Horacy

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Horacy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119</id>
    <revision>
      <id>647105</id>
      <parentid>645467</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:54:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, inny autor</comment>
      <origin>647105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17982" sha1="6w3imbco9933guwsruox7bslj5kjvhg" xml:space="preserve">[[Plik:Quintus Horatius Flaccus.jpg|mały|{{center|Horacy}}]]
'''[[w:Horacy (poeta)|Horacy]]''' (łac. ''Quintus Horatius Flaccus'', 65–8 p.n.e.) – rzymski [[poeta]] liryczny.

==''Epody'' (41–30 p.n.e.)==
(łac. ''Epodes'')
* Czy jeżeli ktoś złośliwie mnie napadnie, będę płakał niepomszczony jak chłopiec?
** ''An si qui atro dente me petiverit, inulus ut flebo puer?'' (łac.)
** Źródło: 6

* (…) jest potworem o wielu głowach.
** ''(…) belua multorum est capitum.'' (łac.)
** Opis: o rozgniewanym [[tłum]]ie.
** Źródło: I, 1, 76

* Szczęśliwy, kto z dala od kłopotów (…) uprawia własnymi wołami ojcowską rolę.
** ''Beatus ille qui procul negotiis (…) paterna rura bobus exercet suis.'' (łac.)
** Źródło: 2, 1
** Zobacz też: [[szczęście]]

* W zestawieniu z zyskiem nie ma znaczenia szczery charakter ubogiego.
** ''Contra lucrum nil valere candidum pauperis tandum.'' (łac.)
** Źródło: XI

==''Listy''==
(łac. ''Epistulae'')

* Choćbyś naturę widłami wypędzał, ona i tak powróci.
** ''Nature expellas furca, tamen usque recurret.'' (łac.)
** Źródło: I, X, 24.
** Zobacz też: [[natura]]

* Ci, którzy płyną za morze, zmieniają tylko klimat, nie usposobienie.
** ''Coelum, non animum mutant, qui trans mare currunt.'' (łac.)
** Źródło: XI, 9.

* Czym nasiąknie świeży dzban, tym długo pachnie.
** ''Quo semel est imbuta recens, servabit odorem testa diu.'' (łac.)
** Opis: pol. odpowiednik: czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci.
** Źródło: I, 2, 69–70.

* Gniew jest chwilowym szaleństwem.
** ''Ira furor brevis est.'' (łac.)
** Źródło: I, 2, 62
** Zobacz też: [[gniew]]

* Jeśli masz zdrów żołądek i lędźwie, i nogi,&lt;br /&gt;To i cóż ci dać mogą by skarby królewskie?
** Źródło: I, 12, 5.

* Komu podoba się los innego, nie dziwne, że nienawistny własny.
** ''Cui placet alterius, sua nimirum est odio sors.'' (łac.)
** Źródło: XIV, 1.
** Zobacz też: [[los]]

* Niczemu się nie dziwić jest prawie jedyną rzeczą, która może uczynić szczęśliwym i zachować w tym stanie.
** ''Nihil mirari prope res una quae possit facere et servare beatum.'' (łac.)
** Źródło: I, 6, 1.

* Nie tonie pomimo przeciwnych losów.
** ''Adversis rerum immersabilis undis.'' (łac.)
** Opis: łacińska parafraza z ''Odysei'' [[Homer]]a.
** Źródło: I, 2, 2.

* Niezgodna zgoda.
** ''Concordia discors.'' (łac.)
** Znaczenie: rozbieżna jednomyślność.
** Źródło: I, 12, 19.
** Zobacz też: [[zgoda]]

* Niebo, a nie duszę zmieniają ci, co żeglują po morzach.
** ''Caelum non animum mutant, qui trans mare currunt.'' (łac.)
** Źródło: I, 11

* O naśladowcy, trzodo niewolników!
** ''O imitatores, servum pecus!'' (łac.)
** Źródło: I, 19, 19.

* O wełnę kozią [się spierać].
** ''De lana caprina.'' (łac.)
** Znaczenie: kłócić się o byle co, o błahostkę.
** Źródło: I, 15, 18.

* Odważ się być mądrym.
** ''Sapere aude.'' (łac.)
** Znaczenie: miej swoje zdanie.
** Źródło: I, 2, 40.
** Zobacz też: [[mądrość]]

* Podbita Grecja podbiła groźnego najeźdźcę.
** Inne tłumaczenie: Grecja podbita dzikich zwycięzców podbiła, do nieokrzesanego Lacjum sztuki wniosła.
** ''Graecia capta ferum victorem cepit et artis intulit agresti Latio.'' (łac.)
** Źródło: II, 1, 156.
** Zobacz też: [[Grecja]]

* Połowę dzieła wykonał, kto zaczął.
** ''Dimiduim facti, qui coepit habet.'' (łac.)
** Opis: parafraza greckiego aforyzmu „początek – połową wszystkiego”, przypisywanego [[Pitagoras]]owi.
** Źródło: I, 2, 40.

* Skąpiec zawsze cierpi niedostatek.
** ''Semper avarus eget.'' (łac.)
** Źródło: I, 2, 56.

* [Spór] o kozią wełnę.
** ''De lana caprina.'' (łac.)
** Znaczenie: spór o błahostkę.
** Źródło: I, 18, 15.

* Śmierć kresem ostatnim i wszystkiego.
** ''Mors ultima linea rerum est.'' (łac.)
** Źródło: I, 16.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* W Akademosa gajach poszukiwać prawdy.
** ''Atque inter silvas Academii quaerere verum.'' (łac.)
** Źródło: II, 1, 45, tłum. Stefan Gołębiowski

* W końcu nie wszyscy podziwiają i lubią to samo.
** ''Denique non omnes eadem mirantur amantque.'' (łac.)
** Źródło: II, 58.

* Za wszystkie głupstwa królów płacą ich narody.
** ''Quidquid delirant reges, plectuntur Achivi.'' (łac.)
** Źródło: I, 2, 14.
** Zobacz też: [[król]], [[naród]]

===''List do Pizonów'' (''Sztuka poetycka'')===
(łac. [[:la:s:Ars poetica|''Ars poetica'']])

* A w końcu ryba.
** ''Desinat in piscem.'' (łac.)
** Znaczenie: coś niezgodnego ze wcześniejszą zapowiedzią.
** Źródło: 4

* Czasami i zacny Homer zdrzemnie się.
** ''Aliquando bonus dormitat Homerus.'' (łac.)
** Znaczenie: i geniusz czasem nie ma natchnienia.
** Źródło: 19

* Dotychczas spór jest przed sądem.
** ''Adhuc sub iudice lis est.'' (łac.)
** Znaczenie: spór jest dotąd nie rozstrzygnięty.
** Źródło: 78

* Gdy naśladujesz, uważaj, abyś nie zabrnął w jakiś zaułek, z którego jedynym wyjściem byłoby złamanie reguł sztuki i wywołanie niesmaku.
** ''Nec desilies imitator in artum,&lt;br /&gt;unde pedem proferre pudor vetet aut operis lex.'' (łac.)
** Źródło: 134, 135

* Góry się rozstępują, rodzi się śmieszna mysz.
** Źródło: Stanisław Kalinkowski, ''Aurea dicta. Złote słowa. Słynne łacińskie sentencje, przysłowia i powiedzenia'', Veda, Warszawa 2001, ISBN 8385584498, s. 175.
** ''Parturient montes, nascetur ridiculus mus.'' (łac.)
** Opis: o nieudolnych poetach, obiecujących wielkie dzieła.
*** Źródło: 1, 139, tłum. Stefan Gołębiowski

* Jesteśmy skazani na śmierć i my, i wszystko, co nasze.
** ''Debemur morti nos nostraque.'' (łac.)
** Źródło: 68

* Kiedy staram się być zwięzłym, staję się niezrozumiały.
** ''Brevis esse laboro, obscurus fio.'' (łac.)
** Źródło: 25–26

* Kto ocala kogoś wbrew jego woli, to tak jakby go zabijał.
** ''Invitum qui servat, idem facit occidenti.'' (łac.)
** Źródło: 453

* [Nawet] dziesięć razy powtórzone [jeszcze] się spodoba.
** Inne tłumaczenie: Powtórz dziesięć razy, a spodoba się.
** ''Deciens repetita placebit.'' (łac.)
** Źródło: 365

* Nie bądź jak wierny tłumacz, nie staraj się przekładać słowo w słowo.
** ''Nec verbo verbum curabis reddere fidus interpres.'' (łac.)
** Źródło: 133, 134

* [[Od jaja]].
** ''Ab ovo.'' (łac.)
** Źródło: 147

* Poeci pragną przynosić pożytek albo przyjemność.
** ''Aut prodesse volunt, aut delectare poetae.'' (łac.)
** Źródło: 333

* Przyjemne z pożytecznym łączyć.
** ''Utile dulci miscere.'' (łac.)
** Źródło: 343

* Rzeczy powtórzone podobają się.
** Inne tłumaczenie: Dwa razy powtórzone podoba się.
** Źródło: Stanisław Kalinkowski, ''Aurea dicta…'', op. cit., s. 32.
** ''Bis repetita placent.'' (łac.)
*** Źródło: 365 (parafraza)

* Zwodzą nas pozory prawdy.
** ''Decipimur specie recti.'' (łac.)
** Źródło: 25
** Zobacz też: [[pozory]], [[prawda]]

==''Pieśni''==
{{osobne|Pieśni}}
(łac. ''Carmina''; inaczej ''Ody'', łac. ''Odes'')

* Bądź mądra, nalej wina.
** ''Sapias, vina liques'' (łac.)
** Źródło: I, 11

* [[Carpe diem|Chwytaj dzień]].
** Źródło: Stanisław Kalinkowski, ''Aurea dicta. Złote słowa. Słynne łacińskie sentencje, przysłowia i powiedzenia'', Veda, Warszawa 2001, s. 38.
** ''Carpe diem quam minimum credula postero.'' (łac.)
*** Źródło: [[:la:s:Carmina (Horatius)/Liber I/Carmen XI|''Carmina'']], księga I, pieśń 11.
** Wariant: Używaj dnia, jak najmniej ufając przyszłości.
*** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, STON I, Radom 1994, s. 29.
** Wariant:&lt;br /&gt;Więc łap dzień każdy, a nie wierz ni trochę&lt;br /&gt;W złudnej przyszłości obietnice płoche.
*** Źródło: [[s:Ad Leuconoen|''Ad Leuconoen'']], w: [[Henryk Sienkiewicz]], [[s:Pisma zapomniane i niewydane/całość|''Pisma zapomniane i niewydane'']], Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów – Warszawa – Kraków 1922, s. 468.

* Kara o kulawej nodze.
** ''Pede poena claudo.'' (łac.)
** Opis: używane jako przestroga o nieuchronności kary; nierychliwa, ale niechybna.
** Źródło: III, 2

* Wybudowałem pomnik trwalszy niż ze spiżu&lt;br /&gt;strzelający nad ogrom królewskich piramid&lt;br /&gt;nie naruszą go deszcze gryzące nie zburzy&lt;br /&gt;oszalały Akwilon oszczędzi go nawet
** ''Exegi monumentum aere perennius&lt;br /&gt;regalique situ pyramidum altius&lt;br /&gt;quod non imber edax non aquilo impotens&lt;br /&gt;possit dirvere avt innumerabilis'' (łac.)
** Opis: tłumaczenie: [[Adam Ważyk]]
** Źródło: III, 30

==''Satyry''==
[[Plik:Horatii Flacci Sermonum.tif|mały|{{center|''Saturae'', 1577}}]]
(łac. ''Satirae'')

* Czemu się śmiejesz? O tobie ta bajka mówi, choć pod zmienionym imieniem.
** ''Quid rides? Mutato nomine et de te fabula narrator.'' (łac.)
** Źródło: I, 1, 69.
** Zobacz też: [[bajka]]

* Kto obmawia przyjaciela, kto go nie broni wobec oskarżeń innych, kto cieszy się z wyśmiewań ludzkich i łowi plotki gadułów, kto potrafi zmyślać rzeczy nie widziane, a nie potrafi zmilczeć zawierzonej tajemnicy, jest czarnym charakterem, tego wystrzegaj się, Rzymianinie!
** ''Absentem, quo rodit amicum, qui non defendit alio culpante, solutos qui capiat risus hominum famamque dicacis, fingere qui non visa potest, comissa tacere qui nequit, hic niger est, hunc tu, Romane caveto!'' (łac.)
** Źródło: I, 4, 81.

* Na zaniedbanym polu wyrasta chwast, który trzeba wypalić.
** ''Neglectis urenda filix innascitur agris.'' (łac.)
** Źródło: I, 3, 1.
** Zobacz też: [[chwast]], [[pole]]

* Nieszczęściem jest być przyłapanym.
** ''Deprendi miserum est.'' (łac.)
** Źródło: I

* Nigdy nie odpędzisz psa od tłustej skórki.
** ''Canis a corio nunquam absterrebitur uncto.'' (łac.)
** Źródło: II, 5, 83.
** Zobacz też: [[pies]]

* [[Od jajka aż do jabłek]].
** ''Ab ovo usque ad mala.'' (łac.)
** Opis: w starożytnym Rzymie jedzenie zaczynało się od jaj, a kończyło na jabłkach.
** Znaczenie: od początku aż do końca.
** Źródło: I, 3, 6.
** Zobacz też: [[od jaja]]

* Mędrzec, sobie pan prawdziwy,&lt;br /&gt;Co depce swoje żądze, odrzuca zaszczyty,&lt;br /&gt;Sam dla siebie całością, jak kula wymierną.&lt;br /&gt;Nie ma gdzie słabizny, o którą zaczepia&lt;br /&gt;Zła Fortuna, co bije zawdy we wadliwe…
** Źródło: II, 7, 83.

* Próżno w winie albo we śnie szukasz ucieczki.
** ''Jam vino quaerens, jam somno fallere curam.'' (łac.)
** Źródło: VIII, 114.
** Zobacz też: [[sen]], [[wino]]

* Słuszne jest wybaczyć winy proszącemu o przebaczenie.
** ''Aequum est peccatis veniam poscentem reddere rursus.'' (łac.)
** Źródło: I, 3, 75.

* Wszystko ma swoje granice.
** Inne tłumaczenie: We wszystkim zachowaj umiar.
** ''Est modus in rebus.'' (łac.)
** Źródło: I, 1, 106.
** Zobacz też: [[granica]], [[umiar]]

* Wzgardliwym zębem.
** ''Dente superbo.'' (łac.)
** Opis: z lekceważeniem.
** Źródło: II, 87.

* Z uśmiechem mówić prawdę.
** ''Ridentem dicere verum.'' (łac.)
** Źródło: I, 24–25.
** Zobacz też: [[uśmiech]]

==Inne==
{{IndeksPL}}
===B===
* Biada przemocy, gdy w Boga godzi.

===C===
* Chciwemu wiecznie mało.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Choćbyś się pysznił swym bogactwem, nie zmieni to twojej wartości, nie uczyni cię lepszym.
** Źródło: ''Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia'', oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 81.

* Ciesz się ze swego losu.

* Cóż po bogactwie, jeśli używać się wzbraniasz.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Czas biegnie zazdrosny o słowa.

* Czas nie zając, nie ucieknie.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.
** Zobacz też: [[czas]]

===D===
* Do nieba powrót odwlekaj.

* Dzielność prawdziwa, jeśli hańby przeżyła ohydę, męstwa nie wróci.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

===G===
* Głupi po szkodzie głupim zostanie.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

===J===
* Jak dłuży się noc, kiedy zawodzi kochanka.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Jesteśmy okłamywani pozorami prawdy.

* Jeśli niebo się zwali, i nieulękłego przywalą ruiny.

* Jeśli żyjesz w dostatku, nie pożądaj więcej.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

===K===
* Klin klinem – niezawodny, jedyny lek miłosny.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Kocioł garnkowi przygania, a sam smoli.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Księżyc niejedną lśni twarzą.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Kto dobrą myślą w dniu dzisiejszym żyje, ten nie zabiega o jutro łaskawsze.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Kto losowi zawierzył, jakby złu but włożył.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.
** Zobacz też: [[los]]

* Kto uczciwy i skromny, każdemu życzliwy.

===L===
* Los na każdego z podziemnej urny wypadnie

* Ludzie prawi nienawidzą występku przez umiłowanie cnoty.
** Źródło: ''Przykazania etyki prawniczej: księga myśli, norm i rycin'', oprac. Roman Tokarczyk, wyd. Wolters Kluwer Polska, s. 50.

===M===
* Miło poszaleć w porę.
** Źródło: ''Księga toastów i humoru biesiadnego'', wybór i oprac. Leszek Bubel, wyd. „Zamek”, Warszawa 1995, s. 147.

* Miłość zna dwie choroby: wojnę i pokój.

* Mnie, Apollinie, niechaj żywą malwy,&lt;br /&gt;Oliwki lekkie,&lt;br /&gt;Spraw, niech się cieszę tym co mam. Niech&lt;br /&gt;Zdrowie&lt;br /&gt;Zawsze mi służy, niech myśl się nie łamie.&lt;br /&gt;Starość, gdy przyjdzie, niech będzie łagodna&lt;br /&gt;I pełna pieśni.
** Źródło: ''O co poeta prosi Apollina'', przeł. [[Zygmunt Kubiak]]

===N===
* Na cóż srebro i złoto, na cóż skarby w ziemi zagrzebane ukradkiem i z trwogą strzeżone.

* Największa jest miłość matki, druga – psa, trzecia – kochanki.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Natura nie daje ludziom niczego bez trudu.

* Nauka męstwu siły dodaje.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Nawet wilk czy lew pożera obcych, swoich oszczędza.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Nic nie jest dane ludziom bez trudów.

* Nie czekaj jutra, dziś miej na względzie.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Nie lada gnębi mnie troska, abym mógł odwiedzić dalekie źródła i czerpać wskazania szczęśliwego życia.
** ''At mihi cura non mediocris inest, fontes ut adire remotas atque haurire quaem vitae praecepta beatae.'' (łac.)
** Źródło: C. Jędraszko, ''Łacina na co dzień'', Warszawa 1988, s. 30.

* Nie można być szczęśliwym pod każdym względem.

* Nie weźmiesz na ząb kury, gdy pawia podadzą.

* Nie zawsze chmury niosą ulewę.

* Nie znoś drewna do lasu.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Niebotyczna wieża gwałtowniej upada.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

===O===
* Od żartu krok tylko do waśni i gniewu.

* Opanuj się.
** ''Compesce mentem.'' (łac.)
** Źródło: Czesław Jędraszko, ''Łacina na co dzień'', Warszawa 1988, s. 51.

* Osładzaj gorycz twoją wewnętrzną swoim uśmiechem.

===P===
* Poznaj obyczaje innych, a nie będzie nienawiści.
** ''Amici mores noveris, non oderis.'' (łac.)
** Źródło: C. Jędraszko, ''Łacina na co dzień'', Warszawa 1988, s. 20.

* Prawego, niezachwianego męża nie zwiedzie żaden tyran w przemocy ani tłum w gwałtach bezprawia.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Przysięgać na słowa nauczyciela.
** ''Iurare in verba magistri.'' (łac.)

===S===
* Sen tłumi miłosne zapały.

* Słowo dowcipne lepiej wiele rzeczy rozstrzyga niż poważne.

* Słowo raz wypowiedziane nie powraca.

* Stara miłość nie rdzewieje.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

===T===
* Ten, który odkłada godzinę swego nawrócenia, podobny jest wieśniakowi, który czeka, aż cała rzeka przepłynie. Lecz ona płynie i będzie płynąć bez końca.
** Źródło: Marta Żurawiecka, ''Z księdzem Twardowskim 2014'', Wyd. Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2013, s. 166.
** Zobacz też: [[nawrócenie]]

* Ten zdobył uznanie wszystkich, kto połączył przyjemne z pożytecznym.
** ''Omne tulit punctum qui miscuit utile dulci.'' (łac.)

===W===
* W końcu nie wszyscy podziwiają i lubią to samo.
** ''Denique non omnes eadem mirantur amantque.'' (łac.)

* W zbytku upadek.

* Wlej cokolwiek w nieczysty garnek, a skwaśnieje.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', op. cit.

* Wszyscy zmierzamy do tego samego kresu.

===Ż===
* Żeby was nie uwiodły zaszczyty.

* Życie nie dało niczego śmiertelnym bez wielkiej pracy.

==O Horacym==
* A ze swych ostatnich utworów Horacy był dumny. Dał temu wyraz w ostatniej pieśni zbiorku:&lt;br /&gt;''Pomnik zbudowałem trwalszy od spiżu i wyższy od królewskich grobowców, piramid. Nie zniszczy go ani deszcz, ani wicher, ani też nieskończony ciąg lat i czas wiecznie uciekający. Nie wszystek umrę; wielka część mej osobowości umknie bogini śmierci. Wciąż jednakowo żywy będę rósł sławą u potomnych, dopóki na Kapitol wstępował będzie kapłan z milczącą dziewicą, westalką.''&lt;br /&gt;Mylił się Horacy. Jego wielkość okazała się jeszcze trwalsza. Nie ma już kapłanów rzymskich bóstw i nie ma westalek. Ale pieśni poety wciąż żyją. Czytają je nad Tybrem i nad Wisłą, nad Wołgą i nad Missisipi, nad Tamizą i nad Amazonką – wszędzie, gdzie sięga europejska kultura. Albowiem wiotka i nieuchwytna tkanka słów jest trwalsza od spiżu, potężniejsza od mocarstw.
** Autor: [[Aleksander Krawczuk]], ''Cesarz August'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1990, ISBN 8304035243, s. 201–202.

{{Wikisource|Horacy|Horacego}}


[[Kategoria:Horacy|!]]</text>
      <sha1>6w3imbco9933guwsruox7bslj5kjvhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Terencjusz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>481</id>
    <revision>
      <id>647106</id>
      <parentid>570779</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowy cytat</comment>
      <origin>647106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4526" sha1="fg6m428qyt05nadz1a5oy68halpr6kt" xml:space="preserve">[[Plik:Portrait of Terence from Vaticana, Vat. lat.jpg|mały|{{Center|Publius Terentius Afer,}}{{Center|anonimowy portret z IX w. n.e.}}]]
'''[[w:Terencjusz|Terencjusz]]''' ('''Publius Terentius Afer'''; ok. 195–ok.159 p.n.e.) – rzymski komediopisarz.

==''Bracia'' (165 p.n.e.)==
(łac. Adelphi'')
* Gdy dwaj robią to samo, to nie jest to samo.
** ''Si duo faciunt idem, non est idem.'' (łac.)
** Źródło: V, 3, 37

* Wilk w bajce!
** ''Lupus in fabula!'' (łac.)
** Opis: pol. odpowiednik: [[O wilku mowa]]!
** Źródło: 537

==''Andria''==
* Kłótnie kochanków umacniają ich miłość.
** ''Amantium irae amoris integratio est.'' (łac.)
** Źródło: 555

* Powiedziano, wykonano.
** ''Dictum, factum.''
** Źródło: 2, 3, 7; także ''Samodręk'', 5, 1, 31

* Ustępliwość przysparza przyjaciół, prawda nienawiść rodzi.
** Inne tłumaczenia: Schlebianie przysparza przyjaciół, prawda wrogów. / Prawda rodzi nienawiść, ustępliwość przyjaciół.
** ''Obsequium amicos, veritas odium parit.'' (łac.)
** Źródło: 68
** Zobacz też: [[prawda]]

==''Eunuch''==
* Miłość zawiera w sobie wszystkie wady: krzywdy, podejrzliwości, wrogości, rozejmy, wojny i znów pokój.
** ''In amore haec omnia insunt vitia: iniuriae, suspiciones, inimicitiae, indutiae, bellum, pax rursum.'' (łac.)
** Źródło: 59
** Zobacz też: [[miłość]]

* Wszechświat, wieczność trzech dni!
** ''Heu! universum triduum!'' (łac.)
** Znaczenie: Niestety! Całe trzy dni oczekiwania!
** Źródło: II, I, 17

* Znam naturę kobiet: kiedy chcesz, odmawiają, kiedy nie chcesz, pragną.
** ''Novi ingenium mulierum: nolunt ubi velis, ubi nolis cupiunt ultro'' (łac.)
** Źródło: 812

==''Heauton timorumenos''==
* Bo to rzeczy są takie, jak duch, co je miewa:&lt;br /&gt;Kto ich zażywać umie, temu dobre; kto zaś&lt;br /&gt;Źle ich użyje, temu na złe się obrócą.
** Źródło: I, 3, 21

* [[Człowiekiem jestem; nic co ludzkie nie jest mi obce|Człowiekiem jestem; nic, co ludzkie, nie jest mi obce]].
** ''Homo sum; humani nil a me alienum puto.'' (łac.)
** Źródło: I, I, 25

* Trzeba się zająć serio robotą.
** ''Ad rastros seriores redit.
** Źródło: 51, 58

==''Phormio''==
* Ile ludzi, tyle zdań.
** ''Quot homines tot sententiae: suo' quoique mos.'' (łac.)
** Źródło: 454

* Kto pierwszy, ten lepszy.
** ''Potior est, qui prior est.'' (łac.)
** Źródło: II, 3

* Nie rób tego, co już jest zrobione.
** ''Actum ne agas.'' (łac.)
** Źródło: II, III, 72

* Silnym los pomaga.
** ''Fortis fortuna adiuvat.'' (łac.)
** Inne tłumaczenia: Dzielnych los wspomaga. / Szczęście sprzyja silnym. / Śmiałym los sprzyja.
** Parafraza: Do odważnych świat należy.
** Źródło: 203

==Inne==
* I książki mają swe losy.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s.&amp;nbsp;327.
** Zobacz też: [[książka]]

* Jam Dawus, a nie Edyp.
** ''Davus sum, non Oedipus.'' (łac.)
** Znaczenie: jestem prostym człowiekiem, nie umiem rozwiązywać zagadek.
** Źródło: ''Dziewczyna z Andros'', 1, 2, 23

* Kto połknął żerdź, będzie spał na stojąco.

* Łatwo wszyscy, gdy jesteśmy zdrowi, dajemy dobre rady chorym.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;327.
** Zobacz też: [[choroba]], [[zdrowie]]

* Nic nie może być gorszego od złych języków.

* Szczyt prawa jest często szczytem zła.
** ''Ius summum saepe summast malitia.'' (łac.)
** Źródło: ''Heauton Timorumenos'', 796

* Wady będą, dopóki będą ludzie.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;327.

* Zakochani są jak szaleńcy.
** ''Amantes amentes.'' (łac.)
** Wariant: Zakochani z rozumu obrani.
*** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;327.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Ze wszystkich moich przyjaciół jestem jedynym, jaki mi pozostał.
** Zobacz też: [[przyjaźń]]

* Zrozumieć – przebaczyć.
** ''Cognoscere ignoscere.'' (łac.)
** Źródło: ''Samodręk'', 218

* Życie ludzkie jest jak gra w kości. Jeśli nam się nie dostała do rąk ta kość, którą chcemy, trzeba się starać jak najlepiej wyzyskać tę, która nam była przez los sądzona.
** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&amp;nbsp; cit., s.&amp;nbsp;327.


[[Kategoria:Terencjusz|!]]</text>
      <sha1>fg6m428qyt05nadz1a5oy68halpr6kt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Homer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1195</id>
    <revision>
      <id>647101</id>
      <parentid>646990</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>przen. cytatów po dodaniu źródeł, usunięcie cytatów wątpliwych i innego autorstwa</comment>
      <origin>647101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3654" sha1="rni3b2xfqhi4hl83zely09djiu94p2o" xml:space="preserve">[[Plik:Homer Musei Capitolini MC559.jpg|mały|{{center|Popiersie Homera, Palazzo Nuovo, Rzym}}]]
'''[[w:Homer|Homer]]''' (VIII wiek p.n.e.) – grecki [[poeta]] epicki i pieśniarz wędrowny, najstarszy znany z imienia europejski autor poezji.

==''Iliada''==
{{osobne|Iliada}}
* Gniew, Bogini, opiewaj Achilla, syna Peleusa,&lt;br /&gt;zgubę niosący i klęski nieprzeliczone Achajom,&lt;br /&gt;co do Hadesu tak wiele dusz bohaterów potężnych&lt;br /&gt;strącił, a ciała ich wydał na pastwę sępom drapieżnym&lt;br /&gt;oraz psom głodnym. Tak Dzeusa dokonywała się wola.
** ''Menin aeide thea Peleiadeo Achileos&lt;br /&gt;oulomenen, he myri’ Achaiois alge’ etheke,&lt;br /&gt;pollas d’ iphthimous psychas Aidi proiapsen&lt;br /&gt;heroon, autous de heloria teuche kynessin&lt;br /&gt;oionoisi te pasi, Dios d’ eteleieto boule'' (gr.)
** Opis: fragment inwokacji.
** Źródło: pieśń I, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[Achilles]], [[gniew]], [[pierwsze zdania dzieł literackich]]

* Jeśli kto kocha wojnę domową, jest pozbawiony więzów rodzinnych, prawa i własnego miejsca.
** Inne tłumaczenie: Niechaj będzie wyzutym z ogniska rodu i prawa / Każdy co dąży do wojny w narodzie, żałobę niosącej.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Paweł Popiel
** Zobacz też: [[wojna]]

==''Odyseja''==
{{osobne|Odyseja}}

* Muzo! męża wyśpiewaj, co święty gród Troi&lt;br /&gt;Zburzywszy, długo błądził.
** Źródło: I, 1, tłum. Lucjan Siemieński
** Zobacz też: [[Odyseusz]]

* Nie godzi się odtrącać przybysza, choćby i gorzej od ciebie wyglądał: od Dzeusa przychodzą wszyscy obcy i żebracy. A nasza jałmużna jest miła, lecz mała.
** Postać: Eumajos
** Źródło: pieśń XIV, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[gościnność]]

* Ostrze samo przez się pobudza do czynów gwałtownych.
** ''Aftós gár efélketai ándra sídiros.'' (gr.)
** Źródło: pieśń XIX, tłum. Wojciech Szypuła
** Zobacz też: [[ostrze]]

==Cytaty przypisywane==
* Gdzie wiele rąk, tam łatwa praca.
** Źródło: Wacław Idziak, ''Biznes'', Koszalińskie Wydawnictwo Prasowe, Koszalin 1990, s. 93.

* Kto czyni cnotliwie i przed złem się wzdraga, tego sławę po świecie roznoszą pochodnie.
** Zobacz też: [[zło]], [[sława]]

* Miłość posiada skrzydła, ale też może ich i udzielić.

* Morze, ten rybi gościniec.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[morze]]

* Nawet statecznych ludzi poglądy mogą się zmienić.

* Rzeczą człowieka jest walczyć, a rzeczą nieba – dać zwycięstwo.
** Źródło: „Przekrój”, wydania 2898–2914, wyd. Czytelnik, 2001, s. 58.
** Zobacz też: [[walka]], [[zwycięstwo]]

==O Homerze==
* Od wczesnego dzieciństwa każdy z nas Homera ma za piastunkę. I rośniemy przy nim, i nie możemy od niego odejść, by zaraz nie łaknąć jego słów. Z Homerem rozstajemy się dopiero razem z życiem.
** Autor: [[Ksenofont]], ''Uczta''
** Źródło: [[Jan Parandowski]], przedmowa [w:] Homer, ''Odyseja'', Biblioteka Antyczna, Warszawa 1998, s. 29.

* Przedstawiają Homera ślepcem – głupcy! Widział więcej niż jakikolwiek człowiek.
** Autor: [[Proklos]]
** Źródło: [[Jan Parandowski]], przedmowa [w:] Homer, ''Odyseja'', Biblioteka Antyczna, Warszawa 1998, s. 28.

* Szczęśliwy młodzieńcze, któryś znalazł w Homerze piewcę swego męstwa!
** Autor: [[Aleksander Wielki]]
** Opis: nad grobem [[Achilles]]a w Sigejon.
** Źródło: [[Cyceron]], ''W obronie poety Archiasza'' (''Pro Archia''), 24; tłum. Danuta Turkowska

{{commons|Category:Homer}}
{{Wikisource|Homer|Homera}}


[[Kategoria:Poeci starożytnej Grecji]]</text>
      <sha1>rni3b2xfqhi4hl83zely09djiu94p2o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John Lennon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4303</id>
    <revision>
      <id>647112</id>
      <parentid>647082</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:15:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* O Johnie Lennonie */, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>647112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12725" sha1="a3ehzj737bre812v1dmu109sdr8hbs7" xml:space="preserve">[[Plik:John Lennon &quot;Walls and Bridges&quot; 1974 press photo 2 (color) (cropped).jpg|mały|{{center|John Lennon (1974)}}]]
'''[[w:John Lennon|John Winston Ono Lennon]]''' (1940–1980) – brytyjski [[muzyk]] [[rock]]owy, [[kompozytor]], wokalista i [[autor]] [[tekst]]ów. Założyciel zespołu [[The Beatles]]. Zginął zastrzelony przez [[Mark David Chapman|Marka Davida Chapmana]].

==Cytaty z utworów==
=== Utwory The Beatles napisane przez Lennona ===
{{osobne|The Beatles}}
* Tak, jestem samotny&lt;br &gt;Chcę umrzeć&lt;br &gt;Tak, jestem samotny&lt;br &gt;Chcę umrzeć&lt;br &gt;Jeśli jeszcze nie umarłem&lt;br &gt;Och, dziewczyno, znasz powód.
** ''Yes I'm lonely &lt;br /&gt;Want to die&lt;br /&gt;Yes I'm lonely &lt;br /&gt;Want to die&lt;br /&gt;If I ain't dead already&lt;br /&gt;Ooh girl you know the reason why.'' (ang.)
** Źródło: ''Yer Blues''

=== Utwory z kariery solowej ===
* Bohater ludu, ech, to jest coś.&lt;br /&gt;Bohater ludu to byłby gość.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Naćpany religią i seksem z TeFau,&lt;br /&gt;czujesz się cwaniak i wolny nad stan,&lt;br /&gt;lecz z tego, co widzę parobek i cham.
** ''Working Class Hero is something to be&lt;br /&gt;Working Class Hero is something to be&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Keep you doped with religion, sex and TV&lt;br /&gt;And you think you’re so clever and classless and free&lt;br /&gt;But you’re still fucking peasents as far as I can see'' (ang.)
** Źródło: ''Working Class Hero'', album ''John Lennon/Plastic Ono Band'' (1970), tłum. J. Szafrański.

* Jeśli mówisz o zniszczeniu, licz i nie nie licz na mnie.
** Źródło: ''White Album''

* Kobieta jest Murzynem świata.
** ''Woman Is The Nigger of The World'' (ang.)
** Źródło: tytuł piosenki z albumu ''Some Time in New York City'' (1972)

* Ludzi pracy bohater to byłoby to.&lt;br /&gt;Robotniczy bohater to byłby gość.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mówią: jest jeszcze miejsce na szczycie dla ciebie.&lt;br /&gt;Naucz się jednak uśmiechać, mordując.&lt;br /&gt;zupełnie jak ci, co są już na górze.&lt;br /&gt;Bohaterem być ludu to wielka rzecz.&lt;br /&gt;Ludzi pracy bohater, ech, to jest coś.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Jeśli chcesz, to po prostu za mną chodź.&lt;br /&gt;Jeśli chcesz, to po prostu chodź.
** ''Working Class Hero is something to be&lt;br /&gt;Working Class Hero is something to be&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;There’s room at the top I’m telling you still&lt;br /&gt;But first you must learn how to smile as you kill&lt;br /&gt;If you want to be like the folks on the hill&lt;br /&gt;Working Class Hero is something to be&lt;br /&gt;Working Class Hero is something to be&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;If you want to be a hero well just follow me&lt;br /&gt;If you want to be a hero well just follow me'' (ang.)
** Źródło: ''Working Class Hero'', album ''John Lennon/Plastic Ono Band'' (1970), tłum. J. Szafrański.

* Nie wierzę w Hitlera&lt;br /&gt;Nie wierzę w Jezusa&lt;br /&gt;Nie wierzę w Kennedy’ego&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Nie wierzę w Elvisa&lt;br /&gt;Nie wierzę w Zimmermana&lt;br /&gt;Nie wierzę w Beatlesów.&lt;br /&gt;Po prostu wierzę w siebie.&lt;br /&gt;W Yoko i w siebie.&lt;br /&gt;I to jest cała prawda.&lt;br /&gt;Sen się zakończył…
** Źródło: utwór ''God'', z płyty ''Plastic Ono Band''

* Wojna jest skończona (jeśli tego chcecie).
** Źródło: piosenka ''Happy Xmas (War Is Over)''

* Wyobraź sobie, że nie ma własności,&lt;br /&gt;ciekawe czy potrafisz?&lt;br /&gt;Nie ma chciwości oraz głodu,&lt;br /&gt;a wszyscy są sobie braćmi.&lt;br /&gt;Wyobraź sobie, że wszyscy ludzie dzielą ze sobą świat…
** Utwór: ''Imagine'', z płyty ''Imagine'', tłum. [[Tomasz Beksiński]]

* Wyobraź sobie, że nie ma krajów i narodów&lt;br /&gt;To nie jest trudne&lt;br /&gt;Nie ma niczego, za co mielibyśmy zabijać, umierać&lt;br /&gt;Nie ma religii&lt;br /&gt;Wyobraź sobie tylko – wszyscy ludzie&lt;br /&gt;Żyją w pokoju
** Utwór: ''Imagine'', z płyty ''Imagine''

==Inne==
* Chrześcijaństwo minie. Skurczy się i zaniknie. Nie muszę z tym dyskutować – mam rację i jestem o niej przekonany. Jesteśmy dzisiaj popularniejsi od Jezusa. Nie wiem co pierwsze minie – rock &amp; roll czy chrześcijaństwo. Jezus był w porządku, ale jego uczniowie byli tępi i przeciętni. Według mnie to oni wszystko zniszczyli.
** ''Christianity will go. It will vanish and shrink. I needn’t argue with that; I’m right and I will be proved right. We’re more popular than Jesus now; I don’t know which will go first – rock and roll or Christianity. Jesus was all right, but his disciples were thick and ordinary. It’s them twisting it that ruins it for me.'' (ang.)
** Opis: o [[The Beatles]], w wywiadzie dla brytyjskiej gazety „Evening Standard”, 4 marca 1966.

* Chciałbym, żeby wynaleziono pigułki, bo jedzenie zajmuje mi pół życia. Lubię herbatę, płatki kukurydziane i tym podobne rzeczy.

* Chodźmy do domu, chcę zobaczyć Seana, zanim pójdzie spać.
** Opis: [[ostatnie słowa]]
** Źródło: [http://www.itvl.pl/news/ostatnie-slowa-przed-smiercia ''Ostatnie słowa przed śmiercią'', itvl.pl, 16 kwietnia 2013]

* Im więcej widzę, tym mniej rzeczy jestem pewien.
** ''The more I see the less I know for sure.'' (ang.)

* Jedyne, co chcemy przekazać, to aby dać szansę ideologii pokoju.
** ''All we are saying is give peace a chance.'' (ang.)
** Źródło: odpowiedź na pytanie dziennikarza, co Lennon i Yoko Ono chcą osiągnąć akcją Bed – In, rok 1969. Później słowa te wykorzystane zostały w utworze ''Give peace a chance''.

* Jedyna rzecz, której się boję, to starość. Nienawidzę jej.

* Kobieta powinna być raczej obsceniczna niż słyszana.

* Nie boję się śmierci. Jestem na nią przygotowany, ponieważ nie wierzę w nią. Uważam, że jest to tylko wyjście z samochodu i wkroczenie w kolejny etap.
** Źródło: wywiad dla Apple razem z Yoko Ono, Londyn, 5 sierpnia 1969

* Nie powinno się ich skracać, gdyż strzyżone wzrastają we wnętrze głowy i przeszkadzają w pracy mózgu.
** Opis: o włosach.

* Oto jestem, jak się macie? Jak wasze związki? Czy przebrnęliście już przez wszystkie kłopoty? Czy lata siedemdziesiąte nie były prawdziwą męką? Oto jesteśmy, więc spróbujmy sprawić, by lata osiemdziesiąte były lepsze, bo to ciągle zależy tylko od nas. Nie jest to poza naszą władzą. Wciąż wierzę w miłość, w pokój, w pozytywne myślenie.
** Źródło: RKO Radio (wypowiedź z 8 grudnia 1980 roku)

* Pete Best jest wielkim perkusistą. Ale Ringo jest wielkim Beatlesem.
** Opis: o [[Ringo Starr]]ze.

* Posłuchaj dobrze, Paul! Jeśli któregoś dnia przydarzy mi się z Yoko coś niedobrego, to musisz wiedzieć, że nie będzie to wypadek.
** Opis: słowa wypowiedziane do [[Paul Krassner|Paula Krassnera]].

* Powinienem być ilustratorem lub uczyć się malarstwa, a ja co? Musiałem zajmować się liternictwem. Równie dobrze mogli mnie wrobić w akrobatykę spadochronową.

* Prawdopodobnie zostanę zdmuchnięty przez jakiegoś pomyleńca.
** Opis: na jednej z konferencji prasowych w latach 60. odpowiadając na pytanie, jak wyobraża sobie swoją śmierć.

* Przed Elvisem nie było niczego.
** ''Before Elvis there was nothing.'' (ang.)
** Zobacz też: [[Elvis Presley]]

* Przy ostatnim numerze chciałbym was prosić o pomoc. Niech widzowie siedzący na tańszych miejscach klaszczą w dłonie, pozostali mogą pobrzękiwać biżuterią.
** Opis: 4 listopada 1963 r. na koncercie u księżniczki Małgorzaty.

* Razem z moimi trzema kolegami z zespołu The Beatles mamy zamiar zorganizować wspólny koncert.
** Źródło: ''The Long And Winding Road'' (film dokumentalny wydany w połowie lat osiemdziesiątych; wypowiedź pochodzi z 28 listopada 1980 roku)

* Szkoła nie nauczyła mnie niczego pożytecznego, oprócz czytania i pisania.

* The Beatles to przeszłość, ale John, Paul, George i Ringo… Bóg jeden wie, jakie relacje będą posiadali w przyszłości. Ja nie wiem. Ciągle kocham tych facetów. Ponieważ oni zawsze będą tymi ludźmi, którzy byli częścią mojego życia.

* To Elvis sprawił, że zacząłem interesować się muzyką pop. Dzięki niemu też zacząłem kupować płyty. Piosenki z pierwszych lat jego kariery były wspaniałe. Bill Halley i jego nagrania nie wzbudziły we mnie żadnego zainteresowania. Dopiero gdy usłyszałem ''Heartbreak Hotel'', zrozumiałem, że TO jest TO!
** Źródło: Leszek C. Strzeszewski, ''Elvis'', PWM, Kraków 1986, s. 88.

* W pierwszej chwili byliśmy zakłopotani i onieśmieleni, ale Elvis szybko przełamał lody. Był bardzo przyjacielski i bezpośredni.
** Opis: o spotkaniu z Elvisem Presleyem.
** Źródło: Leszek C. Strzeszewski, ''Elvis'', PWM, Kraków 1986, s. 89.

* Wyobrażam sobie wszystkich ludzi żyjących dniem dzisiejszym.

* Z miłością jest jak z kwiatem, pozwól mu zakwitnąć.
** ''Love is the flower you’ve got to let grow.'' (ang.)

* Zawsze myślałem, że na Oxfordzie musi być wspaniale, ale ludzie na pewno są inni. Okazało się, że jest wspaniale, a ludzie są tacy sami.

* Życie to coś, co upływa, kiedy ty jesteś zajęty snuciem planów na przyszłość.
** ''Life is what happens to you while you’re busy making other plans.'' (ang.)
** Źródło: ''Beautiful Boy''

==O Johnie Lennonie==
* Brytyjska rodzina królewska uznała, że jestem na tym samym poziomie, co banda wulgarnych tępaków.
** Autor: [[Hector Dupuis]]
** Opis: po wręczeniu zespołowi The Beatles przez królową Anglii Elżbietę II Orderu Imperium Brytyjskiego (12 czerwca 1965).

* Był geniuszem, ale miał straszliwy kompleks niższości. Był błyskotliwym artystą, ale uważał, że nic nie umie.
** Autorka: [[Yoko Ono]]
** Źródło: [[Philip Norman]], ''Szał! Prawdziwa historia Beatlesów''

* Czy to milioner powiedział: „Wyobraź sobie, że nie posiadasz niczego”?
** Autor: [[Elvis Costello]], piosenka ''The Other Side of Summer'' (1991)
** Opis: odnośnie tekstu utworu ''Imagine'' Lennona.

* Ja chcę być taka, jak (...) John Lennon, ale chcę pozostać żywa.
** Autorka: [[Madonna (piosenkarka)|Madonna]]
** Źródło: „Forum”, 12 marca 2007.

* John Lennon był moim idolem przez całe życie, ale kompletnie się mylił w kwestii rewolucji...
** ''John Lennon has been my idol all my life but he's dead wrong about revolution...'' (ang.)
** Autor: [[Kurt Cobain]], ''Dzienniki'' (ang. ''Journals'') (2002)

* John nigdy nie wyszedł ode mnie na własnych nogach.
** Autor: [[Keith Richards]], [https://wyborcza.pl/1,75480,8656381,Rolling__Life_.html#ixzz15jK1cbch wyborcza.pl, 14 listopada 2010]

* Kiedy się związaliśmy, kazał mi spisać nazwiska wszystkich mężczyzn, z którymi wcześniej spałam. Podeszłam do tego dość żartobliwie – i nagle zorientowałam się, że John traktuje to ze śmiertelną powagą. Nie podobało mu się nawet, że znam japoński, bo to sprawiało, że nie miał dostępu do pewnej części mojego umysłu. Nie pozwalał mi czytać japońskich książek ani gazet.
** Autorka: [[Yoko Ono]]
** Źródło: Philip Norman, ''Szał! Prawdziwa historia Beatlesów''

* Myślę, że w wielu miejscach jestem w stanie go zrozumieć [Johna Lennona – przyp.]. Wiem, przez co musiał przejść i często potrafię to odnieść do mojej sytuacji. Czerpię z jego siły przetrwania i z tego, że potrafił być tak wspaniałym człowiekiem, że nie dał się rozmienić na drobne. Nawet pod koniec tego dnia, w którym odebrano mu życie, pisał i nagrywał piosenkę Piękny chłopiec o swoim synu. Sukcesy i sława nie były tym, co kochał najbardziej. On kochał swoją żonę, swojego syna. To oznacza, że nawet u szczytu sławy można nie dać się zwariować, bo są przecież rzeczy ważniejsze. Lennon pokazał mi, że nawet po sprzedaniu wielu milionów płyt można żyć normalnie, można normalnie kochać, tak jak on kochał Yoko Ono i Seana.
** Autorka: [[Dolores O’Riordan]]
** Opis: z wywiadu dla Radiowej Trójki – Nowy Jork, 5 września 1996.
** Źródło: [[Piotr Kaczkowski]], ''Przy mikrofonie'', Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, [[Specjalna:Książki/8370528066|ISBN 83-7052-806-6]], s. 209.

* Przynajmniej teraz John Lennon nie jest już dla mnie wielki.
** Opis: fragment piosenki węgierskiego zespołu [[Republic]] ''John Lennon''.

==Zobacz też==
* [[Yoko Ono]]

{{SORTUJ:Lennon, John}}
[[Kategoria:Angielscy muzycy]]
[[Kategoria:Brytyjscy perkusiści]]
[[Kategoria:Brytyjscy piosenkarze]]
[[Kategoria:Brytyjscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]]
[[Kategoria:Brytyjscy gitarzyści]]
[[Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Brytyjscy harmonijkarze]]
[[Kategoria:Brytyjscy basiści]]
[[Kategoria:Brytyjscy muzycy rockowi]]
[[Kategoria:Brytyjscy pianiści]]
[[Kategoria:Brytyjscy tekściarze]]
[[Kategoria:Brytyjskie feministki i feminiści]]
[[Kategoria:Działacze społeczni]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Grammy]]
[[Kategoria:Ofiary zamachów]]
[[Kategoria:The Beatles]]
[[Kategoria:Zdobywcy złotych płyt]]</text>
      <sha1>a3ehzj737bre812v1dmu109sdr8hbs7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nowy Jork</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6161</id>
    <revision>
      <id>647116</id>
      <parentid>639663</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>formatowanie, +link</comment>
      <origin>647116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9047" sha1="d8sev7ce2466pep0z0icteaaqufc6b2" xml:space="preserve">[[Plik:New-York-Jan2005.jpg|mały|{{center|Nowy Jork}}]]
'''[[w:Nowy Jork|Nowy Jork]]''' – największe miasto w [[USA]], w stanie [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]].
* A jak jest z nowojorskimi pomnikami? Czy odzwierciedlają osobliwość Nowego Jorku leżącego w USA, lecz niewiele mającego z tym krajem poza generaliami wspólnego? Aby to stwierdzić supermakroskopowo i aby zapewnić sobie nieco przyrody w gąszczu supercywilizacji, porzućmy ludny Union Square, wsiądźmy w subway linii 4, 5 albo 6 i dojedźmy do stacji na rogu Lexington Avenue i East 86th Street. To dzielnica Yorkville na Upper East Side, Manhattan, Nowy Jork, USA, świat, wszechświat, nieskończoność. Stamtąd udajmy się pieszo do szykownej 5 Avenue, już wyłania się fasada Metropolitan Museum of Art… dajemy nura w Central Park i szukamy, szukamy, szukamy i… znajdujemy pomnik króla Obojga Rzeczypospolitej, zwycięskiego wodza spod Grunwaldu – Władysława Jagiełły.
** Autor: [[Tadeusz Woyniłłowicz]], ''Miasto i jego pomniki…''

* Cała ziemia jest pełna winorośli, zwłaszcza na brzegach rzek, które są bardzo liczne i płyną szeroko i spokojnie. Obszar ten ma w paru miejscach podłużny kształt, jest kilka wysokich gór oraz bardzo piękne równiny i szerokie łąki.
** Autor: [[Michiel de Ruyter]]
** Opis: o Dolnym Manhattanie w dzienniku podróży z połowy XVII w.
** Źródło: Marc Beise, ''Świątynia chciwości'', „Süddeutsche Zeitung”, tłum. „Forum”, 14 listopada 2011

* Chcąc opisać to miasto, nie wiedzieć, od czego zacząć, gdzie zaczepić myśl i oko; jedna ulica podobna do drugiej, wszędzie ruch, gwar, ścisk, tłumy powozów i omnibusów; mieszkańcy spieszą się z gorączką na twarzy i w ruchach, jak gdyby mieli pomieszanie zmysłów.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 112–113.

* Deszcze Nowego Jorku. Nieprzerwane, wymiatające wszystko. A w szarej mgle wznoszą się białawe drapacze chmur, niczym ogromne grobowce w tym mieście zamieszkałym przez umarłych. (…) Okropne uczucie osamotnienia. Nawet gdybym przycisnął do piersi wszystkich ludzi na świecie, nie obroniłoby mnie to przed niczym.
** Autor: [[Albert Camus]], ''Dzienniki z podróży''

* Historii Stanów Zjednoczonych szukaj w Waszyngtonie; w Nowym Jorku masz tylko kupców. Handel, handel i handel, ''business'' i ''business'', oto, co widzisz od rana do wieczora, o czym ustawicznie słyszysz i czytasz.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 112.

* Jest czwarta nad ranem, już kończy się grudzień.&lt;br /&gt;List piszę do ciebie: Czy dobrze się czujesz?&lt;br /&gt;W Nowym Jorku jest zimno, poza tym w porządku –&lt;br /&gt;Muzyka na Clinton Street gra na okrągło.
** ''It’s four in the morning, the end of December&lt;br /&gt;I’m writing you now just to see if you’re better&lt;br /&gt;New York is cold, but I like where I’m living&lt;br /&gt;There’s music on Clinton Street all through the evening.'' (ang.)
** Autor: [[Leonard Cohen]], słowa i muzyka, ''Słynny niebieski prochowiec'' (''Famous Blue Raincoat''), tłum. [[Maciej Zembaty]]

* [Jestem z] Nowego Jorku!&lt;br /&gt;Betonowej dżungli, gdzie powstają sny,&lt;br /&gt;Tu możesz zrobić wszystko,&lt;br /&gt;Teraz jesteś w Nowym Jorku!&lt;br /&gt;Te ulice sprawią, że poczujesz się zupełnie nowym,&lt;br /&gt;Światła cię zainspirują,&lt;br /&gt;Usłysz to z Nowego Jorku!
** ''New York!&lt;br /&gt;Concrete jungle where dreams are made of,&lt;br /&gt;There’s nothing you can’t do,&lt;br /&gt;Now you’re in New York!!!&lt;br /&gt;These streets will make you feel brand new,&lt;br /&gt;the lights will inspire you,&lt;br /&gt;Let’s hear it from New York, New York, New York'' (ang.)
** Autorzy: [[Alexander Shuckburgh]], [[Alicia Keys]], [[Angela Hunte]], [[Janette Sewell-Ulepic]], utwór ''Empire State Of Mind'' z repertuaru Alicii Keys

* Miasto, które na pierwszy rzut oka z morza zarysowało się tak majestatycznie i wdzięcznie, widziane z bliska nie zachwyciło mnie wcale. Nabrzeże portu brudne, między drewnianymi budynkami nie ma bruku; wszędzie leżą kupy śmieci, doki drewniane połyskują brudną wodą, ludność zaś, jak zwykle ludność portowa, wygląda, jakby przed chwilą urwała się spod szubienicy. Takie było pierwsze moje wrażenie, ale ledwo zdążyłem rzucić naokół okiem, fiakier potoczył się ulicą.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 106.

* Nowy Jork? Byłem tam. Śmierdzi rybą.
** ''New York? I been there. Stinks of fish!'' (ang.)
** Postać: [[Bart Lonergan]] w filmie [[Johnny Guitar]] (1954)

* Nowy Jork jest jedynym miastem na świecie, które należy do wszystkich. To nie jest Ameryka, tu jest wszystko. To miasto, którego 40 proc. populacji urodziło się za granicą. To miasto, w którym mówi się w każdym języku, w którym wyznawana jest każda religia, w którym mieszka każda rasa. Nie ma na ziemi miasta tak pełnego różnic, jak Nowy Jork.
** Autor: [[Paul Auster]]
** Źródło: Michał Nogaś, [https://www.polityka.pl/kultura/rozmowy/1529323,1,rozmowa-z-pisarzem-i-scenarzysta-paulem-austerem.read ''Dumanie nad Domami''], Polityka.pl, 7 sierpnia 2012

* Nowy Jork jest (…) obcy, jest twardy, żelazo-betonowy, trzeźwy i niemarzycielski.
** Autor: [[Kazimierz Wierzyński]]
** Źródło: [https://opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/msc_literaci.html Ewa Czumakow, ''Prorocy w domu''], opoka.org.pl, 15 października 2008.

* Nowy Jork jest wyciśniętą pomarańczą.
** ''New York is a sucked orange.'' (ang.)
** Autor: [[Ralph Waldo Emerson]], ''Culture'' w ''The Conduct of Life''

* Nowy Jork pozostanie miastem imigrantów, miastem zbudowanym przez imigrantów, napędzanym przez imigrantów. A od dzisiejszego wieczoru prowadzonym przez imigranta. 
** Autor: [[Zohran Mamdani]]
** Źródło: [https://www.nytimes.com/2025/11/05/nyregion/mamdani-speech-transcript.html ''The Full Transcript of Zohran Mamdani’s Victory Speech'', „The New York Times”, 5 listopada 2025]
** Zobacz też: [[imigracja]]

* Nowy Jork to jeden wielki tygiel, w którym od zawsze było miejsce na wszystko.
** Autor: [[Martin Scorsese]], [https://web.archive.org/web/20040725062558/http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=13794 wywiad, 2003]

* Nowy Jork to miasto, które jest miastem stojącym.
** Autor: [[Louis-Ferdinand Céline]], ''Podróż do kresu nocy''

* późną zimową nocą nad Manhattanem przelatuje odrzutowiec&lt;br /&gt;rycząc nieznacznie z wysokości dwunastu tysięcy stóp&lt;br /&gt;kiedy rozsmarowujemy z ojcem majonez
** Autor: [[Mark Halliday]], ''Skala'', tłum. [[Krzysztof Lisowski]]

* Rozdzierający&lt;br /&gt;Jak tygrysa pazur&lt;br /&gt;Antylopy plecy&lt;br /&gt;Jest smutek człowieczy.&lt;br /&gt;Nie brookliński most,&lt;br /&gt;Ale przemienić&lt;br /&gt;W jasny, nowy dzień&lt;br /&gt;Najsmutniejszą noc –&lt;br /&gt;To jest dopiero coś!
** Źródło: [[Edward Stachura]], ''Nie brookliński most''

* Sto razy myślałem: Nowy Jork to katastrofa, a pięćdziesiąt: To piękna katastrofa.
** Autor: [[Le Corbusier]], ''Kiedy katedry były białe''

* To miasto ciągnie w górę świat w wielu dziedzinach. Ta „siła ciągu” jest różna dla różnych sfer rzeczywistości, ale to jest generalna prawda i przesłanie: Nowy Jork ciągnie w górę.
** Autor: [[Rafał Olbiński]]
** Źródło: Waldemar Piasecki, [http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=61183 ''Siła ciągu''], „Przekrój” nr 2/2638, 14 stycznia 1996, s. 18–20.

* To światowe centrum jazzu, jest nim co najmniej od pół wieku.
** Autor: [[Norah Jones]]

* Tutaj nie ma miejsca dla amatorów, nawet w przechodzeniu przez ulicę.
** Autor: [[George Segal]]
** Źródło: ''The 2,320 Funniest Quotes'', Tom Corr (red.)

* W mroku wieczornym za Nowym Jorkiem, punkt obserwacyjny,&lt;br /&gt;z którego jednym spojrzeniem można ogarnąć domy ośmiu milionów ludzi.&lt;br /&gt;To miasto-kolos jest długą migoczącą zaspą, spiralną galaktyką widzianą z boku.
** Autor: [[Tomas Tranströmer]], ''Schubertiana'', z cyklu ''Bariera prawdy'', II, tłum. Leonard Neuger

* Wielkie Jabłko
** ''Big Apple'' (ang.)
** Opis: przydomek Nowego Jorku.
** Źródło: Julia Cresswell, ''Oxford Dictionary of Word Origins'', Oxford University Press, Oksford 2010, s. 20.

* Zarobek w Ameryce istotnie nader jest łatwy, ale w głębi kraju, na Dalekim Zachodzie; w samym zaś New Yorku panuje przeludnienie i dlatego najbiedniejsi właśnie z emigrantów, którzy nie mają czym opłacić dalszej, bardzo kosztownej kolejami podróży, mrą z głodu, chłodu i wszelkiej nędzy. Dzielnice te przypomniały mi zaułki londyńskie, z tą różnicą, że tu stokroć jeszcze brudniej, a ludność, stanowiąca szumowiny proletariatu wszelkich narodów, gorzej jeszcze wygląda od londyńskiej. Wszelkie choroby epidemiczne i nieepidemiczne dziesiątkują ciągle tych nieszczęśliwych.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Listy z podróży do Ameryki'' (1880)


[[Kategoria:Miasta Stanów Zjednoczonych]]
[[Kategoria:Nowy Jork (stan)]]</text>
      <sha1>d8sev7ce2466pep0z0icteaaqufc6b2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Zasady</title>
    <ns>10</ns>
    <id>6269</id>
    <revision>
      <id>647138</id>
      <parentid>635619</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:27:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>kategoryzacja jest na podstronie dokumentacji</comment>
      <origin>647138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="697" sha1="jkmp5zg6ptfv3i1cwt5gl9cq465p9a4" xml:space="preserve">{{mbox
| typ     = zawartość
| grafika = [[Grafika:Gtk-ok.svg|30px]]
| grafika prawo = {{#if:{{{1|zawsze}}}|
&lt;div style=&quot;border: 1px solid #999; margin: 0 0 .5em 1em; text-align: center; padding: 5px; width: 4em&quot;&gt;
&lt;small&gt;[[Wikicytaty:Skróty|Skrót]]:&lt;br /&gt;{{{1|brak}}}&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
}}
| tekst   = '''Ta strona zawiera [[Wikicytaty:Zasady i zalecenia|oficjalne zasady]] polskich Wikicytatów.''' Zostały one zaakceptowane przez użytkowników i stanowią standard, którego winni przestrzegać inni. Modyfikacja tej strony wymaga uprzedniego uzyskania aprobaty społeczności.
}}&lt;includeonly&gt;[[Kategoria:Zasady Wikicytatów|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Dokumentacja}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jkmp5zg6ptfv3i1cwt5gl9cq465p9a4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anglicy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6926</id>
    <revision>
      <id>647125</id>
      <parentid>634984</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:33:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link</comment>
      <origin>647125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6669" sha1="iq381v8qoo1xoyh81kybz1livtcncw4" xml:space="preserve">[[Plik:English mosaic.jpg|mały|{{center|Anglicy}}]]
'''[[w:Anglicy|Anglicy]]''' – naród posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich, zamieszkujący głównie Wielką Brytanię (ok. 44 mln).
* Angielscy geniusze wyprzedzają modę, niemieccy idą za nią.
** Autor: [[Georg Christoph Lichtenberg]]
** Zobacz też: [[geniusz]], [[moda]], [[Niemcy (naród)|Niemcy]]

* Anglicy mają sto religii, lecz tylko jeden sos.
** Autor: [[Heinrich Heine]]
** Zobacz też: [[religia]], [[sos]]

* Anglicy przegrywają wszystkie wojny, oprócz ostatniej.
** Autor: [[Eleftherios Wenizelos]]

* Anglik jest mistrzem w natychmiastowym wykorzystywaniu rzeczy odkrytych, tak by z kolei prowadziło to do nowych okryć i czynów. Zapytajmy teraz, dlaczego Anglicy wyprzedzają nas we wszystkim?
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Refleksje i maksymy]]''

* Anglik nie ujawnia swych nastrojów na zewnątrz. Zawsze jest opanowany i na swój sposób grzeczny. Ale ma niesłychane poczucie wyższości narodowej i spore obrzydzenie do cudzoziemca. Z narodów europejskich szanowani są w Anglii jedynie Niemcy, Holendrzy i narody skandynawskie, potem w pewnej estymie są Hiszpanie, zapewne ze względu na razy, które Anglia od Hiszpanów nieraz w historii doznawała, natomiast do Francuzów czują Anglicy odrazę, do Włochów pogardę, a do Polaków i odrazę, i pogardę. Te wszystkie cechy, którymi się tak chlubimy i które – o święta naiwności – sami przypisujemy Anglikom, jak wygórowane poczucie honoru, szlachetności celów, szerokość gestów, niesłychanie Anglików drażnią i brzydzą.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Londyniszcze'', wyd. Universitas, Kraków 2013, s. 8.

* Anglik w pierwszym rzędzie myśli o swojej pracy, potem o sporcie, a na końcu – na samym końcu – o swojej żonie.
** Autorka: [[Agatha Christie]], ''Śmierć w chmurach'', wyd. Hachette, b.m. 2002, s. 139.

* Anglik zazwyczaj umniejsza to, co robi dobrze, kiedy zaś coś mu się nie udaje, bywa zadowolony z siebie.
** Autorka: [[Agatha Christie]], ''Tragedia w trzech aktach'', wyd. Prószyński, Warszawa b.d., s. 112.

* Anglikowi Anglik robi przyjemności,&lt;br \&gt;Polak Polakowi przykrości zazdrości.
** Autor: [[Ludwik Jerzy Kern]], ''Nowy Kossak''

* Czas było wracać, bo zimno i wilgoć stawały się coraz dotkliwsze, ale tymczasem nasi Anglicy opóźnili powrót pakując do wszystkich kieszeni odłamki skały. Sądzę, że gdyby mogli, schowaliby do kieszeni całą Niagarę, aby ją przenieść do British Museum, tak jak to zrobili z greckim Akropolem.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 168.

* Gdy dwóch Anglików się spotyka, mówią przede wszystkim o pogodzie.
** Autor: [[Samuel Johnson]], ''The Idler'', 1758
** Zobacz też: [[pogoda]]

* Humor to praktycznie jedyna rzecz, którą Anglicy traktują całkiem serio.
** Autor: [[Malcolm Muggeridge]]
** Zobacz też: [[humor]]

* Jego energia jest osłabiona przez manie tak absurdalne jak psychoanaliza, spirytyzm, ''five-o’clock-tea'', golf czy też ten niemęski zwyczaj codziennego golenia się. (…) Anglicy są narodem pijaków, narkomanów i zboczeńców (temu ostatniemu sprzyjają specjalnie przewidziane na ten cel chaszcze Hyde Parku).
** Autor: [[Alessandro Luzzio]], historyk włoski
** Opis: w 1940.

* Każdy Anglik jest wyspą.
** ''Jeder Engländer ist eine Insel.'' (niem.)
** Autor: [[Novalis]], ''Allgemeines Brouillon''

* My, Anglicy, aby marzyć o karierze w Hollywood, musimy być doskonałymi artystami. Chętnie drzwi nam tam nie otwierają.
** Autor: [[Edward Speleers]]

* Nie ma lepszego człowieka niż dobry Anglik i gorszego niż zły.
** Autor: [[John le Carré]], ''Nocny recepcjonista'', Katowice 2016, s. 18.

* Nie masz większych durniów na świecie od Anglików. Są za bardzo beztroscy, żeby się przygotować (do wojny). Dopiero w ostatniej chwili mobilizują się i walczą jak szatany.
** Autor: [[Winston Churchill]]

* Nie traktujemy Anglików jak obcokrajowców. Patrzymy na nich raczej jak na szalonych Norwegów.
** Autor: [[Halvard Lange]], „Observer”, 9 marca 1957.

* – Pan raczy żartować!&lt;br /&gt;– Anglik nigdy nie żartuje, gdy chodzi o rzecz równie poważną jak zakład.
** Autor: [[Jules Verne]], ''W 80 dni dookoła świata''

* Problem z Anglikami polega na tym, że są angielscy.
** Autor: [[Salman Rushdie]], ''Szatańskie wersety''

* Tak w kraju, jak i zagranicą jesteśmy ludźmi wulgarnymi, skłonnymi do awantur i hulakami, którzy między naszym pościgiem za czymś do handlowania, ożywiającym nas duchem i wieczną prawdą, tak kiedyś jak i teraz, lubią sobie na wiele pozwalać.
** Autorka: [[Rebecca West]], ''The Englishman Abroad'', [w:] ''The Character of England'', red. E. Baker, Oksford 1947, s. 487.

* Tak więc skończył ów bohater, ów rycerz bez skazy i bojaźni, człowiek przy tym sprawiedliwy i dobry, kochany nawet w Sudanie. I Anglicy nie przyszli mu na czas z pomocą, a potem cofnęli się pozostawiając jego zwłoki bez chrześcijańskiego pogrzebu, na pohańbienie! Staś stracił w tej chwili wiarę w Anglików. Dotychczas mniemał naiwnie, że Anglia za najmniejszą krzywdę uczynioną jednemu z jej obywateli gotowa jest zawsze do wojny z całym światem.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[s:W pustyni i w puszczy|W pustyni i w puszczy]], rozdz. XVII''.
** Opis: reakcja na widok szczątków zamordowanego w Chartumie gen. Gordona.

* Zachowane świadectwa wskazują, że wierzenia Anglów i Saksonów z chwilą ich przybycia do Brytanii (…) nie zawierały elementu pokory wobec bogów, nie mówiąc już o ich ziemskich sługach. Toteż kontynuując takie nastawienie do religii i przyjmując chrześcijaństwo, przodkowie współczesnych Anglików ukorzyli się co prawda przed nowym Bogiem, ale nigdy nie bili zbyt głębokich pokłonów jego duszpasterzom…
** Autor: [[Wojciech Lipoński]], ''Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich'', wyd. Bene Nati, Poznań 1995, s. 244.
** Zobacz też: [[Bóg]], [[kler]]

* Zachwycało mnie wtedy wszystko u Anglików, co później tak bardzo irytowało i drażniło. Ich powolność i flegma. Bomba niemiecka przebija sufit jakiejś restauracji z dancingiem. Na sali trupy i gruzy, tańczyć dalej jest trudno. Anglicy stają w ogonku do szatni, swoim zwyczajem nie rozmawiając ze sobą, senni, obojętni, spokojni, nudni.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Londyniszcze'', wyd. Universitas, Kraków 2013, s. 6.

'''Zobacz też:'''
* [[Anglia]]


[[Kategoria:Anglicy|!]]
[[Kategoria:Germanie]]
[[Kategoria:Narodowości]]</text>
      <sha1>iq381v8qoo1xoyh81kybz1livtcncw4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>647127</id>
      <parentid>647125</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>linkowanie</comment>
      <origin>647127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6678" sha1="tux1h64h5ia5jbq8mybuzyqa2rpz602" xml:space="preserve">[[Plik:English mosaic.jpg|mały|{{center|Anglicy}}]]
'''[[w:Anglicy|Anglicy]]''' – naród posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich, zamieszkujący głównie Wielką Brytanię (ok. 44 mln).
* Angielscy geniusze wyprzedzają modę, niemieccy idą za nią.
** Autor: [[Georg Christoph Lichtenberg]]
** Zobacz też: [[geniusz]], [[moda]], [[Niemcy (naród)|Niemcy]]

* Anglicy mają sto religii, lecz tylko jeden sos.
** Autor: [[Heinrich Heine]]
** Zobacz też: [[religia]], [[sos]]

* Anglicy przegrywają wszystkie wojny, oprócz ostatniej.
** Autor: [[Eleftherios Wenizelos]]

* Anglik jest mistrzem w natychmiastowym wykorzystywaniu rzeczy odkrytych, tak by z kolei prowadziło to do nowych okryć i czynów. Zapytajmy teraz, dlaczego Anglicy wyprzedzają nas we wszystkim?
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Refleksje i maksymy]]''

* Anglik nie ujawnia swych nastrojów na zewnątrz. Zawsze jest opanowany i na swój sposób grzeczny. Ale ma niesłychane poczucie wyższości narodowej i spore obrzydzenie do cudzoziemca. Z narodów europejskich szanowani są w Anglii jedynie Niemcy, Holendrzy i narody skandynawskie, potem w pewnej estymie są Hiszpanie, zapewne ze względu na razy, które Anglia od Hiszpanów nieraz w historii doznawała, natomiast do Francuzów czują Anglicy odrazę, do Włochów pogardę, a do Polaków i odrazę, i pogardę. Te wszystkie cechy, którymi się tak chlubimy i które – o święta naiwności – sami przypisujemy Anglikom, jak wygórowane poczucie honoru, szlachetności celów, szerokość gestów, niesłychanie Anglików drażnią i brzydzą.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Londyniszcze'', wyd. Universitas, Kraków 2013, s. 8.

* Anglik w pierwszym rzędzie myśli o swojej pracy, potem o sporcie, a na końcu – na samym końcu – o swojej żonie.
** Autorka: [[Agatha Christie]], ''Śmierć w chmurach'', wyd. Hachette, b.m. 2002, s. 139.

* Anglik zazwyczaj umniejsza to, co robi dobrze, kiedy zaś coś mu się nie udaje, bywa zadowolony z siebie.
** Autorka: [[Agatha Christie]], ''Tragedia w trzech aktach'', wyd. Prószyński, Warszawa b.d., s. 112.

* Anglikowi Anglik robi przyjemności,&lt;br \&gt;Polak Polakowi przykrości zazdrości.
** Autor: [[Ludwik Jerzy Kern]], ''Nowy Kossak''

* Czas było wracać, bo zimno i wilgoć stawały się coraz dotkliwsze, ale tymczasem nasi Anglicy opóźnili powrót pakując do wszystkich kieszeni odłamki skały. Sądzę, że gdyby mogli, schowaliby do kieszeni całą Niagarę, aby ją przenieść do British Museum, tak jak to zrobili z greckim Akropolem.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 168.

* Gdy dwóch Anglików się spotyka, mówią przede wszystkim o pogodzie.
** Autor: [[Samuel Johnson]], ''The Idler'', 1758
** Zobacz też: [[pogoda]]

* Humor to praktycznie jedyna rzecz, którą Anglicy traktują całkiem serio.
** Autor: [[Malcolm Muggeridge]]
** Zobacz też: [[humor]]

* Jego energia jest osłabiona przez manie tak absurdalne jak psychoanaliza, spirytyzm, ''five-o’clock-tea'', golf czy też ten niemęski zwyczaj codziennego golenia się. (…) Anglicy są narodem pijaków, narkomanów i zboczeńców (temu ostatniemu sprzyjają specjalnie przewidziane na ten cel chaszcze Hyde Parku).
** Autor: [[Alessandro Luzzio]], historyk włoski
** Opis: w 1940.

* Każdy Anglik jest wyspą.
** ''Jeder Engländer ist eine Insel.'' (niem.)
** Autor: [[Novalis]], ''Allgemeines Brouillon''

* My, Anglicy, aby marzyć o karierze w Hollywood, musimy być doskonałymi artystami. Chętnie drzwi nam tam nie otwierają.
** Autor: [[Edward Speleers]]

* Nie ma lepszego człowieka niż dobry Anglik i gorszego niż zły.
** Autor: [[John le Carré]], ''Nocny recepcjonista'', Katowice 2016, s. 18.

* Nie masz większych durniów na świecie od Anglików. Są za bardzo beztroscy, żeby się przygotować (do wojny). Dopiero w ostatniej chwili mobilizują się i walczą jak szatany.
** Autor: [[Winston Churchill]]

* Nie traktujemy Anglików jak obcokrajowców. Patrzymy na nich raczej jak na szalonych Norwegów.
** Autor: [[Halvard Lange]], „Observer”, 9 marca 1957.

* – Pan raczy żartować!&lt;br /&gt;– Anglik nigdy nie żartuje, gdy chodzi o rzecz równie poważną jak zakład.
** Autor: [[Jules Verne]], ''W 80 dni dookoła świata''

* Problem z Anglikami polega na tym, że są angielscy.
** Autor: [[Salman Rushdie]], ''Szatańskie wersety''

* Tak w kraju, jak i zagranicą jesteśmy ludźmi wulgarnymi, skłonnymi do awantur i hulakami, którzy między naszym pościgiem za czymś do handlowania, ożywiającym nas duchem i wieczną prawdą, tak kiedyś jak i teraz, lubią sobie na wiele pozwalać.
** Autorka: [[Rebecca West]], ''The Englishman Abroad'', [w:] ''The Character of England'', red. E. Baker, Oksford 1947, s. 487.

* Tak więc skończył ów bohater, ów rycerz bez skazy i bojaźni, człowiek przy tym sprawiedliwy i dobry, kochany nawet w Sudanie. I Anglicy nie przyszli mu na czas z pomocą, a potem cofnęli się pozostawiając jego zwłoki bez chrześcijańskiego pogrzebu, na pohańbienie! Staś stracił w tej chwili wiarę w Anglików. Dotychczas mniemał naiwnie, że Anglia za najmniejszą krzywdę uczynioną jednemu z jej obywateli gotowa jest zawsze do wojny z całym światem.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[W pustyni i w puszczy]], [[s:W pustyni i w puszczy/XVII|rozdz. XVII]]''.
** Opis: reakcja na widok szczątków zamordowanego w Chartumie gen. Gordona.

* Zachowane świadectwa wskazują, że wierzenia Anglów i Saksonów z chwilą ich przybycia do Brytanii (…) nie zawierały elementu pokory wobec bogów, nie mówiąc już o ich ziemskich sługach. Toteż kontynuując takie nastawienie do religii i przyjmując chrześcijaństwo, przodkowie współczesnych Anglików ukorzyli się co prawda przed nowym Bogiem, ale nigdy nie bili zbyt głębokich pokłonów jego duszpasterzom…
** Autor: [[Wojciech Lipoński]], ''Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich'', wyd. Bene Nati, Poznań 1995, s. 244.
** Zobacz też: [[Bóg]], [[kler]]

* Zachwycało mnie wtedy wszystko u Anglików, co później tak bardzo irytowało i drażniło. Ich powolność i flegma. Bomba niemiecka przebija sufit jakiejś restauracji z dancingiem. Na sali trupy i gruzy, tańczyć dalej jest trudno. Anglicy stają w ogonku do szatni, swoim zwyczajem nie rozmawiając ze sobą, senni, obojętni, spokojni, nudni.
** Autor: [[Stanisław Cat-Mackiewicz]], ''Londyniszcze'', wyd. Universitas, Kraków 2013, s. 6.

'''Zobacz też:'''
* [[Anglia]]


[[Kategoria:Anglicy|!]]
[[Kategoria:Germanie]]
[[Kategoria:Narodowości]]</text>
      <sha1>tux1h64h5ia5jbq8mybuzyqa2rpz602</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Schemat opisu szablonu</title>
    <ns>4</ns>
    <id>10374</id>
    <revision>
      <id>647133</id>
      <parentid>641674</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T09:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>/* Przykłady */ zmiana przykładu ([[Szablon:Niepodpisana]] nie jest obecnie zabezpieczony), poprawa literówki</comment>
      <origin>647133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4826" sha1="2iwi0d1j8912ozmkbrsxskmfql8luvm" xml:space="preserve">Niniejszy '''schemat opisu szablonu''' jest metodą bezpiecznego oddzielenia dokumentacji szablonu od kodu szablonu, poprzez umieszczenie dokumentacji na oddzielnej stronie. Pozwala to na całkowite zabezpieczenie szablonu, jednocześnie umożliwiając pozostawienie dokumentacji niezabezpieczonej, tak by wszyscy mogli ją edytować.

== Co to daje? ==
Użytkownicy – generalnie rzecz biorąc – lubią, gdy instrukcja obsługi szablonu znajduje się na samej stronie szablonu (na przykład: [[Szablon:niepodpisana]]). Można to osiągnąć, wpisując opis wprost do kodu szablonu wewnątrz tagów &lt;nowiki&gt;&amp;lt;noinclude&gt;...&amp;lt;/noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;. Powoduje to jednakże pewne problemy:

* Tekst umieszczony w  &lt;nowiki&gt;&amp;lt;noinclude&gt;...&amp;lt;/noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;dodaje się do ''pre-expand include size'', który jest ograniczony (patrz [[Wikicytaty:Ograniczenia szablonów]]).
* Niektóre szablony są całkowicie zabezpieczone, ponieważ są dołączane do wielu stron. Edytowanie ich dokumentacji jest utrudnione, ponieważ nie-admini muszą prosić o pomoc administratora.
* Istnieje górne ograniczenie zarówno rozmiaru strony przed dołączeniem szablonów, jak i po [expand]. (...) (zobacz [[Wikicytaty:Ograniczenia szablonów]]).

Ten ''How to'' opisuje strategię i sposób dokumentacji szablonów, który pozwala użytkownikom przypomnieć sobie zasady użycia szablonu (lub nauczyć się ich), a przy tym przyspiesza ładowanie stron i zmniejsza obciążenie serwerów.

Rozwiązaniem jest utworzenie dla dokumentacji i instrukcji obsługi '''szablonu dokumentacji''' i przechowywanie ich tam zamiast wewnątrz samego szablonu narzędziowego. Szablon dokumentacji jest oddzielony od kodu blokiem noinclude&amp;mdash;/noinclude, który jest bardzo krótki, a zatem łatwiejszy do przetworzenia przez procesor.

Daje to także dwa dodatkowe plusy:
# Minimalizuje czas ładowania często używanych serwerów w przypadkach, gdy zmienione zostały w stopniu minimalnym, np. dodany został link interwiki.
# Dokumentacja ważnych i zabezpieczonych szablonów może być rozszerzana i modyfikowana bez obawy o działanie samego szablonu.

== Jak to się robi ==
Dla szablonu o nazwie Szablon:X należy utworzyć stronę Szablone:X/opis i wkleić na nią następujący kod:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy&gt;
{{Podstrona dokumentacji}}
&lt;!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --&gt;
== Użycie ==
Opis zastosowania szablonu.

== Przykład ==

== Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) ==
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {},
	&quot;description&quot;: &quot;Opis zastosowania szablonu&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

== Zobacz też ==
{{clear}}
&lt;includeonly&gt;&lt;!--
++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --&gt;
&lt;/includeonly&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Następnie wprowadź dokumentację, kategorie i interwiki w odpowiednie miejsca oznaczone komentarzami powyżej.

Na stronie szablonu X dodaj:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; copy&gt;
&lt;noinclude&gt;
 &lt;!-- Kategorie dodawaj do podstrony /opis, nie tutaj! --&gt;
{{Dokumentacja}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

'''Uwaga''': Upewnij się, że otwierający znacznik &lt;nowiki&gt;&amp;lt;noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt; znajduje się w tej samej linii co ostatni znak kodu (lub tekstu) szablonu, &lt;u&gt;nie w nowej linii&lt;/u&gt;. W przeciwnym wypadku dodatkowa linia zostanie dodana do stron, do których dołączany jest X (co prawie nigdy nie jest pożądanym efektem).

Szablon może teraz być całkowicie zabezpieczony, a jego dokumentacja na '''X/opis'''' może pozostać niezabezpieczona, by każdy mógł ją edytować.

== Plusy ==
* Edycje strony X/opis wpływają tylko na wyświetlanie samej strony szablonu, nie na strony, do których X jest dołączony. A zatem strony te nie są zależne od strony opisu, więc edycje strony opisu nie powodują przyrostu [[m:Help:job queue|job queue]] często używanych szablonów.
* Edycje dokumentacji nie mogą uszkodzić szablonu ani stron, do których jest dołączony. Zwandalizowanie strony opisu nie przekłada się na strony, do których dołączony jest X.
* Każdy może edytować dokumentację, nawet jeśli sam szablon jest zabezpieczony. Kategorie i interwiki mogą być z łatwością dodawane do podstrony X/opis.

== Źródła ==
* Tim Starling napisał: ''&quot;If the documentation is large or frequently changed, I'd recommend that you move it to a subpage. Then you can transclude it into both the &amp;lt;noinclude&gt; section and the talk page&quot;'' [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Village_pump_%28technical%29&amp;diff=prev&amp;oldid=69888944].

== Przykłady ==
* [[szablon:center]] (zabezpieczony), [[szablon:center/opis]] (niezabezpieczony)

== Zobacz też ==
* [[m:Help:Templates#Noinclude_and_includeonly|&amp;lt;noinclude&gt; i &amp;lt;includeonly&gt;]]
* [[Szablon:Podstrona dokumentacji]]

[[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Schemat opisu szablonu]]</text>
      <sha1>2iwi0d1j8912ozmkbrsxskmfql8luvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Niepodpisana</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10378</id>
    <revision>
      <id>647131</id>
      <parentid>408854</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T09:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>{{Dokumentacja}}</comment>
      <origin>647131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362" sha1="8f068hmnmqbdrqufihqai6c5vbfpwsr" xml:space="preserve">&lt;small&gt;—Powyższa [[Wikicytaty:Podpisuj wypowiedzi na stronach dyskusji|niepodpisana]] wypowiedź została dodana przez [[User:{{{1}}}|{{{1}}}]] ([[User talk:{{{1}}}|dyskusja]] • [[Special:Contributions/{{{1}}}|wkład]]){{#if:{{{2|}}}|&amp;#32;{{{2}}}|}}.&lt;/small&gt;&lt;noinclude&gt;
 &lt;!-- Kategorie dodawaj do podstrony /opis, nie tutaj! --&gt;
{{Dokumentacja}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8f068hmnmqbdrqufihqai6c5vbfpwsr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Niepodpisana/opis</title>
    <ns>10</ns>
    <id>10379</id>
    <revision>
      <id>647132</id>
      <parentid>635657</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T09:05:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+kategoryzacja</comment>
      <origin>647132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="722" sha1="rj1d7zjgc4wgphlfwvzwqq6m70nopd9" xml:space="preserve">{{Podstrona dokumentacji}}
&lt;!-- EDYTUJ DOKUMENTACJĘ SZABLONU PONIŻEJ TEJ LINII --&gt;
== Cel ==
* {{s|niepodpisana}}
Używany do oznaczania niepodpisanych wypowiedzi na stronach dyskusji.

== Sposób użycia ==
&lt;code&gt;&amp;#123;&amp;#123;subst:niepodpisana|''nazwa użytkownika''|''data''&amp;#125;&amp;#125;&lt;/code&gt;
;nazwa użytkownika : nazwa lub numer IP użytkownika, który dodał dany komentarz
;data : data i czas dodania komentarza, skopiowana z historii edycji (w CET)

== Przykład ==
Wpisanie:
:&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{niepodpisana|TOR|19:39, 30 sty 2007}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
da następujący efekt:
:{{niepodpisana|TOR|19:39, 30 sty 2007}}

== Zobacz też ==
* [[Szablon:NiepodpisanaIP]]

&lt;includeonly&gt;
[[Kategoria:Szablony]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>rj1d7zjgc4wgphlfwvzwqq6m70nopd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Strona w pigułce</title>
    <ns>10</ns>
    <id>11653</id>
    <revision>
      <id>647135</id>
      <parentid>635637</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T09:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>załączenie dokumentacji szablonu</comment>
      <origin>647135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="e9w0u325htjzabb3h1ahp29t1m9kxow" xml:space="preserve">{{mbox
| typ     = zawartość
| grafika = [[Image:Information icon.svg|25px]]
| tekst   = '''Zawartość tej strony w pigułce''': {{{1}}}
}}&lt;noinclude&gt;
{{Dokumentacja}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e9w0u325htjzabb3h1ahp29t1m9kxow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indianie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11941</id>
    <revision>
      <id>647123</id>
      <parentid>638462</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link</comment>
      <origin>647123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11235" sha1="narlw20muwf89lt8tfnnj4ahm3e967h" xml:space="preserve">[[Plik:Brazilian-Indians.jpg|mały|{{center|Brazylijscy Indianie}}]]
'''[[w:Indianie|Indianie]]''' – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech grup ludności tubylczej zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju.
* Anglicy nie potrafili zniewolić Indian, nie byli też w stanie z nimi żyć, postanowili zatem ich eksterminować. (…) Czy wszystkie te oszustwa i rozlew krwi – począwszy od Kolumba, poprzez Cortésa i Pizarra, po Purytanów – były konieczne w ramach postępu ludzkości na drodze od dzikości do cywilizacji? Czy Morision postąpił słusznie, przykrywając historię ludobójstwa ważniejszą historią ludzkiego postępu? Zapewne można przedstawić jakiś przekonujący argument na poparcie tej tezy – podobnie postąpił Stalin, mordując chłopów w imię industrializacji Związku Radzieckiego, podobnie postąpił Churchill, uzasadniając bombardowania Drezna i Hamburga, podobnie postąpił Truman, usprawiedliwiając Hiroszimę. Jak jednak można dokonać oceny korzyści i strat, jeśli informacje o stratach się przemilcza albo jedynie wzmiankuje na marginesie? (…) Populacja Indian, mocno rozproszona na ogromnych obszarach obu Ameryk, w czasie wyprawy Kolumba liczyła około siedemdziesięciu pięciu milionów ludzi (…).	
** Autor: [[Howard Zinn]], ''Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś'', tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 41, 47–48.
** Zobacz też: [[ludobójstwo]], [[postęp]], [[w:Samuel Eliot Morison|Samuel Eliot Morison]]

* Być Indianinem we współczesnej Ameryce to w bardzo realnym sensie – być nierealnym i ahistorycznym.
** Autor: [[Vine Deloria, Jr.]]

* Czyż nie jest wartym utrwalenia coś z naszego indiańskiego ducha demokracji, w którym Ziemia – nasza matka – była wolna dla wszystkich i nikt nie dążył do poniżenia lub zniewolenia swojego sąsiada?
** Autor: [[Charles Alexander Eastman]]

* Długa jest lista okrucieństw, jakich dopuściła się ludzkość wobec samej siebie; niejeden naród cierpiał z powodu wygnania. Jednak na żaden inny lud nie miało ono równie druzgocącego wpływu, jak na Indian żyjących we wschodniej części kontynentu. Indianie byli uwrażliwieni na wszelkie aspekty swego naturalnego otoczenia. (…) Nigdy do końca nie pojęli zasady ustanawiającej prywatną własność gruntów – było to dla nich czymś równie niepojętym jak prywatna własność powietrza – lecz kochali swoją ziemię bardziej, niż był ją w stanie pokochać jakikolwiek właściciel. Czuli się jej częścią, jak skały i drzewa, zwierzęta i ptaki. Ich ojczyzna była świętą ziemią, godną czci jako miejsce spoczynku kości ich przodków i stanowiącą naturalne sanktuarium ich religii. (…) To właśnie z tej obmywanej deszczami krainy lasów, strumieni, jezior – do której przynależeli dzięki tradycji swoich przodków i własnym aspiracjom duchowym – Indianie zostali wygnani na suche i bezdrzewne równiny położone daleko na zachodzie (…).	
** Autor: [[Dale Van Every]], ''The Disinherited''

* Dobry Indianin powinien umieć się wyżywić, jedząc wszystko, co nie zje go pierwsze.
** Autor: [[Ken Kesey]], ''[[Lot nad kukułczym gniazdem]]''

* Gdybyśmy przyjęli ducha Indian, to zasoby Ziemi nigdy nie uległyby wyczerpaniu i zapanowałby trwały pokój.
** Autor: [[John Collier]], amerykański uczony
** Źródło: Howard Zinn, ''Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś'', tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 52.
** Zobacz też: [[Ziemia]], [[pokój]]

* Historycznie, wszyscy Indianie byli marginalizowani, politycznie zwalczani, kulturowo alienowani, społecznie znienawidzeni i deprecjonowani. Z tego powodu organizujemy się, aby nikt nie był marginalizowany i eksploatowany. Równość i poszanowanie praw człowieka to dla nas sprawa priorytetowa.
** Autor: [[Evo Morales Ayma]], lewica.pl, 29 października 2006

* Indianie dostosowują się, dostrajają do harmonii natury.&lt;br /&gt;Biali przestrajają otaczający świat tak, by grał w ich własnym rytmie.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Indianie sądzą, że winien jest zabójca, a nie społeczeństwo, czy rodzice, albo przodkowie.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

* Indianin nigdy nie upiększa. Opisuje świat takim, jakim go widzi. Ale nikt inny na całym świecie nie potrafi świata bardziej {{rozstrzelony|udramatyzować}}. Indiańskie Opowieści ''ociekają krwią'', której było raptem dwie krople, ''ciągną się miesiącami'', które naprawdę trwały tylko kilka dni, ''przerażają śmiertelnie'', choć to nie był żaden ''potwór'' tylko stary wyleniały jaguar, lekko kulawy i ślepy na jedno oko.&lt;br /&gt;Dlaczego?&lt;br /&gt;Nie wiem. Po tylu latach spędzonych wśród Indian ciągle nie wiem. I wciąż próbuję zgłębić tę Tajemnicę.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Indianin zostawia ślady tylko wtedy, gdy sobie tego życzy. Jeśli nie chce być odnaleziony, możesz przejść o krok od niego i go nie spostrzeżesz.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Indianin żyje chwilą. I jak nikt inny potrafi smakować teraźniejszość.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Jestem Indianinem i choć dużo nauczyłem się od cywilizacji, to nigdy nie zatraciłem indiańskiego poczucia sprawiedliwości i zdolności odróżniania dobra od zła. Jestem za rozwojem i postępem na drodze społecznej i duchowej, a nie na drodze handlu, nacjonalizmu czy wydajności.
** Autor: [[Charles Alexander Eastman]]

* Każdy polował jedynie dla zaspokojenia swych potrzeb, nikt bezmyślnie nie tępił zwierzyny.
** Autor: [[Alfred Szklarski]], ''[[Złoto Gór Czarnych]]''

* Kiedy Indianie polują, wcale nie zależy im na zatruciu zwierzęcia (którego mięso będą przecież potem jeść) – chodzi tylko o to, żeby zwierzę padło z drzewa lub przestało uciekać.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Nawet sami Indianie nie są w stanie ustalić, co ich łączy ze stworzeniem, które dla białych antropologów jest tzw. „prawdziwym Indianinem”. Dlatego niektórzy zaczynają uważać, że są jedynie cieniami mitycznego Superindianina.
** Autor: [[Vine Deloria, Jr.]]

* Nic tak nie doprowadza mnie do rozpaczy jak opinia, że tubylczy mieszkańcy tego kontynentu nie mają poczucia humoru i skłonności do zabawy. Nie sądzę, żebym gdziekolwiek, poza ogniskami Indian, słyszał prawdziwie serdeczny śmiech. Humor indiański składa się zarówno z gestów i modulacji głosu, jak i ze słów, i tak naprawdę jest nieprzetłumaczalny.
** Autor: [[Charles Alexander Eastman]]

* Nie zapomnijmy, że nawet najbardziej współczesnym myślicielom, którzy dostrzegają majestat i wielkość naturalnego prawa, nauka nie może wyjaśnić wszystkiego. Wszyscy i tak musimy stanąć przed największym cudem – źródłem i podstawą życia. To najwyższa tajemnica, która jest esencją wiary i bez której nie może być żadnej religii. W obliczu tej tajemnicy wszyscy winni przyjąć taką postawę jak Indianin, który dostrzega z lękiem Boskość w całym stworzeniu.
** Autor: [[Charles Alexander Eastman]]

* Niektórym wydaje się, że wciąż jesteśmy nieokrzesanymi dzikusami, żyjącymi z polowań lub przydziałów, ale tak naprawdę my, Siuksowie, już teraz jesteśmy praktycznie w pełni wyposażeni w oręż cywilizowanego życia.
** Autor: [[Charles Alexander Eastman]]

* Obcowanie z Indianami jest jak gra w „Chińczyka” – nie wolno się irytować. Trzeba zaakceptować. Takimi, jacy są – z ich tajemniczą logiką „dzikich ludzi”. Oni to samo robią wobec nas – akceptują niezrozumiałe. (I uśmiechają się wtedy jak psychiatrzy na widok ciężkich przypadków.)
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Od czasu do czasu zapuszczałem wzrok w głąb kraju, ciekawy, czy nie ujrzę gdzie czerwonoskórych, których liczne pokolenia żyły jeszcze niedawno koło jeziora, a jedne z nich zostawiło w nazwie Huron wieczną po sobie pamiątkę; ale znikły nawet ich ślady. Nie ma ich nie tylko w Michigan, ale w sąsiednim Ohio, Indianie i Illinois. Indianin, dzik, niedźwiedź, kojot i jaguar ustępują coraz dalej i dalej na zachód przed białymi lub giną w rozpaczliwej z nimi walce.
** Opis: wrażenie w 1876 r.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 172–173.

* Przekonałem się, że tak indyanie, jak chińczycy jedzą wszystko, co tylko jest dość miękkie, żeby się dało pogryźć.
** Opis: z zachowaniem pisowni oryginalnej.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Listy z podróży do Ameryki'', wyd. 1884.

* W imię Boga popełniono wiele poważnych grzechów przeciwko rdzennym mieszkańcom Ameryki. Uznali to moi poprzednicy, powiedziała to CELAM, Rada Biskupów Ameryki Łacińskiej, i ja też pragnę powiedzieć. Tak jak święty Jan Paweł II – cytuję jego słowa – proszę, aby Kościół „uklęknął przed obliczem Boga i błagał o przebaczenie za dawne i obecne grzechy swoich dzieci”. I chcę wam powiedzieć, chciałbym to stwierdzić bardzo jasno, tak jak to uczynił Jan Paweł II: pokornie proszę o przebaczenie, nie tylko win samego Kościoła, ale także przepraszam za zbrodnie przeciwko ludności tubylczej podczas tak zwanego podboju Ameryki.
** Autor: [[Franciszek (papież)]]
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75477,18341232,franciszek-wy-najpokorniejsi-najbardziej-wyzyskiwani-najbiedniejsi.html pełna treść wystąpienia na kongresie ruchów ludowych w Boliwii, wyborcza.pl, 10 lipca 2015]

* W więziach społecznych tubylców musi być coś wyjątkowo pociągającego i znacznie lepszego od wszystkiego, czym my sami się szczycimy, bowiem tysiące Europejczyków stało się Indianami, nie ma zaś choćby jednego przypadku, aby któryś z Indian został z własnego wyboru Europejczykiem.
** Autor: [[Hector St. John de Crèvecœur]]
** Źródło: ''Letters from an American Farmer'' (1782); cyt. za: Howard Zinn, ''Ludowa historia Stanów Zjednoczonych. Od roku 1492 do dziś'', tłum. Andrzej Wojtasik, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2016, s. 92.

* Z Indianami jest tak, że bardziej cenią przyjaźń, męstwo, odwagę, dobrą Opowieść, zabawę i wspólny śpiew niż góry złota. O ile nasz świat byłby lepszy, gdyby więcej jego mieszkańców myślało tak jak Indianie.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Zgłębianie indiańskiej duszy jest jak nurkowanie w kowadle – najczęściej boli od tego głowa.
** Autor: [[Wojciech Cejrowski]], ''[[Gringo wśród dzikich plemion]]''

* Żywy Indianin poganin jest zawsze lepszy niż martwy Indianin chrześcijanin.
** Autor: [[Bartolomé de Las Casas]], ''Historia de las Indias''

'''Zobacz też:'''
* [[przysłowia indiańskie]]


[[Kategoria:Indianie|!]]</text>
      <sha1>narlw20muwf89lt8tfnnj4ahm3e967h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gościnność</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13317</id>
    <revision>
      <id>647108</id>
      <parentid>580861</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:05:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowe cytaty</comment>
      <origin>647108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1230" sha1="hl5m01qfw3vqs8g3ef87w988vugfss8" xml:space="preserve">[[Plik:Royal Wedding Stockholm 2010 0c176 2179.jpg|mały|{{center|Goście królewskiego ślubu i wesela}}]]
'''[[w:Gościnność|Gościnność]]''' – uprzejmość okazywana komuś kto przybył w odwiedziny.
* Czym chata bogata, tym gościom rada.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]].
** Źródło: Daniela Podlawska, Magdalena Świątek-Brzezińska, ''Słownik frazeologiczny języka polskiego'', Bielsko-Biała 2008, s. 431.

* Gość w dom, Bóg w dom.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]].
** Źródło: Samuel Adalberg, ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich'', wyd. Druk. E. Skiwskiego, Warszawa 1894, s. 156.

* Nie godzi się odtrącać przybysza, choćby i gorzej od ciebie wyglądał: od Dzeusa przychodzą wszyscy obcy i żebracy. A nasza jałmużna jest miła, lecz mała.
** Postać: Eumajos
** Autor: [[Homer]], ''[[Odyseja]]'', pieśń XIV, przeł. Jan Parandowski

* W ceremoniach tonie gościnność.
** Autor: [[Aleksander Fredro]]
** Źródło: [http://www.polona.pl/dlibra/doccontent?id=17907 ''Trzy po trzy; Zapiski starucha''], wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1880, s. 218.

'''Zobacz też:'''
* [[gość]]


[[Kategoria:Cechy charakteru]]</text>
      <sha1>hl5m01qfw3vqs8g3ef87w988vugfss8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ian Curtis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16275</id>
    <revision>
      <id>647111</id>
      <parentid>647093</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:12:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>Anulowano wersję [[Special:Diff/647093|647093]], przywrócenie zdjęcia wokalisty</comment>
      <origin>647111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="6kvgu1d2450ba787coirdrhifv07kej" xml:space="preserve">'''[[w:Ian Curtis|Ian Kevin Curtis]]''' (1956–1980) – angielski wokalista i [[autor]] [[tekst]]ów nowofalowego zespołu [[Joy Division]].
[[Plik:Ian curtis.jpg|mały|{{center|Ian Curtis}}]]

==Cytaty z utworów==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{osobne|Joy Division}}
* Matko, próbowałem, proszę, uwierz mi. Robię to najlepiej jak mogę. Wstydzę się rzeczy, przez które przeszedłem. Wstydzę się osoby, którą jestem.
** ''Mother, I tried, please believe me. I'm doing the best that I can. I'm ashamed of the things I've been put through. I'm ashamed of the person I am.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''Isolation''

* Miłość nas rozszarpie.
** Źródło: utwór ''Love will tear us apart''

* Oczekuję przewodnika,&lt;br /&gt;który przyjdzie i weźmie mnie za rękę.&lt;br /&gt;Czy te odrzucenia mogą sprawić,&lt;br /&gt;że poczuję przyjemności normalnego człowieka?
** ''I've been waiting for a guide&lt;br /&gt;to come and take me by the hand.&lt;br /&gt;Could these sensations make me&lt;br /&gt;feel the pleasures of a normal man?''
** Źródło: utwór ''Disorder''

==Inne==
* Chciałbym być jedwabnym ekranem Warhola&lt;br /&gt;Na ścianie wiszącym&lt;br /&gt;Albo małym Joe albo może Lou&lt;br /&gt;Nimi wszystkimi być chciałbym&lt;br /&gt;Wszystkie nowojorskie złamane serca&lt;br /&gt;I tajemnice moje by się stały&lt;br /&gt;Umieściłbym cię na filmowej szpuli&lt;br /&gt;I wtedy zwyczajnie dobrze by się działo.
** Źródło: wiersz na dzień św. Walentego od Curtisa dla żony.

* Czepiając się nagiej myśli, niemożliwe taktyki sprawdzają się dla niemożliwych środków. To jest ostatnia chwila odrodzenia. Ostatnia strona w książce. Gorzkie wyzwanie pomiędzy starym i nowym, z jednym ostatnim ostrzeżeniem.
** Źródło: ''Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali''

* Od początku choroby, mojego stanu, staram się znaleźć jakiś logiczny sposób spędzania czasu, wytłumaczenia środków do końca.
** Źródło: ''Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali''

* Pieniądze za to, pieniądze za tamto, pieniądze za nic.
** Źródło: ''Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali''

* Perwersyjne reakcje, upadek ludzkości. Jakie jest twoje kalectwo?
** Źródło: ''Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali''

* Tak jak zbiera się kurz, tak samo wspomnienia z minionego dzieciństwa.
** Źródło: ''Joy Division i Ian Curtis. Przejmujący z oddali''


{{SORTUJ:Curtis, Ian}}
[[Kategoria:Brytyjscy gitarzyści]]
[[Kategoria:Brytyjscy tekściarze]]
[[Kategoria:Brytyjscy muzycy rockowi]]
[[Kategoria:Brytyjscy wokaliści]]
[[Kategoria:Joy Division]]
[[Kategoria:Samobójcy]]</text>
      <sha1>6kvgu1d2450ba787coirdrhifv07kej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nacjonalizm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18988</id>
    <revision>
      <id>647110</id>
      <parentid>646841</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>/* W */ przen. cytatu</comment>
      <origin>647110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37449" sha1="alv9hic050xzpzl6w0cono9qg9imf30" xml:space="preserve">'''[[w:Nacjonalizm|Nacjonalizm]]''' – postawa społeczno-polityczna uznająca naród za najwyższe dobro w sferze polityki. Nacjonalizm uznaje sprawy własnego narodu za najważniejsze.
{{IndeksPL}}
==B==
* Być nacjonalistą znaczy walczyć o konieczności swego narodu wszystkimi środkami, jakie stoją do dyspozycji.
** Autor: [[Ernst Jünger]], ''Publicystyka polityczna 1919–1936'', wyd. Arcana, Kraków 2007, s. 149.

==C==
* Cóż jest nacjonalizm, jak nie narkoza, która oszałamia tłumy, ukazując im większe Włochy, Włochy na Morzu Śródziemnym panujące, grając przed oczyma tłumów wojną zwycięską, sławiąc wyższość, boską niemal, narodu włoskiego nad wszelkimi innymi narodami. Rozpatrując ten szał nacjonalizmu, ze strachem patrząc na przyszłe wojny, które on wywołać może, równie okrutne i bezmyślne, jak były wojny religijne i dynastyczne, przychodzimy do skromnego przekonania, że wady parlamentu nigdy nie są gorsze od wad, systemów nieparlamentarnych albo antyparlamentarnych. Czy faszyzm, czy bolszewizm, czy monarchizm zmartwychwstały na gruzach dawnych tronów to są rzeczy tak groźne i ciężkie, że parlament wobec nich jest ostoją dla masy.
** Autor: [[Ignacy Daszyński]], ''W obronie parlamentu'', w: ''Wielkie mowy historii'', t. 2, wyd. Polityka Spółdzielnia Pracy, Warszawa 2006.
** Opis: wystąpienie sejmowe 5 lipca 1926.

==D==
* Dewastujące kulturę polityczną cechy niosła zwłaszcza endecka prawica, która głosiła radykalny antysemityzm i budowała wizję monopartyjnej dyktatury nacjonalistycznej, a w działalności bieżącej coraz chętniej uciekała się do przemocy, zwłaszcza wobec Żydów.
** Autor: [[Andrzej Friszke]], [https://archive.ph/xl1E Wstęp w: ''Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011].

* Doświadczenie historyczne pokazuje zresztą, że etnonacjonalizm czy faszyzm są właściwie niemożliwe w imperiach, w których ludność jest tak bardzo wymieszana jak u nas. Faszyzm węgierski zyskał moc dopiero po utracie większości terytorium po traktacie z Trianon z 1920 roku, w granicach habsburskich byłby w zasadzie nie do pomyślenia.
** Autor: [[Borys Kagarlicki]], rozmowa Sławomira Sierakowskiego i Michała Sutowskiego, „Krytyka Polityczna” nr 27–28/2011.

==E==
* Ewolucja endecji ukazała nam narodziny reakcyjnego nacjonalizmu jako oficjalnej ideologii burżuazji polskiej. Nacjonalizm ten wytworzył sobie papkę duchową z tradycji państwowej Polski szlacheckiej, ze wzorów pruskich, zoologicznego antysemityzmu i wybitnie kołtuńskiego parafiańskiego klerykalizmu. Przyswoił on sobie na okrasę zewnętrzny kult ruchów powstańczych – wyjąwszy powstanie w 1863 roku, które endecja do dziś uważa za „żydowsko-masońską machinację”. Lecz był on w Polsce, jak wszędzie, zaprzeczeniem rewolucyjnego patriotyzmu, wyparciem się tych wszystkich idei, które przyświecały ruchom powstańczym. Nacjonalizm godził się doskonale z płaszczeniem się wobec rządów zaborczych i wolał utrzymywany przez te rządy policyjny „ład i porządek” od niebezpiecznej dla tego ładu wszelkiej, w tym oczywiście również i najbardziej patriotycznej ruchawki ludowej.
** Autor: [[Julian Brun]], [http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article494&amp;var_mode=calcul ''Przyczynek do kwestii narodowej'']

==F==
* Faszyzm nie odrzucał nigdy haseł nacjonalistycznych, ponieważ są to jego własne hasła; on to przeciwstawia polityczną walkę zorganizowanych grup narodowych społecznej walce klas, oraz wojenną ekspansję zaborczych aparatów państwowych – zbiorowej współpracy pokojowej wolnych i równych narodów. (…) Nacjonalizm, to jedyna treść ideowa, jaką faszystowska burżuazja może przeciwstawić ideologii robotniczej
** Autor: [[Kazimierz Zakrzewski]], [http://www.lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/462 ''Czy „narodowcy” są faszystami?'', „Front Robotniczy” nr 51, 20 października 1936.]

==G==
* Gdy czujemy się samotni, opuszczeni, bezsilni i mali, wierzymy, że chronić nas może skutecznie tylko religia lub nacjonalizm.
** Autor: [[Stefan Pacek]]

==I==
* Imperializm i nacjonalizm moskiewski z reguły ukrywa się obecnie pod maską internacjonalizmu, zwłaszcza internacjonalizmu proletariackiego oraz solidarności narodów i państw socjalistycznych. Maska ta (jak wszystkie maski) jest oszustwem. Zarzuty nacjonalizmu, stawiane Polsce i Polakom przez Moskwę i jej podporządkowane ośrodki komunistycznej polityki i propagandy, są z reguły nieprawdziwe i wymagają za każdym razem dokładnego ich sprawdzenia.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/166 ''Nacjonalizm? Nie!'', „Zew” nr 21, czerwiec 1973].

==J==
* Jakkolwiek to mierzi dzisiejszych nacjonalistów faszystowskiej marki, wielbiących średniowiecze i pomstujących na „demokrację”, fakt dziejowy jest niezbity, grzech pierworodny niezatarty: Ojczyzna narodziła się w zwycięskiej wojnie w obronie zdobyczy rewolucji, która była zarazem wojną przeciw arystokracji i szlachcie, przeciw dawnej klasie panującej. Nobliwi emigranci, o ile nie położyli głów pod nóż gilotyny, znaleźli się w Koblencji – w obozie francuskiej Targowicy. Naród, miłość ojczyzny, patriotyzm – są to na równi z ideą demokracji, zwierzchnictwa ludu, przedstawicielstwa ludowego wytwory ideologiczne rewolucji burżuazyjno-demokratycznej, pociski wybuchowe myśli rewolucyjnej, zrodzone w ogniu walki klasowej.
** Autor: [[Julian Brun]], [http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article494&amp;var_mode=calcul ''Przyczynek do kwestii narodowej'']

* Jako nacjonalista oceniający ludzkość przez pryzmat rasy, nie mogę przyznać, że właściwe jest wiązanie losów jednego narodu z tak zwanymi „uciemiężonymi narodowościami”, ponieważ wiem, jak bezwartościowe są one rasowo.
** Autor: [[Adolf Hitler]], ''[[Mein Kampf]]''

* Jestem głęboko przekonany, iż każdy nacjonalizm przedstawia dla ludzkości jedynie największe nieszczęście, oraz że wszyscy ludzie powinni dążyć do jednego: stworzenia harmonijnej ludzkości. To prawda, że nacjonalizm narodów uciskanych – będący reakcją samoobrony – wybaczyć można o wiele łatwiej, niż nacjonalizm narodów uciskających; a mimo to, podczas gdy nacjonalizm silnych jest nieszlachetny, to nacjonalizm słabych jest nierozsądny; oba rodzą i wspierają się nawzajem oraz przedstawiają błędne koło nieszczęść, z którego ludzkość nie wyjdzie nigdy, jeżeli każdy z nas nie poświęci swojego samolubstwa i nie będzie starał się budować na gruncie w pełni neutralnym.
** Autor: [[Ludwik Zamenhof]]
** Źródło: [https://espero.bialystok.pl/pl/list-do-zalozycieli-ligi-zydowskiej-1914/ ''Odpowiedź L. Ł. Zamenhofa na zaproszenie do grona założycieli Ligi Żydowskiej'', 30 czerwca 1914], tłumaczenie z esperanta na stronie Białostockiego Towarzystwa Esperantystów.

* Jeśli ktoś wyznaje ideologię „Polska dla Polaków”, to od razu staje do ostrej konfrontacji z naszą narodową epopeją, która wszak zaczyna się od słów: „Litwo, ojczyzno moja”. To jest absolutnie wspaniałe, że arcydzieło polskiego języka i synteza polskości tak się właśnie zaczynają. Dzięki temu można zasadnie mówić, że polski ruch nacjonalistyczny jest w rzeczywistości wymierzony w prawdziwą polską tradycję, a wręcz jest antypolski.
** Autor: [[Dariusz Kosiński]]
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75515,10521472,Palikot_czerpie_z_tradycji_sowizdrzalskiej.html rozmowa Bartłomieja Kurasia, wyborcza.pl, 24 października 2011]

* Jeżeli patriotyzm jest uczuciem narodowym, to nacjonalizm jest narodową myślą, która bez podłoża uczuciowego ani powstać, ani rozwinąć się nie może, stanowi jednak zjawisko duchowe bardziej złożone, przypuszcza bowiem istnienie wśród zbiorowości pewnego przynajmniej stopnia organizacji, a w każdym razie ujęcia opinii publicznej w karby dyrektyw obowiązujących. Znaczy to, że muszą powstać pewne ośrodki w społeczeństwie, zdolne do zbiorowego myślenia o losach i przyszłości narodu stanowiące laboratorium tego, co nazywamy polityką narodową. Patriotyzm obraca się jedynie w dziedzinie masowego, ale rozproszonego odczuwania stanów wewnętrznych i doznań zewnętrznych, oraz odruchowego lub uczuciowego na nie reagowania, skoro jednak tylko zjawia się w łonie narodu myśl przewodnia, dążąca planowo do przeprowadzenia pewnych celów w zakresie obrony, wzmocnienia i ekspansji narodu, powstają już w jego łonie zaczątki nacjonalizmu.
** Autor: [[Zygmunt Balicki]]

==K==
* Kiedy usłyszałem informację o tym, że prezydent Warszawy zakazała Marszu Niepodległości, poczułem się tak, jakby naród dostał nóż w plecy. To jest jakaś pogarda dla patriotów, pogarda też dla tych młodych ludzi. Zaraz skojarzyły mi się zabory. W tej chwili kojarzy mi się czas komunizmu. Jak coś się budziło w Polsce, to zaraz było to niszczone. (…) Teraz nie należy wykluczać działań z zewnątrz z różnych stron globu, ale i wewnątrz. Jest to brak sumienia, patrzenie na koniec własnego nosa, na własne ego i pycha, a to jest w sumie głupota.
** Autor: [[Tadeusz Rydzyk]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/tadeusz-rydzyk-zakaz-marszu-to-pogarda-dla-patriotow/4kklvsk ''Tadeusz Rydzyk: zakaz marszu to pogarda dla patriotów''], onet.pl, 7 listopada 2018.
** Zobacz też: [[komunizm]]

* Klęska nacjonalizmu, polityczna i moralna, to był nie tylko mocny antysemityzm, ale też kompletna nieumiejętność rozwiązania problemów mniejszości narodowych. Nacjonalizm, który przechodził z jednej strony w ubóstwienie, a z drugiej w jakieś nieracjonalne myślenie, które przypisywało Polsce możliwości eschatologiczne, prowadziło do popadania w mistycyzm narodowy. Wszystko to było oderwane od jakichkolwiek realiów. Nie miało empirycznego sensu. Dlatego określam to jako porażkę intelektualną, polityczną i moralną.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]], ''Polska naszych marzeń''

* Komparatystyka pozwala nam też dostrzec potencjał polskiej historii, który na szczęście się nie zrealizował. Polskie radykalnie prawicowe podziemie nigdy nie uzyskało pozycji tak silnej, by w praktyce zrealizować czystki etniczne na dużym terytorium. Dzięki komparatystyce, czytając pisma programowe tego obozu, nie musimy spekulować, jak słowa przerodziłyby się w czyn. Porównanie z UPA daje nam na takie pytanie stosunkowo prawdopodobną odpowiedź. Uwypukla zbrodniczy potencjał ideologii nacjonalizmu.
** Autor: [[Maciej Górny]], [https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,32972296,hejt-na-dyrektora-muzeum-polin-po-jego-wypowiedzi-o-upa-i-nsz.html#s=S.index-K.C-B.1-L.11.duzy ''Hejt na dyrektora Muzeum POLIN po jego wypowiedzi o UPA i NSZ świadczy o wyjątkowym zgłupieniu polityki i mediów'', „Ale Historia”], wyborcza.pl, 17 sierpnia 2026.
** Opis: o podobieństwach między [[Narodowe Siły Zbrojne|Narodowymi Siłami Zbrojnymi]] i [[Ukraińska Powstańcza Armia|Ukraińską Armią Powstańczą]].

==L==
* Literackie zapośredniczenie i publicystyczne rozpowszechnianie nadają nacjonalizmowi cech czegoś sztucznego; jest on do pewnego stopnia sztucznie skonstruowany, co sprawia, że staje się szczególnie podatny na manipulowanie przez odwołujące się do niego elity polityczne.
** Autor: [[Jürgen Habermas]], ''Obywatelstwo a tożsamość narodowa: rozważania nad przyszłością Europy''

* Losami narodów kieruje „idea narodowa”, której objawienia są z reguły monopolem najbardziej reakcyjnych klas posiadających każdego narodu. Nakazem „idei narodowej” jest „jedność narodowa”, co pozwala traktować wszelki bunt mas ludowych przeciwko przywilejom dziedzicznym lub majątkowym klas posiadających jako rozbijanie narodu, szkodnictwo i zdradę wobec najwyższych „interesów narodu”. Historia w świetle tych burżuazyjnych teorii była, jest i będzie walką narodów, gdyż każdy naród z samej swojej metafizycznej natury dąży do ukorzenia, ujarzmienia, wyparcia z ziemi lub wytępienia narodów słabszych. Każdy naród „hartuje się” w walkach z innymi narodami i tuczy się ich kosztem, przy czym funkcje pożerania – zagarniania ziemi i robienia majątków na wojnach – należą z reguły do tych klas, które mają pieczę nad „ideą narodową”. Ta ewangelia nacjonalizmu na użytek kontrrewolucyjnej burżuazji wbijana jest w mózgi wszelkimi środkami wychowania, musztry i propagandy, jakimi rozporządza nowoczesne państwo. Od narodów potężnych przyjmują tę ewangelię nacjonalizmu narody słabe, od mocarstw – narody podległe i ujarzmione. A ponieważ „idee klasy panującej są w każdej epoce panującymi ideami”, nienawiść narodowa w dzisiejszym świecie kapitalistycznym uchodzi za coś równie przyrodzonego, jak – powiedzmy – przyrodzoną i niewątpliwą wydawała się śmiertelna nienawiść pomiędzy katolikami a protestantami w XVI i XVII w.”
** Autor: [[Julian Brun]]
** Źródło: [http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article497 ''Przyczynek do kwestii narodowej'', nowakrytyka.pl]

==M==
* Małość ruchu nacjonalistycznego wynikała także z jego charakteru drobnomieszczańskiego. Samo dążenie do wzmocnienia pozycji drobnego handlu chrześcijańskiego było ruchem w pewnym okresie nieuniknionym i zdrowym. Lecz walka z przekupkami i handełesami stawała się groteską, gdy chciano z niej uczynić wielką ideę. Nacjonalizm imperialistyczny w krajach będących jej właściwą ojczyzną był zawsze ideą wielkiej burżuazji przemysłowej i kapitału finansowego. Drobnomieszczaństwo, jako żywioł miejski najbardziej bezkrytyczny i ograniczony, służy co najwyżej za narzędzie do „lansowania” zdobywczych przedsięwzięć wielkokapitalistycznych.&lt;br /&gt;To, co powiedziano wyżej o znaczeniu ideologii burżuazyjnej, stosuje się do zaboru rosyjskiego. W Galicji było gorzej. Mieszczaństwo (poza kahałami) odgrywało tam znikomą rolę polityczną. Nacjonalizm zaprawiał się do wielkich czynów głównie na Ukraińcach. Wobec zacofania społecznego kraju i agrarnego charakteru antagonizmów narodowościowych w Galicji wschodniej, nacjonalizm polski zatracił tam wszelkie piętno burżuazyjnej nowoczesności i poszedł w służbę obszarników, którzy posługiwali się nim – podobnie jak Żydami – z wielkopańską pogardliwą odrazą, przez rękawiczkę. Później stoczył się jeszcze niżej: do przedpokojów carskich okupantów.
** Autor: [[Julian Brun]]
** Opis: o polskim nacjonalizmie.
** Źródło: [http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article446 ''Stefana Żeromskiego tragedia pomyłek'', nowakrytyka.pl]

* Mam niezaprzeczalne prawo zajmować się liczeniem grzechów nacjonalizmu polskiego przede wszystkim, a to dlatego właśnie, że Polacy byli w tamtej połaci kontynentu dziedzicami najstarszej kultury, pionierami Europy. Jeśli inne narodowości uległy obłędom, to Polska dopuściła się również zdrady, zaparła się własnego dorobku.
** Autor: [[Paweł Jasienica]], ''Pamiętnik'' (wyd. pierwsze w drugim obiegu 1986)

* Musimy wyjaśnić zasadnicze różnice pomiędzy niezdrową formą nacjonalizmu, który uczy pogardy dla innych narodów i kultur, a patriotyzmem, który jest właściwą miłością własnego kraju. Prawdziwy patriotyzm nigdy nie stara się dążyć do dobrobytu własnego narodu kosztem innych. Bowiem ostatecznie dotknęłoby to także jego własnego narodu, wyrządzenie krzywdy dotyka obu stron – i agresora, i ofiary. Nacjonalizm, szczególnie w swoich najskrajniejszych formach, jest więc antytezą prawdziwego patriotyzmu.
** Autor: [[Jan Paweł II]], przemówienie w siedzibie ONZ, Nowy Jork, 5 października 1995
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/121708-jan-pawel-ii-patriotyzm-oznacza-umilowanie-tego-co-ojczyste ''Jan Paweł II: „Patriotyzm oznacza umiłowanie tego, co ojczyste”'', wpolityce.pl]

* (…) my, Żydzi, nie mamy przyszłości w diasporze. Nie tylko Hitler – cały świat był gotów roz­szarpać nas na strzępy. Miałeś rację, kiedy napisałeś, że współcześni Żydzi mają w sobie element samobójczy. Taki Żyd nie umie żyć bez antysemityzmu – jeśli go nie ma, gotów jest go stworzyć. Musi krwawić za całą ludzkość – walczyć z reakcjonistami, martwić się o Chińczyków, Mandżurów, Rosjan, nietykalnych w Indiach i Murzynów w Ameryce. Głosi rewolucję, a jednocześnie pragnie dla siebie wszelkich przywilejów kapitalistycznych. Usiłuje zniszczyć nacjonalizm w innych ludziach, ale sam szczyci tym że należy do narodu Wybranego. Jak takie plemię może istnieć wśród obcych?
** Autor: [[Isaac Bashevis Singer]]

==N==
* Nacjonalista nie jest więc patriotą. Prawdziwy patriota, miłujący swój naród, nie ulega agresji i instynktom nakazującym wykluczanie i stygmatyzowanie społeczne innych osób, różniących się światopoglądem, wiarą, pochodzeniem etnicznym czy odcieniem skóry.
** Źródło: [http://episkopat.pl/slowo-rady-kep-ds-pielgrzymek-o-pielgrzymowaniu-narodowym/ ''„Być pielgrzymem pokoju” Słowo Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Migracji, Turystyki i Pielgrzymek o pielgrzymowaniu narodowym''], episkopat.pl, 25 czerwca 2018.
** Zobacz też: [[patriotyzm]]

* Nacjonalistyczna koncepcja Polski – to nie jest koncepcja dyktatury wodza i elity rządzącej nad narodem. To koncepcja dyktatury narodu. To rozbudzanie poczucia dumy narodowej w najszerszych warstwach, to naród równości społecznej i hierarchii obowiązków, to ekspansja idei polskiej na zewnątrz.
** Autor: [[Stanisław Piasecki]], ''Cook, Pontus de la Gardie i „Było tak”'', [w:] [https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Stanis%C5%82aw%20Piasecki%20-%20Prawo%20do%20tw%C3%B3rczo%C5%9Bci.pdf ''Prawo do twórczości''], s. 156.

* Nacjonaliści różnych orientacji i odcieni republikę [weimarską] uznali za model państwa zrodzony z klęski. Model ten uznano za obcy duchowi niemieckiemu. Dowodzono, że republika jest niezdolna do odbudowy sił i znaczenia Niemiec i mniej lub bardziej ostentacyjnie zwalczali ją.
** Autor: [[Antoni Czubiński]], ''Niemiecki i polski nacjonalizm 1918–1939. Właściwości i konsekwencje'', [w:] ''Polacy-Niemcy. Przeszłość, teraźniejszość, przyszłość'', red. [[Zygmunt Zieliński]], Katowice 1993, s. 156.

* Na poziomie naszych mas najprostszym ujęciem nacjonalizmu, a nawet politycznym hasłem ruchu katolickiego, był i jest dotąd antysemityzm. Naruszając to hasło, wytrącamy sobie sposób utrzymania głosów i podstaw w masach.
** Autor: [[Juliusz Zdanowski]], ''Sprawa żydowska. Fragmenty dziennika i notatki różne z lat 1914–1928'', red. M. Sobczak, Ossolineum 1998.
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

* Nacjonaliści dążyli bowiem do rozpalania konfliktów narodowościowych, radykalizowania form walki z przeciwnikami, a w przyszłości pragnęli ustanowić narodowo-katolicką ideologiczną dyktaturę i znieść pluralizm polityczny, ale też prawo warstw uboższych do walki o prawa socjalne.
** Autor: [[Andrzej Friszke]], [https://archive.ph/xl1E Wstęp w: ''Adam Ciołkosz. Portret polskiego socjalisty'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2011].

* Nacjonalizm epoki postkomunizmu może mieć twarz nostalgicznego komunisty Miloszevicia, postsowieckiego dyktatora Putina, postsowieckiego antykomunisty Orbána i Jarosława Kaczyńskiego – może mieć różne twarze. Zawsze jednak wspólnym mianownikiem jest niechęć do reguł liberalnego państwa prawa, do filozofii dialogu, do ducha pluralizmu i tolerancji.
** Autor: [[Adam Michnik]]
** Zobacz też: [[Slobodan Milošević]], [[Władimir Putin]], [[Viktor Orbán]], [[Jarosław Kaczyński]]

* Nacjonalizm etniczny sprawdzał się za to świetnie jako naturalna ideologia rządzącego aparatu. W Polsce przykładem takiego nacjonalizmu był nurt związany z nazwiskiem gen. Mieczysława Moczara, szefa aparatu bezpieczeństwa. Ten nurt posługiwał się językiem germanofobii i ukrainofobii, jawnym antysemityzmem i ukrytym antysowietyzmem. Był to wariant komunizmu nacjonalistycznego, skrajnie policyjnego i represyjnego wobec tendencji demokratycznych: jak maoizm w Chinach, rządy Enwera Hodży w Albanii czy Ceaușescu w Rumunii.
** Autor: [[Adam Michnik]]
** Zobacz też: [[Mieczysław Moczar]], [[Nicolae Ceaușescu]]

* Nacjonalizm jest chorobą wieku dziecięcego. To odra ludzkości.
** Autor: [[Albert Einstein]]
** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', 2011, s. 293.

* Nacjonalizm jest myślą, która ciągle się tworzy, ciągle rośnie, ciągle wchłania w siebie nowe pierwiastki, ciągle oczyszcza się z pojęć ubiegłej doby, gdy te okazują się niezgodnymi z rzeczywistością lub przeciwnymi jego istocie naleciałościami.
** Autor: [[Tadeusz Bielecki]]

* Nacjonalizm, który nakazuje myśleć tylko o sobie, a więc egoizm narodowy, jest tak samo negacją zdrowego i koniecznego poczucia narodowego i patriotyzmu, jak jest nią nihilistyczny kosmopolityzm, brak łączności duchowej z własnym narodem i obojętność na jego losy. I nawet w sytuacjach wyjątkowego zagrożenia, pozytywne umiłowanie własnego narodu i gotowość do poświęceń dla jego ocalenia, jest lepszym i mocniejszym oparciem niż nacjonalizm, wynikający nie z dumy, lecz z pychy narodowej. Dodajmy, że nacjonalizm zaślepia, nie pozwala dostrzegać i mówić prawdy o własnym narodzie, gdy ten naród schodzi na błędne drogi, gdy jest chory, a zwłaszcza gdy krzywdzi inne narody, natomiast patriotyzm nie tylko pozwala, ale i nakazuje to czynić.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/166 ''Nacjonalizm? Nie!'', „Zew” nr 21, czerwiec 1973].

* Nacjonalizm narodu małego i słabego, uciskanego albo podbitego lub zagrożonego przez wielkiego i potężnego sąsiada, łatwiej zrozumieć i usprawiedliwić, niż nacjonalizm narodu wielkiego liczbą i silnego w płaszczyźnie siły materialnej. Niestety, historia dostarcza zbyt wielu przykładów przeobrażenia się nacjonalizmu dumy narodowej w nacjonalizm pychy narodowej, nacjonalizmu obronnego w nacjonalizm wielkomocarstwowy, nacjonalizmu rewolucyjnego w nacjonalizm reakcyjny. Nie można też przyjąć i zaakceptować nacjonalizmu jako powszechnej reguły życia, właściwej pod każdą długością i szerokością geograficzną. Międzynarodowy nacjonalizm jest bowiem absurdem, który przeczy sam sobie i prowadzi do wojny wszystkich przeciwko wszystkim.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/166 ''Nacjonalizm? Nie!'', „Zew” nr 21, czerwiec 1973].

* Nacjonalizm narzucił Żydom zgubną konieczność bycia i pozostawania narodem i tylko narodem poprzez wieki, podczas gdy siła zrodzona niegdyś z tego narodu uwolniła cały świat od owego poniżającego obowiązku.
** Autor: [[Borys Pasternak]]

* Nacjonalizm nie jest niczym innym jak próbą usprawiedliwienia, za pomocą idei, militaryzmu i agresji.
** Autor: [[Albert Einstein]]

* Nacjonalizm polega na tym, żeby inne narody doprowadzić do takiego szału, iżby nacjonalistyczna reakcja na ten szał wydawała się uprawnioną.
** Autor: [[Tomasz Arciszewski]]
** Źródło: Feliks Perl, ''Szał nacjonalizmu'', „Robotnik”, 19 listopada 1922.

* Nacjonalizm polski umniejszał rozmiary terytorialne Polski, odrzucając od nas narody kresowe i zaogniając walki narodowościowe. Ani szkoły utrakwistyczne, ani ławki żydowskie na uniwersytetach, ani hasło „Żydy do Palestyny” nie przyniosły Polsce niczego dobrego, odwrotnie, przysporzyły jej trudności i w życiu wewnętrznym państwa polskiego i w stosunkach międzynarodowych. Zamordowanie Prezydenta Narutowicza przez nacjonalistę polskiego za to i dlatego, że został na ten najwyższy urząd wybrany głosami także mniejszości narodowych, położyło się ponurym cieniem na całym polskim międzywojennym dwudziestoleciu.
** Autor: [[Adam Ciołkosz]], [http://lewicowo.pl/varia/viewpub/tid/2/pid/166 ''Nacjonalizm? Nie!'', „Zew” nr 21, czerwiec 1973].

* Nacjonalizm prowadzi do wojny.
** Autor: [[François Mitterrand]]

* Nacjonalizm to częstokroć wyraz małej wiary w rzeczywiste możliwości swego narodu.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Nacjonalizm – to tylko zbiorowy egoizm.
** Autor: [[Stefan Pacek]]

* Nacjonalizm w Polsce w latach 30. był już faszystowski i autorytarny, był też radykalnie antysemicki, a to że sanacja wysyłała ONR do obozu koncentracyjnego w Berezie Kartuskiej, całkowicie polskiego, nie zmienia tego symbolicznego dziedzictwa.
** Autor: [[Andrzej Leder]]
** Źródło: rozmowa Sławomira Sierakowskiego, [http://krytykapolityczna.pl/kraj/ipn-polskie-obozy-sierakowski-leder-niezdolni-do-wstydu/ ''Niezdolni do wstydu''], krytykapolityczna.pl, 4 lutego 2018.
** Zobacz też: [[antysemityzm]], [[ONR]]

* Najmniej wartościowym natomiast rodzajem dumy jest duma narodowa. Kto bowiem nią się odznacza, ten zdradza brak cech indywidualnych, z których mógłby być dumny, bo w przeciwnym wypadku nie odwoływałby się do czegoś, co podziela z tyloma milionami ludzi. Kto ma wybitne zalety osobiste, ten raczej dostrzeże braki własnego narodu, ponieważ ma je nieustannie przed oczyma. Każdy jednak żałosny dureń, który nie posiada nic na świecie, z czego mógłby być dumny, chwyta się ostatniej deski ratunku, jaką jest duma z przynależności do danego akurat narodu; odżywa wtedy i z wdzięczności gotów jest bronić πυξ και λαξ [rękami i nogami] wszystkich wad i głupstw, jakie naród ten cechują.
** Autor: [[Arthur Schopenhauer]], ''W poszukiwaniu mądrości życia. Parerga i paralipomena. Tom 1''

* Największe zagrożenia dla Polski to nacjonalizm i klerykalizm.
** Autor: [[Jerzy Giedroyc]]

* Największymi wrogami nacjonalizmów wszelkiej maści nie są tak naprawdę członkowie zwalczanego narodu, lecz ludzie nieumiejący pojąć, dlaczego powinni nienawidzić tych, którzy się od nich różnią.
** Autor: [[Brian Porter-Szűcs]] ''Całkiem zwyczajny kraj. Historia Polski bez martyrologii'', Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2021, s. 251.

* Nienawidzę nacjonalizmu i szowinizmu. Tak długo mieszkam wśród obcych, że już dawno miałem sposobność się przekonać, że wszyscy ludzie są jednakowi, a każdą ciasnotę poglądów, czy to narodowych, czy partyjnych, uważam za raka na ciele ludzkości, który życie ludzkie przeistacza w nudę. Czy to będzie ''Deutschland über alles'', czy ''Polska über alles'', czy ''Partia über alles'' – jest dla mnie jednako wstrętne.
** Autor: [[Józef Mackiewicz]]
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75410,19787547,kazimierz-orlos-ciagle-ta-polskosc.html ''Kazimierz Orłoś: Ciągle ta polskość!''], wyborcza.pl, 19 marca 2016.

==O==
* Odwiedziłem Belgrad jakieś 10 lat temu i miałem niezwykle traumatyczne spotkanie z kilkoma typami rozkochanymi w nacjonalizmie. (…) Oni powiedzieli: „Jeżeli chce się być normalnym obywatelem dzisiejszego świata, trzeba przestrzegać nieskończonej ilości reguł. Nie można palić w miejscach publicznych, nie można bić swojej żony itd. Trzeba nieustannie uważać, co się robi. A jeżeli jest się nacjonalistą, można robić niemal wszystko. Można nawet zabijać”.
** Autor: [[Slavoj Žižek]]

==P==
* Patriotyzm jest żywym poczuciem zbiorowej odpowiedzialności. Nacjonalizm jest głupim kogutem piejącym na swojej kupie gnoju.
** Autor: [[Richard Aldington]]
** Źródło: [[Ben Dupré]], ''50 wielkich teorii, które powinieneś znać'', Warszawa 2011 s. 143.

* Patriotyzm jest wtedy, gdy na pierwszym miejscu jest miłość do własnego narodu; nacjonalizm wtedy gdy na pierwszym miejscu jest nienawiść do innych narodów niż własny.
** Autor: [[Charles de Gaulle]]

* Pisząc o nacjonalizmie w Polsce, muszę jednak zaraz na wstępie zaznaczyć, że u nas, Bogu dzięki, nacjonalizm bardzo rzadko występuje w swych jaskrawych formach i objawach i że naród polski w całości wzięty jest jednak – zwłaszcza w czynach, daleki od niego – a to dzięki swojej kulturze katolickiej i tradycjom polskim. Ta jego – że tak powiem – łagodność i to jego umiarkowanie jest także jedną z przyczyn, że bezkrytyczni widzą w nim tylko gorący, szczery patrjotyzm.
** Autor: [[Józef Lubelski]], [http://rcin.org.pl/Content/25040/WA004_19994_U52917_Lubelski-Nacjonalizm_o.pdf ''Nacjonalizm w świetle etyki katolickiej'', Lwów 1924, s. 44.]

* Przez „nacjonalizm” po pierwsze mam na myśli zwyczajowe założenie, że ludzi można klasyfikować jak owady, i że całe miliony czy dziesiątki milionów ludzi można śmiało oznakować jako „dobrych” lub „złych”. Ale po drugie – i to jest o wiele ważniejsze – mam na myśli nawyk utożsamiania się z jednym narodem lub inną jednostką, umieszczając go poza dobrem i złem, i nie uznając żadnych innych obowiązków niż dbanie o własne interesy.
** ''By &quot;nationalism&quot; I mean first of all the habit of assuming that human beings can be classified like insects and that whole blocks of millions or tens of millions of people can be confidently labelled &quot;good&quot; or &quot;bad.&quot; But secondly – and this is much more important – I mean the habit of identifying oneself with a single nation or other unit, placing it beyond good and evil and recognizing no other duty than that of advancing its interests.'' (ang.)
** Autor: [[George Orwell]], [http://www.k-1.com/Orwell/site/work/essays/nationalism.html ''Notes on Nationalism'', maj 1945]

==S==
* Szczególnie irytowały go modne frazesy, jakimi szermowali nacjonaliści wszelkiego autoramentu. (…) Wyniósł pełną świadomość faktu, że współczesny nacjonalizm zagraża prawom jednostki do własnej tożsamości kulturowej w tej samej mierze co reżimy mocarstw imperialistycznych. Żaden warszawski polityk, który chciałby zmienić Kaszubów, Ślązaków czy Białorusinów w Polaków, nie miał, jego zdaniem, prawa czuć się dotknięty tym, że carska administracja próbuje zmienić Polaków w Rosjan. 
** Opis: o poglądach [[Jan Niecisław Baudouin de Courtenay|Baudouin de Courtenaya]].
** Autor: [[Norman Davies]], ''Boże igrzysko'' t. II, tłum. Elżbieta Tabakowska, Wyd. Znak, Kraków 1991, s. 87.

==T==
* Teorie nowoczesnego nacjonalizmu otaczają pojęcie narodu mistyczną mgłą. Uciekając od faktów historycznych i ścisłych badań, teorie te operują frazeologią uczuciową oraz „mitami” utkanymi z fałszów i niedorzeczności.
** Autor: [[Julian Brun]]
** Źródło: [http://www.nowakrytyka.pl/spip.php?article497 ''Przyczynek do kwestii narodowej'', nowakrytyka.pl]

* To nacjonalizm młodych narodów sprawił, że nie umiały zachować solidarności w walce z bolszewizmem.
** Autor: [[Józef Mackiewicz]], ''Lewa wolna'', Instytut Literacki, Paryż 1965

* Trudno sobie wyobrazić formację duchową bardziej niezgodną z katolicyzmem niż nacjonalizm. Toteż jest dla mnie jedną z największych zagadek w historii duchowej Polaków, jak mogło dojść do tego, że pod opiekuńczymi skrzydłami katolicyzmu znajdowała sobie u nas schronienie formacja głosząca otwarcie amoralne zasady narodowego egoizmu i wnosząca ferment nienawiści i pogardy we współżycie Polaków z mniejszościami narodowymi oraz z narodami ościennymi. Sądzę, że zdumiewające to zjawisko częściowo należy tłumaczyć tym, że począwszy od czasów Oświecenia cały Kościół katolicki – z różnych stron atakowany i poniżany – znajdował się w wielkim skurczu obronnym, a to nie sprzyjało pełnemu ujawnianiu się tak właściwego mu uniwersalizmu. Przede wszystkim jednak, jak mi się wydaje, zjawisko to świadczy o niezadowalającym stopniu katolickości naszego polskiego katolicyzmu.
** Autor: o. [[Jacek Salij]], ''Czyżby odrębny gatunek?'', „Znak” nr 390–391, listopad-grudzień 1987.

* Trzeba patrzyć zawsze na niezmienną wielkość idei, nie zaś na przypadkową małość niektórych jej wyznawców. Tylko nikczemne i złośliwe indywidua, lub absolutni głupcy mogą porównywać nacyonalizm polski z hakatystycznym nacyonalizmem niemieckim lub z czarnosecinnym rosyjskim. Nacyonalizm polski nie tuczył się nigdy cudzą krwią i łzami, nie smagał dzieci w szkołach, nie stawiał pomników katom. Zrodził się z bólu, największej tragedyi dziejowej. Przelewał krew na rodzinnych i na wszystkich innych polach bitew, gdzie tylko chodziło o wolność. Wybuchnął i rozgorzał w niewoli, jako poryw ku wolności. Wypisał na swych chorągwiach najszczytniejsze hasła miłości, tolerancyi, oswobodzenia ludu, oświaty, postępu – i w imię tych haseł przechodził wraz z całą ojczyzną w osobach swych bojowników przez takie cierpienia, przez jakie, od czasów chrześcijaństwa, nie przechodzili bojownicy żadnej innej idei.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], [https://pl.wikisource.org/wiki/Zjednoczenie_Narodowe ''Zjednoczenie Narodowe''], Pisma Henryka Sienkiewicza tom XXXV, Warszawa 1912.
** Zobacz też: [[wolność]], [[rozbiory Polski]]

==W==
* W ciągu ostatnich stu lat w dwóch wielkich wojnach oraz w dziesiątkach konfliktów wywołanych głównie przez nacjonalizm zginęło ponad 100 milionów ludzi. Nie mamy żadnych gwarancji, że narodowe szaleństwa nie będą kontynuowane. Są dalej zagrożeniem dla całej ludzkości. Jest jednak oczywiste, że narodowe wspólnoty i tradycje muszą być pielęgnowane i chronione. Są dla nas przecież jak chleb.
** Autor: [[Andrzej Wielowieyski]], [https://wyborcza.pl/7,75968,21177712,jezus-krolem-a-nasze-chrzescijanstwo-slabnie.html ''Jezus Królem, a nasze chrześcijaństwo słabnie''], wyborcza.pl, 29 grudnia 2016.

* W Polsce (…) termin „nacjonalizm” ma w potocznym użyciu (…) mocną negatywną konotację (…). Nie ulega dla mnie przy tym najmniejszej wątpliwości, że – wbrew wyrażanym przy rozmaitych okazjach nadziejom – od obciążeń tego rodzaju nie jest wolny również dyskurs naukowy.
** Autorka: [[Eugenia Prokop-Janiec]], ''Literatura i nacjonalizm. Twórczość krytyczna Zygmunta Wasilewskiego'', Kraków 2004, s. 17–18.

* Wszystkie nacjonalizmy są wymyślone.
** Autor: [[Fernando Savater]]
** Źródło: Anna Antczak, Kształtowanie się tożsamości narodowej wspólnot autonomicznych w Hiszpanii, Akademia Obrony Narodowej, Warszawa 2008, ISBN 978-83-7523-027-7, s. 1.

* Wyłania się z tego połączenia męskości, militaryzmu, seksualności, nacjonalizmu i religii nowy dla Polski psychiczny i polityczny fenomen. W historii symboliki to często kobiece erotyczne lub macierzyńskie ciało było wprzęgnięte w nacjonalistyczną ideologię. Męskość wykorzystywali w tym celu głównie naziści, u nich właśnie militaryzm łączył się silnie z seksualizmem. Od czasu II Wojny cały sadomasochistyczny i militarny fetyszyzm męskości, sprowadza się do esesmanów. W Polsce dodano do tego religię. (…) Za patriarchalnym kultem militarnej męskości kryją się homoseksualne fascynacje, z jednej strony ukryte głęboko, z drugiej pornograficznie oczywiste. Feminizm rozpoznał to dawno, najbardziej homofobiczne instytucje wojsko, kościół utrzymują swoją „twardość” poprzez homo-społeczne więzy pomiędzy mężczyznami. Męskie klany wzajemnego uwielbienia, kultu męskiej wyższości, siły, intelektu i wreszcie ciała. Dlatego czują taki wstręt wobec homoseksualizmu, gdyż w sensie psychicznym jest on ich spoiwem, tajnym sentymentem. Nie ma tam miejsca, nie tylko dla kobiecości, ale i kobiety.
** Autor: [[Tomasz Kitliński]], ''Homo-nacjonalizm''; [w:] Paweł Leszkowicz, Tomek Kitliński, ''Miłość i demokracja'', Wydawnictwo Aureus, Kraków 2005, s. 340.
** Zobacz też: [[homoseksualizm]], [[kobieta]]

==Z==
* Załamanie się procesu asymilacji i pojawienie się prądu narodowego wśród Żydów w postaci syjonizmu, podnoszącego sprawę Palestyny i nacjonalizmu oraz żądającego praw narodowych na ziemiach polskich, sprzyjały rozwojowi endeckiego antysemityzmu.
** Autor: [[Mieczysław Sobczak]], ''Narodowa Demokracja wobec kwestii żydowskiej na ziemiach polskich przed I wojną światową'', Wrocław 2007, s. 225.
** Zobacz też: [[Żydzi]]

==Ż==
* Żyjemy w domu, w którym patriotyzm jest mylony z nacjonalizmem. Patriotyzm to uczucia i czyny dla ojczyzny. Nacjonalizm to budowanie na lęku mechanizmów obronnych służących zaprzeczaniu narodowym wstydom. Na przykład: będę dumny z Kościuszki i Skłodowskiej-Curie, ale o Jedwabne oskarżę Niemców i Żydów. (…) [W] nacjonalizmie jest dramatyczny ładunek agresji udającej dumę. W skrajnej formie nacjonalizm to niedojrzały patriotyzm, którego symbolem jest kibol z pałką bejsbolową z wymalowanym znakiem powstania warszawskiego. Dla mnie nacjonalizm to sprofanowane, zhańbione sacrum.
** Autor: [[Bogdan de Barbaro]]
** Źródło: ''Karmieni nienawiścią. Dziś agresja wobec innych jest zachowaniem pożądanym, a jeśli potępianym to przez te niecne elity – mówi prof. Bogdan de Barbaro, psychiatra, współautor wydanej właśnie książki „Polska na kozetce”. Rozmawia Aleksandra Pawlicka'', „Newsweek”, 5–11 grudnia 2016, s. 39.


[[Kategoria:Doktryny polityczne]]</text>
      <sha1>alv9hic050xzpzl6w0cono9qg9imf30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Odyseja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19380</id>
    <revision>
      <id>647102</id>
      <parentid>647015</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>przen. cytatów</comment>
      <origin>647102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9601" sha1="7rwh66vhrnx8pfnbsqer85qqkj38eq9" xml:space="preserve">[[Plik:Beginning Odyssey.svg|mały|{{center|Początek ''Odysei'' w języku greckim klasycznym.}}]]
'''[[w:Odyseja|Odyseja]]''' (gr. Ὀδύσσεια ''Odysseia'') – epos grecki, przypisywany [[Homer]]owi.
{{chronologiczny}}
* Muzo! Męża wyśpiewaj, co święty gród Troi&lt;br /&gt;Zburzywszy, długo błądził i w tułaczce swojej&lt;br /&gt;Siła różnych miast widział, poznał tylu ludów&lt;br /&gt;Zwyczaje, a co przygód doświadczył i trudów!&lt;br /&gt;A co strapień na morzach, gdy przyszło za siebie&lt;br /&gt;Lub za swe towarzysze stawić się w potrzebie,&lt;br /&gt;By im powrót zapewnić! Nad siły on robił,&lt;br /&gt;Lecz druhów nie ocalił: każdy z nich się dobił&lt;br /&gt;Sam, głupstwem własnym.
** Opis: [[Pierwsze zdania dzieł literackich|początek utworu]].
** Źródło: pieśń I, przeł. Lucjan Siemieński

* Jakże to dziś łatwo ludzie bogów oskarżają! Mówią, że od nas idzie zło, a w istocie sami swą butą sięgają ponad ludzki los i sprowadzają na siebie nieszczęście.
** Postać: [[Zeus]]
** Źródło: pieśń I, przeł. Jan Parandowski

* Azaliż nie tej pieśni słuchamy najchętniej,&lt;br /&gt;Co czymś nowym w sercu słuchacza odtętni?
** Źródło: pieśń I, przeł. Lucjan Siemieński
** Opis: w przekładzie [[Jan Parandowski|Jana Parandowskiego]]: „Najnowszą pieśń najwięcej ludzie sławią”.

* Rzadko syn jest równy ojcu, przeważnie bywa gorszy, a tylko nieliczni są lepsi.
** Opis: [[Atena]] do Telemacha.
** Źródło: pieśń II, przeł. Jan Parandowski

* Kiedy nadejdzie z mgieł zrodzona Jutrzenka, nie będę się wzbraniał opłakiwać tych, co zginęli i dobiegli kresu. To jedyny hołd dla żałosnych śmiertelników: ostrzyżone włosy i łzy płynące po licach.
** Postać: Pejsistratos, najmłodszy syn Nestora z Pylos
** Źródło: pieśń IV, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[żałoba]]

* Nie godzi się mówić na wiatr.
** Źródło: pieśń IV, przeł. Jan Parandowski
** Opis: w alternatywnym tłumaczeniu „To okropne rzucać słowa na wiatr”.
** Zobacz też: [[słowo]], [[wiatr]]

* A jeśli w morzu ciemnym jak wino znów mnie któryś z bogów rozbije, wytrzymam, bo w piersiach mam serce na ból hartowne. 
** Opis: Odyseusz opuszczający nimfę Kalipso.
** Źródło: pieśń V, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[ból]]
[[Plik:Marioton 1888 collection particulière.jpg|mały|{{center|Odys i Nauzykaa, obraz Jeana-Alfreda Mariotona (1888)}}]]

* Mieszkamy z dala, pośród szumnego morza, ostatni, nikt z ludzi do nas nie zagląda. Lecz ten biedak aż tutaj zabłądził i trzeba się nim zająć, bo każdy gość i żebrak przychodzi od Dzeusa.
** Opis: Nauzykaa, córka króla Feaków, Alkinoosa o Odyseuszu.
** Źródło: pieśń VI, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[gościnność]]

* Bogowie nie dają ludziom wszystkich naraz wdzięków: i urody, i rozumu, i wymowy. Jeden ma postać niepokaźną, ale bóg słowami ją wieńczy i wszyscy nań patrzą z upodobaniem. Na zgromadzeniu przemawia bez lęku, ale z ujmującą skromnością i bierze górę nad tłumem: patrzą nań jak na boga, gdy idzie przez miasto. Inny znów ma postać godną nieśmiertelnych, ale jego słów żaden wdzięk nie zdobi.
** Postać: [[Odyseusz]]
** Źródło: pieśń VIII, przeł. Jan Parandowski

* Zło nie popłaca, dościga powolny rączego. Tak i dziś: ociężały Hefajstos złowił Aresa, najprędszego z bogów, jacy są na Olimpie – chromy złapał go podstępem.
** Źródło: pieśń VIII, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[zło]]

* Nieugaszony śmiech (bogów i bohaterów).
** ''Asbestos gelos.'' (gr.)
** Opis: użyte też w ''[[Iliada|Iliadzie]]'' 1, 599
** Źródło: pieśń VIII
[[Plik:Jakob Jordaens 009.jpg|mały|{{center|Odyseusz w jaskini Polifema, obraz Jacoba Jordaensa (XVII w.)}}]]

* Kiklopie, pytasz o moje sławne imię, zaraz ci je powiem, a ty mi dasz gościniec, jak obiecałeś. Na imię mi Nikt. Nikt zwali mnie ojciec i matka, i wszyscy towarzysze.
** Opis: Odyseusz do cyklopa Polifema.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Jan Parandowski

* Podstępem, przyjaciele, podstępem, a nie siłą zabija mnie Nikt!
** Opis: [[cyklopi|cyklop]] Polifem, gdy został oślepiony i oszukany przez Odyseusza.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Jan Parandowski

* Wynoś się z wyspy jak najprędzej, zakało rodzaju ludzkiego! Nie godzi się podejmować ani wyprawiać człowieka, który jest wstrętny bogom szczęśliwym. Wynoś się, bo mi tu przychodzisz pod klątwą bogów.
** Opis: Ajolos do Odyseusza.
** Źródło: pieśń X, przeł. Jan Parandowski
[[Plik:44a Odysseus men turned into animals by Circe receive antidote photo by Lucas ancientartpodcast flickr cca2.0 8706785112 f6a311cafa o white bg.jpg|mały|{{center|Odyseusz rozdający antidotum swoim ludziom zamienionym w zwierzęta przez Kirke, archaiczny puchar czarnofigurowy, ok. 550 p.n.e.}}]]

* O nieszczęśni, dokądże to idziemy, czemuż wam tęskno za tą niedolą? Gdy wejdziemy na pokoje Kirki, porobi ona z nas świnie albo wilki, albo lwy i będziemy zmuszeni strzec jej domu. Tak samo pozamykał Kiklop tych z naszej drużyny, którzy weszli na jego dziedziniec, a był z nimi i zuchwały Odys. To przez jego szaleństwo i tamci zginęli.
** Opis: słowa Eurylocha, po tym, jak czarodziejka Kirke odczarowała towarzyszy Odyseusza w zamian za obietnicę, że ten zostanie jej kochankiem.
** Źródło: pieśń X, przeł. Jan Parandowski

* Trzykroć biegłem do niej, gnany popędem serca, trzykroć umykało mi z rąk coś, co było podobne do cienia lub snu.
** Opis: Odyseusz w krainie umarłych, starając się utrzymać przy sobie duszę zmarłej [[matka|matki]].
** Źródło: pieśń XI, przeł. Jan Parandowski

* Nie zachwalaj mi śmierci, prześwietny Odysie! Wolałbym za parobka służyć na cudzej roli, u biednego chłopa, który ledwo się może utrzymać, niż tu panować nad wszystkimi, co znikli ze świata.
** Opis: słowa ducha [[Achilles]]a w krainie umarłych.
** Źródło: pieśń XI, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[śmierć]]
[[Plik:Ulysses and the Sirens (1910).jpg|mały|{{center|Odyseusz i Syreny, obraz Herberta Jamesa Drapera (1910)}}]]

* Ja jeden mam ich słuchać, ale mnie zwiążcie silnie w pęta, bym stał nieruchomo w miejscu, do masztu linami uwiązany. A gdybym was błagał, gdybym rozkazywał, żebyście mnie puścili, wy jeszcze silniejszymi pętami mnie wiążcie.
** Opis: Odyseusz do swoich towarzyszy przed wyspą Syren.
** Źródło: pieśń XII, przeł. Jan Parandowski

* Wszelka śmierć jest okrutna dla nędznych śmiertelników, ale najgorzej z głodu zginąć i ulec doli.
** Postać: Euryloch
** Źródło: pieśń XII, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[głód]]

* Bogini rozwiała mgłę i ukazała ziemię. Ucieszył się wówczas niezłomny boski Odys radując się widokiem swojej wyspy ucałował niwę zbożorodną.
** Źródło: pieśń XIII, przeł. Jan Parandowski

* Nie godzi się odtrącać przybysza, choćby i gorzej od ciebie wyglądał: od Dzeusa przychodzą wszyscy obcy i żebracy. A nasza jałmużna jest miła, lecz mała.
** Postać: Eumajos
** Źródło: pieśń XIV, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[gościnność]]

* Szczęśliwi bogowie nie lubią zbrodni, sprawiedliwość nagradzają i zbożne czyny.
** Postać: Eumajos
** Źródło: pieśń XIV, przeł. Jan Parandowski
[[Plik:Thomas Degeorge Ulysse.jpg|mały|{{center|Odyseusz i Telemach dokonują masakry zalotników Penelopy, obraz Thomasa Degeorge'a (1812)}}]]
[[Plik:Odysseus und Penelope (Tischbein).jpg|mały|{{center|Odyseusz i Penelopa, obraz Johanna Tischbeina (1802)}}]]

* Nie ma nic słabszego od człowieka ze wszystkich istot, które ziemia żywi, które się na niej ruszają i oddychają. Człowiek, dopóki bogowie darzą go szczęściem i żwawy jest w kolanach, myśli, że nigdy zła nie zazna, lecz gdy szczęśliwi bogowie ześlą nieszczęście, znosi to nader opornie w swym udręczonym sercu. Dusza plemienia ziemskiego zależy od dnia, jaki daje ojciec bogów i ludzi. I ja kiedyś mogłem się zaliczać do szczęśliwych, a ileż popełniłem szaleństw folgując swej sile i mocy, ufając ojcu i braciom! Zaprawdę, nigdy człowiek nie powinien być niesprawiedliwy, a dary bogów trzeba przyjmować w milczeniu.
** Postać: [[Odyseusz]]
** Źródło: pieśń XVIII, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Ostrze samo przez się pobudza do czynów gwałtownych.
** ''Aftós gár efélketai ándra sídiros.'' (gr.)
** Źródło: pieśń XIX, tłum. Wojciech Szypuła
** Zobacz też: [[ostrze]]

* Przemądry Odys łuk wielki obmacał i obejrzał dokładnie. Jak ten, co zna się na formindze i śpiewie, łatwo napina strunę na świeżym kołku, z dwóch końców trzymając skręcone owcze jelito, tak Odys bez trudu napiął wielki łuk. I prawą dłonią chwyciwszy spróbował cięciwy, a ona pięknie zaśpiewała głosem jaskółki.
** Źródło: pieśń XXI, przeł. Jan Parandowski

* I byłaby ich wśród płaczu zastała różanopalca Jutrzenka, gdyby nie czujna myśl bogini. Jasnooka Atena zatrzymała noc długą u jej kresu, a złototronną Jutrzenkę nad Okeanem i nie pozwoliła zaprzęgać rączych koni, które ludziom światło niosą, Lamposa i Faetona, źrebaków świtu.
** Opis: noc spotkania Odyseusza i [[Penelopa|Penelopy]].
** Źródło: pieśń XXIII

==Zobacz też==
{{Wikisource|tytuł=Odyseja|dopełniacz=Odysei}}
{{wikisłownik|Odyseja}}

* [[Odyseusz]]


[[Kategoria:Eposy]]
[[Kategoria:Literatura grecka]]
[[Kategoria:Literatura starożytna]]</text>
      <sha1>7rwh66vhrnx8pfnbsqer85qqkj38eq9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>647103</id>
      <parentid>647102</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>647103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9604" sha1="apvsxddwo6012dyx33fhx93dp0qnn1s" xml:space="preserve">[[Plik:Beginning Odyssey.svg|mały|{{center|Początek ''Odysei'' w języku greckim klasycznym.}}]]
'''[[w:Odyseja|Odyseja]]''' (gr. Ὀδύσσεια ''Odysseia'') – epos grecki, przypisywany [[Homer]]owi.
{{chronologiczny}}
* Muzo! Męża wyśpiewaj, co święty gród Troi&lt;br /&gt;Zburzywszy, długo błądził i w tułaczce swojej&lt;br /&gt;Siła różnych miast widział, poznał tylu ludów&lt;br /&gt;Zwyczaje, a co przygód doświadczył i trudów!&lt;br /&gt;A co strapień na morzach, gdy przyszło za siebie&lt;br /&gt;Lub za swe towarzysze stawić się w potrzebie,&lt;br /&gt;By im powrót zapewnić! Nad siły on robił,&lt;br /&gt;Lecz druhów nie ocalił: każdy z nich się dobił&lt;br /&gt;Sam, głupstwem własnym.
** Opis: [[Pierwsze zdania dzieł literackich|początek utworu]].
** Źródło: pieśń I, przeł. Lucjan Siemieński

* Jakże to dziś łatwo ludzie bogów oskarżają! Mówią, że od nas idzie zło, a w istocie sami swą butą sięgają ponad ludzki los i sprowadzają na siebie nieszczęście.
** Postać: [[Zeus]]
** Źródło: pieśń I, przeł. Jan Parandowski

* Azaliż nie tej pieśni słuchamy najchętniej,&lt;br /&gt;Co czymś nowym w sercu słuchacza odtętni?
** Źródło: pieśń I, przeł. Lucjan Siemieński
** Opis: w przekładzie [[Jan Parandowski|Jana Parandowskiego]]: „Najnowszą pieśń najwięcej ludzie sławią”.

* Rzadko syn jest równy ojcu, przeważnie bywa gorszy, a tylko nieliczni są lepsi.
** Opis: [[Atena]] do Telemacha.
** Źródło: pieśń II, przeł. Jan Parandowski

* Kiedy nadejdzie z mgieł zrodzona Jutrzenka, nie będę się wzbraniał opłakiwać tych, co zginęli i dobiegli kresu. To jedyny hołd dla żałosnych śmiertelników: ostrzyżone włosy i łzy płynące po licach.
** Postać: Pejsistratos, najmłodszy syn Nestora z Pylos
** Źródło: pieśń IV, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[żałoba]]

* Nie godzi się mówić na wiatr.
** Źródło: pieśń IV, przeł. Jan Parandowski
** Opis: w alternatywnym tłumaczeniu „To okropne rzucać słowa na wiatr”.
** Zobacz też: [[słowo]], [[wiatr]]

* A jeśli w morzu ciemnym jak wino znów mnie któryś z bogów rozbije, wytrzymam, bo w piersiach mam serce na ból hartowne. 
** Opis: Odyseusz opuszczający nimfę Kalipso.
** Źródło: pieśń V, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[ból]]
[[Plik:Marioton 1888 collection particulière.jpg|mały|{{center|Odys i Nauzykaa, obraz Jeana-Alfreda Mariotona (1888)}}]]

* Mieszkamy z dala, pośród szumnego morza, ostatni, nikt z ludzi do nas nie zagląda. Lecz ten biedak aż tutaj zabłądził i trzeba się nim zająć, bo każdy gość i żebrak przychodzi od Dzeusa.
** Opis: Nauzykaa, córka króla Feaków, Alkinoosa o Odyseuszu.
** Źródło: pieśń VI, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[gościnność]]

* Bogowie nie dają ludziom wszystkich naraz wdzięków: i urody, i rozumu, i wymowy. Jeden ma postać niepokaźną, ale bóg słowami ją wieńczy i wszyscy nań patrzą z upodobaniem. Na zgromadzeniu przemawia bez lęku, ale z ujmującą skromnością i bierze górę nad tłumem: patrzą nań jak na boga, gdy idzie przez miasto. Inny znów ma postać godną nieśmiertelnych, ale jego słów żaden wdzięk nie zdobi.
** Postać: [[Odyseusz]]
** Źródło: pieśń VIII, przeł. Jan Parandowski

* Zło nie popłaca, dościga powolny rączego. Tak i dziś: ociężały Hefajstos złowił Aresa, najprędszego z bogów, jacy są na Olimpie – chromy złapał go podstępem.
** Źródło: pieśń VIII, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[zło]]

* Nieugaszony śmiech (bogów i bohaterów).
** ''Asbestos gelos.'' (gr.)
** Opis: użyte też w ''[[Iliada|Iliadzie]]'' 1, 599
** Źródło: pieśń VIII
[[Plik:Jakob Jordaens 009.jpg|mały|{{center|Odyseusz w jaskini Polifema, obraz Jacoba Jordaensa (XVII w.)}}]]

* Kiklopie, pytasz o moje sławne imię, zaraz ci je powiem, a ty mi dasz gościniec, jak obiecałeś. Na imię mi Nikt. Nikt zwali mnie ojciec i matka, i wszyscy towarzysze.
** Opis: Odyseusz do cyklopa Polifema.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Jan Parandowski

* Podstępem, przyjaciele, podstępem, a nie siłą zabija mnie Nikt!
** Opis: [[cyklopi|cyklop]] Polifem, gdy został oślepiony i oszukany przez Odyseusza.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Jan Parandowski

* Wynoś się z wyspy jak najprędzej, zakało rodzaju ludzkiego! Nie godzi się podejmować ani wyprawiać człowieka, który jest wstrętny bogom szczęśliwym. Wynoś się, bo mi tu przychodzisz pod klątwą bogów.
** Opis: Ajolos do Odyseusza.
** Źródło: pieśń X, przeł. Jan Parandowski
[[Plik:44a Odysseus men turned into animals by Circe receive antidote photo by Lucas ancientartpodcast flickr cca2.0 8706785112 f6a311cafa o white bg.jpg|mały|{{center|Odyseusz rozdający antidotum swoim ludziom zamienionym w zwierzęta przez Kirke, archaiczny puchar czarnofigurowy, ok. 550 p.n.e.}}]]

* O nieszczęśni, dokądże to idziemy, czemuż wam tęskno za tą niedolą? Gdy wejdziemy na pokoje Kirki, porobi ona z nas świnie albo wilki, albo lwy i będziemy zmuszeni strzec jej domu. Tak samo pozamykał Kiklop tych z naszej drużyny, którzy weszli na jego dziedziniec, a był z nimi i zuchwały Odys. To przez jego szaleństwo i tamci zginęli.
** Opis: słowa Eurylocha, po tym, jak czarodziejka Kirke odczarowała towarzyszy Odyseusza w zamian za obietnicę, że ten zostanie jej kochankiem.
** Źródło: pieśń X, przeł. Jan Parandowski

* Trzykroć biegłem do niej, gnany popędem serca, trzykroć umykało mi z rąk coś, co było podobne do cienia lub snu.
** Opis: Odyseusz w krainie umarłych, starając się utrzymać przy sobie duszę zmarłej [[matka|matki]].
** Źródło: pieśń XI, przeł. Jan Parandowski

* Nie zachwalaj mi śmierci, prześwietny Odysie! Wolałbym za parobka służyć na cudzej roli, u biednego chłopa, który ledwo się może utrzymać, niż tu panować nad wszystkimi, co znikli ze świata.
** Opis: słowa ducha [[Achilles]]a w krainie umarłych.
** Źródło: pieśń XI, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[śmierć]]
[[Plik:Ulysses and the Sirens (1910).jpg|mały|{{center|Odyseusz i Syreny, obraz Herberta Jamesa Drapera (1910)}}]]

* Ja jeden mam ich słuchać, ale mnie zwiążcie silnie w pęta, bym stał nieruchomo w miejscu, do masztu linami uwiązany. A gdybym was błagał, gdybym rozkazywał, żebyście mnie puścili, wy jeszcze silniejszymi pętami mnie wiążcie.
** Opis: Odyseusz do swoich towarzyszy przed wyspą Syren.
** Źródło: pieśń XII, przeł. Jan Parandowski

* Wszelka śmierć jest okrutna dla nędznych śmiertelników, ale najgorzej z głodu zginąć i ulec doli.
** Postać: Euryloch
** Źródło: pieśń XII, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[głód]]

* Bogini rozwiała mgłę i ukazała ziemię. Ucieszył się wówczas niezłomny boski Odys radując się widokiem swojej wyspy ucałował niwę zbożorodną.
** Źródło: pieśń XIII, przeł. Jan Parandowski

* Nie godzi się odtrącać przybysza, choćby i gorzej od ciebie wyglądał: od Dzeusa przychodzą wszyscy obcy i żebracy. A nasza jałmużna jest miła, lecz mała.
** Postać: Eumajos
** Źródło: pieśń XIV, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[gościnność]]

* Szczęśliwi bogowie nie lubią zbrodni, sprawiedliwość nagradzają i zbożne czyny.
** Postać: Eumajos
** Źródło: pieśń XIV, przeł. Jan Parandowski
[[Plik:Thomas Degeorge Ulysse.jpg|mały|{{center|Odyseusz i Telemach dokonują masakry zalotników Penelopy, obraz Thomasa Degeorge'a (1812)}}]]
[[Plik:Odysseus und Penelope (Tischbein).jpg|mały|{{center|Odyseusz i Penelopa, obraz Johanna Tischbeina (1802)}}]]

* Nie ma nic słabszego od człowieka ze wszystkich istot, które ziemia żywi, które się na niej ruszają i oddychają. Człowiek, dopóki bogowie darzą go szczęściem i żwawy jest w kolanach, myśli, że nigdy zła nie zazna, lecz gdy szczęśliwi bogowie ześlą nieszczęście, znosi to nader opornie w swym udręczonym sercu. Dusza plemienia ziemskiego zależy od dnia, jaki daje ojciec bogów i ludzi. I ja kiedyś mogłem się zaliczać do szczęśliwych, a ileż popełniłem szaleństw folgując swej sile i mocy, ufając ojcu i braciom! Zaprawdę, nigdy człowiek nie powinien być niesprawiedliwy, a dary bogów trzeba przyjmować w milczeniu.
** Postać: [[Odyseusz]]
** Źródło: pieśń XVIII, przeł. Jan Parandowski
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Ostrze samo przez się pobudza do czynów gwałtownych.
** ''Aftós gár efélketai ándra sídiros.'' (gr.)
** Źródło: pieśń XIX, tłum. Wojciech Szypuła
** Zobacz też: [[ostrze]]

* Przemądry Odys łuk wielki obmacał i obejrzał dokładnie. Jak ten, co zna się na formindze i śpiewie, łatwo napina strunę na świeżym kołku, z dwóch końców trzymając skręcone owcze jelito, tak Odys bez trudu napiął wielki łuk. I prawą dłonią chwyciwszy spróbował cięciwy, a ona pięknie zaśpiewała głosem jaskółki.
** Źródło: pieśń XXI, przeł. Jan Parandowski

* I byłaby ich wśród płaczu zastała różanopalca Jutrzenka, gdyby nie czujna myśl bogini. Jasnooka Atena zatrzymała noc długą u jej kresu, a złototronną Jutrzenkę nad Okeanem i nie pozwoliła zaprzęgać rączych koni, które ludziom światło niosą, Lamposa i Faetona, źrebaków świtu.
** Opis: noc spotkania Odyseusza i [[Penelopa|Penelopy]].
** Źródło: pieśń XXIII

'''Zobacz też:'''
{{Wikisource|tytuł=Odyseja|dopełniacz=Odysei}}
{{wikisłownik|Odyseja}}

* [[Odyseusz]]


[[Kategoria:Eposy]]
[[Kategoria:Literatura grecka]]
[[Kategoria:Literatura starożytna]]</text>
      <sha1>apvsxddwo6012dyx33fhx93dp0qnn1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wall Street (ulica)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32588</id>
    <revision>
      <id>647120</id>
      <parentid>575407</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:35:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link</comment>
      <origin>647120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="997" sha1="f8yy5pgzg9bdqgswheqn08m9zy179ta" xml:space="preserve">[[Plik:Photos NewYork1 032.jpg|mały|{{center|Wall Street}}]]
'''[[w:Wall Street|Wall Street]]''' – ulica w nowojorskim [[Manhattan (Nowy Jork)|Manhattanie]].
* Z redakcji dzienników przejdźmy teraz na Wall Street, ulicę niewielką , dość ciasną, ale może jeszcze od Broadway ważniejszą. Jest to ulica bankierów. Od samego rana ludniej na niej niż na Broadway. Tu mieszczą się skarby, za które można by zakupić całe kraje. Rozmaite domy handlowe robią tu rocznie transakcji na sto siedemdziesiąt miliardów franków; o której to sumie dopiero wówczas będziemy mieli jakie pojęcie, gdy przypomnimy sobie, że pięcioma tylko miliardami Bismarck miał nadzieję zrujnować na zawsze Francję. (...) Tu także mieści się ''stock exchange'', czyli giełda albo jeszcze, jeżeli kto chce: szpital wariatów cierpiących na ''febris aurea''.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 118–119.

[[Kategoria:Nowy Jork (stan)]]</text>
      <sha1>f8yy5pgzg9bdqgswheqn08m9zy179ta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chińczycy Han</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37373</id>
    <revision>
      <id>647122</id>
      <parentid>634950</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:48:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link</comment>
      <origin>647122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3131" sha1="p706soufq1ygdq883asvs3gl6bw8u0g" xml:space="preserve">'''[[w:Chińczycy Han|Chińczycy Han]]''' – naród zamieszkujący głównie Chińską Republikę Ludową i Republikę Chińską.
* Chiński naród jest dobrze uczony; ten u nich zacniejszy, kto nauką znaczniejszy, ten Nobilis, co ex arte notabilis. Nie korrupcja i rekommendacja, ale w nauce fundamentalność jest u nich do godności gradusem; do której praevio examine czołgać się potrzeba. Słów wszytkich Chińskich Kircher naliczył tylko 600 (krótki to Dykcyonarz), z których cała mowa ich składa się i Pismo, co raz inne mając pronuncjację i accentus, a tym samym inaksze signifikacje. Trzeba by do Europy ten język wprowadzić dla wielomownych pohamowania.
** Autor: [[Benedykt Chmielowski]], ''[[Nowe Ateny]]''

* Lepszy Chińczyk sprowadza automobile do Pekinu, buduje fabryki, oświetla u siebie ulice, uczy się w domu, w Paryżu i Berlinie, rano wstaje i ma ręce pełne roboty, żeby u siebie wyplenić ciemnotę, głupotę, brud, barbarzyństwo i nienawiść, a gorszy Chińczyk pali opium, śpi i nie myśli o niczym. Wszy zjadają go w ciszy niczym nie zmąconej.
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Rozmowa z pesymistą'', K. Jakubowski, Lwów 1928, s. 7.

* Mówi się, że [Chińczycy] są Żydami Azji – usilnie pracują na sukces finansowy i społeczny. A dziś najbardziej łakną bogactwa i luksusu. Odwrotnie niż u nas nie darzą niechęcią zamożnych. Ich niesłychany materializm to efekt ogromnej pustki moralnej, która jest „wielkim głodem chińskich dusz”. Skąd się wzięła? W 1949 roku rządy komunistyczne zaczęły niszczyć religię, którą częściowo zastąpił kult Mao. Tak było aż do 1983 roku, kiedy władze uznały, że Mao „w 30 proc. się mylił”. Ruszyły reformy, ludzie nie wiedzieli, w co wierzyć: religia – nie, komunistyczne ideały – nie… No to wybrali pieniądz. Nastał czas dorabiania się i bezlitosnej konkurencji. I tak od 30 lat. Pustka duchowa pogłębia się, co niepokoi nawet KPCh, która dyskutuje, jak ożywić wartości duchowe w narodzie. Partia próbuje stworzyć sztuczną moralność – zreanimować konfucjanizm i zmieszać go z komunizmem. Pustka moralna zaczyna doskwierać – czują, że pieniądz to nie wszystko. Stąd rosnąca popularność chrześcijaństwa i rozmaitych sekt religijnych.
** Autor: [[Marcin Jacoby]]
** Źródło: Artur Włodarski, ''Świat po pekińsku. Czas się bać'', „Gazeta Wyborcza”, 7–8 czerwca 2014

* Najsmutniejszy Chińczyk to samotna kobieta po trzydziestce. Dolega nie tylko brak związku, nawet w pracy czuje na plecach oddech młodszych konkurentek. Trudno jej przyznać, że jest stara, co napawa ją bólem i smutkiem.
** Źródło: [http://www.hfhrpol.waw.pl/Tybet/raport.php?raport_id=1204 ''Typologia Chińczyków'', hfhrpol.waw.pl, październik 2010]

* Przekonałem się, że tak indyanie, jak chińczycy jedzą wszystko, co tylko jest dość miękkie, żeby się dało pogryźć.
** Opis: z zachowaniem pisowni oryginalnej.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', wyd. 1884.


[[Kategoria:Chińczycy]]
[[Kategoria:Narodowości]]</text>
      <sha1>p706soufq1ygdq883asvs3gl6bw8u0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michigan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50752</id>
    <revision>
      <id>647121</id>
      <parentid>574371</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link, sprzątanie kodu</comment>
      <origin>647121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1053" sha1="4ys5bpsmxvj3a5picr92pd52h7oar87" xml:space="preserve">[[Plik:Flag of Michigan.svg|mały|{{center|Flaga Michigan}}]]
'''[[w:Michigan|Michigan]]''' – stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący w części regionu Midwest nazywanej regionem Wielkich Jezior.
* Jeśli szukasz półwyspu, rozejrzyj się wokół siebie.
** Opis: [[Dewizy państwowe, narodowe i regionalne|dewiza Michigan]]
** ''Si Quaeris Peninsulam Amoenam Circumspice.'' (łac.)
** Źródło: Emily McAuliffe, ''Michigan Facts and Symbols'', Capstone, 2003, s. 9.

* Ruszyliśmy przez stan Michigan ku jezioru tegoż miana, nad którego południowo-zachodnim krańcem leży Chicago. Kraj przez który przejeżdżałem, niezmiernie podobny do Prus polskich. Mnóstwo większych i mniejszych jezior, rzek, strumieni, nadzwyczajna obfitość wód; słowem: wszędzie widać, że jest to jedno wielkie pojezierze, ponad którym przed wielu laty szumiały fale. Lasy wszędzie dość wielkie.
** Opis: wrażenia z 1876 r.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 172.


[[Kategoria:Michigan|!]]</text>
      <sha1>4ys5bpsmxvj3a5picr92pd52h7oar87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sharon Tate</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54579</id>
    <revision>
      <id>647128</id>
      <parentid>646217</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T21:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1293</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Sharon_Tate_1969.jpg with [[File:Sharon_Tate_1968.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) · This picture was taken in 1968, not 1969.)</comment>
      <origin>647128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6904" sha1="ikb3runorcepmxgrf5hst5zw55zdagd" xml:space="preserve">'''[[w:Sharon Tate|Sharon Tate]]''' (1943–1969) – amerykańska [[aktor]]ka filmowa i modelka, żona [[Roman Polański|Romana Polańskiego]]. Została zamordowana będąc w ciąży przez członków fanatycznej [[sekta|sekty]] [[Charles Manson|Charlesa Mansona]].
[[File:Sharon Tate 1968.jpg|mały|{{center|Sharon Tate (1969)}}]]
* Jestem matką… matką…
** Opis: [[ostatnie słowa]].
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', tłum. Jerzy Korpanty, Świat Książki, s. 296.

* Naprawdę nie rozumiem tych ceregieli, jakie wyprawia się wokół nagości i seksu w filmach. To niepoważne. W telewizji dzieci mogą oglądać, jak się ludzie zabijają, co jest sytuacją bardzo nienormalną, nie wolno im natomiast oglądać dwojga ludzi w całkowicie zgodnym z naturą akcie miłosnym. Nie ma w tym chyba wiele sensu, nieprawdaż?
** ''I honestly don’t understand the big fuss made over nudity and sex in films. It’s silly. On TV, the children can watch people murdering each other, which is a very unnatural thing, but they can’t watch two people in the very natural process of making love. Now, really, that doesn’t make any sense, does it?'' (ang.)
** Źródło: Greg King, ''Sharon Tate and the Manson Murders'' (2000)

* Tak, bez dwóch zdań Roman jest mężczyzną, który był mi pisany.
** Źródło: [https://www.elle.pl/artykul/sharon-tate-i-roman-polanski-zwiazek-pelen-zdrad-oraz-tragedii-ale-i-wielka-milosc www.elle.pl]
** Zobacz też: [[Roman Polański]]

==O Sharon Tate==
* Bez niej czuję się zagubiony, nie potrafię tego opisać słowami. Są jednak rzeczy, o których po prostu nie mogę znieść myślenia; sposób, w jaki umarła ona i nasz syn.
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: wywiad dla magazynu „Telecran”, 25 stycznia 1970.

* Była piękna. Może nawet była najpiękniejszą kobietą na świecie. Ale czy ktoś z was napisał cokolwiek o tym, jaka była dobra?
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: Greg King: Sharon Tate and the Manson Murders. Barricade Books, 2000. ISBN 1-56980-157-6.

* Czy wiedziała, jak bardzo ją kochałem?
** Autor: [[Roman Polański]]
** Opis: słowa wypowiedziane tuż po otrzymaniu informacji, że Sharon Tate została zamordowana.
** Źródło: [https://www.elle.pl/artykul/sharon-tate-i-roman-polanski-zwiazek-pelen-zdrad-oraz-tragedii-ale-i-wielka-milosc www.elle.pl]

* Dla mnie fakt, czy Sharon została zasztyletowana, czy zginęła w wypadku samochodowym, nie stanowi zasadniczej różnicy. Sharon już nie było — to jedno miało znaczenie. Na śmierć nie istniało żadne lekarstwo...
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [[autobiografia]] pod tytułem ''Roman''

* Gdy oglądam zachód słońca, myślę, że jej też by się spodobał. W tym sensie pozostanę jej wierny do końca życia. Była aniołem. Nigdy więcej nie spotkałem takiej kobiety.
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [https://www.vogue.pl/a/sharon-tate vogue.pl]

* Jedyną rzeczą, która kłóciła się z pogodnym wyrazem jej pięknej twarzy, był dziecinny i nieelegancki nawyk obgryzania paznokci.
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [[autobiografia]] pod tytułem ''Roman''

* Kiedy wybierałem się w podróż, z przyjemnością pakowała mi walizkę i zawsze dokładnie wiedziała, co mi będzie potrzebne. Do dziś, ilekroć się pakuję, zawsze o niej myślę. Zapytała mnie któregoś dnia, jaki jest mój ideał kobiety.&lt;br/&gt;- Ty — odpowiedziałem.&lt;br/&gt;Roześmiała się.&lt;br/&gt;- Powiedz poważnie — prosiła.&lt;br/&gt;- Mówię poważnie — zapewniłem ją.&lt;br/&gt;- I ja też. Więc, co chciałbyś we mnie zmienić? — nalegała. &lt;br/&gt;- Nic — odrzekłem z przekonaniem. — Chcę, żebyś była dokładnie taka, jaka jesteś.
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [[autobiografia]] pod tytułem ''Roman''

* Miała na sobie najkrótszą na świecie mini-spódniczkę i tak doskonałe ciało, że wszystkim zatykało dech w piersiach na jej widok.
** Autor: [[Gene Gutowski]]
** Źródło: [https://www.filmweb.pl/person/Roman+Pola%C5%84ski-83/biography filmweb.pl]

* Nie chcę, żeby pamiętano wyłącznie jej śmierć. Ona miała też przecież życie, naprawdę piękne życie.
** Autorka: Debra Tate
** Źródło: [https://www.vogue.pl/a/sharon-tate vogue.pl]

* Nie znałam niewinniejszej i bardziej uroczej istoty ludzkiej.
** Autorka: [[Mia Farrow]]
** Źródło: Greg King: ''Sharon Tate and the Manson Murders''. Barricade Books, 2000. ISBN 1-56980-157-6.

* Powracało w kółko jedno nazwisko: Charontais, a może brzmiało to Charontait? Tak właśnie, bowiem wymawiałem je z francuska, nie mając zresztą pojęcia, o kogo chodzi. Dowiedziałem się w końcu, że Filmways podpisała kilkuletni kontrakt z aktorką o nazwisku Sharon Tate.
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [[autobiografia]] pod tytułem ''Roman''

* To dziwne. Zawsze miałem przeczucie, że Sharon należała do mnie tylko na chwilę.
** ''It’s weird. I always had the premonition that Sharon belonged to me just for a little while.'' (ang.)
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: wywiad dla magazynu „Telecran”, 25 stycznia 1970.

* Umówiliśmy się na randkę, kiedy zadzwoniłem do niej kilka dni później, ale ona ją odwołała. Umówiliśmy się na kolejną, jednak zrobiła to samo. Zadzwoniłem więc ponownie. Powiedziała, że owszem, chciałaby zjeść ze mną kolację, ale nie może opuścić swojego instruktora od dialogu. Dlaczego nie? Tego nie powiedziała. Stwierdziłem jednak, że bawi się ze mną. Powiedziałem więc cicho: ''W porządku, Sharon. Pieprz się''. Powiedziała mi później, że to oderwanie było pierwszą rzeczą, która tak naprawdę rozbudziła w niej zainteresowanie mną.
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [https://www.elle.pl/lifestyle/ludzie/sharon-tate-i-roman-polanski-zwiazek-pelen-zdrad-oraz-tragedii-ale-i-wielka-milosc/ elle.pl]

* Wbrew pozorom, od śmierci Sharon moja radość życia nie jest już tak pełna jak dawniej. W obliczu strasznych tragedii osobistych niektórzy znajdują pociechę w religii. W moim przypadku było inaczej. Jeśli miałem kiedyś jakąś wiarę, to śmierć Sharon ją zniweczyła. Utwierdziła mnie w przekonaniu o absurdalności istnienia.
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [[autobiografia]] pod tytułem ''Roman''

* Życie ze mną było dowodem jej cierpliwości, ponieważ przebywanie blisko mnie musi być męką. 
** Autor: [[Roman Polański]]
** Źródło: [https://kobieta.onet.pl/celebryci/sharon-tate-byla-wielka-miloscia-romana-polanskiego-zginela-z-rak-wyznawcow-mansona/x16qg2m ''Sharon Tate była wielką miłością Romana Polańskiego. Zginęła z rąk wyznawców Mansona''], onet.pl, 8 sierpnia 2023.


{{SORTUJ:Tate, Sharon}}
[[Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe]]
[[Kategoria:Amerykańskie modelki]]</text>
      <sha1>ikb3runorcepmxgrf5hst5zw55zdagd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Central Park</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68026</id>
    <revision>
      <id>647124</id>
      <parentid>572842</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>formatowanie, +link</comment>
      <origin>647124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="h99xpjme3cljbx0ca1o2s5axqfmzx0w" xml:space="preserve">[[Plik:New York City-Manhattan-Central Park (Gentry).jpg|mały|{{center|Central Park}}]]
'''[[w:Central Park|Central Park]]''' – park miejski w nowojorskim [[Manhattan (Nowy Jork)|Manhattanie]].
* Z zakładów publicznych miejskich zasługuje jeszcze na wzmiankę Central Park, leżący na Broadwayu, a będący tym dla Nowego Jorku, czym Lasek Buloński dla Paryża. Jest to park ani brzydszy, ani piękniejszy od innych parków miejskich, nie może jednak, moim zdaniem, iść w porównanie z Hyde Parkiem londyńskim ani nawet z Tiergartenem berlińskim. Zresztą mniej od tych obydwóch jest odwiedzany, albowiem mieszkańcy w dzień powszedni zajęci są ''businessem'', w niedzielę zaś, według amerykańskiego zwyczaju, siedzą po domach.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 127.

[[Kategoria:Nowy Jork (stan)]]
[[Kategoria:Zabytki]]</text>
      <sha1>h99xpjme3cljbx0ca1o2s5axqfmzx0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Broadway</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68027</id>
    <revision>
      <id>647114</id>
      <parentid>572902</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link</comment>
      <origin>647114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1093" sha1="tu9t6etim1dzqwv77m5u5700jr0w2a0" xml:space="preserve">[[Plik:Times Square, Broadway, May 2016.jpg|mały|{{center|Broadway}}]]
'''[[w:Broadway (Manhattan)|Broadway]]''' – ulica w nowojorskim [[Manhattan (Nowy Jork)|Manhattanie]].
* Oto np. Broadway: domy tu podobne do londyńskich, obok hotelu zbudowanego z białego marmuru od dachu aż do fundamentów stoją czerwone ceglane domy, tam dalej plac pusty ze znakami pogorzeliska; wczoraj tam był pożar, dziś postawią nowy gmach, a jak się ten jutro spali, to pojutrze znów będzie inny.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]],  ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 113.

* Ściemniało się. Wjechaliśmy na sławną Broadway, wystawy sklepowe biły łuną gazowego światła, czarna i biała ludność toczyła się na chodnikach, szeregi latarni ginęły w oddaleniu. Wreszcie fiakier stanął, wysiedliśmy i po chwili znaleźliśmy się w białym marmurowym przedsionku hotelu, ubranym w kwiaty, dywany, jaśniejącym tysiącami świateł.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 106–107.

[[Kategoria:Nowy Jork (stan)]]</text>
      <sha1>tu9t6etim1dzqwv77m5u5700jr0w2a0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kuchnia amerykańska</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68029</id>
    <revision>
      <id>647119</id>
      <parentid>592158</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link, sprzątanie kodu</comment>
      <origin>647119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="797" sha1="2ewtrfy7lpkeabucq6iwz1zwosvlsnh" xml:space="preserve">[[Plik:Our (Almost Traditional) Thanksgiving Dinner.jpg|mały|{{center|Obiad w Święto Dziękczynienia}}]]
'''[[w:Kuchnia amerykańska|Kuchnia amerykańska]]''' – sztuka kulinarna mieszkańców [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]].
* Kuchnia amerykańska jest najbardziej niegodziwą kuchnią na świecie. Nie chodzi jej o to wcale, żebyś zjadł zdrowo i dobrze, ale o to, byś zjadł jak najprędzej i mógł wrócić do ''business''; wszystko więc obliczone jest na łapu capu i tylko wieczorne obiady podają ci cokolwiek staranniej, wieczorem bowiem wszelki ''business'' kończy się wraz z uderzeniem piątej godziny.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 110.


[[Kategoria:Stany Zjednoczone]]
[[Kategoria:Sztuka kulinarna]]</text>
      <sha1>2ewtrfy7lpkeabucq6iwz1zwosvlsnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Listy z podróży do Ameryki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68032</id>
    <revision>
      <id>647115</id>
      <parentid>559473</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link</comment>
      <origin>647115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8007" sha1="dyqf5al1k0249dvtjpyn4lqd18t7g8g" xml:space="preserve">[[Plik:Henryk Sienkiewicz.jpg|mały|{{center|Henryk Sienkiewicz}}]]
'''[[w:Listy z podróży do Ameryki|Listy z podróży do Ameryki]]''' – cykl reportaży [[Henryk Sienkiewicz|Henryka Sienkiewicza]] z lat 1876–1878.
* Chcąc opisać to miasto, nie wiedzieć, od czego zacząć, gdzie zaczepić myśl i oko; jedna ulica podobna do drugiej, wszędzie ruch, gwar, ścisk, tłumy powozów i omnibusów; mieszkańcy spieszą się z gorączką na twarzy i w ruchach, jak gdyby mieli pomieszanie zmysłów.
** Opis: O Nowym Jorku.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 112–113.

* Czas było wracać, bo zimno i wilgoć stawały się coraz dotkliwsze, ale tymczasem nasi Anglicy opóźnili powrót pakując do wszystkich kieszeni odłamki skały. Sądzę, że gdyby mogli, schowaliby do kieszeni całą Niagarę, aby ją przenieść do British Museum, tak jak to zrobili z greckim Akropolem.
** Opis: O Anglikach przy Niagarze.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 168.

* Historii Stanów Zjednoczonych szukaj w Waszyngtonie; w Nowym Jorku masz tylko kupców. Handel, handel i handel, ''business'' i ''business'', oto, co widzisz od rana do wieczora, o czym ustawicznie słyszysz i czytasz.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 112.

* Kuchnia amerykańska jest najbardziej niegodziwą kuchnią na świecie. Nie chodzi jej o to wcale, żebyś zjadł zdrowo i dobrze, ale o to, byś zjadł jak najprędzej i mógł wrócić do ''business''; wszystko więc obliczone jest na łapu capu i tylko wieczorne obiady podają ci cokolwiek staranniej, wieczorem bowiem wszelki ''business'' kończy się wraz z uderzeniem piątej godziny.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 110.

* Miasto, które na pierwszy rzut oka z morza zarysowało się tak majestatycznie i wdzięcznie, widziane z bliska nie zachwyciło mnie wcale. Nabrzeże portu brudne, między drewnianymi budynkami nie ma bruku; wszędzie leżą kupy śmieci, doki drewniane połyskują brudną wodą, ludność zaś, jak zwykle ludność portowa, wygląda, jakby przed chwilą urwała się spod szubienicy. Takie było pierwsze moje wrażenie, ale ledwo zdążyłem rzucić naokół okiem, fiakier potoczył się ulicą.
** Opis: o Nowym Jorku.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 106.

* Od czasu do czasu zapuszczałem wzrok w głąb kraju, ciekawy, czy nie ujrzę gdzie czerwonoskórych, których liczne pokolenia żyły jeszcze niedawno koło jeziora, a jedne z nich zostawiło w nazwie Huron wieczną po sobie pamiątkę; ale znikły nawet ich ślady. Nie ma ich nie tylko w Michigan, ale w sąsiednim Ohio, Indianie i Illinois. Indianin, dzik, niedźwiedź, kojot i jaguar ustępują coraz dalej i dalej na zachód przed białymi lub giną w rozpaczliwej z nimi walce. 
** Opis: o Indianach.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 172–173.

* Oto np. Broadway: domy tu podobne do londyńskich, obok hotelu zbudowanego z białego marmuru od dachu aż do fundamentów stoją czerwone ceglane domy, tam dalej plac pusty ze znakami pogorzeliska; wczoraj tam był pożar, dziś postawią nowy gmach, a jak się ten jutro spali, to pojutrze znów będzie inny.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 113.
** Zobacz też: [[Broadway]]

* Przekonałem się, że tak indyanie, jak chińczycy jedzą wszystko, co tylko jest dość miękkie, żeby się dało pogryźć.
** Opis: z zachowaniem pisowni oryginalnej.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', wyd. 1884.

* Ruszyliśmy przez stan Michigan ku jezioru tegoż miana, nad którego południowo-zachodnim krańcem leży Chicago. Kraj przez który przejeżdżałem, niezmiernie podobny do Prus polskich. Mnóstwo większych i mniejszych jezior, rzek, strumieni, nadzwyczajna obfitość wód; słowem: wszędzie widać, że jest to jedno wielkie pojezierze, ponad którym przed wielu laty szumiały fale. Lasy wszędzie dość wielkie.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 172.

* Spokojnego widza strach przejmuje na widok tego, co się tu dzieje! Gwar tu, wrzask i wrzawa taka, jakby za chwilę miało przyjść do bitwy. Widzisz zaczerwienione twarze, słyszysz ochrypłe głosy. Ludzie przyskakują do siebie i krzycząc jakby w napadzie maligny, wytrząsają sobie pięściami przed oczyma. Jeden stara się przekrzyczeć drugiego. Sądzisz, że tłumy te ogarnęła naraz niewytłumaczona wściekłość, pod wpływem której natychmiast poczną się wzajemnie mordować. I któż by domyślił się, że jest to nic więcej, jak tylko sposób porozumienia się handlowego, a owe krzyki i wywijania pięściami służą do tego, żeby się dać lepiej zrozumieć. Gdy wreszcie ozwie się dzwonek prezesa na znak, że obroty się kończą, po niejakim czasie ciż sami ludzie wychodzą spokojnie, trzymając się wzajemnie pod ręce.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 119–120.

* Ściemniało się. Wjechaliśmy na sławną Broadway, wystawy sklepowe biły łuną gazowego światła, czarna i biała ludność toczyła się na chodnikach, szeregi latarni ginęły w oddaleniu. Wreszcie fiakier stanął, wysiedliśmy i po chwili znaleźliśmy się w białym marmurowym przedsionku hotelu, ubranym w kwiaty, dywany, jaśniejącym tysiącami świateł.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 106–107.

* Z redakcji dzienników przejdźmy teraz na Wall Street, ulicę niewielką , dość ciasną, ale może jeszcze od Broadway ważniejszą. Jest to ulica bankierów. Od samego rana ludniej na niej niż na Broadway. Tu mieszczą się skarby, za które można by zakupić całe kraje. Rozmaite domy handlowe robią tu rocznie transakcji na sto siedemdziesiąt miliardów franków; o której to sumie dopiero wówczas będziemy mieli jakie pojęcie, gdy przypomnimy sobie, że pięcioma tylko miliardami Bismarck miał nadzieję zrujnować na zawsze Francję. (...) Tu także mieści się ''stock exchange'', czyli giełda albo jeszcze, jeżeli kto chce: szpital wariatów cierpiących na ''febris aurea''.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 118–119.

* Z zakładów publicznych miejskich zasługuje jeszcze na wzmiankę Central Park, leżący na Broadwayu, a będący tym dla Nowego Jorku, czym Lasek Buloński dla Paryża. Jest to park ani brzydszy, ani piękniejszy od innych parków miejskich, nie może jednak, moim zdaniem, iść w porównanie z Hyde Parkiem londyńskim ani nawet z Tiergartenem berlińskim. Zresztą mniej od tych obydwóch jest odwiedzany, albowiem mieszkańcy w dzień powszedni zajęci są ''businessem'', w niedzielę zaś, według amerykańskiego zwyczaju, siedzą po domach.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 127.

* Zarobek w Ameryce istotnie nader jest łatwy, ale w głębi kraju, na Dalekim Zachodzie; w samym zaś New Yorku panuje przeludnienie i dlatego najbiedniejsi właśnie z emigrantów, którzy nie mają czym opłacić dalszej, bardzo kosztownej kolejami podróży, mrą z głodu, chłodu i wszelkiej nędzy. Dzielnice te przypomniały mi zaułki londyńskie, z tą różnicą, że tu stokroć jeszcze brudniej, a ludność, stanowiąca szumowiny proletariatu wszelkich narodów, gorzej jeszcze wygląda od londyńskiej. Wszelkie choroby epidemiczne i nieepidemiczne dziesiątkują ciągle tych nieszczęśliwych.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'' (1880)

'''Zobacz też:'''
* ''[[Bez dogmatu|Bez dogmatu]]''
* ''[[Krzyżacy (powieść)|Krzyżacy]]''
* ''[[Ogniem i mieczem]]''
* ''[[Pan Wołodyjowski]]''
* ''[[Potop (powieść)|Potop]]''
* ''[[Quo vadis]]''
* ''[[Rodzina Połanieckich]]''
* ''[[Janko Muzykant]]''
{{Wikisource|tytuł=Listy z podróży po Ameryce|dopełniacz=Listów z podróży do Ameryki}}
[[Kategoria:Twórczość Henryka Sienkiewicza]]</text>
      <sha1>dyqf5al1k0249dvtjpyn4lqd18t7g8g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>647117</id>
      <parentid>647115</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>formatowanie, +link</comment>
      <origin>647117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8021" sha1="55sed3x9k03jy5w1tn4piwh4045ewez" xml:space="preserve">[[Plik:Henryk Sienkiewicz.jpg|mały|{{center|Henryk Sienkiewicz}}]]
'''[[w:Listy z podróży do Ameryki|Listy z podróży do Ameryki]]''' – cykl reportaży [[Henryk Sienkiewicz|Henryka Sienkiewicza]] z lat 1876–1878.
* Chcąc opisać to miasto, nie wiedzieć, od czego zacząć, gdzie zaczepić myśl i oko; jedna ulica podobna do drugiej, wszędzie ruch, gwar, ścisk, tłumy powozów i omnibusów; mieszkańcy spieszą się z gorączką na twarzy i w ruchach, jak gdyby mieli pomieszanie zmysłów.
** Opis: o [[Nowy Jork|Nowym Jorku]].
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 112–113.

* Czas było wracać, bo zimno i wilgoć stawały się coraz dotkliwsze, ale tymczasem nasi Anglicy opóźnili powrót pakując do wszystkich kieszeni odłamki skały. Sądzę, że gdyby mogli, schowaliby do kieszeni całą Niagarę, aby ją przenieść do British Museum, tak jak to zrobili z greckim Akropolem.
** Opis: o Anglikach przy Niagarze.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 168.

* Historii Stanów Zjednoczonych szukaj w Waszyngtonie; w Nowym Jorku masz tylko kupców. Handel, handel i handel, ''business'' i ''business'', oto, co widzisz od rana do wieczora, o czym ustawicznie słyszysz i czytasz.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 112.

* Kuchnia amerykańska jest najbardziej niegodziwą kuchnią na świecie. Nie chodzi jej o to wcale, żebyś zjadł zdrowo i dobrze, ale o to, byś zjadł jak najprędzej i mógł wrócić do ''business''; wszystko więc obliczone jest na łapu capu i tylko wieczorne obiady podają ci cokolwiek staranniej, wieczorem bowiem wszelki ''business'' kończy się wraz z uderzeniem piątej godziny.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 110.

* Miasto, które na pierwszy rzut oka z morza zarysowało się tak majestatycznie i wdzięcznie, widziane z bliska nie zachwyciło mnie wcale. Nabrzeże portu brudne, między drewnianymi budynkami nie ma bruku; wszędzie leżą kupy śmieci, doki drewniane połyskują brudną wodą, ludność zaś, jak zwykle ludność portowa, wygląda, jakby przed chwilą urwała się spod szubienicy. Takie było pierwsze moje wrażenie, ale ledwo zdążyłem rzucić naokół okiem, fiakier potoczył się ulicą.
** Opis: o Nowym Jorku.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 106.

* Od czasu do czasu zapuszczałem wzrok w głąb kraju, ciekawy, czy nie ujrzę gdzie czerwonoskórych, których liczne pokolenia żyły jeszcze niedawno koło jeziora, a jedne z nich zostawiło w nazwie Huron wieczną po sobie pamiątkę; ale znikły nawet ich ślady. Nie ma ich nie tylko w Michigan, ale w sąsiednim Ohio, Indianie i Illinois. Indianin, dzik, niedźwiedź, kojot i jaguar ustępują coraz dalej i dalej na zachód przed białymi lub giną w rozpaczliwej z nimi walce. 
** Opis: o Indianach.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 172–173.

* Oto np. Broadway: domy tu podobne do londyńskich, obok hotelu zbudowanego z białego marmuru od dachu aż do fundamentów stoją czerwone ceglane domy, tam dalej plac pusty ze znakami pogorzeliska; wczoraj tam był pożar, dziś postawią nowy gmach, a jak się ten jutro spali, to pojutrze znów będzie inny.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 113.
** Zobacz też: [[Broadway]]

* Przekonałem się, że tak indyanie, jak chińczycy jedzą wszystko, co tylko jest dość miękkie, żeby się dało pogryźć.
** Opis: z zachowaniem pisowni oryginalnej.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', wyd. 1884.

* Ruszyliśmy przez stan Michigan ku jezioru tegoż miana, nad którego południowo-zachodnim krańcem leży Chicago. Kraj przez który przejeżdżałem, niezmiernie podobny do Prus polskich. Mnóstwo większych i mniejszych jezior, rzek, strumieni, nadzwyczajna obfitość wód; słowem: wszędzie widać, że jest to jedno wielkie pojezierze, ponad którym przed wielu laty szumiały fale. Lasy wszędzie dość wielkie.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 172.

* Spokojnego widza strach przejmuje na widok tego, co się tu dzieje! Gwar tu, wrzask i wrzawa taka, jakby za chwilę miało przyjść do bitwy. Widzisz zaczerwienione twarze, słyszysz ochrypłe głosy. Ludzie przyskakują do siebie i krzycząc jakby w napadzie maligny, wytrząsają sobie pięściami przed oczyma. Jeden stara się przekrzyczeć drugiego. Sądzisz, że tłumy te ogarnęła naraz niewytłumaczona wściekłość, pod wpływem której natychmiast poczną się wzajemnie mordować. I któż by domyślił się, że jest to nic więcej, jak tylko sposób porozumienia się handlowego, a owe krzyki i wywijania pięściami służą do tego, żeby się dać lepiej zrozumieć. Gdy wreszcie ozwie się dzwonek prezesa na znak, że obroty się kończą, po niejakim czasie ciż sami ludzie wychodzą spokojnie, trzymając się wzajemnie pod ręce.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 119–120.

* Ściemniało się. Wjechaliśmy na sławną Broadway, wystawy sklepowe biły łuną gazowego światła, czarna i biała ludność toczyła się na chodnikach, szeregi latarni ginęły w oddaleniu. Wreszcie fiakier stanął, wysiedliśmy i po chwili znaleźliśmy się w białym marmurowym przedsionku hotelu, ubranym w kwiaty, dywany, jaśniejącym tysiącami świateł.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 106–107.

* Z redakcji dzienników przejdźmy teraz na Wall Street, ulicę niewielką , dość ciasną, ale może jeszcze od Broadway ważniejszą. Jest to ulica bankierów. Od samego rana ludniej na niej niż na Broadway. Tu mieszczą się skarby, za które można by zakupić całe kraje. Rozmaite domy handlowe robią tu rocznie transakcji na sto siedemdziesiąt miliardów franków; o której to sumie dopiero wówczas będziemy mieli jakie pojęcie, gdy przypomnimy sobie, że pięcioma tylko miliardami Bismarck miał nadzieję zrujnować na zawsze Francję. (...) Tu także mieści się ''stock exchange'', czyli giełda albo jeszcze, jeżeli kto chce: szpital wariatów cierpiących na ''febris aurea''.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 118–119.

* Z zakładów publicznych miejskich zasługuje jeszcze na wzmiankę Central Park, leżący na Broadwayu, a będący tym dla Nowego Jorku, czym Lasek Buloński dla Paryża. Jest to park ani brzydszy, ani piękniejszy od innych parków miejskich, nie może jednak, moim zdaniem, iść w porównanie z Hyde Parkiem londyńskim ani nawet z Tiergartenem berlińskim. Zresztą mniej od tych obydwóch jest odwiedzany, albowiem mieszkańcy w dzień powszedni zajęci są ''businessem'', w niedzielę zaś, według amerykańskiego zwyczaju, siedzą po domach.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'', t. I, wyd. 2017, s. 127.

* Zarobek w Ameryce istotnie nader jest łatwy, ale w głębi kraju, na Dalekim Zachodzie; w samym zaś New Yorku panuje przeludnienie i dlatego najbiedniejsi właśnie z emigrantów, którzy nie mają czym opłacić dalszej, bardzo kosztownej kolejami podróży, mrą z głodu, chłodu i wszelkiej nędzy. Dzielnice te przypomniały mi zaułki londyńskie, z tą różnicą, że tu stokroć jeszcze brudniej, a ludność, stanowiąca szumowiny proletariatu wszelkich narodów, gorzej jeszcze wygląda od londyńskiej. Wszelkie choroby epidemiczne i nieepidemiczne dziesiątkują ciągle tych nieszczęśliwych.
** Źródło: ''Listy z podróży do Ameryki'' (1880)

'''Zobacz też:'''
* ''[[Bez dogmatu|Bez dogmatu]]''
* ''[[Krzyżacy (powieść)|Krzyżacy]]''
* ''[[Ogniem i mieczem]]''
* ''[[Pan Wołodyjowski]]''
* ''[[Potop (powieść)|Potop]]''
* ''[[Quo vadis]]''
* ''[[Rodzina Połanieckich]]''
* ''[[Janko Muzykant]]''
{{Wikisource|tytuł=Listy z podróży po Ameryce|dopełniacz=Listów z podróży do Ameryki}}
[[Kategoria:Twórczość Henryka Sienkiewicza]]</text>
      <sha1>55sed3x9k03jy5w1tn4piwh4045ewez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giełda papierów wartościowych</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68046</id>
    <revision>
      <id>647126</id>
      <parentid>572901</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T17:34:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>formatowanie, +link</comment>
      <origin>647126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1274" sha1="qt8kg9sai6rmvb595bzxlw06itrmx11" xml:space="preserve">[[Plik:Gaming-Wall-Street BTS Prodigium-266.jpg|mały|{{center|Giełda papierów wartościowych}}]]
'''[[w:Giełda papierów wartościowych|Giełda papierów wartościowych]]''' – instytucja umożliwiająca publiczny obrót papierami wartościowymi.
* Spokojnego widza strach przejmuje na widok tego, co się tu dzieje! Gwar tu, wrzask i wrzawa taka, jakby za chwilę miało przyjść do bitwy. Widzisz zaczerwienione twarze, słyszysz ochrypłe głosy. Ludzie przyskakują do siebie i krzycząc jakby w napadzie maligny, wytrząsają sobie pięściami przed oczyma. Jeden stara się przekrzyczeć drugiego. Sądzisz, że tłumy te ogarnęła naraz niewytłumaczona wściekłość, pod wpływem której natychmiast poczną się wzajemnie mordować. I któż by domyślił się, że jest to nic więcej, jak tylko sposób porozumienia się handlowego, a owe krzyki i wywijania pięściami służą do tego, żeby się dać lepiej zrozumieć. Gdy wreszcie ozwie się dzwonek prezesa na znak, że obroty się kończą, po niejakim czasie ciż sami ludzie wychodzą spokojnie, trzymając się wzajemnie pod ręce.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 119–120.

[[Kategoria:Pieniądz]]
[[Kategoria:Problemy ekonomiczne]]</text>
      <sha1>qt8kg9sai6rmvb595bzxlw06itrmx11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Detroit</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68139</id>
    <revision>
      <id>647118</id>
      <parentid>591206</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:33:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>+link</comment>
      <origin>647118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1054" sha1="8l6o70mygt797k67767qzw8r2rjrtto" xml:space="preserve">[[Plik:Detroit Skyline from Windsor - L'horizon de Detroit la nuit - panoramio.jpg|mały|{{center|Detroit}}]]
'''[[w:Detroit|Detroit]]''' – miasto w [[Stany Zjednoczone|USA]], w stanie [[Michigan]].
* O tym Detroit wiedziałem z geografii tylko, że istnieje, więcej nic. Jakież więc było moje zdziwienie, gdy wyszedłem z dworca na ulicę, ujrzałem miasto ogromne niezmiernie schludne i tak piękne, jakiego dotąd nie widziałem w Ameryce.
** Opis: o mieście odwiedzonym w 1876 r.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Listy z podróży do Ameryki]]'', t. I, wyd. 2017, s. 170–171.

* W obecnym Detroit prawie wszyscy są biedni, czarni i mają kłopoty finansowe: nie tylko miasto nie ma kasy, ale mieszkańcy też nie mają.
** Źródło: [[Charlie LeDuff]], ''[https://forsal.pl/artykuly/1416418,charlie-leduff-detroit-sekcja-zwlok-ameryki-wywiad.html Detroit to klucz do zrozumienia Ameryki]'', rozm. przepr. Piotr Kofta, Forsal, 9 czerwca 2019
** Zobacz też: [[bieda]]


[[Kategoria:Miasta Stanów Zjednoczonych]]
[[Kategoria:Michigan]]</text>
      <sha1>8l6o70mygt797k67767qzw8r2rjrtto</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Zasady/opis</title>
    <ns>10</ns>
    <id>72452</id>
    <revision>
      <id>647136</id>
      <parentid>635625</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>schemat jak w [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]</comment>
      <origin>647136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="882" sha1="3dyz31fq9sh9oug8qk6nc90hhmxodhj" xml:space="preserve">{{Podstrona dokumentacji}}
&lt;!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --&gt;
== Użycie ==
Używany do oznaczania stron opisujących zasady polskojęzycznych Wikicytatów. Strony, na których wstawiony jest szablon, umieszczane są w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]].

== Przykład ==
Wpisanie:
:&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Zasady|WC:WER}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
da następujący efekt:
:{{Zasady|WC:WER}}

== Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) ==
&lt;templatedata&gt;
{
    &quot;description&quot;: &quot;Szablon używany do oznaczania stron opisujących zasady polskojęzycznych Wikicytatów&quot;,
    &quot;params&quot;: {
        &quot;1&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;skrót&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;skrót do strony&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;suggested&quot;: true
        }
    }
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;&lt;!--
++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --&gt;
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>3dyz31fq9sh9oug8qk6nc90hhmxodhj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>647137</id>
      <parentid>647136</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T10:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>kat.</comment>
      <origin>647137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="905" sha1="gbqdwc6g181e0migv7plngo42hg8d72" xml:space="preserve">{{Podstrona dokumentacji}}
&lt;!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --&gt;
== Użycie ==
Używany do oznaczania stron opisujących zasady polskojęzycznych Wikicytatów. Strony, na których wstawiony jest szablon, umieszczane są w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]].

== Przykład ==
Wpisanie:
:&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Zasady|WC:WER}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
da następujący efekt:
:{{Zasady|WC:WER}}

== Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) ==
&lt;templatedata&gt;
{
    &quot;description&quot;: &quot;Szablon używany do oznaczania stron opisujących zasady polskojęzycznych Wikicytatów&quot;,
    &quot;params&quot;: {
        &quot;1&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;skrót&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;skrót do strony&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;suggested&quot;: true
        }
    }
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;&lt;!--
++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --&gt;
[[Kategoria:Szablony]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>gbqdwc6g181e0migv7plngo42hg8d72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Smiths</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72977</id>
    <revision>
      <id>647113</id>
      <parentid>647084</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>647113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1211" sha1="onbqipzelztnrbxjuftf4tf2isj1fmn" xml:space="preserve">'''[[w:The Smiths|The Smiths]]''' – brytyjski zespół [[rock]]owy. Działał w latach 1982–1987.
[[Plik:Smiths rockband collage.jpg|mały|{{center|Członkowie zespołu: Morrissey, Johnny Marr, Andy Rourke i Mike Joyce}}]]
* A jeśli rozbije się w nas piętrowy autobus,&lt;br /&gt;Umrzeć u twego boku to taki niebiański sposób na śmierć.&lt;br /&gt;A jeśli dziesięciotonowa ciężarówka zabije nas oboje,&lt;br /&gt;Umrzeć u twego boku, cóż, przyjemność, przywilej po mojej stronie.
** ''And if a double-decker bus crashes into us,&lt;br /&gt;To die by your side is such a heavenly way to die.&lt;br /&gt;And if a ten-tonne truck kills the both of us,&lt;br /&gt;To die by your side, well, the pleasure, the privilege is mine.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''There Is a Light That Never Goes Out''

* Kopałeś i płakałeś jak dziecko nad którym się znęcają. Dorosły, dwudziestopięcioletni mężczyzna.
** ''You kicked and cried like a bullied child. A grown man of twenty five.'' (ang.)
** Źródło: ''This Night Has Opened My Eyes''

* Wolałbym nie wracać do starego domu.
** ''I would rather not go back to the old house.'' (ang.)
** Źródło: ''Back to the Old House''


[[Kategoria:Brytyjskie zespoły rockowe]]</text>
      <sha1>onbqipzelztnrbxjuftf4tf2isj1fmn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Układ wielokolumnowy z szerokością w niezalecanych jednostkach</title>
    <ns>14</ns>
    <id>73365</id>
    <revision>
      <id>647130</id>
      <parentid>645777</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T08:51:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>opis z Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategoria:Uk%C5%82ad_wielokolumnowy_z_szeroko%C5%9Bci%C4%85_w_niezalecanych_jednostkach&amp;oldid=80609006</comment>
      <origin>647130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="t53afma7a4o7250l188xuqe46hq0ub5" xml:space="preserve">W kategorii znajdują się artykuły z szablonem {{s|Układ wielokolumnowy}}, którego szerokość jest podana w pikselach lub jednostkach niezwiązanych z rozmiarem tekstu.

__HIDDENCAT__</text>
      <sha1>t53afma7a4o7250l188xuqe46hq0ub5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iliada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73395</id>
    <revision>
      <id>647104</id>
      <parentid>646483</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>przen. cytatów, grafika</comment>
      <origin>647104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5783" sha1="0cuuameqo8l2f46gdvmr8huz8kmvfrb" xml:space="preserve">[[Plik:Beginning Iliad.svg|mały|{{center|Początek ''Iliady'' w języku greckim klasycznym}}]]
'''[[w:Iliada|Iliada]]''' (gr. Ἰλιάς Iliás) – obok ''[[Odyseja|Odysei]]'' drugi z eposów, których autorstwo tradycja przypisuje [[Homer]]owi.
* Być zawsze pierwszym i innych przewyższać.
** Źródło: pieśń VI, 208

* Gniew, Bogini, opiewaj Achilla, syna Peleusa,&lt;br /&gt;zgubę niosący i klęski nieprzeliczone Achajom,&lt;br /&gt;co do Hadesu tak wiele dusz bohaterów potężnych&lt;br /&gt;strącił, a ciała ich wydał na pastwę sępom drapieżnym&lt;br /&gt;oraz psom głodnym. Tak Dzeusa dokonywała się wola.
** ''Menin aeide thea Peleiadeo Achileos&lt;br /&gt;oulomenen, he myri’ Achaiois alge’ etheke,&lt;br /&gt;pollas d’ iphthimous psychas Aidi proiapsen&lt;br /&gt;heroon, autous de heloria teuche kynessin&lt;br /&gt;oionoisi te pasi, Dios d’ eteleieto boule'' (gr.)
** Opis: fragment inwokacji.
** Źródło: pieśń I, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[Achilles]], [[gniew]], [[pierwsze zdania dzieł literackich]]

* Jaka nagroda dla tego,&lt;br /&gt;Kto bez spoczynku, bez przerwy bił się z licznymi wrogami,&lt;br /&gt;Gdy los w tej samej ma cenie i tchórza, i bohatera
** Postać: [[Achilles]]
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska

* „Jak winić Trojan i w pięknych nagolenicach Achajów&lt;br /&gt;Za to, że długo tak znoszą tę wojnę dla takiej kobiety,&lt;br /&gt;Co nieśmiertelnym boginiom pięknością swoją jest równa.&lt;br /&gt;Ale choć piękna, jednakże niech wraca do kraju okrętem,&lt;br /&gt;by nie przyniosła nam kiedyś i naszym dzieciom zagłady”.&lt;br /&gt;Tak mówili, a Pryjam przywołał głośno Helenę:&lt;br /&gt;„Podejdź tu, córko kochana, bliżej i usiądź koło mnie.&lt;br /&gt;Swego pierwszego małżonka stąd ujrzysz, przyjaciół i krewnych.&lt;br /&gt;W tobie ja winy nie widzę, gdyż winni są tylko bogowie,&lt;br /&gt;oni tę wojnę Achajów obfitą w łzy nam zesłali (…)”.
** Źródło: pieśń III, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[Helena Trojańska]]

* Jakie słowo wypowiesz, takie usłyszysz.
** Źródło: pieśń I
** Zobacz też: [[słowo]]

* Jest mi tak bowiem obmierzły, jak same bramy Hadesa,&lt;br /&gt;Kto w sercu jedno ukrywa, a na języku ma drugie.
** Postać: Achilles
** Opis: o [[Agamemnon]]ie.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska

* Jeśli kto kocha wojnę domową, jest pozbawiony więzów rodzinnych, prawa i własnego miejsca.
** Inne tłumaczenie: Niechaj będzie wyzutym z ogniska rodu i prawa / Każdy co dąży do wojny w narodzie, żałobę niosącej.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Paweł Popiel
** Zobacz też: [[wojna]]

* Mowa słodsza niż miód. 
** Źródło: pieśń I, 249
[[Plik:Akhilleus Patroklos Antikensammlung Berlin F2278.jpg|mały|{{center|Achilles opatrujący rannego Patroklosa, attycki kyliks czerwonofigurowy, ok. 500 p.n.e.}}]]
[[Plik:Brygos Painter - ARV 380 171 - Hektoros lysis - Wien KHM AS IV 3710 - 09.jpg|mały|{{center|Priam błagający Achillesa o zwrot ciała [[Hektor]]a; attycki, czerwonofigurowy skyfos autorstwa [[w:Brygos|Brygosa]], ok. 490 p.n.e.}}]]
[[Plik:Iliad VIII 245-253 in cod F205, Milan, Biblioteca Ambrosiana, late 5c or early 6c.jpg|mały|{{center|Fragment pieśni VIII ''Iliady'' na bizantyńskim manuskrypcie z pocz. VI w.}}]]

* Można zdobyczy mieć wiele: stada baranów i wdów,&lt;br /&gt;Cenne trójnogi i konie o grzywach złotopłomiennych.&lt;br /&gt;Lecz nie zdobędziesz już nigdy człowieczej duszy, nie złowisz&lt;br /&gt;Ani jej w locie nie wstrzymasz, gdy z warg na zawsze uleci.
** Postać: Achilles
** Opis: do Agamemnona.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[dusza]]

* Nieraz mi matka mówiła, Tetyda o stopach srebrzystych,&lt;br /&gt;że dwie prowadzą mnie Kery dwiema drogami do śmierci:&lt;br /&gt;jeśli pod grodem trojańskim zostanę, by dalej tam walczyć –&lt;br /&gt;nie ma stąd dla mnie powrotu, lecz sławę wieczną uzyskam;&lt;br /&gt;jeśli do domu powrócę, do mojej ziemi kochanej –&lt;br /&gt;sławy nie zyskam, lecz w zamian życie szczęśliwe i długie&lt;br /&gt;los mi przeznaczy, nieprędko dosięgnę czarnych bram śmierci.
** Postać: Achilles
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[sława]], [[śmierć]], [[życie]]

* Nieugaszony śmiech (bogów i bohaterów).
** ''Asbestos gelos'' (gr.)
** Opis: użyte też w ''Odysei''.
** Źródło: pieśń I, 599

* Nigdy mię, jak dziś, piękność nie ujęła żadna,&lt;br /&gt;Nie rozgrzała bogini, ni ziemianka ładna&lt;br /&gt;Ani wdzięki prześlicznej Iksyjona żony,&lt;br /&gt;Z której Pirytoj, bogom równy mąż zrodzony;&lt;br /&gt;Ni do Danaem gorzał tak silnym zapałem,&lt;br /&gt;Z której Perseja, męża walecznego miałem;&lt;br /&gt;Ni tak córka Feniksa rozpaliła gładka,&lt;br /&gt;Sławnego Radamanta i Minosa matka;&lt;br /&gt;Ni dwie wabne Tebanki, Alkmena, Semele,&lt;br /&gt;Z tej Herkul syn, z tej Bachus, Olimpu wesele;&lt;br /&gt;Ni Cerera, żółtemi włosy upiękniona,&lt;br /&gt;Ni wspaniałą kibicią poważna Latona;&lt;br /&gt;I z tobą przeszłe chwile równałbym daremnie;&lt;br /&gt;Nigdyś ognia takiego nie wzbudziła we mnie.
** Opis: Zeus do Hery.
** Źródło: pieśń XIV, 317–330.

* Sen i śmierć to bracia bliźniacy.
** Źródło: pieśń XVI
** Opis: w tłumaczeniu Kazimiery Jeżewskiej: „Sen i Śmierć, bliźniaczy bracia”.
** Zobacz też: [[sen]], [[śmierć]]

* Taki już los ludzkich rodów, jak losy nietrwałych liści –&lt;br /&gt;jedne na ziemię wiatr zrzuca liście, a inne wydaje&lt;br /&gt;rozkwitający las, kiedy zbliża się pora wiosenna.
** Źródło: pieśń VI, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[człowiek]], [[los]]

* (…) wolooka (czcigodna) Hera (…).
** ''Boopis (potnia) Here.'' (gr.)
** Źródło: pieśń III, 144.


[[Kategoria:Eposy]]
[[Kategoria:Literatura grecka]]
[[Kategoria:Literatura starożytna]]</text>
      <sha1>0cuuameqo8l2f46gdvmr8huz8kmvfrb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>647107</id>
      <parentid>647104</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:59:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>647107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5819" sha1="o0ml6exs19evgkc91mymh4xkmqhyrfx" xml:space="preserve">[[Plik:Beginning Iliad.svg|mały|{{center|Początek ''Iliady'' w języku greckim klasycznym}}]]
'''[[w:Iliada|Iliada]]''' (gr. Ἰλιάς Iliás) – obok ''[[Odyseja|Odysei]]'' drugi z eposów, których autorstwo tradycja przypisuje [[Homer]]owi.
* Być zawsze pierwszym i innych przewyższać.
** Źródło: pieśń VI, 208

* Gniew, Bogini, opiewaj Achilla, syna Peleusa,&lt;br /&gt;zgubę niosący i klęski nieprzeliczone Achajom,&lt;br /&gt;co do Hadesu tak wiele dusz bohaterów potężnych&lt;br /&gt;strącił, a ciała ich wydał na pastwę sępom drapieżnym&lt;br /&gt;oraz psom głodnym. Tak Dzeusa dokonywała się wola.
** ''Menin aeide thea Peleiadeo Achileos&lt;br /&gt;oulomenen, he myri’ Achaiois alge’ etheke,&lt;br /&gt;pollas d’ iphthimous psychas Aidi proiapsen&lt;br /&gt;heroon, autous de heloria teuche kynessin&lt;br /&gt;oionoisi te pasi, Dios d’ eteleieto boule'' (gr.)
** Opis: fragment inwokacji.
** Źródło: pieśń I, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[Achilles]], [[gniew]], [[pierwsze zdania dzieł literackich]]

* Jaka nagroda dla tego,&lt;br /&gt;Kto bez spoczynku, bez przerwy bił się z licznymi wrogami,&lt;br /&gt;Gdy los w tej samej ma cenie i tchórza, i bohatera
** Postać: [[Achilles]]
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska

* „Jak winić Trojan i w pięknych nagolenicach Achajów&lt;br /&gt;Za to, że długo tak znoszą tę wojnę dla takiej kobiety,&lt;br /&gt;Co nieśmiertelnym boginiom pięknością swoją jest równa.&lt;br /&gt;Ale choć piękna, jednakże niech wraca do kraju okrętem,&lt;br /&gt;by nie przyniosła nam kiedyś i naszym dzieciom zagłady”.&lt;br /&gt;Tak mówili, a Pryjam przywołał głośno Helenę:&lt;br /&gt;„Podejdź tu, córko kochana, bliżej i usiądź koło mnie.&lt;br /&gt;Swego pierwszego małżonka stąd ujrzysz, przyjaciół i krewnych.&lt;br /&gt;W tobie ja winy nie widzę, gdyż winni są tylko bogowie,&lt;br /&gt;oni tę wojnę Achajów obfitą w łzy nam zesłali (…)”.
** Źródło: pieśń III, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[Helena Trojańska]]

* Jakie słowo wypowiesz, takie usłyszysz.
** Źródło: pieśń I
** Zobacz też: [[słowo]]

* Jest mi tak bowiem obmierzły, jak same bramy Hadesa,&lt;br /&gt;Kto w sercu jedno ukrywa, a na języku ma drugie.
** Postać: Achilles
** Opis: o [[Agamemnon]]ie.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska

* Jeśli kto kocha wojnę domową, jest pozbawiony więzów rodzinnych, prawa i własnego miejsca.
** Inne tłumaczenie: Niechaj będzie wyzutym z ogniska rodu i prawa / Każdy co dąży do wojny w narodzie, żałobę niosącej.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Paweł Popiel
** Zobacz też: [[wojna]]

* Mowa słodsza niż miód. 
** Źródło: pieśń I, 249
** Zobacz też: [[mowa]], [[miód]]
[[Plik:Akhilleus Patroklos Antikensammlung Berlin F2278.jpg|mały|{{center|Achilles opatrujący rannego Patroklosa, attycki kyliks czerwonofigurowy, ok. 500 p.n.e.}}]]
[[Plik:Brygos Painter - ARV 380 171 - Hektoros lysis - Wien KHM AS IV 3710 - 09.jpg|mały|{{center|Priam błagający Achillesa o zwrot ciała [[Hektor]]a; attycki, czerwonofigurowy skyfos autorstwa [[w:Brygos|Brygosa]], ok. 490 p.n.e.}}]]
[[Plik:Iliad VIII 245-253 in cod F205, Milan, Biblioteca Ambrosiana, late 5c or early 6c.jpg|mały|{{center|Fragment pieśni VIII ''Iliady'' na bizantyńskim manuskrypcie z pocz. VI w.}}]]

* Można zdobyczy mieć wiele: stada baranów i wdów,&lt;br /&gt;Cenne trójnogi i konie o grzywach złotopłomiennych.&lt;br /&gt;Lecz nie zdobędziesz już nigdy człowieczej duszy, nie złowisz&lt;br /&gt;Ani jej w locie nie wstrzymasz, gdy z warg na zawsze uleci.
** Postać: Achilles
** Opis: do Agamemnona.
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[dusza]]

* Nieraz mi matka mówiła, Tetyda o stopach srebrzystych,&lt;br /&gt;że dwie prowadzą mnie Kery dwiema drogami do śmierci:&lt;br /&gt;jeśli pod grodem trojańskim zostanę, by dalej tam walczyć –&lt;br /&gt;nie ma stąd dla mnie powrotu, lecz sławę wieczną uzyskam;&lt;br /&gt;jeśli do domu powrócę, do mojej ziemi kochanej –&lt;br /&gt;sławy nie zyskam, lecz w zamian życie szczęśliwe i długie&lt;br /&gt;los mi przeznaczy, nieprędko dosięgnę czarnych bram śmierci.
** Postać: Achilles
** Źródło: pieśń IX, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[sława]], [[śmierć]], [[życie]]

* Nieugaszony śmiech (bogów i bohaterów).
** ''Asbestos gelos'' (gr.)
** Opis: użyte też w ''Odysei''.
** Źródło: pieśń I, 599

* Nigdy mię, jak dziś, piękność nie ujęła żadna,&lt;br /&gt;Nie rozgrzała bogini, ni ziemianka ładna&lt;br /&gt;Ani wdzięki prześlicznej Iksyjona żony,&lt;br /&gt;Z której Pirytoj, bogom równy mąż zrodzony;&lt;br /&gt;Ni do Danaem gorzał tak silnym zapałem,&lt;br /&gt;Z której Perseja, męża walecznego miałem;&lt;br /&gt;Ni tak córka Feniksa rozpaliła gładka,&lt;br /&gt;Sławnego Radamanta i Minosa matka;&lt;br /&gt;Ni dwie wabne Tebanki, Alkmena, Semele,&lt;br /&gt;Z tej Herkul syn, z tej Bachus, Olimpu wesele;&lt;br /&gt;Ni Cerera, żółtemi włosy upiękniona,&lt;br /&gt;Ni wspaniałą kibicią poważna Latona;&lt;br /&gt;I z tobą przeszłe chwile równałbym daremnie;&lt;br /&gt;Nigdyś ognia takiego nie wzbudziła we mnie.
** Opis: Zeus do Hery.
** Źródło: pieśń XIV, 317–330.

* Sen i śmierć to bracia bliźniacy.
** Źródło: pieśń XVI
** Opis: w tłumaczeniu Kazimiery Jeżewskiej: „Sen i Śmierć, bliźniaczy bracia”.
** Zobacz też: [[sen]], [[śmierć]]

* Taki już los ludzkich rodów, jak losy nietrwałych liści –&lt;br /&gt;jedne na ziemię wiatr zrzuca liście, a inne wydaje&lt;br /&gt;rozkwitający las, kiedy zbliża się pora wiosenna.
** Źródło: pieśń VI, przeł. Kazimiera Jeżewska
** Zobacz też: [[człowiek]], [[los]]

* (…) wolooka (czcigodna) Hera (…).
** ''Boopis (potnia) Here.'' (gr.)
** Źródło: pieśń III, 144.


[[Kategoria:Eposy]]
[[Kategoria:Literatura grecka]]
[[Kategoria:Literatura starożytna]]</text>
      <sha1>o0ml6exs19evgkc91mymh4xkmqhyrfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stanisław Krupa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73511</id>
    <revision>
      <id>647109</id>
      <parentid>647091</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:08:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>sortowanie, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>647109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2641" sha1="lblua4pvptxpuv67bwfrqddhhwqoyk3" xml:space="preserve">'''[[w:Stanisław Krupa (powstaniec warszawski)|Stanisław Krupa]]''' (1922–2015) – [[Polacy|polski]] dziennikarz, żołnierz Szarych Szeregów i [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]], sierżant podchorąży, [[Powstanie warszawskie|powstaniec warszawski]].
* Chyba najbardziej nierealne z punktu widzenia militarnego było powstanie styczniowe. Spowodowało wiele cierpień wśród narodu. Ale – w sensie nie wojskowym, lecz czysto patriotycznym – ten zryw zmobilizował Polaków do tego, żebyśmy przetrwali jako Polacy, bo mogliśmy się zruszczyć. Podobnie z Powstaniem Warszawskim. Z punktu widzenia wojskowego – było praktycznie bez sensu. Ale to, że ludzie widzieli, jak Stalin patrzył bezczynnie na walczącą Warszawę, później powodowało wśród nich opór. Nie wiem, czy byłaby Solidarność, gdyby nie było Powstania Warszawskiego
** Opis: odpowiedź na pytanie o sens powstania warszawskiego.
** Źródło: [https://www.se.pl/wiadomosci/polska/bez-powstania-nie-byoby-solidarnosci-aa-ZuDR-VvtM-Wxb2.html wywiad dla Super Expressu], 1 sierpnia 2010.

* To cud, że przeżyłem. Na Woli przeważnie walczyliśmy na cmentarzach. Raz wyszliśmy na patrol i trafiliśmy na Niemców. Padliśmy na ziemię i zaczęliśmy się ostrzeliwać. Mój sąsiad z lewej strony mówi: „Słuchaj, zamień się ze mną na stanowiska, źle mi się stąd strzela”. Ja przeskoczyłem w jego dołek, on w mój. Ledwo się w nim znalazł – pocisk rozerwał go na strzępy. Na tym samym cmentarzu innym razem osłaniałem odwrót kolegów. Jakieś piętnaście metrów ode mnie zobaczyłem trzy hełmy niemieckie. Strzeliłem, padli. Ale zaciął mi się pistolet maszynowy. Chwytam za pas – nie mam granatów! Rzuciłem się do dziury w murze. Zaczęli strzelać. Bok zdobycznej niemieckiej panterki miałem tak ostrzelany, jakby ktoś nożycami odciął. Odpryski z muru posiekały mi twarz i potłukły okulary. Ale żaden pocisk mnie nie trafił. Trzecia sytuacja miała miejsce siedemnastego dnia Powstania. Niemcy silnym ogniem zatrzymali nasz szturm. Przywarliśmy do ziemi. Coś stuknęło w mój hełm. To granat rzucony przez Niemców stoczył się po nasypie i oparł się o mój hełm, nie wybuchając. Czy to nie jest przeznaczenie?
** Opis: odpowiedź na pytanie o zdziesiątkowanie batalionu Zośka.
** Źródło: [https://www.se.pl/wiadomosci/polska/bez-powstania-nie-byoby-solidarnosci-aa-ZuDR-VvtM-Wxb2.html wywiad dla Super Expressu], 1 sierpnia 2010.


{{SORTUJ:Krupa, Stanisław}}
[[Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich]]
[[Kategoria:Powstańcy warszawscy]]
[[Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej]]</text>
      <sha1>lblua4pvptxpuv67bwfrqddhhwqoyk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Szablon Układ wielokolumnowy bez szerokości</title>
    <ns>14</ns>
    <id>73512</id>
    <revision>
      <id>647129</id>
      <parentid>647092</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T08:49:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>opis z Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategoria:Szablon_Uk%C5%82ad_wielokolumnowy_bez_szeroko%C5%9Bci&amp;oldid=69306249</comment>
      <origin>647129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="183" sha1="oqw0u5jlcwqgplgs8eq89as0bw2yj73" xml:space="preserve">W kategorii znajdują się artykuły z szablonem {{s|Układ wielokolumnowy}} bez wskazania szerokości kolumny, co może powodować problemy na urządzeniach mobilnych.

__HIDDENCAT__</text>
      <sha1>oqw0u5jlcwqgplgs8eq89as0bw2yj73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Strona w pigułce/opis</title>
    <ns>10</ns>
    <id>73513</id>
    <revision>
      <id>647134</id>
      <timestamp>2026-09-01T09:22:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>nowa dokumentacja szablonu</comment>
      <origin>647134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="930" sha1="9o91enp4nfdc5hfpqtagktjs74u8cbq" xml:space="preserve">{{Podstrona dokumentacji}}
&lt;!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --&gt;
== Użycie ==
Używany do dodawania streszczenia na meta-stronach Wikicytatów

== Przykład ==
Wpisanie:
:&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Strona w pigułce|Dodawaj wiarygodne źródła do wszystkich dodawanych przez siebie cytatów.}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
da następujący efekt:
:{{Strona w pigułce|Dodawaj wiarygodne źródła do wszystkich dodawanych przez siebie cytatów.}}

== Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) ==
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
        &quot;1&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;streszczenie&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;streszczenie strony&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: true
        }
    },
	&quot;description&quot;: &quot;Szablon używany do dodawania streszczenia na meta-stronach Wikicytatów&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;&lt;!--
++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --&gt;
[[Kategoria:Szablony]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>9o91enp4nfdc5hfpqtagktjs74u8cbq</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>