a także w jakim kontekście. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) :::Pełna racja. Tak powszechnie powtarzane słowa jak "dobry wieczór" są cytatem w przypadku papieża Franciszka. Z artykułu, z którego przytoczono słowa Lenihana nie wynika, żeby jego słowa miały jakikolwiek charakter unikalności. Nie odnalazłem dowodu na to, że ktokolwiek to cytuje. Proszę cię podejmij decyzję czy jesteś za zachowaniem hasła w takiej formie czy nie. Z góry dzięki. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:51, 23 kwi 2025 (CEST) : {{usunąć}} / Wypowiedź nieoryginalna, nieciekawa, co z niej wynika? [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 00:22, 15 maj 2025 (CEST) ===[[Pius Knüsel]]=== * Osoba zupełnie nieznana. Nie ma artykułu w żadnym innym projekcie wiki. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 15:44, 16 mar 2025 (CET) :: {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) :: {{zostawić}}. Nie znam kontekstu, ale cytat intrygujący, zachęcający do poznania tego kontekstu. A sam autor, zdaje się, jest osobą poważaną i wpływową w życiu kulturalnym Szwajcarii. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 17:57, 6 cze 2025 (CEST) ===[[Robert Kowalczyk]]=== * Osoba uznana w wikipedii za nieencyklopedyczną. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 02:21, 22 mar 2025 (CET) ===[[Wesoly (youtuber)]]=== * Wikipedia nic o nie mówi. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:14, 12 kwi 2025 (CEST) :: Osoba nieencyklopedyczna. {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) :: {{usunąć}} / [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 00:20, 15 maj 2025 (CEST) ===[[Half-Life 2]]=== * W haśle od 3 lat wisi szablon {{s|Dopracować}} informujący o błędnych cytatach. Jeśli nikt nie podejmie się poprawy to proponuję usunąć hasło, żeby przypadkiem nie rozpowszechniać nieprawdziwych cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 15:41, 6 cze 2025 (CEST) *{{usunąć}} Jestem za jakością. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 15:45, 6 cze 2025 (CEST) * {{usunąć}} / Po pierwsze z powyższych powodów, po drugie: treść nieciekawa, niewarta utrwalenia. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 17:32, 6 cze 2025 (CEST) : {{Usunąć}} Nie mam nic do dodania. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:36, 24 cze 2025 (CEST) :: '''Usunięto.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:20, 13 lip 2025 (CEST) ===[[Honoré Traoré]]=== * Jedyna wypowiedź to wypowiedź na tematy bieżące z drugiego końca świata. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:54, 17 cze 2025 (CEST) * {{usunąć}} – jw. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:33, 17 cze 2025 (CEST) : {{Usunąć}} Ten cytat może by się bronił, gdyby stanowił część większego artykułu naświetlającego politykę w Burkina Faso, a tak, jego obecność na Wikicytatach nie ma sensu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:36, 24 cze 2025 (CEST) :: '''Usunięto.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:20, 13 lip 2025 (CEST) ===[[Ilona Kula]]=== * Mam wątpliwości co spełnienia pierwszego punktu ze strony [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] (''Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, (…)''): po wpisaniu w Google imienia i nazwiska bohaterki hasła nie udało mi się znaleźć osoby pasującej do opisu w haśle, podobnie w przypadku źródeł cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:30, 1 lip 2025 (CEST) *:[https://sbc.org.pl/Content/132548/NoweZaglebie_2010_R000_001_(7).pdf] s. 30 na dole. Dostałem wcześniej info, że rzekomo ktoś, kto się tak nazywa i urodził się w tym samym roku, oczekuje usunięcia hasła, jako zmyślonego. Ilona Kula poetka istnieje i tworzy. Nie jest to osoba powszechnie znana, ale widzę większy sens takiego artykułu niż artykułu o osobie znanej, w którym są cytaty typu: "chciałbym, aby rządził naszym krajem dobry rząd", "aktorką zostałam przez przypadek", "chciałabym wydać dobrą płytę", "lubię jeść", "interesuje się wszystkim". Nie wymyśliłem tych przykładów. Czy wikicytaty zostały stworzone z myślą o fragmentach wierszy Ilony Kuli? Pewnie nie, ale jestem w stanie uznać, że z racji tego, że jest poetką nie jest przeciętna. Tym razem jestem {{przeciw}} PS. jeśli chodzi o źródła cytatów, to Alessia przytaczała z różnych czasopism literackich. Jestem na 110% pewien, że tych wierszy nie wymyśliła. Dotrzemy do źródeł jak w internecie już będzie naprawdę wszystko. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:33, 1 lip 2025 (CEST) :::Co do fragmentu, że ktoś oczekuje usunięcia hasła jako zmyślonego to może wspomnę też, że [[Specjalna:Diff/611457|w tej edycji]] (będącej zresztą usunięciem całej treści hasła) pojawiło się oskarżenie jakoby informacje w haśle nie były prawdziwe (opis zmian to ''Usunęłam kłamstwa''). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 02:05, 1 lip 2025 (CEST) : {{Zostawić}}. Nie można do poetów przykładać takich samych kryteriów rozpoznawalności, jak do polityków czy naukowców. Hans Magnus Enzensberger stwierdził kiedyś, że w każdym kraju jest ledwie jakieś 3600 osób, które czytają wiersze, czyli niewiele więcej niż tych, które je piszą i publikują (bo rację miał [[Nemezjanus]]). Dzięki Alessii, ci drudzy chyba w komplecie mają swoje hasła na Wikicytatach i ja nie mam nic przeciwko temu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 23:18, 1 lip 2025 (CEST) ===[[Warcraft III: Reign of Chaos]]=== * Myślę, że opis w szablonie {{s|Dopracować}} jest wystarczającym powodem do usunięcia: ''Przejrzeć pod kątem poprawności, dużo błędów. Posortować. Usunąć niezrozumiałe bez kontekstu.''. Jeśli nikt nie podejmie się poprawy to proponowałbym usunąć hasło, bo w takiej formie chyba nie powinno być w przestrzeni głównej. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:11, 23 lip 2025 (CEST) * przez dekadę nikt nie zrobił z tym porządku. Można {{usunąć}} Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:18, 22 sie 2025 (CEST) * {{usunąć}} // [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:48, 24 sie 2025 (CEST) ===[[:Kategoria:Dziennikarki]], [[:Kategoria:Historyczki]], [[:Kategoria:Prozaiczki]], [[:Kategoria:Tekściarki według narodowości]], [[:Kategoria:Tłumaczki]], [[:Kategoria:Wokalistki]]=== * Ze względu na to, że dyskusja w Barze zamarła, zgłaszam tutaj te sześć kategorii, których istnienie uważam za zbędne na Wikicytatach. Swoją argumentację przedstawiłem już w [[Wikicytaty:Bar#Żeńska_kategoryzacja|Barze]], więc nie będę się powtarzał. Napiszę tylko, że tak duże uszczegółowienie kategoryzacji w małym projekcie zaczyna utrudniać, a nie ułatwiać znalezienie szukanych artykułów. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:06, 17 sie 2025 (CEST) * {{usunąć}} polegam na opinii doświadczonego w kategoryzowaniu użytkownika Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:16, 22 sie 2025 (CEST) ===[[Leon Górski]]=== * Poddaje hasło waszej ocenie. To ktoś, kto przedstawia się jako ekspert branży hazardowej. Moim zdaniem jest to forma promocji. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:34, 27 wrz 2025 (CEST) :: Na to wygląda. W dodatku brak źródeł pod cytatami. {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:27, 30 wrz 2025 (CEST) ===[[Leszek Mozdzierz-Monico]]=== * Autor niepublikowany. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:45, 23 kwi 2025 (CEST) *:Kilka z moich aforyzmów (i fraszek) było trzykrotnie wyróżnionych na Ogólnopolskim Konkursie na Aforyzm i Fraszkę im Eugeniusza Szulborskiego "Satyrbia" i wydrukowanych w publikacjach pokonkursowych w 2016, 2018 i 2019 roku przez Nauczycielski Klub Literacki w Białymstoku. Nie jestem jeszcze pewien jak to powinienem udokumentować, ale spróbuję to zrobić. Proszę o wstrzymanie się z usunięciem mojej strony. [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 00:27, 24 kwi 2025 (CEST) *::Proszę też sprawdzić pierwszy cytat pod kategorią "Wóz", który był zamieszczony w "Krzyżówki z przymrużeniem oka", red. nacz. Marcin Polak, Częstochowa 2020, nr 10 (111), s. 8. [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 01:25, 24 kwi 2025 (CEST) *:Dodatek do moich poprzednich odpowiedzi: *:Dodałem już nazwę żródła. Czy powinienem jeszcze zamieścić poniższy link, który zawiera wersję online? *:https://migielicz.pl/utwory-wyroznione-drukiem-w-xix-konkursie-na-aforyzm-i-fraszke-%E2%80%9Csatyrbia-2018%E2%80%B3-im-eugeniusza-szulborskiego-iii-czesc/ [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 03:56, 8 maj 2025 (CEST) *:Chciałbym jeszcze dodać, że oprócz aforyzmów i fraszek wydrukowanych w poprzednio wspomnianych publikacjach (do których zamieściłem na stronie linki), mam w dorobku wiele zagadek słownych w formie kalamburów, homonimów, anagramów, itp. Ponad 30 z nich zostało wydrukowanych w miesięczniku “Szaradzista” od stycznia 2019 do września 2020 oraz w czasopiśmie “Krzyżówki z przymróżeniem oka” z października 2020. *:Czy mógłbym uprzejmie poprosić Państwa o usunięcie mojej strony z Waszej “czarnej listy”? *:Z uszanowaniem, *:Leszek [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 03:58, 8 maj 2025 (CEST) : {{usunąć}} – doceniam udokumentowanie publikacji, jednak Wikicytaty nie służą do autopromocji. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 15:19, 23 cze 2025 (CEST) : {{Usunąć}}. Zgadzam się z Tsca. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:36, 24 cze 2025 (CEST) * Zgłosiłem to hasło w związku z faktem, że autor nie był nigdzie publikowany. Mój argument został obalony, przynajmniej w części. To nie jedyny problem z hasłem, bo zgadzam się, że nosi ono cechy autopromocji. Sam autor tego nie ukrywa. Cytowalność tych aforyzmów jest bardzo mała, ale skoro ktoś zrobił wybór i wydrukował to jakaś jest. To hasło przypomina mi trochę [[Leszek Wierzchowski]], które jakoś zaakceptowaliśmy i tylko pilnujemy, żeby się nie rozlało po całym projekcie. Aforyści to ludzie, którzy często nie są osobami publicznymi. Wikipedia nie spieszy się do tworzenia o nich artykułów, ale ich twórczość żyje. Dla przykładu nie zauważyliśmy, że jeden z aforystów [[Sławian Trocki]], który akurat jest cytowany w różnych zbiorach cytatów, zmarł 24 lata temu. Widzę jakieś szanse dla wnioskowanego do usunięcia hasła. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 12:58, 25 cze 2025 (CEST) : W związku z głosami za usunięciem trzeba je będzie usunąć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:31, 27 wrz 2025 (CEST) ===[[João Bosco Barbosa de Sousa]]=== * Jedyna wypowiedź bez jakiejkolwiek unikalności - "zapraszam na imprezę". Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 19:30, 31 paź 2025 (CET) ** {{usunąć}} [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 19:53, 22 lis 2025 (CET) ===[[Ron Bass]]=== Osoba nieznana. Powiązana z niewłaściwym elementem wikidanych. Organizacja, którą rzekomo założył, ma hasło jedynie w angielskiej wikipedii (kilka zdań opisu). Hasło w en wiki wskazuje inną osobę jako założyciela. Źródło, z którego pochodzą wypowiedzi jest niedostępne. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:31, 8 lis 2025 (CET) : W sieci można znaleźć potwierdzenie, że ta osoba istnieje, że faktycznie założyła tę organizację (w Wikipedii opisana jest organizacja ''United American Patriots'', tu jednak chodzi o ''United Patriots of America''), i że zajmuje się tymi tematami (organizacja opisywana jest jako anty-imigrancka, są zarzuty o rasizm). Można argumentować, że te cytaty są świadectwem istnienia postaw przeciw zasadzie ''Ius soli'' w USA. Do źródła pierwszego cytatu można dotrzeć: https://archive.p h/H8l1p/(image archiwum, ściągnąć zip), choć oczywiście jest to źródło pośrednie, bo już przefiltrowane przez dziennikarza, który cytuje tego działacza. Źródeł pozostałych cytatów nie znalazłem. Jeśli hasło miałoby pozostać (ja zachowuję neutralność), można zostawić pierwszy cytat, a drugi i trzeci usunąć (zresztą nie wnoszą nic nowego po pierwszym, może poza notką wyjaśniającą kontekst). [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 01:34, 23 lis 2025 (CET) : W takim razie proponuję pozostawienie z ewentualnym przeredagowaniem. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:27, 8 kwi 2026 (CEST) :: Po wprowadzeniu ww. poprawek hasło pozostawiono. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:42, 26 lip 2026 (CEST) ===[[Radio Erewań]]=== * Fajne, fajne, ale dowcipy (tak jak i anegdoty) to nie są cytaty. Nie mogą mieć źródła pierwotnego. Nie można przyjąć założenia, że z dowcipu nie da się cytować, ale można przyjąć wzruszalne założenie, że dowcipy czy o Masztalskim, czy o Jasiu, czy o babie u lekarza, to nie jest przedmiot zainteresowania wikicytatów. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 14:40, 5 gru 2025 (CET) *:jest to skandal, że w ogóle taka dyskusja o usunięciu CYTATÓW się pojawiła. Protestuję i nakłaniam do usunięcia konta wikipedysty. [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12548-47|&#126;2026-12548-47]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12548-47|dyskusja]]) 22:25, 25 lut 2026 (CET) *:z całą stanowczością zgadzam się z przedmówcą. Wikipedysta Zero swoją nepotyczną decyzją chce usunąć wikipedyjny klejnot koronny, jakim jest zbiór cytatów radia Erewań. Uratujmy bezcenne źródło od zapomnienia! Mam nadzieję, że ten komentarz pomoże nagłośnić sprawę i przyjdą tu bardziej doświadczeni Wikipedyści, skłonni ostudzić totalitarne zapędy przeciwników wolnego dostępu do informacji. WYRWIJ MUROM ZĘBY KRAT, jak mówił bard Solidarności. [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12548-47|&#126;2026-12548-47]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12548-47|dyskusja]]) 22:49, 25 lut 2026 (CET) *:Dzień dobry szanownemu Państwu. Szukając materiałów źródłowych do mojej wysokiej jakości pracy habilitacyjnej wszedłem na moją osobistą skarbnicę wiedzy - stronę z cytatami Radia Erewań na Wikipedii. Z trwogą zauważyłem, że strona oflagowana jest jako "do usunięcia". To absurd! Przygotowałem listę argumentów w obronie dobrego imienia strony z cytatami: *:1. Forma cytatu a gatunek humorystyczny *:Dowcip może być cytatem. Cytat to utrwalona wypowiedź funkcjonująca w obiegu kulturowym — nie ma znaczenia, czy jest to zdanie z powieści, wypowiedź polityka, czy formuła żartu. W przypadku „Radia Erewań” mamy do czynienia z rozpoznawalną, powtarzalną formą dialogową („Pytanie do Radia Erewań… Odpowiedź…”), która stanowi samodzielny byt językowy i kulturowy. *:2. Źródła wtórne istnieją *:Twierdzenie, że dowcipy „nie mogą mieć źródła pierwotnego”, nie jest wystarczającą przesłanką do usunięcia. Wiele elementów folkloru i humoru funkcjonuje w obiegu ustnym, ale zostało wielokrotnie opisanych w literaturze, prasie, opracowaniach naukowych oraz publikacjach popularnonaukowych. „Radio Erewań” jest przedmiotem badań nad humorem politycznym w krajach bloku wschodniego i ma udokumentowane występowanie w źródłach wtórnych. *:3. Znaczenie kulturowe i historyczne *:Żarty o Radiu Erewań są elementem dziedzictwa kulturowego epoki PRL i szerzej — humoru politycznego ZSRR i państw satelickich. Stanowią świadectwo społecznych mechanizmów radzenia sobie z cenzurą, propagandą i absurdem systemu. Ich obecność w Wikiquote ma wartość dokumentacyjną, podobnie jak cytaty z satyry, kabaretu czy anonimowych powiedzeń ludowych. *:4. Spójność z zakresem projektu *:Wikiquote zawiera liczne kategorie wypowiedzi anonimowych, przysłów, aforyzmów, powiedzeń czy żartów sytuacyjnych. Wykluczenie „Radia Erewań” tylko dlatego, że jest dowcipem, byłoby niespójne z dotychczasową praktyką projektu. Kryterium powinno być znaczenie kulturowe i możliwość weryfikacji w źródłach, a nie gatunek. *:5. Rozpoznawalność i cytowalność *:Wiele formuł „Radia Erewań” funkcjonuje jako mem kulturowy i jest cytowanych w publicystyce, komentarzach politycznych czy analizach społecznych („W zasadzie tak, ale…”). To klasyczny przykład materiału, który Wikiquote powinno dokumentować. *:Czy Wikipedia naprawdę chce stać tam, gdzie stało Zomo? [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12653-41|&#126;2026-12653-41]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12653-41|dyskusja]]) 08:59, 26 lut 2026 (CET) *:Protest song w obronie Radia Erewań: https://audio.com/radioerewan/audio/komisja-do-spraw-smiechu [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12653-41|&#126;2026-12653-41]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12653-41|dyskusja]]) 09:30, 26 lut 2026 (CET) :::Kwestia tego, czy ten artykuł pozostanie na Wikicytatach, czy zostanie usunięty, ni ziębi mnie, ni grzeje. Nie rozumiem, skąd nagle ta hucpa na temat zbioru zramociałych dowcipów sprzed 40 lat. Oskarżenia użytkownika Zero o jakąś próbę politycznej cenzury odbieram jako kompletnie absurdalne. Te dowcipy są w sieci powszechnie dostępne. Nie mniej, każdy kto śledzi dyskusje na Wikicytatach, wie, że różnimy się z Zero odnośnie tego, co jest cytatem, a co nim nie jest. Nie podoba mi się bardzo wąska definicja cytatu preferowana przez Zero. Dla mnie m.in. dowcip i anegdota jak najbardziej mogą stanowić cytat, jednak na tyle specyficzny, że też wolałbym, żeby nie rozlewał się po projekcie. Skoro już w wyniku tego dziwnego zamieszania w artykule zamieszczono źródło, to skłaniałbym się do pozostawienia tego artykułu, ale jeśli pojawią się jakieś nowe uargumentowane głosy za jego usunięciem, to nie zamierzam się upierać. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 20:46, 26 lut 2026 (CET) : Nie chcę odnosić się do argumentacji zamieszczonej przez anonimowego użytkownika, a wygenerowanej przez SI. Czuję potrzebę podkreślenia tego, co napisałem we wniosku. Przedstawione przeze mnie założenie jest wzruszalne - można je obalić w konkretnych przypadkach. Zgadzam się, że "Przychodzi baba do lekarza..." czy "Pytanie do Radia Erewań..." to są cytaty, bo są powtarzane, rozpoznawalne itd. Nie jesteśmy jednak zbiorem dowcipów. Sytuacja z anegdotami jest podobna, natomiast często w anegdocie pojawia się cytat. Jest to cytat małej wiarygodności, przypisywany, nie do zweryfikowania. I do znudzenia będę powtarzał, żeby być dobrze zrozumianym. To nie o definicję cytatów się spieram. To jest jasne, że jeśli Najważniejszy Człowiek Świata powie "Na śniadanie zjadłem jajka", a ja to powtórzę i podam autora, to będzie to cytat. Nie będzie to jednak cytat do umieszczenia w zbiorze cytatów jakim są Wikicytaty. Więc spieramy się o próg istotności cytatu. I będę wszystkim wdzięczny jeśli będą mieli na uwadze, że moje działanie chroni jakość projektu przed tym co może się wydarzyć w przyszłości (i zdarzało się w przeszłości). Przeczytałem połowę polskich wikicytatów. Widzę przynajmniej trzy słabości projektu: 1. brak źródeł 2. treści, które omijają wymogi wikipedii 3. wypowiedzi o niskiej istotności. Radio Erewań może zostać, ale dobrze jakby ograniczało się do wybranych najpopularniejszych treści i nie rozlewało się po projekcie. Są hasła na specjalnych zasadach jak Leszek Wierzchowski czy Antynatalizm. Może do nich dołączyć Radio Erewań, ale każde hasło nie może być na specjalnych zasadach. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:58, 27 lut 2026 (CET) ::Chyba więc wszyscy jesteśmy zgodni - radio zostaje. [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-15125-42|&#126;2026-15125-42]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-15125-42|dyskusja]]) 15:37, 9 mar 2026 (CET) ::@[[Użytkownik:Zero|Zero]] te konta tymczasowe to ewidentny trolling uprawiany przez tę samą osobę. Wszystkie powinny zostać zablokowane. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:22, 9 mar 2026 (CET) :::W żaden sposób nie działają na mnie negatywnie. Nie widzę więc żadnych szkód. Jeśli Radio zostanie to ze względu na głosy uprawnionych użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 21:46, 9 mar 2026 (CET) {{SORTUJ:Strony_do_usunięcia/Archiwum 2025}} [[Kategoria:Archiwum Wikicytatów]] fglbky4yipffl9y1uhve8zb6ka6vbcx 645636 645633 2026-07-26T13:11:24Z Swam pl 41038 sortowanie chronologiczne wg zgłoszenia do usunięcia, dodanie szablonu archiwum 645636 wikitext text/x-wiki {{archiwum}} ===[[Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice”]]=== * To nie jest cytat. Autorka nie jest znaną osobą. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:39, 2 sty 2025 (CET) : {{usunąć}}, zgoda: to nie jest cytat. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 20:07, 21 sty 2025 (CET) ===[[:Kategoria:Zwierzęta egzotyczne]]=== * Mam wątpliwości czy istnienie takiej kategorii ma sens. Na przykład taka koala może być dla nas jako mieszkańców Polski zwierzęciem egzotycznym, ale czy będzie ona np. dla mieszkańców Australii? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:48, 11 sty 2025 (CET) *:Przyznałem się kiedyś, że kategoryzowanie w ogóle mnie nie interesuje. Skoro jednak pada pytanie, to odpowiem, że dobrze bazować na pracy wykonanej w wikipedii. W pl wiki takiej kategorii nie ma. W mojej ocenie można usunąć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:03, 12 sty 2025 (CET) : {{zostawić}}, po co utrudniać ludziom docieranie do interesujących ich treści? Ta kategoria istnieje już 15 lat, kto wie, czy nie jest linkowana gdzieś z zewnątrz. A co to jest zwierzę egzotyczne, to każdy intuicyjnie rozumie (koń jaki jest). [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 20:08, 21 sty 2025 (CET) :: ''Ta kategoria istnieje już 15 lat, kto wie, czy nie jest linkowana gdzieś z zewnątrz.'': ::a) Idąc takim tokiem myślenia nie moglibyśmy usuwać żadnych stron, bo nie wiemy czy są linkowane z zewnątrz. ::b) Wcześniej też już były usuwane stare strony (np. [[Van Sowerwine]] - strona utworzona w 2012, skasowana w 2024, lub [[Issa Hayatou]] - utworzona w 2012, skasowana w 2025). ::--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:40, 21 sty 2025 (CET) ::: Ale to kategoria, więc nie treść, ale droga dotarcia do treści. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:00, 21 sty 2025 (CET) ::::Fakt, ale i tak myślę, że dyskutując o usunięciu strony (nieważne czy artykułu z cytatami czy kategorii) nie powinniśmy brać pod uwagę daty jej utworzenia, tylko zasadności jej istnienia na Wikicytatach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:17, 22 sty 2025 (CET) Nie ma konsensusu. Od ponad roku nic się w temacie nie dzieje, a można uznać go za drobnej wagi. Wniosek zostanie przesunięty do archiwum bez żadnej akcji. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:45, 8 mar 2026 (CET) ===[[David Matamoros Batson]]=== * Jedyna wypowiedź na tematy bieżące. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:23, 20 lut 2025 (CET) :: {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) ===[[Brian Lenihan młodszy]]=== * Jedyna wypowiedź pozbawiona unikalności. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:29, 28 lut 2025 (CET) :: Nie to, żebym miał jakąś większą ochotę bronić tego hasła, ale generalnie unikalność cytatu to może być bardzo subiektywne kryterium. Liczy się też kto, gdzie i kiedy dane słowa wypowiada, a także w jakim kontekście. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) :::Pełna racja. Tak powszechnie powtarzane słowa jak "dobry wieczór" są cytatem w przypadku papieża Franciszka. Z artykułu, z którego przytoczono słowa Lenihana nie wynika, żeby jego słowa miały jakikolwiek charakter unikalności. Nie odnalazłem dowodu na to, że ktokolwiek to cytuje. Proszę cię podejmij decyzję czy jesteś za zachowaniem hasła w takiej formie czy nie. Z góry dzięki. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:51, 23 kwi 2025 (CEST) : {{usunąć}} / Wypowiedź nieoryginalna, nieciekawa, co z niej wynika? [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 00:22, 15 maj 2025 (CEST) ===[[Pius Knüsel]]=== * Osoba zupełnie nieznana. Nie ma artykułu w żadnym innym projekcie wiki. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 15:44, 16 mar 2025 (CET) :: {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) :: {{zostawić}}. Nie znam kontekstu, ale cytat intrygujący, zachęcający do poznania tego kontekstu. A sam autor, zdaje się, jest osobą poważaną i wpływową w życiu kulturalnym Szwajcarii. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 17:57, 6 cze 2025 (CEST) ===[[Robert Kowalczyk]]=== * Osoba uznana w wikipedii za nieencyklopedyczną. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 02:21, 22 mar 2025 (CET) ===[[Wesoly (youtuber)]]=== * Wikipedia nic o nie mówi. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:14, 12 kwi 2025 (CEST) :: Osoba nieencyklopedyczna. {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:14, 13 kwi 2025 (CEST) :: {{usunąć}} / [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 00:20, 15 maj 2025 (CEST) ===[[Leszek Mozdzierz-Monico]]=== * Autor niepublikowany. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:45, 23 kwi 2025 (CEST) *:Kilka z moich aforyzmów (i fraszek) było trzykrotnie wyróżnionych na Ogólnopolskim Konkursie na Aforyzm i Fraszkę im Eugeniusza Szulborskiego "Satyrbia" i wydrukowanych w publikacjach pokonkursowych w 2016, 2018 i 2019 roku przez Nauczycielski Klub Literacki w Białymstoku. Nie jestem jeszcze pewien jak to powinienem udokumentować, ale spróbuję to zrobić. Proszę o wstrzymanie się z usunięciem mojej strony. [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 00:27, 24 kwi 2025 (CEST) *::Proszę też sprawdzić pierwszy cytat pod kategorią "Wóz", który był zamieszczony w "Krzyżówki z przymrużeniem oka", red. nacz. Marcin Polak, Częstochowa 2020, nr 10 (111), s. 8. [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 01:25, 24 kwi 2025 (CEST) *:Dodatek do moich poprzednich odpowiedzi: *:Dodałem już nazwę żródła. Czy powinienem jeszcze zamieścić poniższy link, który zawiera wersję online? *:https://migielicz.pl/utwory-wyroznione-drukiem-w-xix-konkursie-na-aforyzm-i-fraszke-%E2%80%9Csatyrbia-2018%E2%80%B3-im-eugeniusza-szulborskiego-iii-czesc/ [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 03:56, 8 maj 2025 (CEST) *:Chciałbym jeszcze dodać, że oprócz aforyzmów i fraszek wydrukowanych w poprzednio wspomnianych publikacjach (do których zamieściłem na stronie linki), mam w dorobku wiele zagadek słownych w formie kalamburów, homonimów, anagramów, itp. Ponad 30 z nich zostało wydrukowanych w miesięczniku “Szaradzista” od stycznia 2019 do września 2020 oraz w czasopiśmie “Krzyżówki z przymróżeniem oka” z października 2020. *:Czy mógłbym uprzejmie poprosić Państwa o usunięcie mojej strony z Waszej “czarnej listy”? *:Z uszanowaniem, *:Leszek [[Użytkownik:Leshko Monico|Leshko Monico]] ([[Dyskusja użytkownika:Leshko Monico|dyskusja]]) 03:58, 8 maj 2025 (CEST) : {{usunąć}} – doceniam udokumentowanie publikacji, jednak Wikicytaty nie służą do autopromocji. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 15:19, 23 cze 2025 (CEST) : {{Usunąć}}. Zgadzam się z Tsca. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:36, 24 cze 2025 (CEST) * Zgłosiłem to hasło w związku z faktem, że autor nie był nigdzie publikowany. Mój argument został obalony, przynajmniej w części. To nie jedyny problem z hasłem, bo zgadzam się, że nosi ono cechy autopromocji. Sam autor tego nie ukrywa. Cytowalność tych aforyzmów jest bardzo mała, ale skoro ktoś zrobił wybór i wydrukował to jakaś jest. To hasło przypomina mi trochę [[Leszek Wierzchowski]], które jakoś zaakceptowaliśmy i tylko pilnujemy, żeby się nie rozlało po całym projekcie. Aforyści to ludzie, którzy często nie są osobami publicznymi. Wikipedia nie spieszy się do tworzenia o nich artykułów, ale ich twórczość żyje. Dla przykładu nie zauważyliśmy, że jeden z aforystów [[Sławian Trocki]], który akurat jest cytowany w różnych zbiorach cytatów, zmarł 24 lata temu. Widzę jakieś szanse dla wnioskowanego do usunięcia hasła. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 12:58, 25 cze 2025 (CEST) : W związku z głosami za usunięciem trzeba je będzie usunąć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:31, 27 wrz 2025 (CEST) ===[[Half-Life 2]]=== * W haśle od 3 lat wisi szablon {{s|Dopracować}} informujący o błędnych cytatach. Jeśli nikt nie podejmie się poprawy to proponuję usunąć hasło, żeby przypadkiem nie rozpowszechniać nieprawdziwych cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 15:41, 6 cze 2025 (CEST) *{{usunąć}} Jestem za jakością. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 15:45, 6 cze 2025 (CEST) * {{usunąć}} / Po pierwsze z powyższych powodów, po drugie: treść nieciekawa, niewarta utrwalenia. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 17:32, 6 cze 2025 (CEST) : {{Usunąć}} Nie mam nic do dodania. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:36, 24 cze 2025 (CEST) :: '''Usunięto.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:20, 13 lip 2025 (CEST) ===[[Honoré Traoré]]=== * Jedyna wypowiedź to wypowiedź na tematy bieżące z drugiego końca świata. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:54, 17 cze 2025 (CEST) * {{usunąć}} – jw. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:33, 17 cze 2025 (CEST) : {{Usunąć}} Ten cytat może by się bronił, gdyby stanowił część większego artykułu naświetlającego politykę w Burkina Faso, a tak, jego obecność na Wikicytatach nie ma sensu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 15:36, 24 cze 2025 (CEST) :: '''Usunięto.''' [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:20, 13 lip 2025 (CEST) ===[[Ilona Kula]]=== * Mam wątpliwości co spełnienia pierwszego punktu ze strony [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] (''Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, (…)''): po wpisaniu w Google imienia i nazwiska bohaterki hasła nie udało mi się znaleźć osoby pasującej do opisu w haśle, podobnie w przypadku źródeł cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:30, 1 lip 2025 (CEST) *:[https://sbc.org.pl/Content/132548/NoweZaglebie_2010_R000_001_(7).pdf] s. 30 na dole. Dostałem wcześniej info, że rzekomo ktoś, kto się tak nazywa i urodził się w tym samym roku, oczekuje usunięcia hasła, jako zmyślonego. Ilona Kula poetka istnieje i tworzy. Nie jest to osoba powszechnie znana, ale widzę większy sens takiego artykułu niż artykułu o osobie znanej, w którym są cytaty typu: "chciałbym, aby rządził naszym krajem dobry rząd", "aktorką zostałam przez przypadek", "chciałabym wydać dobrą płytę", "lubię jeść", "interesuje się wszystkim". Nie wymyśliłem tych przykładów. Czy wikicytaty zostały stworzone z myślą o fragmentach wierszy Ilony Kuli? Pewnie nie, ale jestem w stanie uznać, że z racji tego, że jest poetką nie jest przeciętna. Tym razem jestem {{przeciw}} PS. jeśli chodzi o źródła cytatów, to Alessia przytaczała z różnych czasopism literackich. Jestem na 110% pewien, że tych wierszy nie wymyśliła. Dotrzemy do źródeł jak w internecie już będzie naprawdę wszystko. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:33, 1 lip 2025 (CEST) :::Co do fragmentu, że ktoś oczekuje usunięcia hasła jako zmyślonego to może wspomnę też, że [[Specjalna:Diff/611457|w tej edycji]] (będącej zresztą usunięciem całej treści hasła) pojawiło się oskarżenie jakoby informacje w haśle nie były prawdziwe (opis zmian to ''Usunęłam kłamstwa''). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 02:05, 1 lip 2025 (CEST) : {{Zostawić}}. Nie można do poetów przykładać takich samych kryteriów rozpoznawalności, jak do polityków czy naukowców. Hans Magnus Enzensberger stwierdził kiedyś, że w każdym kraju jest ledwie jakieś 3600 osób, które czytają wiersze, czyli niewiele więcej niż tych, które je piszą i publikują (bo rację miał [[Nemezjanus]]). Dzięki Alessii, ci drudzy chyba w komplecie mają swoje hasła na Wikicytatach i ja nie mam nic przeciwko temu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 23:18, 1 lip 2025 (CEST) ===[[Warcraft III: Reign of Chaos]]=== * Myślę, że opis w szablonie {{s|Dopracować}} jest wystarczającym powodem do usunięcia: ''Przejrzeć pod kątem poprawności, dużo błędów. Posortować. Usunąć niezrozumiałe bez kontekstu.''. Jeśli nikt nie podejmie się poprawy to proponowałbym usunąć hasło, bo w takiej formie chyba nie powinno być w przestrzeni głównej. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:11, 23 lip 2025 (CEST) * przez dekadę nikt nie zrobił z tym porządku. Można {{usunąć}} Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:18, 22 sie 2025 (CEST) * {{usunąć}} // [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:48, 24 sie 2025 (CEST) ===[[:Kategoria:Dziennikarki]], [[:Kategoria:Historyczki]], [[:Kategoria:Prozaiczki]], [[:Kategoria:Tekściarki według narodowości]], [[:Kategoria:Tłumaczki]], [[:Kategoria:Wokalistki]]=== * Ze względu na to, że dyskusja w Barze zamarła, zgłaszam tutaj te sześć kategorii, których istnienie uważam za zbędne na Wikicytatach. Swoją argumentację przedstawiłem już w [[Wikicytaty:Bar#Żeńska_kategoryzacja|Barze]], więc nie będę się powtarzał. Napiszę tylko, że tak duże uszczegółowienie kategoryzacji w małym projekcie zaczyna utrudniać, a nie ułatwiać znalezienie szukanych artykułów. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:06, 17 sie 2025 (CEST) * {{usunąć}} polegam na opinii doświadczonego w kategoryzowaniu użytkownika Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:16, 22 sie 2025 (CEST) ===[[Leon Górski]]=== * Poddaje hasło waszej ocenie. To ktoś, kto przedstawia się jako ekspert branży hazardowej. Moim zdaniem jest to forma promocji. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:34, 27 wrz 2025 (CEST) :: Na to wygląda. W dodatku brak źródeł pod cytatami. {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:27, 30 wrz 2025 (CEST) ===[[João Bosco Barbosa de Sousa]]=== * Jedyna wypowiedź bez jakiejkolwiek unikalności - "zapraszam na imprezę". Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 19:30, 31 paź 2025 (CET) ** {{usunąć}} [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 19:53, 22 lis 2025 (CET) ===[[Ron Bass]]=== Osoba nieznana. Powiązana z niewłaściwym elementem wikidanych. Organizacja, którą rzekomo założył, ma hasło jedynie w angielskiej wikipedii (kilka zdań opisu). Hasło w en wiki wskazuje inną osobę jako założyciela. Źródło, z którego pochodzą wypowiedzi jest niedostępne. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:31, 8 lis 2025 (CET) : W sieci można znaleźć potwierdzenie, że ta osoba istnieje, że faktycznie założyła tę organizację (w Wikipedii opisana jest organizacja ''United American Patriots'', tu jednak chodzi o ''United Patriots of America''), i że zajmuje się tymi tematami (organizacja opisywana jest jako anty-imigrancka, są zarzuty o rasizm). Można argumentować, że te cytaty są świadectwem istnienia postaw przeciw zasadzie ''Ius soli'' w USA. Do źródła pierwszego cytatu można dotrzeć: https://archive.p h/H8l1p/(image archiwum, ściągnąć zip), choć oczywiście jest to źródło pośrednie, bo już przefiltrowane przez dziennikarza, który cytuje tego działacza. Źródeł pozostałych cytatów nie znalazłem. Jeśli hasło miałoby pozostać (ja zachowuję neutralność), można zostawić pierwszy cytat, a drugi i trzeci usunąć (zresztą nie wnoszą nic nowego po pierwszym, może poza notką wyjaśniającą kontekst). [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 01:34, 23 lis 2025 (CET) : W takim razie proponuję pozostawienie z ewentualnym przeredagowaniem. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:27, 8 kwi 2026 (CEST) :: Po wprowadzeniu ww. poprawek hasło pozostawiono. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:42, 26 lip 2026 (CEST) ===[[Radio Erewań]]=== * Fajne, fajne, ale dowcipy (tak jak i anegdoty) to nie są cytaty. Nie mogą mieć źródła pierwotnego. Nie można przyjąć założenia, że z dowcipu nie da się cytować, ale można przyjąć wzruszalne założenie, że dowcipy czy o Masztalskim, czy o Jasiu, czy o babie u lekarza, to nie jest przedmiot zainteresowania wikicytatów. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 14:40, 5 gru 2025 (CET) *:jest to skandal, że w ogóle taka dyskusja o usunięciu CYTATÓW się pojawiła. Protestuję i nakłaniam do usunięcia konta wikipedysty. [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12548-47|&#126;2026-12548-47]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12548-47|dyskusja]]) 22:25, 25 lut 2026 (CET) *:z całą stanowczością zgadzam się z przedmówcą. Wikipedysta Zero swoją nepotyczną decyzją chce usunąć wikipedyjny klejnot koronny, jakim jest zbiór cytatów radia Erewań. Uratujmy bezcenne źródło od zapomnienia! Mam nadzieję, że ten komentarz pomoże nagłośnić sprawę i przyjdą tu bardziej doświadczeni Wikipedyści, skłonni ostudzić totalitarne zapędy przeciwników wolnego dostępu do informacji. WYRWIJ MUROM ZĘBY KRAT, jak mówił bard Solidarności. [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12548-47|&#126;2026-12548-47]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12548-47|dyskusja]]) 22:49, 25 lut 2026 (CET) *:Dzień dobry szanownemu Państwu. Szukając materiałów źródłowych do mojej wysokiej jakości pracy habilitacyjnej wszedłem na moją osobistą skarbnicę wiedzy - stronę z cytatami Radia Erewań na Wikipedii. Z trwogą zauważyłem, że strona oflagowana jest jako "do usunięcia". To absurd! Przygotowałem listę argumentów w obronie dobrego imienia strony z cytatami: *:1. Forma cytatu a gatunek humorystyczny *:Dowcip może być cytatem. Cytat to utrwalona wypowiedź funkcjonująca w obiegu kulturowym — nie ma znaczenia, czy jest to zdanie z powieści, wypowiedź polityka, czy formuła żartu. W przypadku „Radia Erewań” mamy do czynienia z rozpoznawalną, powtarzalną formą dialogową („Pytanie do Radia Erewań… Odpowiedź…”), która stanowi samodzielny byt językowy i kulturowy. *:2. Źródła wtórne istnieją *:Twierdzenie, że dowcipy „nie mogą mieć źródła pierwotnego”, nie jest wystarczającą przesłanką do usunięcia. Wiele elementów folkloru i humoru funkcjonuje w obiegu ustnym, ale zostało wielokrotnie opisanych w literaturze, prasie, opracowaniach naukowych oraz publikacjach popularnonaukowych. „Radio Erewań” jest przedmiotem badań nad humorem politycznym w krajach bloku wschodniego i ma udokumentowane występowanie w źródłach wtórnych. *:3. Znaczenie kulturowe i historyczne *:Żarty o Radiu Erewań są elementem dziedzictwa kulturowego epoki PRL i szerzej — humoru politycznego ZSRR i państw satelickich. Stanowią świadectwo społecznych mechanizmów radzenia sobie z cenzurą, propagandą i absurdem systemu. Ich obecność w Wikiquote ma wartość dokumentacyjną, podobnie jak cytaty z satyry, kabaretu czy anonimowych powiedzeń ludowych. *:4. Spójność z zakresem projektu *:Wikiquote zawiera liczne kategorie wypowiedzi anonimowych, przysłów, aforyzmów, powiedzeń czy żartów sytuacyjnych. Wykluczenie „Radia Erewań” tylko dlatego, że jest dowcipem, byłoby niespójne z dotychczasową praktyką projektu. Kryterium powinno być znaczenie kulturowe i możliwość weryfikacji w źródłach, a nie gatunek. *:5. Rozpoznawalność i cytowalność *:Wiele formuł „Radia Erewań” funkcjonuje jako mem kulturowy i jest cytowanych w publicystyce, komentarzach politycznych czy analizach społecznych („W zasadzie tak, ale…”). To klasyczny przykład materiału, który Wikiquote powinno dokumentować. *:Czy Wikipedia naprawdę chce stać tam, gdzie stało Zomo? [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12653-41|&#126;2026-12653-41]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12653-41|dyskusja]]) 08:59, 26 lut 2026 (CET) *:Protest song w obronie Radia Erewań: https://audio.com/radioerewan/audio/komisja-do-spraw-smiechu [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-12653-41|&#126;2026-12653-41]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-12653-41|dyskusja]]) 09:30, 26 lut 2026 (CET) :::Kwestia tego, czy ten artykuł pozostanie na Wikicytatach, czy zostanie usunięty, ni ziębi mnie, ni grzeje. Nie rozumiem, skąd nagle ta hucpa na temat zbioru zramociałych dowcipów sprzed 40 lat. Oskarżenia użytkownika Zero o jakąś próbę politycznej cenzury odbieram jako kompletnie absurdalne. Te dowcipy są w sieci powszechnie dostępne. Nie mniej, każdy kto śledzi dyskusje na Wikicytatach, wie, że różnimy się z Zero odnośnie tego, co jest cytatem, a co nim nie jest. Nie podoba mi się bardzo wąska definicja cytatu preferowana przez Zero. Dla mnie m.in. dowcip i anegdota jak najbardziej mogą stanowić cytat, jednak na tyle specyficzny, że też wolałbym, żeby nie rozlewał się po projekcie. Skoro już w wyniku tego dziwnego zamieszania w artykule zamieszczono źródło, to skłaniałbym się do pozostawienia tego artykułu, ale jeśli pojawią się jakieś nowe uargumentowane głosy za jego usunięciem, to nie zamierzam się upierać. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 20:46, 26 lut 2026 (CET) : Nie chcę odnosić się do argumentacji zamieszczonej przez anonimowego użytkownika, a wygenerowanej przez SI. Czuję potrzebę podkreślenia tego, co napisałem we wniosku. Przedstawione przeze mnie założenie jest wzruszalne - można je obalić w konkretnych przypadkach. Zgadzam się, że "Przychodzi baba do lekarza..." czy "Pytanie do Radia Erewań..." to są cytaty, bo są powtarzane, rozpoznawalne itd. Nie jesteśmy jednak zbiorem dowcipów. Sytuacja z anegdotami jest podobna, natomiast często w anegdocie pojawia się cytat. Jest to cytat małej wiarygodności, przypisywany, nie do zweryfikowania. I do znudzenia będę powtarzał, żeby być dobrze zrozumianym. To nie o definicję cytatów się spieram. To jest jasne, że jeśli Najważniejszy Człowiek Świata powie "Na śniadanie zjadłem jajka", a ja to powtórzę i podam autora, to będzie to cytat. Nie będzie to jednak cytat do umieszczenia w zbiorze cytatów jakim są Wikicytaty. Więc spieramy się o próg istotności cytatu. I będę wszystkim wdzięczny jeśli będą mieli na uwadze, że moje działanie chroni jakość projektu przed tym co może się wydarzyć w przyszłości (i zdarzało się w przeszłości). Przeczytałem połowę polskich wikicytatów. Widzę przynajmniej trzy słabości projektu: 1. brak źródeł 2. treści, które omijają wymogi wikipedii 3. wypowiedzi o niskiej istotności. Radio Erewań może zostać, ale dobrze jakby ograniczało się do wybranych najpopularniejszych treści i nie rozlewało się po projekcie. Są hasła na specjalnych zasadach jak Leszek Wierzchowski czy Antynatalizm. Może do nich dołączyć Radio Erewań, ale każde hasło nie może być na specjalnych zasadach. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:58, 27 lut 2026 (CET) ::Chyba więc wszyscy jesteśmy zgodni - radio zostaje. [[Specjalna:Wkład/&#126;2026-15125-42|&#126;2026-15125-42]] ([[Dyskusja użytkownika:&#126;2026-15125-42|dyskusja]]) 15:37, 9 mar 2026 (CET) ::@[[Użytkownik:Zero|Zero]] te konta tymczasowe to ewidentny trolling uprawiany przez tę samą osobę. Wszystkie powinny zostać zablokowane. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:22, 9 mar 2026 (CET) :::W żaden sposób nie działają na mnie negatywnie. Nie widzę więc żadnych szkód. Jeśli Radio zostanie to ze względu na głosy uprawnionych użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 21:46, 9 mar 2026 (CET) {{SORTUJ:Strony_do_usunięcia/Archiwum 2025}} [[Kategoria:Archiwum Wikicytatów]] ekhjxvzds79o1iwph8r75ttf9iim1zy 0 70491 645671 617560 2026-07-26T21:07:24Z Redaktor GLAM 46805 Zmieniona ilustracja (1) - grafika w wyższej rozdzielczości 645671 wikitext text/x-wiki [[Plik:Edmund Krzymuski (111126675).jpg|mały|{{center|Edmund Krzymuski}}]] {{Wikisource|Edmund Krzymuski|Edmunda Krzymuskiego}} '''[[w:Edmund Krzymuski|Edmund Krzymuski]]''' (1852–1928) – polski [[prawnik]], profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, [[poeta]]. * Czemu mnie witają dzwony<br />Jęki grobowemi,<br />Gdy do lubej zatęskniony<br />Wracam z obcej ziemi? ** Źródło: ''[[s:Smutna powieść|Smutna powieść]]'' {{SORTUJ:Krzymuski, Edmund}} [[Kategoria:Polscy poeci pozytywizmu]] [[Kategoria:Polscy karniści]] tdollvnt429a3wa6x5kzqole27x7i4j 0 71317 645663 645484 2026-07-26T18:32:59Z Mrnr84201 7345 grafika 645663 wikitext text/x-wiki [[Plik:Jason Stanley.jpg|mały|{{center|Jason Stanley (2024)}}]] '''[[w:Jason Stanley|Jason Stanley]]''' (ur. 1969) – amerykański filozof. * Autorytaryzm potrzebuje strachu. Przywódcy muszą cały czas przypominać, że chronią ludzi przed czymś, przed kimś. Kobiety, dzieci, zwykłych ludzi. Stąd biorą się mity o imigrantach gwałcicielach, o katastrofie, którą przyniosą uchodźcy, sprawiający, że nasze kraje stają się dysfunkcyjne, o zagrożeniach dla rodziny ze strony osób LGBT. ** Źródło: rozmowa Mateusza Mazziniego, ''Demokracja to odstępstwo od normy'', „Polityka” nr 40 (3534), 1–7 października 2025. ** Zobacz też: [[autorytaryzm]], [[strach]] * Demokracja to dla mnie zestaw zbiorowych praktyk, które pchają nas w kierunku większej wolności i równości. W państwie demokratycznym historia jest źródłem wiedzy na temat tego, dlaczego tej równości i wolności nie ma. Powinna tłumaczyć struktury, hierarchie, które dziedziczymy z przeszłości, i pokazać, że możemy je pokonać – tak, abyśmy odegrali rolę we własnym wyzwoleniu, powiększeniu swojej wolności. ** Źródło: rozmowa Mateusza Mazziniego, ''Demokracja to odstępstwo od normy'', „Polityka” nr 40 (3534), 1–7 października 2025. ** Zobacz też: [[demokracja]], [[równość]], [[wolność]] * Jeśli popierasz autorytaryzm, masz bardzo konkretną narrację. W takiej wizji jedyne podmioty, które mają sprawczość w historii, to wybitne jednostki, zawsze mężczyźni – nigdy kobiety, na pewno nie zwykli obywatele. Z tego względu w reżimach autorytarnych z nauczania historii eliminuje się opowieści o ruchach społecznych, które zagrażają autorytaryzmom – na przykład wydarzenia z placu Tiananmen w 1989 r., kiedy jednostki zbuntowały się przeciwko strukturze opresji. Chodzi o to, żeby przekazać ludziom, że tylko wielkie postaci mogą wpływać na bieg historii, a zwykli obywatele nic nie są w stanie zrobić. Wszystko zależy od królów i dyktatorów. ** Źródło: rozmowa Mateusza Mazziniego, ''Demokracja to odstępstwo od normy'', „Polityka” nr 40 (3534), 1–7 października 2025. ** Zobacz też: [[historia]] * Moim zdaniem populizm to bardzo niebezpieczne sformułowanie, bo doprowadza do tego, że coś, co jest autorytaryzmem, uznajemy za demokrację. ** Źródło: rozmowa Mateusza Mazziniego, ''Demokracja to odstępstwo od normy'', „Polityka” nr 40 (3534), 1–7 października 2025. ** Zobacz też: [[populizm]] * Problem z demokracją jest taki, że jest ona po prostu bardzo trudna. Będąc w niej, trzeba nieustannie rozmawiać o polityce, mierzyć się ze złożonościami, sprzecznościami, to jest wymagający proces. ** Źródło: rozmowa Mateusza Mazziniego, ''Demokracja to odstępstwo od normy'', „Polityka” nr 40 (3534), 1–7 października 2025. ** Zobacz też: [[polityka]], [[rozmowa]] {{SORTUJ:Stanley, Jason}} [[Kategoria:Amerykańscy filozofowie]] 00wx6uua18dchc7km2ct6ix77ate9yr 0 71663 645661 645627 2026-07-26T18:13:01Z Mrnr84201 7345 drobne redakcyjne 645661 wikitext text/x-wiki '''[[w:Kongres futurologiczny|Kongres futurologiczny]]''' – długie [[opowiadanie]] [[Stanisław Lem|Stanisława Lema]]. [[Plik:Stanisławlemcropped.jpg|mały|{{center|Stanisław Lem (1966)}}]] * Cóż prostszego nad podejrzenie o skłonność do narkotyków? * Czmychnąłem jak niepyszny, po to tylko, by w suterenie dostać się w ręce pana Harveya Simwortha, pisarza, który wpadł na pomysł przerabiania bajek dziecinnych na utwory pornograficzne (to on napisał Długi Czerwony Kapturek jako też Ali Babę i czterdziestu zboczeńców), potem zaś zbił majątek na przeinaczaniu klasyki światowej; stosował prosty chwyt dopełniania tytułu każdego dzieła przydawką „życie płciowe” (np. – „krasnoludków z sierotką Marysią”, „Jasia z Małgosią”, „Aladyna z lampą”, „Alicji w krainie czarów”, „Guliwera” itd., bez końca). * – Czy pan się chętnie godzi na to, aby zostać zamrożonym? – spytała mnie studentka, wetknąwszy głowę między dwu rosłych studentów. Oczy jej płonęły naukową ciekawością.<br />– Nie rozmawiam z przywidzeniami – odparłem. – Najwyżej mogę powiedzieć, jak pani na imię. Halucyna. * Istniał aerozol – krypto­bellina – o radykalnym działaniu wojennym; kto go łyknął, sam biegł za postronkiem i wiązał się jak baran. Na szczęście okazało się podczas testów, że na kryptobellinę nie ma antidotum, filtry też nie pomagały, więc wiązali się bez wyjątku wszyscy i nikt z tego nic nie miał. Po manewrach taktycznych 2004 roku „czerwoni” i „niebiescy” jednako zalegli pokotem pobojowisko – co do nogi, w sznurach. ** Opis: notka z dziennika, który Tichy zaczął prowadzić po swoim odmrożeniu. * (…) jeśli ktoś sobie roi, że sobie roi, że sobie nic nie roi – albo na odwrót… * Jeżeli nie można odmienić prawdy, trzeba ją zasłonić, to ostatni jeszcze humanitarny, jeszcze ludzki obowiązek. ** Opis: George Symington w rozmowie z Ijonem Tichym. ** Zobacz też: [[prawda]] * Kryterium zdrowego rozsądku nie jest do historii ludzkiej stosowalne. Czy Averroes, Kant, Sokrates, Newton, Voltaire uwierzyliby, że w wieku dwudziestym plagą miast, trucicielem płuc, masowym mordercą, przedmiotem kultu stanie się blaszany wózek na kółkach? I że ludzie będą woleli ginąć w nim, roztrzaskiwani podczas masowych weekendowych wyjazdów, aniżeli siedzieć cało w domu? ** Opis: profesor Trottelreiner w czasie spotkania z Tichym. * Łyknąłem tabletkę, przegryzając ją zakopconym masłem (bo od wody stroniłem jak od dżumy), potem wdławiłem z wysiłkiem dwie pastylki kofeinowe, aby przeciwdziałać wpływowi środka nasennego, usiadłem na fotelu i czekałem ze strachem, ale i z miłością bliźniego na wynik walki chemicznej w mym organizmie. * Miłość gwałciła mnie wciąż jeszcze, byłem udobruchany jak jeszcze nigdy w życiu. * Mrożonka – to ja. Ale co to znaczy „ja”? Oto pytanie. * Najlepszą taktyką w przypadkowych znajomościach – jest milczenie. * Narkotyki nie odcinają człowieka od świata, zmieniają tylko stosunek do niego. * Ósmy Światowy Kongres Futurologiczny odbył się w Costaricanie. Prawdę mówiąc, nie pojechałbym, do Nounas, gdyby nie profesor Tarantoga, który dał mi do zrozumienia, że tego się po mnie oczekuje. ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze zdania opowiadania]]. * Pamięta pan słowa francuskiego myśliciela: ''Nie wystarczy, byśmy byli szczęśliwi – trzeba jeszcze, by nieszczęśliwi byli inni!'' * Podaje się freudylki. I nikt nie ma kompleksu Edypa! * Profesor Dringenbaum, metodyczny Szwajcar, kucając u ściany, w pożółkłym świetle latarki poprawiał wiecznym piórem swój referat. Uzmysłowiwszy sobie, że ta skupiona czynność zwiastuje początek obrad drugiego dnia kongresu futurologicznego, wybuchnąłem takim śmiechem, że maszynopis wypadł mu z palców, chlupnął w czarną wodę i odpłynął – w niezbadaną przyszłość. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa opowiadania]]. * Przyjrzałem się obcej. Była niewątpliwie piękna, w sposób zarazem kuszący, demoniczny i brzoskwiniowy. Ale zamiast spódniczki miała jakieś pióra. Strusie? Halucynacja?… Z drugiej strony, obecna moda damska… Nie wiedziałem, co o tym myśleć. * Skąd się bierze mleko? Z trawy. Wiadomo, że z trawy, ale kto ją żre, żeby było mleko? Nikt nie żre. Więc skąd się bierze mleko? Z trawy. * Tylko głupiec i kanalia lekceważy genitalia, bo najbardziej jest dziś modne reklamować części rodne! * Ucałowałbym z dubeltówki najzaciętszego wroga. Masło, roztapiając się, skwiercząc i dymiąc, wciąż gasło; to, że „masło” rymuje się ze „zgasło”, wprawiło mnie w atak śmiechu. * Wszystko jest zrobione z lodu. Ja też. * Wytarłem się szorstkim ręcznikiem, od czasu do czasu na wszelki wypadek waląc się po gębie, ot, tak, dla ogólnej profilaktyki. * Zaproponował siedem różnych metod zahamowania eksplozji demograficznej, a mianowicie: zniechęcanie perswazyjne i policyjne, deerotyzację, przymusową celibatyzację, onanizację, subordymację, a wobec niepoprawnych – kastrację. [[Kategoria:Polskie opowiadania]] [[Kategoria:Twórczość Stanisława Lema]] m8aat797u2y0k07slm23jdwnpiqs6ds 4 72459 645634 645630 2026-07-26T12:05:29Z Swam pl 41038 przeniesienie do [[Wikicytaty:Strony do usunięcia/Archiwum 2025]] (rok zgłoszenia strony do usunięcia) vide [[Dyskusja_Wikicytatów:Strony_do_usunięcia#Archiwizowanie_dyskusji]] 645634 wikitext text/x-wiki ===[[Szablon:Zobacz na Wikipedii]]=== * Nigdzie nie używany szablon. Wygląda na duplikat szablonu {{s|Wikipedia}} w którego treści jest komunikat o tym, że nie należy już z niego korzystać. Czy jest sens trzymać ten szablon? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:09, 29 sty 2026 (CET) :: Może jeszcze dla formalności dodam, że dyskusja dotyczy też podstrony dokumentacji szablonu (tj. [[Szablon:Zobacz na Wikipedii/opis]]). Chyba nie ma sensu trzymać podstrony dokumentacji nieistniejącego szablonu o ile podjęta zostanie decyzja o jego usunięciu. :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:12, 29 sty 2026 (CET) * Usunąć. Linkujemy na początku hasła, a dodatkowo linkowanie zapewniają wikidane. Zbędne. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:35, 30 sty 2026 (CET) ===[[Sékouba Konaté]]=== * Do usunięcia ze względu na treść. Nie zgłaszam uwag do osoby, natomiast jedyna przytoczona wypowiedź nie brzmi jak coś uniwersalnego, a brzmi bardzo bieżąco. Źródło już nie linkuje. Poszukiwałem przytoczenia w oryginale (po francusku) - nic nie odnalazłem. Nie podnoszę, że wypowiedź wymyślona, ale że nie stanowi nawet istotnego cytatu w historii Gwinei. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:00, 8 lut 2026 (CET) : {{Usunąć}} [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 18:35, 18 lut 2026 (CET) ===[[Metrorower]]=== * Wikicytaty są bardzo pojemnym formatem, ale nie znajduję w nim miejsca na hasła o wszystkim. To nie są cytaty - to fragmenty wypowiedzi. Jeśli niosą jakąś wartość, to ta wartość powinna zostać wyekstrahowana i przeniesiona do wikipedii. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:45, 27 mar 2026 (CET) *:Tak szczerze, to nie widzę by strona naruszała którąkolwiek z [[Wikicytaty:Czym_Wikicytaty_nie_są|zasad Wikicytatów]], a powyżej napisane jest ''"Dyskutując nad usunięciem lub pozostawieniem treści należy uzasadniać czy treść spełnia obowiązujące [[Wikicytaty:Czym_Wikicytaty_nie_są|zasady]]"''. [[Użytkownik:KrzysztofPoplawski|KrzysztofPoplawski]] ([[Dyskusja użytkownika:KrzysztofPoplawski|dyskusja]]) 14:52, 5 kwi 2026 (CEST) *::Czym Wikicytaty są i [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]]. Osobiście twierdzę, że z tych wypowiedzi można zrobić newsa w wikinews, póki jeszcze są do edycji. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:24, 8 kwi 2026 (CEST) *:::W wikinews nie - bo będzie zamykany a cytaty te nie są newsami bo są z dłuższego okresu. Można by je wstawić w artykuł, ale tam nie mają ani kontekstu a jest też ich za dużo. [[Użytkownik:KrzysztofPoplawski|KrzysztofPoplawski]] ([[Dyskusja użytkownika:KrzysztofPoplawski|dyskusja]]) 14:05, 8 kwi 2026 (CEST) ::{{Usunąć}}. Przede wszystkim dlatego, że można byłoby spokojnie zebrać bardzo podobne cytaty o prawie każdym systemie roweru miejskiego w Polsce. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 13:23, 7 kwi 2026 (CEST) :::Tylko, że ten system jest wyjątkowy i unikatowy w Polsce: największy w Polsce odnośnie liczby rowerów, stacji (trzeci w Europie) i obsługuje największą liczbę miast (nie wiem czy tutaj nie jest liderem w Europie). Jego powstanie to też dłuższa historia i dość ciekawa historia. [[Użytkownik:KrzysztofPoplawski|KrzysztofPoplawski]] ([[Dyskusja użytkownika:KrzysztofPoplawski|dyskusja]]) 14:05, 8 kwi 2026 (CEST) ===[[Użytkownik:AnankeBot/without interwiki]]=== * Lista haseł bez linków interwiki stworzona w 2011 roku, czyli w czasach zanim linki do innych wersji językowych projektów były obsługiwane przez Wikidane. Myślę, że teraz jak istnieją Wikidane, ta strona jest już niepotrzebna. W jej miejsce raczej należy korzystać ze strony [[Specjalna:Niepołączone strony]], czyli generowanej automatycznie przez oprogramowanie listy stron niepołączonych z Wikidanymi. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:09, 4 kwi 2026 (CEST) :* Dodam może też, że jeśli z jakiegoś powodu potrzebowaliśmy listy stron bez tych starych linków interwiki to istnieje strona [[Specjalna:Strony bez interwiki]]. Również generowana przez oprogramowanie, więc w przeciwieństwie do strony wygenerowanej przez bota nie trzeba dbać o jej aktualność (za wyjątkiem wstawienia szablonu o usunięciu, lista wygenerowana przez bota była ostatni raz edytowana w 2018 roku). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:03, 7 kwi 2026 (CEST) :: {{Usunąć}} [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 13:23, 7 kwi 2026 (CEST) :: {{usunąć}}, wydaje się zbędne. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 14:11, 7 kwi 2026 (CEST) :: {{usunąć}} Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:18, 8 kwi 2026 (CEST) ===[[Anders Jacobsen]]=== * Jedyny cytat dotyczący tematów bieżących, o których już wszyscy zapomnieli. Wypowiedź nie przeszła próby czasu. Nikt tego nie cytuje. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:50, 27 kwi 2026 (CEST) :: Wydaje mi się, że chociaż cytat dotyczy tematów bieżących i historycznych, to jednak wiele mówi o jego autorze. Byłbym za pozostawieniem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 14:33, 31 maj 2026 (CEST) ===[[Anna Orłowska-Filasiewicz]]=== * Postać marginalna. Wypowiedzi bez znaczenia (fragmenty jednego wywiadu). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:36, 28 maj 2026 (CEST) :: {{Usunąć}}. Osoba nieznana. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 14:33, 31 maj 2026 (CEST) ===[[Mariusz Fyrstenberg]]=== * Jedyny cytat pozbawiony unikalności. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 19:50, 5 lip 2026 (CEST) :: Zgadzam się. {{Usunąć}}. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:18, 12 lip 2026 (CEST) :: {{usunąć}}, zwykła wypowiedź niewarta uwiecznienia. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:44, 14 lip 2026 (CEST) {{SORTUJ:Strony_do_usunięcia/Archiwum 2026}} [[Kategoria:Archiwum Wikicytatów]] 9vb64llymtw5pci2yissszzdua8ck9q 0 72939 645669 643173 2026-07-26T20:58:03Z ~2026-41629-46 61658 645669 wikitext text/x-wiki [[Plik:Postal 2 logo.png|mały|{{center|Logo gry}}]] '''[[w:Postal 2|Postal 2]]''' – [[gra komputerowa]] (strzelanka) wyprodukowana w 2003 roku przez studio Running with Scissors. Jest ona kontynuacją gry Postal i drugą częścią serii. Głównym bohaterem jest postać o imieniu [[Koleś (Postal)|Koleś]]. * Broń nie zabija ludzi. Ja to robię. ** ''Guns don’t kill people. I do.'' (ang.) ** Postać: Koleś * O jezu, co tak capi? Czy ktoś tu zarżnął kozę? Nie no, pytam serio! ** ''God, what's that awful stench? Did somebody slaughter a goat in here? No, seriously, I wanna know.'' (ang.) ** Opis: Koleś po wejściu do sklepu, skarżąc się na zapach w nim. * Gry są złe, zniszczą cię. ** ''Games are bad, they make you mad.'' (ang.) ** Opis: hasło protestujących przeciwko grom komputerowym. * Hitler napisał książkę. ** ''Hitler wrote a book.'' (ang.) ** Opis: argument ludzi, którzy protestują przeciwko książkom. ** Zobacz też: [[Adolf Hitler]] * Jaja se szmato robisz. ** ''You gotta be fucking kidding.'' (ang.) ** Opis: Koleś do gracza podczas szukania choinki, kiedy gracz natrafi na zbyt niską choinkę. ** Źródło: [https://postal.fandom.com/pl/wiki/Las postal.fandom.com] * Niczego nie żałuję. ** ''I regret nothing.'' (ang.) ** Opis: Koleś wypowiada te słowa przed włożeniem sobie [[granat (broń)|granatu]] w usta, po wybraniu opcji [[samobójstwo|samobójstwa]] przez gracza. * Podpisz tę petycję albo pójdę za tobą do domu i zabiję cię jak psa. ** ''Sign this petition or I will follow you home and kill your dog.'' (ang.) ** Postać: Koleś * Niech ci się nie zdaje że jestem nietolerancyjny. Zabijam przedstawicieli wszystkich ras po równo! ** ''Please don't think I'm a bigot. I kill races equally.'' (ang.) ** Postać: Koleś * Rośnijcie kwiatki zdrowe. ** ''Now the flowers will grow.'' (ang.) ** Opis: Koleś wypowiada te słowa podczas oddawania moczu. * To na pewno szkodliwe, ale czuje się świetnie. ** ''This can't be good for me, but I feel great.'' (ang.) ** Opis: Koleś po zapaleniu fajki zdrowia. * Dzień dobry! Czy zechcesz podpisać petycję? ** ''Hi there! Would you like to sign my petition?'' (ang.) ** Opis: Koleś zbierający podpisy. * Pobłogosław mnie Ojcze, że ciężko zgrzeszyłem. No naprawdę. No nie robię sobie jaj. Jestem grzesznikiem po byku! ** ''Bless me, father, for I have really sinned. Really. I'm not kidding here. Big sinner, yup.'' (ang.) ** Opis: podczas [[Sakrament pokuty i pojednania|spowiedzi]]. {{wulgaryzmy}} * A może tak: ty mi dasz ostatnią lalkę Krotchy, którą trzymasz w dupsku a ja ci dam dopiero co podpisaną książkę Garego Colemana. ** ''How's this sound: you give me that last Krotchy doll you've got hidden up your ass, and I'll give you this freshly autographed Gary Coleman book.'' (ang.) ** Opis: do człowieka przebranego za Krotchy'ego. * Krotchy nie ma jaj. Krotchy JEST jajami, suko! ** ''Krotchy ain't got no cojones. Krotchy IS cojones, bitch!'' (ang.) ** Postać: Krotchy [[Kategoria:Gry komputerowe]] rjx7b9w04fkzw0dczasa4ium0s7yrtu 0 73339 645653 645598 2026-07-26T17:53:58Z Mrnr84201 7345 kat., drobne redakcyjne 645653 wikitext text/x-wiki '''[[w:Mary Shelley (film)|Mary Shelley]]''' – film dramatyczny, z 2017 roku, w reżyserii [[Haifaa al-Mansour|Hajfy al-Mansour]]. Autorką scenariusza jest [[Emma Jensen]]. ==Wypowiedzi postaci== ===George Byron=== * Nie jesteś moją kochanką. Jesteś igraszką. ** Opis: do Claire Clairmont. * Przejadę się konno. Chcę poczuć w kroku coś tępego. ==Zobacz też== * [[Mary Shelley]] * [[Percy Bysshe Shelley]] * [[George Byron]] [[Kategoria:Amerykańskie filmy biograficzne]] [[Kategoria:Amerykańskie filmy dramatyczne]] [[Kategoria:Amerykańskie filmy kostiumowe]] [[Kategoria:Brytyjskie filmy biograficzne]] [[Kategoria:Brytyjskie filmy dramatyczne]] [[Kategoria:Brytyjskie filmy kostiumowe]] [[Kategoria:Irlandzkie filmy dramatyczne]] 1iifotuvd4ptpdq32vg13omkvaprdqz 645654 645653 2026-07-26T17:54:17Z Mrnr84201 7345 int. 645654 wikitext text/x-wiki '''[[w:Mary Shelley (film)|Mary Shelley]]''' – film dramatyczny z 2017 roku, w reżyserii [[Haifaa al-Mansour|Hajfy al-Mansour]]. Autorką scenariusza jest [[Emma Jensen]]. ==Wypowiedzi postaci== ===George Byron=== * Nie jesteś moją kochanką. Jesteś igraszką. ** Opis: do Claire Clairmont. * Przejadę się konno. Chcę poczuć w kroku coś tępego. ==Zobacz też== * [[Mary Shelley]] * [[Percy Bysshe Shelley]] * [[George Byron]] [[Kategoria:Amerykańskie filmy biograficzne]] [[Kategoria:Amerykańskie filmy dramatyczne]] [[Kategoria:Amerykańskie filmy kostiumowe]] [[Kategoria:Brytyjskie filmy biograficzne]] [[Kategoria:Brytyjskie filmy dramatyczne]] [[Kategoria:Brytyjskie filmy kostiumowe]] [[Kategoria:Irlandzkie filmy dramatyczne]] pmlsirrfbi9l3vkxmx5uoyj7few3e4c 0 73345 645672 2026-07-26T21:21:14Z Zero 20 N+ 645672 wikitext text/x-wiki '''[[w:Ernest Menault|Ernest Menault]]''' (1830–1903) – francuski zoolog. * Kot ma zbyt wiele ducha, by nie mieć serca. ** ''Le chat a trop d’esprit pour ne pas avoir de cœur.'' (fr.) ** Źródło: ''L’Intelligence des animaux'' (1868) ** Zobacz też: [[kot]] {{SORTUJ:Menault, Ernest}} [[Kategoria:Francuscy zoolodzy]] ar9cht8g8y46glzpbv277chmzfr8q32 14 73346 645673 2026-07-26T21:23:03Z Zero 20 N 645673 wikitext text/x-wiki [[Kategoria:Zoolodzy według narodowości]] al6cux0jo35mkpuj8num34s38ngzusx 645682 645673 2026-07-26T21:58:33Z Swam pl 41038 kat., szablon 645682 wikitext text/x-wiki {{wikipediakat|Francuscy zoolodzy}} [[Kategoria:Francuscy biolodzy|Zoolodzy]] [[Kategoria:Zoolodzy według narodowości]] q5x6v2zy9yfdz43ype8u5em1qfux3za 0 73347 645678 2026-07-26T21:44:30Z Mrnr84201 7345 nowe hasło 645678 wikitext text/x-wiki '''[[w:Paolo da Certaldo|Paolo da Certaldo]]''' (1315–1370) – [[Florencja|florencki]] pisarz i handlarz zbożem, syn notariusza. * Tylko zwierzęta żyją na wsi. ** Źródło: ''Libro di buoni costumi''; cyt. za: Anna Brzezińska, ''Zmierzch świata rycerzy'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023, s. 12. ** Zobacz też: [[wieś]] {{SORTUJ:Certaldo (da), Paolo}} [[Kategoria:Włoscy pisarze średniowieczni]] 1batohtja0nd5lmd0oed0gdgcizxh61 0 73348 645683 2026-07-26T21:59:21Z Zero 20 N+ 645683 wikitext text/x-wiki '''[[w:Cleveland Amory|Cleveland Amory]]''' (1917–1998) – amerykański pisarz. * Każdy, kto choć trochę obcował z kotami, dobrze wie, że koty z ogromną cierpliwością znoszą ograniczenia ludzkiego umysłu. ** ''As anyone who has ever been around a cat for any length of time well knows, cats have enormous patience with the limitations of the human kind.'' (ang.) ** Źródło: ''The Cat Who Came for Christmas'' ** Zobacz też: [[kot]] {{SORTUJ:Amory, Cleveland}} [[Kategoria:Amerykańscy pisarze]] g1aop1odi0odeklaakjwbdstpjdmjm0 645704 645683 2026-07-27T11:25:39Z Mrnr84201 7345 grafika, kat. 645704 wikitext text/x-wiki [[Plik:Cleveland Amory 1974.JPG|mały|{{center|Cleveland Amory (1974)}}]] '''[[w:Cleveland Amory|Cleveland Amory]]''' (1917–1998) – amerykański pisarz. * Każdy, kto choć trochę obcował z kotami, dobrze wie, że koty z ogromną cierpliwością znoszą ograniczenia ludzkiego umysłu. ** ''As anyone who has ever been around a cat for any length of time well knows, cats have enormous patience with the limitations of the human kind.'' (ang.) ** Źródło: ''The Cat Who Came for Christmas'' ** Zobacz też: [[kot]] {{SORTUJ:Amory, Cleveland}} [[Kategoria:Amerykańscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Obrońcy praw zwierząt]] 4doitfy5p9sykhcd1e21nmh8ybxc3qk