Lalka (Bolesław Prus)

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Lalka (Bolesław Prus)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166</id>
    <revision>
      <id>648429</id>
      <parentid>589284</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T19:15:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31543" sha1="00if53s7yg1qltsbefbyrb2qwf4tsfo" xml:space="preserve">[[Plik:Lalka - strona tytulowa 1 wydania.jpg|mały|{{center|Strona tytułowa pierwszego wydania ''Lalki'' Bolesława Prusa}}]]
'''[[w:Lalka (powieść)|Lalka]]''' – [[powieść]] [[Bolesław Prus|Bolesława Prusa]].
* Ach, ci kochani bliźni i to społeczeństwo, które nigdy nie troszczyło się o mnie i stawiało mi wszelkie przeszkody, a zawsze upomina się o ofiary z mojej strony… Lecz właśnie to, co oni dziś nazywają szaleństwem, popycha mnie do pełnienia jakichś fikcyjnych obowiązków. Gdyby nie ono, siedziałbym dziś jak mól w książkach i kilkaset osób miałoby mniejsze zarobki
** Postać: Stanisław Wokulski
** Opis: do siebie.

* Ach, gdyby tylko nie ta kropla żalu, tak mała, a tak gorzka!
** Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu.
** Źródło: ''Szare dni i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.

* Ach, gdybym wiedział, że śmierć jest zapomnieniem… A jeżeli nie jest?… Nie, w naturze nie ma miłosierdzia… Czy godzi się w nędzne ludzkie serce wlać bezmiar tęsknoty, a nie dać nawet tej pociechy, że śmierć jest nicością?
** Opis: Stanisław Wokulski w Łazienkach.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* – A dziś nie ma wojny?… Zmieniła się tylko broń: zamiast kosą albo jataganem walczą rublem.
** Opis: Tomasz Łęcki do panny Izabeli.
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.
** Zobacz też: [[wojna]], [[broń]]

* – Ale ja nie dbam o taki świat, który dwoje ludzi skazuje na tortury za to tylko, że się kochają.
** Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* – Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
** Postać: Prezesowa Zasławska do Wokulskiego.
** Źródło: ''Kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów'', tom I, rozdział 9.
** Zobacz też: [[miłość]], [[zbrodnia]]

* Co się tu dziwić szaleństwom ludzi, jeżeli w ten sam sposób szaleją światy…
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[szaleństwo]]

* Cóż widzę?… Marzyciela, średniowiecznego trubadura, który wymyka się do lasu, ażeby wzdychać i wypatrywać zeszłotygodniowe ślady jej stóp! Wiernego rycerza, który kocha na życie i śmierć jedną kobietę, a innym robi impertynencje. Ach, panie Wokulski, jakie to zabawne… jakie to niedzisiejsze!…
** Postać: Kazimiera Wąsowska
** Opis: o Stanisławie Wokulskim.

* Czarodziejskie ogrody, bogate pałace, piękne królewny, wierna służba i gotowi do ofiar przyjaciele, wszystko to ma się za pieniądze…
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* – Człowiek jest jak ćma: na oślep rwie się do ognia, choć go boli i choć się w nim spali. Robi to jednak dopóty – dodał po namyśle – dopóki nie oprzytomnieje. I tym różni się od ćmy…
** Opis: Stanisław Wokulski do Heleny Stawskiej.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* – Człowiek jest wtedy najszczęśliwszy, kiedy dokoła siebie widzi to, co nosi w sobie samym…
** Opis: aforyzm przywołany przez prezesową Zasławską w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.

* Czy dzieci uczą się pracować na chleb? Nie, uczą się ładnie trzymać nóż i widelec. Czy uczą się poznawać ludzi, z którymi kiedyś żyć im przyjdzie?… Nie, uczą się podobać za pomocą stosownych min i ukłonów. Czy uczą się realnych faktów, decydujących o naszym szczęściu i nieszczęściu?… Nie, uczą się zamykać oczy na fakty, a marzyć o ideałach. Nasza miękkość w życiu, nasza niepraktyczność, lenistwo, fagasowstwo i te straszne pęta głupoty, które od wieków gniotą ludzkość, są rezultatem pedagogiki stworzonej przez kobiety. A nasze znowu kobiety są owocem klerykalno-feudalistyczno-poetyckiej teorii miłości, która jest obelgą dla higieny i zdrowego rozsądku.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* – Czy myślisz – spytał Wokulski – że można… kochać kobietę w sposób idealny, nie pożądając jej?&lt;br /&gt;– Naturalnie. Jest to jedna z masek, w którą lubi się przebierać instynkt utrwalenia gatunku.&lt;br /&gt;– Instynkt – gatunek – instynkt utrwalenia czegoś i – utrwalenia gatunku!… – powtórzył Wokulski – Trzy wyrazy, a cztery głupstwa.&lt;br /&gt;– Zrób szóste – odpowiedział doktor nie odejmują oka od szkła – ożeń się.&lt;br /&gt;– Szóste?… – rzekł Wokulski podnosząc się na kanapie. – A gdzież piąte?&lt;br /&gt;– Piąte już zrobiłeś: zakochałeś się.
** Opis: rozmowa Wokulskiego z Szumanem.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I rozdział 8.

* Dla panny Izabeli impertynenckie spojrzenia barona i otwarte nazwanie Wokulskiego jej wielbicielem były strasznym ciosem. Zabiłaby barona, gdyby to uchodziło dobrze wychowanym kobietom.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* – Dobiegać środka życia i nie znaleźć nawet śladu drogi, po której by się iść chciało – cóż to za rozpacz!…
** Opis: Julian Ochocki w rozmowie z Wokulskim.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* – Dobry Polak poci się już przy drugiej cyfrze dziesiętnej, przy piątej dostaje gorączki, a przy siódmej zabija go apopleksja.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim.
** Źródło: ''Wielkopańskie zabawy'', tom I, rozdział 13.

* Dziwna bowiem jest natura ludzka: im mniej sami mamy skłonności do męczeństwa, tym natarczywiej żądamy go od innych.
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 1
** Zobacz też: [[natura ludzka]]

* Gdyby ten człowiek zamiast sklepu posiadał duże dobra ziemskie – byłby bardzo przystojnym; gdyby urodził się księciem – byłby imponująco pięknym.
** Opis: Izabela Łęcka o Wokulskim.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* – Głupia rzecz, miłość. Poznajesz, kochasz, cierpisz. Potem jesteś znudzony albo zdradzony.
** Opis: Ochocki do Wokulskiego podczas spaceru w Łazienkach.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.
** Zobacz też: [[miłość]]

* – Głupiutkie są te panny (…). Im się zdaje, że jak złapie która bogatego męża, a poza nim przystojnego kochanka, to już wypełni sobie życie… Głupiutkie. Ani wiedzą, że wnet sprzykrzy się stary mąż i pusty kochanek i że prędzej czy później każda zechce poznać prawdziwego człowieka. A jeżeli się taki trafi, na jej nieszczęście, co ona mu da?… Czy wdzięki, które sprzedała, czy serce zaszargane z takimi oto Starskimi?…&lt;br /&gt;I pomyśleć, że prawie każda z nich musi przejść podobną szkołę, zanim pozna ludzi. Przedtem, choćby się jej trafiał najszlachetniejszy, nie oceni go. Wybierze starego bogacza albo śmiałego hultaja, w ich towarzystwie zmarnuje życie, a dopiero kiedyś chce się odrodzić… Zwykle za późno i na próżno!…&lt;br /&gt;Co mnie jednak dziwi najmocniej (…) to okoliczność, że na podobnych lalkach nie poznają się mężczyźni. Dla żadnej kobiety, począwszy od Wąsowskiej, kończąc na mojej pokojówce, nie jest to sekret, że w Ewelinie nie zbudził się jeszcze ani rozum, ani serce; wszystko w niej śpi… A tymczasem baron widzi w niej bóstwo i durzy się, biedak, że ona go kocha!
** Postać: prezesowa Zasławska
** Źródło: ''Las, ruiny i czary'', tom II, rozdział 3.

* Głupstwo całe życie, którego początku nie pamiętamy, a końca nie znamy!
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 2.
** Zobacz też: [[życie]]

* Hi! hi! hi! dokąd wy jedziecie, podróżni?… Dlaczego narażasz kark, akrobato?… Co wam po uściskach, tancerze?… Wykręcą się sprężyny i pójdziecie na powrót do szafy. Głupstwo, wszystko głupstwo!… a wam, gdybyście myśleli, mogłoby się zdawać, że to jest coś wielkiego!…
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''Rządy starego subiekta'', tom I, rozdział 2

* – Ile razy mężczyzna patrzy na kobietę, szatan zakłada mu różowe okulary.
** Opis: Kazimiera Wąsowska do Juliana Ochockiego.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* – Iluż nieszczęść w małżeństwie jest źródłem to okropne piwo!
** Postać: pani Małgorzata Mincel
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[piwo]]

* I stał się człowiek. Żył kilkadziesiąt lat, a w ciągu nich tyle pragnął i tyle cierpiał, że martwy świat nie zaznałby tego przez całą wieczność. Goniąc za jednym pragnieniem znajdował tysiące innych, uciekając przed jednym cierpieniem wpadł w morze cierpień i tyle odczuł, tyle przemyślał, tyle pochłonął sił bezświadomych, że w końcu obudził przeciw sobie całą naturę.
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* Ideały – to malowane żłoby, w których jest malowana trawa, niezdolna nikogo nasycić!…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* – (…) jak zgodnie w kierunku ogłupienia ludzi pracuje pokój dziecinny i salon, poezja, powieść i dramat. Każą ci szukać ideałów, samemu być idealnym ascetą i nie tylko wypełniać, ale nawet wytwarzać jakieś sztuczne warunki, A co z tego wynika w rezultacie?… Że mężczyzna, zwykle mniej wytresowany w tych rzeczach, staje się łupem kobiety, którą tylko w tym kierunku tresują. I otóż cywilizacją naprawdę rządzą kobiety!
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[mężczyzna]], [[poezja]]

* Jakież to pospolite sprężyny wywołują ruch w świecie: trochę węgla ożywia okręt, trochę serca – człowieka…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – (…) jest również higiena miłości, której nie tylko nie przestrzegają, lecz po prostu gwałcą klasy inteligentne, i to stanowi jedną z przyczyn jej upadku. Higiena woła: „Jedz, kiedy masz apetyt!”, a wbrew niej tysiąc przepisów chwyta cię za poły wrzeszcząc: „Nie wolno!… będziesz jadł, kiedy my cię upoważnimy, kiedy spełnisz tyle a tyle warunków postawionych przez moralność, tradycję, modę…”
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[higiena]], [[apetyt]]

* – Jest to uczucie równie przykre dla ofiarowującego, jak i dla przyjmującego.
** Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej o litości.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.
** Zobacz też: [[litość]]

* Jeżeli on zna tak ciebie, jak ty jego, to oboje bardzo się nie znacie.
** Postać: Kazimiera Wąsowska
** Opis: do Izabeli Łęckiej o Wokulskim.

* Jeżeli w salonie spotkam człowieka, który mi nie mówi o swej sympatii i cierpieniach, albo nie milczy posępnie w sposób zdradzający jeszcze większą sympatię i cierpienia, albo nie okazuje mi lodowatej obojętności, co ma być oznaką najwyższej sympatii i cierpień, wtedy – czuję, że mi czegoś brak, jak gdybym zapomniała wachlarza albo chusteczki…
** Postać: panna Izabela Łęcka
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.

* – Józiu, przynieś no jeszcze piwa. A która to butelka?&lt;br /&gt;– Szósta, panie radco. (…)&lt;br /&gt;– Już szósta?… Jak ten czas leci!…
** Opis: radca Węgrowicz w jadłodajni.
** Źródło: ''Jak wygląda firma J. Mincel i S. Wokulski przez szkło butelek?'', tom I, rozdział 1.

* Kiedy źle kierowany dżokej wywrócił się na tańczących parach, pan Ignacy posmutniał. „Dopomóc do szczęścia jeden drugiemu nie potrafi – myślał – ale zrujnować cudze życie umieją tak dobrze, jak gdyby byli ludźmi…”
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Kobieta jest podłym zwierzęciem: bawi się tym, czego nawet nie może zrozumieć…
** Postać: Julian Ochocki
** Opis: o kobietach.

* Kobiety tak lubią być ściskane, że dla spotęgowania efektu trzeba je niekiedy przydeptać nogą.
** Postać: Pani Meliton
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Kobiety są niewolnicami tylko tych, którzy potrafią je mocno trzymać i dogadzać ich kaprysom.
** Postać: Pani Meliton
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.

* Kokieteria u kobiet jest jak barwa i zapach u kwiatów. Taka już ich natura, że każdemu chcą się podobać.
** Opis: Stanisław Wokulski, myśląc o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – Kto ma siłę w rękach ma świat u nóg.
** Postać: Tomasz Łęcki
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.
** Zobacz też: [[siła]], [[świat]], [[władza]]

* – Kto nie idzie naprzód, cofa się.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* Kto wie, czy śmierć jest takim złem, jak wyobrażają sobie ludzie.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Kładki, na których spotykają się ludzie z różnych światów'', tom I, rozdział 9.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* – Która kobieta (…) potrafi nie ulitować się nad sercem tak głęboko zranionym, a tak cichym w swojej boleści?
** Opis: Helena Stawska o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* – Kupcowi trzeba subiektów, a kobiecie bijących przed nią czołem, choćby dla zasłonięcia tego zucha, który nie bija pokłonów.
** Postać: Suzin
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.

* Ludzie są jak liście, którymi wiatr ciska; gdy rzuci je na trawnik, leżą na trawniku, a gdy rzuci w błoto – leżą w błocie…
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Łatwiej wyrzucić tysiące rubli z kieszeni aniżeli jedno przywiązanie z serca. Szczególniej, gdy się już zagnieździ.
** Opis: pani Meliton do Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* Marionetki!… Wszystko marionetki!… Zdaje im się, że robią, co chcą, a robią tylko, co im każe sprężyna, taka ślepa jak one…
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Mężczyzna w każdej chwili powinien być stanowczy, a przynajmniej wiedzieć, czego chce…
** Postać: pani Wąsowska
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział XV

* – Miłość jest radością świata, słońcem życia, wesołą melodią w pustyni.
** Opis: Stanisław Wokulski w „sporze” z Mickiewiczem.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[miłość]]

* – Miłość jest rzeczą zwyczajną wobec natury, a nawet, jeżeli chcesz, wobec Boga. Ale wasza głupia cywilizacja, oparta na progach rzymskich, dawno już zmarłych i pogrzebanych, na interesach papiestwa, na trubadurach, ascetyzmie, kastowości i tym podobnych bredniach, z naturalnego uczucia zrobiła… wiesz co?… Zrobiła nerwową chorobę!… Wasza niby to miłość rycersko-kościelno-romantyczna jest naprawdę obrzydliwym handlem opartym na oszustwie, które bardzo słusznie karze się dożywotnimi galerami, zwanymi małżeństwem… Biada jednak tym, co na podobny jarmark przynoszą serca… Ile on pochłania czasu, pracy, zdolności, ba! nawet egzystencji…
** Postać: doktor Szuman.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* Miłość jest wtedy piękną, kiedy ma wdzięki motyla; ale gdy po długim letargu obudzi się jak tygrys, dziękuję za zabawę!…
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 1

* – (…) miłość mierzy się wielkością cierpień.
** Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Miłość patrzy przez mikroskop.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[miłość]], [[mikroskop]]

* – Najgorszą samotnością nie jest ta, która otacza człowieka, ale to pustka w nim samym, kiedy z kraju nie wyniósł ani cieplejszego spojrzenia, ani serdecznego słówka, ani nawet iskry nadziei…
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Powrót'', tom I, rozdział 4.
** Zobacz też: [[samotność]]

* (…) najlepszym lekarstwem na nasze własne kłopoty jest cudze nieszczęście.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 8.
** Zobacz też: [[kłopot]], [[nieszczęście]]

* Naprzód ci studenci, z trzeciego piętra od frontu, byli to istotnie ludzie niespokojnego ducha. Do godziny drugiej po północy śpiewali i krzyczeli, czasami nawet ryczeli i w ogóle starali się wydawać jak najwięcej głosów nieludzkich. W ciągu dnia, gdy choćby jeden z nich był w domu, a zawsze był któryś, jeżeli tylko pani baronowa Krzeszowska wychyliła głowę przez lufcik (robiła to po kilkanaście razy na dzień), zawsze jej ktoś usiłował wylać z góry wodę na głowę.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 7.

* Na tysiąc zaś dłuższych znajomości – ledwie jedna prowadzi do oświadczyn; na dziesięć oświadczyn – ledwie jedne są przyjęte, a i z tych ledwie połowa kończy się małżeństwem.
** Opis: myśl Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek'', tom I, rozdział 15.

* – Nawet między zwierzętami nie znajdziesz tak podłych bydląt jak ludzie. W całej naturze samiec należy do tej samicy, która mu się podoba i której on się podoba. Toteż u bydląt nie ma idiotów. Ale u nas!… Jestem Żyd, więc nie wolno mi kochać chrześcijanki… On jest kupiec, więc nie ma prawa do hrabianki… A ty, który nie posiadasz pieniędzy, nie masz praw do żadnej zgoła kobiety… Podła nasza cywilizacja!…
** Opis: doktor Szuman do Ignacego Rzeckiego.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* – Na żal po kobiecie jedynym lekarstwem może być tylko druga kobieta.
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* Nie ma mnie, kto bronić!… Nie ma już mężczyzn!… Mężczyzny!… Mężczyzny!…
** Postać: Baronowa Krzeszowska
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom III, rozdział 3.

* (…) nie poświęcę życia dla kobiety przewrotnej. Wolno jej romansować, z kim chce, ale nie wolno oszukiwać człowieka, którego jedynym występkiem jest, że ją kocha…
** Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.

* – Niekiedy duch ludzki rozdziera się i walczy z samym sobą…
** Opis: Stanisław Wokulski w rozmowie z Ochockim.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* – Nienawidzieć się wolno (…) kraść, zabijać… wszystko, wszystko wolno, tylko nie wolno kochać…
** Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* Ochocki milczał.
** Opis: [[Ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdanie]] ''Lalki''.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Odrzuciłem szczęście, które samo wpadło mi w ręce. Ale czy może być szczęściem to, czego nie pragniemy?

* Ostatecznym kresem złych i dobrych jest garść popiołu.
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 16.

* Oto miniatura kraju (…) w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy. Jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty. Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić niedołęgów; miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się na sprzęty otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna śmierć.
** Opis: Stanisław Wokulski, obserwując Powiśle.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – Pieniądz jest spiżarnią najszlachetniejszej siły w naturze, bo ludzkiej pracy. On jest sezamem, przed którym otwierają się wszystkie drzwi, jest obrusem, na którym zawsze można znaleźć obiad, jest lampą Aladyna, za której potarciem ma się wszystko, czego się pragnie.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Pieniądz naprawdę jest wielką potęgą, tylko trzeba go umieć użyć…
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Las, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* … pieniądze nie stanowią wszystkiego, bo człowiek oprócz kieszeni ma jeszcze i serce…
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Pluń na wszystko, co minęło: na własną boleść i na cudzą nikczemność… Wybierz sobie jaki cel, jakikolwiek, i zacznij nowe życie.
** Opis: doktor Szuman do Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* Po ziemi gonimy marę, którą każdy nosi we własnym sercu, i dopiero gdy stamtąd ucieknie, poznajemy, że to był obłęd…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Gołąb wychodzi na spotkanie węża'', tom I, rozdział 7.

* Przemknął mu przez głowę wyraz: śmierć, i na chwilę uśmiechnął się. Wiedział, że śmierć nie rzuca się na odważnych; staje tylko naprzeciw nich jak zły pies i patrzy zielonymi oczyma: czy nie zmrużą powieki?
** Opis: o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''Wielkopańskie zabawy'', tom I, rozdział 13.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[odwaga]]

* Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich… Powszechna jawność sprawia to, że już nie wierzymy ani w anielskość kobiet, ani w możliwość ideałów. Kto tego nie rozumie, musi zginąć albo dobrowolnie sam ustąpić.
** Postać: Doktor Szuman
** Opis: o romantykach.

* – Spełniony obowiązek powinien coś przynosić człowiekowi, gdyż inaczej byłby ofiarą, której nikt od nikogo nie ma prawa wymagać.
** Opis: Stanisław Wokulski do Ignacego Rzeckiego.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Sprawiedliwym jest to, że silni mnożą się i rosną, a słabi giną. Inaczej świat stałby się domem inwalidów, co dopiero byłoby niesprawiedliwością.
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Powrót'', tom II, rozdział 4.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]], [[słabość]], [[siła]]

* Stopiło się w nim dwu ludzi: romantyk sprzed roku sześćdziesiątego i pozytywista z siedemdziesiątego. To, co dla patrzących jest sprzeczne, w nim samym jest najzupełniej konsekwentne.
** Postać: Doktor Szuman
** Opis: o Wokulskim.

* – Szczególna rzecz – mówił. – Każdy ptak w górze i każdy człowiek na ziemi wyobraża sobie, że idzie tam, dokąd chce. I dopiero ktoś stojący na boku widzi, że wszystkich razem pcha naprzód jakiś fatalny prąd, mocniejszy od ich przewidywań i pragnień. Może nawet ten sam, który unosi smugę iskier wydmuchniętych przez lokomotywę podczas nocy?… Błyszczą przez mgnienie oka, aby zagasnąć na całą wieczność, i to nazywa się życiem.
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* Szczególny kraj, w którym od tak dawna mieszkają obok siebie dwa całkiem różne narody: arystokracja i pospólstwo. Jeden mówi, że jest szlachetną rośliną, która ma prawo ssać glinę i mierzwę, a ten drugi albo przytakuje dzikim pretensjom, albo nie ma siły zaprotestować przeciw krzywdzie.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[arystokracja]], [[pospólstwo]], [[Polska]]

* – Szczęście każdy nosi w sobie.
** Opis: Stanisław Wokulski do pani Wąsowskiej.
** Źródło: ''Wiejskie rozrywki'', tom II, rozdział 4.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Śpi, o niczym nie myśli, o nikim nie pamięta, i tak przespałby wieki, gdyby, ach! nie ta kropla żalu, która leży w nim czy obok niego, tak mała, że jej nie dojrzy ludzkie oko, a tak gorzka, że mogłaby cały świat zatruć.
** Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu.
** Źródło: ''Szare dni i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.

* – Świat podobny jest do amatorskiego teatru; więc nieprzyzwoicie jest pchać się w nim do ról pierwszych, a odrzucać podrzędne. Wreszcie, każda rola jest dobra, byle grać ją z artyzmem i nie brać jej zbyt poważnie.
** Postać: Jumart
** Źródło: ''Szare dnie i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.
** Zobacz też: [[świat]], [[teatr]], [[rola]]

* To są ujeżdżacze i pogromcy męskiego rodu!
** Opis: Ignacy Rzecki o kobietach.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* Trafiają się kobiety z defektem moralnym, niezdolne kochać nic i nikogo, prócz swoich przelotnych kaprysów, podobnież i mężczyźni; jest to tak dobra wada, jak: głuchota, ślepota albo paraliż, tylko mniej widoczna.
** Opis: Stanisław Wokulski, rozmyślając o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek'', tom I, rozdział 15.

* Trzeba było poznawać kobiety nie przez okulary Mickiewiczów, Krasińskich albo Słowackich, ale ze statystyki, która uczy, że każdy biały anioł jest w dziesiątej części prostytutką.
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* Umarł przywalony resztkami feudalizmu… Zginął, aż ziemia zadrżała…
** Opis: doktor Szuman o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* – U nas, panie, niby u Żydów, jak się młodzi zejdą, to oni nie zajmują się, jak u państwo, tańcami, komplementami, ubiorami, głupstwami, ale oni albo robią rachunki, albo oglądają uczone książki, jeden przed drugim zdaje egzamin albo rozwiązują sobie szarady, rebusy, szachowa zadanie. U nas ciągle jest zajęty rozum, i dlatego, niech się pan nie obrazi, oni cały świat zawojują. U państwa wszystko się robi przez te sercowe gorączkę i przez wojne, a u nas tylko przez mądrość i cierpliwość.
** Postać: Szlangbaum
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[Żydzi]], [[mądrość]], [[cierpliwość]]

* – W antyżydowskich prześladowaniach zginęły najszlachetniejsze jednostki, a zostały tylko takie, które mogły uchronić się od zagłady. I oto jakich mamy dziś Żydów: wytrwałych, cierpliwych, podstępnych, solidarnych, sprytnych i po mistrzowsku władających jedyną bronią, jaka im pozostała – pieniędzmi. Tępiąc wszystko, co lepsze, zrobiliśmy dobór sztuczny i wypielęgnowaliśmy najgorszych.
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.
** Zobacz też: [[antysemityzm]], [[Żydzi]]

* We mnie jest dwu ludzi – mówił – jeden zupełnie rozsądny, drugi wariat. który zaś zwycięży?… ach, oto już się nie troszczę. Ale co zrobię, jeżeli wygra ten mądry?
** Opis: Wokulski romantyk i pozytywista.
** Postać: Stanisław Wokulski

* Wokulskiemu nasunęło myśl, że na świecie nie ma dla kobiet pozycji ani niewygodnej, ani niebezpiecznej.
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* – W którym roku życia zaczynają mężczyźnie… obojętnieć kobiety?…&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;– Myślę, że one nigdy nie obojętnieją… Owszem, coraz wydają się droższymi…
** Postacie: Ochocki i Wokulski
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* – W naturze nie ma grobów ani śmierci; są różne formy bytu, z których jedne pozwalają nam być chemikami, inne tylko preparatami chemicznymi.
** Opis: Geist do Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* W ogóle biorąc, kobiety są szlachetniejsze od mężczyzn; nie tylko mniej spełniają występków, lecz i poświęcają się nierównie częściej od nas.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[szlachetność]]

* W początkach roku 1878, kiedy świat polityczny zajmował się pokojem san-stefańskim, wyborem nowego papieża albo szansami europejskiej wojny, warszawscy kupcy tudzież inteligencja pewnej okolicy Krakowskiego Przedmieścia niemniej gorąco interesowała się przyszłością galanteryjnego sklepu pod firmą J. Mincel i S. Wokulski.
** Opis: pierwsze słowa książki.

* W razie potrzeby najarystokratyczniejsze damy kąpią się w błotnych wannach; lecz bawić się w błocie mógłby tylko szaleniec.
** Opis: myśl panny Izabeli o Stanisławie Wokulskim jako jej kochanku.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* (…) zawsze bowiem należy trochę zadzierać głowy wobec wyższych, a być uprzedzająco grzecznym dla niższych.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* Zdawało jej się, że cały świat jest dla niej, a ona po to, ażeby się bawić.
** Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* – Z dziesięciu tych, którzy mi się oświadczają, wybieram jednego, który wydaje mi się najciekawszym, bawię się nim, marzę o nim…&lt;br /&gt;– A potem?&lt;br /&gt;– Robię przegląd następnej dziesiątki i wybieram nowego.
** Opis: Wąsowska i Wokulski.
** Źródło: ''Wiejskie rozrywki'', tom II, rozdział 4.

* Zwołać sesję, zachęcić do przedsiębiorstwa i cierpieć, wciąż cierpieć nad nieszczęśliwym krajem, oto jego zdaniem były obowiązki obywatela. Gdyby go jednak spytano, czy zasadził kiedy drzewo, którego cień ochroniłby ludzi i ziemię od spiekoty? albo czy kiedy usunął z drogi kamień raniący koniom kopyta? – byłby szczerze zdziwiony. Czuł i myślał, pragnął i cierpiał – za miliony. Tylko – nic nigdy nie zrobił użytecznego. Zdawało mu się, że ciągłe frasowanie się całym krajem ma bez miary wyższą wartość od utarcia nosa zasmolonemu dziecku.
** Opis: o księciu.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

{{Wikisource|tytuł=Lalka (Prus)|dopełniacz=Lalki}}


[[Kategoria:Lalka|!]]</text>
      <sha1>00if53s7yg1qltsbefbyrb2qwf4tsfo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648430</id>
      <parentid>648429</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T19:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31645" sha1="5v1sq5ua1f8xlbnv51jb4rh2e2059nf" xml:space="preserve">[[Plik:Lalka - strona tytulowa 1 wydania.jpg|mały|{{center|Strona tytułowa pierwszego wydania ''Lalki'' Bolesława Prusa}}]]
'''[[w:Lalka (powieść)|Lalka]]''' – [[powieść]] [[Bolesław Prus|Bolesława Prusa]].
* Ach, ci kochani bliźni i to społeczeństwo, które nigdy nie troszczyło się o mnie i stawiało mi wszelkie przeszkody, a zawsze upomina się o ofiary z mojej strony… Lecz właśnie to, co oni dziś nazywają szaleństwem, popycha mnie do pełnienia jakichś fikcyjnych obowiązków. Gdyby nie ono, siedziałbym dziś jak mól w książkach i kilkaset osób miałoby mniejsze zarobki
** Postać: Stanisław Wokulski
** Opis: do siebie.

* Ach, gdyby tylko nie ta kropla żalu, tak mała, a tak gorzka!
** Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu.
** Źródło: ''Szare dni i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.

* Ach, gdybym wiedział, że śmierć jest zapomnieniem… A jeżeli nie jest?… Nie, w naturze nie ma miłosierdzia… Czy godzi się w nędzne ludzkie serce wlać bezmiar tęsknoty, a nie dać nawet tej pociechy, że śmierć jest nicością?
** Opis: Stanisław Wokulski w Łazienkach.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* – A dziś nie ma wojny?… Zmieniła się tylko broń: zamiast kosą albo jataganem walczą rublem.
** Opis: Tomasz Łęcki do panny Izabeli.
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.
** Zobacz też: [[wojna]], [[broń]]

* – Ale ja nie dbam o taki świat, który dwoje ludzi skazuje na tortury za to tylko, że się kochają.
** Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* – Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
** Postać: Prezesowa Zasławska do Wokulskiego.
** Źródło: ''Kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów'', tom I, rozdział 9.
** Zobacz też: [[miłość]], [[zbrodnia]]

* Co się tu dziwić szaleństwom ludzi, jeżeli w ten sam sposób szaleją światy…
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[szaleństwo]]

* Cóż widzę?… Marzyciela, średniowiecznego trubadura, który wymyka się do lasu, ażeby wzdychać i wypatrywać zeszłotygodniowe ślady jej stóp! Wiernego rycerza, który kocha na życie i śmierć jedną kobietę, a innym robi impertynencje. Ach, panie Wokulski, jakie to zabawne… jakie to niedzisiejsze!…
** Postać: Kazimiera Wąsowska
** Opis: o Stanisławie Wokulskim.

* Czarodziejskie ogrody, bogate pałace, piękne królewny, wierna służba i gotowi do ofiar przyjaciele, wszystko to ma się za pieniądze…
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* – Człowiek jest jak ćma: na oślep rwie się do ognia, choć go boli i choć się w nim spali. Robi to jednak dopóty – dodał po namyśle – dopóki nie oprzytomnieje. I tym różni się od ćmy…
** Opis: Stanisław Wokulski do Heleny Stawskiej.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* – Człowiek jest wtedy najszczęśliwszy, kiedy dokoła siebie widzi to, co nosi w sobie samym…
** Opis: aforyzm przywołany przez prezesową Zasławską w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.

* Czy dzieci uczą się pracować na chleb? Nie, uczą się ładnie trzymać nóż i widelec. Czy uczą się poznawać ludzi, z którymi kiedyś żyć im przyjdzie?… Nie, uczą się podobać za pomocą stosownych min i ukłonów. Czy uczą się realnych faktów, decydujących o naszym szczęściu i nieszczęściu?… Nie, uczą się zamykać oczy na fakty, a marzyć o ideałach. Nasza miękkość w życiu, nasza niepraktyczność, lenistwo, fagasowstwo i te straszne pęta głupoty, które od wieków gniotą ludzkość, są rezultatem pedagogiki stworzonej przez kobiety. A nasze znowu kobiety są owocem klerykalno-feudalistyczno-poetyckiej teorii miłości, która jest obelgą dla higieny i zdrowego rozsądku.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* – Czy myślisz – spytał Wokulski – że można… kochać kobietę w sposób idealny, nie pożądając jej?&lt;br /&gt;– Naturalnie. Jest to jedna z masek, w którą lubi się przebierać instynkt utrwalenia gatunku.&lt;br /&gt;– Instynkt – gatunek – instynkt utrwalenia czegoś i – utrwalenia gatunku!… – powtórzył Wokulski – Trzy wyrazy, a cztery głupstwa.&lt;br /&gt;– Zrób szóste – odpowiedział doktor nie odejmują oka od szkła – ożeń się.&lt;br /&gt;– Szóste?… – rzekł Wokulski podnosząc się na kanapie. – A gdzież piąte?&lt;br /&gt;– Piąte już zrobiłeś: zakochałeś się.
** Opis: rozmowa Wokulskiego z Szumanem.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I rozdział 8.

* Dla panny Izabeli impertynenckie spojrzenia barona i otwarte nazwanie Wokulskiego jej wielbicielem były strasznym ciosem. Zabiłaby barona, gdyby to uchodziło dobrze wychowanym kobietom.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* – Dobiegać środka życia i nie znaleźć nawet śladu drogi, po której by się iść chciało – cóż to za rozpacz!…
** Opis: Julian Ochocki w rozmowie z Wokulskim.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* – Dobry Polak poci się już przy drugiej cyfrze dziesiętnej, przy piątej dostaje gorączki, a przy siódmej zabija go apopleksja.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim.
** Źródło: ''Wielkopańskie zabawy'', tom I, rozdział 13.

* Dziwna bowiem jest natura ludzka: im mniej sami mamy skłonności do męczeństwa, tym natarczywiej żądamy go od innych.
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 1
** Zobacz też: [[natura ludzka]]

* Gdyby ten człowiek zamiast sklepu posiadał duże dobra ziemskie – byłby bardzo przystojnym; gdyby urodził się księciem – byłby imponująco pięknym.
** Opis: Izabela Łęcka o Wokulskim.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* – Głupia rzecz, miłość. Poznajesz, kochasz, cierpisz. Potem jesteś znudzony albo zdradzony.
** Opis: Ochocki do Wokulskiego podczas spaceru w Łazienkach.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.
** Zobacz też: [[miłość]]

* – Głupiutkie są te panny (…). Im się zdaje, że jak złapie która bogatego męża, a poza nim przystojnego kochanka, to już wypełni sobie życie… Głupiutkie. Ani wiedzą, że wnet sprzykrzy się stary mąż i pusty kochanek i że prędzej czy później każda zechce poznać prawdziwego człowieka. A jeżeli się taki trafi, na jej nieszczęście, co ona mu da?… Czy wdzięki, które sprzedała, czy serce zaszargane z takimi oto Starskimi?…&lt;br /&gt;I pomyśleć, że prawie każda z nich musi przejść podobną szkołę, zanim pozna ludzi. Przedtem, choćby się jej trafiał najszlachetniejszy, nie oceni go. Wybierze starego bogacza albo śmiałego hultaja, w ich towarzystwie zmarnuje życie, a dopiero kiedyś chce się odrodzić… Zwykle za późno i na próżno!…&lt;br /&gt;Co mnie jednak dziwi najmocniej (…) to okoliczność, że na podobnych lalkach nie poznają się mężczyźni. Dla żadnej kobiety, począwszy od Wąsowskiej, kończąc na mojej pokojówce, nie jest to sekret, że w Ewelinie nie zbudził się jeszcze ani rozum, ani serce; wszystko w niej śpi… A tymczasem baron widzi w niej bóstwo i durzy się, biedak, że ona go kocha!
** Postać: prezesowa Zasławska
** Źródło: ''Las, ruiny i czary'', tom II, rozdział 3.

* Głupstwo całe życie, którego początku nie pamiętamy, a końca nie znamy!
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 2.
** Zobacz też: [[życie]]

* Hi! hi! hi! dokąd wy jedziecie, podróżni?… Dlaczego narażasz kark, akrobato?… Co wam po uściskach, tancerze?… Wykręcą się sprężyny i pójdziecie na powrót do szafy. Głupstwo, wszystko głupstwo!… a wam, gdybyście myśleli, mogłoby się zdawać, że to jest coś wielkiego!…
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''Rządy starego subiekta'', tom I, rozdział 2

* – Ile razy mężczyzna patrzy na kobietę, szatan zakłada mu różowe okulary.
** Opis: Kazimiera Wąsowska do Juliana Ochockiego.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* – Iluż nieszczęść w małżeństwie jest źródłem to okropne piwo!
** Postać: pani Małgorzata Mincel
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[piwo]]

* I stał się człowiek. Żył kilkadziesiąt lat, a w ciągu nich tyle pragnął i tyle cierpiał, że martwy świat nie zaznałby tego przez całą wieczność. Goniąc za jednym pragnieniem znajdował tysiące innych, uciekając przed jednym cierpieniem wpadł w morze cierpień i tyle odczuł, tyle przemyślał, tyle pochłonął sił bezświadomych, że w końcu obudził przeciw sobie całą naturę.
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* Ideały – to malowane żłoby, w których jest malowana trawa, niezdolna nikogo nasycić!…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* – (…) jak zgodnie w kierunku ogłupienia ludzi pracuje pokój dziecinny i salon, poezja, powieść i dramat. Każą ci szukać ideałów, samemu być idealnym ascetą i nie tylko wypełniać, ale nawet wytwarzać jakieś sztuczne warunki, A co z tego wynika w rezultacie?… Że mężczyzna, zwykle mniej wytresowany w tych rzeczach, staje się łupem kobiety, którą tylko w tym kierunku tresują. I otóż cywilizacją naprawdę rządzą kobiety!
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[mężczyzna]], [[poezja]]

* Jakież to pospolite sprężyny wywołują ruch w świecie: trochę węgla ożywia okręt, trochę serca – człowieka…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – (…) jest również higiena miłości, której nie tylko nie przestrzegają, lecz po prostu gwałcą klasy inteligentne, i to stanowi jedną z przyczyn jej upadku. Higiena woła: „Jedz, kiedy masz apetyt!”, a wbrew niej tysiąc przepisów chwyta cię za poły wrzeszcząc: „Nie wolno!… będziesz jadł, kiedy my cię upoważnimy, kiedy spełnisz tyle a tyle warunków postawionych przez moralność, tradycję, modę…”
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[higiena]], [[apetyt]]

* – Jest to uczucie równie przykre dla ofiarowującego, jak i dla przyjmującego.
** Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej o litości.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.
** Zobacz też: [[litość]]

* Jeżeli on zna tak ciebie, jak ty jego, to oboje bardzo się nie znacie.
** Postać: Kazimiera Wąsowska
** Opis: do Izabeli Łęckiej o Wokulskim.

* Jeżeli w salonie spotkam człowieka, który mi nie mówi o swej sympatii i cierpieniach, albo nie milczy posępnie w sposób zdradzający jeszcze większą sympatię i cierpienia, albo nie okazuje mi lodowatej obojętności, co ma być oznaką najwyższej sympatii i cierpień, wtedy – czuję, że mi czegoś brak, jak gdybym zapomniała wachlarza albo chusteczki…
** Postać: panna Izabela Łęcka
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.

* – Józiu, przynieś no jeszcze piwa. A która to butelka?&lt;br /&gt;– Szósta, panie radco. (…)&lt;br /&gt;– Już szósta?… Jak ten czas leci!…
** Opis: radca Węgrowicz w jadłodajni.
** Źródło: ''Jak wygląda firma J. Mincel i S. Wokulski przez szkło butelek?'', tom I, rozdział 1.

* Kiedy źle kierowany dżokej wywrócił się na tańczących parach, pan Ignacy posmutniał. „Dopomóc do szczęścia jeden drugiemu nie potrafi – myślał – ale zrujnować cudze życie umieją tak dobrze, jak gdyby byli ludźmi…”
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Kobieta jest podłym zwierzęciem: bawi się tym, czego nawet nie może zrozumieć…
** Postać: Julian Ochocki
** Opis: o kobietach.

* Kobiety tak lubią być ściskane, że dla spotęgowania efektu trzeba je niekiedy przydeptać nogą.
** Postać: Pani Meliton
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Kobiety są niewolnicami tylko tych, którzy potrafią je mocno trzymać i dogadzać ich kaprysom.
** Postać: Pani Meliton
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.

* Kokieteria u kobiet jest jak barwa i zapach u kwiatów. Taka już ich natura, że każdemu chcą się podobać.
** Opis: Stanisław Wokulski, myśląc o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – Kto ma siłę w rękach ma świat u nóg.
** Postać: Tomasz Łęcki
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.
** Zobacz też: [[siła]], [[świat]], [[władza]]

* – Kto nie idzie naprzód, cofa się.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* Kto wie, czy śmierć jest takim złem, jak wyobrażają sobie ludzie.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Kładki, na których spotykają się ludzie z różnych światów'', tom I, rozdział 9.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* – Która kobieta (…) potrafi nie ulitować się nad sercem tak głęboko zranionym, a tak cichym w swojej boleści?
** Opis: Helena Stawska o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* – Kupcowi trzeba subiektów, a kobiecie bijących przed nią czołem, choćby dla zasłonięcia tego zucha, który nie bija pokłonów.
** Postać: Suzin
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.

* Ludzie są jak liście, którymi wiatr ciska; gdy rzuci je na trawnik, leżą na trawniku, a gdy rzuci w błoto – leżą w błocie…
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Łatwiej wyrzucić tysiące rubli z kieszeni aniżeli jedno przywiązanie z serca. Szczególniej, gdy się już zagnieździ.
** Opis: pani Meliton do Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* Marionetki!… Wszystko marionetki!… Zdaje im się, że robią, co chcą, a robią tylko, co im każe sprężyna, taka ślepa jak one…
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Mężczyzna w każdej chwili powinien być stanowczy, a przynajmniej wiedzieć, czego chce…
** Postać: pani Wąsowska
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział XV

* – Miłość jest radością świata, słońcem życia, wesołą melodią w pustyni.
** Opis: Stanisław Wokulski w „sporze” z Mickiewiczem.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[miłość]]

* – Miłość jest rzeczą zwyczajną wobec natury, a nawet, jeżeli chcesz, wobec Boga. Ale wasza głupia cywilizacja, oparta na progach rzymskich, dawno już zmarłych i pogrzebanych, na interesach papiestwa, na trubadurach, ascetyzmie, kastowości i tym podobnych bredniach, z naturalnego uczucia zrobiła… wiesz co?… Zrobiła nerwową chorobę!… Wasza niby to miłość rycersko-kościelno-romantyczna jest naprawdę obrzydliwym handlem opartym na oszustwie, które bardzo słusznie karze się dożywotnimi galerami, zwanymi małżeństwem… Biada jednak tym, co na podobny jarmark przynoszą serca… Ile on pochłania czasu, pracy, zdolności, ba! nawet egzystencji…
** Postać: doktor Szuman.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* Miłość jest wtedy piękną, kiedy ma wdzięki motyla; ale gdy po długim letargu obudzi się jak tygrys, dziękuję za zabawę!…
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 1

* – (…) miłość mierzy się wielkością cierpień.
** Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Miłość patrzy przez mikroskop.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[miłość]], [[mikroskop]]

* – Najgorszą samotnością nie jest ta, która otacza człowieka, ale to pustka w nim samym, kiedy z kraju nie wyniósł ani cieplejszego spojrzenia, ani serdecznego słówka, ani nawet iskry nadziei…
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Powrót'', tom I, rozdział 4.
** Zobacz też: [[samotność]]

* (…) najlepszym lekarstwem na nasze własne kłopoty jest cudze nieszczęście.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 8.
** Zobacz też: [[kłopot]], [[nieszczęście]]

* Naprzód ci studenci, z trzeciego piętra od frontu, byli to istotnie ludzie niespokojnego ducha. Do godziny drugiej po północy śpiewali i krzyczeli, czasami nawet ryczeli i w ogóle starali się wydawać jak najwięcej głosów nieludzkich. W ciągu dnia, gdy choćby jeden z nich był w domu, a zawsze był któryś, jeżeli tylko pani baronowa Krzeszowska wychyliła głowę przez lufcik (robiła to po kilkanaście razy na dzień), zawsze jej ktoś usiłował wylać z góry wodę na głowę.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 7.

* Na tysiąc zaś dłuższych znajomości – ledwie jedna prowadzi do oświadczyn; na dziesięć oświadczyn – ledwie jedne są przyjęte, a i z tych ledwie połowa kończy się małżeństwem.
** Opis: myśl Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek'', tom I, rozdział 15.

* – Nawet między zwierzętami nie znajdziesz tak podłych bydląt jak ludzie. W całej naturze samiec należy do tej samicy, która mu się podoba i której on się podoba. Toteż u bydląt nie ma idiotów. Ale u nas!… Jestem Żyd, więc nie wolno mi kochać chrześcijanki… On jest kupiec, więc nie ma prawa do hrabianki… A ty, który nie posiadasz pieniędzy, nie masz praw do żadnej zgoła kobiety… Podła nasza cywilizacja!…
** Opis: doktor Szuman do Ignacego Rzeckiego.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* – Na żal po kobiecie jedynym lekarstwem może być tylko druga kobieta.
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* Nie ma mnie, kto bronić!… Nie ma już mężczyzn!… Mężczyzny!… Mężczyzny!…
** Postać: Baronowa Krzeszowska
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom III, rozdział 3.

* (…) nie poświęcę życia dla kobiety przewrotnej. Wolno jej romansować, z kim chce, ale nie wolno oszukiwać człowieka, którego jedynym występkiem jest, że ją kocha…
** Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.

* – Niekiedy duch ludzki rozdziera się i walczy z samym sobą…
** Opis: Stanisław Wokulski w rozmowie z Ochockim.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* – Nienawidzieć się wolno (…) kraść, zabijać… wszystko, wszystko wolno, tylko nie wolno kochać…
** Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* Ochocki milczał.
** Opis: [[Ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdanie]] ''Lalki''.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Odrzuciłem szczęście, które samo wpadło mi w ręce. Ale czy może być szczęściem to, czego nie pragniemy?

* Ostatecznym kresem złych i dobrych jest garść popiołu.
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 16.

* Oto miniatura kraju (…) w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy. Jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty. Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić niedołęgów; miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się na sprzęty otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna śmierć.
** Opis: Stanisław Wokulski, obserwując Powiśle.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – Pieniądz jest spiżarnią najszlachetniejszej siły w naturze, bo ludzkiej pracy. On jest sezamem, przed którym otwierają się wszystkie drzwi, jest obrusem, na którym zawsze można znaleźć obiad, jest lampą Aladyna, za której potarciem ma się wszystko, czego się pragnie.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Pieniądz naprawdę jest wielką potęgą, tylko trzeba go umieć użyć…
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Las, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* … pieniądze nie stanowią wszystkiego, bo człowiek oprócz kieszeni ma jeszcze i serce…
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Pluń na wszystko, co minęło: na własną boleść i na cudzą nikczemność… Wybierz sobie jaki cel, jakikolwiek, i zacznij nowe życie.
** Opis: doktor Szuman do Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* Po ziemi gonimy marę, którą każdy nosi we własnym sercu, i dopiero gdy stamtąd ucieknie, poznajemy, że to był obłęd…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Gołąb wychodzi na spotkanie węża'', tom I, rozdział 7.

* Przemknął mu przez głowę wyraz: śmierć, i na chwilę uśmiechnął się. Wiedział, że śmierć nie rzuca się na odważnych; staje tylko naprzeciw nich jak zły pies i patrzy zielonymi oczyma: czy nie zmrużą powieki?
** Opis: o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''Wielkopańskie zabawy'', tom I, rozdział 13.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[odwaga]]

* Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich… Powszechna jawność sprawia to, że już nie wierzymy ani w anielskość kobiet, ani w możliwość ideałów. Kto tego nie rozumie, musi zginąć albo dobrowolnie sam ustąpić.
** Postać: Doktor Szuman
** Opis: o romantykach.

* Samobójcom nie należy przeszkadzać.
** Źródło: rozdział VIII
** Zobacz też: [[samobójca]]

* – Spełniony obowiązek powinien coś przynosić człowiekowi, gdyż inaczej byłby ofiarą, której nikt od nikogo nie ma prawa wymagać.
** Opis: Stanisław Wokulski do Ignacego Rzeckiego.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Sprawiedliwym jest to, że silni mnożą się i rosną, a słabi giną. Inaczej świat stałby się domem inwalidów, co dopiero byłoby niesprawiedliwością.
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Powrót'', tom II, rozdział 4.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]], [[słabość]], [[siła]]

* Stopiło się w nim dwu ludzi: romantyk sprzed roku sześćdziesiątego i pozytywista z siedemdziesiątego. To, co dla patrzących jest sprzeczne, w nim samym jest najzupełniej konsekwentne.
** Postać: Doktor Szuman
** Opis: o Wokulskim.

* – Szczególna rzecz – mówił. – Każdy ptak w górze i każdy człowiek na ziemi wyobraża sobie, że idzie tam, dokąd chce. I dopiero ktoś stojący na boku widzi, że wszystkich razem pcha naprzód jakiś fatalny prąd, mocniejszy od ich przewidywań i pragnień. Może nawet ten sam, który unosi smugę iskier wydmuchniętych przez lokomotywę podczas nocy?… Błyszczą przez mgnienie oka, aby zagasnąć na całą wieczność, i to nazywa się życiem.
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* Szczególny kraj, w którym od tak dawna mieszkają obok siebie dwa całkiem różne narody: arystokracja i pospólstwo. Jeden mówi, że jest szlachetną rośliną, która ma prawo ssać glinę i mierzwę, a ten drugi albo przytakuje dzikim pretensjom, albo nie ma siły zaprotestować przeciw krzywdzie.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[arystokracja]], [[pospólstwo]], [[Polska]]

* – Szczęście każdy nosi w sobie.
** Opis: Stanisław Wokulski do pani Wąsowskiej.
** Źródło: ''Wiejskie rozrywki'', tom II, rozdział 4.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Śpi, o niczym nie myśli, o nikim nie pamięta, i tak przespałby wieki, gdyby, ach! nie ta kropla żalu, która leży w nim czy obok niego, tak mała, że jej nie dojrzy ludzkie oko, a tak gorzka, że mogłaby cały świat zatruć.
** Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu.
** Źródło: ''Szare dni i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.

* – Świat podobny jest do amatorskiego teatru; więc nieprzyzwoicie jest pchać się w nim do ról pierwszych, a odrzucać podrzędne. Wreszcie, każda rola jest dobra, byle grać ją z artyzmem i nie brać jej zbyt poważnie.
** Postać: Jumart
** Źródło: ''Szare dnie i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.
** Zobacz też: [[świat]], [[teatr]], [[rola]]

* To są ujeżdżacze i pogromcy męskiego rodu!
** Opis: Ignacy Rzecki o kobietach.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* Trafiają się kobiety z defektem moralnym, niezdolne kochać nic i nikogo, prócz swoich przelotnych kaprysów, podobnież i mężczyźni; jest to tak dobra wada, jak: głuchota, ślepota albo paraliż, tylko mniej widoczna.
** Opis: Stanisław Wokulski, rozmyślając o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek'', tom I, rozdział 15.

* Trzeba było poznawać kobiety nie przez okulary Mickiewiczów, Krasińskich albo Słowackich, ale ze statystyki, która uczy, że każdy biały anioł jest w dziesiątej części prostytutką.
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* Umarł przywalony resztkami feudalizmu… Zginął, aż ziemia zadrżała…
** Opis: doktor Szuman o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* – U nas, panie, niby u Żydów, jak się młodzi zejdą, to oni nie zajmują się, jak u państwo, tańcami, komplementami, ubiorami, głupstwami, ale oni albo robią rachunki, albo oglądają uczone książki, jeden przed drugim zdaje egzamin albo rozwiązują sobie szarady, rebusy, szachowa zadanie. U nas ciągle jest zajęty rozum, i dlatego, niech się pan nie obrazi, oni cały świat zawojują. U państwa wszystko się robi przez te sercowe gorączkę i przez wojne, a u nas tylko przez mądrość i cierpliwość.
** Postać: Szlangbaum
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[Żydzi]], [[mądrość]], [[cierpliwość]]

* – W antyżydowskich prześladowaniach zginęły najszlachetniejsze jednostki, a zostały tylko takie, które mogły uchronić się od zagłady. I oto jakich mamy dziś Żydów: wytrwałych, cierpliwych, podstępnych, solidarnych, sprytnych i po mistrzowsku władających jedyną bronią, jaka im pozostała – pieniędzmi. Tępiąc wszystko, co lepsze, zrobiliśmy dobór sztuczny i wypielęgnowaliśmy najgorszych.
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.
** Zobacz też: [[antysemityzm]], [[Żydzi]]

* We mnie jest dwu ludzi – mówił – jeden zupełnie rozsądny, drugi wariat. który zaś zwycięży?… ach, oto już się nie troszczę. Ale co zrobię, jeżeli wygra ten mądry?
** Opis: Wokulski romantyk i pozytywista.
** Postać: Stanisław Wokulski

* Wokulskiemu nasunęło myśl, że na świecie nie ma dla kobiet pozycji ani niewygodnej, ani niebezpiecznej.
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* – W którym roku życia zaczynają mężczyźnie… obojętnieć kobiety?…&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;– Myślę, że one nigdy nie obojętnieją… Owszem, coraz wydają się droższymi…
** Postacie: Ochocki i Wokulski
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* – W naturze nie ma grobów ani śmierci; są różne formy bytu, z których jedne pozwalają nam być chemikami, inne tylko preparatami chemicznymi.
** Opis: Geist do Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* W ogóle biorąc, kobiety są szlachetniejsze od mężczyzn; nie tylko mniej spełniają występków, lecz i poświęcają się nierównie częściej od nas.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[szlachetność]]

* W początkach roku 1878, kiedy świat polityczny zajmował się pokojem san-stefańskim, wyborem nowego papieża albo szansami europejskiej wojny, warszawscy kupcy tudzież inteligencja pewnej okolicy Krakowskiego Przedmieścia niemniej gorąco interesowała się przyszłością galanteryjnego sklepu pod firmą J. Mincel i S. Wokulski.
** Opis: pierwsze słowa książki.

* W razie potrzeby najarystokratyczniejsze damy kąpią się w błotnych wannach; lecz bawić się w błocie mógłby tylko szaleniec.
** Opis: myśl panny Izabeli o Stanisławie Wokulskim jako jej kochanku.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* (…) zawsze bowiem należy trochę zadzierać głowy wobec wyższych, a być uprzedzająco grzecznym dla niższych.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* Zdawało jej się, że cały świat jest dla niej, a ona po to, ażeby się bawić.
** Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* – Z dziesięciu tych, którzy mi się oświadczają, wybieram jednego, który wydaje mi się najciekawszym, bawię się nim, marzę o nim…&lt;br /&gt;– A potem?&lt;br /&gt;– Robię przegląd następnej dziesiątki i wybieram nowego.
** Opis: Wąsowska i Wokulski.
** Źródło: ''Wiejskie rozrywki'', tom II, rozdział 4.

* Zwołać sesję, zachęcić do przedsiębiorstwa i cierpieć, wciąż cierpieć nad nieszczęśliwym krajem, oto jego zdaniem były obowiązki obywatela. Gdyby go jednak spytano, czy zasadził kiedy drzewo, którego cień ochroniłby ludzi i ziemię od spiekoty? albo czy kiedy usunął z drogi kamień raniący koniom kopyta? – byłby szczerze zdziwiony. Czuł i myślał, pragnął i cierpiał – za miliony. Tylko – nic nigdy nie zrobił użytecznego. Zdawało mu się, że ciągłe frasowanie się całym krajem ma bez miary wyższą wartość od utarcia nosa zasmolonemu dziecku.
** Opis: o księciu.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

{{Wikisource|tytuł=Lalka (Prus)|dopełniacz=Lalki}}


[[Kategoria:Lalka|!]]</text>
      <sha1>5v1sq5ua1f8xlbnv51jb4rh2e2059nf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648433</id>
      <parentid>648430</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T21:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32016" sha1="dwdkswegt6ecxygkyrjzg8oivx0y40q" xml:space="preserve">[[Plik:Lalka - strona tytulowa 1 wydania.jpg|mały|{{center|Strona tytułowa pierwszego wydania ''Lalki'' Bolesława Prusa}}]]
'''[[w:Lalka (powieść)|Lalka]]''' – [[powieść]] [[Bolesław Prus|Bolesława Prusa]].
* Ach, ci kochani bliźni i to społeczeństwo, które nigdy nie troszczyło się o mnie i stawiało mi wszelkie przeszkody, a zawsze upomina się o ofiary z mojej strony… Lecz właśnie to, co oni dziś nazywają szaleństwem, popycha mnie do pełnienia jakichś fikcyjnych obowiązków. Gdyby nie ono, siedziałbym dziś jak mól w książkach i kilkaset osób miałoby mniejsze zarobki
** Postać: Stanisław Wokulski
** Opis: do siebie.

* Ach, gdyby tylko nie ta kropla żalu, tak mała, a tak gorzka!
** Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu.
** Źródło: ''Szare dni i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.

* Ach, gdybym wiedział, że śmierć jest zapomnieniem… A jeżeli nie jest?… Nie, w naturze nie ma miłosierdzia… Czy godzi się w nędzne ludzkie serce wlać bezmiar tęsknoty, a nie dać nawet tej pociechy, że śmierć jest nicością?
** Opis: Stanisław Wokulski w Łazienkach.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* – A dziś nie ma wojny?… Zmieniła się tylko broń: zamiast kosą albo jataganem walczą rublem.
** Opis: Tomasz Łęcki do panny Izabeli.
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.
** Zobacz też: [[wojna]], [[broń]]

* – Ale ja nie dbam o taki świat, który dwoje ludzi skazuje na tortury za to tylko, że się kochają.
** Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* – Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
** Postać: Prezesowa Zasławska do Wokulskiego.
** Źródło: ''Kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów'', tom I, rozdział 9.
** Zobacz też: [[miłość]], [[zbrodnia]]

* Co się tu dziwić szaleństwom ludzi, jeżeli w ten sam sposób szaleją światy…
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[szaleństwo]]

* Cóż widzę?… Marzyciela, średniowiecznego trubadura, który wymyka się do lasu, ażeby wzdychać i wypatrywać zeszłotygodniowe ślady jej stóp! Wiernego rycerza, który kocha na życie i śmierć jedną kobietę, a innym robi impertynencje. Ach, panie Wokulski, jakie to zabawne… jakie to niedzisiejsze!…
** Postać: Kazimiera Wąsowska
** Opis: o Stanisławie Wokulskim.

* Czarodziejskie ogrody, bogate pałace, piękne królewny, wierna służba i gotowi do ofiar przyjaciele, wszystko to ma się za pieniądze…
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* – Człowiek jest jak ćma: na oślep rwie się do ognia, choć go boli i choć się w nim spali. Robi to jednak dopóty – dodał po namyśle – dopóki nie oprzytomnieje. I tym różni się od ćmy…
** Opis: Stanisław Wokulski do Heleny Stawskiej.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* – Człowiek jest wtedy najszczęśliwszy, kiedy dokoła siebie widzi to, co nosi w sobie samym…
** Opis: aforyzm przywołany przez prezesową Zasławską w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.

* Czy dzieci uczą się pracować na chleb? Nie, uczą się ładnie trzymać nóż i widelec. Czy uczą się poznawać ludzi, z którymi kiedyś żyć im przyjdzie?… Nie, uczą się podobać za pomocą stosownych min i ukłonów. Czy uczą się realnych faktów, decydujących o naszym szczęściu i nieszczęściu?… Nie, uczą się zamykać oczy na fakty, a marzyć o ideałach. Nasza miękkość w życiu, nasza niepraktyczność, lenistwo, fagasowstwo i te straszne pęta głupoty, które od wieków gniotą ludzkość, są rezultatem pedagogiki stworzonej przez kobiety. A nasze znowu kobiety są owocem klerykalno-feudalistyczno-poetyckiej teorii miłości, która jest obelgą dla higieny i zdrowego rozsądku.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* – Czy myślisz – spytał Wokulski – że można… kochać kobietę w sposób idealny, nie pożądając jej?&lt;br /&gt;– Naturalnie. Jest to jedna z masek, w którą lubi się przebierać instynkt utrwalenia gatunku.&lt;br /&gt;– Instynkt – gatunek – instynkt utrwalenia czegoś i – utrwalenia gatunku!… – powtórzył Wokulski – Trzy wyrazy, a cztery głupstwa.&lt;br /&gt;– Zrób szóste – odpowiedział doktor nie odejmują oka od szkła – ożeń się.&lt;br /&gt;– Szóste?… – rzekł Wokulski podnosząc się na kanapie. – A gdzież piąte?&lt;br /&gt;– Piąte już zrobiłeś: zakochałeś się.
** Opis: rozmowa Wokulskiego z Szumanem.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I rozdział 8.

* Dla panny Izabeli impertynenckie spojrzenia barona i otwarte nazwanie Wokulskiego jej wielbicielem były strasznym ciosem. Zabiłaby barona, gdyby to uchodziło dobrze wychowanym kobietom.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* – Dobiegać środka życia i nie znaleźć nawet śladu drogi, po której by się iść chciało – cóż to za rozpacz!…
** Opis: Julian Ochocki w rozmowie z Wokulskim.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* – Dobry Polak poci się już przy drugiej cyfrze dziesiętnej, przy piątej dostaje gorączki, a przy siódmej zabija go apopleksja.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie ze Stanisławem Wokulskim.
** Źródło: ''Wielkopańskie zabawy'', tom I, rozdział 13.

* Dziwna bowiem jest natura ludzka: im mniej sami mamy skłonności do męczeństwa, tym natarczywiej żądamy go od innych.
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 1
** Zobacz też: [[natura ludzka]]

* Gdyby ten człowiek zamiast sklepu posiadał duże dobra ziemskie – byłby bardzo przystojnym; gdyby urodził się księciem – byłby imponująco pięknym.
** Opis: Izabela Łęcka o Wokulskim.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* – Głupia rzecz, miłość. Poznajesz, kochasz, cierpisz. Potem jesteś znudzony albo zdradzony.
** Opis: Ochocki do Wokulskiego podczas spaceru w Łazienkach.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.
** Zobacz też: [[miłość]]

* – Głupiutkie są te panny (…). Im się zdaje, że jak złapie która bogatego męża, a poza nim przystojnego kochanka, to już wypełni sobie życie… Głupiutkie. Ani wiedzą, że wnet sprzykrzy się stary mąż i pusty kochanek i że prędzej czy później każda zechce poznać prawdziwego człowieka. A jeżeli się taki trafi, na jej nieszczęście, co ona mu da?… Czy wdzięki, które sprzedała, czy serce zaszargane z takimi oto Starskimi?…&lt;br /&gt;I pomyśleć, że prawie każda z nich musi przejść podobną szkołę, zanim pozna ludzi. Przedtem, choćby się jej trafiał najszlachetniejszy, nie oceni go. Wybierze starego bogacza albo śmiałego hultaja, w ich towarzystwie zmarnuje życie, a dopiero kiedyś chce się odrodzić… Zwykle za późno i na próżno!…&lt;br /&gt;Co mnie jednak dziwi najmocniej (…) to okoliczność, że na podobnych lalkach nie poznają się mężczyźni. Dla żadnej kobiety, począwszy od Wąsowskiej, kończąc na mojej pokojówce, nie jest to sekret, że w Ewelinie nie zbudził się jeszcze ani rozum, ani serce; wszystko w niej śpi… A tymczasem baron widzi w niej bóstwo i durzy się, biedak, że ona go kocha!
** Postać: prezesowa Zasławska
** Źródło: ''Las, ruiny i czary'', tom II, rozdział 3.

* Głupstwo całe życie, którego początku nie pamiętamy, a końca nie znamy!
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 2.
** Zobacz też: [[życie]]

* Hi! hi! hi! dokąd wy jedziecie, podróżni?… Dlaczego narażasz kark, akrobato?… Co wam po uściskach, tancerze?… Wykręcą się sprężyny i pójdziecie na powrót do szafy. Głupstwo, wszystko głupstwo!… a wam, gdybyście myśleli, mogłoby się zdawać, że to jest coś wielkiego!…
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''Rządy starego subiekta'', tom I, rozdział 2

* – Ile razy mężczyzna patrzy na kobietę, szatan zakłada mu różowe okulary.
** Opis: Kazimiera Wąsowska do Juliana Ochockiego.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* – Iluż nieszczęść w małżeństwie jest źródłem to okropne piwo!
** Postać: pani Małgorzata Mincel
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[małżeństwo]], [[piwo]]

* I stał się człowiek. Żył kilkadziesiąt lat, a w ciągu nich tyle pragnął i tyle cierpiał, że martwy świat nie zaznałby tego przez całą wieczność. Goniąc za jednym pragnieniem znajdował tysiące innych, uciekając przed jednym cierpieniem wpadł w morze cierpień i tyle odczuł, tyle przemyślał, tyle pochłonął sił bezświadomych, że w końcu obudził przeciw sobie całą naturę.
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* Ideały – to malowane żłoby, w których jest malowana trawa, niezdolna nikogo nasycić!…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* – (…) jak zgodnie w kierunku ogłupienia ludzi pracuje pokój dziecinny i salon, poezja, powieść i dramat. Każą ci szukać ideałów, samemu być idealnym ascetą i nie tylko wypełniać, ale nawet wytwarzać jakieś sztuczne warunki, A co z tego wynika w rezultacie?… Że mężczyzna, zwykle mniej wytresowany w tych rzeczach, staje się łupem kobiety, którą tylko w tym kierunku tresują. I otóż cywilizacją naprawdę rządzą kobiety!
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[mężczyzna]], [[poezja]]

* Jakież to pospolite sprężyny wywołują ruch w świecie: trochę węgla ożywia okręt, trochę serca – człowieka…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – (…) jest również higiena miłości, której nie tylko nie przestrzegają, lecz po prostu gwałcą klasy inteligentne, i to stanowi jedną z przyczyn jej upadku. Higiena woła: „Jedz, kiedy masz apetyt!”, a wbrew niej tysiąc przepisów chwyta cię za poły wrzeszcząc: „Nie wolno!… będziesz jadł, kiedy my cię upoważnimy, kiedy spełnisz tyle a tyle warunków postawionych przez moralność, tradycję, modę…”
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.
** Zobacz też: [[higiena]], [[apetyt]]

* – Jest to uczucie równie przykre dla ofiarowującego, jak i dla przyjmującego.
** Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej o litości.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.
** Zobacz też: [[litość]]

* Jeżeli on zna tak ciebie, jak ty jego, to oboje bardzo się nie znacie.
** Postać: Kazimiera Wąsowska
** Opis: do Izabeli Łęckiej o Wokulskim.

* Jeżeli w salonie spotkam człowieka, który mi nie mówi o swej sympatii i cierpieniach, albo nie milczy posępnie w sposób zdradzający jeszcze większą sympatię i cierpienia, albo nie okazuje mi lodowatej obojętności, co ma być oznaką najwyższej sympatii i cierpień, wtedy – czuję, że mi czegoś brak, jak gdybym zapomniała wachlarza albo chusteczki…
** Postać: panna Izabela Łęcka
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.

* – Józiu, przynieś no jeszcze piwa. A która to butelka?&lt;br /&gt;– Szósta, panie radco. (…)&lt;br /&gt;– Już szósta?… Jak ten czas leci!…
** Opis: radca Węgrowicz w jadłodajni.
** Źródło: ''Jak wygląda firma J. Mincel i S. Wokulski przez szkło butelek?'', tom I, rozdział 1.

* Kiedy źle kierowany dżokej wywrócił się na tańczących parach, pan Ignacy posmutniał. „Dopomóc do szczęścia jeden drugiemu nie potrafi – myślał – ale zrujnować cudze życie umieją tak dobrze, jak gdyby byli ludźmi…”
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Kobieta jest podłym zwierzęciem: bawi się tym, czego nawet nie może zrozumieć…
** Postać: Julian Ochocki
** Opis: o kobietach.

* Kobiety tak lubią być ściskane, że dla spotęgowania efektu trzeba je niekiedy przydeptać nogą.
** Postać: Pani Meliton
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Kobiety są niewolnicami tylko tych, którzy potrafią je mocno trzymać i dogadzać ich kaprysom.
** Postać: Pani Meliton
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.

* Kokieteria u kobiet jest jak barwa i zapach u kwiatów. Taka już ich natura, że każdemu chcą się podobać.
** Opis: Stanisław Wokulski, myśląc o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* – Kto ma siłę w rękach ma świat u nóg.
** Postać: Tomasz Łęcki
** Źródło: ''W jaki sposób nowi ludzie ukazują się nad starymi horyzontami'', tom I, rozdział 6.
** Zobacz też: [[siła]], [[świat]], [[władza]]

* – Kto nie idzie naprzód, cofa się.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.

* Kto wie, czy śmierć jest takim złem, jak wyobrażają sobie ludzie.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Kładki, na których spotykają się ludzie z różnych światów'', tom I, rozdział 9.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* – Która kobieta (…) potrafi nie ulitować się nad sercem tak głęboko zranionym, a tak cichym w swojej boleści?
** Opis: Helena Stawska o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* – Kupcowi trzeba subiektów, a kobiecie bijących przed nią czołem, choćby dla zasłonięcia tego zucha, który nie bija pokłonów.
** Postać: Suzin
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.

* Ludzie są jak liście, którymi wiatr ciska; gdy rzuci je na trawnik, leżą na trawniku, a gdy rzuci w błoto – leżą w błocie…
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Łatwiej wyrzucić tysiące rubli z kieszeni aniżeli jedno przywiązanie z serca. Szczególniej, gdy się już zagnieździ.
** Opis: pani Meliton do Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

* Marionetki!… Wszystko marionetki!… Zdaje im się, że robią, co chcą, a robią tylko, co im każe sprężyna, taka ślepa jak one…
** Opis: Ignacy Rzecki, ustawiając wystawę sklepową.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Mężczyzna w każdej chwili powinien być stanowczy, a przynajmniej wiedzieć, czego chce…
** Postać: pani Wąsowska
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział XV

* – Miłość jest radością świata, słońcem życia, wesołą melodią w pustyni.
** Opis: Stanisław Wokulski w „sporze” z Mickiewiczem.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[miłość]]

* – Miłość jest rzeczą zwyczajną wobec natury, a nawet, jeżeli chcesz, wobec Boga. Ale wasza głupia cywilizacja, oparta na progach rzymskich, dawno już zmarłych i pogrzebanych, na interesach papiestwa, na trubadurach, ascetyzmie, kastowości i tym podobnych bredniach, z naturalnego uczucia zrobiła… wiesz co?… Zrobiła nerwową chorobę!… Wasza niby to miłość rycersko-kościelno-romantyczna jest naprawdę obrzydliwym handlem opartym na oszustwie, które bardzo słusznie karze się dożywotnimi galerami, zwanymi małżeństwem… Biada jednak tym, co na podobny jarmark przynoszą serca… Ile on pochłania czasu, pracy, zdolności, ba! nawet egzystencji…
** Postać: doktor Szuman.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* Miłość jest wtedy piękną, kiedy ma wdzięki motyla; ale gdy po długim letargu obudzi się jak tygrys, dziękuję za zabawę!…
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 1

* – (…) miłość mierzy się wielkością cierpień.
** Opis: Stanisław Wokulski do Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Miłość patrzy przez mikroskop.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[miłość]], [[mikroskop]]

* – Najgorszą samotnością nie jest ta, która otacza człowieka, ale to pustka w nim samym, kiedy z kraju nie wyniósł ani cieplejszego spojrzenia, ani serdecznego słówka, ani nawet iskry nadziei…
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Powrót'', tom I, rozdział 4.
** Zobacz też: [[samotność]]

* (…) najlepszym lekarstwem na nasze własne kłopoty jest cudze nieszczęście.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 8.
** Zobacz też: [[kłopot]], [[nieszczęście]]

* Naprzód ci studenci, z trzeciego piętra od frontu, byli to istotnie ludzie niespokojnego ducha. Do godziny drugiej po północy śpiewali i krzyczeli, czasami nawet ryczeli i w ogóle starali się wydawać jak najwięcej głosów nieludzkich. W ciągu dnia, gdy choćby jeden z nich był w domu, a zawsze był któryś, jeżeli tylko pani baronowa Krzeszowska wychyliła głowę przez lufcik (robiła to po kilkanaście razy na dzień), zawsze jej ktoś usiłował wylać z góry wodę na głowę.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 7.

* Na tysiąc zaś dłuższych znajomości – ledwie jedna prowadzi do oświadczyn; na dziesięć oświadczyn – ledwie jedne są przyjęte, a i z tych ledwie połowa kończy się małżeństwem.
** Opis: myśl Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek'', tom I, rozdział 15.

* – Nawet między zwierzętami nie znajdziesz tak podłych bydląt jak ludzie. W całej naturze samiec należy do tej samicy, która mu się podoba i której on się podoba. Toteż u bydląt nie ma idiotów. Ale u nas!… Jestem Żyd, więc nie wolno mi kochać chrześcijanki… On jest kupiec, więc nie ma prawa do hrabianki… A ty, który nie posiadasz pieniędzy, nie masz praw do żadnej zgoła kobiety… Podła nasza cywilizacja!…
** Opis: doktor Szuman do Ignacego Rzeckiego.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* – Na żal po kobiecie jedynym lekarstwem może być tylko druga kobieta.
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* Nie ma mnie, kto bronić!… Nie ma już mężczyzn!… Mężczyzny!… Mężczyzny!…
** Postać: Baronowa Krzeszowska
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom III, rozdział 3.

* (…) nie poświęcę życia dla kobiety przewrotnej. Wolno jej romansować, z kim chce, ale nie wolno oszukiwać człowieka, którego jedynym występkiem jest, że ją kocha…
** Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Lasy, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.

* – Niekiedy duch ludzki rozdziera się i walczy z samym sobą…
** Opis: Stanisław Wokulski w rozmowie z Ochockim.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* – Nienawidzieć się wolno (…) kraść, zabijać… wszystko, wszystko wolno, tylko nie wolno kochać…
** Opis: Helena Stawska w rozmowie z matką.
** Źródło: ''Damy i kobiety'', tom II, rozdział 10.

* Ochocki milczał.
** Opis: [[Ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie zdanie]] ''Lalki''.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* Odrzuciłem szczęście, które samo wpadło mi w ręce. Ale czy może być szczęściem to, czego nie pragniemy?

* Ostatecznym kresem złych i dobrych jest garść popiołu.
** Postać: Ignacy Rzecki
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 16.

* Oto miniatura kraju (…) w którym wszystko dąży do spodlenia i wytępienia rasy. Jedni giną z niedostatku, drudzy z rozpusty. Praca odejmuje sobie od ust, ażeby karmić niedołęgów; miłosierdzie hoduje bezczelnych próżniaków, a ubóstwo nie mogące zdobyć się na sprzęty otacza się wiecznie głodnymi dziećmi, których największą zaletą jest wczesna śmierć.
** Opis: Stanisław Wokulski, obserwując Powiśle.
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* Panna Izabela jest sobie piękna panna, przypuśćmy, że nawet niezwykle piękna, ale tylko panna, nie nadprzyrodzone zjawisko. Tysiące równie ładnych chodzi po świecie, a ja też nie myślę czepiać się zębami jednej spódnicy. Odepchnie mnie?... Dobrze!... Z tym większym rozmachem padnę w objęcia innej...
** Postać: Wokulski
** Źródło: rozdział XI

* – Pieniądz jest spiżarnią najszlachetniejszej siły w naturze, bo ludzkiej pracy. On jest sezamem, przed którym otwierają się wszystkie drzwi, jest obrusem, na którym zawsze można znaleźć obiad, jest lampą Aladyna, za której potarciem ma się wszystko, czego się pragnie.
** Opis: doktor Szuman w rozmowie z Ignacym Rzeckim.
** Źródło: ''W jaki sposób zaczynają otwierać się oczy'', tom II, rozdział 11.
** Zobacz też: [[pieniądz]]

* Pieniądz naprawdę jest wielką potęgą, tylko trzeba go umieć użyć…
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Las, ruiny i czary'', tom II, rozdział 6.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* … pieniądze nie stanowią wszystkiego, bo człowiek oprócz kieszeni ma jeszcze i serce…
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Pluń na wszystko, co minęło: na własną boleść i na cudzą nikczemność… Wybierz sobie jaki cel, jakikolwiek, i zacznij nowe życie.
** Opis: doktor Szuman do Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Dusza w letargu'', tom II, rozdział 15.

* Po ziemi gonimy marę, którą każdy nosi we własnym sercu, i dopiero gdy stamtąd ucieknie, poznajemy, że to był obłęd…
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Gołąb wychodzi na spotkanie węża'', tom I, rozdział 7.

* Przemknął mu przez głowę wyraz: śmierć, i na chwilę uśmiechnął się. Wiedział, że śmierć nie rzuca się na odważnych; staje tylko naprzeciw nich jak zły pies i patrzy zielonymi oczyma: czy nie zmrużą powieki?
** Opis: o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''Wielkopańskie zabawy'', tom I, rozdział 13.
** Zobacz też: [[śmierć]], [[odwaga]]

* Romantycy muszą wyginąć, to darmo; dzisiejszy świat nie dla nich… Powszechna jawność sprawia to, że już nie wierzymy ani w anielskość kobiet, ani w możliwość ideałów. Kto tego nie rozumie, musi zginąć albo dobrowolnie sam ustąpić.
** Postać: Doktor Szuman
** Opis: o romantykach.

* Samobójcom nie należy przeszkadzać.
** Źródło: rozdział VIII
** Zobacz też: [[samobójca]]

* – Spełniony obowiązek powinien coś przynosić człowiekowi, gdyż inaczej byłby ofiarą, której nikt od nikogo nie ma prawa wymagać.
** Opis: Stanisław Wokulski do Ignacego Rzeckiego.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* – Sprawiedliwym jest to, że silni mnożą się i rosną, a słabi giną. Inaczej świat stałby się domem inwalidów, co dopiero byłoby niesprawiedliwością.
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Powrót'', tom II, rozdział 4.
** Zobacz też: [[sprawiedliwość]], [[słabość]], [[siła]]

* Stopiło się w nim dwu ludzi: romantyk sprzed roku sześćdziesiątego i pozytywista z siedemdziesiątego. To, co dla patrzących jest sprzeczne, w nim samym jest najzupełniej konsekwentne.
** Postać: Doktor Szuman
** Opis: o Wokulskim.

* – Szczególna rzecz – mówił. – Każdy ptak w górze i każdy człowiek na ziemi wyobraża sobie, że idzie tam, dokąd chce. I dopiero ktoś stojący na boku widzi, że wszystkich razem pcha naprzód jakiś fatalny prąd, mocniejszy od ich przewidywań i pragnień. Może nawet ten sam, który unosi smugę iskier wydmuchniętych przez lokomotywę podczas nocy?… Błyszczą przez mgnienie oka, aby zagasnąć na całą wieczność, i to nazywa się życiem.
** Postać: Stanisław Wokulski
** Źródło: ''Medytacje'', tom I, rozdział 8.

* Szczególny kraj, w którym od tak dawna mieszkają obok siebie dwa całkiem różne narody: arystokracja i pospólstwo. Jeden mówi, że jest szlachetną rośliną, która ma prawo ssać glinę i mierzwę, a ten drugi albo przytakuje dzikim pretensjom, albo nie ma siły zaprotestować przeciw krzywdzie.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[arystokracja]], [[pospólstwo]], [[Polska]]

* – Szczęście każdy nosi w sobie.
** Opis: Stanisław Wokulski do pani Wąsowskiej.
** Źródło: ''Wiejskie rozrywki'', tom II, rozdział 4.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Śpi, o niczym nie myśli, o nikim nie pamięta, i tak przespałby wieki, gdyby, ach! nie ta kropla żalu, która leży w nim czy obok niego, tak mała, że jej nie dojrzy ludzkie oko, a tak gorzka, że mogłaby cały świat zatruć.
** Opis: o Stanisławie Wokulskim w Paryżu.
** Źródło: ''Szare dni i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.

* – Świat podobny jest do amatorskiego teatru; więc nieprzyzwoicie jest pchać się w nim do ról pierwszych, a odrzucać podrzędne. Wreszcie, każda rola jest dobra, byle grać ją z artyzmem i nie brać jej zbyt poważnie.
** Postać: Jumart
** Źródło: ''Szare dnie i krwawe godziny'', tom II, rozdział 1.
** Zobacz też: [[świat]], [[teatr]], [[rola]]

* To są ujeżdżacze i pogromcy męskiego rodu!
** Opis: Ignacy Rzecki o kobietach.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom I, rozdział 20.

* Trafiają się kobiety z defektem moralnym, niezdolne kochać nic i nikogo, prócz swoich przelotnych kaprysów, podobnież i mężczyźni; jest to tak dobra wada, jak: głuchota, ślepota albo paraliż, tylko mniej widoczna.
** Opis: Stanisław Wokulski, rozmyślając o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek'', tom I, rozdział 15.

* Trzeba było poznawać kobiety nie przez okulary Mickiewiczów, Krasińskich albo Słowackich, ale ze statystyki, która uczy, że każdy biały anioł jest w dziesiątej części prostytutką.
** Opis: rozważania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* Umarł przywalony resztkami feudalizmu… Zginął, aż ziemia zadrżała…
** Opis: doktor Szuman o Stanisławie Wokulskim.
** Źródło: ''…?…'', tom II, rozdział 17.

* – U nas, panie, niby u Żydów, jak się młodzi zejdą, to oni nie zajmują się, jak u państwo, tańcami, komplementami, ubiorami, głupstwami, ale oni albo robią rachunki, albo oglądają uczone książki, jeden przed drugim zdaje egzamin albo rozwiązują sobie szarady, rebusy, szachowa zadanie. U nas ciągle jest zajęty rozum, i dlatego, niech się pan nie obrazi, oni cały świat zawojują. U państwa wszystko się robi przez te sercowe gorączkę i przez wojne, a u nas tylko przez mądrość i cierpliwość.
** Postać: Szlangbaum
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[Żydzi]], [[mądrość]], [[cierpliwość]]

* – W antyżydowskich prześladowaniach zginęły najszlachetniejsze jednostki, a zostały tylko takie, które mogły uchronić się od zagłady. I oto jakich mamy dziś Żydów: wytrwałych, cierpliwych, podstępnych, solidarnych, sprytnych i po mistrzowsku władających jedyną bronią, jaka im pozostała – pieniędzmi. Tępiąc wszystko, co lepsze, zrobiliśmy dobór sztuczny i wypielęgnowaliśmy najgorszych.
** Postać: doktor Szuman
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.
** Zobacz też: [[antysemityzm]], [[Żydzi]]

* We mnie jest dwu ludzi – mówił – jeden zupełnie rozsądny, drugi wariat. który zaś zwycięży?… ach, oto już się nie troszczę. Ale co zrobię, jeżeli wygra ten mądry?
** Opis: Wokulski romantyk i pozytywista.
** Postać: Stanisław Wokulski

* Wokulskiemu nasunęło myśl, że na świecie nie ma dla kobiet pozycji ani niewygodnej, ani niebezpiecznej.
** Źródło: ''Wędrówki za cudzymi interesami'', tom I, rozdział 12.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* – W którym roku życia zaczynają mężczyźnie… obojętnieć kobiety?…&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;– Myślę, że one nigdy nie obojętnieją… Owszem, coraz wydają się droższymi…
** Postacie: Ochocki i Wokulski
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* – W naturze nie ma grobów ani śmierci; są różne formy bytu, z których jedne pozwalają nam być chemikami, inne tylko preparatami chemicznymi.
** Opis: Geist do Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* W ogóle biorąc, kobiety są szlachetniejsze od mężczyzn; nie tylko mniej spełniają występków, lecz i poświęcają się nierównie częściej od nas.
** Opis: rozmyślania Stanisława Wokulskiego.
** Źródło: ''Widziadło'', tom II, rozdział 2.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[szlachetność]]

* W początkach roku 1878, kiedy świat polityczny zajmował się pokojem san-stefańskim, wyborem nowego papieża albo szansami europejskiej wojny, warszawscy kupcy tudzież inteligencja pewnej okolicy Krakowskiego Przedmieścia niemniej gorąco interesowała się przyszłością galanteryjnego sklepu pod firmą J. Mincel i S. Wokulski.
** Opis: pierwsze słowa książki.

* W razie potrzeby najarystokratyczniejsze damy kąpią się w błotnych wannach; lecz bawić się w błocie mógłby tylko szaleniec.
** Opis: myśl panny Izabeli o Stanisławie Wokulskim jako jej kochanku.
** Źródło: ''Dziewicze marzenia'', tom I, rozdział 14.

* (…) zawsze bowiem należy trochę zadzierać głowy wobec wyższych, a być uprzedzająco grzecznym dla niższych.
** Źródło: ''Pamiętnik starego subiekta'', tom II, rozdział 9.

* Zdawało jej się, że cały świat jest dla niej, a ona po to, ażeby się bawić.
** Opis: Stanisław Wokulski o Izabeli Łęckiej.
** Źródło: ''Tempus fugit, aeternis manet'', tom II, rozdział 13.

* – Z dziesięciu tych, którzy mi się oświadczają, wybieram jednego, który wydaje mi się najciekawszym, bawię się nim, marzę o nim…&lt;br /&gt;– A potem?&lt;br /&gt;– Robię przegląd następnej dziesiątki i wybieram nowego.
** Opis: Wąsowska i Wokulski.
** Źródło: ''Wiejskie rozrywki'', tom II, rozdział 4.

* Zwołać sesję, zachęcić do przedsiębiorstwa i cierpieć, wciąż cierpieć nad nieszczęśliwym krajem, oto jego zdaniem były obowiązki obywatela. Gdyby go jednak spytano, czy zasadził kiedy drzewo, którego cień ochroniłby ludzi i ziemię od spiekoty? albo czy kiedy usunął z drogi kamień raniący koniom kopyta? – byłby szczerze zdziwiony. Czuł i myślał, pragnął i cierpiał – za miliony. Tylko – nic nigdy nie zrobił użytecznego. Zdawało mu się, że ciągłe frasowanie się całym krajem ma bez miary wyższą wartość od utarcia nosa zasmolonemu dziecku.
** Opis: o księciu.
** Źródło: ''Stare marzenia i nowe znajomości'', tom I, rozdział 11.

{{Wikisource|tytuł=Lalka (Prus)|dopełniacz=Lalki}}


[[Kategoria:Lalka|!]]</text>
      <sha1>dwdkswegt6ecxygkyrjzg8oivx0y40q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tajemnica</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3274</id>
    <revision>
      <id>648444</id>
      <parentid>621295</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T10:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <origin>648444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3948" sha1="o65seft4iyepuba989a2pz3uzi28ixy" xml:space="preserve">'''[[w:Tajemnica|Tajemnica]]''' – sekret, coś ukrywanego.
* A nad tobą jest Tajemnica, którą zwą Bogiem!…
** Autor: [[Leo Belmont]], ''[[s:List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego|List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego]]''
** Zobacz też: [[Bóg]]

* A tajemnice są największe wtedy, kiedy milczą.
** Autor: [[Elżbieta Isakiewicz]], ''[[Liczenie słoni]]''

* Cud zdarza się tylko raz, a gdy się objawia, przemawia językiem tajemnic, które ujawniwszy się, giną na zawsze.
** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]]

* Dałem taką rozumną radę, że i Salomon by się nie powstydził, a wolałbym, żeby się bez niej obyło. Tajemnica tajemnicą... Wszakże, łam głowę, tłucz łbem o ścianę, nie może inaczej być... Hm! nie może inaczej być! ślepy dojrzy! Bogdaj tych Szwedów mróz ścisnął i wydusił w ostatku!... Żeby nie owe rokowania, to ślub odbyłby się z ceremoniami, jeszcze by cała Żmudź się na weselisko zjechała. A tu do własnej żony mąż musi w wojłokach chodzić, żeby hałasu nie narobić. Tfu, do licha! Nie tak prędko jeszcze Sicińscy popękają, choć Bogu chwała, że ich to nie minie...&lt;br&gt;To rzekłszy poszedł do Oleńki.
** Henryk Sienkiewicz, ''Potop''

* Gdzie zaczyna się tajemnica, kończy się sprawiedliwość.
** Autor: [[Edmund Burke]]

* Jeżeli ci kiedyś zależy na utrzymaniu tajemnicy, nie powierzaj jej osobom zaufanym, tylko jej pilnuj sam. Przecież tylko osoby budzące zaufanie mogą go nadużywać.
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Instynkty, uczucia, afekty'', Czytelnik, Łódź 1947, s. 20.

* Jeżeli pamiętamy, że wszyscy jesteśmy pomyleni, to tajemnice znikają, a życie staje się zrozumiałe.
** Autor: [[Mark Twain]]

* Każdy skrywa jakąś tajemnicę, bez wyjątku, wszyscy mamy coś na sumieniu.
** Autorka: [[Magda Stachula]], ''Trzecia'' (2017)

* Ludzie zawsze mają swoja tajemnice. Chodzi tylko o to, żeby je odgadnąć.
** Autor: [[Stieg Larsson]], ''Mężczyźni, którzy nienawidzą kobiet''

* Miłość przestaje być przyjemnością, kiedy przestaje być tajemnicą.
** ''Love ceases to be a pleasure, when it ceases to be a secret.'' (ang.)
** Autor: [[Aphra Behn]], ''The Lover’s Watch. Four O’clock''
** Zobacz też: [[miłość]], [[przyjemność]]

* Poznać – to natknąć się na jakąś tajemnicę.
** Autor: [[Karel Čapek]]

* Tajemnica nieodłączna jest widocznie od życia tak jak woda od głębi.
** Autor: [[Věroslav Mertl]], ''[[Dom między wiatrem a rzeką]]''

* Tajemnica szczęścia ukryta jest w tym, by widzieć wszystkie cuda świata i nigdy nie zapomnieć o dwóch kroplach oliwy na łyżce.
** Autor: [[Paulo Coelho]]

* Tajemnica znudzenia ludźmi polega na mówieniu im wszystkiego.
** Autor: [[Wolter]]

* Tajemnicę można zachować jedynie wtedy, gdy jest się samemu i powierza ją szeptem pustej studni w samo południe.
** Autor: [[James Clavell]], ''[[Shōgun]]''

* Tak ci, co otwierają usta i nie strzegą tajemnicy, są łupem słuchacza zdradnego.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* To w teraźniejszości drzemie cała tajemnica. Jeśli szanujesz dzień dzisiejszy, możesz go uczynić lepszym. A kiedy ulepszysz teraźniejszość, wszystko to, co nastąpi po niej, również stanie się lepsze.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[dzień]], [[teraźniejszość]]

* Twarz moja smutku chmurą pokryta,&lt;br /&gt;I smutek serce me toczy –&lt;br /&gt;Lecz więcej z twarzy nikt nie wyczyta,&lt;br /&gt;Tajemnic ducha nie zoczy.
** Autor: [[Stanisław Korab-Brzozowski]], ''Tajemnica''

'''Zobacz też:'''
{{wikisłownik}}
* [[sekret]]
* ''[[Tajemnica (powieść)|Tajemnica]]'' (powieść)
* ''[[Tajemnica Brokeback Mountain]]''
* ''[[Tęsknota Veroniki Voss|Tajemnica Veroniki Voss]]''
* ''[[Tajemnica Westerplatte]]''
* ''[[Tajemnica zamku w Karpatach]]''


[[Kategoria:Psychologia]]</text>
      <sha1>o65seft4iyepuba989a2pz3uzi28ixy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szablon:Strona użytkownika</title>
    <ns>10</ns>
    <id>5187</id>
    <revision>
      <id>648422</id>
      <parentid>635685</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T14:15:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>poprawa wyglądu w trybie ciemnym w Vectorze 2022</comment>
      <origin>648422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1003" sha1="4zfekq2fkoryhzemmzc64xa66yn40fa" xml:space="preserve">{| style=&quot;text-align:center; border: 1px solid var(--border-color-option-maroon, #ffc9c9); background-color:var(--background-color-option-yellow, #FFFFF3); color: var(--color-neutral, inherit)&quot;
|-  padding:1em;padding-top:0.5em;&quot; 
|style=&quot;font-size: 85%&quot;|'''To jest [[Pomoc:Strona użytkownika|strona użytkownika]] Wikicytatów.'''

Jeśli znalazłeś tę stronę w innym serwisie, oznacza to, że jest to mirror Wikicytatów. Strona ta może być nieaktualna, a użytkownik ten najprawdopodobniej nie jest w żaden sposób związany z oglądanym przez Ciebie serwisem, a jedynie z Wikicytatami. Oryginał tej strony znajduje się pod adresem [https://%70%6C%2E%77%69%6B%69%71%75%6F%74%65%2E%6F%72%67/%77%69%6B%69/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}} https://&amp;#x70;&amp;#x6C;&amp;#x2E;&amp;#x77;&amp;#x69;&amp;#x6b;&amp;#x69;&amp;#x71;&amp;#x75;&amp;#x6f;&amp;#x74;&amp;#x65;&amp;#x2E;&amp;#x6F;&amp;#x72;&amp;#x67;&amp;#x2f;&amp;#x77;&amp;#x69;&amp;#x6B;&amp;#x69;&amp;#x2f;{{NAMESPACE}}&amp;#x3a;{{PAGENAMEE}}].
|[[Plik:Wikiquote-logo-pl.svg|85px]]
|}&lt;noinclude&gt;
[[Kategoria:Szablony]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4zfekq2fkoryhzemmzc64xa66yn40fa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleksander Puszkin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6821</id>
    <revision>
      <id>648445</id>
      <parentid>644759</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T10:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <comment>/* Eugeniusz Oniegin (1833) */</comment>
      <origin>648445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9272" sha1="4qkgg19tgix9jx6y92c6ufz4hwojmes" xml:space="preserve">[[Plik:Orest_Kiprensky_-_Портрет_поэта_А.С.Пушкина_-_Google_Art_Project.jpg|mały|{{center|Aleksander Puszkin (1827)}}]]
'''[[w:Aleksandr Puszkin|Aleksander Siergiejewicz Puszkin]]''' (ros. ''Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин''; 1799–1837) – [[Rosja|rosyjski]] [[poeta]], [[dramaturg]] i [[pisarz|prozaik]].

==''Eugeniusz Oniegin'' (1833)==
(ros. ''Евгений Онегин''; tłum. [[Leo Belmont]])
* A szczęście było tak dostępne, tak blisko!
** ''А счастье было так возможно, Так близко!'' (ros.)
** Źródło: 6, 47
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Anegdoty minionych lat [dni].
** ''Дней минувших анекдоты.'' (ros.)
** Źródło: 1, 6
** Zobacz też: [[anegdota]]

* Co dzień jutrzejszy mi przyniesie?
** ''Czto dień griaduszczij mnie gotowit?'' (ros.)
** Źródło: 6, 21
** Zobacz też: [[przyszłość]]

* Gdzieście, ach, gdzieście uleciały&lt;br /&gt;Wy, dni młodości mojej złote?
** ''Kudá, kudá wy udalílis', wiesný mojéj złatýje dni…'' (ros.)
** Opis: także w operze wg poematu (1878), aria Leńskiego.
** Zobacz też: [[młodość]]

* Im mniej rozkochasz się w kobiecie, tym łatwiej będziesz się podobał.
** Zobacz też: [[kobieta]], [[miłość]]

* Więc kogo kochać? Komu wierzyć?&lt;br /&gt;Kto nie zgotuje nigdy zdrad?&lt;br /&gt;Kto naszym łokciem będzie mierzyć&lt;br /&gt;Z usłużną miną – cały świat?&lt;br /&gt;Kto o nas fałszu nie powtórzy?&lt;br /&gt;Kto da przytułek podczas burzy?&lt;br /&gt;Kto się nie zlęknie naszych plam?&lt;br /&gt;Kto się nie znudzi nigdy nam?&lt;br /&gt;– O, ty, co widma szukasz mylnie,&lt;br /&gt;Porzuć wysiłków próżnych rój&lt;br /&gt;I, czytelniku drogi mój,&lt;br /&gt;Samego siebie kochaj silnie,&lt;br /&gt;Boć tylko w sobie – dobrze zważ&lt;br /&gt;– Taki uprzejmy przedmiot masz!

==Inne==
* Ach, wiemy! miłość wiekuista ze trzy tygodnie potrwać może!

* Cóż tobie imię moje powie?&lt;br /&gt;Umrze jak smutny poszum fali,&lt;br /&gt;Co pluśnie w brzeg i zmilknie w dali,&lt;br /&gt;Jak nocą głuchą dźwięk w dąbrowie (…)&lt;br /&gt;Lecz gdy ci będzie smutno – wspomnij,&lt;br /&gt;Wymów je szeptem jak niczyje&lt;br /&gt;I powiedz: ktoś pamięta o mnie&lt;br /&gt;Jest w świecie serce, w którym żyję.
** Źródło: ''Cóż tobie imię moje powie…''
** Zobacz też: [[imię]]

* Czytanie – oto najlepszy sposób uczenia się, czytanie najlepszą nauką.
** Zobacz też: [[czytanie]]

* Duch negacji, duch wątpienia; duch zaprzeczenia, duch bluźnierczy.
** ''Duch otricanija, duch somnienija.'' (ros.)
** Źródło: ''Anioł'' (1827), tłum. [[Julian Tuwim]]

* Dźwignąłem pomnik swój, nie trudem rąk ciosany,&lt;br /&gt;Wydepcą ścieżki doń miliony ludzkich stóp.
** Źródło: [[Wiktor Woroszylski]], ''Kto zabił Puszkina'', Iskry, 1991, s. 363.

* Gdy cię w życiu zawód spotka, nie smuć, nie złość się, broń Boże! Dzień zwątpienia znieś w pokorze, wiedz – nadejdzie chwila słodka.
** Źródło: ''Gdy cię w życiu zawód spotka''

* Gdzie był stół z jadłem, tam trumna stoi.
** Zobacz też: [[stół]], [[trumna]]

* Gdzież nasza róża,&lt;br /&gt;Pytam was bracia?&lt;br /&gt;Zwiędła nam róża,&lt;br /&gt;Dziecko to ranka.&lt;br /&gt;Tylko nie mówcie:&lt;br /&gt;''Tak młodość więdnie!''&lt;br /&gt;Tylko nie mówcie:&lt;br /&gt;''Tak życie biegnie!''
** ''Где наша роза?''&lt;br /&gt;''Друзья мои!''&lt;br /&gt;''Увяла роза,''&lt;br /&gt;''Дитя зари!…''&lt;br /&gt;''Не говори:''&lt;br /&gt;''Вот жизни младость'',&lt;br /&gt;''Не повтори:''&lt;br /&gt;''Так вянет радость…'' (ros.)
** Źródło: wiersz ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Róża_(Puszkin)&amp;useskin=monobook Róża]'', 1815
** Zobacz też: [[róża]]

* I w bladym blasku ukąpany,&lt;br /&gt;Wysoko wyciągając dłoń,&lt;br /&gt;On, Jeździec goni go Miedziany,&lt;br /&gt;I dźwięcznie w bruk łomoce koń.&lt;br /&gt;I wszędzie, dokąd, obłąkany,&lt;br /&gt;Uciekał, gnany zmorą trwóg,&lt;br /&gt;Tam Jeździec ścigał go Miedziany&lt;br /&gt;I ciężko dudnił kopyt stuk.
** Źródło: ''Jeździec miedziany'' (ros. ''Медный всадник''), tłum. Julian Tuwim

* Iluzja, która nas wychwala, jest droższa niż dziesięć tysięcy prawd.
** Zobacz też: [[iluzja]], [[prawda]]

* Jednakową miarą mierz pochwały i potwarze.
** Źródło: ''Pomnik''
** Zobacz też: [[pochwała]]

* Każdy wiek ulega miłości.
** Źródło: [[Władysław Kopaliński]], ''Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych'', Wiedza Powszechna, 1978, s. 585.
** Zobacz też: [[wiek]]

* Kędy miłości nie ma, nie ma tam wesela.

* Marzenia i lata nie powracają.
** Zobacz też: [[marzenie]]

* Miłość jest ślepa i sama sobie nie dowierzając, chwyta się każdego oparcia.

* Miłość bez nadziei i żądań bardziej wzrusza serce kobiety niż wszelkie uwodzicielskie manewry.
** Zobacz też: [[nadzieja]]

* Nic tak nie rozpala miłości jak zachęcająca uwaga kogoś postronnego.

* O, jak szczęśliwy tobą, dręczę się ogromnie,&lt;br /&gt;Gdy po błaganiach długich, wreszcie od niechcenia&lt;br /&gt;Podajesz mi się czuła, lecz bez upojenia,&lt;br /&gt;Chłodna i zawstydzona, memu zachwytowi&lt;br /&gt;Ledwie zdasz się ulegać, ucho słów nie łowi,&lt;br /&gt;Aż z wolna się ożywiasz w ogniu oszołomień&lt;br /&gt;I w końcu mimo woli podzielasz mój płomień!
** Źródło: ''***''

* O, jakie mnóstwo preparatów!&lt;br /&gt;W ramach, pod szkłem, równiutko, schludnie&lt;br /&gt;Sterczą, na wskroś przebite cudnie,&lt;br /&gt;Na szpilkach mych epigramatów.
** Źródło: ''Zbiór owadów'' (1829), tłum. [[Julian Tuwim]]
** Zobacz też: [[epigramat]]

* Pamiętam cudne w mem życiu zdarzenie:&lt;br /&gt;Tyś błysła w pierwszych chwilach mej młodości,&lt;br /&gt;Jako przelotne niebieskie zjawienie,&lt;br /&gt;Jako najczystszej geniusz piękności.
** Źródło: ''[[s:Do *** (z Puszkina)|Do ***]]'', tłum. Jakub Jurkiewicz

* Przepalaj słowem serca ludzi.
** Źródło: ''Prorok''
** Zobacz też: [[serce]]

* Samotność zbytnia i brak zajęcia gubią młodych ludzi.
** Zobacz też: [[samotność]]

* To fikcja sprawia, że rozpływamy się we łzach.
** Zobacz też: [[fikcja]]

* Wysyłajcie więc do nas oratorzy,&lt;br /&gt;Swych mściwych synów,&lt;br /&gt;Miejsca im dosyć na polach Rosji,&lt;br /&gt;Pośród grobów tak znajomych.
** Źródło: ''[https://pl.wikisource.org/wiki/Wikiskryba:Mathiasrex/Oszczercom_Rosji Oszczercom Rosji]'', 1831

* Wokół mrok, choć wykol oczy.&lt;br/ &gt;Co tu robić? Będzie źle!&lt;br/ &gt;Bies nas widać, w polu toczy&lt;br/ &gt;I kołuje nami w mgle.&lt;br/ &gt;(...)&lt;br /&gt;Biesy kręcą się szalone,&lt;br/ &gt;Jako liście w słotny dzień.&lt;br/ &gt;Skąd ich tyle? Dokąd pędzą,&lt;br/ &gt;zawodzące straszną pieśń?&lt;br/ &gt;Czy to czart się żeni z jędzą?
** Opis: [[motto]] powieści [[Fiodor Dostojewski|Fiodora Dostojewskiego]] ''Biesy''.
** Źródło: ''Biesy'', tłum. [[Julian Tuwim]] 

* Wolności siewca w rolę pustynną&lt;br /&gt;Wyszedłem rankiem, za gwiazd;&lt;br /&gt;Ręką przeczystą, ręką niewinną&lt;br /&gt;W bruzd zbronowanych piach&lt;br /&gt;Płodne rzucałem ziarno –&lt;br /&gt;Trud poszedł jednak na marne,&lt;br /&gt;Myśl tylko błogą straciłem i czas.
** ''Свободы сеятель пустынный,&lt;br /&gt;Я вышел рано, до звезды;&lt;br /&gt;Рукою чистой и безвинной&lt;br /&gt;В порабощенные бразды&lt;br /&gt;Бросал живительное семя –&lt;br /&gt;Но потерял я только время,&lt;br /&gt;Благие мысли и труды…'' (ros.)
** Źródło: wiersz ''[http://wiersze.wikia.com/index.php?title=Wolności_siewca&amp;useskin=monobook Wolności siewca]'', 1823
** Zobacz też: [[wolność]]

* Zasiedli społem:&lt;br /&gt;Każdy nad stołem&lt;br /&gt;Wsparty,&lt;br /&gt;A każdy w wiście&lt;br /&gt;Bił zamaszyście&lt;br /&gt;Karty.&lt;br /&gt;I tylko czasem&lt;br /&gt;Przerwą z hałasem&lt;br /&gt;Ciszę:&lt;br /&gt;Każdy na desce&lt;br /&gt;Kredą po kresce&lt;br /&gt;Pisze.
** Źródło: początek powieści ''Dama pikowa''

* Żyjemy kosztem przeszłości,&lt;br /&gt;Czas obecny smutny wszędzie;&lt;br /&gt;Nic tu długo nie zagości&lt;br /&gt;A co przejdzie miłym będzie.
** Źródło: ''Jeśli cię nadzieje zwiodą…''
** Zobacz też: [[przeszłość]], [[teraźniejszość]]

{{wulgaryzmy}}

* Na wóz siadamy rankiem, każąc,&lt;br/&gt;Choćby na zbity łeb, lecz gnać.&lt;br/&gt;I niewygody lekceważąc&lt;br/&gt;Wołamy: jazda, kurwa mać!
** Źródło: ''Wóz życia'', tłum. [[Julian Tuwim]]

{{Wikisource|Aleksander Puszkin|Aleksandra Puszkina}}

==O Puszkinie==
* Bajrona Puszkinowi poświęca wielbiciel obydwóch.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]]
** Opis: Mickiewicz ofiarował Puszkinowi egzemplarz The Works of Lord Byron Complete in One Volume z taką dedykacją.
** Źródło: [https://www.euromanticism.org/romantyczny-akt-tworzenia/szpilka-do-krawata-mickiewicza/ euromanticism]

* Puszkin prawie mego wieku (dwoma miesiącami młodszy), w rozmowie bardzo dowcipny i porywający; czytał wiele i dobrze zna literaturę nowożytną, o poezji ma czyste i wzniosłe pojęcie.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]]
** Źródło: [https://www.euromanticism.org/romantyczny-akt-tworzenia/szpilka-do-krawata-mickiewicza/ euromanticism]


{{SORTUJ:Puszkin, Aleksander}}
[[Kategoria:Pisarze romantyzmu]]
[[Kategoria:Rosyjscy dramaturdzy]]
[[Kategoria:Rosyjscy poeci]]
[[Kategoria:Rosyjscy prozaicy]]
[[Kategoria:Twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej]]</text>
      <sha1>4qkgg19tgix9jx6y92c6ufz4hwojmes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kazik na Żywo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10413</id>
    <revision>
      <id>648435</id>
      <parentid>648249</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T00:23:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* Porozumienie ponad podziałami */</comment>
      <origin>648435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6896" sha1="nvi4ox83njsopo18uu3gys3lm2nft05" xml:space="preserve">[[Plik:KNŻ-podpisywanie płyty7.jpg|mały|{{center|Muzycy grupy Kazik na Żywo (2011)}}]]
'''[[w:Kazik na Żywo|Kazik na Żywo]]''' – polska grupa muzyczna wykonująca muzykę z pogranicza rapcore i rocka.
==Cytaty z utworów==
{{wulgaryzmy}}
===''Na żywo, ale w studio''===
* A policja musi przecież jakoś żyć,&lt;br /&gt;Gdy praca nisko płatna, ktoś inny musi płacić&lt;br /&gt;Za takie marne grosze, to jest typowe&lt;br /&gt;Tylko idiota by nadstawiał swoją głowę.
** Autor: [[Kazimierz Staszewski]]
** Źródło: utwór ''Nie ma litości''

* Nie ma litości dla skurwysynów.
** Autor: [[Kazimierz Staszewski]]
** Źródło: utwór ''Nie ma litości''

* Ty na wiecu w naszej hucie obiecałeś nam pieniądze.&lt;br /&gt;Pamiętam, co mówiłeś, mogłeś liczyć się ze słowem:&lt;br /&gt;„Nie chcę jeść tego, co zwykle, chcę żyć tak, jak wy żyjecie”.&lt;br /&gt;I zobacz, stało się, jest sprawiedliwość na tym świecie.&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Obiecałeś sto milionów, wyraźnie słyszałem.&lt;br /&gt;I minęło tyle czasu, ja nic nie dostałem.&lt;br /&gt;Czekam jeszcze trzy dni i ani chwili dłużej.&lt;br /&gt;Niecierpliwość moja wzrasta, to czekanie się wydłuża.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''100000000''

*Wałęsa, dawaj moje trzysta milionów!&lt;br&gt;Waldemar, dopłać mi do moich plonów&lt;br&gt;Cimoszcze, przynieś sprawiedliwość do domów
**Autor: Kazik Staszewski
**Źródło: utwór ''300000000''
**Zobacz też: [[Lech Wałęsa]], [[Waldemar Pawlak]], [[Włodzimierz Cimoszewicz]]

* Wałęsa, dawaj moje sto milionów! Wałęsa, dawaj nasze sto milionów!
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''100000000''
** Zobacz też: [[Lech Wałęsa]]

* Wszyscy artyści to prostytutki&lt;br&gt;W oparach lepszych fajek, w oparach wódki!
**Źródło: utwór ''Artyści''

===''Porozumienie ponad podziałami''===
* Do trzech razy sztuka.&lt;br /&gt;Ale co, gdy za czwartym wypłynie ta nauka? Wtedy będzie za późno, wkładaj głowę w pętlę.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Przy słowie''

* Jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać tak jak one. Ale co, gdy wrony w nienawiści wyuczone?
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Przy słowie''

* Każdy kij ma dwa końce.&lt;br /&gt;Ale co, gdy znajdziesz kończący trzecim końcem?
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Przy słowie''

* Mądry głupiemu ustępuje.&lt;br /&gt;Ale co, gdy głupi się z tego nie raduje?
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Przy słowie''

* Posłuchaj! Nie chcę gadać za wiele.&lt;br /&gt;Zaklinam cię na wszystko – nie giń za ideę.&lt;br /&gt;Nie daj się omotać, byś zaczął zabijać.&lt;br /&gt;Żadna idea nie jest warta życia.&lt;br /&gt;Dość naprawdę, dość ogłupiania.&lt;br /&gt;Nie zabiję cię z powodu miejsca zamieszkania.&lt;br /&gt;Mam nadzieję, że wszystko zrozumiałeś.&lt;br /&gt;Powiedziałem ci to, o czym sobie myślałem.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Odrzuć to''

* Szczęk broni w imię boże. Jeszcze jedno słowo:&lt;br /&gt;Zapamiętaj na zawsze – „Pierdol służbę wojskową!”
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Nie zrobimy wam nic złego, tylko dajcie nam jego''

* &quot;Wysoki Sądzie, ja z narkotykami miałem tyle wspólnego co z Mercedesami, czyli nic&lt;br/&gt;I nigdy nie uwierzę aby moje dziecko miało cokolwiek z tym bliżej&lt;br/&gt;Od niedawna chodził ubrany lepiej&lt;br/&gt;Niż jego rówieśnicy ze szkoły średniej&lt;br/&gt;Ale ja go nie pytałem, ja czasu nie miałem&lt;br/&gt;By dać żreć im wszystkim na dwie zmiany tyrałem.&lt;br/&gt;Jego brat jest we wojsku jak Pan Bóg przykazał,&lt;br/&gt;Siostra starsza ma męża na medal&lt;br/&gt;Siostra młodsza w tym roku kończy podstawówkę.&lt;br/&gt;Nie wierzę, że sprzedaje narkotyki innym uczniom!&lt;br/&gt;To dobry chłopak był i mało pił.&quot;
**Autor: Kazik Staszewski
**Źródło: utwór ''Tata dilera''

===''Las Maquinas de la Muerte''===
* Gdy jechałem do dziewczyny, to staliście na drodze.&lt;br /&gt;Ja jestem pamiętliwy i pamiętam to srodze.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Pierdolę Pera''
** Opis: o blokadach rolników

* Gdybyś się zapytał, to i tak bym się nie zgodził.&lt;br /&gt;Moja bajka zupełnie innymi drogami chodzi.&lt;br /&gt;Nie pytany nie mówię, to jest jazda szczera.&lt;br /&gt;Krzyczę wraz z innymi: „Pierdolę Pera!”.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Pierdolę Pera''
** Opis: o [[Andrzej Lepper|Andrzeju Lepperze]].

* Jeden płacze, a drugi się śmieje.&lt;br /&gt;Drugi kradnie to, co pierwszy zasieje.&lt;br /&gt;Jeden płacze, a drugi się śmieje.&lt;br /&gt;Nie każdy w tym samym pokłada nadzieję.&lt;br /&gt;Jeden płacze, a drugi się śmieje.&lt;br /&gt;Drugi kradnie to, co pierwszy zasieje.&lt;br /&gt;Niewola człowieka na tym polega.&lt;br /&gt;Że musi mieć więcej niż mu potrzeba.
** Autor: [[Robert Friedrich]]
** Źródło: utwór ''Prawda''

* Mimo to za granicami nadal reklama sławna:&lt;br /&gt;Przyjedź do nas – Twój samochód jest już tutaj od dawna.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Legenda ludowa''

* Siłą możesz mi zabrać wiele, ale siłą nie możesz mi niczego dać.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''No speaking Inglese''

* Ta kraina to ruina, pies obdarty flaki żre.&lt;br /&gt;Wiecznie zły menelich pragnie bić po twarzy mnie.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Legenda ludowa''

* Niepokonany w dwudziestu ośmiu walkach.&lt;br /&gt;A pokonany w trzech jedynie walkach.&lt;br /&gt;Niepokonany w dwudziestu ośmiu walkach.&lt;br /&gt;A pokonany w trzech ostatnich walkach.&lt;br /&gt;Niepokonany w dwudziestu ośmiu walkach.&lt;br /&gt;A pokonany w trzech jedynie walkach.&lt;br /&gt;Niepokonany w dwudziestu ośmiu walkach.&lt;br /&gt;Uwolniony z miasta Włocławka.&lt;br /&gt;Andrzej Gołota, Gołota, Gołota, Gołota.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Andrzej Gołota''
** Zobacz też: [[Andrzej Gołota]]

* Z bagażem pewnej teorii i praktyki.&lt;br /&gt;Ja wiem gdzie tu można kupić narkotyki.
** Źródło: utwór ''T.R.W.A.''

===''Bar La Curva/Plamy na słońcu''===
* Polska jest ważna, bronić jej trzeba.&lt;br /&gt;Kto broni Polski, idzie do nieba.&lt;br /&gt;Polska jest piękna, za nią stać trzeba.&lt;br /&gt;A ten, co nie chce stać.&lt;br /&gt;Ten diabłu się sprzedał.
** Autor: Kazimierz Staszewski
** Źródło: utwór ''Polska jest ważna''
** Zobacz też: [[Polska]]

==O Kaziku na Żywo==
* Kończymy z syndromem ''Białego Gibsona'', który tak naprawdę trochę nas nobilitował. W końcu Kazik zawsze uderzał w największych, kościół, Wałęsę, teraz w nas. Niezłe towarzystwo. Tak to już jest jak ktoś chce być modnym, i pragnie utrzymać się na powierzchni koniunktury. O takich osobach opowiada właśnie utwór ''Znamię''.
** Autor: Jakub Płucisz
** Źródło: wywiad w miesięczniku „Brum”, 1994
** Opis: o utworze ''Biały Gibson'' grupy Kazik na Żywo, stanowiącym parodię grupy [[Ira]].


[[Kategoria:Polskie zespoły rockowe]]</text>
      <sha1>nvi4ox83njsopo18uu3gys3lm2nft05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michel Houellebecq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12890</id>
    <revision>
      <id>648425</id>
      <parentid>648289</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T17:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Luukasz</username>
        <id>11925</id>
      </contributor>
      <comment>/* Możliwość wyspy */ Nowy cytat</comment>
      <origin>648425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11992" sha1="oi43c2qu630cd77wahwww1ks47utau4" xml:space="preserve">[[Plik:2008.06.09. Michel Houellebecq Fot Mariusz Kubik 01.jpg|mały|{{center|Michel Houellebecq ([[Warszawa]], 2008)}}]]
'''[[w:Michel Houellebecq|Michel Houellebecq]]''' (właśc. '''Michel Thomas'''; ur. 1956) – [[Francja|francuski]] [[pisarz]], eseista, [[poeta]] i autor [[Piosenka|piosenek]].

==''Cząstki elementarne''==
* Byli niczym zwierzęta, które biją się, przebywając w tej samej klatce, klatką tą był upływający czas.

* Czas to banalna tajemnica.

* Kobiety są istotami zdecydowanie lepszymi niż mężczyźni. Są bardziej skłonne do pieszczot, bardziej kochające, bardziej wyrozumiałe i łagodniejsze; mniej je pociąga przemoc, egoizm, chęć potwierdzenia swojego „ja”, okrucieństwo. Poza tym są rozsądniejsze, inteligentniejsze i pracowitsze.
** Źródło: część III, rozdział 5, s. 336.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Michel kiedy był nastolatkiem, wierzył, że cierpienie dodaje człowiekowi godności, teraz musiał przyznać: pomylił się. Godności człowiekowi dodaje telewizja.
** Zobacz też: [[cierpienie]], [[telewizja]]

* Od siódmego do dwunastego roku życia dziecko jest wspaniałą istotą, miłą, rozsądną i otwartą na świat. Żyje w świecie logicznym i radosnym. Jest pełne miłości i zadowala się miłością, jaką mu się daje. Potem wszystko się psuje. Wszystko psuje się nieodwracalnie.
** Zobacz też: [[dziecko]]

* Tak więc można ostatecznie wyobrazić sobie człowieka zakochanego, będącego w depresji, ale człowiek dotknięty depresją, który jest jednocześnie patriotą, to już doprawdy nie do wyobrażenia.

==''H.P. Lovecraft – przeciw światu, przeciw życiu''==
* Howard Phillips Lovecraft jest wzorem dla każdego, kto chciałby się dowiedzieć, jak zmarnować życie i, ewentualnie, stworzyć jakieś dzieło. Przy czym, gdy chodzi o punkt drugi, rezultat nie jest gwarantowany.

* Na przecięciu dróg komunikacyjnych człowiek zbudował gigantyczne i brzydkie metropolie, gdzie każdy, zamknięty w anonimowym mieszkaniu w budynku nieróżniącym się niczym od innych, absolutnie wierzy, że jest centrum świata i miarą wszechrzeczy.

==''Mapa i terytorium''==
* (…) jest taki moment, kiedy można coś zrobić, aby zdobyć szczęście, ten moment trwa kilka dni, czasem kilka tygodni, a nawet miesięcy, ale następuje on raz i tylko raz, nie można do niego wrócić, brak już miejsca na entuzjazm, na pewność siebie i wiarę, pozostaje jedynie łagodna rezygnacja, wzajemna i pełna smutku litość, niepotrzebne, a zarazem słuszne poczucie, że coś mogło się zdarzyć, nie okazaliśmy się po prostu godni daru, jaki został nam ofiarowany.

* Mając do wyboru Chrystusa i prawdę, wybrałbym (zbawcze) kłamstwo.

* Może kiedyś, gdy człowiek upora się z problemem śmierci, sztuka stanie się właśnie taka, może zresztą czasami taka bywała, na przykład u Fra Angelica, blisko raju, z pełnym przekonaniem, że pobyt na ziemi to tylko przejściowe i mgliste przygotowanie do życia wiecznego w pobliżu Pana Jezusa. Jestem teraz z tobą, codziennie, do końca świata.

* Rzeczywiście nastąpił rodzaj podziału: z jednej strony fun, seks, kicz i niewinność, z drugiej trash, śmierć i cynizm. (…) tak czy siak, sukces rynkowy może dzisiaj uzasadnić i usprawiedliwić cokolwiek, zastępując wszelkie teorie.

* To, co działa najlepiej, co najsilniej, popycha ludzi do wysiłku, to najzwyklejsze i najprostsze dążenie do pieniędzy.
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* W łonie gatunku społecznego jednostka jest zaledwie przelotną fikcją…

* W sumie działanie Kościoła wydało mu się znacznie bardziej uprawnione w przypadku pogrzebów niż narodzin czy ślubów. Kościół był tu w swoim żywiole, miał coś do powiedzenia na temat śmierci; w wypadku miłości było to zdecydowanie bardziej wątpliwe.
** Zobacz też: [[Kościół (organizacja)|Kościół]], [[miłość]], [[pogrzeb]], [[śmierć]]

==''Możliwość wyspy''==
* Choć szczerość sama w sobie jest niczym, to stanowi warunek możliwości wszystkiego.

* Gdyby nie było samochodów, doprawdy nie wiadomo o czym rozmawialiby mężczyźni.

* Hiszpanie absolutnie nie lubią audycji kulturalnych ani w ogóle kultury, to dziedzina, która jest im głęboko obca, czasami człowiek ma wrażenie, że kiedy mówi o kulturze, osobiście ich uraża. 

* Jedyna rzecz, która absolutnie nie jest kiczem, to nicość.

* Miłość nieodwzajemniona jest jak krwotok.

* Prawdopodobnie z powodu decydującej roli, jaką przypadek może odgrywać w ich życiu, aktorzy są często, już to zauważyłem, łatwym łupem dla wszelkich sekt, wyznań i podejrzanych dyscyplin duchowych.

* W końcu każdy przygotowuje się na śmierć. Pod warunkiem, że nie jest bardzo głupi albo bardzo bogaty.

* W pewnym wieku życie staje się przede wszystkim kwestią zarządzania. 

* W pierwszej połowie życia, nie zdajemy sobie sprawy ze szczęścia, dopóki go nie stracimy. Potem przychodzi wiek, powiedzmy wiek drugi, kiedy z chwilą gdy zaczynamy odczuwać szczęście, wiemy już, że w końcu je stracimy.

* Zapewne byłem ostatnim człowiekiem ze swojego pokolenia, który kochał siebie wystarczająco niewiele by pokochać kogoś innego i to też nie zdarzało mi się tak często, dokładnie dwa razy w życiu. 

* &quot;Z Chrystusem żyjesz mocniej&quot; tak mniej więcej brzmiał temat powtarzających się kampanii reklamowych organizowanych przez Kościół Katolicki przed jego całkowitym zniknięciem. 

* Życie zaczyna się po pięćdziesiątce, taka jest prawda; ale również prawdą jest to, że kończy się po czterdziestce.

==''Platforma''==
* Cechą charakterystyczną istot nudzących się jest wyszukiwanie różnic i ustalanie hierarchii.

* Gdy mężczyźni nie mają żadnych wad, pomyślała, trudno jest odgadnąć co może sprawić im przyjemność.

* I tak jak wszystkie inne społeczeństwa, społeczeństwo kubańskie okazało się jedynie mozolnie wypracowanym zespołem kłamstw i pozorów, pozwalającym wybrańcom uniknąć żmudnych i ciężkich prac.

* Kiedy kończy się życie miłosne, cała reszta życia staje się nieco konwencjonalna i jakby przymusowa.

* Lubiłem przeglądać katalogi z ofertami wakacyjnymi (…); a zwłaszcza ceniłem sobie system stawiania pewnej liczby gwiazdek, żebyśmy wiedzieli, jak intensywnego szczęścia mamy prawo się spodziewać. Ja nie byłem szczęśliwy, ale do szczęścia żywiłem wiele szacunku i wciąż dążyłem do jego osiągnięcia.

* Ludzie żyją obok siebie jak jakieś woły: ledwie udaje im się czasami wypić wspólnie butelkę alkoholu.

* Można żyć na świecie, nie rozumiejąc go, wystarczy móc dostać od niego trochę żywności, czułości i miłości.

* Niestety, brak chęci do życia nie wystarcza, by mieć ochotę na śmierć.

* Siedząc ze spuszczoną głową i słuchając religijnych pieśni pogrzebowych, czułem się bardzo swobodnie, o wiele lepiej, niż gdybym na przykład był na czyimś ślubie. Najwyraźniej pogrzeby to coś dla mnie.

* Wszystko może nas spotkać w życiu, przede wszystkim zaś nic.

* Życie bez czytania jest niebezpieczne, trzeba zadowolić się samym życiem, a to niesie ze sobą pewne ryzyko.

* Życie w zamkniętym zakładzie upływa błogo, najważniejsze potrzeby człowieka są zaspokojone.

==''Poszerzenie pola walki''==
* Miałem wiele kobiet, ale na krótko. Pozbawiony zarówno urody, jak i wdzięku osobistego, skłonny do częstych nawrotów depresji, w żaden sposób nie odpowiadam temu, czego przede wszystkim poszukują kobiety.

* Może się zdarzyć, drogi mój przyjacielu czytelniku, że jesteś kobietą. Nie martw się, proszę, takie rzeczy się zdarzają. Zresztą nie zmieni to w niczym tego, co mam do powiedzenia. Ja nie dbam o niuanse.

* Wy także interesowaliście się światem. To było dawno; proszę, żebyście to sobie przypomnieli. Ale pole zasad przestało wam wystarczać, nie mogliście żyć dłużej w polu zasad, musieliście wejść w pole walki. Proszę, byście dokładnie odtworzyli tę chwilę. To było dawno, nieprawdaż?

==''Serotonina''==
* Biały bawełniany pas materiału jako tako przykrywał jej piersi, a króciutka przymarszczona spódniczka, też z białej bawełny, wyglądała na gotową, by się unieść przy najlżejszym podmuchu – tyle że żadnego podmuchu nie było. Pan Bóg bywa łaskawy i miłosierny.

* Bóg zawsze mną rozporządzał, a ja nie byłem, nigdy nie byłem niczym innym jak pozbawioną charakteru szmatą.

==Wywiady==
* Bóg jest dobry, gdy się w niego wierzy. Bardzo żałuję, że w niego nie wierzę. Każda religia ma tendencję, by czynić ludzi szczęśliwszymi i lepszymi.
** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013.
** Zobacz też: [[Bóg]], [[religia]]

* Głupotą jest oddzielanie miłości od pieprzenia. Obie te sprawy idą ze sobą w parze, w sposób fundamentalny.
** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013.
** Zobacz też: [[miłość]], [[seks]]

* Jestem bardzo szczęśliwy, że przeżyłem młodość w czasach przed internetem. Bo jest to zarazem wciągające i zgubne: byłbym typem aspołecznego nastolatka spędzającego po 16 godzin dziennie przy komputerze…
** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013.
** Zobacz też: [[internet]]

* Móc zapłacić dziewczynie to ogromny postęp.
** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013.
** Zobacz też: [[prostytucja]]

* To oczywiste, że obecny rozwój islamu na przedmieściach zwiększa bezpieczeństwo. Ludzie porządnieją, gdy stają się pobożniejsi. To prawda, że islam denerwuje Francuzów, ale to dlatego, że widzą w nim odmienny sposób życia, który odrzuca pewną formę permisywizmu, minispódniczki, alkohol itd.
** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013.
** Zobacz też: [[islam]], [[bezpieczeństwo]]

* W Europie możliwa będzie wojna domowa o podłożu religijnym lub etnicznym. Istnieje wiele oznak na to wskazujących. Wówczas każdy znajdzie się po którejś ze stron, czy tego chce, czy nie. Wydaje mi się, że takie niebezpieczeństwo jest większe we Francji i Anglii niż w Niemczech, Włoszech czy w Hiszpanii. Mieszkam na obrzeżach Paryża i lubię spacerować do zjazdu na autostradę. Nie mam daleko. Jeśli wybuchnie wojna domowa, samochodem szybko ucieknę. Wojnę i piłkę nożną lepiej oglądać w telewizji.
** Źródło: wywiad [http://ksiazki.onet.pl/wiadomosci/michel-houellebecq-wkladam-palce-w-rane-kazde-spoleczenstwo-ma-swoje-rany-wywiad/g4n182 ''Michel Houellebecq: Wkładam palce w ranę. Każde społeczeństwo ma swoje rany''], „Der Spiegel”, cyt. za: onet.pl, 12 lipca 2016.
** Zobacz też: [[wojna]]

* W moim życiu są rzeczy ważniejsze niż pieniądze. Opuściłem Irlandię, bo chciałem słyszeć francuską mowę.
** Opis: o swoim powrocie do [[Francja|Francji]].
** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013.

* Zakaz prostytucji byłby po prostu świński, bo to jest coś, co jest dobre dla każdego – dla prostytutek i dla klientów. Doprawdy mamy do czynienia z szalonym przyrostem zakazów, istnym szałem zakazywania…
** Źródło: rozmowa Étienne Gernelle, ''Powrót antychrysta'', „Le Point”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2013.


{{SORTUJ:Houellebecq, Michel}}
[[Kategoria:Francuscy prozaicy]]
[[Kategoria:Francuscy eseiści]]
[[Kategoria:Francuscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Francuscy poeci]]
[[Kategoria:Francuscy satyrycy]]
[[Kategoria:Francuscy tekściarze]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Goncourtów]]</text>
      <sha1>oi43c2qu630cd77wahwww1ks47utau4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zygmunt Pawlaczyk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16766</id>
    <revision>
      <id>648434</id>
      <parentid>562726</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T23:19:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zero</username>
        <id>20</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>format</comment>
      <origin>648434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="798" sha1="5684o2ug35or3u17q3q38wr3ww723rd" xml:space="preserve">[[Plik:Nagrobek symboliczny zygmunt pawlaczyk.JPG|mały|{{center|Symboliczny nagrobek Zygmunta Pawlaczyka}}]]
'''[[w:Zygmunt Pawlaczyk|Zygmunt Pawlaczyk]]''' (1928–1987) – polski pilot wojskowy i cywilny, dowódca załogi [[samolot]]u Ił-62M SP-LBG ''Tadeusz Kościuszko'', który uległ katastrofie 9 maja 1987 roku.
* Dobranoc! Do widzenia! Cześć! Giniemy!
** Autor: na chwilę przed katastrofą w Lesie Kabackim.
** Źródło: Marek Sarjusz-Wolski, ''Cisza po życiu'', Warszawa 1989.

* Mówić to znaczy zasiewać – nie należy nigdy mówić nic takiego, czego nie chciałbyś zerwać.
** Źródło: ''Wspomnienie o kapitanie Zygmuncie Pawlaczyku'', „Gazeta Stołeczna”, 24 września 1998.


{{SORTUJ:Pawlaczyk, Zygmunt}}
[[Kategoria:Polscy lotnicy]]
[[Kategoria:Polscy wojskowi]]</text>
      <sha1>5684o2ug35or3u17q3q38wr3ww723rd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pierwsze zdania dzieł literackich</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21684</id>
    <revision>
      <id>648439</id>
      <parentid>648374</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T01:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28179" sha1="71wk1rqyp9oh65du3upfcryf9p5ay6t" xml:space="preserve">''Na tej stronie gromadzone są pierwsze zdania różnych dzieł literackich.''
* 1 sierpnia we wtorek 1944 roku było niesłonecznie, mokro, nie było za bardzo ciepło. W południe chyba wyszedłem na Chłodną (moja ulica wtedy, numer 40) i pamiętam, że było dużo tramwajów, samochodów, ludzi i że zaraz po wyjściu na rogu Żelaznej uświadomiłem sobie datę — 1 sierpnia — i pomyślałem sobie chyba słowami: &lt;br /&gt;„1 sierpnia — święto słoneczników&quot;.
** Autor: [[Miron Białoszewski]], ''[[Pamiętnik z powstania warszawskiego]]''

* Achilla śpiewaj, Muzo, gniew obfity w szkody,&lt;br /&gt;Który ściągnął klęsk tyle na greckie narody;&lt;br /&gt;Mnóstwo dusz mężnych, wcześnie wtrącił do Erebu,&lt;br /&gt;A na pastwę dał sępom i psom, bez pogrzebu,&lt;br /&gt;Walające się trupy rycerskie wśród pola.
** Autor: [[Homer]], ''[[Iliada]]'' (przekład [[Franciszek Ksawery Dmochowski|Franciszka Ksawerego Dmochowskiego]])

* Ani jeden żywy promień nie zdołał przebić powodzi chmur, gnanych przez wichry.
** Autor: [[Stefan Żeromski]], ''„Rozdzióbią nas kruki, wrony...”''

* – A to nam zabili Ferdynanda – rzekła posługaczka do pana Szwejka, który opuściwszy przed laty służbę w wojsku, gdy ostatecznie przez lekarską komisję wojskową uznany został za idiotę, utrzymywał się z handlu psami, pokracznymi, nierasowymi kundlami, których rodowody fałszował.
** Autor: [[Jaroslav Hašek]], ''[[Przygody dobrego wojaka Szwejka|Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej]]'' (przekład [[Paweł Hulka-Laskowski|Pawła Hulki-Laskowskiego]])

* Był jasny, zimny dzień kwietniowy i zegary biły trzynastą.
** Autor: [[George Orwell]], ''[[Rok 1984]]'' (przekład [[Tomasz Mirkowicz|Tomasza Mirkowicza]])

* Był na Żmudzi ród możny Billewiczów, od Mendoga się wywodzący, wielce skoligacony i w całym Rosieńskiem nad wszystkie inne szanowany.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Potop (powieść)|Potop]]''

* Był raz pewien chłopiec, który nazywał się Eustachy Klarencjusz Scrubb i trzeba powiedzieć, że raczej na to zasługiwał.
** Autor: [[Clive Staples Lewis]], ''[[Podróż „Wędrowca do Świtu”]]'' (przekład [[Andrzej Polkowski|Andrzeja Polkowskiego]])

* Był starym człowiekiem, który łowił ryby w Golfstromie pływając samotnie łodzią i oto już od osiemdziesięciu czterech dni nie schwytał ani jednej.
** Autor: [[Ernest Hemingway]], ''[[Stary człowiek i morze]]''

* Była to miłość od pierwszego wejrzenia.
** Autor: [[Joseph Heller]], ''[[Paragraf 22]]''

* Było jesienne popołudnie. Atanazy Bazakbal, bardzo niezamożny, dwudziestokilkoletni, świetnie zbudowany i niezwykle przystojny brunet, ubierał się pośpiesznie, a jednak starannie. Jego jasnozielone oczy, nos prosty i dość dumne, łukowate usta koloru surowej wątroby stanowiły względnie sympatyczną grupę widzialnych organów jego ciała.
** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''[[Pożegnanie jesieni]]''

* Było to w środku lata.
** Autor: [[Thomas Mann]], ''[[Czarodziejska góra]]''

* Chodziłem wczoraj na dół, do Pireusu, z Glaukonem, synem Aristona, żeby się pomodlić do bogini, a równocześnie chciałem zobaczyć uroczystość – jak ją będą urządzali, bo ją teraz po raz pierwszy obchodzą.
** Autor: [[Platon]], ''Państwo'' (przekład [[Władysław Witwicki|Władysława Witwickiego]])

* Ciekawe wypadki, które są tematem tej kroniki, zaszły w 194. r. w Oranie.
** Autor: [[Albert Camus]], ''[[Dżuma (powieść)|Dżuma]]''

* Cóż tam, panie, w polityce?&lt;br /&gt;Chińcyki trzymają się mocno!?
** Autor: [[Stanisław Wyspiański]], ''[[Wesele (dramat)|Wesele]]''

* Cóżto, nadobna Elizo, zapadłaś, widzę, w smutek, po chwili serdecznego zapału który sprawił iż tak wspaniałomyślnie oddałaś mi wiarę i słowo? Wzdychasz, gdy ja jestem tak pełen radości! Powiedz, miałażbyś żałować, żeś mnie uczyniła szczęśliwym? chciałabyś cofnąć zadatek uczuć, do którego miłość moja zdołała cię nakłonić?
** Źródło: [[Molier]], ''[[Skąpiec]]'', [[s:Skąpiec (Molier)/Akt I|akt I, scena pierwsza]]

* Człowiek w czerni uciekał przez pustynię, a rewolwerowiec podążał za nim.
** Autor: [[Stephen King]], ''Mroczna Wieża t. 1. Roland'' (przekład [[Andrzej Szulc|Andrzeja Szulca]] i [[Danuta Górska|Danuty Górskiej]])

* Czy mogę zaproponować panu swoje usługi, jeśli nie wyda się to panu natręctwem?
** Autor: [[Albert Camus]], ''Upadek''

* Dawnymi czasy Niechcicowie żyli mniej więcej tak, jak żyją wszyscy po dworach na wsi.
** Autor: [[Maria Dąbrowska]], ''[[Noce i dnie]]''

* Deana poznałem w niedługim czasie po rozstaniu z żoną. Wyszedłem właśnie z ciężkiej choroby, o której nie chce mi się nawet wspominać, poza tym, że w pewnym stopniu złożyły się na nią potwornie męczące rozejście się z żoną i moje poczucie, że wszystko skończone.
** Autor: [[Jack Kerouac]], ''W drodze''

* – Dostał się pod koła, pokatulkało go i kaput.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Siekierezada albo Zima leśnych ludzi]]''

* Dzień był letni i świąteczny.
** Autor: [[Eliza Orzeszkowa]], [[Nad Niemnem|''Nad Niemnem'']]

* Dzisiaj umarła mama. Albo wczoraj, nie wiem.
** Autor: [[Albert Camus]], ''Obcy''

* Galia jako całość dzieli się na trzy części.
** ''Gallia est omnis divisa in partes tres.'' (łac.)
** Autor: [[Juliusz Cezar]], ''O wojnie galijskiej'', I, 1

* Gdy Gregor Samsa obudził się pewnego rana z niespokojnych snów, stwierdził, że zmienił się w łóżku w potwornego robaka. 
** Autor: [[Franz Kafka]], ''Przemiana''

* Gdy Zaratustra trzydziestu lat dożył, opuścił kraj swój i jezioro ojczyste i poszedł w góry.
** Autor: [[Friedrich Nietzsche]], ''[[Tako rzecze Zaratustra]]'' (przekład [[Wacław Berent|Wacława Berenta]])

* Gustaw Aschenbach lub von Aschenbach, jak od pięćdziesiątej rocznicy urodzin urzędowo brzmiało jego nazwisko, wybrał się sam w pewne letnie popołudnie roku 19..., który pokazywał naszemu kontynentowi przez całe miesiące tak niebezpiecznie groźne oblicze, na dłuższą przechadzkę ze swego mieszkania przy ulicy Księcia Regenta w Monachium.
** Autor: [[Thomas Mann]], ''Śmierć w Wenecji''

* Gwiazdy wokoło twojej głowy – pod twoimi nogi fale morza – na falach morza tęcza przed tobą pędzi i rozdziela mgły – co ujrzysz, jest twoim – brzegi, miasta i ludzie tobie się przynależą – niebo jest twoim – chwale twojej niby nic nie zrówna.
** Autor: [[Zygmunt Krasiński]], ''[[Nie-Boska komedia]]''

* Hen, daleko, w nieobjętych przez mapy peryferiach niemodnego końca Zachodniej Spirali Galaktyki świeci małe, niecieszące się uznaniem, żółte słońce.
** Autor: [[Douglas Adams]], ''[[Autostopem przez galaktykę (powieść)|Autostopem przez galaktykę]]'' (przekład [[Paweł Wieczorek|Pawła Wieczorka]])

* Herodot z Halikarnasu przedstawia tu wyniki swych badań, żeby ani dzieje ludzkości z biegiem czasu nie zatarły się w pamięci, ani wielkie i podziwu godne dzieła, jakich bądź Hellenowie, bądź barbarzyńcy dokonali, nie przebrzmiały bez echa, między innymi szczególnie wyjaśniając, dlaczego oni ze sobą wojowali.
** Autor: [[Herodot]], ''Dzieje'', tłum. Seweryn Hammer, wyd. Czytelnik, Warszawa 2002.

* Igrają wkoło mnie cienie listków winogradu – nad sobą mam południowe włoskie niebo, mocno niebieskie – i z pewnym zdziwieniem myślę, zabierając się teraz do pisania, że tylko prosty przypadek uczynił mnie współuczestnikiem fantastycznej wyprawy Cavora.
** Autor: [[Herbert George Wells]], ''Pierwsi ludzie na księżycu'' (przekład [[Witold Chwalewik|Witolda Chwalewika]])

* Imię moje: Izmael.
** Autor: [[Herman Melville]], ''[[Moby Dick]]'' (przekład [[Bronisław Zieliński|Bronisława Zielińskiego]])

* Jacht krążowniczy „Nellie” obrócił się na kotwicy bez najlżejszego trzepotu żagli i stanął bez ruchu.
** Autor: [[Joseph Conrad]], ''[[Jądro ciemności]]'' (przekład [[Aniela Zagórska|Anieli Zagórskiej]])

* Jasnowłosy chłopiec zsunął się ze skały i zaczął iść ostrożnie w kierunku laguny.
** Autor: [[William Golding]], ''[[Władca much]]'' (przekład [[Wacław Niepokólczycki|Wacława Niepokólczyckiego]])

* Jest tylko jeden problem filozoficzny prawdziwie poważny: samobójstwo. Orzec, czy życie jest, czy nie jest warte trudu, by je przeżyć, to odpowiedzieć na fundamentalne pytanie filozofii. Reszta – czy świat ma trzy wymiary, czy umysł ma dziewięć czy dwanaście kategorii – przychodzi później. 
** Autor: [[Albert Camus]], ''Mit Syzyfa''

* Jestem Amerykaninem, z Chicago rodem – Chicago, tego ponurego miasta – i podchodzę do spraw tak, jak sam nauczyłem się podchodzić, swobodnie, z rozmachem, więc będę prowadził te zapiski na swój własny sposób: co pierwsze zakołacze, pierwsze zostanie wpuszczone. Czasem będzie to niewinne kołatanie, czasem nie tak znów niewinne.
** Autor: [[Saul Bellow]], ''[[Przypadki Augie'ego Marcha]]'' (przekład [[Wacław Niepokólczycki|Wacława Niepokólczyckiego]])

* „Jestem ładna” — pomyślała Marta Majewska, ujrzawszy się w lustrze. 
** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''Zły''

* Jeżeli rzeczywiście gotowi jesteście posłuchać tej historii, to pewnie najpierw chcielibyście się dowiedzieć, gdzie się urodziłem, jak spędziłem zasmarkane dzieciństwo, czym się zajmowali moi rodzice, co porabiali, zanim przyszedłem na świat, no i wszystkie tym podobne bzdury w guście &quot;Dawida Copperfielda&quot;, ale ja wcale nie mam ochoty wdawać się w takie gadki, od razu wolę was szczerze uprzedzić.
** Autor: [[Jerome David Salinger]], ''[[Buszujący w zbożu]]'' (przekład [[w:Maria Skibniewska|Marii Skibniewskiej]])

* Już się ma pod koniec starożytnemu światu – wszystko, co w nim żyło, psuje się, rozprzęga i szaleje – bogi i ludzie szaleją… Fatum jedno spokojne, niewzruszone, ''rozum'' nieubłagany świata, patrzy z wysoka na wiry ziemi i nieba.
** Autor: [[Zygmunt Krasiński]], ''[[Irydion]]''

* Kiedy pan Bilbo Baggins z Bag End oznajmił, że wkrótce zamierza dla uczczenia sto jedenastej rocznicy swoich urodzin wydać szczególnie wspaniałe przyjęcie – w całym Hobbitonie poszły w ruch języki i zapanowało wielkie podniecenie.
** Autor: [[John Ronald Reuel Tolkien]], ''[[Władca Pierścieni]]'' (przekład [[Maria Skibniewska|Marii Skibniewskiej]])

* Kiedy zachodziło właśnie gorące wiosenne słońce, na Patriarszych Prudach zjawiło się dwu obywateli.
** Autor: [[Michaił Bułhakow]], ''[[Mistrz i Małgorzata]]'' (przekład [[Irena Lewandowska|Ireny Lewandowskiej]] i [[Witold Dąbrowski|Witolda Dąbrowskiego]])

* – Kim jest John Galt?
** Autor: [[Ayn Rand]], ''[[Atlas zbuntowany]]'' (przekład Iwony Michałowskiej-Gabrych)

* Krótka i piękna kariera Zenona Ziembiewicza, zakończona tak groteskowo i tragicznie, dała się teraz od strony tego niedorzecznego finału rozważać całkiem na nowo.
** Autor: [[Zofia Nałkowska]], ''[[Granica (powieść)|Granica]]''

* Ktoś musiał zrobić doniesienie na Józefa K., bo mimo że nic złego nie popełnił, został pewnego ranka po prostu aresztowany.
** Autor: [[Franz Kafka]], ''[[Proces (powieść)|Proces]]'' (przekład Józefiny Szelińskiej)

* Lekceważąc sobie rozporządzenia zwierzchności miejskiej, siedział okrakiem na armacie Zam-Zammah, co stała na ceglanym cokole na wprost starego Ajaib-Gher – Domu Cudów, jak lahorskie muzeum nazywają krajowcy.
** Autor: [[Rudyard Kipling]], ''[[Kim]]'' (przekład [[Józef Birkenmajer|Józefa Birkenmajera]])

* Litwo! Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.&lt;br /&gt;Ile cię trzeba cenić, ten tylko się dowie,&lt;br /&gt;Kto cię stracił. Dziś piękność twą w całej ozdobie&lt;br /&gt;Widzę i opisuję, bo tęsknię po tobie.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Pan Tadeusz (poemat)|Pan Tadeusz]]''

* Łódź się budziła.
** Autor: [[Władysław Reymont]], ''[[Ziemia obiecana]]''

* Mam za sobą życie przepełnione wstydem.
** Autor: [[Osamu Dazai]], ''Zatracenie''

* Moje życie, jeżeli mnie pamięć nie zawodzi, było nie­ gdyś ucztą, na której otwierały się wszystkie serca, płynęły wszystkie wina.
** Autor: [[Arthur Rimbaud]], ''Sezon w piekle''

* Muzo! Męża wyśpiewaj, co święty gród Troi&lt;br /&gt;Zburzywszy, długo błądził i w tułaczce swojej&lt;br /&gt;Siła różnych miast widział, poznał tylu ludów&lt;br /&gt;Zwyczaje, a co przygód doświadczył i trudów!
** Autor: [[Homer]], ''[[Odyseja]]'' (przekład [[Lucjan Siemieński|Lucjana Siemieńskiego]])

* Na jednej z planet kręcących się dokoła gwiazdy imieniem Syriusz, żył pewien młody człowiek, bardzo rozgarnięty, którego miałem zaszczyt poznać w czasie ostatniej podróży, jaką podjął na nasze mrowisko.
** Autor: [[Voltaire]], ''[[Mikromegas]]'' (przekład [[Tadeusz Boy-Żeleński|Tadeusza Boya-Żeleńskiego]])

* Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię.
** Źródło: ''[[Biblia]]'', ''[[Księga Rodzaju]]'' 1, 1–5 ([[Biblia Jakuba Wujka|przekład Jakuba Wujka]])

* Nadszedł ów człowiek od północnej strony, od wąskiej uliczki, co ją rymarze zajmowali.
** Autor: [[Józef Hen]], ''[[Crimen]]''

* Najukochańszy Ojcze, Niedawno spytałeś mnie, czemu twierdzę, że odczuwam przed Tobą lęk. Jak zwykle nie wiedziałem, co Ci odpowiedzieć, częściowo właśnie z lęku, który odczuwam wobec Ciebie, a częściowo dlatego, że na uzasadnienie owego lęku musiałbym przytoczyć zbyt wiele szczegółów, zanim bym go w połowie uargumentował. I jeżeli nawet próbuję obecnie odpowiedzieć Ci pisemnie, to i tak nie uczynię tego w pełni, ponieważ podczas pisania też paraliżuje mnie strach przed Tobą i jego konsekwencje, a moja pamięć nie ogarnia ogromu sprawy, która dalece przekracza zdolności mojego rozumu.
** Autor: [[Franz Kafka]], ''List do ojca''

* Należy zacząć od opisu Kraju Jezior, w którym mieszkał Tomasz.
** Autor: [[Czesław Miłosz]], ''[[Dolina Issy]]''

* – Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus!
** Autor: [[Władysław Reymont]], [[Chłopi (powieść)|''Chłopi'']]

* Nie będziemy gadać niepotrzebnych rzeczy. Hej! Hej! Kuj podeszwy! Kuj podeszwy! Skręcaj twardą skórę, łam sobie palce! A, do diabła — nie będziemy gadać niepotrzebnych rzeczy! Książęce buciki! Tylko ja, wieczny tułacz, tym się tułający, że do miejsca zawsze przykuty. Hej! Kuj podeszwy dla tych ścierw! Nie będziemy gadać niepotrzebnych rzeczy — nie!
** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''[[Szewcy]]''

* Nie miałem żadnych rzeczy, nawet płaszcza. Mówili, że to niepotrzebne. Pozwolili mi zatrzymać mój czarny sweter: ujdzie. A koszulę wywalczyłem.
** Autor: [[Stanisław Lem]], ''Powrót z gwiazd''

* Nie umieli sobie zgoła określić czasu, który upływał.
** Autor: [[Jerzy Żuławski]], ''[[Stara Ziemia]]''

* Niezwyciężony, krążownik drugiej klasy, największa jednostka, jaką dysponowała baza w konstelacji Liry, szedł fotonowym ciągiem przez skrajny kwadrant gwiazdozbioru.
** Autor: [[Stanisław Lem]], ''[[Niezwyciężony (powieść)|Niezwyciężony]]''

* Nikt pod koniec dziewiętnastego wieku nie uwierzyłby chyba, iż życie ludzi bacznie i wszechstronnie obserwują istoty mądrzejsze od człowieka, a przecież jak i on śmiertelne; że krzątających się wokół swych spraw codziennych ludzi badają i analizują one równie być może skrupulatnie, jak skrupulatnie bada człowiek pod mikroskopem rojące się i mnożące w kropli wody drobnoustroje.
** Autor: [[Herbert George Wells]], ''Wojna światów'' (przekład [[Henryk Józefowicz|Henryka Józefowicza]])

* Noc była głęboka, na niebie nie błyszczała ani jedna gwiazda, nie można było rozróżnić przedmiotów na odległość kilku kroków.
** Autor: [[Émile Zola]], ''[[Germinal]]'' (przekład [[Franciszek Mirandola|Franciszka Mirandoli]])

* Nosiłeś tego dnia sweter z czerwonej puszystej wełny.
** Autor: [[Hanna Krall]], ''[[Zdążyć przed Panem Bogiem]]''

* O dziewiętnastej czasu pokładowego zszedłem, mijając stojących wokół studni, po metalowych szczeblach do wnętrza zasobnika. Było w nim akurat tyle miejsca, aby unieść łokcie.
** Autor: [[Stanisław Lem]], ''[[Solaris]]''

* Ogary poszły w las.
** Autor: [[Stefan Żeromski]], ''[[Popioły]]''

* Ósmy Światowy Kongres Futurologiczny odbył się w Costaricanie. Prawdę mówiąc, nie pojechałbym, do Nounas, gdyby nie profesor Tarantoga, który dał mi do zrozumienia, że tego się po mnie oczekuje. 
** Autor: [[Stanisław Lem]], ''[[Kongres futurologiczny]]''

* Petroniusz obudził się zaledwie koło południa i jak zwykle, zmęczony bardzo.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Quo vadis]]''

* Pierwsze, co pamiętam, to że siedzę pod czymś, pod spodem.
** Autor: [[Charles Bukowski]], ''Z szynką raz!''

* Pięćdziesiąt lat blisko upłynęło już od owej podwójnej wyprawy, najszaleńszej zaiste, jaką kiedykolwiek człowiek przedsięwziął i wykonał – i cała rzecz poszła niemal w zapomnienie, gdy pewnego dnia w jednym z dzienników w K… pojawił się podpisany przez asystenta małego miejscowego obserwatorium artykuł przypominający wszystko na nowo.
** Autor: [[Jerzy Żuławski]], ''[[Na srebrnym globie]]''

* Pociąg stał w Nieczawach krótko.
** Autor: [[Stanisław Lem]], ''Szpital przemienienia''

* Podróżnik w Czasie (tak bowiem wypada go nazwać) wyjaśniał nam oto pewien niezwykły problem.
** Autor: [[Herbert George Wells]], ''Wehikuł czasu'' (przekład [[Feliks Wermiński|Feliksa Wermińskiego]])

* Poniedziałek – ja, wtorek – ja, środa – ja, czwartek – ja.
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik]]''

* Posłuchajcie opowiadania o Alku, Rudym, Zośce i kilku innych cudownych ludziach, o niezapomnianych czasach 1939–1943 roku, o czasach bohaterstwa i grozy.
** Autor: [[Aleksander Kamiński]], ''[[Kamienie na szaniec]]''

* Po wojnie węgierskiej, po której odbył się ślub pana Andrzeja Kmicica z panną Aleksandrą Billewiczówną, miał także wstąpić w związki małżeńskie z panną Anną Borzobohatą Krasieńską równie sławny i zasłużony w Rzeczypospolitej kawaler – pan Jerzy Michał Wołodyjowski, pułkownik chorągwi laudańskiej.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Pan Wołodyjowski]]''

* Później mówiono, że człowiek ten nadszedł od północy, od Bramy Powroźniczej.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Ostatnie życzenie]]''

* Przez cały mroczny, głuchy i smętny dzień jesienny, pod ciężką posową obłoków, co wlokły się nisko po niebie, nie opuszczałem siodła przebiegając samotnie na koniu dziwnie zamarłą połać kraju i dopiero z nastaniem wieczornych zmierzchów ujrzałem przed sobą posępny Dom Usherów.
** Autor: [[Edgar Allan Poe]], „Zagłada domu Usherów” (przekład [[Stanisław Wyrzykowski|Stanisława Wyrzykowskiego]])

* Przez długie lata byłem przekonany, że widziałem scenę własnych narodzin.
** Autor: [[Yukio Mishima]], ''Wyznanie maski''

* Rok 1647 był to dziwny rok, w którym rozmaite znaki na niebie i ziemi zwiastowały jakoweś klęski i nadzwyczajne zdarzenia.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Ogniem i mieczem]]''

* Siddhartha dorastał w cieniu rodzicielskiego domu, w słońcu nad brzegiem rzeki, gdzie kołysały się łodzie, w cieniu lasu, w cieniu drzewa figowego.
** Autor: [[Hermann Hesse]], ''Siddhartha'' (przekład [[Małgorzata Łukasiewicz|Małgorzaty Łukasiewicz]])

* Stateczny, pulchny Buck Mulligan wynurzył się z wylotu schodów, niosąc mydlaną pianę w miseczce, na której leżały skrzyżowane lusterko i brzytwa.
** Autor: [[James Joyce]], ''[[Ulisses (powieść)|Ulisses]]'' (przekład [[Maciej Słomczyński|Macieja Słomczyńskiego]])

* Szukam nie lada rzeczy — bohatera.
** Autor: [[George Byron]], ''Don Juan''

* Śpiewam za pięknem jasne tęsknoty, za pięknem, co mnie porywa.
** Autor: [[Andrej Sládkovič]], ''[[Maryna]]'' (przekład Józefa Waczkowa)

* Światło miesiąca spłynęło w nogi mojego łóżka i rozpostarło się jak wielki, jasny, płaski kamień.
** Autor: [[Gustav Meyrink]], ''Golem'' (przekład [[Antoni Lange|Antoniego Lange]])

* Ta książka nie jest do przeczytania. Ta książka jest do odkrycia. Co jest w tej książce do odkrycia? To między innymi, ale przede wszystkim, że każda książka jest zawsze tylko książką; że wszystkie słowa są zawsze tylko słowami. Nigdy nie są tym, co – z mniejszym lub większym popisem – usiłują opisać.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Fabula rasa]]''

* Tak się zaczyna to, co nie wiem, to, czego dalsze losy mi nieznane, bo jak mogę wiedzieć? Skąd mogę wiedzieć? Jakim cudem mam wiedzieć, jak to wszystko dalej i jeszcze dalej się potoczy.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Cała jaskrawość]]''

* Termin odstawienia Marcina do szkoły przypadł na dzień czwarty stycznia.
** Autor: [[Stefan Żeromski]], ''[[Syzyfowe prace]]''
{{wulgaryzmy}}
* To co teraz, ha? Byłem ja, to znaczy Alex, i trzech moich kumpli, to znaczy Pete, Georgie i Jołop, a Jołop to znaczy po nastojaszczy Jołop, i siedzieliśmy w Barze Krowa zastanawiając się, co zrobić z tak pięknie rozpoczętym, a wieczór był chujnia mrok ziąb zima sukin kot choć suchy.
** Autor: [[Anthony Burgess]], ''[[Mechaniczna pomarańcza (powieść)|Mechaniczna pomarańcza]]''

* Trudno doprawdy przypisać czystemu zbiegowi okoliczności fakt, iż w żadnym z ziemskich języków nie powstało dotąd powiedzenie: „Ładny jak lotnisko”.
** Autor: [[Douglas Adams]], ''Długi mroczny podwieczorek dusz'' (przekład [[Kinga Dobrowolska|Kingi Dobrowolskiej]])

* Tym razem nie będzie żadnych świadków.
** Autor: [[Douglas Adams]], ''Holistyczna agencja dektywistyczna Dirka Gently'ego'' (przekład [[Kinga Dobrowolska|Kingi Dobrowolskiej]])

* Umilkły wiatry, ciche lśnią się fale&lt;br &gt;Przy grobowcowej Temistokla skale.
** Autor: [[George Byron]], ''[[Giaur]]''

* Upalne to było lato, dziwne lato, w którym stracono Rosenbergów, a ja siedziałam w Nowym Jorku i nie bardzo wiedziałam, po co i dlaczego.
** Autorka: [[Sylvia Plath]], ''[[Szklany klosz]]'' 

* Urodziłem się w czasach, kiedy większość młodych ludzi straciła wiarę w Boga w ten sam sposób, w jaki ich rodzice ją mieli – nie wiedząc dlaczego.
** Autor: [[Fernando Pessoa]], ''[[Księga niepokoju]]''

* W czasie owym, kiedy wszyscy ludzie skakali z jednej posady na drugą, towarzysz Korotkow mocno siedział w Gławcentrbazspimacie (Główna Centralna Baza Materiałów Zapałkowych) na etatowym stanowisku referenta i przesłużył w nim całe 11 miesięcy.
** Autor: [[Michaił Bułhakow]], ''Diaboliada'' (przekład [[Edmund Jezierski|Edmunda Jezierskiego]])

* W lipcu ojciec mój wyjeżdżał do wód i zostawiał mnie z matką i starszym bratem na pastwę białych od żaru i oszałamiających dni letnich.
** Autor: [[Bruno Schulz]], ''[[Sklepy cynamonowe]]'' (opowiadanie ''Sierpień'')

* W nienajlepszym humorze powrócił do domu doktor Paweł Obarecki z winta, za którego pośrednictwem składał uroczyście życzenia księdzu plebanowi wraz z aptekarzem, poczciarzem i sędzią w ciągu ośmiu godzin z rzędu.
** Autor: [[Stefan Żeromski]], ''Siłaczka''

* W pewnej miejscowości Manczy, której nazwy nie mam ochoty sobie przypominać, żył niedawno temu pewien szlachcic, z tych, co mają kopię w tulei, starodawną tarczę, chudą szkapę i gończego charta.
** Autor: [[Miguel de Cervantes]], ''[[Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manchy]]'' (przekład [[Anna Ludwika Czerny|Anny Ludwiki Czerny]] i [[Zygmunt Czerny|Zygmunta Czernego]])

* W pewnej norze ziemnej mieszkał sobie pewien hobbit.
** Autor: [[John Ronald Reuel Tolkien]], ''[[Hobbit, czyli tam i z powrotem]]'' (przekład [[Maria Skibniewska|Marii Skibniewskiej]])

* W początkach roku 1878, kiedy świat polityczny zajmował się pokojem san-stefańskim, wyborem nowego papieża albo szansami europejskiej wojny, warszawscy kupcy tudzież inteligencja pewnej okolicy Krakowskiego Przedmieścia niemniej gorąco interesowała się przyszłością galanteryjnego sklepu pod firmą J. Mincel i S. Wokulski.
** Autor: [[Bolesław Prus]], ''[[Lalka (Bolesław Prus)|Lalka]]''

* W początku lipca, w dzień nadzwyczaj skwarny, pod wieczór pewien młodzieniec wyszedł ze swej komórki, którą odnajmował od lokatorów w zaułku S., na ulicę, i zwolna, jakby niezdecydowany, skierował się w stronę mostu K.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]], ''[[Zbrodnia i kara]]''

* W trzydziestym trzecim roku szczęśliwego panowania Ramzesa XII Egipt święcił dwie uroczystości, które prawowiernych jego mieszkańców napełniły dumą i słodyczą.
** Autor: [[Bolesław Prus]], ''[[Faraon]]''

* W Tyńcu, w gospodzie „Pod Lutym Turem”, należącej do opactwa, siedziało kilku ludzi, słuchając opowiadania wojaka bywalca, który z dalekich stron przybywszy, prawił im o przygodach, jakich na wojnie i w czasie podróży doznał.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[Krzyżacy (powieść)|Krzyżacy]]''

* W Westfalii, w zamku barona de Thunder-ten-tronckh, żył młody chłopiec, którego natura obdarzyła charakterem najłagodniejszym w świecie.
** Autor: [[Voltaire]], ''[[Kandyd]]'' (przekład [[Tadeusz Boy-Żeleński|Tadeusza Boya-Żeleńskiego]])

* We wtorek zbudziłem się o tej porze bezdusznej i nikłej, kiedy właściwie noc się już skończyła, a świt nie zdążył jeszcze zacząć się na dobre. Zbudzony nagle, chciałem pędzić taksówką na dworzec, zdawało mi się bowiem, że wyjeżdżam - dopiero w następnej minucie z biedą rozeznałem, że pociąg dla mnie na dworcu nie stoi, nie wybiła żadna godzina.
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Ferdydurke]]''

* Widzowie nieruchomieją, gdy pociąg przejeżdża obok.
** Autor: [[Franz Kafka]], ''Dzienniki (1910-1923)''

* Wiele lat później, stojąc naprzeciw plutonu egzekucyjnego, pułkownik Aureliano Buendía miał przypomnieć sobie to dalekie popołudnie, kiedy ojciec zabrał go z sobą do obozu Cyganów, żeby mu pokazać lód.
** Autor: [[Gabriel García Márquez]], ''[[Sto lat samotności]]'' (przekład [[Grażyna Grudzińska|Grażyny Grudzińskiej]] i [[Kalina Wojciechowska|Kaliny Wojciechowskiej]])

* – Wiesz, Nel – mówił Staś Tarkowski do swojej przyjaciółki, małej Angielki – wczoraj przyszli zabtie (policjanci) i aresztowali żonę dozorcy Smaina i jej troje dzieci – tę Fatmę, która już kilka razy przychodziła do biura do twojego ojca i do mego.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[W pustyni i w puszczy]]''

* Więc kiedy byłem taki, jak na tej fotografii, sam chciałem zrobić to wszystko, co tu napisane.
** Autor: [[Janusz Korczak]], ''[[Król Maciuś Pierwszy]]''

* Właściciel restauracji dał znak taperowi i tango urwało się w połowie taktu.
** Autor: [[Tadeusz Dołęga-Mostowicz]], ''[[Kariera Nikodema Dyzmy]]''

* Wszystko to zdarzyło się mniej więcej naprawdę.
** Autor: [[Kurt Vonnegut]], ''[[Rzeźnia numer pięć]]'' (przekład [[Lech Jęczmyk|Lecha Jęczmyka]])

* Za panowania króla Stanisława&lt;br /&gt;Mieszkał ubogi szlachcic na Podolu,&lt;br /&gt;Wysoko potem go wyniosła sława;&lt;br /&gt;Szczęścia miał mało w życiu, więcej bolu;&lt;br /&gt;Albowiem była to epoka krwawa,&lt;br /&gt;I kraj był cały na rumaku, w polu;&lt;br /&gt;Łany, ogrody leżały odłogiem,&lt;br /&gt;Zaraza stała u domu za progiem.
** Autor: [[Juliusz Słowacki]], ''[[Beniowski]]''

* Ze starego kufra dzieci wyciągnęły i ojcu przyniosły kołnierz z sukna niebieskiego, oszyty srebrzystą tasiemką.
** Autor: [[Wiktor Gomulicki]], ''[[Wspomnienia niebieskiego mundurka]]''

* Żył raz pewien wielki konstruktor-wynalazca, który, nie ustając, wymyślał urządzenia niezwykłe i najdziwniejsze stwarzał aparaty. Zbudował był sobie maszynkę-okruszynkę, która pięknie śpiewała i nazwał ją ptaszydło.
** Autor: [[Stanisław Lem]], ''Bajki robotów''

;Zobacz też:
* [[ostatnie zdania dzieł literackich]]


[[Kategoria:Dzieła literackie]]</text>
      <sha1>71wk1rqyp9oh65du3upfcryf9p5ay6t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reprezentacja Włoch w piłce nożnej</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22924</id>
    <revision>
      <id>648442</id>
      <parentid>648410</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T08:30:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51982-28</username>
        <id>61988</id>
      </contributor>
      <origin>648442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1464" sha1="8idyycqtsdb2m357jbmy3rezoknweut" xml:space="preserve">[[Plik:Flag of Italy.svg|mały]]
'''[[w:Reprezentacja Włoch w piłce nożnej|Reprezentacja Włoch w piłce nożnej]]''' – zespół piłkarski, biorący udział w imieniu Włoch w meczach i sportowych imprezach międzynarodowych.
* Defensywa woła o pomstę do nieba, a Cannavaro powinien wyjechać do Dubaju w zeszłym roku, zamiast w tym. To jedna z najgorszych drużyn narodowych od wielu, wielu lat, budząca bardzo mały szacunek na świecie. Mistrzami świata jesteśmy już tylko w teorii. Wstydźcie się.
** Opis: komentarz gazety „La Repubblica” po remisie z Nową Zelandią podczas [[Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2010|mistrzostw świata w piłce nożnej w 2010]].
** Źródło: [https://www.sport.pl/MS2010/1,104124,8041096,MS_2010__Paskudna_Italia__mistrzowie_juz_tylko_w_teorii.html sport.pl]

* To ja jestem odpowiedzialny za selekcję. To ja źle przygotowałem ich mentalnie i fizycznie. Nie ma mowy o żadnych usprawiedliwieniach. Chciałem zakończyć przygodę z kadrą, ale nie w taki sposób.
** Autor: [[Marcello Lippi]]
** Opis: po odpadnięciu Włochów z mistrzostw świata w piłce nożnej w 2010.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1662233,0,1,samolot-hanby-gotowy-wlosi-czekaja-na-pilkarzy,wiadomosc.html ''„Samolot hańby gotowy”. Włosi czekają na piłkarzy'', tvn24.pl, 25 czerwca 2010]

'''Zobacz też:'''
* [[:Kategoria:Włoscy piłkarze]]


{{SORTUJ:Włochy}}
[[Kategoria:Piłkarskie reprezentacje narodowe]]</text>
      <sha1>8idyycqtsdb2m357jbmy3rezoknweut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Janusz Kłosiński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23983</id>
    <revision>
      <id>648440</id>
      <parentid>503194</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T06:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <origin>648440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2148" sha1="t5d6btkc8p3tfjengpjc86g16wo7njz" xml:space="preserve">[[Plik:Janusz Kłosiński („Niespotykanie spokojny człowiek”).JPG|mały|{{center|Janusz Kłosiński}}]]
'''[[w:Janusz Kłosiński|Janusz Kłosiński]]''' (1920–2017) – polski aktor i reżyser.
* Mimo że nie mogę chodzić, jestem dosyć sprawny. Daję radę wykonać wszystko wokół siebie. Sam ścielę sobie łóżko, gotuję. Śmieję się, że przeszkadzam swojej żonie tylko wtedy, gdy ona odkurza. Gdy dziś śni mi się, że mam umrzeć, to chciałbym, aby moje ciało było przekazane jakiejś medycznej instytucji, a mnie pochowali tam, gdzie chowają bezimiennych włóczęgów. Całe życie byłem związany z postacią Chrystusa, który był łazęgą, której na salony nie wpuszczano…
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/23015 www.se.pl, 30 lipca 2010]

* W tramwaju przeczytałem, że prowadzone są dodatkowe egzaminy do szkoły aktorskiej. Pomyślałem, że pójdę, spróbuję. Nauczyłem się wierszy Staffa. Do dziś nie wiem, czy bym zdał, gdyby nie Jacek Woszczerowicz. Kazał mi zagrać wariata, który nagle ma atak szału. Myślę, że dzięki temu zostałem przyjęty. Szkołę skończyłem w 1948 r. Zdałem egzamin, ale dyplomu nie odebrałem do dziś.
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/23015 www.se.pl, 30 lipca 2010]

'''Zobacz też:'''
* ''[[Czterdziestolatek]]''
* ''[[Czterej pancerni i pies]]''
* ''[[Filip z konopi]]''
* ''[[Niespotykanie spokojny człowiek]]''
* ''[[Ogniomistrz Kaleń]]''
* ''[[Prom]]''
* ''[[Rękopis znaleziony w Saragossie (film)|Rękopis znaleziony w Saragossie]]''


{{SORTUJ:Kłosiński, Janusz}}
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką Zasłużony Działacz Kultury]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy radiowi]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy teatralni]]
[[Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni]]</text>
      <sha1>t5d6btkc8p3tfjengpjc86g16wo7njz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paragraf 22</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27791</id>
    <revision>
      <id>648436</id>
      <parentid>499506</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T01:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* P */</comment>
      <origin>648436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22009" sha1="7wm100fs0d3022qw0tcx03pzbvk2paj" xml:space="preserve">'''[[w:Paragraf 22|Paragraf 22]]''' (ang. ''Catch-22'') – powieść [[Joseph Heller|Josepha Hellera]] z 1961 roku. Tłumaczenie – Lech Jęczmyk.
{{wulgaryzmy}}
{{IndeksPL}}
==B==
* Był więc tylko jeden kruczek – paragraf 22–który stwierdzał, że troska o własne życie w obliczu realnego i bezpośredniego zagrożenia jest dowodem zdrowia psychicznego. Orr był wariatem i mógł być zwolniony z lotów. Wystarczyło, żeby o to poprosił, ale gdyby to zrobił, nie byłby wariatem i musiałby latać nadal. Orr byłby wariatem, gdyby chciał dalej latać i byłby normalny, gdyby nie chciał, ale będąc normalny musiałby latać. Skoro latał, był wariatem i mógł nie latać; ale gdyby nie chciał latać, byłby normalny i musiałby latać.
** Źródło: rozdział 5

* Byli czwórką sympatycznych dzieciaków, które znakomicie się bawiły doprowadzając Yossariana do szaleństwa. Nie mogli zrozumieć, że jest staroświeckim, dwudziestoośmioletnim dziwakiem, że należy do innego pokolenia, innej epoki, innego świata, że rozrywki go nudzą i szkoda mu na nie wysiłku, i że oni go też nudzą. Nie potrafił ich uciszyć, byli gorsi niż kobiety. Byli za głupi, żeby zastanawiać się nad sobą i wpadać w przygnębienie. 
** Źródło: rozdział 32

==C==
* – Ci ludzie są waszymi gośćmi! (...) Przebyli przeszło trzy tysiące mil, aby dostarczyć wam rozrywki. Jak się będą czuli, jeżeli nikt nie przyjdzie ich oglądać? Jak to wpłynie na ich morale? Słuchajcie, panowie, ja nie mam w tym żadnego interesu, ale ta dziewczyna, która chce dziś dla was zagrać na akordeonie, jest w tym wieku, że mogłaby być matką. Jak byście się czuli, gdyby tak wasza matka przebyła przeszło trzy tysiące mil, żeby zagrać na akordeonie żołnierzom, a oni nie chcieliby jej słuchać? Co będzie czuło to dziecko, którego matką mogłaby już być ta akordeonistka, kiedy dorośnie i dowie się o tym? Odpowiedź na to pytanie może być tylko jedna. Panowie, nie chciałbym zostać źle zrozumiany. Wszystko to jest oczywiście dobrowolne. Jestem ostatnim pułkownikiem na świecie, który by kazał wam iść i bawić się pod przymusem, ale życzę sobie, aby każdy, kto nie jest taki chory, że musi leżeć w szpitalu, poszedł natychmiast na ten występ i bawił się. Proszę to uważać za rozkaz!
** Źródło: rozdział 3

* – Co oni mogą mi zrobić – spytał konfidencjonalnie – gdybym odmówił dalszych lotów? &lt;/br&gt; – Prawdopodobnie będziemy cię musieli rozstrzelać – odpowiedział były starszy szeregowy Wintergreen. &lt;/br&gt; – Jak to &quot;będziemy&quot;? – krzyknął zaskoczony Yossarian. – Co to znaczy &quot;będziemy&quot;? Odkąd to jesteś po ich stronie? &lt;/br&gt; – Mam być po twojej stronie, kiedy cię będą rozstrzeliwać? – odparł Wintergreen. &lt;/br&gt; Yossarian skapitulował. Pułkownik Cathcart znowu go wykiwał. &lt;/br&gt;
** Źródło: rozdział 6

* Co za cholerny świat! Zastanawiał się, ile ludzi jest pozbawionych środków do życia tej nocy nawet w jego zamożnym kraju, ile domów jest ruderami, ilu mężów pijanych i żon pobitych, ile dzieci jest dręczonych, wyzyskiwanych lub porzuconych. Ile rodzin głoduje nie mogąc sobie pozwolić na kupno żywności? Ile serc jest złamanych? Ile samobójstw zdarzy się tej właśnie nocy, ile ludzi zwariuje? Ile karaluchów i kamieniczników będzie tryumfować? Ilu zwycięzców przegrywa, ile sukcesów jest klęskami, ilu bogaczy biedakami? Ilu cwaniaków jest głupcami? Ile szczęśliwych zakończeń jest nieszczęśliwymi zakończeniami? Ilu prawych ludzi jest kłamcami, ilu odważnych tchórzami, ilu wiernych zdrajcami, ilu świętych było grzesznikami, ile ludzi obdarzonych zaufaniem zaprzedało duszę szubrawcom za parę groszy, ilu w ogóle nigdy nie miało duszy? Ile prostych dróg jest krętymi ścieżkami? Ile najlepszych rodzin jest najgorszymi rodzinami i ile zacnych ludzi jest niecnymi ludźmi? Gdyby tak dodać ich wszystkich, a potem odjąć, zostałyby może same dzieci i może jeszcze Albert Einstein, i gdzieś tam jakiś stary skrzypek albo rzeźbiarz.
** Źródło: rozdział 39

* Człowiek jest istotą materialną, oto była cała tajemnica Snowdena. Wyrzućcie go przez okno, a spadnie. Podpalcie go, a spłonie. Przysypcie go ziemią, a zgnije, jak wszystkie inne odpadki. Człowiek bez ducha jest śmieciem. To była tajemnica Snowdena. Dojrzałość jest wszystkim.
** Źródło: rozdział 41

==D==
* Dlaczego nikt nie rozumie, że nie jest dziwolągiem, ale normalnym samotnym człowiekiem, który stara się prowadzić normalne, samotne, ludzkie życie? Czy nie krwawi, kiedy się go kłuje? I czy nie śmieje się, kiedy się go łaskocze? Jakby im nigdy nie przyszło do głowy, że on tak samo jak oni ma oczy, ręce, narządy, wymiary, zmysły i uczucia, że może zginąć od tej samej broni, że marznie i grzeje się na tym samym wietrze i je to samo co oni, chociaż trzeba przyznać, że za każdym razem w innej stołówce.
** Źródło: rozdział 25

* Dowództwo grupy było zaniepokojone, bo nigdy nie wiadomo, do czego ludzie się dopytają, skoro raz poczują, że mają prawo zadawać pytania.
** Źródło: rozdział 4

* Dunbar znowu leżał na wznak, bez ruchu, wpatrzony szklanym wzrokiem w sufit. Pracował nad przedłużeniem sobie życia. Osiągał to przez uprawianie nudy.
** Źródło: rozdział 1

* Dzisiaj trzeba mieć nie lada głowę, żeby nie zostać bogatym (...) Każdy głupiec potrafi dziś zbić majątek i większość z nich to robi. Ale co mają robić ludzie myślący i utalentowani? Wymieńcie na przykład choć jednego poetę, który dobrze zarabia.
** Opis: pułkownik Cargill w liście do żołnierzy.
** Źródło: rozdział 4

==G==
* Generał był przeciwny małżeństwu swojej córki z pułkownikiem Moodusem, ponieważ nie lubił chodzić na śluby.
** Źródło: rozdział 4

* Generał Peckem zaleca nawet, abyśmy wysyłali naszych żołnierzy do walki w mundurach wyjściowych, aby wywierali dobre wrażenie na nieprzyjacielu, jeżeli zostaną zestrzeleni.
** Źródło: rozdział 21

* Gdzie się podział niegdysiejszy Snowden?

==J==
* Ja wam powiem, co to jest sprawiedliwość. Sprawiedliwość to kolanem w brzuch z ziemi w zęby w nocy skrycie nożem z góry w dół na magazyn okrętu przez worki z piaskiem wobec przeważającej siły w ciemnościach bez słowa ostrzeżenia. Za gardło. Oto, czym jest sprawiedliwość, kiedy musimy być twardzi i niezłomni, aby stawić czoło szkopom. Z biodra. Rozumiecie?
** Źródło: rozdział 8

* (...) jako patriota wierzył, że ludzie zamożni, czyli przyzwoici obywatele, powinni mieć więcej głosów w wyborach niż włóczędzy, kurwy, kryminaliści, degeneraci, ateiści i obywatele nieprzyzwoici, czyli ludzie bez pieniędzy.
** Źródło: rozdział 1

* Jesteście człowiekiem inteligentnym o niezłomnych zasadach moralnych i zajęliście bardzo odważne stanowisko. Ja jestem człowiekiem inteligentnym, bez żadnych zasad moralnych, więc nikt lepiej ode mnie nie potrafi tego ocenić.
** Źródło: rozdział 40

==K==
* Kapelan zgrzeszył i czuł się dobrze. Zdrowy rozsądek podpowiadał mu, że kłamstwo i uchylanie się od obowiązków jest grzechem. Z drugiej strony każdy wie, że grzech to zło i że dobro nie może pochodzić od zła. On tymczasem czuł się dobrze, więcej, czuł się zdecydowanie cudownie. A zatem wynikało z tego logicznie, że kłamanie i uchylanie się od obowiązków nie może być grzechem. Kapelan w przebłysku boskiego natchnienia opanował jakże użyteczną technikę dorabiania teorii do praktyki i był zachwycony swoim odkryciem. To był cud. Bez większego trudu można było przekształcić występek w cnotę, oszczerstwo w prawdę, impotencję w abstynencję, bezczelność w skromność, rabunek w filantropię, złodziejstwo w zaszczyt, bluźnierstwo w mądrość, brutalność w patriotyzm i sadyzm w wymiar sprawiedliwości. Każdy mógł to robić; rzecz nie wymagała specjalnych zdolności. Wystarczyło nie mieć charakteru. Kapelan ze zręcznością wirtuoza wyliczał całą gamę ortodoksyjnych grzechów.
** Źródło: rozdział 34

* – Kiedy byłem małym chłopcem – odpowiedział Orr – całymi dniami chodziłem z dzikimi jabłkami w ustach, po jednym z każdej strony. Yossarian [...] zastygł podejrzliwie w pozie pełnej napięcia. Po minucie nie wytrzymał i spytał:&lt;br /&gt;– Dlaczego?&lt;br /&gt;Orr zachichotał zwycięsko.&lt;br /&gt;– Bo są lepsze niż kasztany – odpowiedział.
** Źródło: rozdział 3

* – Kiedy patrzę, obojętne z jakiego dystansu, widzę facetów, którzy zgarniają forsę. Nie widzę raju ani świętych, ani aniołów. Widzę ludzi, którzy robią forsę na każdym ludzkim odruchu i na każdej ludzkiej tragedii.
** Źródło: rozdział 42

==L==
* Ludzie mają prawo robić wszystko, co nie jest prawnie zabronione, a nie ma żadnego przepisu, który by zabraniał pana okłamywać.
** Źródło: rozdział 29

==M==
* – Moją jedyną wadą – rzucił z wypróbowanym humorem, czekając na efekt swoich słów – jest całkowity brak wad.
** Źródło: rozdział 29

* Możliwe, że ten cholerny wariat jest tutaj ostatnim normalnym człowiekiem.
** Źródło: rozdział 10

* – Musiał być jakiś powód. (...) Nie mogli ot tak sobie włamać się tutaj i wszystkich wypędzić.&lt;br /&gt;– Żadnego powodu (...) Paragraf dwudziesty drugi mówi, że mogą zrobić wszystko, czego nie możemy im zabronić.(...) Nie ma obowiązku pokazywania paragrafu dwudziestego drugiego.(...) Tak mówi prawo.&lt;br /&gt;– Założę się, że takiego paragrafu w ogóle nie ma.
** Źródło: rozdział 39

* – Musisz starać się o nich nie myśleć – poradził major Danby z przekonaniem. – I nie wolno ci przez nich zwątpić w ideały. Idee są dobre, tylko ludzie czasami są źli. Musisz starać się patrzeć z pewnego dystansu.
** Źródło: rozdział 42

==N==
* Nieco później tej samej nocy Joe Głodomór miał sen, że się dusi, bo kot Huple'a siedzi mu na twarzy, a kiedy się obudził, kot Huple'a rzeczywiście siedział mu na twarzy. (...)&lt;br /&gt;Yossarian wpadł tam jako jeden z pierwszych. Kiedy sforsował wejście, zobaczył, że Joe Głodomór trzyma w ręku rewolwer i szarpie się z Huple'em, nie pozwalającym mu zastrzelić kota, który pluł i szarżował raz po raz na Joego Głodomora, nie pozwalając mu zastrzelić Huple'a.(...) Joe Głodomór i kot patrzyli na siebie z nienawiścią. Kot pluł wściekle na Joego Głodomora, a Joe Głodomór usiłował zdzielić go pięścią.&lt;br /&gt;– Walka musi być uczciwa – orzekł Yossarian i wszyscy, którzy przybiegli przerażeni hałasem, zaczęli wznosić ekstatyczne okrzyki w ogromnym przypływie ulgi.&lt;br /&gt;– Odbędzie się uczciwa walka – oświadczył Yossarian oficjalnie Joemu Głodomorowi i kotu, wyniósłszy ich na dwór i nadal trzymając ich za karki z dala od siebie. – Pięści, kły i pazury, ale bez broni palnej – uprzedził Joego Głodomora. – I bez plucia – upomniał surowo kota. – Zaczynacie, kiedy was puszczę. Zwarcia będę przerywał i wznawiał walkę na środku. Start!
** Źródło: rozdział 12

==O==
* Ojciec majora Majora był trzeźwo myślącym, bogobojnym człowiekiem (...). Jego specjalnością była lucerna i żył z tego, że jej nie uprawiał. Rząd płacił mu dobrze za każdy korzec lucerny, którego nie zebrał. Im więcej lucerny nie uprawiał, tym więcej pieniędzy dostawał od rządu i za każdy nie zarobiony grosz kupował ziemię, aby zwiększyć ilość nie uprawianej lucerny. Ojciec majora Majora pracował bez wytchnienia nad nieuprawianiem lucerny. Długie zimowe wieczory spędzał w domu nie naprawiając uprzęży i codziennie skoro południe zrywał się z łóżka, aby dopilnować, czy nic nie zostało zrobione. Mądrze inwestując stał się wkrótce najpoważniejszym nieproducentem lucerny w okolicy. Sąsiedzi przychodzili do niego po radę w najróżniejszych sprawach, gdyż dorobił się sporej fortuny, co było dowodem mądrości.&lt;br /&gt;– Jako posiejecie, tako będziecie zbierać – radził niezmiennie, na co sąsiedzi niezmiennie odpowiadali „Amen”.
** Źródło: rozdział 9

* (...) Ojczyzna jest to kawałek ziemi otoczony ze wszystkich stron granicami, zazwyczaj nienaturalnymi. Anglicy umierają za Anglię, Amerykanie za Amerykę, Niemcy za Niemcy, Rosjanie za Rosję. W tej wojnie bierze teraz udział pięćdziesiąt czy sześćdziesiąt krajów. To chyba niemożliwe, żeby było aż tyle krajów, za które warto umierać?
** Źródło: rozdział 23

* – Oni chcą mnie zabić – powiedział spokojnie Yossarian.&lt;br /&gt;– Nikt nie chce cię zabić – krzyknął Clevinger.&lt;br /&gt;– To dlaczego do mnie strzelają? – spytał Yossarian.&lt;br /&gt;– Oni strzelają do wszystkich – odpowiedział Clevinger. – Chcą zabić wszystkich.&lt;br /&gt;– A co to za różnica?&lt;br /&gt;Clevinger, podniecony, uniósł się z krzesła, oczy mu zaszły łzami, zbielałe wargi drżały. Jak zwykle, kiedy bronił zasad, w które święcie wierzył, zaczynał sapać nerwowo i łykać gorzkie łzy fanatyzmu. Clevinger miał wiele takich zasad, w które święcie wierzył. Clevinger był wariatem.&lt;br /&gt;– Co to znaczy oni? – dopytywał się. – Kto, według ciebie, chce cię zamordować?&lt;br /&gt;– Oni wszyscy – odpowiedział mu Yossarian.&lt;br /&gt;– Jacy oni?&lt;br /&gt;– A jak ci się wydaje?&lt;br /&gt;– Nie mam pojęcia.&lt;br /&gt;– No to skąd wiesz, że nie chcą mnie zamordować?
** Źródło: rozdział 2

==P==
* Panowie (...) Jesteście oficerami Armii Stanów Zjednoczonych. Oficerowie żadnej innej armii na świecie nie mogą tego o sobie powiedzieć. Zastanówcie się nad tym.
** Źródło: rozdział 3

* Paragraf 22 nie istniał, był o tym przekonany, ale jakie to miało znaczenie? Liczyło się to, iż wszyscy myśleli, że on istnieje, i to było znacznie gorsze, gdyż nie miało się przedmiotu ani tekstu, który można by wyśmiać, odrzucić, oskarżyć, skrytykować, zaatakować, poprawić, znienawidzić, obrzucić wyzwiskami, opluć, podrzeć na strzępy, stratować lub spalić.
** Źródło: rozdział 39

* Paragraf dwudziesty drugi:&lt;br /&gt;„Człowiek, który chce się zwolnić z działań bojowych, nie jest prawdziwym wariatem.”
** Źródło: rozdział 5

* - Popinjay, czy wasz ojciec jest milionerem albo senatorem?&lt;br /&gt;- Nie, panie pułkowniku.&lt;br /&gt;- No to wpadliście jak śliwka w gówno, Popinjay. 
** Źródło: rozdział 8

* Postanowił żyć wiecznie; był to jedyny cel, dla osiągnięcia którego gotów był narażać życie, i w każdej chwili interesowało go wyłącznie to, żeby wrócić cało i zdrowo.
** Źródło: rozdział 3

* Pułkownik Cargill, prawa ręka generała Peckema, potężny, rumiany mężczyzna, przed wojną był czujnym, bezwzględnym i energicznym dyrektorem handlowym. Pułkownik Cargill był złym handlowcem. Był tak okropnym handlowcem, że wyrywały go sobie firmy zmuszone ze względów podatkowych wykazać straty. W całym cywilizowanym świecie, od Battery Park do Fulton Street, znano go jako człowieka, na którym można polegać, kiedy chodzi o szybkie obniżenie stopy podatkowej. Jego usługi były drogie, gdyż niepowodzenia są często trudne do osiągnięcia. Musiał zaczynać od szczytu i torować sobie drogę w dół, a kiedy się ma przyjaciół w rządzie, niełatwo jest robić złe interesy. Wymagało to nieraz miesięcy ciężkiej pracy i nieomylnie błędnego planowania. Człowiek dezorganizował, podejmował błędne decyzje, nie doglądał, wszystkie drzwi zostawiał otworem, a kiedy się zdawało, że już zrobił swoje, rząd dawał mu jezioro albo las, albo pole naftowe i psuł całą robotę. Jednak na pułkowniku Cargillu można było polegać. Nawet w tak nie sprzyjających okolicznościach potrafił zrujnować najlepiej prosperujące przedsiębiorstwo. Doszedł do tego własną pracą i swoje niepowodzenia zawdzięczał wyłącznie sobie.
** Źródło: rozdział 3

* Pułkownik Cathcart był człowiekiem odważnym i bez wahania zgłaszał swoich ludzi na ochotnika do ataku na każdy cel.
** Źródło: rozdział 6, ''Joe Głodomór''

* Pułkownik został przebadany, co się zowie. Każdy organ jego ciała naszpikowano lekarstwami, sponiewierano, wydrenowano i wydrylowano, obmacano i sfotografowano, wyjęto, splądrowano i wsadzono z powrotem.
** Źródło: rozdział 1

==T==
* – Ta ryba z pańskiego snu. Pomówmy o niej. Czy to jest zawsze ta sama ryba?&lt;br /&gt;– Nie wiem – odpowiedział Yossarian. – Z trudem rozróżniam ryby.&lt;br /&gt;– Co panu przypomina ta ryba?&lt;br /&gt;– Inną rybę.&lt;br /&gt;– A ta inna ryba?&lt;br /&gt;– Jeszcze inną rybę.
** Źródło: rozdział 27

* Teksańczyk okazał się człowiekiem dobrodusznym, koleżeńskim i miłym. Po trzech dniach wszyscy mieli go po dziurki w nosie.
** Źródło: rozdział 1

==W==
* Wiem, że jest wojna. Wiem, że trzeba ponosić ofiary dla zwycięstwa. Ale dlaczego akurat ja? Dlaczego nie wezmą do wojska któregoś z tych starych lekarzy, deklamujących w kółko, że pracownicy służby zdrowia powinni być zawsze gotowi do poświęceń? Ja nie chcę się poświęcać. Ja chcę zarabiać forsę.
** Postać: Doktor Daneeka
** Źródło: rozdział 4

* – Wiesz, to jest właśnie mój problem – zadumał się Yossarian krzyżując ramiona. – Pomiędzy mną a każdą ideą znajduję zawsze Scheisskopfów, Peckemów, Kornów i Cathcartów. I to zmienia nieco samą ideę.
** Źródło: rozdział 42

* – Wrogiem jest każdy – odparł Yossarian z przemyślaną precyzją – kto zamierza cię zabić, niezależnie od tego, po której jest stronie, a to obejmuje również pułkownika Cathcarta. Nie zapominaj o tym, bo im dłużej będziesz o tym pamiętał, tym dłużej możesz pozostać przy życiu.
** Postać: Yossarian
** Źródło: rozdział 12

==Y==
* Yossarian ani razu nie przyszedł pomóc przy budowie, za to później, gdy klub już ukończono, przychodził bardzo często, urzeczony tym dużym, pięknym, nieregularnym budynkiem krytym gontem. Była to rzeczywiście wspaniała konstrukcja i Yossariana przepełniało uczucie niekłamanej dumy, ilekroć spojrzał na nią i pomyślał, że nawet nie kiwnął palcem przy jej wznoszeniu.
** Opis: o klubie oficerskim.
** Źródło: rozdział 2

* Yossarian będąc na gazie przysiadł się któregoś wieczoru w klubie oficerskim do pułkownika Korna, żeby z nim pożartować na temat nowej armaty Lepaga sprowadzonej przez Niemców.&lt;br /&gt;– Co to za armata Lepaga? – spytał zaintrygowany pułkownik Korn.&lt;br /&gt; – Nowa armata klejowa Lepaga, kaliber trzysta czterdzieści cztery milimetry – odpowiedział Yossarian. – Skleja w powietrzu cały szyk samolotów w jedną masę.&lt;br /&gt;Pułkownik Korn oburzony wyrwał łokieć z uścisku palców Yossariana.&lt;br /&gt;– Puść mnie, ty idioto! – krzyknął ze złością, patrząc z mściwą aprobatą, jak Nately podskakuje z tylu do Yossariana i odciąga go na bok. – Kto to jest ten wariat? – spytał.&lt;br /&gt;Pułkownik Cathcart zarechotał radośnie.&lt;br /&gt;– To ten, któremu kazał pan dać medal za Ferrarę. Kazał mi pan też awansować go na kapitana, pamięta pan? Ma pan teraz za swoje.&lt;br /&gt;Nately był dużo lżejszy i z największym trudem ciągnął zataczającego się Yossariana ku wolnemu stolikowi.&lt;br /&gt; – Czyś ty zwariował? – syczał mu do ucha przestraszony. – To był pułkownik Korn. Czyś ty zwariował?&lt;br /&gt;Yossarian chciał się jeszcze napić i obiecał wyjść spokojnie, pod warunkiem, że Nately przyniesie mu jeszcze jedną whisky. Potem posyłał go jeszcze dwa razy. Kiedy wreszcie Nately wyciągnął go do drzwi, z dworu wszedł kapitan Black, tupiąc mocno mokrymi butami po drewnianej podłodze i ociekając wodą jak spadzisty dach.&lt;br /&gt;– O rany, ale dostaniecie teraz, skurwiele, za swoje! – obwieścił radośnie, rozchlapując kałużę, jaka utworzyła się wokół jego stóp. – Przed chwilą telefonował do mnie pułkownik Korn. Wiecie, co przygotowali na was w Bolonii? Cha! Cha! Mają tam nową armatę klejową Lepaga, która skleja w powietrzu cały szyk samolotów w jedną masę.&lt;br /&gt; – O Boże, więc to prawda! – wrzasnął Yossarian i przerażony przypadł do Nately'ego.
** Źródło: rozdział 12

* Yossarian nadal cieszył się doskonałym zdrowiem, kiedy okres kwarantanny dobiegł końca i oświadczono mu, że ma opuścić szpital i iść na wojnę. Usłyszawszy tę złą wiadomość usiadł w łóżku i krzyknął:&lt;br /&gt;– Widzę wszystko podwójnie!&lt;br /&gt;Na oddziale znowu zrobiło się piekło. Specjaliści zbiegli się do niego ze wszystkich stron i otoczyli go tak ciasnym pierścieniem, że czuł wilgotny podmuch ich nosów nieprzyjemnie muskający najróżniejsze części jego ciała.(...)&lt;br /&gt;Szefem tego zespołu lekarzy był dystyngowany, zatroskany dżentelmen, który podsunął Yossarianowi palec pod nos i spytał:&lt;br /&gt;– Ile palców widzicie?&lt;br /&gt;– Dwa – powiedział Yossarian.&lt;br /&gt;– A teraz ile palców widzicie? – spytał doktor wyciągając dwa palce.&lt;br /&gt;– Dwa – odpowiedział Yossarian.&lt;br /&gt;– A teraz? – spytał doktor nie pokazując ani jednego palca.&lt;br /&gt;– Dwa – odpowiedział Yossarian. Twarz lekarza rozjaśnił uśmiech.&lt;br /&gt;– Na Jowisza, on ma rację – oświadczył tryumfalnie – on rzeczywiście widzi wszystko podwójnie.
** Źródło: rozdział 18

* Yossarian zawdzięczał zdrowie ćwiczeniom fizycznym na świeżym powietrzu, pracy zespołowej i duchowi sportowemu, gdyż uciekając przed tym wszystkim odkrył po raz pierwszy szpital.
** Źródło: rozdział 18

==Z==
* Zdrowie to coś, czego nigdy nie można być pewnym przez dłuższy okres czasu.
** Opis: doktor Daneeka w swoich przemyśleniach.
** Źródło: rozdział 4


[[Kategoria:Powieści Josepha Hellera]]
[[Kategoria:II wojna światowa]]
[[Kategoria:Powieści wojenne]]</text>
      <sha1>7wm100fs0d3022qw0tcx03pzbvk2paj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648437</id>
      <parentid>648436</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T01:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* Y */</comment>
      <origin>648437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22210" sha1="4z0tm4yv3z3xp0zrohbsukyh1oi2luo" xml:space="preserve">'''[[w:Paragraf 22|Paragraf 22]]''' (ang. ''Catch-22'') – powieść [[Joseph Heller|Josepha Hellera]] z 1961 roku. Tłumaczenie – Lech Jęczmyk.
{{wulgaryzmy}}
{{IndeksPL}}
==B==
* Był więc tylko jeden kruczek – paragraf 22–który stwierdzał, że troska o własne życie w obliczu realnego i bezpośredniego zagrożenia jest dowodem zdrowia psychicznego. Orr był wariatem i mógł być zwolniony z lotów. Wystarczyło, żeby o to poprosił, ale gdyby to zrobił, nie byłby wariatem i musiałby latać nadal. Orr byłby wariatem, gdyby chciał dalej latać i byłby normalny, gdyby nie chciał, ale będąc normalny musiałby latać. Skoro latał, był wariatem i mógł nie latać; ale gdyby nie chciał latać, byłby normalny i musiałby latać.
** Źródło: rozdział 5

* Byli czwórką sympatycznych dzieciaków, które znakomicie się bawiły doprowadzając Yossariana do szaleństwa. Nie mogli zrozumieć, że jest staroświeckim, dwudziestoośmioletnim dziwakiem, że należy do innego pokolenia, innej epoki, innego świata, że rozrywki go nudzą i szkoda mu na nie wysiłku, i że oni go też nudzą. Nie potrafił ich uciszyć, byli gorsi niż kobiety. Byli za głupi, żeby zastanawiać się nad sobą i wpadać w przygnębienie. 
** Źródło: rozdział 32

==C==
* – Ci ludzie są waszymi gośćmi! (...) Przebyli przeszło trzy tysiące mil, aby dostarczyć wam rozrywki. Jak się będą czuli, jeżeli nikt nie przyjdzie ich oglądać? Jak to wpłynie na ich morale? Słuchajcie, panowie, ja nie mam w tym żadnego interesu, ale ta dziewczyna, która chce dziś dla was zagrać na akordeonie, jest w tym wieku, że mogłaby być matką. Jak byście się czuli, gdyby tak wasza matka przebyła przeszło trzy tysiące mil, żeby zagrać na akordeonie żołnierzom, a oni nie chcieliby jej słuchać? Co będzie czuło to dziecko, którego matką mogłaby już być ta akordeonistka, kiedy dorośnie i dowie się o tym? Odpowiedź na to pytanie może być tylko jedna. Panowie, nie chciałbym zostać źle zrozumiany. Wszystko to jest oczywiście dobrowolne. Jestem ostatnim pułkownikiem na świecie, który by kazał wam iść i bawić się pod przymusem, ale życzę sobie, aby każdy, kto nie jest taki chory, że musi leżeć w szpitalu, poszedł natychmiast na ten występ i bawił się. Proszę to uważać za rozkaz!
** Źródło: rozdział 3

* – Co oni mogą mi zrobić – spytał konfidencjonalnie – gdybym odmówił dalszych lotów? &lt;/br&gt; – Prawdopodobnie będziemy cię musieli rozstrzelać – odpowiedział były starszy szeregowy Wintergreen. &lt;/br&gt; – Jak to &quot;będziemy&quot;? – krzyknął zaskoczony Yossarian. – Co to znaczy &quot;będziemy&quot;? Odkąd to jesteś po ich stronie? &lt;/br&gt; – Mam być po twojej stronie, kiedy cię będą rozstrzeliwać? – odparł Wintergreen. &lt;/br&gt; Yossarian skapitulował. Pułkownik Cathcart znowu go wykiwał. &lt;/br&gt;
** Źródło: rozdział 6

* Co za cholerny świat! Zastanawiał się, ile ludzi jest pozbawionych środków do życia tej nocy nawet w jego zamożnym kraju, ile domów jest ruderami, ilu mężów pijanych i żon pobitych, ile dzieci jest dręczonych, wyzyskiwanych lub porzuconych. Ile rodzin głoduje nie mogąc sobie pozwolić na kupno żywności? Ile serc jest złamanych? Ile samobójstw zdarzy się tej właśnie nocy, ile ludzi zwariuje? Ile karaluchów i kamieniczników będzie tryumfować? Ilu zwycięzców przegrywa, ile sukcesów jest klęskami, ilu bogaczy biedakami? Ilu cwaniaków jest głupcami? Ile szczęśliwych zakończeń jest nieszczęśliwymi zakończeniami? Ilu prawych ludzi jest kłamcami, ilu odważnych tchórzami, ilu wiernych zdrajcami, ilu świętych było grzesznikami, ile ludzi obdarzonych zaufaniem zaprzedało duszę szubrawcom za parę groszy, ilu w ogóle nigdy nie miało duszy? Ile prostych dróg jest krętymi ścieżkami? Ile najlepszych rodzin jest najgorszymi rodzinami i ile zacnych ludzi jest niecnymi ludźmi? Gdyby tak dodać ich wszystkich, a potem odjąć, zostałyby może same dzieci i może jeszcze Albert Einstein, i gdzieś tam jakiś stary skrzypek albo rzeźbiarz.
** Źródło: rozdział 39

* Człowiek jest istotą materialną, oto była cała tajemnica Snowdena. Wyrzućcie go przez okno, a spadnie. Podpalcie go, a spłonie. Przysypcie go ziemią, a zgnije, jak wszystkie inne odpadki. Człowiek bez ducha jest śmieciem. To była tajemnica Snowdena. Dojrzałość jest wszystkim.
** Źródło: rozdział 41

==D==
* Dlaczego nikt nie rozumie, że nie jest dziwolągiem, ale normalnym samotnym człowiekiem, który stara się prowadzić normalne, samotne, ludzkie życie? Czy nie krwawi, kiedy się go kłuje? I czy nie śmieje się, kiedy się go łaskocze? Jakby im nigdy nie przyszło do głowy, że on tak samo jak oni ma oczy, ręce, narządy, wymiary, zmysły i uczucia, że może zginąć od tej samej broni, że marznie i grzeje się na tym samym wietrze i je to samo co oni, chociaż trzeba przyznać, że za każdym razem w innej stołówce.
** Źródło: rozdział 25

* Dowództwo grupy było zaniepokojone, bo nigdy nie wiadomo, do czego ludzie się dopytają, skoro raz poczują, że mają prawo zadawać pytania.
** Źródło: rozdział 4

* Dunbar znowu leżał na wznak, bez ruchu, wpatrzony szklanym wzrokiem w sufit. Pracował nad przedłużeniem sobie życia. Osiągał to przez uprawianie nudy.
** Źródło: rozdział 1

* Dzisiaj trzeba mieć nie lada głowę, żeby nie zostać bogatym (...) Każdy głupiec potrafi dziś zbić majątek i większość z nich to robi. Ale co mają robić ludzie myślący i utalentowani? Wymieńcie na przykład choć jednego poetę, który dobrze zarabia.
** Opis: pułkownik Cargill w liście do żołnierzy.
** Źródło: rozdział 4

==G==
* Generał był przeciwny małżeństwu swojej córki z pułkownikiem Moodusem, ponieważ nie lubił chodzić na śluby.
** Źródło: rozdział 4

* Generał Peckem zaleca nawet, abyśmy wysyłali naszych żołnierzy do walki w mundurach wyjściowych, aby wywierali dobre wrażenie na nieprzyjacielu, jeżeli zostaną zestrzeleni.
** Źródło: rozdział 21

* Gdzie się podział niegdysiejszy Snowden?

==J==
* Ja wam powiem, co to jest sprawiedliwość. Sprawiedliwość to kolanem w brzuch z ziemi w zęby w nocy skrycie nożem z góry w dół na magazyn okrętu przez worki z piaskiem wobec przeważającej siły w ciemnościach bez słowa ostrzeżenia. Za gardło. Oto, czym jest sprawiedliwość, kiedy musimy być twardzi i niezłomni, aby stawić czoło szkopom. Z biodra. Rozumiecie?
** Źródło: rozdział 8

* (...) jako patriota wierzył, że ludzie zamożni, czyli przyzwoici obywatele, powinni mieć więcej głosów w wyborach niż włóczędzy, kurwy, kryminaliści, degeneraci, ateiści i obywatele nieprzyzwoici, czyli ludzie bez pieniędzy.
** Źródło: rozdział 1

* Jesteście człowiekiem inteligentnym o niezłomnych zasadach moralnych i zajęliście bardzo odważne stanowisko. Ja jestem człowiekiem inteligentnym, bez żadnych zasad moralnych, więc nikt lepiej ode mnie nie potrafi tego ocenić.
** Źródło: rozdział 40

==K==
* Kapelan zgrzeszył i czuł się dobrze. Zdrowy rozsądek podpowiadał mu, że kłamstwo i uchylanie się od obowiązków jest grzechem. Z drugiej strony każdy wie, że grzech to zło i że dobro nie może pochodzić od zła. On tymczasem czuł się dobrze, więcej, czuł się zdecydowanie cudownie. A zatem wynikało z tego logicznie, że kłamanie i uchylanie się od obowiązków nie może być grzechem. Kapelan w przebłysku boskiego natchnienia opanował jakże użyteczną technikę dorabiania teorii do praktyki i był zachwycony swoim odkryciem. To był cud. Bez większego trudu można było przekształcić występek w cnotę, oszczerstwo w prawdę, impotencję w abstynencję, bezczelność w skromność, rabunek w filantropię, złodziejstwo w zaszczyt, bluźnierstwo w mądrość, brutalność w patriotyzm i sadyzm w wymiar sprawiedliwości. Każdy mógł to robić; rzecz nie wymagała specjalnych zdolności. Wystarczyło nie mieć charakteru. Kapelan ze zręcznością wirtuoza wyliczał całą gamę ortodoksyjnych grzechów.
** Źródło: rozdział 34

* – Kiedy byłem małym chłopcem – odpowiedział Orr – całymi dniami chodziłem z dzikimi jabłkami w ustach, po jednym z każdej strony. Yossarian [...] zastygł podejrzliwie w pozie pełnej napięcia. Po minucie nie wytrzymał i spytał:&lt;br /&gt;– Dlaczego?&lt;br /&gt;Orr zachichotał zwycięsko.&lt;br /&gt;– Bo są lepsze niż kasztany – odpowiedział.
** Źródło: rozdział 3

* – Kiedy patrzę, obojętne z jakiego dystansu, widzę facetów, którzy zgarniają forsę. Nie widzę raju ani świętych, ani aniołów. Widzę ludzi, którzy robią forsę na każdym ludzkim odruchu i na każdej ludzkiej tragedii.
** Źródło: rozdział 42

==L==
* Ludzie mają prawo robić wszystko, co nie jest prawnie zabronione, a nie ma żadnego przepisu, który by zabraniał pana okłamywać.
** Źródło: rozdział 29

==M==
* – Moją jedyną wadą – rzucił z wypróbowanym humorem, czekając na efekt swoich słów – jest całkowity brak wad.
** Źródło: rozdział 29

* Możliwe, że ten cholerny wariat jest tutaj ostatnim normalnym człowiekiem.
** Źródło: rozdział 10

* – Musiał być jakiś powód. (...) Nie mogli ot tak sobie włamać się tutaj i wszystkich wypędzić.&lt;br /&gt;– Żadnego powodu (...) Paragraf dwudziesty drugi mówi, że mogą zrobić wszystko, czego nie możemy im zabronić.(...) Nie ma obowiązku pokazywania paragrafu dwudziestego drugiego.(...) Tak mówi prawo.&lt;br /&gt;– Założę się, że takiego paragrafu w ogóle nie ma.
** Źródło: rozdział 39

* – Musisz starać się o nich nie myśleć – poradził major Danby z przekonaniem. – I nie wolno ci przez nich zwątpić w ideały. Idee są dobre, tylko ludzie czasami są źli. Musisz starać się patrzeć z pewnego dystansu.
** Źródło: rozdział 42

==N==
* Nieco później tej samej nocy Joe Głodomór miał sen, że się dusi, bo kot Huple'a siedzi mu na twarzy, a kiedy się obudził, kot Huple'a rzeczywiście siedział mu na twarzy. (...)&lt;br /&gt;Yossarian wpadł tam jako jeden z pierwszych. Kiedy sforsował wejście, zobaczył, że Joe Głodomór trzyma w ręku rewolwer i szarpie się z Huple'em, nie pozwalającym mu zastrzelić kota, który pluł i szarżował raz po raz na Joego Głodomora, nie pozwalając mu zastrzelić Huple'a.(...) Joe Głodomór i kot patrzyli na siebie z nienawiścią. Kot pluł wściekle na Joego Głodomora, a Joe Głodomór usiłował zdzielić go pięścią.&lt;br /&gt;– Walka musi być uczciwa – orzekł Yossarian i wszyscy, którzy przybiegli przerażeni hałasem, zaczęli wznosić ekstatyczne okrzyki w ogromnym przypływie ulgi.&lt;br /&gt;– Odbędzie się uczciwa walka – oświadczył Yossarian oficjalnie Joemu Głodomorowi i kotu, wyniósłszy ich na dwór i nadal trzymając ich za karki z dala od siebie. – Pięści, kły i pazury, ale bez broni palnej – uprzedził Joego Głodomora. – I bez plucia – upomniał surowo kota. – Zaczynacie, kiedy was puszczę. Zwarcia będę przerywał i wznawiał walkę na środku. Start!
** Źródło: rozdział 12

==O==
* Ojciec majora Majora był trzeźwo myślącym, bogobojnym człowiekiem (...). Jego specjalnością była lucerna i żył z tego, że jej nie uprawiał. Rząd płacił mu dobrze za każdy korzec lucerny, którego nie zebrał. Im więcej lucerny nie uprawiał, tym więcej pieniędzy dostawał od rządu i za każdy nie zarobiony grosz kupował ziemię, aby zwiększyć ilość nie uprawianej lucerny. Ojciec majora Majora pracował bez wytchnienia nad nieuprawianiem lucerny. Długie zimowe wieczory spędzał w domu nie naprawiając uprzęży i codziennie skoro południe zrywał się z łóżka, aby dopilnować, czy nic nie zostało zrobione. Mądrze inwestując stał się wkrótce najpoważniejszym nieproducentem lucerny w okolicy. Sąsiedzi przychodzili do niego po radę w najróżniejszych sprawach, gdyż dorobił się sporej fortuny, co było dowodem mądrości.&lt;br /&gt;– Jako posiejecie, tako będziecie zbierać – radził niezmiennie, na co sąsiedzi niezmiennie odpowiadali „Amen”.
** Źródło: rozdział 9

* (...) Ojczyzna jest to kawałek ziemi otoczony ze wszystkich stron granicami, zazwyczaj nienaturalnymi. Anglicy umierają za Anglię, Amerykanie za Amerykę, Niemcy za Niemcy, Rosjanie za Rosję. W tej wojnie bierze teraz udział pięćdziesiąt czy sześćdziesiąt krajów. To chyba niemożliwe, żeby było aż tyle krajów, za które warto umierać?
** Źródło: rozdział 23

* – Oni chcą mnie zabić – powiedział spokojnie Yossarian.&lt;br /&gt;– Nikt nie chce cię zabić – krzyknął Clevinger.&lt;br /&gt;– To dlaczego do mnie strzelają? – spytał Yossarian.&lt;br /&gt;– Oni strzelają do wszystkich – odpowiedział Clevinger. – Chcą zabić wszystkich.&lt;br /&gt;– A co to za różnica?&lt;br /&gt;Clevinger, podniecony, uniósł się z krzesła, oczy mu zaszły łzami, zbielałe wargi drżały. Jak zwykle, kiedy bronił zasad, w które święcie wierzył, zaczynał sapać nerwowo i łykać gorzkie łzy fanatyzmu. Clevinger miał wiele takich zasad, w które święcie wierzył. Clevinger był wariatem.&lt;br /&gt;– Co to znaczy oni? – dopytywał się. – Kto, według ciebie, chce cię zamordować?&lt;br /&gt;– Oni wszyscy – odpowiedział mu Yossarian.&lt;br /&gt;– Jacy oni?&lt;br /&gt;– A jak ci się wydaje?&lt;br /&gt;– Nie mam pojęcia.&lt;br /&gt;– No to skąd wiesz, że nie chcą mnie zamordować?
** Źródło: rozdział 2

==P==
* Panowie (...) Jesteście oficerami Armii Stanów Zjednoczonych. Oficerowie żadnej innej armii na świecie nie mogą tego o sobie powiedzieć. Zastanówcie się nad tym.
** Źródło: rozdział 3

* Paragraf 22 nie istniał, był o tym przekonany, ale jakie to miało znaczenie? Liczyło się to, iż wszyscy myśleli, że on istnieje, i to było znacznie gorsze, gdyż nie miało się przedmiotu ani tekstu, który można by wyśmiać, odrzucić, oskarżyć, skrytykować, zaatakować, poprawić, znienawidzić, obrzucić wyzwiskami, opluć, podrzeć na strzępy, stratować lub spalić.
** Źródło: rozdział 39

* Paragraf dwudziesty drugi:&lt;br /&gt;„Człowiek, który chce się zwolnić z działań bojowych, nie jest prawdziwym wariatem.”
** Źródło: rozdział 5

* - Popinjay, czy wasz ojciec jest milionerem albo senatorem?&lt;br /&gt;- Nie, panie pułkowniku.&lt;br /&gt;- No to wpadliście jak śliwka w gówno, Popinjay. 
** Źródło: rozdział 8

* Postanowił żyć wiecznie; był to jedyny cel, dla osiągnięcia którego gotów był narażać życie, i w każdej chwili interesowało go wyłącznie to, żeby wrócić cało i zdrowo.
** Źródło: rozdział 3

* Pułkownik Cargill, prawa ręka generała Peckema, potężny, rumiany mężczyzna, przed wojną był czujnym, bezwzględnym i energicznym dyrektorem handlowym. Pułkownik Cargill był złym handlowcem. Był tak okropnym handlowcem, że wyrywały go sobie firmy zmuszone ze względów podatkowych wykazać straty. W całym cywilizowanym świecie, od Battery Park do Fulton Street, znano go jako człowieka, na którym można polegać, kiedy chodzi o szybkie obniżenie stopy podatkowej. Jego usługi były drogie, gdyż niepowodzenia są często trudne do osiągnięcia. Musiał zaczynać od szczytu i torować sobie drogę w dół, a kiedy się ma przyjaciół w rządzie, niełatwo jest robić złe interesy. Wymagało to nieraz miesięcy ciężkiej pracy i nieomylnie błędnego planowania. Człowiek dezorganizował, podejmował błędne decyzje, nie doglądał, wszystkie drzwi zostawiał otworem, a kiedy się zdawało, że już zrobił swoje, rząd dawał mu jezioro albo las, albo pole naftowe i psuł całą robotę. Jednak na pułkowniku Cargillu można było polegać. Nawet w tak nie sprzyjających okolicznościach potrafił zrujnować najlepiej prosperujące przedsiębiorstwo. Doszedł do tego własną pracą i swoje niepowodzenia zawdzięczał wyłącznie sobie.
** Źródło: rozdział 3

* Pułkownik Cathcart był człowiekiem odważnym i bez wahania zgłaszał swoich ludzi na ochotnika do ataku na każdy cel.
** Źródło: rozdział 6, ''Joe Głodomór''

* Pułkownik został przebadany, co się zowie. Każdy organ jego ciała naszpikowano lekarstwami, sponiewierano, wydrenowano i wydrylowano, obmacano i sfotografowano, wyjęto, splądrowano i wsadzono z powrotem.
** Źródło: rozdział 1

==T==
* – Ta ryba z pańskiego snu. Pomówmy o niej. Czy to jest zawsze ta sama ryba?&lt;br /&gt;– Nie wiem – odpowiedział Yossarian. – Z trudem rozróżniam ryby.&lt;br /&gt;– Co panu przypomina ta ryba?&lt;br /&gt;– Inną rybę.&lt;br /&gt;– A ta inna ryba?&lt;br /&gt;– Jeszcze inną rybę.
** Źródło: rozdział 27

* Teksańczyk okazał się człowiekiem dobrodusznym, koleżeńskim i miłym. Po trzech dniach wszyscy mieli go po dziurki w nosie.
** Źródło: rozdział 1

==W==
* Wiem, że jest wojna. Wiem, że trzeba ponosić ofiary dla zwycięstwa. Ale dlaczego akurat ja? Dlaczego nie wezmą do wojska któregoś z tych starych lekarzy, deklamujących w kółko, że pracownicy służby zdrowia powinni być zawsze gotowi do poświęceń? Ja nie chcę się poświęcać. Ja chcę zarabiać forsę.
** Postać: Doktor Daneeka
** Źródło: rozdział 4

* – Wiesz, to jest właśnie mój problem – zadumał się Yossarian krzyżując ramiona. – Pomiędzy mną a każdą ideą znajduję zawsze Scheisskopfów, Peckemów, Kornów i Cathcartów. I to zmienia nieco samą ideę.
** Źródło: rozdział 42

* – Wrogiem jest każdy – odparł Yossarian z przemyślaną precyzją – kto zamierza cię zabić, niezależnie od tego, po której jest stronie, a to obejmuje również pułkownika Cathcarta. Nie zapominaj o tym, bo im dłużej będziesz o tym pamiętał, tym dłużej możesz pozostać przy życiu.
** Postać: Yossarian
** Źródło: rozdział 12

==Y==
* Yossarian ani razu nie przyszedł pomóc przy budowie, za to później, gdy klub już ukończono, przychodził bardzo często, urzeczony tym dużym, pięknym, nieregularnym budynkiem krytym gontem. Była to rzeczywiście wspaniała konstrukcja i Yossariana przepełniało uczucie niekłamanej dumy, ilekroć spojrzał na nią i pomyślał, że nawet nie kiwnął palcem przy jej wznoszeniu.
** Opis: o klubie oficerskim.
** Źródło: rozdział 2

* Yossarian będąc na gazie przysiadł się któregoś wieczoru w klubie oficerskim do pułkownika Korna, żeby z nim pożartować na temat nowej armaty Lepaga sprowadzonej przez Niemców.&lt;br /&gt;– Co to za armata Lepaga? – spytał zaintrygowany pułkownik Korn.&lt;br /&gt; – Nowa armata klejowa Lepaga, kaliber trzysta czterdzieści cztery milimetry – odpowiedział Yossarian. – Skleja w powietrzu cały szyk samolotów w jedną masę.&lt;br /&gt;Pułkownik Korn oburzony wyrwał łokieć z uścisku palców Yossariana.&lt;br /&gt;– Puść mnie, ty idioto! – krzyknął ze złością, patrząc z mściwą aprobatą, jak Nately podskakuje z tylu do Yossariana i odciąga go na bok. – Kto to jest ten wariat? – spytał.&lt;br /&gt;Pułkownik Cathcart zarechotał radośnie.&lt;br /&gt;– To ten, któremu kazał pan dać medal za Ferrarę. Kazał mi pan też awansować go na kapitana, pamięta pan? Ma pan teraz za swoje.&lt;br /&gt;Nately był dużo lżejszy i z największym trudem ciągnął zataczającego się Yossariana ku wolnemu stolikowi.&lt;br /&gt; – Czyś ty zwariował? – syczał mu do ucha przestraszony. – To był pułkownik Korn. Czyś ty zwariował?&lt;br /&gt;Yossarian chciał się jeszcze napić i obiecał wyjść spokojnie, pod warunkiem, że Nately przyniesie mu jeszcze jedną whisky. Potem posyłał go jeszcze dwa razy. Kiedy wreszcie Nately wyciągnął go do drzwi, z dworu wszedł kapitan Black, tupiąc mocno mokrymi butami po drewnianej podłodze i ociekając wodą jak spadzisty dach.&lt;br /&gt;– O rany, ale dostaniecie teraz, skurwiele, za swoje! – obwieścił radośnie, rozchlapując kałużę, jaka utworzyła się wokół jego stóp. – Przed chwilą telefonował do mnie pułkownik Korn. Wiecie, co przygotowali na was w Bolonii? Cha! Cha! Mają tam nową armatę klejową Lepaga, która skleja w powietrzu cały szyk samolotów w jedną masę.&lt;br /&gt; – O Boże, więc to prawda! – wrzasnął Yossarian i przerażony przypadł do Nately'ego.
** Źródło: rozdział 12

* Yossarian kochał się w pokojówce w cytrynowych majtkach, ponieważ była chyba jedyną kobietą, z którą mógł się kochać nie ryzykując, że się w niej zakocha.
** Źródło: rozdział 13

* Yossarian nadal cieszył się doskonałym zdrowiem, kiedy okres kwarantanny dobiegł końca i oświadczono mu, że ma opuścić szpital i iść na wojnę. Usłyszawszy tę złą wiadomość usiadł w łóżku i krzyknął:&lt;br /&gt;– Widzę wszystko podwójnie!&lt;br /&gt;Na oddziale znowu zrobiło się piekło. Specjaliści zbiegli się do niego ze wszystkich stron i otoczyli go tak ciasnym pierścieniem, że czuł wilgotny podmuch ich nosów nieprzyjemnie muskający najróżniejsze części jego ciała.(...)&lt;br /&gt;Szefem tego zespołu lekarzy był dystyngowany, zatroskany dżentelmen, który podsunął Yossarianowi palec pod nos i spytał:&lt;br /&gt;– Ile palców widzicie?&lt;br /&gt;– Dwa – powiedział Yossarian.&lt;br /&gt;– A teraz ile palców widzicie? – spytał doktor wyciągając dwa palce.&lt;br /&gt;– Dwa – odpowiedział Yossarian.&lt;br /&gt;– A teraz? – spytał doktor nie pokazując ani jednego palca.&lt;br /&gt;– Dwa – odpowiedział Yossarian. Twarz lekarza rozjaśnił uśmiech.&lt;br /&gt;– Na Jowisza, on ma rację – oświadczył tryumfalnie – on rzeczywiście widzi wszystko podwójnie.
** Źródło: rozdział 18

* Yossarian zawdzięczał zdrowie ćwiczeniom fizycznym na świeżym powietrzu, pracy zespołowej i duchowi sportowemu, gdyż uciekając przed tym wszystkim odkrył po raz pierwszy szpital.
** Źródło: rozdział 18

==Z==
* Zdrowie to coś, czego nigdy nie można być pewnym przez dłuższy okres czasu.
** Opis: doktor Daneeka w swoich przemyśleniach.
** Źródło: rozdział 4


[[Kategoria:Powieści Josepha Hellera]]
[[Kategoria:II wojna światowa]]
[[Kategoria:Powieści wojenne]]</text>
      <sha1>4z0tm4yv3z3xp0zrohbsukyh1oi2luo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648438</id>
      <parentid>648437</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T01:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* B */</comment>
      <origin>648438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22293" sha1="cq1tgc3rilphgxlaqwfe99vpj8vqrhq" xml:space="preserve">'''[[w:Paragraf 22|Paragraf 22]]''' (ang. ''Catch-22'') – powieść [[Joseph Heller|Josepha Hellera]] z 1961 roku. Tłumaczenie – Lech Jęczmyk.
{{wulgaryzmy}}
{{IndeksPL}}
==B==
* Był więc tylko jeden kruczek – paragraf 22–który stwierdzał, że troska o własne życie w obliczu realnego i bezpośredniego zagrożenia jest dowodem zdrowia psychicznego. Orr był wariatem i mógł być zwolniony z lotów. Wystarczyło, żeby o to poprosił, ale gdyby to zrobił, nie byłby wariatem i musiałby latać nadal. Orr byłby wariatem, gdyby chciał dalej latać i byłby normalny, gdyby nie chciał, ale będąc normalny musiałby latać. Skoro latał, był wariatem i mógł nie latać; ale gdyby nie chciał latać, byłby normalny i musiałby latać.
** Źródło: rozdział 5

* Była to miłość od pierwszego wejrzenia.
** Opis: pierwsze słowa książki.

* Byli czwórką sympatycznych dzieciaków, które znakomicie się bawiły doprowadzając Yossariana do szaleństwa. Nie mogli zrozumieć, że jest staroświeckim, dwudziestoośmioletnim dziwakiem, że należy do innego pokolenia, innej epoki, innego świata, że rozrywki go nudzą i szkoda mu na nie wysiłku, i że oni go też nudzą. Nie potrafił ich uciszyć, byli gorsi niż kobiety. Byli za głupi, żeby zastanawiać się nad sobą i wpadać w przygnębienie. 
** Źródło: rozdział 32

==C==
* – Ci ludzie są waszymi gośćmi! (...) Przebyli przeszło trzy tysiące mil, aby dostarczyć wam rozrywki. Jak się będą czuli, jeżeli nikt nie przyjdzie ich oglądać? Jak to wpłynie na ich morale? Słuchajcie, panowie, ja nie mam w tym żadnego interesu, ale ta dziewczyna, która chce dziś dla was zagrać na akordeonie, jest w tym wieku, że mogłaby być matką. Jak byście się czuli, gdyby tak wasza matka przebyła przeszło trzy tysiące mil, żeby zagrać na akordeonie żołnierzom, a oni nie chcieliby jej słuchać? Co będzie czuło to dziecko, którego matką mogłaby już być ta akordeonistka, kiedy dorośnie i dowie się o tym? Odpowiedź na to pytanie może być tylko jedna. Panowie, nie chciałbym zostać źle zrozumiany. Wszystko to jest oczywiście dobrowolne. Jestem ostatnim pułkownikiem na świecie, który by kazał wam iść i bawić się pod przymusem, ale życzę sobie, aby każdy, kto nie jest taki chory, że musi leżeć w szpitalu, poszedł natychmiast na ten występ i bawił się. Proszę to uważać za rozkaz!
** Źródło: rozdział 3

* – Co oni mogą mi zrobić – spytał konfidencjonalnie – gdybym odmówił dalszych lotów? &lt;/br&gt; – Prawdopodobnie będziemy cię musieli rozstrzelać – odpowiedział były starszy szeregowy Wintergreen. &lt;/br&gt; – Jak to &quot;będziemy&quot;? – krzyknął zaskoczony Yossarian. – Co to znaczy &quot;będziemy&quot;? Odkąd to jesteś po ich stronie? &lt;/br&gt; – Mam być po twojej stronie, kiedy cię będą rozstrzeliwać? – odparł Wintergreen. &lt;/br&gt; Yossarian skapitulował. Pułkownik Cathcart znowu go wykiwał. &lt;/br&gt;
** Źródło: rozdział 6

* Co za cholerny świat! Zastanawiał się, ile ludzi jest pozbawionych środków do życia tej nocy nawet w jego zamożnym kraju, ile domów jest ruderami, ilu mężów pijanych i żon pobitych, ile dzieci jest dręczonych, wyzyskiwanych lub porzuconych. Ile rodzin głoduje nie mogąc sobie pozwolić na kupno żywności? Ile serc jest złamanych? Ile samobójstw zdarzy się tej właśnie nocy, ile ludzi zwariuje? Ile karaluchów i kamieniczników będzie tryumfować? Ilu zwycięzców przegrywa, ile sukcesów jest klęskami, ilu bogaczy biedakami? Ilu cwaniaków jest głupcami? Ile szczęśliwych zakończeń jest nieszczęśliwymi zakończeniami? Ilu prawych ludzi jest kłamcami, ilu odważnych tchórzami, ilu wiernych zdrajcami, ilu świętych było grzesznikami, ile ludzi obdarzonych zaufaniem zaprzedało duszę szubrawcom za parę groszy, ilu w ogóle nigdy nie miało duszy? Ile prostych dróg jest krętymi ścieżkami? Ile najlepszych rodzin jest najgorszymi rodzinami i ile zacnych ludzi jest niecnymi ludźmi? Gdyby tak dodać ich wszystkich, a potem odjąć, zostałyby może same dzieci i może jeszcze Albert Einstein, i gdzieś tam jakiś stary skrzypek albo rzeźbiarz.
** Źródło: rozdział 39

* Człowiek jest istotą materialną, oto była cała tajemnica Snowdena. Wyrzućcie go przez okno, a spadnie. Podpalcie go, a spłonie. Przysypcie go ziemią, a zgnije, jak wszystkie inne odpadki. Człowiek bez ducha jest śmieciem. To była tajemnica Snowdena. Dojrzałość jest wszystkim.
** Źródło: rozdział 41

==D==
* Dlaczego nikt nie rozumie, że nie jest dziwolągiem, ale normalnym samotnym człowiekiem, który stara się prowadzić normalne, samotne, ludzkie życie? Czy nie krwawi, kiedy się go kłuje? I czy nie śmieje się, kiedy się go łaskocze? Jakby im nigdy nie przyszło do głowy, że on tak samo jak oni ma oczy, ręce, narządy, wymiary, zmysły i uczucia, że może zginąć od tej samej broni, że marznie i grzeje się na tym samym wietrze i je to samo co oni, chociaż trzeba przyznać, że za każdym razem w innej stołówce.
** Źródło: rozdział 25

* Dowództwo grupy było zaniepokojone, bo nigdy nie wiadomo, do czego ludzie się dopytają, skoro raz poczują, że mają prawo zadawać pytania.
** Źródło: rozdział 4

* Dunbar znowu leżał na wznak, bez ruchu, wpatrzony szklanym wzrokiem w sufit. Pracował nad przedłużeniem sobie życia. Osiągał to przez uprawianie nudy.
** Źródło: rozdział 1

* Dzisiaj trzeba mieć nie lada głowę, żeby nie zostać bogatym (...) Każdy głupiec potrafi dziś zbić majątek i większość z nich to robi. Ale co mają robić ludzie myślący i utalentowani? Wymieńcie na przykład choć jednego poetę, który dobrze zarabia.
** Opis: pułkownik Cargill w liście do żołnierzy.
** Źródło: rozdział 4

==G==
* Generał był przeciwny małżeństwu swojej córki z pułkownikiem Moodusem, ponieważ nie lubił chodzić na śluby.
** Źródło: rozdział 4

* Generał Peckem zaleca nawet, abyśmy wysyłali naszych żołnierzy do walki w mundurach wyjściowych, aby wywierali dobre wrażenie na nieprzyjacielu, jeżeli zostaną zestrzeleni.
** Źródło: rozdział 21

* Gdzie się podział niegdysiejszy Snowden?

==J==
* Ja wam powiem, co to jest sprawiedliwość. Sprawiedliwość to kolanem w brzuch z ziemi w zęby w nocy skrycie nożem z góry w dół na magazyn okrętu przez worki z piaskiem wobec przeważającej siły w ciemnościach bez słowa ostrzeżenia. Za gardło. Oto, czym jest sprawiedliwość, kiedy musimy być twardzi i niezłomni, aby stawić czoło szkopom. Z biodra. Rozumiecie?
** Źródło: rozdział 8

* (...) jako patriota wierzył, że ludzie zamożni, czyli przyzwoici obywatele, powinni mieć więcej głosów w wyborach niż włóczędzy, kurwy, kryminaliści, degeneraci, ateiści i obywatele nieprzyzwoici, czyli ludzie bez pieniędzy.
** Źródło: rozdział 1

* Jesteście człowiekiem inteligentnym o niezłomnych zasadach moralnych i zajęliście bardzo odważne stanowisko. Ja jestem człowiekiem inteligentnym, bez żadnych zasad moralnych, więc nikt lepiej ode mnie nie potrafi tego ocenić.
** Źródło: rozdział 40

==K==
* Kapelan zgrzeszył i czuł się dobrze. Zdrowy rozsądek podpowiadał mu, że kłamstwo i uchylanie się od obowiązków jest grzechem. Z drugiej strony każdy wie, że grzech to zło i że dobro nie może pochodzić od zła. On tymczasem czuł się dobrze, więcej, czuł się zdecydowanie cudownie. A zatem wynikało z tego logicznie, że kłamanie i uchylanie się od obowiązków nie może być grzechem. Kapelan w przebłysku boskiego natchnienia opanował jakże użyteczną technikę dorabiania teorii do praktyki i był zachwycony swoim odkryciem. To był cud. Bez większego trudu można było przekształcić występek w cnotę, oszczerstwo w prawdę, impotencję w abstynencję, bezczelność w skromność, rabunek w filantropię, złodziejstwo w zaszczyt, bluźnierstwo w mądrość, brutalność w patriotyzm i sadyzm w wymiar sprawiedliwości. Każdy mógł to robić; rzecz nie wymagała specjalnych zdolności. Wystarczyło nie mieć charakteru. Kapelan ze zręcznością wirtuoza wyliczał całą gamę ortodoksyjnych grzechów.
** Źródło: rozdział 34

* – Kiedy byłem małym chłopcem – odpowiedział Orr – całymi dniami chodziłem z dzikimi jabłkami w ustach, po jednym z każdej strony. Yossarian [...] zastygł podejrzliwie w pozie pełnej napięcia. Po minucie nie wytrzymał i spytał:&lt;br /&gt;– Dlaczego?&lt;br /&gt;Orr zachichotał zwycięsko.&lt;br /&gt;– Bo są lepsze niż kasztany – odpowiedział.
** Źródło: rozdział 3

* – Kiedy patrzę, obojętne z jakiego dystansu, widzę facetów, którzy zgarniają forsę. Nie widzę raju ani świętych, ani aniołów. Widzę ludzi, którzy robią forsę na każdym ludzkim odruchu i na każdej ludzkiej tragedii.
** Źródło: rozdział 42

==L==
* Ludzie mają prawo robić wszystko, co nie jest prawnie zabronione, a nie ma żadnego przepisu, który by zabraniał pana okłamywać.
** Źródło: rozdział 29

==M==
* – Moją jedyną wadą – rzucił z wypróbowanym humorem, czekając na efekt swoich słów – jest całkowity brak wad.
** Źródło: rozdział 29

* Możliwe, że ten cholerny wariat jest tutaj ostatnim normalnym człowiekiem.
** Źródło: rozdział 10

* – Musiał być jakiś powód. (...) Nie mogli ot tak sobie włamać się tutaj i wszystkich wypędzić.&lt;br /&gt;– Żadnego powodu (...) Paragraf dwudziesty drugi mówi, że mogą zrobić wszystko, czego nie możemy im zabronić.(...) Nie ma obowiązku pokazywania paragrafu dwudziestego drugiego.(...) Tak mówi prawo.&lt;br /&gt;– Założę się, że takiego paragrafu w ogóle nie ma.
** Źródło: rozdział 39

* – Musisz starać się o nich nie myśleć – poradził major Danby z przekonaniem. – I nie wolno ci przez nich zwątpić w ideały. Idee są dobre, tylko ludzie czasami są źli. Musisz starać się patrzeć z pewnego dystansu.
** Źródło: rozdział 42

==N==
* Nieco później tej samej nocy Joe Głodomór miał sen, że się dusi, bo kot Huple'a siedzi mu na twarzy, a kiedy się obudził, kot Huple'a rzeczywiście siedział mu na twarzy. (...)&lt;br /&gt;Yossarian wpadł tam jako jeden z pierwszych. Kiedy sforsował wejście, zobaczył, że Joe Głodomór trzyma w ręku rewolwer i szarpie się z Huple'em, nie pozwalającym mu zastrzelić kota, który pluł i szarżował raz po raz na Joego Głodomora, nie pozwalając mu zastrzelić Huple'a.(...) Joe Głodomór i kot patrzyli na siebie z nienawiścią. Kot pluł wściekle na Joego Głodomora, a Joe Głodomór usiłował zdzielić go pięścią.&lt;br /&gt;– Walka musi być uczciwa – orzekł Yossarian i wszyscy, którzy przybiegli przerażeni hałasem, zaczęli wznosić ekstatyczne okrzyki w ogromnym przypływie ulgi.&lt;br /&gt;– Odbędzie się uczciwa walka – oświadczył Yossarian oficjalnie Joemu Głodomorowi i kotu, wyniósłszy ich na dwór i nadal trzymając ich za karki z dala od siebie. – Pięści, kły i pazury, ale bez broni palnej – uprzedził Joego Głodomora. – I bez plucia – upomniał surowo kota. – Zaczynacie, kiedy was puszczę. Zwarcia będę przerywał i wznawiał walkę na środku. Start!
** Źródło: rozdział 12

==O==
* Ojciec majora Majora był trzeźwo myślącym, bogobojnym człowiekiem (...). Jego specjalnością była lucerna i żył z tego, że jej nie uprawiał. Rząd płacił mu dobrze za każdy korzec lucerny, którego nie zebrał. Im więcej lucerny nie uprawiał, tym więcej pieniędzy dostawał od rządu i za każdy nie zarobiony grosz kupował ziemię, aby zwiększyć ilość nie uprawianej lucerny. Ojciec majora Majora pracował bez wytchnienia nad nieuprawianiem lucerny. Długie zimowe wieczory spędzał w domu nie naprawiając uprzęży i codziennie skoro południe zrywał się z łóżka, aby dopilnować, czy nic nie zostało zrobione. Mądrze inwestując stał się wkrótce najpoważniejszym nieproducentem lucerny w okolicy. Sąsiedzi przychodzili do niego po radę w najróżniejszych sprawach, gdyż dorobił się sporej fortuny, co było dowodem mądrości.&lt;br /&gt;– Jako posiejecie, tako będziecie zbierać – radził niezmiennie, na co sąsiedzi niezmiennie odpowiadali „Amen”.
** Źródło: rozdział 9

* (...) Ojczyzna jest to kawałek ziemi otoczony ze wszystkich stron granicami, zazwyczaj nienaturalnymi. Anglicy umierają za Anglię, Amerykanie za Amerykę, Niemcy za Niemcy, Rosjanie za Rosję. W tej wojnie bierze teraz udział pięćdziesiąt czy sześćdziesiąt krajów. To chyba niemożliwe, żeby było aż tyle krajów, za które warto umierać?
** Źródło: rozdział 23

* – Oni chcą mnie zabić – powiedział spokojnie Yossarian.&lt;br /&gt;– Nikt nie chce cię zabić – krzyknął Clevinger.&lt;br /&gt;– To dlaczego do mnie strzelają? – spytał Yossarian.&lt;br /&gt;– Oni strzelają do wszystkich – odpowiedział Clevinger. – Chcą zabić wszystkich.&lt;br /&gt;– A co to za różnica?&lt;br /&gt;Clevinger, podniecony, uniósł się z krzesła, oczy mu zaszły łzami, zbielałe wargi drżały. Jak zwykle, kiedy bronił zasad, w które święcie wierzył, zaczynał sapać nerwowo i łykać gorzkie łzy fanatyzmu. Clevinger miał wiele takich zasad, w które święcie wierzył. Clevinger był wariatem.&lt;br /&gt;– Co to znaczy oni? – dopytywał się. – Kto, według ciebie, chce cię zamordować?&lt;br /&gt;– Oni wszyscy – odpowiedział mu Yossarian.&lt;br /&gt;– Jacy oni?&lt;br /&gt;– A jak ci się wydaje?&lt;br /&gt;– Nie mam pojęcia.&lt;br /&gt;– No to skąd wiesz, że nie chcą mnie zamordować?
** Źródło: rozdział 2

==P==
* Panowie (...) Jesteście oficerami Armii Stanów Zjednoczonych. Oficerowie żadnej innej armii na świecie nie mogą tego o sobie powiedzieć. Zastanówcie się nad tym.
** Źródło: rozdział 3

* Paragraf 22 nie istniał, był o tym przekonany, ale jakie to miało znaczenie? Liczyło się to, iż wszyscy myśleli, że on istnieje, i to było znacznie gorsze, gdyż nie miało się przedmiotu ani tekstu, który można by wyśmiać, odrzucić, oskarżyć, skrytykować, zaatakować, poprawić, znienawidzić, obrzucić wyzwiskami, opluć, podrzeć na strzępy, stratować lub spalić.
** Źródło: rozdział 39

* Paragraf dwudziesty drugi:&lt;br /&gt;„Człowiek, który chce się zwolnić z działań bojowych, nie jest prawdziwym wariatem.”
** Źródło: rozdział 5

* - Popinjay, czy wasz ojciec jest milionerem albo senatorem?&lt;br /&gt;- Nie, panie pułkowniku.&lt;br /&gt;- No to wpadliście jak śliwka w gówno, Popinjay. 
** Źródło: rozdział 8

* Postanowił żyć wiecznie; był to jedyny cel, dla osiągnięcia którego gotów był narażać życie, i w każdej chwili interesowało go wyłącznie to, żeby wrócić cało i zdrowo.
** Źródło: rozdział 3

* Pułkownik Cargill, prawa ręka generała Peckema, potężny, rumiany mężczyzna, przed wojną był czujnym, bezwzględnym i energicznym dyrektorem handlowym. Pułkownik Cargill był złym handlowcem. Był tak okropnym handlowcem, że wyrywały go sobie firmy zmuszone ze względów podatkowych wykazać straty. W całym cywilizowanym świecie, od Battery Park do Fulton Street, znano go jako człowieka, na którym można polegać, kiedy chodzi o szybkie obniżenie stopy podatkowej. Jego usługi były drogie, gdyż niepowodzenia są często trudne do osiągnięcia. Musiał zaczynać od szczytu i torować sobie drogę w dół, a kiedy się ma przyjaciół w rządzie, niełatwo jest robić złe interesy. Wymagało to nieraz miesięcy ciężkiej pracy i nieomylnie błędnego planowania. Człowiek dezorganizował, podejmował błędne decyzje, nie doglądał, wszystkie drzwi zostawiał otworem, a kiedy się zdawało, że już zrobił swoje, rząd dawał mu jezioro albo las, albo pole naftowe i psuł całą robotę. Jednak na pułkowniku Cargillu można było polegać. Nawet w tak nie sprzyjających okolicznościach potrafił zrujnować najlepiej prosperujące przedsiębiorstwo. Doszedł do tego własną pracą i swoje niepowodzenia zawdzięczał wyłącznie sobie.
** Źródło: rozdział 3

* Pułkownik Cathcart był człowiekiem odważnym i bez wahania zgłaszał swoich ludzi na ochotnika do ataku na każdy cel.
** Źródło: rozdział 6, ''Joe Głodomór''

* Pułkownik został przebadany, co się zowie. Każdy organ jego ciała naszpikowano lekarstwami, sponiewierano, wydrenowano i wydrylowano, obmacano i sfotografowano, wyjęto, splądrowano i wsadzono z powrotem.
** Źródło: rozdział 1

==T==
* – Ta ryba z pańskiego snu. Pomówmy o niej. Czy to jest zawsze ta sama ryba?&lt;br /&gt;– Nie wiem – odpowiedział Yossarian. – Z trudem rozróżniam ryby.&lt;br /&gt;– Co panu przypomina ta ryba?&lt;br /&gt;– Inną rybę.&lt;br /&gt;– A ta inna ryba?&lt;br /&gt;– Jeszcze inną rybę.
** Źródło: rozdział 27

* Teksańczyk okazał się człowiekiem dobrodusznym, koleżeńskim i miłym. Po trzech dniach wszyscy mieli go po dziurki w nosie.
** Źródło: rozdział 1

==W==
* Wiem, że jest wojna. Wiem, że trzeba ponosić ofiary dla zwycięstwa. Ale dlaczego akurat ja? Dlaczego nie wezmą do wojska któregoś z tych starych lekarzy, deklamujących w kółko, że pracownicy służby zdrowia powinni być zawsze gotowi do poświęceń? Ja nie chcę się poświęcać. Ja chcę zarabiać forsę.
** Postać: Doktor Daneeka
** Źródło: rozdział 4

* – Wiesz, to jest właśnie mój problem – zadumał się Yossarian krzyżując ramiona. – Pomiędzy mną a każdą ideą znajduję zawsze Scheisskopfów, Peckemów, Kornów i Cathcartów. I to zmienia nieco samą ideę.
** Źródło: rozdział 42

* – Wrogiem jest każdy – odparł Yossarian z przemyślaną precyzją – kto zamierza cię zabić, niezależnie od tego, po której jest stronie, a to obejmuje również pułkownika Cathcarta. Nie zapominaj o tym, bo im dłużej będziesz o tym pamiętał, tym dłużej możesz pozostać przy życiu.
** Postać: Yossarian
** Źródło: rozdział 12

==Y==
* Yossarian ani razu nie przyszedł pomóc przy budowie, za to później, gdy klub już ukończono, przychodził bardzo często, urzeczony tym dużym, pięknym, nieregularnym budynkiem krytym gontem. Była to rzeczywiście wspaniała konstrukcja i Yossariana przepełniało uczucie niekłamanej dumy, ilekroć spojrzał na nią i pomyślał, że nawet nie kiwnął palcem przy jej wznoszeniu.
** Opis: o klubie oficerskim.
** Źródło: rozdział 2

* Yossarian będąc na gazie przysiadł się któregoś wieczoru w klubie oficerskim do pułkownika Korna, żeby z nim pożartować na temat nowej armaty Lepaga sprowadzonej przez Niemców.&lt;br /&gt;– Co to za armata Lepaga? – spytał zaintrygowany pułkownik Korn.&lt;br /&gt; – Nowa armata klejowa Lepaga, kaliber trzysta czterdzieści cztery milimetry – odpowiedział Yossarian. – Skleja w powietrzu cały szyk samolotów w jedną masę.&lt;br /&gt;Pułkownik Korn oburzony wyrwał łokieć z uścisku palców Yossariana.&lt;br /&gt;– Puść mnie, ty idioto! – krzyknął ze złością, patrząc z mściwą aprobatą, jak Nately podskakuje z tylu do Yossariana i odciąga go na bok. – Kto to jest ten wariat? – spytał.&lt;br /&gt;Pułkownik Cathcart zarechotał radośnie.&lt;br /&gt;– To ten, któremu kazał pan dać medal za Ferrarę. Kazał mi pan też awansować go na kapitana, pamięta pan? Ma pan teraz za swoje.&lt;br /&gt;Nately był dużo lżejszy i z największym trudem ciągnął zataczającego się Yossariana ku wolnemu stolikowi.&lt;br /&gt; – Czyś ty zwariował? – syczał mu do ucha przestraszony. – To był pułkownik Korn. Czyś ty zwariował?&lt;br /&gt;Yossarian chciał się jeszcze napić i obiecał wyjść spokojnie, pod warunkiem, że Nately przyniesie mu jeszcze jedną whisky. Potem posyłał go jeszcze dwa razy. Kiedy wreszcie Nately wyciągnął go do drzwi, z dworu wszedł kapitan Black, tupiąc mocno mokrymi butami po drewnianej podłodze i ociekając wodą jak spadzisty dach.&lt;br /&gt;– O rany, ale dostaniecie teraz, skurwiele, za swoje! – obwieścił radośnie, rozchlapując kałużę, jaka utworzyła się wokół jego stóp. – Przed chwilą telefonował do mnie pułkownik Korn. Wiecie, co przygotowali na was w Bolonii? Cha! Cha! Mają tam nową armatę klejową Lepaga, która skleja w powietrzu cały szyk samolotów w jedną masę.&lt;br /&gt; – O Boże, więc to prawda! – wrzasnął Yossarian i przerażony przypadł do Nately'ego.
** Źródło: rozdział 12

* Yossarian kochał się w pokojówce w cytrynowych majtkach, ponieważ była chyba jedyną kobietą, z którą mógł się kochać nie ryzykując, że się w niej zakocha.
** Źródło: rozdział 13

* Yossarian nadal cieszył się doskonałym zdrowiem, kiedy okres kwarantanny dobiegł końca i oświadczono mu, że ma opuścić szpital i iść na wojnę. Usłyszawszy tę złą wiadomość usiadł w łóżku i krzyknął:&lt;br /&gt;– Widzę wszystko podwójnie!&lt;br /&gt;Na oddziale znowu zrobiło się piekło. Specjaliści zbiegli się do niego ze wszystkich stron i otoczyli go tak ciasnym pierścieniem, że czuł wilgotny podmuch ich nosów nieprzyjemnie muskający najróżniejsze części jego ciała.(...)&lt;br /&gt;Szefem tego zespołu lekarzy był dystyngowany, zatroskany dżentelmen, który podsunął Yossarianowi palec pod nos i spytał:&lt;br /&gt;– Ile palców widzicie?&lt;br /&gt;– Dwa – powiedział Yossarian.&lt;br /&gt;– A teraz ile palców widzicie? – spytał doktor wyciągając dwa palce.&lt;br /&gt;– Dwa – odpowiedział Yossarian.&lt;br /&gt;– A teraz? – spytał doktor nie pokazując ani jednego palca.&lt;br /&gt;– Dwa – odpowiedział Yossarian. Twarz lekarza rozjaśnił uśmiech.&lt;br /&gt;– Na Jowisza, on ma rację – oświadczył tryumfalnie – on rzeczywiście widzi wszystko podwójnie.
** Źródło: rozdział 18

* Yossarian zawdzięczał zdrowie ćwiczeniom fizycznym na świeżym powietrzu, pracy zespołowej i duchowi sportowemu, gdyż uciekając przed tym wszystkim odkrył po raz pierwszy szpital.
** Źródło: rozdział 18

==Z==
* Zdrowie to coś, czego nigdy nie można być pewnym przez dłuższy okres czasu.
** Opis: doktor Daneeka w swoich przemyśleniach.
** Źródło: rozdział 4


[[Kategoria:Powieści Josepha Hellera]]
[[Kategoria:II wojna światowa]]
[[Kategoria:Powieści wojenne]]</text>
      <sha1>cq1tgc3rilphgxlaqwfe99vpj8vqrhq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jerzy Lewczyński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28951</id>
    <revision>
      <id>648441</id>
      <parentid>583963</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T07:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51610-75</username>
        <id>61970</id>
      </contributor>
      <comment>dodanie grafiki</comment>
      <origin>648441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="748" sha1="b0n1jowy68egrcgeey8fwjx1zcykvn9" xml:space="preserve">[[Plik:JerzyLewczyński Adam Kulik Realizacja filmu Fotografowie prowincjonalni.jpg|mały|{{center|Jerzy Lewczyński (po lewej)}}]]
'''[[w:Jerzy Lewczyński|Jerzy Lewczyński]]''' (1924–2014) – polski artysta [[fotografik]].
* Archeologią fotografii nazywam działania, których celem jest odkrywanie, badanie i komentowanie zdarzeń, faktów, sytuacji dziejących się dawniej w tzw. przeszłości fotograficznej. Dzięki fotografii, ciągłość wizualnego kontaktu z przeszłością stwarza możliwości poszerzania oddziaływania dawnych warstw kulturotwórczych na dzisiejsze.
** Źródło: [http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_lewczynski_jerzy_tadeusz culture.pl]


{{SORTUJ:Lewczyński, Jerzy}}
[[Kategoria:Polscy fotograficy]]</text>
      <sha1>b0n1jowy68egrcgeey8fwjx1zcykvn9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nazywam się Khan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32146</id>
    <revision>
      <id>648421</id>
      <parentid>550166</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T13:19:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-51765-85</username>
        <id>61984</id>
      </contributor>
      <origin>648421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3269" sha1="94tgcfbrifmtxp7yumeuu530z1ynvpi" xml:space="preserve">{{dopracować|Uzupełnić osoby wypowiadające kwestie.}}
'''[[w:Nazywam się Khan|Nazywam się Khan]]''' (ang. ''My name is Khan'') – [[amerykańie|amerykańskie]] [[melodramat]] z 2010 roku w reżyserii Karana Johara. Autorem [[scenariusz]]a jest Shibani Bathija.
==Wypowiedzi postaci==
* Każdy na tym świecie jest tylko przez krótką chwilę, a ja mam zaszczyt dzielić tę chwilę z Rizwanem Khanem.

* Ludzie dzielą się na dobrych, którzy robią dobre uczynki, i złych, którzy czynią zło, innej różnicy nie ma.

* Mandiro, gdy cię opuszczałem czułem ból w piersiach, myślałem, że mam zapalenie płuc, ale tego bólu nie zmniejszyłaby żadna ilość soku imbirowego. Wciąż go czuję.

* Mogę tysiąc razy napisać: „Kocham cię, Mandiro”, ale nie potrafię ci tego powiedzieć.

* Mówi się, że rozmawiając dużo o zmarłych, łączymy się z nimi; ja również próbowałem się połączyć z Sameerem, Mandiro.

* Nasz Khan osiągnął swoją miłością coś, czego ja nigdy nie osiągnęłabym nienawiścią. Moja złość rozdzieliła, ale dziś jego miłość nas połączyła. I będziemy cię wspominać z nową nadzieją. Już nigdy nie pozwolę mu odejść, Sam. Zachowam jego miłość przy sobie, dla mnie i dla ciebie. Na zawsze.

* Nazywam się Khan i nie jestem terrorystą.

* Nazywam się Rizwan Khan, mogę wydawać się dziwny, dlatego że mam syndrom Aspergena, nazwa pochodzi od doktora Hansa Aspergena. Ale to nie znaczy że jestem szalony... O nie. Wyróżniam się inteligencją, jestem bardzo bystry. Ale niektórych rzeczy nie rozumiem, na przykład gdy kogoś odwiedzam słyszę: „Wejdź, Rizwan, czuj się jak u siebie” Ale przecież to nie jest mój dom. Dlaczego ludzie mówią jedno, a myślą co innego? Mama mi mówiła, że ludzie dzielą się na dobrych i złych. Ja jestem dobrym człowiekiem, robię dobre uczynki.

* Podobno pewne dźwięki przyspieszają bicie serca. W moim przypadku takim dźwiękiem był twój śmiech.

* Wszystko w porządku? Boisz się? Już dobrze. Lęk to nic złego, nie wolno tylko pozwolić, żeby uniemożliwił ci osiągnięcie celu.

* Uścisk to coś wyjątkowego.

* Boje się wielu rzeczy Mandiro, ale najbardziej boję się tego, że mogę cię utracić. (...) Bałem się wtedy i boję się teraz.

* Mama miała rację. Oprócz więzów krwi rodzinę łączy także miłość.

* Mama mówiła, panowie zawsze dotrzymują słowa.

==Dialogi==
: – Boże, myślałam, że pan rozpoznał. Jestem Rita Singh, była Miss India. Przeklęte suszarki. JESTEM RITA SINGH, BYŁA MISS INDIA!!!
: – Coś staro pani wygląda. Pewnie była pani miss, zanim się urodziłem.

----

: – Coś jeszcze, Rizwan?
: – Tak! John Marshall ze straży granicznej mówi: „Cześć”.
: – Cześć? Gdyby chciał coś dodać – zadzwoń.

----

: – Czas na modlitwę.
: – Teraz? Tutaj? Powinien pan zwracać uwagę na miejsce i ludzi.
: – Nie. Modlitwa nie jest zależna od miejsca i ludzi tylko od wiary.

----

: - Zabierzesz go do muzeum odkryć?
: - Nie.
: - To się zabiję.
: - Proszę, nie rób tego. Nie zabijaj się.


[[Kategoria:Dramaty filmowe]]
[[Kategoria:Dramaty społeczne]]
[[Kategoria:Melodramaty]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy dramatyczne]]</text>
      <sha1>94tgcfbrifmtxp7yumeuu530z1ynvpi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648423</id>
      <parentid>648421</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T14:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Morkoz</username>
        <id>61426</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/~2026-51765-85|~2026-51765-85]] ([[User talk:~2026-51765-85|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:197.26.161.165|197.26.161.165]].</comment>
      <origin>550166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3256" sha1="94q2ec9kykg47cdc09fgmpjfhcd47z2" xml:space="preserve">{{dopracować|Uzupełnić osoby wypowiadające kwestie.}}
'''[[w:Nazywam się Khan|Nazywam się Khan]]''' (ang. ''My name is Khan'') – [[bollywood]]zki [[melodramat]] z 2010 roku w reżyserii Karana Johara. Autorem [[scenariusz]]a jest Shibani Bathija.
==Wypowiedzi postaci==
* Każdy na tym świecie jest tylko przez krótką chwilę, a ja mam zaszczyt dzielić tę chwilę z Rizwanem Khanem.

* Ludzie dzielą się na dobrych, którzy robią dobre uczynki, i złych, którzy czynią zło, innej różnicy nie ma.

* Mandiro, gdy cię opuszczałem czułem ból w piersiach, myślałem, że mam zapalenie płuc, ale tego bólu nie zmniejszyłaby żadna ilość soku imbirowego. Wciąż go czuję.

* Mogę tysiąc razy napisać: „Kocham cię, Mandiro”, ale nie potrafię ci tego powiedzieć.

* Mówi się, że rozmawiając dużo o zmarłych, łączymy się z nimi; ja również próbowałem się połączyć z Sameerem, Mandiro.

* Nasz Khan osiągnął swoją miłością coś, czego ja nigdy nie osiągnęłabym nienawiścią. Moja złość rozdzieliła, ale dziś jego miłość nas połączyła. I będziemy cię wspominać z nową nadzieją. Już nigdy nie pozwolę mu odejść, Sam. Zachowam jego miłość przy sobie, dla mnie i dla ciebie. Na zawsze.

* Nazywam się Khan i nie jestem terrorystą.

* Nazywam się Rizwan Khan, mogę wydawać się dziwny, dlatego że mam syndrom Aspergena, nazwa pochodzi od doktora Hansa Aspergena. Ale to nie znaczy że jestem szalony... O nie. Wyróżniam się inteligencją, jestem bardzo bystry. Ale niektórych rzeczy nie rozumiem, na przykład gdy kogoś odwiedzam słyszę: „Wejdź, Rizwan, czuj się jak u siebie” Ale przecież to nie jest mój dom. Dlaczego ludzie mówią jedno, a myślą co innego? Mama mi mówiła, że ludzie dzielą się na dobrych i złych. Ja jestem dobrym człowiekiem, robię dobre uczynki.

* Podobno pewne dźwięki przyspieszają bicie serca. W moim przypadku takim dźwiękiem był twój śmiech.

* Wszystko w porządku? Boisz się? Już dobrze. Lęk to nic złego, nie wolno tylko pozwolić, żeby uniemożliwił ci osiągnięcie celu.

* Uścisk to coś wyjątkowego.

* Boje się wielu rzeczy Mandiro, ale najbardziej boję się tego, że mogę cię utracić. (...) Bałem się wtedy i boję się teraz.

* Mama miała rację. Oprócz więzów krwi rodzinę łączy także miłość.

* Mama mówiła, panowie zawsze dotrzymują słowa.

==Dialogi==
: – Boże, myślałam, że pan rozpoznał. Jestem Rita Singh, była Miss India. Przeklęte suszarki. JESTEM RITA SINGH, BYŁA MISS INDIA!!!
: – Coś staro pani wygląda. Pewnie była pani miss, zanim się urodziłem.

----

: – Coś jeszcze, Rizwan?
: – Tak! John Marshall ze straży granicznej mówi: „Cześć”.
: – Cześć? Gdyby chciał coś dodać – zadzwoń.

----

: – Czas na modlitwę.
: – Teraz? Tutaj? Powinien pan zwracać uwagę na miejsce i ludzi.
: – Nie. Modlitwa nie jest zależna od miejsca i ludzi tylko od wiary.

----

: - Zabierzesz go do muzeum odkryć?
: - Nie.
: - To się zabiję.
: - Proszę, nie rób tego. Nie zabijaj się.


[[Kategoria:Dramaty filmowe]]
[[Kategoria:Dramaty społeczne]]
[[Kategoria:Melodramaty]]
[[Kategoria:Amerykańskie filmy dramatyczne]]</text>
      <sha1>94q2ec9kykg47cdc09fgmpjfhcd47z2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfabetyczna lista osób/B</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32720</id>
    <revision>
      <id>648446</id>
      <parentid>648125</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T10:22:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <origin>648446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116943" sha1="4zh1698u3warlf1ozdy2ihz0iqoxrdn" xml:space="preserve">{{center|[[Alfabetyczna lista osób/0–9|0–9]] • [[Alfabetyczna lista osób/A, Á, Å|A, Á, Å]] • [[Alfabetyczna lista osób/B|B]] • [[Alfabetyczna lista osób/C|C]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ć Č|Ć Č]] • [[Alfabetyczna lista osób/D Đ|D Đ]] • [[Alfabetyczna lista osób/E, É, Ə|E, É, Ə]] • [[Alfabetyczna lista osób/F|F]] • [[Alfabetyczna lista osób/G|G]] • [[Alfabetyczna lista osób/H|H]] • [[Alfabetyczna lista osób/I, İ|I, İ]] • [[Alfabetyczna lista osób/J|J]] • [[Alfabetyczna lista osób/K|K]] • [[Alfabetyczna lista osób/L|L]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ł|Ł]] • [[Alfabetyczna lista osób/M|M]] • [[Alfabetyczna lista osób/N|N]] • [[Alfabetyczna lista osób/O|O]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ó Ō Ö Ø|Ó Ō Ö Ø]] • [[Alfabetyczna lista osób/P|P]] • [[Alfabetyczna lista osób/Q|Q]] • [[Alfabetyczna lista osób/R|R]] • [[Alfabetyczna lista osób/S|S]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ś Š Ş|Ś Š Ş]] • [[Alfabetyczna lista osób/T, Þ|T, Þ]] • [[Alfabetyczna lista osób/U|U]] • [[Alfabetyczna lista osób/V|V]] • [[Alfabetyczna lista osób/W|W]] • [[Alfabetyczna lista osób/X|X]] • [[Alfabetyczna lista osób/Y|Y]] • [[Alfabetyczna lista osób/Z|Z]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ż Ź Ž|Ż Ź Ž]]}}

----
__NOTOC__
==B.==
* B. Leza → Cruz (da), Francisco Xavier
* B.B. → Kraszewski, Józef Ignacy
* [[B.B. King]] (1925–2015) – amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy.

==Ba==
===Baa===
* Baar-Kochańska, Kamilla → Baar, Kamilla
* [[Kamilla Baar|Baar, Kamilla]] (ur. 1979) – polska aktorka.

===Bab===
* [[Shirdi Sai Baba|Baba, Shirdi Sai]] (1838–1918) – indyjski mistrz duchowy.
* [[Ali Babacan|Babacan, Ali]] (ur. 1967) – turecki polityk i ekonomista.
* [[Andrzej Babaryko|Babaryko, Andrzej]] (1952–2006) – polski poeta, dziennikarz i animator kultury.
* [[Irena Babel|Babel, Irena]] (1914–1993) – polska reżyserka.
* [[Izaak Babel|Babel, Izaak Emmanuiłowicz]] (1894–1940) – rosyjski pisarz, dramaturg i oficer I Armii Konnej.
* [[Zygmunt Babiak|Babiak, Zygmunt]] (ur. 1958) – polski aktor.
* [[Ewelina Babiarz|Babiarz, Ewelina]] (ur. 1987) – polska piosenkarka i aktorka.
* [[Przemysław Babiarz|Babiarz, Przemysław]] (ur. 1963) – polski dziennikarz i komentator sportowy, prezenter telewizyjny.
* [[Krzysztof Babicki|Babicki, Krzysztof]] (ur. 1956) – polski reżyser.
* [[Piotr Babinetz|Babinetz, Piotr]] (ur. 1969) – polski polityk, samorządowiec i historyk.
* Babinicz, Leon Waldemar → Babinicz, Waldemar
* [[Waldemar Babinicz|Babinicz, Waldemar]] (1902–1969) – polski pisarz i pedagog.
* [[Andrzej Babiński|Babiński, Andrzej]] (1938–1984) – poznański poeta, przyjaciel Edwarda Stachury, jeden z polskich poetów przeklętych.
* [[Andrej Babiš|Babiš, Andrej]] (ur. 1954) – czeski polityk i przedsiębiorca, premier Czech.
* [[Szymon Babuchowski|Babuchowski, Szymon]] (ur. 1977) – polski poeta, dziennikarz i wokalista.
* [[Grzegorz Babula|Babula, Grzegorz]] (ur. ?) – polski pisarz.

===Bac===
* Baca → Maczek, Stanisław
* [[Kiejstut Bacewicz|Bacewicz, Kiejstut]] (1904–1993) – polski pianista, pedagog i kompozytor.
* [[Wanda Bacewicz|Bacewicz, Wanda]] (1914–2011) – polska pisarka i dziennikarka.
* [[Richard Bach|Bach, Richard David]] (ur. 1936) – amerykański pisarz.
* [[John Bachar|Bachar, John]] (1957–2009) – amerykański wspinacz.
* Bachchan, Aishwarya → Rai, Aishwarya
* [[Amitabh Bachchan|Bachchan, Amitabh]] (ur. 1942) – indyjski aktor, producent filmowy, prezenter telewizyjny i polityk.
* [[Gaston Bachelard|Bachelard, Gaston]] (1884–1962) – francuski filozof.
* [[Klimek Bachleda|Bachleda, Klemens]] (1849–1910) – przewodnik i ratownik tatrzański.
* Bachleda, Klimek → Bachleda, Klemens
* [[Alicja Bachleda-Curuś|Bachleda-Curuś, Alicja]] (ur. 1983) – polska aktorka i piosenkarka.
* [[Andrzej Bachleda-Curuś|Bachleda-Curuś, Andrzej]]
* [[Katarzyna Bachleda-Curuś|Bachleda-Curuś, Katarzyna]] (ur. 1980) – polska łyżwiarka szybka.
* Bachman, Richard → King, Stephen Edwin
* [[Ingeborg Bachmann|Bachmann, Ingeborg]] (1926–1973) – austriacka pisarka.
* [[Johann Jakob Bachofen|Bachofen, Johann Jakob]] (1815–87) – szwajcarski prawnik i badacz starożytności.
* [[Sorajja Esfandijari Bachtijari|Bachtijari, Sorajja Esfandijari]] (1932–2001) – irańska księżniczka.
* [[Michaił Bachtin|Bachtin, Michaił Michajłowicz]] (1895–1975) – rosyjski literaturoznawca, badacz kultury.
* [[Mariusz Bacik|Bacik, Mariusz]] (ur. 1972) – polski koszykarz.
* [[Claude Backvis|Backvis, Claude]] (1910–1998) – belgijski slawista, historyk literatury polskiej.
* [[Francis Bacon (filozof)|Bacon, Francis]] (1561–1626) – angielski mąż stanu, prawnik, filozof.
* [[Francis Bacon (malarz)|Bacon, Francis]] (1909–1992) – irlandzki malarz samouk.
* [[Roger Bacon|Bacon, Roger]] (ok. 1214–1294) – angielski filozof średniowieczny, franciszkanin.
* [[Jacek Baczak|Baczak, Jacek]] (ur. 1967) – polski pisarz.
* [[Marek Krystian Emanuel Baczewski|Baczewski, Marek Krystian Emanuel]] (ur. 1966) – polski pisarz, krytyk literacki, autor słuchowisk radiowych, felietonista.
* [[Bronisław Baczko|Baczko, Bronisław]] (1924–2016) – polski filozof.
* [[Gosia Baczyńska|Baczyńska, Gosia]] (ur. 1965) – polska projektantka mody.
* Baczyńska, Małgorzata → Baczyńska, Gosia
* [[Jerzy Baczyński|Baczyński, Jerzy Bogusław]] (ur. 1950) – polski dziennikarz.
* [[Krzysztof Kamil Baczyński|Baczyński, Krzysztof Kamil]] (1921–1944) – poeta polski.

===Bad===
* [[Jakub Badach|Badach, Jakub]] (ur. 1976) – polski wokalista, instrumentalista, kompozytor, aranżer, producent muzyczny.
* Badach, Kuba → Badach, Jakub
* [[Abdullah Ahmad Badawi|Badawi, Abdullah Ahmad]] (1939–2025) – malezyjski polityk.
* [[Karol Badecki|Badecki, Karol Józef]] (1886–1953) – polski historyk literatury, bibliotekoznawca.
* [[Robert Baden-Powell|Baden-Powell, Robert]] (1857–1941) – angielski żołnierz, pisarz, twórca skautingu.
* [[Joachim Badeni|Badeni, Joachim]] (1912–2010) – polski dominikanin, autor publikacji.
* Bader, Jacek → Hugo-Bader, Jacek
* [[Robert Badinter|Badinter, Robert]] (1928–2024) – francuski polityk i prawnik.
* [[Alain Badiou|Badiou, Alain]] (ur. 1937) – francuski filozof i pisarz.
* [[Montse Badía|Badía, Montse]] (ur. 1965) – hiszpańska historyk i krytyk sztuki.
* Badziak, Agnieszka → Woźniak-Starak, Agnieszka

===Bae===
* [[Bogdan Baer|Baer, Bogdan Stanisław]] (1926–2002) – polski aktor i reżyser.
* [[Olgierd Baehr|Baehr, Olgierd]] (1927–2022) – polski prawnik, działacz katolicki, polityk.
* [[Joan Baez|Baez, Joan Chandos]] (ur. 1941) – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów oraz producentka nagrań.

===Bag===
* [[Siergiej Bagapsz|Bagapsz, Siergiej]] (1949–2011) – abchaski polityk.
* [[Walter Bagehot|Bagehot, Walter]] (1826–1877) – brytyjski ekonomista i dziennikarz.
* [[Abu Bakr al-Baghdadi|Baghdadi, Abu Bakr al-]] (1971–2019) – przywódca organizacji Państwo Islamskie w Iraku i Lewancie i samozwańczy kalif Państwa Islamskiego.
* [[Krešimir Bagić|Bagić, Krešimir]] (ur. 1962) – chorwacki pisarz i krytyk literacki.
* [[Łukasz Bagiński|Bagiński, Łukasz]] (ur. 1981) – polski zawodnik brazylijskiego jiu-jitsu.
* [[Michał Bagiński|Bagiński, Michał]] (ur. 1980) – polski kompozytor, realizator i producent muzyczny.
* [[Tomasz Bagiński|Bagiński, Tomasz]] (ur. 1976) – polski rysownik, animator, reżyser.
* [[Desmond Bagley|Bagley, Desmond]] (1923–1983) – angielski pisarz,  dziennikarz, podróżnik.
* [[Ewa Bagłaj|Bagłaj, Ewa]] (ur. 1980) – polska pisarka, dziennikarka.

===Bağ===
* [[Egemen Bağış|Bağış, Egemen]] (ur. 1970) – turecki polityk.

===Bah===
* [[Baha Allah]] (1817–1892) – irański reformator religijny, założyciel bahaizmu.
* [[Adam Bahdaj|Bahdaj, Adam]] (1918–1985) – polski pisarz, tłumacz.
* [[Stanisłau Bahdankiewicz|Bahdankiewicz, Stanisłau]] (ur. 1937) – białoruski polityk.
* [[Maksim Bahdanowicz|Bahdanowicz, Maksim]] (1891–1917) – białoruski poeta i prozaik.

===Bai===
* Baidaroff (de), Marina → Vlady, Marina
* Bailey, William Bruce → Rose, Axl
* Bain, James Stewart → Bain, Jimmy
* [[Jimmy Bain|Bain, Jimmy]] (1947–2016) – szkocki muzyk.
* [[Jacques Bainville|Bainville, Jacques]] (1879–1936) – francuski historyk i publicysta.

===Baj===
* [[Jerzy Bajda|Bajda, Jerzy]] (1928–2012) – polski ksiądz, teolog, publicysta.
* Bajer, Barbara → Sośnicka, Zdzisława Barbara
* Bajer, Wanda → Bajerówna, Wanda
* [[Wanda Bajerówna|Bajerówna, Wanda]] (1923–2014) – polska aktorka teatralna.
* Bajerówna-Skubisz → Bajerówna, Wanda
* [[Filip Bajon|Bajon, Filip Michał]] (ur. 1947) – polski reżyser, pisarz, scenarzysta i pedagog.
* [[Michał Bajor|Bajor, Michał]] (ur. 1957) – polski aktor i piosenkarz.
* [[Stanisław Bajtlik|Bajtlik, Stanisław]] (ur. 1955) – polski astrofizyk.

===Bak===
* [[Józef Baka|Baka, Józef]] (1706/7–1780) – polski poeta, misjonarz i kaznodzieja.
* [[Mirosław Baka|Baka, Mirosław]] (ur. 1963) – polski aktor i piosenkarz.
* [[Wadim Bakatin|Bakatin, Wadim Wiktorowicz]] (1937–2022) – radziecki komunista, ostatni szef KGB, odsunięty po nieudanym puczu przeciw Michaiłowi Gorbaczowowi.
* [[Anita Baker|Baker, Anita]] (ur. 1958) – amerykańska piosenkarka.
* Baker, Norma Jeane → Monroe, Marilyn
* [[Josephine Baker|Baker, Josephine]] (1906–1975) – francuska tancerka, aktorka i piosenkarka pochodzenia amerykańskiego.
* [[Russell Baker|Baker, Russell]] (1925–2019) – amerykański publicysta, pisarz, dziennikarz i komik.
* [[Petre Bakewski|Bakewski, Petre]] (ur. 1947) – macedoński krytyk teatralny, dziennikarz, poeta.
* [[Maria Bakka|Bakka, Maria]] (1922–2024) – polska aktorka i reżyser teatralna.
* Bakka-Gierszanin, Maria → Bakka, Maria
* [[Hanna Bakuła|Bakuła, Hanna]] (ur. 1950) – polska malarka, scenograf, kostiumolog.

===Bal===
* [[Jan Balabán|Balabán, Jan]] (ur. 1961) – czeski prozaik, publicysta i tłumacz.
* [[George Balanchine|Balanchine, George]] (1904–1983) – rosyjski choreograf pochodzenia gruzińskiego.
* Balancziwadze, Giorgi Melitonowicz → Balanchine, George
* [[Artur Balazs|Balazs, Artur]] (ur. 1952) – polski polityk, rolnik.
* [[Béla Balázs|Balázs, Béla]] (1884–1949) – węgierski krytyk filmowy, estetyk, prozaik i poeta pochodzenia żydowskiego.
* [[Stanisław Balbus|Balbus, Stanisław]] (ur. 1942) – polski badacz literatury i poeta.
* [[Maciej Balcar|Balcar, Maciej]] (ur. 1971) – polski wokalista, kompozytor, autor tekstów, aktor.
* [[Adam Balcer|Balcer, Adam]] (ur. 1976) – polski politolog.
* [[Leszek Balcerowicz|Balcerowicz, Leszek]] (ur. 1947) – polski ekonomista i polityk.
* Balcerzan, Bogusława → Latawiec, Bogusława
* [[Edward Balcerzan|Balcerzan, Edward]] (ur. 1937) – polski teoretyk i krytyk literatury, tłumacz i pisarz.
* [[David Baldacci|Baldacci, David]] (ur. 1950) – amerykański prawnik i pisarz.
* [[Alec Baldwin|Baldwin, Alec]] (ur. 1958) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
* [[James Baldwin|Baldwin, James]] (1924–1987) – afroamerykański powieściopisarz i eseista.
* Baldwin, John → Jones, John Paul
* [[Stanley Baldwin|Baldwin, Stanley]] (1867–1947) – brytyjski polityk.
* Baldwin III, Alexander Rae → Baldwin, Alec
* [[Christian Bale|Bale, Christian Charles Phillip]] (ur. 1974) – brytyjski aktor i producent filmowy.
* Bale, Christian Morgan → Bale, Christian Charles Phillip
* [[Abubakar Tafawa Balewa|Balewa, Abubakar Tafawa]] (1912–1966) – nigeryjski polityk.
* [[Arthur Balfour|Balfour, Arthur]] (1848–1930) – brytyjski polityk.
* [[Jan Wojciech Balicki|Balicki, Jan Wojciech]] (1869–1948) – polski duchowny katolicki, teolog dogmatyczny, błogosławiony Kościoła katolickiego.
* [[Marek Balicki|Balicki, Marek Zbigniew]] (ur. 1953) – polski polityk.
* [[Zygmunt Balicki|Balicki, Zygmunt]] (1858–1916) – polski socjolog, publicysta, polityk.
* [[Ignacy Baliński|Baliński, Ignacy]] (1862–1951) – polski pisarz, publicysta i działacz społeczny.
* [[Karol Baliński|Baliński, Karol]] (1817–1864) – polski poeta.
* [[Stanisław Baliński|Baliński, Stanisław]] (1898–1984) – polski pisarz i dyplomata.
* [[Dariusz Baliszewski|Baliszewski, Dariusz]] (1946–2020) – polski dziennikarz, historyk, publicysta.
* [[John Ball|Ball, John]] (zm. 1381) – angielski ksiądz.
* [[Lloy Ball|Ball, Lloy]] (ur. 1972) – amerykański siatkarz.
* Ballard, Bob → Ballard, Robert
* [[James Graham Ballard|Ballard, James Graham]] (1930–2009) – brytyjski pisarz.
* [[Robert Ballard|Ballard, Robert]] (ur. 1942) – amerykański geolog morski, geofizyk.
* [[Anastasio Ballestrero|Ballestrero, Anastasio]] (1913–1998) – włoski duchowny katolicki, karmelita bosy, arcybiskup Bari i Turynu, kardynał.
* [[Steve Ballmer|Ballmer, Steve Anthony]] (ur. 1956) – amerykański biznesmen, informatyk.
* [[Algimantas Baltakis|Baltakis, Algimantas]] (1930–2022) – litewski poeta, krytyk, tłumacz i wydawca.
* [[Balthus]] (1908–2001) – francuski malarz polskiego pochodzenia.
* [[Jacek Baluch|Baluch, Jacek]] (1940–2019) – polski dyplomata, literaturoznawca, tłumacz, slawista, poeta.

===Bał===
* [[Marian Bała|Bała, Marian]] (ur. 1931) – polski alpinista i taternik, chemik, narciarz zjazdowy, siatkarz, kajakarz.
* [[Adam Bałabuch|Bałabuch, Adam]] (ur. 1961) – polski duchowny katolicki.
* [[Janusz Bałdyga|Bałdyga, Janusz]] (ur. 1954) – polski performer, rysownik.
* [[Zofia Bałdyga|Bałdyga, Zofia]] (ur. 1987) – polska poetka i tłumaczka.
* [[Mirosław Bałka|Bałka, Mirosław]] (ur. 1958) – polski rzeźbiarz i autor instalacji.
* [[Piotr Bałtroczyk|Bałtroczyk, Piotr]] (ur. 1961) – polski dziennikarz, poeta, konferansjer, satyryk, prezenter telewizyjny i radiowy.
* [[Michał Bałucki|Bałucki, Michał]] (1837–1901) – polski komediopisarz i prozaik.
* [[Stefan Bałuk|Bałuk, Stefan]] (1914–2014) – polski fotografik, fotoreporter wojenny, żołnierz Armii Krajowej, cichociemny, powstaniec warszawski, generał brygady Wojska Polskiego w stanie spoczynku.

===Ban===
* [[Ban Ki-moon]] (ur. 1944) – Południowokoreańczyk, sekretarz generalny ONZ.
* [[Eric Bana|Bana, Eric]] (ur. 1968) – australijski aktor, scenarzysta oraz producent filmowy i telewizyjny.
* Banadinović, Eric → Bana, Eric
* [[Czesław Banach|Banach, Czesław]] (1931–2020) – polski pedagog i działacz oświatowy.
* Banach, Łukasz → Leto, Norman
* [[Piotr Banach|Banach, Piotr]] (ur. 1965) – polski kompozytor, gitarzysta i producent muzyczny.
* [[Mieczysław Banasik|Banasik, Mieczysław]] (1940–2025) – polski aktor.
* [[Mateusz Banasiuk|Banasiuk, Mateusz]] (ur. 1985) – polski aktor i muzyk.
* [[Grzegorz Banaszkiewicz|Banaszkiewicz, Grzegorz]] (ur. 1951) – polski grafik, fotografik i rysownik.
* [[Krzysztof Banaszyk|Banaszyk, Krzysztof]] (1970–2024) – polski aktor i lektor.
* Banat, D.R. → Bradbury, Ray
* [[Igor Bancer|Bancer, Igor]] (ur. 1980) – białoruski dziennikarz i działacz społeczny narodowości polskiej.
* [[Anne Bancroft|Bancroft, Anne]] (1931–2005) – amerykańska aktorka.
* [[Hastings Kamuzu Banda|Banda, Hastings Kamuzu]] (1898?–1997) – dyktatorski prezydent Malawi.
* [[Sirimavo Bandaranaike|Bandaranaike, Sirimavo Ratwatte Dias]] (1916–2000) – lankijska polityk.
* [[Jan Wincenty Bandtkie|Bandtkie, Jan Wincenty]] (1783–1846) – polski historyk prawa, edytor, leksykograf i wolnomularz.
* [[Mamata Banerjee|Banerjee, Mamata]] (ur. 1955) – indyjska polityk i adwokat, premier Bengalu Zachodniego od 2011.
* [[Edward C. Banfield|Banfield, Edward C.]] (1916–1999) – amerykański politolog.
* [[Józef Baniak|Baniak, Józef]] (ur. 1948) – polski socjolog.
* [[Artur Baniewicz|Baniewicz, Artur]] (ur. 1963) – polski pisarz.
* [[Tallulah Bankhead|Bankhead, Tallulah Brockman]] (1902–1968) – amerykańska aktorka.
* Banks, Edward → Bradbury, Ray
* Banks, Robert → Banksy
* [[Banksy]] (ur. 1974) – brytyjski artysta graffiti.
* Banksy, Robin → Banksy
* [[Hugo Banzer Suárez|Banzer Suárez, Hugo]] (1926–2002) – boliwijski wojskowy i polityk.

===Bar===
* [[Augustyn Baran|Baran, Augustyn]] (1944–2010) – polski prozaik, historyk i dziennikarz.
* Baran, Beata → Barciś, Beata
* [[Józef Baran|Baran, Józef]] (ur. 1947) – polski poeta.
* [[Marcin Baran|Baran, Marcin]] (ur. 1963) – polski pisarz, dziennikarz, z wykształcenia polonista.
* [[Paul Baran|Baran, Paul]] (1926–2011) – amerykański inżynier, informatyk i wynalazca.
* [[Marek Baraniecki|Baraniecki, Marek]] (ur. 1954) – polski pisarz.
* [[Michał Baranowicz|Baranowicz, Michał]] (ur. 1989) – włoski siatkarz polskiego pochodzenia.
* Baranowicz, Michele → Baranowicz, Michał
* [[Kinga Baranowska|Baranowska, Kinga]] (ur. 1975) – polska himalaistka, geograf i ekonomistka.
* [[Małgorzata Baranowska|Baranowska, Małgorzata]] (1945–2012) – polska pisarka, krytyk i historyk literatury.
* [[Henryk Baranowski|Baranowski, Henryk]] (1943–2013) – polski reżyser, scenarzysta, aktor, scenograf.
* [[Krzysztof Baranowski|Baranowski, Krzysztof Tadeusz]] (ur. 1938) – polski żeglarz, dziennikarz.
* [[Tadeusz Baranowski|Baranowski, Tadeusz]] (ur. 1945) – polski autor komiksów (rysownik i scenarzysta), ilustrator, grafik, twórca reklam.
* [[Christine Baranski|Baranski, Christine]] (ur. 1952) – amerykańska aktorka pochodzenia polskiego.
* Barańczak, Małgorzata → Musierowicz, Małgorzata
* [[Stanisław Barańczak|Barańczak, Stanisław]] (1946–2014) – polski poeta, krytyk literacki, tłumacz.
* Barańska, Anna → Werblińska, Anna
* [[Ewa Barańska|Barańska, Ewa]] (1947–2017) – polska pisarka i scenarzystka, autorka książek dla młodzieży, powieści obyczajowych, sensacyjnych i fantastycznych.
* [[Jadwiga Barańska|Barańska, Jadwiga]] (1935–2024) – polska aktorka i scenarzystka.
* Barańska, Stanisława → Barańska, Ewa
* [[Andrzej Barański|Barański, Andrzej]] (ur. 1941) – polski reżyser filmowy.
* [[Leon Barański|Barański, Leon]] (1895–1982) – polski bankier.
* [[Paweł Barański|Barański, Paweł]] (ur. 1978) – polski poeta.
* [[Barbara Cylejska]] (1390/1395–1451) – królowa Węgier, Czech i Niemiec.
* [[Seweryn Eugeniusz Barbag|Barbag, Seweryn Eugeniusz]] (1891–1944) – polski muzykolog i kompozytor.
* [[Marek Barbasiewicz|Barbasiewicz, Marek]] (ur. 1945) – polski aktor.
* Barbee, Phillips → Sheckley, Robert
* [[Benjamin Barber|Barber, Benjamin R.]] (1939–2017) – amerykański politolog.
* [[August Barbier|Barbier, August]] (1805–1882) – francuski dramaturg i poeta.
* [[Nicholas Barbon|Barbon, Nicholas]] (1640–1698) – angielski lekarz i ekonomista.
* [[Julian Barbour|Barbour, Julian]] (ur. 1937) – brytyjski fizyk.
* [[Henri Barbusse|Barbusse, Henri]] (1873–1935) – francuski pisarz i dziennikarz.
* [[Artur Barciś|Barciś, Artur]] (ur. 1956) – polski aktor, scenarzysta, wokalista i reżyser.
* [[Beata Barciś|Barciś, Beata]] (ur. 1962) – polska montażystka filmowa.
* [[Eddie Barclay|Barclay, Eddie]] (1921–2005) – francuski producent muzyczny.
* [[Łukasz Barczyk|Barczyk, Łukasz]] (ur. 1974) – polski reżyser, scenarzysta, producent; pedagog, aktor i montażysta.
* [[Alexander Bard|Bard, Alexander Bengt Magnus]] (ur. 1961) – szwedzki muzyk, artysta i filozof kultury.
* Bardach, Witold → Gutowski, Gene
* [[Maurice Bardèche|Bardèche, Maurice]] (1907–1998) – francuski dziennikarz, krytyk, eseista.
* [[Henryk Bardijewski|Bardijewski, Henryk]] (1932–2020) – polski pisarz i satyryk.
* [[Aleksander Bardini|Bardini, Aleksander]] (1913–1995) – polski aktor, reżyser teatralny i filmowy oraz pedagog żydowskiego pochodzenia.
* [[Brigitte Bardot|Bardot, Brigitte Anne Marie]] (1934–2025) – francuska aktorka.
* [[Stanisław Bareja|Bareja, Stanisław]] (1929–1987) – polski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy.
* [[Fernando María Bargalló|Bargalló, Fernando María]] (ur. 1954) – argentyński duchowny katolicki.
* [[Mustafa Barghouti|Barghouti, Mustafa]] (ur. 1954) – palestyński polityk.
* [[Justyna Bargielska|Bargielska, Justyna]] (ur. 1977) – polska poetka i prozaiczka.
* [[Zbigniew Bargielski|Bargielski, Zbigniew]] (ur. 1937) – polski kompozytor i pedagog.
* [[Marek Bargiełowski|Bargiełowski, Marek]] (1942–2016) – polski aktor i reżyser.
* [[Albert Barillé|Barillé, Albert]] (1920–2009) – francuski producent telewizyjny, scenarzysta, karykaturzysta.
* [[Maurice Baring|Baring, Maurice]] (1874–1945) – angielski pisarz i dziennikarz.
* [[Clive Barker|Barker, Clive]] (ur. 1952) – angielski malarz, ilustrator, scenarzysta i prozaik.
* [[Dayamani Barla|Barla, Dayamani]] (ur. XX w.) – indyjska dziennikarka i działaczka społeczna.
* [[Norbert Barlicki|Barlicki, Norbert]] (1880–1941) – polski prawnik, publicysta i nauczyciel.
* [[John Perry Barlow|Barlow, John Perry]] (ur. 1947) – amerykański poeta, eseista i aktywista internetowy.
* [[Djuna Barnes|Barnes, Djuna]] (1892–1982) – amerykańska pisarka i dziennikarka.
* [[Julian Barnes|Barnes, Julian Patrick]] (ur. 1946) – angielski pisarz.
* Baron → Więcek, Artur
* [[Simon Baron-Cohen|Baron-Cohen, Simon]] (ur. 1958) – brytyjski psychopatolog.
* [[Milan Baroš|Baroš, Milan]] (ur. 1981) – czeski piłkarz.
* [[Paul François Jean Nicolas, wicehrabia de Barras|Barras (de), Paul François Jean Nicolas]] (1755–1829) – francuski polityk.
* [[Jean-Claude Barreau|Barreau, Jean-Claude]] (ur. 1933) – francuski duchowny katolicki i pisarz.
* [[Maurice Barrès|Barrès, Maurice]] (1862–1923) – francuski pisarz i polityk.
* Barrett, Roger Keith → Barrett, Syd
* [[Syd Barrett|Barrett, Syd]] (1946–2006) – angielski piosenkarz, gitarzysta rockowy, malarz.
* [[David Barrie|Barrie, David]] (ur. 1964) – brytyjski przedsiębiorca.
* [[James Matthew Barrie|Barrie, James Matthew]] (1860–1937) – szkocki pisarz.
* Barrios, Venancio → Flores, Venancio
* [[José Manuel Durão Barroso|Barroso, José Manuel Durão]] (ur. 1956) – portugalski polityk.
* [[John David Barrow|Barrow, John David]] (1952–2020) – angielski fizyk, matematyk i kosmolog.
* [[Drew Barrymore|Barrymore, Drew Blyth]] (ur. 1975) – amerykańska aktorka i producentka filmowa.
* [[Ethel Barrymore|Barrymore, Ethel Mae]] (1879–1959) – amerykańska aktorka.
* [[John Barrymore|Barrymore, John]] (1882–1942) – amerykański aktor.
* [[Elżbieta Barszczewska|Barszczewska, Elżbieta Maria]] (1913–1987) – polska aktorka.
* [[Grażyna Barszczewska|Barszczewska, Grażyna]] (ur. 1947) – polska aktorka i reżyser teatralna, także artystka kabaretowa.
* [[Leon Barszczewski|Barszczewski, Leon]] (1849–1910) – polski topograf, geolog, etnograf, archeolog, przyrodnik, glacjolog.
* [[Andrzej Bart|Bart, Andrzej]] (ur. 1951) – polski prozaik, autor filmów dokumentalnych i scenariuszy.
* Bart Roberts → Roberts, Bartholomew
* Bart-Sołtysiak, Andrzej → Bart, Andrzej
* [[Yael Bartana|Bartana, Yael]] (ur. 1970) – izraelska artystka sztuk wizualnych.
* [[Kacper Bartczak|Bartczak, Kacper]] (ur. 1972) – polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz.
* Bartek Mądrala → Kucharczyk, Antoni
* [[Joanna Bartel|Bartel, Joanna]] (ur. 1951) – polska aktorka, artystka kabaretowa, wokalistka, konferansjerka.
* [[Kazimierz Bartel|Bartel, Kazimierz Władysław]] (1882–1941) – polski polityk, matematyk.
* [[Artur Bartels|Bartels, Artur]] (1818–1885) – polski poeta, pieśniarz, komediopisarz i satyryk.
* [[Lesław Bartelski|Bartelski, Lesław Marian]] (1920–2006) – polski krytyk literacki, pisarz, varsavianista.
* [[Karl Barth|Barth, Karl]] (1886–1968) – szwajcarski teolog protestancki.
* [[Justin Bartha|Bartha, Justin]] (ur. 1978) – amerykański aktor.
* [[Donald Barthelme|Barthelme, Donald]] (1931–1989) – amerykański pisarz.
* [[Roland Barthes|Barthes, Roland]] (1915–1980) – francuski pisarz, krytyk literacki i filozof.
* [[Zbigniew Bartman|Bartman, Zbigniew]] (ur. 1987) – polski siatkarz.
* [[Jerzy Bartmiński|Bartmiński, Jerzy]] (1939–2022) – polski językoznawca, etnolingwista, folklorysta, slawista.
* [[Czesław Bartnik|Bartnik, Czesław]] (1929–2020) – polski ksiądz, teolog, filozof, publicysta, nauczyciel akademicki.
* [[Bogdan Bartnikowski|Bartnikowski, Bogdan]] (ur. 1932) – polski prozaik, poeta i reportażysta.
* [[Marion Bartoli|Bartoli, Marion]] (ur. 1984) – francuska tenisistka.
* [[Edmund Barton|Barton, Edmund]] (1849–1920) – australijski polityk i prawnik.
* [[Grzegorz Bartos|Bartos, Grzegorz]] (ur. 1976) – polski pisarz.
* [[Edyta Bartosiewicz|Bartosiewicz, Edyta Małgorzata]] (ur. 1966) – polska piosenkarka, autorka tekstów i kompozytorka.
* [[Kazimierz Bartoszewicz|Bartoszewicz, Kazimierz]] (1852–1930) – polski historyk, wydawca, publicysta i satyryk.
* [[Wojciech Bartoszewski|Bartoszewski, Wojciech]] (ur. 1955) – polski aforysta.
* Bartoszewski, Wojtek → Bartoszewski, Wojciech
* [[Władysław Bartoszewski|Bartoszewski, Władysław]] (1922–2015) – polski dyplomata, polityk, dziennikarz, historyk.
* [[Tadeusz Bartoś|Bartoś, Tadeusz]] (ur. 1967) – polski filozof i teolog, publicysta.
* [[Jiří Bartoška|Bartoška, Jiří]] (1947–2025) – czeski aktor i producent filmowy.
* Bartošová, Marie → Majerová, Marie
* [[Maria Bartusówna|Bartusówna, Maria]] (1854–1885) – polska poetka epoki pozytywizmu.
* [[Andrzej Bartyński|Bartyński, Andrzej]] (1934–2018) – polski poeta.
* [[Jacek Bartyzel|Bartyzel, Jacek]] (ur. 1956) – polski historyk idei, monarchista.
* [[Bernard Baruch|Baruch, Bernard]] (1870–1965) – amerykański przemysłowiec i polityk.
* [[Mariusz Baryła|Baryła, Mariusz]] (ur. 1964) – polski poeta.
* [[Elżbieta Barys|Barys, Elżbieta]] (1947–2026) – polska polityk, radca prawny, nauczyciel akademicki.
* [[Waldemar Barwiński|Barwiński, Waldemar]] (ur. 1973) – polski aktor.

===Bas===
* [[Szamil Basajew|Basajew, Szamil Salmanowicz]] (1965–2006) – czeczeński komendant partyzancki, polityk i terrorysta.
* [[Bogdan Basałaj|Basałaj, Bogdan]] (ur. 1961) – polski działacz sportowy.
* [[Janusz Basałaj|Basałaj, Janusz]] (ur. 1949) – polski publicysta, dziennikarz telewizyjny.
* [[Svetislav Basara|Basara, Svetislav]] (ur. 1953) – serbski pisarz.
* [[Eqrem Basha|Basha, Eqrem]] (ur.1948) – albański pisarz i scenarzysta filmowy.
* [[Kim Basinger|Basinger, Kim]] (ur. 1953) – amerykańska aktorka i modelka.
* Basinger, Kimila Ann → Basinger, Kim
* Baskett, Kendra Leigh → Wilkinson, Kendra
* [[Ron Bass|Bass, Ron]] (ur. 1942) – założyciel organizacji Zjednoczeni Patrioci Ameryki.
* [[Basshunter]] (ur. 1984) – szwedzki producent, muzyk, piosenkarz i didżej.
* Bastiat, Claude Frédéric → Bastiat, Frédéric
* [[Frédéric Bastiat|Bastiat, Frédéric]] (1801–1850) – francuski ekonomista wolnorynkowy, pisarz i polityk.
* [[Roger Bastide|Bastide, Roger]] (1898–1974) – francuski socjolog i antropolog.
* [[Waldemar Baszanowski|Baszanowski, Waldemar]] (1935–2011) – polski sztangista.

===Bat===
* [[Georges Bataille|Bataille, Georges]] (1897–1962) – francuski filozof, krytyk literacki i pisarz.
* [[Marek Baterowicz|Baterowicz, Marek]] (ur. 1944) – polski pisarz, romanista, tłumacz.
* [[Fulgencio Batista|Batista, Fulgencio]] (1901–1973) – kubański generał i polityk.
* Batista, Nicolás Cristóbal → Guillén, Nicolás
* [[Damdin Suche Bator|Bator, Damdin Suche]] (1893–1923) – mongolski wojskowy i polityk.
* [[Joanna Bator|Bator, Joanna]] (ur. 1968) – polska pisarka.
* Batory, Stefan → Stefan Batory

===Bau===
* [[Jean-Dominique Bauby|Bauby, Jean-Dominique]] (1952–1997) – francuski dziennikarz.
* [[Jarosław Bauc|Bauc, Jarosław]] (ur. 1957) – polski polityk i ekonomista.
* [[Charles Baudelaire|Baudelaire, Charles]] (1821–1867) – francuski poeta.
* [[Jan Niecisław Baudouin de Courtenay|Baudouin de Courtenay, Jan Niecisław]] (1845–1929) – polski filolog.
* [[Jean Baudrillard|Baudrillard, Jean]] (1929–2007) – francuski socjolog i filozof kultury.
* [[Vincent Baudriller|Baudriller, Vincent]] (ur. 1968) – Francuz, dyrektor festiwalu teatralnego w Awinionie.
* [[Hans Bauer|Bauer, Hans]] (1894–1982) – pisarz naukowy.
* [[Vincent Baudriller|Baudriller, Vincent]] (ur. 1968) – dyrektor festiwalu teatralnego.
* [[André Bauer|Bauer, André]] (ur. 1969) – amerykański polityk.
* Bauer, Herbert → Balázs, Béla
* Bauer, Rudolph Andreas → Bauer, André
* Baum, Hedwig → Baum, Vicki
* [[Vicki Baum|Baum, Vicki]] (1888–1960) – austriacka pisarka.
* [[Krzysztof Bauman|Bauman, Krzysztof]] (ur. 1955) – polski aktor, reżyser i scenograf.
* [[Zygmunt Bauman|Bauman, Zygmunt]] (1925–2017) – polski socjolog, filozof, eseista.
* [[Adam Baumann|Baumann, Adam]] (1948–2021) – polski aktor.
* [[Aleksander Baumgardten|Baumgardten, Aleksander]] (1908–1980) – polski poeta i prozaik.
* [[Anna Baumgart|Baumgart, Anna]] (ur. 1966) – artystka sztuk wizualnych.
* Baumritter, Gustaw → Włast, Andrzej
* [[Robert Bauval|Bauval, Robert]] (ur. 1948) – egipski pseudonaukowiec (archeolog i historyk), autor książek.

===Bay===
* [[Pierre Bayle|Bayle, Pierre]] (1647–1706) – francuski filozof i pisarz.

===Baz===
* [[Jolanta Baziak|Baziak, Jolanta]] (ur. 1956) – polska poetka, eseistka, krytyk literacki, plastyk i animator kultury.
* [[André Bazin|Bazin, André]] (1918–1958) – francuski krytyk filmowy i teoretyk filmu.
* Bazyli → Pużak, Kazimierz

==Bâ==
* [[Amadou Hampâté Bâ|Bâ, Amadou Hampâté]] (1900–1991) – malijski pisarz, filozof i etnolog.

==Bă==
* [[Traian Băsescu|Băsescu, Traian]] (ur. 1951) – rumuński polityk.

==Bą==
===Bąc===
* [[Włodzimierz Bączkowski|Bączkowski, Włodzimierz]] (1905–2000) – polski pisarz polityczny, publicysta, działacz ruchu prometejskiego.

===Bąk===
* [[Dagmara Bąk|Bąk, Dagmara]] (ur. 1985) – polska aktorka.
* [[Jacek Bąk|Bąk, Jacek]] (ur. 1973) – polski piłkarz.
* [[Piotr Bąk|Bąk, Piotr]] (1911–2000) – polski językoznawca i pedagog.
* [[Wojciech Bąk|Bąk, Wojciech]] (1907–1961) – polski pisarz.
* [[Grażyna Bąkiewicz|Bąkiewicz, Grażyna]] (ur. 1955) – polska pisarka, historyk i nauczycielka.
* [[Michał Bąkiewicz|Bąkiewicz, Michał]] (ur. 1981) – polski siatkarz.
* [[Ewa Bąkowska|Bąkowska, Ewa Teresa]] (1962–2010) – polska bibliotekarka, harcerka, działaczka Stowarzyszenia Rodzin Katyńskich.
* [[Jakub Bąkowski|Bąkowski, Jakub]] (ur. 1971) – polski artysta, autor instalacji, fotografii, performansów, wideo, obiektów i rzeźb.
* [[Wojciech Bąkowski|Bąkowski, Wojciech]] (ur. 1979) – polski grafik, rysownik, performance, autor filmów animowanych, muzyki alternatywnej, poeta.

==Bá==
* [[László Bárdossy|Bárdossy, László]] (1890–1946) – węgierski dyplomata i polityk faszystowski.
* Bárdossy de Bárdos, László → Bárdossy, László
* [[Jan Baptista Bárta|Bárta Jan Baptista]] (1921–1982) – czeski franciszkanin, teolog.

==Bb==
* BB → Bardot, Brigitte Anne Marie

==Be==
===Bea===
* [[Ishmael Beah|Beah, Ishmael]] (ur. 1980) – sierraleoński działacz praw człowieka.
* [[Roy Bean|Bean, Roy]] (1825–1903) – amerykański samozwańczy sędzia.
* Bear → Grylls, Edward Michael
* [[Greg Bear|Bear, Greg]] (ur. 1951) – amerykański pisarz.
* Bear, Gregory Dale → Bear, Greg
* Beaty, Shirley MacLean → MacLaine, Shirley
* [[Pierre Beaumarchais|Beaumarchais, Pierre]] (1732–1799) – francuski pisarz.
* Beaumarchais (de), Pierre-Augustin Caron → Beaumarchais, Pierre
* [[Robert Beauvais|Beauvais, Robert]] (1911–1982) – francuski pisarz i dziennikarz.
* [[Simone de Beauvoir|Beauvoir (de), Simone Lucie Ernestine Marie Bertrand]] (1908–1986) – francuska pisarka, filozofka i feministka.
* Beauvoir de Havilland (de), Joan → Fontaine, Joan
* [[Daniel Beauvois|Beauvois, Daniel]] (ur. 1938) – francuski historyk i slawista, pisarz i tłumacz.

===Beb===
* [[August Bebel|Bebel, August]] (1840–1913) – niemiecki polityk.

===Bec===
* [[Ángela Becerra|Becerra, Ángela]] (ur. 1957) – kolumbijska pisarka.
* Bech-Brøndum, Katharina → Michaelis, Karin
* [[Helena Bechler|Bechler, Helena]] (1908–1995) – polska pisarka.
* [[Glenn Beck|Beck, Glenn]] (ur. 1964) – amerykański komentator polityczny, prezenter telewizyjny.
* [[Jeff Beck|Beck, Jeff]] (1944–2023) – brytyjski gitarzysta.
* [[Józef Beck|Beck, Józef]] (1894–1944) – polski polityk, dyplomata, wojskowy.
* Becket, Thomas → Becket, Tomasz
* [[Tomasz Becket|Becket, Tomasz]] (ok. 1118–1170) – święty katolicki, męczennik, kanclerz Anglii.
* [[Simon Beckett|Beckett, Simon]] (ur. 1960) – brytyjski dziennikarz i pisarz.
* [[Samuel Beckett|Beckett, Samuel]] (1906–1989) – irlandzki pisarz.
* [[David Beckham|Beckham, David Robert Joseph]] (ur. 1975) – angielski piłkarz
* [[Victoria Beckham|Beckham, Victoria Caroline]] (ur. 1974) – brytyjska piosenkarka.
* [[Kate Beckinsale|Beckinsale, Kate]] (ur. 1973) – brytyjska aktorka.
* [[Henry Becque|Becque, Henry François]] (1837–1899) – francuski dramatopisarz i krytyk literacki.
* [[Henri Becquerel|Becquerel, Henri]] (1852–1908) – francuski chemik i fizyk
* [[Piotr Beczała|Beczała, Piotr]] (ur. 1966) – polski śpiewak.

===Bed===
* [[Sybille Bedford|Bedford, Sybille]] (1911–2006) – angielska pisarka.
* [[Kamil Bednarek|Bednarek, Kamil]] (ur. 1991) – polski piosenkarz.
* [[Marian Lech Bednarek|Bednarek, Marian Lech]] (ur. 1956) – polski malarz, scenograf, poeta, prozaik, twórca teatralny.
* [[Grzegorz Bednarski|Bednarski, Grzegorz]] (ur. 1954) – polski malarz i rysownik.
* [[Wojciech Bednarski|Bednarski, Wojciech]] (1841–1914) – polski pedagog, działacz społeczny.
* [[Jakub Bednaruk|Bednaruk, Jakub]] (ur. 1976) – polski siatkarz, rozgrywający.
* [[Aleksander Bednarz|Bednarz, Aleksander]] (1941–2013) – polski aktor, reżyser teatralny.
* [[Zbyszko Bednorz|Bednorz, Zbyszko]] (1913–2010) – polski pisarz i działacz kulturalny.

===Bee===
* [[Harriet Beecher Stowe|Beecher Stowe, Harriet]] (1811–1896) – amerykańska pisarka, abolicjonistka, feministka.
* Beek, James William Van Der → Van Der Beek, James William 
* [[Henry Ward Beecher|Beecher, Henry Ward]] (1813–1887) – amerykański duchowny protestancki (kongregacjonalista), reformator religijny i pisarz.
* [[Leo Beenhakker|Beenhakker, Leo]] (1942–2025) – holenderski trener piłkarski.
* Beerbohm, Henry Maximilian → Beerbohm, Max
* [[Max Beerbohm|Beerbohm, Max]] (1872–1956) – angielski pisarz i karykaturzysta.
* [[Antony Beevor|Beevor, Antony]] (ur. 1946) – brytyjski historyk wojskowości.

===Beé===
* Beé → Knowles, Beyoncé Giselle

===Beg===
* [[Mirza Aslam Beg|Beg, Mirza Aslam]] (ur. 1931) – pakistański wojskowy.
* [[Renata Beger|Beger, Renata]] (ur. 1958) – polska polityk.

===Beh===
* Behemoth → Wiwczarek, Piotr Paweł
* [[Aphra Behn|Behn, Aphra]] (1640–1689) – angielska pisarka.

===Bei===
* [[Frédéric Beigbeder|Beigbeder, Frédéric]] (ur. 1965) – francuski pisarz, autor reklam, prezenter telewizyjny.

===Bek===
* Beksiak, Joanna → Papuzińska, Joanna
* [[Tomasz Beksiński|Beksiński, Tomasz]] (1958–1999) – polski dziennikarz, prezenter radiowy, tłumacz.
* [[Zdzisław Beksiński|Beksiński, Zdzisław]] (1929–2005) – polski rzeźbiarz, fotograf, rysownik i artysta posługujący się grafiką komputerową.

===Bel===
* [[Małgorzata Bela|Bela, Małgorzata]] (ur. 1977) – polska modelka i aktorka.
* [[Adrian Belew|Belew, Adrian]] (ur. 1949) – amerykański gitarzysta rockowy i autor tekstów piosenek.
* [[Murat Belge|Belge, Murat]] (ur. 1943) – turecki historyk.
* Belgram, Daniel → Czartoryski, Adam Kazimierz Joachim Ambroży Marek
* [[Abdelhakim Belhadż|Belhadż, Abdelhakim]] (ur. 1966) – libijski wojskowy.
* Beliński, Witold → Belwit, Christian
* [[Marek Belka|Belka, Marek]] (ur. 1952) – polski ekonomista, polityk.
* [[Alexander Graham Bell|Bell, Alexander Graham]] (1847–1922) – szkocki wynalazca, logopeda, nauczyciel muzyki.
* [[Eric Temple Bell|Bell, Eric Temple]] (1883–1960) – amerykański matematyk szkockiego pochodzenia.
* [[Ahmed Ben Bella|Bella (Ben), Ahmed]] (1918–2012) – algierski polityk.
* [[David Belle|Belle, David]] (ur. 1973) – francuski traceur, pionier parkour.
* [[Robert Leslie Bellem|Bellem, Robert Leslie]] (1902–1968) – amerykański pisarz.
* Bellin, Edward J. → Kornbluth, Cyril M.
* Bellin, Edward J. → Kuttner, Henry
* [[Hilaire Belloc|Belloc, Hilaire Joseph Pierre]] (1870–1953) – angielski pisarz pochodzenia francuskiego.
* [[Dormont De Belloy|Belloy (De), Dormont]] (1727–1775) – francuski dramaturg i aktor.
* [[Jean-Paul Belmondo|Belmondo, Jean-Paul]] (1933–2021) – francuski aktor.
* [[Leo Belmont|Belmont, Leo]] (1865–1941) – polski pisarz i tłumacz.
* [[Saul Bellow|Bellow, Saul]] (1915–2005) – amerykański pisarz.
* Bellows, Salomon → Bellow, Saul
* [[Wojciech Belon|Belon, Wojciech Jerzy]] (1952–1985) – polski pieśniarz, balladzista.
* [[Christian Belwit|Belwit, Christian]] (1956–2003) – polski poeta i bard.

===Beł===
* [[Władysław Bełza|Bełza, Władysław]] (1847–1913) – polski poeta.

===Bem===
* [[Ewa Bem|Bem, Ewa]] (ur. 1951) – polska piosenkarka, wokalistka jazzowa.
* [[Józef Bem|Bem, Józef]] (1794–1850) – polski wojskowy.

===Ben===
* [[Paula Ben Gurion|Ben Gurion, Paula]] (1892–1968) – izraelska pielęgniarka pochodzenia rosyjsko-amerykańskiego.
* [[Dawid Ben Gurion|Ben Gurion, Dawid]] (1886–1973) – izraelski polityk.
* ben Jechiel Luria, Salomon → Luria, Salomon
* [[Ryszard Bender|Bender, Ryszard]] (1932–2016) – polski polityk, historyk, publicysta.
* [[Walter Benjamin|Benjamin, Walter]] (1892–1940) – niemiecki filozof.
* [[Malik Bendjelloul|Bendjelloul, Malik]] (ur. 1977) – szwedzki reżyser filmowy.
* [[Edwin Bendyk|Bendyk, Edwin]] (ur. 1965) – polski dziennikarz, publicysta.
* Benedykt Spinoza → Baruch Spinoza
* [[Benedykt XVI]] (1927–2022) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki, papież.
* [[Peter Benenson|Benenson, Peter]] (1921–2005) – brytyjski prawnik.
* [[Benigna z Wrocławia]] (zm. w 1241 lub 1259) – polska mniszka i święta zakonu cysterskiego, błogosławiona Kościoła katolickiego, dziewica i męczennica.
* Benjamin, Paul → Auster, Paul Benjamin
* [[Urszula Małgorzata Benka|Benka, Urszula Małgorzata]]
* Benka-Urbanowicz, Urszula Małgorzata → Benka, Urszula Małgorzata
* [[Alan Bennett|Bennett, Alan]] (ur. 1934) – brytyjski aktor, pisarz i tłumacz.
* [[Arnold Bennett|Bennett, Arnold]] (1867–1931) – angielski pisarz.
* Bennett, Michèle → Duvalier, Michèle
* [[Maciej Bennewicz|Bennewicz, Maciej]] (ur. 1961) – polski socjolog i psycholog, autor książek.
* [[Mariusz Benoit|Benoit, Mariusz]] (ur. 1950) – polski aktor, reżyser i pedagog.
* [[Ezra Taft Benson|Benson, Ezra Taft]] (1899–1994) – amerykański duchowny mormoński.
* [[Richard Bentall|Bentall, Richard]] (ur. 1956) – brytyjski lekarz, psycholog.
* [[Jeremy Bentham|Bentham, Jeremy]] (1748–1832) – angielski filozof, ekonomista i teoretyk prawa.
* [[Edmund Clerihew Bentley|Bentley, Edmund Clerihew]] (1875–1956) – angielski pisarz i satyryk.
* [[Nicolas Bentley|Bentley, Nicolas]] (1907–1978) – brytyjski rysownik.
* [[Julie Benz|Benz, Julie M.]] (ur. 1972) – amerykańska aktorka.

===Ber===
* [[Jacek Berbeka|Berbeka, Jacek]] (ur. 1959) – polski wspinacz.
* [[Maciej Berbeka|Berbeka, Maciej]] (1954–2013) – polski wspinacz.
* [[Leon Berenson|Berenson, Leon]] (1882–1943) – polski prawnik.
* [[Wacław Berent|Berent, Wacław]] (1873–1940) – polski pisarz, tłumacz.
* [[Henryk Bereska|Bereska, Henryk]] (1926–2005) – polski poeta i tłumacz.
* [[Jerzy Bereś|Bereś, Jerzy]] (1930–2012) – polski rzeźbiarz, performer.
* Bereś, Maria → Pinińska-Bereś, Maria
* [[Henryk Bereza|Bereza, Henryk]] (1926–2012) – polski krytyk literacki i eseista.
* [[Paweł Beręsewicz|Beręsewicz, Paweł]] (ur. 1970) – polski pisarz, tłumacz, leksykograf.
* [[Renata Berger|Berger, Renata]] (ur. 1954) – polska aktorka.
* [[Roman Berger|Berger, Roman]] (1930–2020) – polski kompozytor, pianista i teoretyk muzyki.
* [[Savinien Cyrano de Bergerac|Bergerac (de), Savinien Cyrano]] (1619–1655) – francuski pisarz.
* [[David Bergland|Bergland, David]] (1935–2019) – amerykański polityk.
* [[Eleonora Bergman|Bergman, Eleonora]] (ur. 1947) – polska historyk architektury.
* Bergman, Ernst Ingmar → Bergman, Ingmar
* [[Ingmar Bergman|Bergman, Ingmar]] (1918–2007) – szwedzki reżyser filmowy.
* [[Ingrid Bergman|Bergman, Ingrid]] (1915–1982) – szwedzka aktorka.
* Bergoglio, Jorge Mario → Franciszek
* [[Henri Bergson|Bergson, Henri]] (1859–1941) – francuski filozof, noblista.
* Bergstrand, Peter → Afrojax
* [[Ławrientij Beria|Beria, Ławrientij Pawłowicz]] (1899–1953) – gruziński działacz komunistyczny, szef NKWD.
* [[George Berkeley|Berkeley, George]] (1685–1753) – irlandzki biskup i filozof.
* [[Alexandra Berková|Berková, Alexandra]] (1949–2008) – czeska dziennikarka i pisarka.
* [[Irving Berlin|Berlin, Irving]] (1888–1989) – amerykański kompozytor.
* [[Isaiah Berlin|Berlin, Isaiah]] (1909–1997) – brytyjski historyk idei i filozof.
* [[Zygmunt Berling|Berling, Zygmunt]] (1896–1980) – polski wojskowy.
* [[Hector Berlioz|Berlioz, Hector]] (1803–1869) – francuski kompozytor.
* Berlioz, Louis Hector → Berlioz, Hector
* [[Jakub Berman|Berman, Jakub]] (1901–1984) – polski działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego.
* Berman, Kazimierz Jerzy → Marianowicz, Antoni
* [[Marshall Berman|Berman, Marshall]] (1940–2013) – amerykański pisarz i filozof marksistowski.
* Bermudez Garcia, Ricardo → Garcia, Ricardo
* [[Georges Bernanos|Bernanos, Georges]] (1888–1948) – francuski pisarz.
* [[Bernard z Chartres]] (zm. ok. 1130) – francuski filozof i humanista.
* [[Bernard z Clairvaux]] (1090–1153) – francuski duchowny, filozof, uczony.
* Bernard z Cluny → Bernard z Morlay
* [[Bernard z Morlay]] (1 poł. XII w.) – francuski mnich benedyktyński.
* [[Tristan Bernard|Bernard, Tristan]] (1866–1947) – francuski pisarz i dziennikarz.
* [[Lorenzo Bernardi|Bernardi, Lorenzo]] (ur. 1968) – włoski siatkarz i trener.
* Bernardinho → Rezende, Bernardo
* Bernardt, Henriette Rosine → Bernhardt, Sarah
* Bernasowski, Jerzy → Grześczak, Marian
* Bernatowicz, Ewa Jadwiga → Kasprzyk, Ewa
* [[Tim Berners-Lee|Berners-Lee, Tim]] (ur. 1955) – brytyjski fizyk i informatyk.
* Berners-Lee, Timothy → Berners-Lee, Tim
* [[Ruth Bernhard|Bernhard, Ruth]] (1905–2006) – amerykańska fotografka.
* [[Thomas Bernhard|Bernhard, Thomas]] (1931–1989) – austriacki prozaik i dramaturg.
* [[Sarah Bernhardt|Bernhardt, Sarah]] (1844–1923) – francuska aktorka.
* Bernstein, Lenny → Bernstein, Leonard
* [[Leonard Bernstein|Bernstein, Leonard]] (1918–1990) – amerykański kompozytor, pianista i dyrygent.
* Berra, Lawrence Peter → Berra, Yogi
* [[Yogi Berra|Berra, Yogi]] (1925–2015) – amerykański bejsbolista.
* [[Claude Berri|Berri, Claude]] (1934–2009) – francuski reżyser filmowy pochodzenia żydowskiego, aktor, scenarzysta i producent.
* [[Chuck Berry|Berry, Chuck]] (1928–2017) – amerykański kompozytor, wokalista, gitarzysta, indywidualność sceniczna.
* Berry, Charles Edward Anderson → Berry, Chuck
* [[Halle Berry|Berry, Halle Maria]] (ur. 1966) – amerykańska aktorka.
* [[Rose Bertin|Bertin, Rose]] (1744–1813) – francuska modystka.
* [[Gustave Bertrand|Bertrand, Gustave]] (1896–1976) – francuski generał, związany z francuskimi służbami kryptologicznymi działającymi przy Deuxieme Bureau.
* [[Ryszard Berwiński|Berwiński, Ryszard Wincenty]] (1819–1879) – polski poeta, działacz polityczny, badacz folkloru.
* [[Jöns Jacob Berzelius|Berzelius, Jöns Jacob]] (1779–1848) – szwedzki chemik, lekarz i mineralog.
* [[Dániel Berzsenyi|Berzsenyi, Dániel]] (1776–1836) – węgierski poeta, tworzący na granicy epok klasycyzmu i romantyzmu.

===Bes===
* [[Alain Besançon|Besançon, Alain]] (1932–2023) – francuski historyk, politolog i sowietolog.
* [[Luc Besson|Besson, Luc]] (ur. 1959) – francuski reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
* [[Philippe Besson|Besson, Philippe]] (ur. 1967) – francuski pisarz i krytyk literacki, wcześniej również prezenter telewizyjny, z wykształcenia prawnik.
* [[George Best|Best, George]] (1946–2005) – północnoirlandzki piłkarz
* [[Alfred Bester|Bester, Alfred]] (1913–1987) – amerykański pisarz.
* Bestia → Mandl, Maria
* Bestia → Tyson, Mike
* [[Jan Bestry|Bestry, Jan]] (ur. 1954) – polski polityk, przedsiębiorca, nauczyciel.

===Beś===
* [[Krzysztof Beśka|Beśka, Krzysztof]] (ur. 1972) – polski pisarz.

===Bet===
* [[Mary McLeod Bethune|Bethune, Mary McLeod]] (1875–1955) – amerykańska działaczka na rzecz praw człowieka.
* [[Norman Bethune|Bethune, Norman]] (1890–1939) – kanadyjski lekarz.
* [[Bruno Bettelheim|Bettelheim, Bruno]] (1903–1990) – amerykański psychoanalityk pochodzenia austriackiego.
* [[Frank Bettger|Bettger, Frank]] (1888–1981) – amerykański pisarz.
* [[Frei Betto|Betto]] (ur. 1944) – brazylijski pisarz, działacz polityczny, dziennikarz, dominikanin, przedstawiciel teologii wyzwolenia.

===Bev===
* [[Albert Beveridge|Beveridge, Albert Jeremiah]] (1862–1927) – amerykański historyk i polityk.

===Bey===
* [[Marek Beylin|Beylin, Marek]] (ur. 1957) – polski dziennikarz, publicysta.
* Beynar, Lech Leon → Jasienica, Paweł
* [[Jan Beyzym|Beyzym, Jan]] (1850–1912) – polski duchowny katolicki (prezbiter), jezuita, misjonarz, błogosławiony Kościoła katolickiego. 

===Bez===
* [[Aleksander Bezymienski|Bezymienski, Aleksander]] (1898–1973) – rosyjski poeta.

==Bé==
* [[Joseph Bédier|Bédier, Joseph]] (1864–1938) – francuski mediewista, pisarz i krytyk literacki.

==Bh==
===Bha===
* Bhaddakaccā → Yasodharā
* Bhanji, Krishna → Kingsley, Ben
* [[Uma Bharti|Bharti, Uma]] (ur. 1959) – indyjska polityk.
* [[Bhartryhari]] (VI–VII w.n.e.) – indyjski filozof i poeta.
* Bhave, Vinayak Narahari → Bhave, Vinoba
* [[Vinoba Bhave|Bhave, Vinoba]] (1895–1982) – indyjski filozof, religioznawca i polityk.
* [[Bhawjawiweka]] (ok. 500–578 n.e.) – indyjski mistrz buddyjski.

===Bhu===
* [[Surender K. Bhutani|Bhutani, Surender K.]] (ur. 1943) – indyjski dziennikarz i poeta.
* [[Benazir Bhutto|Bhutto, Benazir]] (1953–2007) – pakistańska polityk.
* [[Zulfikar Ali Bhutto|Bhutto, Zulfikar Ali]] (1928–1979) – pakistański polityk.

==Bi==
===Bia===
* [[Alaksandr Bialacki|Bialacki, Alaksandr Wiktarawicz]] (ur. 1962) – białoruski działacz społeczny, polityk i obrońca praw człowieka.
* [[Andrzej Białas|Białas, Andrzej]] (ur. 1936) – polski fizyk.
* [[Zbigniew Białas|Białas, Zbigniew]] (ur. 1960) – polski literaturoznawca, anglista, pisarz, tłumacz.
* [[Grzegorz Białkowski|Białkowski, Grzegorz]] (1932–1989) – polski fizyk, filozof, poeta i polityk.
* [[Tomasz Białkowski|Białkowski, Tomasz]] (ur. 1969) – polski prozaik.
* [[Eustachy Białoborski|Białoborski, Eustachy]] (1890–1960) – polski wynalazca i popularyzator nauki.
* [[Maria Białobrzeska|Białobrzeska, Maria]] (1922–2014) – polska aktorka.
* Białobrzeska-Habdank, Maria → Białobrzeska, Maria
* [[Marcin Białobrzeski|Białobrzeski, Marcin]] (ok. 1530–1586) – polski biskup katolicki.
* [[Ewa Białołęcka|Białołęcka, Ewa]] (ur. 1967) – polska pisarka.
* [[Jan Białostocki|Białostocki, Jan]] (1921–1988) – polski historyk sztuki.
* [[Miron Białoszewski|Białoszewski, Miron]] (1922–1983) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz i aktor teatralny.
* [[Ryszard Białous|Białous, Ryszard]] (1914–1992) – polski harcmistrz i wojskowy.
* Biały Anioł → German, Anna
* [[Héctor Bianciotti|Bianciotti, Héctor]] (1930–2012) – francuski pisarz pochodzący z Argentyny.
* [[Andrzej Bianusz|Bianusz, Andrzej]] (1932–2018) – polski pisarz.
* [[Gérard Biard|Biard, Gérard]] (ur. 1959) – francuski dziennikarz.
* [[Len Bias|Bias, Len]] (1963–1986) – amerykański koszykarz.
* Bias, Leonard Kevin → Bias, Len

===Bib===
* Biberstein-Starowieyski, Franciszek Andrzej Bobola → Starowieyski, Franciszek
* Bibik, Janusz → Bianusz, Andrzej

===Bic===
* [[Peter Bichsel|Bichsel, Peter]] (1935–2025) – szwajcarski pisarz.
* [[Kazimierz Biculewicz|Biculewicz, Kazimierz]] (1948–2022) – polski poeta.

===Bid===
* [[Georges Bidault|Bidault, Georges]] (1899–1983) – francuski polityk, dyplomata.
* Bidault, Georges-Augustin → Bidault, Georges
* [[Joe Biden|Biden, Joe]] (ur. 1942) – amerykański polityk, prezydent USA.

===Bie===
* [[Justin Bieber|Bieber, Justin]] (ur. 1994) – kanadyjski piosenkarz.
* [[Robert Biedroń|Biedroń, Robert]] (ur. 1976) – polski polityk.
* [[Miłosz Biedrzycki|Biedrzycki, Miłosz]] (ur. 1967) – polski poeta i tłumacz.
* [[Adrianna Biedrzyńska|Biedrzyńska, Adrianna]] (ur. 1962) – polska aktorka i piosenkarka.
* [[Irena Biegańska|Biegańska, Irena]] (1939–2005) – polska kostiumolog i scenograf.
* [[Władysław Biegański|Biegański, Władysław]] (1857–1917) – polski lekarz, filozof i społecznik.
* [[Ewa Biegas|Biegas, Ewa]] (ur. 1977) – polska śpiewaczka operowa.
* [[Andrzej Biegun|Biegun, Andrzej]] (ur. 1955) – polski śpiewak operowy.
* [[Emil Biela|Biela, Emil]] (1939–2021) – polski pisarz, filolog.
* Bielacki, Aleksandr Wiktorowicz → Bialacki, Alaksandr Wiktarawicz.
* Bielak, Elżbieta → Śnieżkowska-Bielak, Elżbieta
* [[Adam Bielan|Bielan, Adam]] (ur. 1974) – polski polityk.
* [[Adam Bielański|Bielański, Adam]] (1912–2016) – polski chemik.
* [[Jan Bielatowicz|Bielatowicz, Jan]] (1913–1965) – polski pisarz i krytyk literacki.
* [[Natalia Bielawska|Bielawska, Natalia]] (ur. 1982) – polska pisarka, z wykształcenia polonistka.
* [[Andrzej Bielawski|Bielawski, Andrzej]] (ur. 1949) – polski grafik, rysownik, malarz i fotograf.
* [[Józef Bielawski|Bielawski, Józef]] (1739–1809) – polski poeta i komediopisarz.
* [[Adam Bielecki|Bielecki, Adam]] (ur. 1983) – polski wspinacz.
* [[Jan Krzysztof Bielecki|Bielecki, Jan Krzysztof]] (ur. 1951) – polski polityk i ekonomista.
* [[Karol Bielecki|Bielecki, Karol]] (ur. 1982) – polski piłkarz ręczny.
* [[Tadeusz Bielecki|Bielecki, Tadeusz]] (1901–1982) – polski polityk, publicysta, działacz emigracyjny.
* Bielicka, Anna Weronika → Bielicka, Hanka
* [[Hanka Bielicka|Bielicka, Hanka]] (1915–2006) – polska aktorka i artystka kabaretowa.
* [[Tadeusz Bielicki|Bielicki, Tadeusz]] (1932–2022) – polski antropolog.
* [[Agata Bielik-Robson|Bielik-Robson, Agata]] (ur. 1966) – polska filozofka.
* [[Diana Bielińska|Bielińska, Diana]] (ur. 1988) – polska piłkarka nożna.
* [[Izabella Bielińska|Bielińska, Izabella]] (ur. 1925) – polska pisarka.
* [[Joanna Bielobradek|Bielobradek, Joanna]] (1943–2023) – polska poetka.
* [[August Bielowski|Bielowski, August]] (1806–1876) – polski historyk, pisarz, dyrektor.
* [[Iwona Bielska|Bielska, Iwona]] (ur. 1952) – polska aktorka.
* Bielska-Grabowska, Iwona → Bielska, Iwona
* [[Marcin Bielski|Bielski, Marcin]] (ok. 1495–1575) – polski pisarz i historyk.
* [[Jerzy Bielunas|Bielunas, Jerzy Maria]] (ur. 1950) – polski reżyser i pedagog.
* [[Krzysztof Bienias|Bienias, Krzysztof]] (ur. 1980) – polski bokser.
* [[Michał Bieniasz|Bieniasz, Michał]] (1951–2014) – działacz polonijny.
* [[Alicja Bienicewicz|Bienicewicz, Alicja]] (1954–2012) – polska aktorka.
* Bienicewicz-Kawiorska, Alicja → Bienicewicz, Alicja
* [[Jarosław Bieniuk|Bieniuk, Jarosław]] (ur. 1979) – polski piłkarz.
* [[Marek Bieńczyk|Bieńczyk, Marek]] (ur. 1956) – polski pisarz, historyk, tłumacz, eseista i enolog.
* [[Wojciech Bieńko|Bieńko, Wojciech]] (ur. 1933) – polski prozaik, autor widowisk telewizyjnych.
* [[Elżbieta Bieńkowska|Bieńkowska, Elżbieta Ewa]] (ur. 1964) – polski urzędnik samorządowy i polityk.
* [[Andrzej Bieńkowski|Bieńkowski, Andrzej]] (ur. 1946) – polski malarz, pisarz i etnomuzykolog.
* [[Zbigniew Bieńkowski|Bieńkowski, Zbigniew]] (1913–1994) – polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz.
* [[Susanne Bier|Bier, Susanne]] (ur. 1960) – duńska reżyserka, scenarzystka i producentka filmowa.
* [[Nina Bierbierowa|Bierbierowa, Nina]] (1901–1993) – rosyjska pisarka.
* [[Ambrose Bierce|Bierce, Ambrose Gwinett]] (1842–1913 lub 1914) – amerykański pisarz, dziennikarz i satyryk.
* [[Marianna Biernacka|Biernacka, Marianna]] (1888–1943) – polska męczennica chrześcijańska i błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego.
* Biernacki, Bolesław → Bierut, Bolesław
* [[Marek Biernacki|Biernacki, Marek]] (ur. 1959) – polski polityk.
* [[Mikołaj Biernacki|Biernacki, Mikołaj]] (1836–1901) – polski poeta, satyryk, wydawca.
* [[Tomasz Biernacki|Biernacki, Tomasz]] (ur. 1974) – polski dyrygent.
* Biernacki, Wacław → Kostek-Biernacki, Wacław
* [[Biernat z Lublina]] (ok. 1465–1529) – polski pisarz, tłumacz.
* [[Bolesław Bierut|Bierut, Bolesław]] (1892–1956) – polski działacz komunistyczny, polityk.
* [[Jacek Bierut|Bierut, Jacek]] (ur. 1964) – polski poeta, prozaik, krytyk literacki.

===Big===
* Big Cactus → O'Neal, Shaquille Rashaun
* Big Fella → O'Neal, Shaquille Rashaun
* Big Ticket, The → Garnett, Kevin

===Bik===
* Biko, Stephen Bantu → Biko, Steve
* [[Steve Biko|Biko, Steve]] (1946–1977) – pokojowy działacz ruchu przeciw apartheidowi w RPA.
* [[Piotr Bikont|Bikont, Piotr]] (1955–2017) – polski dziennikarz, publicysta i krytyk kulinarny, reżyser i twórca filmów dokumentalnych, aktor niezawodowy.

===Bil===
* [[Věra Bílá|Bílá, Věra]] (ur. 1954) – czeska piosenkarka, Romka.
* [[Józef Bilczewski|Bilczewski, Józef]] (1860–1923) – polski święty Kościoła katolickiego, arcybiskup, teolog.
* [[Carl Bildt|Bildt, Carl]] (ur. 1949) – szwedzki polityk.
* Bildt, Nils Daniel Carl → Bildt, Carl
* [[Krzysztof Bilica|Bilica, Krzysztof]] (ur. 1946) – polski muzykolog, aforysta, eseista i prozaik.
* [[Andrzej Bilik|Bilik, Andrzej]] (1939–2023) – polski dziennikarz, publicysta, dyplomata, tłumacz.
* [[Brook Billings|Billings, Brook]] (ur. 1980) – amerykański siatkarz.
* [[Josh Billings|Billings, Josh]] (1818–1885) – amerykański humorysta.
* [[Louis Billot|Billot, Louis]] (1846–1931) – francuski duchowny katolicki, jezuita, kardynał.
* [[Billy Kid]] (1859–1881) – amerykański rewolwerowiec.
* Billy the Kid → Billy Kid

===Bim===
* Bimbādevī → Yasodharā

===Bin===
* [[Adrián Biniez|Biniez, Adrián]] (ur. 1974) – argentyński reżyser tworzący w Urugwaju.
* [[Jerzy Binkowski|Binkowski, Jerzy]] (ur. 1959) – polski koszykarz.
* [[Juliette Binoche|Binoche, Juliette]] (ur. 1964) – francuska aktorka.

===Biń===
* [[Jerzy Bińczycki|Bińczycki, Jerzy]] (1937–1998) – polski aktor.

===Bio===
* [[Leszek Biolik|Biolik, Leszek]] (ur. 1965) – polski basista i producent muzyczny.
* [[Bojan Biołczew|Biołczew, Bojan]] (ur. 1942) – bułgarski pisarz, polonista, tłumacz, historyk literatury, scenarzysta i pedagog.

===Bir===
* [[André Birabeau|Birabeau, André]] (1890–1974) – francuski pisarz.
* [[Larry Bird|Bird, Larry Joe]] (ur. 1956) – amerykański koszykarz.
* Birgisson, Jón Þór → Jón Þór Birgisson
* [[Józef Birkenmajer|Birkenmajer, Józef]] (1897–1939) – polski slawista, historyk literatury, poeta, tłumacz.
* [[Krzysztof Birkenmajer|Birkenmajer, Krzysztof]] (1929–2019) – polski geolog.
* Birnes, Bill → Birnes, William J.
* [[William J. Birnes|Birnes, William J.]] (ur. 1946) – amerykański pisarz i wydawca, ufolog.

===Bis===
* [[Anne Bishop|Bishop, Anne]] (ur. 1950) – amerykańska pisarka.
* [[Elizabeth Bishop|Bishop, Elizabeth]] (1911–1979) – amerykańska pisarka i tłumaczka.
* Bishop, Eric Marlon → Foxx, Jamie
* [[Andrzej Biskupski|Biskupski, Andrzej]] (ur. 1938) – polski pisarz, krytyk literacki.
* Bissessar, Kamla → Persad-Bissessar, Kamla
* [[Henryk Bista|Bista, Henryk]] (1934–1997) – polski aktor i pedagog.
* [[Paulina Bisztyga|Bisztyga, Paulina]] (ur. 1978) – polska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów piosenek, poetka i malarka.

===Bit===
* [[Dariusz Bitner|Bitner, Dariusz]] (ur. 1954) – polski prozaik, krytyk literacki.

===Bix===
* [[Cedric Bixler-Zavala|Bixler-Zavala, Cedric]] (ur. 1974) – amerykański piosenkarz i tekściarz.

===Biz===
* [[Georges Bizet|Bizet, Georges]] (1838–1875) – francuski kompozytor.
* [[Marta Bizoń|Bizoń, Marta]] (ur. 1971) – polska aktorka i wokalistka.

==Bj==
===Bjö===
* [[Björk]] (ur. 1965) – islandzka piosenkarka, aktorka, kompozytorka.
* Björk Guðmundsdóttir → Björk
* [[Gunnar Björling|Björling, Gunnar]] (1887–1960) – fińsko-szwedzki poeta.

===Bjø===
* [[Marit Bjørgen|Bjørgen, Marit]] (ur. 1980) – norweska biegaczka narciarska.
* [[Bjørnstjerne Bjørnson|Bjørnson, Bjørnstjerne Martinus]] (1832–1910) – norweski pisarz.

==Bl==
===Bla===
* [[Franciszek Blachnicki|Blachnicki, Franciszek]] (1921–1987) – polski duchowny katolicki.
* Black Bart → Roberts, Bartholomew
* Black Elk → Czarny Łoś
* Black Jack → Pershing, John Joseph
* Black Mamba → Bryant, Kobe
* [[Bill Black|Black, Bill]] (1926–1965) – amerykański kontrabasista i gitarzysta basowy.
* [[Dustin Lance Black|Black, Dustin Lance]] (ur. 1974) – amerykański scenarzysta, reżyser, producent i montażysta filmowy, działacz społeczny.
* [[Jeremy Black|Black, Jeremy]] (ur. 1955) – brytyjski historyk.
* Blackheim → Nyström, Anders
* [[Ritchie Blackmore|Blackmore, Ritchie]] (ur. 1945) – brytyjski gitarzysta.
* Blackmore, Richard Hugh → Blackmore, Ritchie
* [[William Blackstone|Blackstone, William]] (1723–1780) – angielski prawnik.
* Blaia (de), Jaufré → Rudel, Jaufré
* [[Philippe Blain|Blain, Philippe]] (ur. 1960) – francuski siatkarz i trener.
* Blair, Anthony Charles Lynton → Blair, Tony
* Blair, Eric Arthur → Orwell, George
* [[Hugh Blair|Blair, Hugh]] (1718–1800) – angielski teoretyk i krytyk literatury.
* [[Tony Blair|Blair, Tony]] (ur. 1953) – brytyjski polityk.
* [[James Blake|Blake, James Riley]] (ur. 1979) – amerykański tenisista.
* [[Jean Blake White|Blake White, Jean]] (XX w.) – amerykańska pisarka.
* [[Michael Blake|Blake, Michael]] (ur. 1945) – amerykański pisarz.
* [[William Blake|Blake, William]] (1757–1827) – angielski poeta, pisarz, rytownik, malarz, drukarz i mistyk.
* [[Cate Blanchett|Blanchett, Cate]] (ur. 1969) – australijska aktorka.
* Blanchett, Catherine Élise → Blanchett, Cate
* [[Leszek Blanik|Blanik, Leszek]] (ur. 1977) – polski gimnastyk sportowy i polityk.
* [[Joseph Blatter|Blatter, Joseph]] (ur. 1936) – szwajcarski działacz sportowy.
* Blatter, Sepp → Blatter, Joseph
* [[Leopold Blaustein|Blaustein, Leopold]] (1905–1942/1944) – polski estetyk, psycholog.
* Blazy, Philippe → Douste-Blazy, Philippe
* [[Neda Miranda Blažević|Blažević, Neda Miranda]] (ur. 1951) – chorwacka pisarka.

===Ble===
* [[Rafał Blechacz|Blechacz, Rafał]] (ur. 1985) – polski pianista.
* [[Max Blecher|Blecher, Max]] (1909–1938) – rumuński pisarz.
* [[Carla Bley|Bley, Carla]] (1936–2023) – amerykańska pianistka, kompozytorka, producentka muzyczna.

===Bli===
* [[Barbara Blida|Blida, Barbara]] (1949–2007) – polska polityk.
* [[Bertrand Blier|Blier, Bertrand]] (1939–2025) – francuski reżyser i scenarzysta filmowy.
* [[Hans Blix|Blix, Hans]] (ur. 1928) – szwedzki dyplomata i polityk.
* [[Karen Blixen|Blixen, Karen]] (1885–1962) – duńska pisarka.
* Blixen-Finecke von, Karen Christence → Blixen, Karen
* [[Józef Bliziński|Bliziński, Józef Franciszek]] (1827–1893) – polski dramaturg i komediopisarz pozytywistyczny.
* [[Marek Bliziński|Bliziński, Marek Bohdan]] (1947–1989) – polski gitarzysta jazzowy i kompozytor.

===Blo===
* [[Augustyn Bloch|Bloch, Augustyn]] (1929–2006) – polski kompozytor i organista.
* [[Marc Bloch|Bloch, Marc]] (1886–1944) – francuski historyk.
* [[Jan Axel Blomberg|Blomberg, Jan Axel]] (ur. 1969) – norweski perkusista.
* [[Allan Bloom|Bloom, Allan David]] – amerykański filozof polityczny.
* [[Daniel Bloom|Bloom, Daniel]] (ur. 1972) – polski kompozytor, muzyk, producent muzyczny.
* [[Orlando Bloom|Bloom, Orlando]] (ur. 1977) – angielski aktor.
* [[Léon Bloy|Bloy, Léon]] (1846–1917) – francuski pisarz.

===Blu===
* [[Léon Blum|Blum, Léon]] (1755–1829) – francuski polityk.
* Blumental, Leopold → Belmont, Leo
* [[Seweryn Blumsztajn|Blumsztajn, Seweryn]] (ur. 1946) – polski dziennikarz i działacz opozycji antykomunistycznej pochodzenia żydowskiego.
* [[Emily Blunt|Blunt, Emily]] (ur. 1983 r.) – brytyjska aktorka teatralna i filmowa.
* [[Przemysław Bluszcz|Bluszcz, Przemysław]] (ur. 1970) – polski aktor.

===Bly===
* [[Robert Bly|Bly, Robert]] (1926–2021) – amerykański pisarz i tłumacz.
* Blyth, John Sidney → Barrymore, John

==Bł==
===Bła===
* [[Jacek Błach|Błach, Jacek]] (ur. 1980) – polski krytyk literacki i eseista.
* [[Wojciech Błach|Błach, Wojciech]] (ur. 1972) – polski aktor.
* [[Danuta Błaszak|Błaszak, Danuta]] (ur. 1961) – polska poetka.
* [[Mariusz Błaszczak|Błaszczak, Mariusz]] (ur. 1969) – polski polityk, historyk.
* [[Ewa Błaszczyk|Błaszczyk, Ewa]] (ur. 1955) – polska aktorka i piosenkarka.
* [[Lucjan Błaszczyk|Błaszczyk, Lucjan]] (ur. 1974) – polski tenisista stołowy.
* [[Jakub Błaszczykowski|Błaszczykowski, Jakub]] (ur. 1985) – polski piłkarz.
* Błaszkiewicz, Wanda → Rutkiewicz, Wanda
* [[Jacek Bławut|Bławut, Jacek]] (ur. 1950) – polski operator i reżyser filmowy.
* [[Danuta Błażejczyk|Błażejczyk, Danuta]] (ur. 1953) – polska piosenkarka jazzowa.

===Błe===
* [[Wanda Błeńska|Błeńska, Wanda Maria]] (1911–2014) – polska lekarka i misjonarka.

===Błę===
* [[Grażyna Błęcka-Kolska|Błęcka-Kolska, Grażyna]] (ur. 1962) – polska aktorka.

===Bło===
* [[Anita Błochowiak|Błochowiak, Anita]] (ur. 1973) – polski polityk.
* [[Błogosławiona Bronisława]] (1200–1259) – polska norbertanka, dziewica i błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego, uznawana za świętą przez Kościół katolicki w Polsce.
* [[Błogosławiona Salomea]] (1211–1268) – księżniczka polska, żona Kolomana, króla Rusi Halickiej, klaryska, dziewica i błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego.
* [[Alina Błońska|Błońska, Alina]] (ur. 1974) – polska kompozytorka.
* Błońska, Małgorzata Maria → Kidawa-Błońska, Małgorzata Maria
* [[Jan Błoński|Błoński, Jan]] (1931–2009) – polski historyk literatury, krytyk literacki, eseista, tłumacz.
* Błoński, Jan → Kidawa-Błoński, Jan
* [[Ludmiła Błotnicka|Błotnicka, Ludmiła Jadwiga]] (1907–1981) – polska pisarka.

==Bo==
* Bo, Jan → Borysewicz, Jan

===Bob===
* [[Bogumiła Boba|Boba, Bogumiła Maria]] (ur. 1945) – polska polityk, lekarka.
* [[Filip Bobek|Bobek, Filip Andrzej]] (ur. 1980) – polski aktor.
* [[Erik Bobella|Bobella, Erik]] (ur. 1976) – amerykański basista.
* [[Jerzy Bober|Bober, Jerzy]] (1920–1990) – polski prozaik.
* Bobińska, Lena → Kolarska-Bobińska, Lena
* [[Andrzej Bobkowski|Bobkowski, Andrzej]] (1913–1961) – polski pisarz, przedsiębiorca, popularyzator modelarstwa lotniczego, z wykształcenia ekonomista.
* [[Andrzej Bobola|Bobola, Andrzej]] (1591–1657) – polski duchowny katolicki, jezuita, misjonarz, kaznodzieja, męczennik, święty Kościoła katolickiego, autor tekstu ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza. Jeden z katolickich patronów Polski.
* [[Irena Bobowska|Bobowska, Irena]] (1920–1942) – polska poetka.
* [[Szymon Bobrowski|Bobrowski, Szymon]] (ur. 1972) – polski aktor.
* Bobrowski, Kazimierz → Zakrzewski, Kazimierz
* [[Maria Bobrzecka|Bobrzecka, Maria]] (1898–1957) – polska farmaceutka.
* [[Michał Bobrzyński|Bobrzyński, Michał]] (1849–1935) – polski historyk, prawnik i polityk.

===Boc===
* [[Emil Boc|Boc, Emil]] (ur. 1966) – rumuński polityk.
* [[Andrzej Bochenek|Bochenek, Andrzej]] (ur. 1949) – polski kardiochirurg.
* [[Krystyna Bochenek|Bochenek, Krystyna Maria]] (1953–2010) – polska dziennikarka, polityk.
* [[Adolf Maria Bocheński|Bocheński, Adolf Maria]] (1909–1944) – polski publicysta i działacz polityczny.
* Bocheński, Innocenty → Bocheński, Józef Maria
* [[Jacek Bocheński|Bocheński, Jacek]] (ur. 1926) – polski prozaik i publicysta.
* [[Józef Maria Bocheński|Bocheński, Józef Maria]] (1902–1995) – polski logik i filozof, dominikanin.
* [[Tomasz Bochiński|Bochiński, Tomasz]] (ur. 1959) – polski pisarz.
* [[Henryka Bochniarz|Bochniarz, Henryka]] (ur. 1947) – polska ekonomistka, polityk.
* [[Ida Bocian|Bocian, Ida]] (ur. 1976) – polska aktorka teatralna.
* [[Marianna Bocian|Bocian, Marianna]] (1942–2003) – polska poetka.
* [[Natalia Bocian|Bocian, Natalia]] (ur. 1989) – polska zawodniczka uprawiająca fitness sportowy.
* [[Ludwik Bociański|Bociański, Ludwik]] (1892–1970) – polski wojskowy, polityk.
* [[Amy Bock|Bock, Amy Maud]] (1859–1943) – nowozelandzka oszustka. 
* [[Magdalena Boczarska|Boczarska, Magdalena Jadwiga]] (ur. 1978) – polska aktorka.
* [[Krzysztof Boczkowski (poeta)|Boczkowski, Krzysztof]] (1936–2018) – polski poeta.
* [[Krzysztof Boczkowski (aktor)|Boczkowski, Krzysztof]] (ur. 1979) – polski aktor.

===Bod===
* [[Eugeniusz Bodo|Bodo, Eugeniusz]] (1899–1943) – polski aktor, piosenkarz, reżyser, scenarzysta, tancerz i producent pochodzenia szwajcarskiego.
* [[Władysław Bodnicki|Bodnicki, Władysław]] (1910–1983) – polski pisarz, z wykształcenia polonista.
* [[Cezary Bodzianowski|Bodzianowski, Cezary]] (ur. 1968) – polski artysta sytuacji, malarz, performer.

===Boe===
* Boehm, Aleksandra → Ziółkowska-Boehm, Aleksandra
* [[John Boehner|Boehner, John]] (ur. 1949) – amerykański polityk.
* [[Sebastian Boenisch|Boenisch, Sebastian]] (ur. 1987) – polski piłkarz pochodzenia niemieckiego.
* [[Hermann Boerhaave|Boerhaave, Hermann]] (1668–1738) – holenderski lekarz i humanista.

===Boé===
* [[Étienne de La Boétie|Boétie (de La), Étienne]] (1530–1563) – francuski pisarz i filozof.

===Bof===
* [[Leonardo Boff|Boff, Leonardo]] (ur. 1938) – brazylijski działacz społeczny, pisarz i filozof, były franciszkanin, teolog wyzwolenia.

===Bog===
* [[Agata Bogacka|Bogacka, Agata]] (ur. 1976) – polska malarka.
* [[Joanna Bogacka|Bogacka, Joanna]] (1945–2012) – polska aktorka.
* Bogajewicz, Jerzy → Bogajewicz, Jurek
* [[Jurek Bogajewicz|Bogajewicz, Jurek]] (ur. 1948) – polski scenarzysta, reżyser, aktor i producent filmowy.
* Bogajevich, Yurek → Bogajewicz, Jurek
* Bogayewicz, Yurek → Bogajewicz, Jurek
* [[Małgorzata Bogajewska|Bogajewska, Małgorzata]] (ur. 1975) – polska reżyserka teatralna.
* [[Dirk Bogarde|Bogarde, Dirk]] (1921–1999) – angielski aktor.
* [[Humphrey Bogart|Bogart, Humphrey DeForest]] (1899–1957) – amerykański aktor.
* [[Edmund Bogdanowicz|Bogdanowicz, Edmund]] (1859–1911) – polski poeta, pisarz i dziennikarz.
* [[Krystyna Bogdanowicz-Szwed|Bogdanowicz-Szwed, Krystyna]] (1934–2021) – polska chemiczka.
* [[Krystyna Boglar|Boglar, Krystyna]] (1931–2019) – polska pisarka.
* [[John Bogle|Bogle, John]] (1929–2019) – amerykański biznesmen.
* [[Katarzyna Bogucka-Krenz|Bogucka-Krenz, Katarzyna]] (ur. 1953) – polska poetka, powieściopisarka i tłumaczka.
* [[Andrzej Bogucki|Bogucki, Andrzej]] (1904–1978) – polski aktor, piosenkarz i śpiewak operetkowy.
* [[Jacek Bogucki|Bogucki, Jacek]] (ur. 1959) – polski polityk, inżynier mechanik, rolnik.
* [[Wojciech Bogusławski|Bogusławski, Wojciech]] (1757–1829) – polski aktor, dyrektor teatru, dramatopisarz.
* [[Agata Bogusz|Bogusz, Agata]] (ur. 1985) – polska freediverka.
* [[Józef Bogusz|Bogusz, Józef]] (1904–1993) – polski lekarz, etyk.

===Boh===
* [[Antoni Bohdziewicz|Bohdziewicz, Antoni]] (1906–1970) – polski reżyser i scenarzysta.
* [[Henry George Bohn|Bohn, Henry George]] (1796–1884) – brytyjski wydawca.
* [[Franciszek Bohomolec|Bohomolec, Franciszek]] (1720–1784) – polski pisarz.
* [[Maja Bohosiewicz|Bohosiewicz, Maja]] (ur. 1990) – polska aktorka.
* [[Sonia Bohosiewicz|Bohosiewicz, Sonia]] (ur. 1975) – polska aktorka, artystka kabaretowa i wokalistka. 
* [[Niels Bohr|Bohr, Niels Henrik David]] (1885–1962) – duński fizyk.

===Boi===
* Boigny, Félix → Houphouët-Boigny, Félix
* [[Nicolas Boileau-Despréaux|Boileau-Despréaux, Nicolas]] (1636–1711) – francuski poeta, satyryk i krytyk literatury.
* [[Louis Boisrond Tonnerre|Boisrond-Tonnerre, Louis Félix Mathurin]] (1776–1806) – haitański polityk i pisarz.

===Boj===
* Bojanow, Wasil Trojanow → Azis
* [[Edmund Bojanowski|Bojanowski, Edmund]] (1814–1871) – polski działacz społeczny, założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Marii Panny, błogosławiony Kościoła katolickiego.
* [[Anna Bojarska|Bojarska, Anna]] (1946–2019)  – polska pisarka.
* [[Marek Bojarski|Bojarski, Marek]] (ur. 1946) – polski prawnik.
* [[Wacław Bojarski|Bojarski, Wacław]] (1921–1943) – polski poeta.
* [[Włodzimierz Bojarski|Bojarski, Włodzimierz]] (ur. 1930) – polski inżynier energetyk, polityk.
* Bojaxhiu, Agnesë Gonxhe → Teresa z Kalkuty

===Bok===
* [[Catherine Bokassa|Bokassa, Catherine]] (ur. 1949) – żona Jeana-Bédela Bokassy.
* [[Jean-Bédel Bokassa|Bokassa, Jean-Bédel]] (1921–1996) – wojskowy i polityk Republiki Środkowoafrykańskiej.

===Bol===
* [[Anna Bolecka|Bolecka, Anna]] (ur. 1951) – polska pisarka.
* [[Juliusz Erazm Bolek|Bolek, Juliusz Erazm]] (ur. 1963) – polski poeta.
* Boleslavsky, Richard → Bolesławski, Ryszard
* Boleslawski, Richard → Bolesławski, Ryszard
* [[Bolesław I Chrobry]] (967–1025) – pierwszy koronowany król Polski, książę Czech.
* Bolesław I Wielki → Bolesław I Chrobry
* [[Bolesław II Śmiały]] (1040?–1081) – władca Polski.
* Bolesław III Hojny → Bolesław III Rozrzutny
* [[Bolesław III Krzywousty]] (1086–1138) – książę Polski.
* [[Bolesław III Rozrzutny]] (1291–1352) – polski książę.
* Bolesław IV (Czechy) → Bolesław I Chrobry
* Bolesławita, Bogdan → Kraszewski, Józef Ignacy
* [[Ryszard Bolesławski|Bolesławski, Ryszard]] (1889–1937) – polski aktor i reżyser, także publicysta i autor książek.
* Bolesta → Dzierzkowski, Józef
* [[Wojciech Boliński|Boliński, Wojciech]] (ur. 1989) – polski poeta i publicysta.
* [[Simón Bolívar|Bolívar, Simón]] (1783–1830) – Boliwijczyk, bohater walk o wyzwolenie Ameryki Południowej spod władzy Hiszpanów.
* Bolívar y Palacios, Simón José Antonio → Bolívar, Simón
* Bollea, Brooke Ellen → Hogan, Brooke
* [[Janusz Bolonek|Bolonek, Janusz]] (1938–2016) – polski duchowny katolicki, watykański dyplomata, arcybiskup.
* [[Usain Bolt|Bolt, Usain]] (ur. 1986) – jamajski lekkoatleta.
* [[Luc Boltanski|Boltanski, Luc]] (ur. 1940) – francuski pisarz i socjolog.
* [[Ludwig Boltzmann|Boltzmann, Ludwig Eduard]] (1844–1906) – austriacki fizyk.

===Boł===
* [[Olga Bołądź|Bołądź, Olga]] (ur. 1984) – polska aktorka.

===Bom===
* Bombadil, Tom → Budzyński, Tomasz
* [[Nachum Bomze|Bomze, Nachum]] (1906–1954) – żydowski poeta pochodzący z Galicji wschodniej, ostatnie lata życia spędził w USA.
* Bomze, Nuchim → Bomze, Nachum

===Bon===
* [[Jon Bon Jovi|Bon Jovi, Jon]] (ur. 1962) – Amerykanin włoskiego pochodzenia, muzyk rockowy, autor tekstów, producent, aktor.
* [[Joe Bonamassa|Bonamassa, Joe]] (ur. 1977) – amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy.
* [[Maria Bonaparte|Bonaparte, Maria]] (1882–1962) – francuska psychoanalityczka; księżna grecka i duńska.
* [[Napoleon Bonaparte|Bonaparte, Napoleon]] (1769–1821) – francuski wojskowy, cesarz.
* [[Tomasz Bonarowski|Bonarowski, Tomasz]] (1969–2015) – polski realizator i producent muzyczny, muzyk sesyjny.
* [[Mariusz Bonaszewski|Bonaszewski, Mariusz]] (ur. 1964) – polski aktor.
* [[Ryszard Bonda|Bonda, Ryszard]] (ur. 1960) – polski polityk, przedsiębiorca, rolnik.
* [[Andrij Bondar|Bondar, Andrij Wołodymyrowycz]] (ur. 1974) – ukraiński poeta, prozaik, literaturoznawca i tłumacz.
* [[Fiodor Bondarczuk|Bondarczuk, Fiodor Siergiejewicz]] (ur. 1964) – rosyjski aktor, reżyser, scenarzysta i prezenter telewizyjny.
* [[Hermann Bondi|Bondi, Hermann]] (1919–2005) – brytyjski matematyk i kosmolog.
* Bongiovi Jr., John Francis → Bon Jovi, Jon
* [[Omar Bongo|Bongo, Omar]] (1935–2009) – gaboński polityk.
* Bongo Ondimb, Omar → Bongo, Omar
* [[Jason Bonham|Bonham, Jason]] (ur. 1966) – angielski perkusista.
* [[John Bonham|Bonham, John]] (1948–1980) – angielski perkusista.
* Boni, Barbara → Engelking-Boni, Barbara
* [[Michał Boni|Boni, Michał Jan]] (ur. 1954) – polski polityk, kulturoznawca.
* [[Yayi Boni|Boni, Yayi]] (ur. 1952) – beniński polityk i ekonomista.
* Boni, Thomas Yayi → Boni, Yayi
* [[Adam Boniecki|Boniecki, Adam]] (ur. 1934) – polski ksiądz katolicki.
* [[Zbigniew Boniek|Boniek, Zbigniew]] (ur. 1956) – polski piłkarz, trener.
* [[Tomasz Bonin|Bonin, Tomasz]] (ur. 1973) – polski bokser.
* [[Chris Bonington|Bonington, Chris]] (ur. 1934) – brytyjski wspinacz, podróżnik.
* Bonington, Christian John Storey → Bonington, Chris
* [[Pierre Bonnard|Bonnard, Pierre]] (1867–1947) – francuski malarz.
* Bonney, William → Billy Kid
* [[Maria Bonnevie|Bonnevie, Maria]] (ur. 1973) – szwedzko-norweska aktorka.
* [[Bono]] (ur. 1960) – irlandzki muzyk.
* [[Wojciech Bonowicz|Bonowicz, Wojciech]] (ur. 1967) – polski poeta, publicysta, dziennikarz.
* [[Philip Bonsal|Bonsal, Philip]] (1903–1995) – amerykański dyplomata.
* Bontje, Johannes Cornelius → Bontje, Rob
* [[Rob Bontje|Bontje, Rob]] (ur. 1981) – holenderski siatkarz.

===Boo===
* Boom, Cornelia ten → Boom, Corrie ten
* [[Corrie ten Boom|Boom, Corrie ten]] (1892–1983) – holenderska pisarka chrześcijańska.
* [[Dany Boon|Boon, Dany]] (ur. 1966) – francuski komik i aktor.

===Boń===
* [[Jerzy Bończak|Bończak, Jerzy]] (ur. 1949) – polski aktor i reżyser.
* [[Jacek Bończyk|Bończyk, Jacek]] (ur. 1967) – polski aktor, piosenkarz, autor tekstów piosenek, scenarzysta i reżyser.
* [[Olga Bończyk|Bończyk, Olga]] (ur. 1968) – polska aktorka, piosenkarka, pianistka.

===Bor===
* Borba Ferreira, Rivaldo Vitor → Rivaldo
* [[Karol Olgierd Borchardt|Borchardt, Karol Olgierd]] (1905–1986) – polski pisarz marynista, kapitan żeglugi wielkiej, pedagog.
* Borcuch, Daniel Tomasz → Bloom, Daniel
* [[Jacek Borcuch|Borcuch, Jacek]] (ur. 1970) – polski reżyser, aktor i scenarzysta.
* [[Michał Borczuch|Borczuch, Michał]] (ur. 1979) – polski reżyser teatralny oraz grafik.
* [[Waldemar Borczyk|Borczyk, Waldemar]] (ur. 1960) – polski polityk.
* [[Henry Bordeaux|Bordeaux, Henry]] (1870–1963) – francuski poeta, eseista i prawnik.
* [[Jerzy Wojciech Borejsza|Borejsza, Jerzy Wojciech]] (1935–2019) – polski historyk.
* [[Mateusz Borek|Borek, Mateusz]] (ur. 1973) – polski komentator sportowy.
* [[Tomás Borge|Borge, Tomás]] (1930–2012) – nikaraguański pisarz i polityk.
* Borge Martínez, Tomás → Borge, Tomás
* [[Jorge Luis Borges|Borges, Jorge Luis]] (1899–1986) – argentyński pisarz.
* Borges Acevedo, Jorge Francisco Isidoro Luis → Borges, Jorge Luis
* [[Borixon]] (ur. 1977) – polski raper.
* [[Francisco Borja da Costa|Borja da Costa, Francisco]] (1946–1975) – timorski poeta.
* [[Franz Borkenau|Borkenau, Franz]] (1900–1957) – austriacki pisarz.
* [[Jacek Borkowski|Borkowski, Jacek Tomasz]] (ur. 1959) – polski aktor, piosenkarz i prezenter telewizyjny.
* [[Przemysław Borkowski|Borkowski, Przemysław]] (ur. 1973) – polski artysta kabaretowy, aktor i pisarz.
* [[Frank Borman|Borman, Frank Frederick]] (1928–2023) – amerykański astronauta.
* [[Max Born|Born, Max]] (1882–1970) – niemiecki fizyk.
* [[Henri de Bornier|Bornier (de), Henri]] (1825–1901) – francuski pisarz.
* [[Aleksandr Borodin|Borodin, Aleksandr Porfirjewicz]] (1833–1887) – rosyjski chemik, lekarz i kompozytor.
* [[Wojciech Boros|Boros, Wojciech]] (ur. 1973) – polski poeta.
* [[Walerian Borowczyk|Borowczyk, Walerian]] (1923–2006) – polski artysta plastyk, scenarzysta i reżyser filmowy, scenograf, autor zdjęć i pisarz.
* [[Aldona Borowicz|Borowicz, Aldona]] (ur. 1949) – polska poetka, krytyk literacki, eseistka.
* [[Łukasz Borowicz|Borowicz, Łukasz]] (ur. 1977) – polski dyrygent.
* Borowska, Elżbieta → Gaudasińska-Borowska, Elżbieta
* [[Adam Borowski|Borowski, Adam]] (ur. 1955) – polski działacz społeczny, polityk, wydawca.
* [[Henryk Borowski|Borowski, Henryk]] (1930–2008) – polski filozof.
* [[Marek Borowski|Borowski, Marek]] (ur. 1946) – polski polityk.
* [[Paweł Borowski|Borowski, Paweł]] (ur. 1973) – polski reżyser, scenarzysta, operator filmowy, malarz.
* [[Tadeusz Borowski|Borowski, Tadeusz]] (1922–1951) – polski pisarz.
* [[Wacław Borowy|Borowy, Wacław]] (1890–1950) – polski krytyk i historyk literatury.
* [[Marcin Bors|Bors, Marcin]] (ur. 1978) – polski multiinstrumentalista i producent muzyczny.
* Borszczewski, Leonid Pietrowicz → Barszczeuski, Lawon Piatrowicz
* [[Halina Bortnowska|Bortnowska, Halina]] (1931–2024) – polska filozof, teolog, publicystka.
* Bortnowska-Dąbrowska, Halina → Bortnowska, Halina
* [[Marcin Bortnowski|Bortnowski, Marcin]] (ur. 1972) – polski kompozytor.
* [[Stanisław Bortnowski|Bortnowski, Stanisław]] (1935–2014) – polski nauczyciel akademicki, polonista, publicysta, autor książek.
* [[Artur Boruc|Boruc, Artur]] (ur. 1980) – polski piłkarz.
* [[Maria Borucka-Arctowa|Borucka-Arctowa, Maria]] (1921–2018) – polska teoretyczka i socjolog prawa.
* [[Krzysztof Boruń|Boruń, Krzysztof]] (1923–2000) – polski pisarz, dziennikarz.
* [[Katarzyna Boruń-Jagodzińska|Boruń-Jagodzińska, Katarzyna]] (ur. 1956) – polska poetka, publicystka, tłumaczka.
* [[Bogdan Borusewicz|Borusewicz, Bogdan Michał]] (ur. 1949) – polski polityk.
* [[Jacek Borusiński|Borusiński, Jacek]] (ur. 1972) – polski aktor.
* Borycki, Tomasz → Borixon
* [[Borys III]] (1894–1943) – car Bułgarii.
* Borys III Koburg → Borys III
* [[Andżelika Borys|Borys, Andżelika]] (ur. 1973) – nauczycielka i działaczka mniejszości polskiej na Białorusi.
* [[Monika Borys|Borys, Monika]] (ur. 1965) – polska piosenkarka, tancerka, aktorka, fotomodelka.
* [[Stan Borys|Borys, Stan]] (ur. 1941) – polski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów piosenek i poeta.
* [[Jan Borysewicz|Borysewicz, Jan]] (ur. 1955) – kompozytor, wokalista i gitarzysta.
* [[Bolesław Borysiuk|Borysiuk, Bolesław]] (ur. 1948) – polityk, historyk.
* [[Edmund Borzemski|Borzemski, Edmund]] (ur. 1959) – polski historyk, poeta, krytyk literacki.

===Bos===
* [[Krzysztof Bosak|Bosak, Krzysztof]] (ur. 1982) – polski polityk.
* [[Marcin Bosak|Bosak, Marcin]] (ur. 1979) – polski aktor.
* [[Subhas Chandra Bose|Bose, Subhas Chandra]] (1897–1945) – indyjski polityk.
* [[Ryszard Bosek|Bosek, Ryszard]] (ur. 1950) – polski siatkarz, manager siatkarski, trener i działacz.
* [[Carel Boshoff|Boshoff, Carel Willem Hendrik]] (1927–2011) – południowoafrykański polityk i aktywista.
* [[Phil Bosmans|Bosmans, Phil]] (1922–2012) – belgijski pisarz i duchowny katolicki.
* [[Pierre Bosquet|Bosquet, Pierre Joseph François]] (1810–1861) – francuski generał.
* Boss, The → Armstrong, Lance
* [[Jakob Bosshart|Bosshart, Jakob]] (1862–1924) – szwajcarski pisarz.
* [[Jacques-Bénigne Bossuet|Bossuet, Jacques-Bénigne]] (1627–1704) – francuski duchowny katolicki, biskup, historyk, teolog.
* [[Ian Bostridge|Bostridge, Ian]] (ur. 1964) – angielski tenor.
* [[James Boswell|Boswell, James]] (1740–1795) – szkocki pisarz, prawnik.
* [[Patricia Bosworth|Bosworth, Patricia]] (1933–2020) – amerykańska dziennikarka i pisarka.

===Bot===
* [[Fernando Botero|Botero, Fernando Angulo]] (1932–2023) – kolumbijski malarz i rzeźbiarz.
* [[Keith Botsford|Botsford, Keith]] (1928–2018) – amerykański pisarz, wydawca, tłumacz i kompozytor.

===Bou===
* [[Dion Boucicault|Boucicault, Dion]] (1820/1822–1890) – amerykański pisarz i aktor irlandzkiego pochodzenia.
* [[Boudika]] (22–61) – królowa Icenów zamieszkujących wschodnią Brytanię.
* [[Eugène Boudin|Boudin, Eugène]] (1824–1898) – francuski malarz.
* [[William-Adolphe Bouguereau|Bouguereau, William-Adolphe]] (1825–1905) – francuski malarz.
* [[Boukman]] (zm. 1792) – przywódca powstania niewolników na Haiti.
* [[Nadia Boulanger|Boulanger, Nadia]] (1887–1979) – francuska kompozytorka, pedagog, dyrygentka, pianistka i organistka.
* [[Pierre Boulez|Boulez, Pierre]] (1925–2016) – francuski kompozytor i dyrygent.
* Boullier, Marielle → Gallo, Marielle
* [[Matthew Boulton|Boulton, Matthew]] (1728–1809) – angielski przedsiębiorca.
* [[Houari Boumedienne|Boumedienne, Houari]] (1927–1978) – algierski polityk.
* Bounevialle (de), Dido Florian → Dido
* [[Louis Bourdaloue|Bourdaloue, Louis]] (1632–1704) – francuski kaznodzieja, jezuita.
* [[Pierre de Bourdeille, seigneur de Brantôme|Bourdeille (de), Pierre]]
* [[Pierre Bourdieu|Bourdieu, Pierre]] (1930–2002) – francuski filozof i socjolog.
* [[Louis de la Bourdonnais|Bourdonnais (de la), Louis]] (1797–1840) – francuski szachista.
* [[Frédéric Bourgeois de Mercey|Bourgeois de Mercey, Frédéric]] (1805–1860) – francuski malarz, krytyk sztuki, pisarz.
* Boutang, Yann → Moulier-Boutang, Yann
* [[Dési Bouterse|Bouterse, Dési]] (1945–2024) – surinamski wojskowy i polityk.
* [[Pierre Boutroux|Boutroux, Pierre]] (1880–1922) – francuski matematyk.
* Bouvier, Jacqueline Lee → Kennedy Onassis, Jacqueline Lee
* Bouyer de Fontenelle, Bernard → Fontenelle, Bernard
* Bovier de Fontenelle, Bernard → Fontenelle, Bernard

===Bow===
* [[Elizabeth Bowen|Bowen, Elizabeth Dorothea Cole]] (1899–1973) – angielsko-irlandzka pisarka.
* [[Jimmy Bower|Bower, Jimmy]] (ur. 1966) – amerykański gitarzysta i perkusista.
* [[David Bowie|Bowie, David]] (1947–2016) – brytyjski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, producent i aktor.

===Box===
* Box, Edgar → Vidal, Gore

===Boy===
* [[Boy George]] (ur. 1961) – brytyjski piosenkarz.
* [[Tadeusz Boy-Żeleński|Boy-Żeleński, Tadeusz]] (1874–1941) – polski pisarz, satyryk i publicysta.
* Boyd, Nancy → Millay, Edna St. Vincent
* [[Karin Boye|Boye, Karin]] (1900–1941) – szwedzka pisarka.
* Boyle, Christopher John → Cornell, Chris
* [[Danny Boyle|Boyle, Danny]] (ur. 1956) – angielski reżyser i producent filmowy.
* [[Susan Boyle|Boyle, Susan]] (ur. 1961) – brytyjska piosenkarka.
* [[John Boyne|Boyne, John]] (ur. 1971) – irlandzki pisarz.

===Boz===
* Boz → Dickens, Karol

===Boż===
* Bożydar → Bogdanowicz, Edmund

==Bó==
* Bór-Komorowski, Tadeusz → Komorowski, Tadeusz

==Br==
===Bra===
* Bracia Rojek → Eile, Marian
* [[Jacek Braciak|Braciak, Jacek]] (ur. 1968) – polski aktor.
* [[Tadeusz Bradecki|Bradecki, Tadeusz]] (1955–2022) – polski aktor, reżyser i pedagog.
* [[Malcolm Stanley Bradbury|Bradbury, Malcolm Stanley]] (1932–2000) – angielski powieściopisarz, krytyk i teoretyk literatury.
* [[Ray Bradbury|Bradbury, Ray]] (1920–2012) – amerykański pisarz.
* Bradbury, Raymond Douglas → Bradbury, Ray
* Bradley, Marion Eleanor → Zimmer Bradley, Marion Eleanor
* [[Omar Bradley|Bradley, Omar Nelson]] (1893–1981) – amerykański generał.
* [[Anne Bradstreet|Bradstreet, Anne]] (ok. 1612–1672) – poetka amerykańska.
* [[Matthew Brady|Brady, Matthew]] (1822–1896) – amerykański fotograf.
* [[Tycho Brahe|Brahe, Tycho]] (1546–1601) – duński astronom.
* [[Claude Fayette Bragdon|Bragdon, Claude Fayette]] (1866–1946) – amerykański architekt.
* [[William Henry Bragg|Bragg, William Henry]] (1862–1942) – brytyjski fizyk.
* [[Kazimierz Brakoniecki|Brakoniecki, Kazimierz]] (ur. 1952) – polski poeta, eseista, krytyk literacki, redaktor, animator kultury.
* [[Grzegorz Bral|Bral, Grzegorz]] (ur. 1961) – polski aktor, reżyser, pedagog.
* [[Jerzy Bralczyk|Bralczyk, Jerzy]] (ur. 1947) – polski językoznawca.
* Brand, Katheryn Elizabeth → Perry, Katy
* [[Konrad Brandel|Brandel, Konrad]] (1838–1920) – polski fotograf, także wynalazca, konstruktor aparatów fotograficznych, fotoreporter, kronikarz Warszawy.
* [[Nathaniel Branden|Branden, Nathaniel]] (1930–2014) – amerykański psychoterapeuta i pisarz.
* [[Georg Brandes|Brandes, Georg]] (1842–1927) – duński pisarz, krytyk literacki i filozof.
* [[Marlon Brando|Brando, Marlon „Bud”]] (1924–2004) – amerykański aktor.
* [[Roman Brandstaetter|Brandstaetter, Roman]] (1906–1987) – polski pisarz, tłumacz.
* [[Kazimierz Brandys|Brandys, Kazimierz]] (1916–2000) – polski prozaik, eseista i scenarzysta.
* [[Marian Brandys|Brandys, Marian]] (1912–1998) – polski pisarz, reportażysta.
* [[Przemysław Branny|Branny, Przemysław]] (ur. 1970) – polski aktor i piosenkarz.
* [[Georges Braque|Braque, Georges]] (1882–1963) – francuski malarz, grafik, rzeźbiarz.
* [[Robert Brasillach|Brasillach, Robert]] (1909–1945) – francuski pisarz, tłumacz.
* [[Georges Brassens|Brassens, Georges]] (1921–1981) – francuski kompozytor, pieśniarz, poeta.
* [[Pierre Brasseur|Brasseur, Pierre]] (1905–1972) – francuski aktor, scenarzysta.
* Brat Albert → Chmielowski, Adam Hilary Bernard
* Brat Betto → Betto
* [[Katarzyna Bratkowska|Bratkowska, Katarzyna]] (ur. 1972) – polska polonistka, krytyk literacka; feministka.
* [[Stefan Bratkowski|Bratkowski, Stefan]] (1934–2021) – polski dziennikarz, pisarz.
* [[Roman Bratny|Bratny, Roman]] (1921–2017) – polski pisarz.
* [[Georgi Bratojew|Bratojew, Georgi]] (ur. 1987) – bułgarski siatkarz.
* [[Fernand Braudel|Braudel, Fernand]] (1902–1985) – francuski historyk.
* Brauer, Magdalena → Stużyńska, Magdalena
* [[Andrzej Braun|Braun, Andrzej]] (1923–2008) – polski pisarz.
* [[Christina von Braun|Braun, Christina von]] (ur. 1944) – niemiecka kulturoznawczyni i historyk religii, autorka książek i filmów dokumentalnych.
* [[Grzegorz Braun|Braun, Grzegorz]] (ur. 1967) – polski reżyser, scenarzysta i publicysta.
* [[Jerzy Braun|Braun, Jerzy Bronisław]] (1901–1975) – polski pisarz, działacz polityczny, poeta, dramaturg, krytyk literacki, publicysta, scenarzysta, filozof.
* [[Kazimierz Braun|Braun, Kazimierz]] (ur. 1936) – polski reżyser teatralny, prozaik i dramaturg.
* [[Lilian Jackson Braun|Braun, Lilian Jackson]] (1913–2011) – amerykańska pisarka.
* [[Mieczysław Braun|Braun, Mieczysław]] (ur. 1902, zm. 1941 lub 1942) – polski poeta żydowskiego pochodzenia.
* [[Małgorzata Braunek|Braunek, Małgorzata]] (1947–2014) – polska aktorka.
* [[Victor Brauner|Brauner, Victor]] (1903–1966) – francuski malarz rumuńsko-żydowskiego pochodzenia.
* [[Barbara Bray|Bray, Barbara]] (1924–2010) – brytyjska tłumaczka, krytyk literacki.

===Bre===
* [[Aleksander Bregman|Bregman, Aleksander]] (1906–1967) – polski dziennikarz i publicysta.
* [[Mirosław Breguła|Breguła, Mirosław]] (1964–2007) – polski wokalista, gitarzysta i kompozytor.
* [[Catherine Breillat|Breillat, Catherine]] (ur. 1948) – francuska prozaiczka, scenarzystka, reżyserka i aktorka.
* [[Stanisław Brejdygant|Brejdygant, Stanisław]] (ur. 1936) – polski aktor, reżyser, scenarzysta, pisarz i dramaturg.
* Brejnakowska, Maria → Ukniewska, Maria 
* [[Jacques Brel|Brel, Jacques Romain Georges]] (1929–1978) – belgijski bard, kompozytor, piosenkarz i aktor.
* [[John Brennan|Brennan, John Owen]] (ur. 1955) – amerykański szpieg.
* [[Christian Breslauer|Breslauer, Christian]] (1802–1882) – polski malarz i pedagog.
* Bresson, Henri → Cartier-Bresson, Henri
* [[Robert Bresson|Bresson, Robert]] (1907–1999) – francuski scenarzysta i reżyser filmowy.
* [[Gene Brewer|Brewer, Gene]] (ur. 1937) – amerykański pisarz, z wykształcenia chemik i mikrobiolog.
* [[Kamil Brewiński|Brewiński, Kamil]] (ur. 1984) – polski poeta.
* [[Stephen Breyer|Breyer, Stephen Gerald]] (ur. 1938) – amerykański prawnik.
* [[Tadeusz Breza|Breza, Tadeusz]] (1905–1970) – polski pisarz.
* [[Leonid Breżniew|Breżniew, Leonid Iljicz]] (1906–1982) – sekretarz generalny Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego, przywódca ZSRR.

===Bré===
* [[Michel Bréal|Bréal, Michel Jules Alfred]] (1832–1915) – francuski językoznawca, twórca semantyki.
* Bréda, Toussaint → L'Ouverture, Toussaint

===Bri===
* Brian, Kate → Scott, Kieran
* [[Aristide Briand|Briand, Aristide]] (1862–1932) – francuski polityk.
* [[John W. Bricker|Bricker, John William]] (1893–1986) – amerykański polityk.
* [[Jeff Bridges|Bridges, Jeff]] (ur. 1949) – amerykański aktor.
* Bridges, Jeffrey Leon → Bridges, Jeff
* [[Patricia Briggs|Briggs, Patricia]] (ur. 1965) – amerykańska pisarka.
* [[David Brin|Brin, David]] (ur. 1950) – amerykański pisarz.
* Brin, Glen David → Brin, David
* [[Sergey Brin|Brin, Sergey]] (ur. 1973) – amerykański programista i przedsiębiorca rosyjskiego pochodzenia.
* Brin, Siergiej Michajłowicz → Brin, Sergey
* [[André Brink|Brink, André Philippus]] (1935–2015) – południowoafrykański pisarz.
* [[David Brinkley|Brinkley, David]] (1920–2003) – amerykański spiker telewizyjny.
* [[Benjamin Britten|Britten, Benjamin]] (1913–1976) – angielski kompozytor, pianista, dyrygent.

===Bro===
* Broadus Jr., Cordozar Calvin → Snoop Dogg
* [[Hermann Broch|Broch, Hermann]] (1886–1951) – austriacki pisarz.
* Brockmann, Miguel → d'Escoto Brockmann, Miguel
* [[Joszko Broda|Broda, Joszko]] (ur. 1972) – polski multiinstrumentalista, producent muzyczny, kompozytor.
* [[Marzena Broda|Broda, Marzena]] (ur. 1965) – polska poetka, prozaiczka i dramaturg.
* [[Rafał Broda|Broda, Rafał]] (ur. 1944) – polski fizyk jądrowy, polityk.
* [[Joakim Brodén|Brodén, Joakim]] (ur. 1980) – szwedzki piosenkarz.
* Brodén, Jocke → Brodén, Joakim
* [[Monika Brodka|Brodka, Monika Maria]] (ur. 1988) – polska piosenkarka. 
* [[Pascal Brodnicki|Brodnicki, Pascal Viktor Raymond]] (ur. 1976) – polsko-francuski kucharz, prezenter telewizyjny, autor książek kucharskich.
* [[Feliks Brodowski|Brodowski, Feliks]] (1864–1934) – polski pisarz, krytyk literacki.
* [[Josif Brodski|Brodski, Josif]] (1940–1996) – rosyjski poeta i eseista, noblista.
* [[Adrien Brody|Brody, Adrien]] (ur. 1973) – amerykański aktor.
* Brodzic → Żochowski, Stanisław
* [[Joanna Brodzik|Brodzik, Joanna Honorata]] (ur. 1973) – polska aktorka. 
* [[Grażyna Brodzińska|Brodzińska, Grażyna]] (ur. 1951) – polska śpiewaczka operetkowa, musicalowa oraz operowa, aktorka i tancerka.
* [[Kazimierz Brodziński|Brodziński, Kazimierz]] (1791–1835) – polski poeta i publicysta.
* Broel, Emilia → Plater, Emilia
* Broel-Plater, Emilia → Plater, Emilia
* [[Bronisław Brok|Brok, Bronisław]] (1906–1975) – polski poeta, scenarzysta, reżyser filmowy.
* [[Krystyna Broll-Jarecka|Broll-Jarecka, Krystyna]] (1927–2011) – polska poetka, autorka audycji radiowych.
* [[Roman Bromboszcz|Bromboszcz, Roman]] (ur. 1976) – polski poeta, muzyk, artysta netartu i sztuki komputerowej.
* [[Jacek Bromski|Bromski, Jacek]] (ur. 1946) – polski reżyser i scenarzysta.
* [[Zygmunt Broniarek|Broniarek, Zygmunt]] (1925–2012) – polski dziennikarz, publicysta, felietonista, autor książek.
* [[Sławomir Broniarz|Broniarz, Sławomir]] (ur. 1958) – polski pedagog i działacz związkowy.
* [[Janina Broniewska|Broniewska, Janina]] (1904–1981) – polska pisarka, publicystka.
* [[Stanisław Broniewski|Broniewski, Stanisław]] (1915–2000) ps. Orsza – polski ekonomista, naczelnik Szarych Szeregów, harcmistrz, podporucznik AK.
* [[Władysław Broniewski|Broniewski, Władysław]] (1897–1962) – polski poeta.
* [[Marcin Bronikowski|Bronikowski, Marcin]] (1968–2024) – polski śpiewak.
* [[Charles Bronson|Bronson, Charles]] (1921–2003) – amerykański aktor, z pochodzenia Tatar lipkowski.
* [[Dawid Bronstein|Bronstein, Dawid]] (1924–2006) – ukraiński szachista, przez wiele lat jeden z najsilniejszych graczy świata.
* [[Anne Brontë|Brontë, Anne]] (1820–1849) – angielska pisarka i poetka.
* [[Branwell Brontë|Brontë, Branwell]] (1817−1848) − angielski malarz, pisarz i poeta.
* [[Charlotte Brontë|Brontë, Charlotte]] (1816–1855) – angielska pisarka.
* [[Emily Brontë|Brontë, Emily Jane]] (1818–1848) – angielska pisarka.
* [[Zdzisław Broński|Broński, Zdzisław]] (1912–1949) – podoficer Wojska Polskiego, członek Armii Krajowej i Wolność i Niezawisłość na Lubelszczyźnie.
* [[Peter Brook|Brook, Peter Stephen Paul]] (1925–2022) – brytyjski reżyser i producent teatralny.
* Brookes, Ewa → Miodońska-Brookes, Ewa
* [[Mel Brooks|Brooks, Mel]] (ur. 1926) – amerykański aktor, scenarzysta i reżyser filmowy.
* [[Michael Brooks|Brooks, Michael]] (ur. 1970) – brytyjski dziennikarz i autor książek.
* [[Rodney Brooks|Brooks, Rodney Allen]] (ur. 1954) – amerykański naukowiec pochodzenia australijskiego.
* [[Pierce Brosnan|Brosnan, Pierce]] (ur. 1953) – irlandzki aktor i producent filmowy.
* [[Jerzy Broszkiewicz|Broszkiewicz, Jerzy]] (1922–1993) – polski pisarz.
* [[Tadeusz Broś|Broś, Tadeusz]] (1949–2011) – polski dziennikarz i prezenter telewizyjny, aktor i reżyser.
* Brother Ray → Charles, Ray
* [[Luitzen Egbertus Jan Brouwer|Brouwer, Luitzen Egbertus Jan]] (1881–1966) – holenderski matematyk i filozof.
* [[Bob Brown|Brown, Bob]] (ur. 1944) – australijski polityk.
* [[Christy Brown|Brown, Christy]]  (1932–1981) – irlandzki malarz i pisarz.
* [[Dan Brown|Brown, Dan]] (ur. 1964) – amerykański pisarz.
* [[Fredric Brown|Brown, Fredric]] (1906–1972) – amerykański pisarz, z wykształcenia dziennikarz.
* [[George Scratchley Brown|Brown, George Scratchley]] (1918–1978) – amerykański generał.
* [[Gordon Brown|Brown, Gordon]] (ur. 1951) – brytyjski polityk.
* [[H. Jackson Brown, Jr.|Brown Jr., H. Jackson]] – amerykański pisarz.
* [[Jerry Brown|Brown, Jerry]] (ur. 1938) – amerykański polityk.
* [[Pam Brown|Brown, Pam]] (ur. 1948) – australijska pisarka i poetka.
* Brown, Robert James → Brown, Bob
* Brown, Veronica → Campbell-Brown, Veronica
* Brown Jr., Edmund Gerald → Brown, Jerry
* Browne, Clyde Jackson → Browne, Jackson
* [[Jackson Browne|Browne, Jackson]] (ur. 1948) – urodzony w Niemczech amerykański piosenkarz, pianista, gitarzysta.
* [[Thomas Browne|Browne, Thomas]] (1605–1682) – angielski lekarz, pisarz i uczony.
* [[Elizabeth Barrett Browning|Browning, Elizabeth Barrett]] (1806–1861) – angielska poetka.
* [[Frederick Browning|Browning, Frederick]] (1896–1965) – brytyjski generał.
* [[Robert Browning (poeta)|Browning, Robert]] (1812–1889) – angielski poeta i dramatopisarz.
* [[Robert Browning (historyk)|Browning, Robert]] (1914–1997) – szkocki historyk.
* [[Anna Brożek|Brożek, Anna Magdalena]] (ur. 1980) – polska pianistka i filozofka.
* [[Krzysztof Brożek|Brożek, Krzysztof]] (ur. 1968) – polski scenarzysta, pisarz i reżyser filmów dokumentalnych.
* [[Paweł Brożek|Brożek, Paweł Łukasz]] (ur. 1983) – polski piłkarz.

===Bru===
* [[Anton Bruckner|Bruckner, Anton]] (1824–1896) – austriacki kompozytor i organista.
* [[Marcin Bruczkowski|Bruczkowski, Marcin]] (ur. 1965) – polski pisarz, informatyk i perkusista.
* [[Joachim Brudziński|Brudziński, Joachim]] (ur. 1968) – polski polityk.
* [[Wiesław Brudziński|Brudziński, Wiesław]] (1920–1996) – polski satyryk i aforysta.
* Bruller, Jean Marcel → Vercors
* [[Julian Brun|Brun, Julian]] (1886–1942) – polski dziennikarz, publicysta i krytyk literacki.
* [[Dick Bruna|Bruna, Dick]] (1927–2017) – holenderski pisarz, grafik i ilustrator.
* [[Jerome S. Bruner|Bruner, Jerome Seymour]] (1915–2016) – amerykański psycholog.
* [[Carla Bruni|Bruni, Carla]] (ur. 1967) – włoska modelka i piosenkarka.
* Bruni Tedeschi, Carla Gilberta → Bruni, Carla
* Bruno, Ryszard → Milczewski-Bruno, Ryszard
* Brusikiewicz, Lidia → Korsakówna, Lidia
* [[Ireneusz Bruski|Bruski, Ireneusz Stanisław W.]] (ur. 1961) – polski prawnik i teolog, krytyk sztuki, dziennikarz.
* [[Wojciech Bruszewski|Bruszewski, Wojciech]] (1947–2009) – polski reżyser, operator filmowy, artysta sztuk wizualnych.
* [[Jean de La Bruyère|Bruyère (de La), Jean]] (1645–1696) – francuski pisarz.

===Brü===
* [[Aleksander Brückner|Brückner, Aleksander]] (1856–1939) – polski slawista, historyk literatury i kultury polskiej.

===Bry===
* [[Bryanboy]] (ur. 1987) – filipiński blogger i dziennikarz.
* [[Kobe Bryant|Bryant, Kobe]] (1978–2020) – amerykański koszykarz.
* [[Janusz Bryczkowski|Bryczkowski, Janusz]] (ur. 1948) – polski polityk i przedsiębiorca.
* Bryjak, Leon → Pilecki, Witold
* [[Arkadiusz Brykalski|Brykalski, Arkadiusz]] (ur. 1970) – polski aktor.
* [[Marcin Brykczyński|Brykczyński, Marcin]] (ur. 1946) – polski tłumacz i poeta.
* [[Robert Brylewski|Brylewski, Robert Maksymilian]] (1961–2018) – polski wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów.
* [[Ernest Bryll|Bryll, Ernest]] (1935–2024) – polski poeta, prozaik, dziennikarz i tłumacz.
* [[Barbara Brylska|Brylska, Barbara]] (ur. 1941) – polska aktorka.
* [[Ryszard Brylski|Brylski, Ryszard]] (ur. 1950) – polski reżyser filmowy i scenarzysta.
* [[Michał Bryndal|Bryndal, Michał]] (ur. 1983) – polski perkusista.
* [[Rafał Bryndal|Bryndal, Rafał]] (ur. 1960) – polski satyryk, autor tekstów, dziennikarz radiowy, twórca zespołów kabaretowych, dramaturg, scenarzysta.

===Brz===
* [[Jan Brzechwa|Brzechwa, Jan]] (1900–1966) – polski poeta.
* [[Jolanta Brzeska|Brzeska, Jolanta]] (1947–2011) – polska działaczka społeczna.
* [[Janusz Maria Brzeski|Brzeski, Janusz Maria]] (1907–1957) – polski artysta malarz, fotograf, grafik i ilustrator oraz filmowiec.
* [[Olaf Brzeski|Brzeski, Olaf]] (ur. 1975) – polski autor rzeźb, instalacji i filmów.
* [[Bartosz Brzeskot|Brzeskot, Bartosz]] (ur. 1968) – polski aktor, scenarzysta i reżyser.
* [[Mika Brzezinski|Brzezinski, Mika]] (ur. 1967) – amerykańska dziennikarka i prezenterka telewizyjna polskiego pochodzenia.
* [[Anna Brzezińska|Brzezińska, Anna]] (ur. 1971) – polska pisarka.
* [[Anna Brzezińska-Skarżyńska|Brzezińska-Skarżyńska, Anna]] (ur. 1958) – polska fotograficzka, redaktorka. 
* [[Bogdan Brzeziński|Brzeziński, Bogdan]] (1911–1980) – polski pisarz, satyryk.
* [[Wojciech Brzeziński|Brzeziński, Wojciech]] (ur. 1975) – polski aktor.
* [[Zbigniew Brzeziński|Brzeziński, Zbigniew Kazimierz]] (1928–2017) – amerykański politolog i sowietolog polskiego pochodzenia.
* [[Agnieszka Brzeżańska|Brzeżańska, Agnieszka]] (ur. 1972) – polska artystka wizualna, malarka, fotografka, twórczyni filmów wideo.
* [[Jerzy Brzęczek|Brzęczek, Jerzy]] (ur. 1971) – polski piłkarz.
* [[Jan Brzękowski|Brzękowski, Jan]] (1903–1983) – polski poeta, prozaik i teoretyk poezji.
* [[Rafał Brzoska|Brzoska, Rafał]] (ur. 1977) – polski przedsiębiorca i menedżer.
* [[Wojciech Brzoska|Brzoska, Wojciech]] (ur. 1978) – polski poeta.
* [[Danuta Brzosko-Mędryk|Brzosko-Mędryk, Danuta]] (1921–2015) –  polska lekarka stomatolog, pisarka, autorka wspomnień z obozu koncentracyjnego pt. ''Niebo bez ptaków'', harcerka, żołnierz AK.
* [[Janina Brzostowska|Brzostowska, Janina]] (1897–1986) – polska poetka i tłumaczka.
* [[Zbigniew Brzoza|Brzoza, Zbigniew]] (ur. 1957) – polski reżyser i pedagog.
* [[Dariusz Brzozowski|Brzozowski, Dariusz]] (ur. 1980) – polski muzyk.
* [[Kamil Brzozowski|Brzozowski, Kamil]] (ur. 1987) – polski żużlowiec.
* [[Karol Brzozowski|Brzozowski, Karol]] (1821–1904) – polski poeta.
* [[Marcin Brzozowski|Brzozowski, Marcin]] (ur. 1978) – polski aktor, reżyser i pedagog.
* [[Rafał Brzozowski|Brzozowski, Rafał]] (ur. 1981) – polski muzyk i wokalista.
* [[Stanisław Brzozowski|Brzozowski, Stanisław]] (1878–1911) – polski filozof, pisarz, publicysta i krytyk literacki.
* Brzozowski, Stanisław → Korab-Brzozowski, Stanisław
* Brzóska → Brzóskiewicz, Dariusz
* [[Dariusz Brzóskiewicz|Brzóskiewicz, Dariusz]] (ur. 1965) – polski pisarz, aktor, osobowość telewizyjna, performer.
* [[Piotr Brzychcy|Brzychcy, Piotr]] (ur. 1978) – polski kompozytor i gitarzysta.

==Bu==
===Bub===
* Bubble → Lau, Susie
* [[Leszek Bubel|Bubel, Leszek]] (ur. 1957) – polski polityk.
* [[Martin Buber|Buber, Martin]] (1878–1965) – żydowski filozof.

===Buc===
* [[James Buchanan|Buchanan, James]] (1791–1868) – amerykański polityk i dyplomata.
* [[Patrick Buchanan|Buchanan, Patrick Joseph]] (ur. 1938) – amerykański polityk.
* Buchinsky, Charles Dennis → Bronson, Charles
* [[Władysław Buchner|Buchner, Władysław]] (1860–1939) – polski poeta, dziennikarz i satyryk.
* [[Monika Buchowiec|Buchowiec, Monika]] (ur. 1982) – polska aktorka.
* [[Krzysztof Buchowski|Buchowski, Krzysztof]] (ur. 1969) – polski historyk.
* [[Marian Buchowski|Buchowski, Marian]] (ur. 1943) – polski poeta i publicysta.
* [[Maciej Buchwald|Buchwald, Maciej]] (ur. 1986) – polski reżyser, aktor, scenarzysta.
* [[Pearl Buck|Buck, Pearl Sydenstricker]] (1892–1973) – amerykańska pisarka.
* [[Peter H. Buck|Buck, Peter H.]] (1880–1951) – nowozelandzki antropolog i polityk.
* [[Henry Thomas Buckle|Buckle, Henry Thomas]] (1821–1862) – brytyjski filozof, historyk kultury, socjolog, szachista.
* [[Dominika Buczek|Buczek, Dominika]] (ur. 1981) – polska aktorka i wokalistka.
* [[Klaudia Buczek|Buczek, Klaudia]] (ur. 1991) – polska zawodniczka we wspinaczce sportowej na czas.
* [[Małgorzata Buczkowska|Buczkowska, Małgorzata]] (ur. 1976) – polska aktorka.
* Buczkowska-Szlenkier, Małgorzata → Buczkowska, Małgorzata
* [[Leopold Buczkowski|Buczkowski, Leopold]] (1905–1989) – polski prozaik, malarz, artysta grafik.
* [[Zbigniew Buczkowski|Buczkowski, Zbigniew]] (ur. 1951) – polski aktor.
* [[Mieczysława Buczkówna|Buczkówna, Mieczysława]] (1924–2015) – polska pisarka i tłumaczka.
* [[Hanna Buczyńska-Garewicz|Buczyńska-Garewicz, Hanna]]  (1932–2019) – polska filozofka.

===Bud===
* [[Jan Budař|Budař, Jan]] (ur. 1977) – czeski aktor.
* Budda Sakiamuni → Budda Siakjamuni
* [[Budda Siakjamuni]] (ok. 560–480 p.n.e.) – indyjski mędrzec, twórca [[buddyzm]]u.
* Budda Śakjamuni → Budda Siakjamuni
* Budnaeus → Budny, Szymon
* [[Alfred Budner|Budner, Alfred]] (ur. 1950) – polski polityk.
* [[Margareta Budner|Budner, Margareta]] (ur. 1975) – polska lekarka i polityk.
* Budnii, Simon → Budny, Szymon
* [[Jowita Budnik|Budnik, Jowita]] (ur. 1973) – polska aktorka.
* [[Judy Budnitz|Budnitz, Judy]] (ur. 1973) – amerykańska pisarka.
* Budnius → Budny, Szymon
* Budny, Symon → Budny, Szymon
* [[Szymon Budny|Budny, Szymon]] (1530–1593) – białoruski i polski działacz Reformacji, pisarz, hebraista, teolog i pastor ariański, tłumacz Biblii.
* Budyka → Boudika
* [[Andrzej Budzanowski|Budzanowski, Andrzej]] (1933–2011) – polski fizyk.
* [[Jan Budziaszek|Budziaszek, Jan]] (ur. 1945) – polski perkusista.
* [[Stanisław Budzik|Budzik, Stanisław]] (ur. 1952) – polski duchowny katolicki, teolog.
* [[Józef Budziłło|Budziłło, Józef]] (XVI/XVII w.) – polski wojskowy, pamiętnikarz.
* [[Bożena Budzińska|Budzińska, Bożena]] (1957–2005) – polska pisarka, krytyk literacki, pedagog.
* [[Teresa Budzisz-Krzyżanowska|Budzisz-Krzyżanowska, Teresa]] (ur. 1942) – polska aktorka i pedagog.
* [[Agata Budzyńska|Budzyńska, Agata]] (1964–1996) – polska poetka, kompozytorka i piosenkarka.
* [[Małgorzata Budzyńska|Budzyńska, Małgorzata]] (ur. XX w.) – polska pisarka.
* [[Tomasz Budzyński|Budzyński, Tomasz]] (ur. 1962) – polski wokalista rockowy, malarz i poeta.
* Budzy → Budzyński, Tomasz

===Bue===
* [[Jean de Bueil|Bueil (de), Jean]] (1406–1477) – francuski rycerz.

===Buf===
* [[Michael Buffer|Buffer, Michael]] (ur. 1944) – amerykański konferansjer bokserski i wrestlingowy, aktor.
* [[Bernard Buffet|Buffet, Bernard]] (1929–1999) – francuski malarz i grafik.
* [[Jimmy Buffett|Buffett, Jimmy]] (1946–2023) – amerykański piosenkarz, biznesmen i producent filmowy.
* [[Warren Buffett|Buffett, Warren Edward]] (ur. 1930) – amerykański inwestor i biznesmen.
* [[George-Louis Leclerc de Buffon|Buffon (de), George-Louis Leclerc]] (1707–1788) – francuski filozof.

===Bug===
* Bugaj, Jan → Baczyński, Krzysztof Kamil
* [[Roman Bugaj|Bugaj, Roman]] (ur. 1973) – polski bokser, kick-bokser, aktor.
* [[Ryszard Bugaj|Bugaj, Ryszard]] (ur. 1944) – polski polityk i ekonomista.
* [[Ryszard Bugajski|Bugajski, Ryszard]] (1943–2019) – polski reżyser, prozaik, scenarzysta i tłumacz.
* Bugański, Jantek → Kucharczyk, Antoni

===Buj===
* [[Adam Bujak|Bujak, Adam]] (ur. 1942) – polski fotograf.
* [[Zbigniew Bujak|Bujak, Zbigniew]] (ur. 1954) – polski polityk.
* [[Katarzyna Bujakiewicz|Bujakiewicz, Katarzyna]] (ur. 1972) – polska aktorka i wokalistka.
* [[Maria Bujańska|Bujańska, Maria]] (1943–1999) – polska pisarka, poetka i pianistka żydowskiego pochodzenia.
* [[Kazimierz Bujnicki|Bujnicki, Kazimierz]] (1788–1878) – polski pisarz.
* [[Teodor Bujnicki|Bujnicki, Teodor]] (1907–1944) – polski poeta, satyryk, krytyk literacki.
* Bujnowski, Jan → Kersten, Krystyna

===Buk===
* [[Buka]] (ur. 1988) – polski raper.
* [[Piotr Bukartyk|Bukartyk, Piotr]] (ur. 1964) – polski kompozytor, tekściarz, artysta kabaretowy, konferansjer.
* Bukatko, Adam → Krechowiecki, Adam
* Bukman → Boukman
* [[Sylwia Bukowicka|Bukowicka, Sylwia]] (ur. 1978) – polska wspinaczka, podróżniczka.
* [[Władysław Bukowiński (Selim)|Bukowiński, Władysław]] (1871–1927) – polski poeta, nauczyciel, publicysta, wydawca, krytyk literacki i teatralny.
* [[Władysław Bukowiński (błogosławiony)|Bukowiński, Władysław]] (1904–1974) – polski ksiądz katolicki, misjonarz, błogosławiony Kościoła katolickiego.
* [[Ewa Bukowska|Bukowska, Ewa]] (ur. 1966) – polska aktorka, reżyserka i producentka filmowa.
* [[Izabella Bukowska|Bukowska, Izabella]] (ur. 1973) – polska aktorka i prezenterka telewizyjna.
* Bukowska-Chądzyńska, Izabella → Bukowska, Izabella
* [[Charles Bukowski|Bukowski, Charles]] (1920–1994) – amerykański pisarz niemiecko-polskiego pochodzenia.
* Bukowski, Henry Charles → Bukowski, Charles
* [[Jacek Bukowski|Bukowski, Jacek]] (ur. 1945) – polski poeta, autor tekstów piosenek, dziennikarz, publicysta i tłumacz.
* [[Marek Bukowski|Bukowski, Marek]] (ur. 1969) – polski aktor filmowy i teatralny, reżyser, scenarzysta oraz producent.
* [[Władimir Bukowski|Bukowski, Władimir]] (1942–2019) – rosyjski pisarz, obrońca praw człowieka.

===Bul===
* [[Emma Bull|Bull, Emma]] (ur. 1954) – amerykańska pisarka i piosenkarka.
* [[Sandra Bullock|Bullock, Sandra Annette]] (ur. 1964) – amerykańska aktorka.
* [[Wynn Bullock|Bullock, Wynn]] (1902–1975) – amerykański fotograf.
* [[Francisco Bulnes|Bulnes, Francisco]] (1847–1924) – meksykański historyk i polityk.
* [[Silvina Bullrich|Bullrich, Silvina]] (1915–1990) – argentyńska pisarka, dziennikarka, scenarzystka.
* Bulsara, Farrokh → Mercury, Freddie
* [[Edward Bulwer-Lytton|Bulwer-Lytton, Edward]] (1803–1873) – angielski pisarz, polityk.

===Buł===
* [[Stanisław Bułak-Bałachowicz|Bułak-Bałachowicz, Stanisław]] (1883–1940) – Białorusin, generał Wojska Polskiego.
* [[Józef Bułatowicz|Bułatowicz, Józef]] (1935–2019) – polski poeta.
* [[Siergiej Bułgakow|Bułgakow, Siergiej]] (1871–1944) – prawosławny myśliciel, teolog i ekumenista.
* [[Ewa Konstancja Bułhak|Bułhak, Ewa Konstancja]] (ur. 1971) – polska aktorka i wokalistka.
* [[Jan Bułhak|Bułhak, Jan Brunon]] (1876–1950) – polski filozof i teoretyk fotografii.
* [[Michaił Bułhakow|Bułhakow, Michaił]] (1891–1940) – pisarz rosyjski.
* Bułhak-Rewak, Ewa Konstancja → Bułhak, Ewa Konstancja
* Bułecka, Sebastian → Karpiel-Bułecka, Sebastian
* [[Grażyna Bułka|Bułka, Grażyna]] (ur. 1963) – polska aktorka.

===Bun===
* [[Karol Bunsch|Bunsch, Karol]] (1898–1987) – polski pisarz.
* Bunruot, Long → Chea, Nuon

===Buñ===
* [[Juan-Luis Buñuel|Buñuel, Juan-Luis]] (1934–2017) – francuski reżyser, aktor, scenarzysta i producent filmowy.

===Buo===
* Buonaparte, Napoleone → Bonaparte, Napoleon

===Bur===
* [[Irena Burawska|Burawska, Irena]] (1922–2007) – polska aktorka.
* Burawska-Kesling, Irena → Burawska, Irena
* [[Carl Jakob Burckhardt|Burckhardt, Carl Jakob]] (1891–1974) – szwajcarski historyk i dyplomata.
* [[Jacob Burckhardt|Burckhardt, Jacob]] (1818–1897) – szwajcarski historyk sztuki i kultury.
* [[Paweł Burczyk|Burczyk, Paweł]] (ur. 1969) – polski aktor, komik i artysta kabaretowy.
* [[Andrzej Burda|Burda, Andrzej]] (1913–1987) – polski prawnik, wykładowca akademicki.
* [[Michael Christopher Burda|Burda, Michael Christopher]] (ur. 1959) – amerykański ekonomista.
* [[John Burdett|Burdett, John]] (ur. 1954) – brytyjski powieściopisarz.
* [[Eric Burdon|Burdon, Eric]] (ur. 1941) – angielski piosenkarz.
* [[Anthony Burgess|Burgess, Anthony]] (1917–1993) – brytyjski pisarz.
* [[Melvin Burgess|Burgess, Melvin]] (ur. 1954) – brytyjski pisarz.
* Burgess Wilson, John Anthony → Burgess, Anthony
* [[Edmund Burke|Burke, Edmund]] (1729–1797) – irlandzki filozof i polityk.
* [[Leo Joseph Burke|Burke, Leo Joseph]] (1893–1990) – amerykański pisarz.
* [[Peter Burke|Burke, Peter]] (ur. 1937) – angielski historyk kultury.
* [[Raymond Leo Burke|Burke, Raymond Leo]] (ur. 1948) – amerykański duchowny katolicki.
* [[Frederick Gustavus Burnaby|Burnaby, Frederick Gustavus]] (1842–1885) – angielski podróżnik, pisarz i wojskowy.
* [[Kazimierz Burnat|Burnat, Kazimierz]] (ur. 1943) – polski poeta, dziennikarz i tłumacz.
* Burnett, Chester Arthur → Howlin' Wolf
* [[Frances Hodgson Burnett|Burnett, Frances Hodgson]] (1849–1924) – angielska pisarka.
* [[W.R. Burnett|Burnett, W.R.]] (1899–1982) – amerykański pisarz i scenarzysta filmowy.
* Burnett, William Riley → Burnett, W.R.
* [[Nicholas Burns|Burns, Nicholas]] (ur. 1956) – amerykański dyplomata.
* [[Robert Burns|Burns, Robert]] (1759–1796) – szkocki poeta.
* [[Clive Burr|Burr, Clive]] (1957–2013) – angielski muzyk.
* [[Richard Burr|Burr, Richard M.]] (ur. 1955) – amerykański polityk.
* [[William S. Burroughs|Burroughs, William Seward]] (1914–1997) – pisarz i poeta amerykański, także aktor i scenarzysta filmowy.
* [[Andrzej Bursa|Bursa, Andrzej]] (1932–1957) – polski poeta, prozaik i dziennikarz.
* [[Barbara Bursztynowicz|Bursztynowicz, Barbara]] (ur. 1954) – polska aktorka i artystka kabaretowa.
* [[Cliff Burton|Burton, Cliff]] (1962–1986) – amerykański gitarzysta basowy.
* Burton, Clifford Lee → Burton, Cliff
* [[Richard Francis Burton|Burton, Richard Francis]] (1821–1890) – angielski podróżnik i dyplomata.
* [[Richard Burton|Burton, Richard]] (1925–1984) – walijski aktor.
* [[Tim Burton|Burton, Tim]] (ur. 1958) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent.
* Burton, Timothy William → Burton, Tim
* [[Wacław Buryła|Buryła, Wacław]] (ur. 1954) – polski poeta, ksiądz katolicki.
* [[Anna R. Burzyńska|Burzyńska, Anna R.]] (ur. 1979) – polska krytyk teatralna, wykładowca.

===Bus===
* [[Leo Buscaglia|Buscaglia, Leo]] (1924–1998) – amerykański trener osobisty i pisarz.
* [[Steve Buscemi|Buscemi, Steve Arthur]] (ur. 1957) – amerykański aktor i reżyser.
* [[George H.W. Bush|Bush, George H.W.]] (1924–2018) – amerykański polityk.
* Bush, George Herbert Walker → Bush, George H.W.
* [[George W. Bush|Bush, George W.]] (ur. 1946) – amerykański polityk.
* Bush, George Walker → Bush, George W.
* [[Candace Bushnell|Bushnell, Candace]] (ur. 1958) – amerykańska pisarka.
* [[David Buss|Buss, David M.]] (ur. 1953) – amerykański psycholog.
* Bustos Domecq, H. → Borges, Jorge Luis
* [[Andrzej Busza|Busza, Andrzej]] (ur. 1938) – poeta polsko- i anglojęzyczny, eseista, literaturoznawca.
* [[Andrzej Buszewicz|Buszewicz, Andrzej]] (1934–2019) – polski aktor, reżyser, pedagog.
* [[Adam Buszko|Buszko, Adam]] (ur. 1975) – polski muzyk.
* [[Arkadiusz Buszko|Buszko, Arkadiusz]] (ur. 1966) – polski aktor.
* [[Krzysztof Cezary Buszman|Buszman, Krzysztof Cezary]] (ur. 1967) – polski poeta, autor piosenek, podróżnik.

===But===
* [[Jim Butcher|Butcher, Jim]] (ur. 1971) – amerykański pisarz.
* [[Raegan Butcher|Butcher, Raegan]] (ur. 1969) – amerykański poeta, reżyser, aktor i wokalista.
* [[Bohdan Butenko|Butenko, Bohdan]] (1931–2019) – polski ilustrator i grafik, autor komiksów oraz książek, scenarzysta, projektant lalek i dekoracji dla teatrów lalkowych.
* [[Alicja Butkiewicz|Butkiewicz, Alicja]] (ur. 1951) – polska aktorka.
* [[Gerard Butler|Butler, Gerard]] (ur. 1969) – szkocki aktor.
* [[Judith Butler|Butler, Judith]] (ur. 1956) – amerykańska filozofka i badaczka literatury.
* [[Octavia E. Butler|Butler, Octavia E.]] (1947–2006) – amerykańska pisarka.
* Butler, Octavia Estelle → Butler, Octavia E.
* [[Paul Butler|Butler, Paul]] (ur. 1973) – kanadyjski artysta.
* [[Rab Butler|Butler, Rab]] (1902–1982) – brytyjski polityk.
* [[Samuel Butler (poeta)|Butler, Samuel]] (1612–1680) – poeta angielski.
* [[Samuel Butler (pisarz)|Butler, Samuel]] (1835–1902) – angielski pisarz.
* [[Bogusław Butrymowicz|Butrymowicz, Bogusław]] (1872–1965) – polski poeta, tłumacz.
* [[Bob Butterworth|Butterworth, Bob]] (ur. 1942) – amerykański prawnik i polityk.
* Butterworth, Robert A. → Butterworth, Bob
* [[Valeriu Butulescu|Butulescu, Valeriu]] (ur. 1953) – rumuński pisarz i tłumacz.
* [[James Nsaba Buturo|Buturo, James Nsaba]] (ur. 1951) – ugandyjski polityk.

===Buu===
* [[Armin van Buuren|Buuren van, Armin]] (ur. 1976) – holenderski DJ i producent muzyczny.

===Buy===
* [[Pierre Buyoya|Buyoya, Pierre]] (1949–2020) – burundyjski polityk i wojskowy, prezydent Burundi.

===Buz===
* [[Tony Buzan|Buzan, Tony]] (1942–2019) – angielski psycholog i pisarz.
* [[Agata Buzek|Buzek, Agata Bronisława]] (ur. 1976) – polska aktorka i modelka.
* [[Jerzy Buzek|Buzek, Jerzy Karol]] (ur. 1940) – polski pracownik naukowy, polityk.

==By==
===Byc===
* Byczewska, Anna Teresa → Nehrebecka, Anna Teresa

===Byk===
* Byk → Bonin, Tomasz
* Byk, Jan → Starowieyski, Franciszek

===Byr===
* [[Robert Byrd|Byrd, Robert]] (1917–2010) – amerykański polityk.
* [[Rhonda Byrne|Byrne, Rhonda]] (ur. 1951) – australijska pisarka.
* [[Robert Byrne|Byrne, Robert]] (1928–2013) – amerykański szachista i dziennikarz.
* [[Rose Byrne|Byrne, Rose Judith Esther]] (ur. 1979) – australijska aktorka.
* [[George Byron|Byron, George Gordon]] (1788–1824) – angielski pisarz.

===Bys===
* [[Jan Stanisław Bystroń|Bystroń, Jan Stanisław]] (1892–1964) – polski etnolog, etnograf i socjolog.
* [[Zofia Bystrzycka|Bystrzycka, Zofia]] (1922–2011) – polska pisarka, korespondentka wojenna.
* [[Przemysław Bystrzycki|Bystrzycki, Przemysław]] (1923–2004) – polski pisarz.

===Byt===
* [[Jan Bytnar|Bytnar, Jan]] (1921–1943) – polski podharcmistrz, członek Szarych Szeregów, jeden z głównych bohaterów książki ''Kamienie na szaniec''.

==Bz==
* Bzdura, Maciej → Kucharczyk, Antoni
* [[Leszek Bzdyl|Bzdyl, Leszek]] (ur. 1964) – polski choreograf, tancerz i reżyser.
* Bzowska, Maria → Pawlikowska-Jasnorzewska, Maria


{{SORTUJ:B}}
[[Kategoria:Strony przeglądowe - osoby]]</text>
      <sha1>4zh1698u3warlf1ozdy2ihz0iqoxrdn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kowalczyk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33880</id>
    <revision>
      <id>648424</id>
      <parentid>648227</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T16:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>[*]</comment>
      <origin>648424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="457" sha1="nffav6d3ecw8xab2cd3mr9waee7ph51" xml:space="preserve">{{disambig}}
* [[August Kowalczyk]] (1921–2012) – polski aktor i reżyser.
* [[Edward Kowalczyk]] (1924–2000) – polski cybernetyk i wykładowca.
* [[Józef Kowalczyk]] (1938–2025) – polski duchowny katolicki.
* [[Justyna Kowalczyk]] (ur. 1983) – polska biegaczka narciarska.
* [[Marcin Kowalczyk]] (ur. 1987) – polski aktor.
* [[Sylwia Kowalczyk]] (ur. 1978) – polska fotograficzka.
* [[Wojciech Kowalczyk]] (ur. 1972) – polski piłkarz.</text>
      <sha1>nffav6d3ecw8xab2cd3mr9waee7ph51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samobójca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36809</id>
    <revision>
      <id>648431</id>
      <parentid>634297</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T19:25:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3615" sha1="tvq3nthd5sl92a41b9zuwzmikt2ux4f" xml:space="preserve">'''[[w:Samobójca|Samobójca]]''' – ten, kto dokonał [[samobójstwo|samobójstwa]], osoba próbująca zabić samą siebie.
[[Plik:Henry Wallis - Der Tod des Chatterton.jpeg|mały|{{center|Samobójca [[Thomas Chatterton]] leżący martwy po otruciu się [[arszenik]]iem}}]]
* Emocje wyglądają identycznie – nieważne, czy jest to gosposia z przedmieścia, czy samobójca z bombą. Cała prawda wypisana jest na twarzy.
** Postać: Cal Lightman w serialu ''[[Magia kłamstwa]]'', odcinek 1, sezon 1

* Ja nie rozumiem samobójców, bo żeby żyć, trzeba mieć odwagę, a samobójcy to tchórze. Tchórze i narcystyczni egoiści, którzy myślą, że wszystko się kręci wokół nich. Jak można odebrać sobie najcenniejszy dar, jaki się ma? Jak można zrobić sobie to i zrobić to najbliższym ludziom? Ja po prostu tego nie rozumiem, ja nie chcę tego rozumieć.
** Postać: Dominik w filmie ''[[Sala samobójców]]''
** Zobacz też: [[egoiści]], [[tchórzostwo]]

* Jedynie głupiec albo samobójca mógłby chcieć uczyć się używania nieznanej mu broni w trakcie walki.
** Autor: [[Dean Koontz]], ''Apokalipsa'', tłum. Piotr Roman
** Zobacz też: [[głupiec]]

* Każdy samobójca musi być szalony i stracić poczucie moralności i wiary w obecność Boga.
** Autor: [[Gabriela Zapolska]], ''[[Moralność pani Dulskiej]]''
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Najbardziej dziwię się samobójcom. To prawda, że muszą strasznie cierpieć. Ale jak można zapomnieć, że życie wciąż stwarza nieprzeczuwalne możliwości. Że jest nieustanną wielką możliwością… do wykorzystania. Taką szansą! Pracy, zadowolenia, radości. To w lęku zaiste dziecinnym chowa się głowę pod poduszkę, w śmierć.
** Autor: [[Jerzy Krzysztoń]], ''Wielbłąd na stepie''
** Zobacz też: [[cierpienie]], [[śmierć]], [[życie]]
{{wulgaryzmy}}

* Mówią samobójcy to jebani tchórze&lt;br /&gt;Wcale nie to odważni ludzie&lt;br /&gt;Myślałem o tym gównie I już wiele razy&lt;br /&gt;Ale dobre słowo odpychało te koszmary.
** Autor: [[Cypis]], utwór ''Co za dużo to nie zdrowo''

* Po przeciągnięciu samobójcy pod progiem przeprowadzono krótki proces, po czym ciało wsadzono do starej beczki, namalowano na niej szubienicę i wrzucono do Menu.
** Autor: [[Paweł Duma]], ''Grób alienata. Pochówki dzieci nieochrzczonych, samobójców i skazańców w późnym średniowieczu i dobie wczesnonowożytnej'', Avalon, 2010.
** Opis: o traktowaniu samobójców w średniowieczu; opisano przypadek z 1516 we Frankfurcie nad Menem.

* „Samobójca” – a Harry nim był – niekoniecznie musi żyć w szczególnie bliskim kontakcie ze śmiercią, taki kontakt można mieć, nie będąc samobójcą.
** Autor: [[Hermann Hesse]], ''[[Wilk stepowy]]''

* Samobójcom kopią w nocy&lt;br /&gt;Na rozdrożu grób…&lt;br /&gt;Tam błękitny rośnie kwiatek,&lt;br /&gt;U mogiły stóp…
** Autor: [[Heinrich Heine]], ''[[s:Samobójcom kopią w nocy|Samobójcom kopią w nocy]]''

* Samobójcom nie należy przeszkadzać.
** Autor: [[Bolesław Prus]], ''Lalka'', rozdział VIII

* Samobójcy spokoju nie znają wieść niesie. Już pół wieku prawie zżera mnie ziemia sowiecka. Chociaż żyły otworzyłem na polskim Polesiu.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Witkacy do kraju wraca''

* Warto żyć. Samobójcy mają czego żałować. Świat to niebrzydka rzecz.
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Rozmowa z pesymistą'', Wyd. K. Jakubowski, Lwów 1928, s. 6.
** Zobacz też: [[świat]]

* Wszyscy samobójcy dobrze znają walkę z pokusą samobójstwa.
** Autor: [[Hermann Hesse]], ''[[Wilk stepowy]]''


[[Kategoria:Samobójcy|!]]</text>
      <sha1>tvq3nthd5sl92a41b9zuwzmikt2ux4f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leo Belmont</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50178</id>
    <revision>
      <id>648443</id>
      <parentid>632879</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T10:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <origin>648443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2632" sha1="gy3hu4gogguu25tnytitris4u347r56" xml:space="preserve">[[Plik:Leo Belmont.jpg|mały|{{center|Leo Belmont (1908)}}]]
{{Wikisource|Leo Belmont|Leo Belmonta}}
'''[[w:Leo Belmont|Leo Belmont]]''' (właśc. '''Leopold Blumental'''; 1865–1941) – polski eseista, poeta, esperantysta, prozaik, znawca i tłumacz literatury, m.in. francuskiej i rosyjskiej.
* A nad tobą jest Tajemnica, którą zwą Bogiem!...
** Źródło: ''[[s:List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego|List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego]]'', Warszawa 1923, s. 31.
** Zobacz też: [[Bóg]], [[tajemnica]]

* Co się z mózgiem moim dzieje?&lt;br /&gt;Co zatruwa moje życie?&lt;br /&gt;Ha, oszaleć mam nadzieję, —&lt;br /&gt;I to w młodych lat rozkwicie?
** Źródło: ''[[s:U wrót obłędu|U wrót obłędu]]''

* Jak trudno żyć! — jak trudno żyć!&lt;br /&gt;Coś mąci plany me najczystsze...&lt;br /&gt;Gdzie zwrócę swój pracowny szał,&lt;br /&gt;Tam mocno siedzą inni „mistrze“...
** Źródło: ''[[s:Jak trudno żyć!|Jak trudno żyć!]]'

* Kara śmierci jest grzechem prawodawstw.
** Źródło: ''[[s:List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego|List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego]]'', Warszawa 1923, s. 31.
** Zobacz też: [[kara śmierci]], [[grzech]]

* Krytyk może pogryźć,&lt;br /&gt;Ale przecie nie zje…
** Źródło: ''[[s:Moc krytyka|Moc krytyka]]''

* Majowy dzień, majowy dzień&lt;br /&gt;Rozkwita w blaskach słonecznych;&lt;br /&gt;Słowiczych brzmień, wiosennych tchnień&lt;br /&gt;Pełno w przestworzach powietrznych…
** Źródło: ''[[s:Majowy dzień|Majowy dzień]]''
** Zobacz też: [[maj]]

* Nic mi… nic mi nie potrzeba!…&lt;br /&gt;Żarem słońca na mnie dyszy&lt;br /&gt;Rozpalony błękit nieba…&lt;br /&gt;Tyle ciepła!… tyle ciszy!…
** Źródło: ''[[s:Impromptu (Belmont, 1900)|Impromptu]]''

* Po życiowych głazów skrętach,&lt;br /&gt;Jak szemrząca wód kaskada,&lt;br /&gt;Płyną chwile za chwilami:&lt;br /&gt;Każda w otchłań czasu spada.
** Źródło: ''[[s:Z biegiem czasu|Z biegiem czasu]]''

* Wielka niebios źrenica, jakgdyby zakrzepła:&lt;br /&gt;Tak bezdusznie, tak martwo spogląda na świat;&lt;br /&gt;W jej spojrzeniach już niema miłości ni ciepła;&lt;br /&gt;I rażony tym chłodem obumiera kwiat.
** Źródło: ''[[s:W jesienną pogodę|W jesienną pogodę]]'', 1900


{{SORTUJ:Belmont, Leo}}
[[Kategoria:Polscy poeci]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy]]
[[Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Więźniowie getta warszawskiego]]
[[Kategoria:Polscy eseiści]]</text>
      <sha1>gy3hu4gogguu25tnytitris4u347r56</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648447</id>
      <parentid>648443</parentid>
      <timestamp>2026-09-26T10:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Michalg95 przeniósł(-osła) stronę [[Leopold Blumental]] na [[Leo Belmont]] w miejsce przekierowania</comment>
      <origin>648443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2632" sha1="gy3hu4gogguu25tnytitris4u347r56" xml:space="preserve">[[Plik:Leo Belmont.jpg|mały|{{center|Leo Belmont (1908)}}]]
{{Wikisource|Leo Belmont|Leo Belmonta}}
'''[[w:Leo Belmont|Leo Belmont]]''' (właśc. '''Leopold Blumental'''; 1865–1941) – polski eseista, poeta, esperantysta, prozaik, znawca i tłumacz literatury, m.in. francuskiej i rosyjskiej.
* A nad tobą jest Tajemnica, którą zwą Bogiem!...
** Źródło: ''[[s:List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego|List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego]]'', Warszawa 1923, s. 31.
** Zobacz też: [[Bóg]], [[tajemnica]]

* Co się z mózgiem moim dzieje?&lt;br /&gt;Co zatruwa moje życie?&lt;br /&gt;Ha, oszaleć mam nadzieję, —&lt;br /&gt;I to w młodych lat rozkwicie?
** Źródło: ''[[s:U wrót obłędu|U wrót obłędu]]''

* Jak trudno żyć! — jak trudno żyć!&lt;br /&gt;Coś mąci plany me najczystsze...&lt;br /&gt;Gdzie zwrócę swój pracowny szał,&lt;br /&gt;Tam mocno siedzą inni „mistrze“...
** Źródło: ''[[s:Jak trudno żyć!|Jak trudno żyć!]]'

* Kara śmierci jest grzechem prawodawstw.
** Źródło: ''[[s:List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego|List otwarty do pana Prezydenta Rzeczypospolitej w sprawie Eligjusza Niewiadomskiego]]'', Warszawa 1923, s. 31.
** Zobacz też: [[kara śmierci]], [[grzech]]

* Krytyk może pogryźć,&lt;br /&gt;Ale przecie nie zje…
** Źródło: ''[[s:Moc krytyka|Moc krytyka]]''

* Majowy dzień, majowy dzień&lt;br /&gt;Rozkwita w blaskach słonecznych;&lt;br /&gt;Słowiczych brzmień, wiosennych tchnień&lt;br /&gt;Pełno w przestworzach powietrznych…
** Źródło: ''[[s:Majowy dzień|Majowy dzień]]''
** Zobacz też: [[maj]]

* Nic mi… nic mi nie potrzeba!…&lt;br /&gt;Żarem słońca na mnie dyszy&lt;br /&gt;Rozpalony błękit nieba…&lt;br /&gt;Tyle ciepła!… tyle ciszy!…
** Źródło: ''[[s:Impromptu (Belmont, 1900)|Impromptu]]''

* Po życiowych głazów skrętach,&lt;br /&gt;Jak szemrząca wód kaskada,&lt;br /&gt;Płyną chwile za chwilami:&lt;br /&gt;Każda w otchłań czasu spada.
** Źródło: ''[[s:Z biegiem czasu|Z biegiem czasu]]''

* Wielka niebios źrenica, jakgdyby zakrzepła:&lt;br /&gt;Tak bezdusznie, tak martwo spogląda na świat;&lt;br /&gt;W jej spojrzeniach już niema miłości ni ciepła;&lt;br /&gt;I rażony tym chłodem obumiera kwiat.
** Źródło: ''[[s:W jesienną pogodę|W jesienną pogodę]]'', 1900


{{SORTUJ:Belmont, Leo}}
[[Kategoria:Polscy poeci]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy]]
[[Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Więźniowie getta warszawskiego]]
[[Kategoria:Polscy eseiści]]</text>
      <sha1>gy3hu4gogguu25tnytitris4u347r56</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>The Cure</title>
    <ns>0</ns>
    <id>72976</id>
    <revision>
      <id>648426</id>
      <parentid>644157</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T18:18:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="752" sha1="rxij5e6ilfgimmc5p7r7mn49iy80vzo" xml:space="preserve">'''[[w:The Cure|The Cure]]''' – brytyjski zespół [[rock]]owy.
[[Plik:Robert Smith - The Cure - Roskilde Festival 2012 - Orange Stage.jpg|mały|{{center|[[Robert Smith]], lider zespołu (2012)}}]]
* Próbowałem się z tego śmiać&lt;br /&gt;Ukryć to za kłamstwami&lt;br /&gt;Próbowałem się z tego śmiać&lt;br /&gt;Chowam łzy w oczach&lt;br /&gt;Ponieważ chłopaki nie płaczą.
** ''I tried to laugh about it&lt;br /&gt;Cover it all up with lies&lt;br /&gt;I tried to laugh about it&lt;br /&gt;Hiding the tears in my eyes&lt;br /&gt;'Cause boys don't cry.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''Boys Don't Cry''

* To nie ma znaczenia, jeśli wszyscy umrzemy.
** ''It doesn't matter if we all die.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''One Hundred Years''


[[Kategoria:Brytyjskie zespoły rockowe]]</text>
      <sha1>rxij5e6ilfgimmc5p7r7mn49iy80vzo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648427</id>
      <parentid>648426</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T18:21:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="987" sha1="ng8njvpib4fa7nclnhgkyvj8jx3oe3x" xml:space="preserve">'''[[w:The Cure|The Cure]]''' – brytyjski zespół [[rock]]owy.
[[Plik:Robert Smith - The Cure - Roskilde Festival 2012 - Orange Stage.jpg|mały|{{center|[[Robert Smith]], lider zespołu (2012)}}]]
* Patrzyłem tak długo w zdjęcia ciebie, że prawie uwierzyłem, że są prawdziwe.
** ''I've been looking so long at these pictures of you, that I almost believe that they're real.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''Pictures of You''

* Próbowałem się z tego śmiać&lt;br /&gt;Ukryć to za kłamstwami&lt;br /&gt;Próbowałem się z tego śmiać&lt;br /&gt;Chowam łzy w oczach&lt;br /&gt;Ponieważ chłopaki nie płaczą.
** ''I tried to laugh about it&lt;br /&gt;Cover it all up with lies&lt;br /&gt;I tried to laugh about it&lt;br /&gt;Hiding the tears in my eyes&lt;br /&gt;'Cause boys don't cry.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''Boys Don't Cry''

* To nie ma znaczenia, jeśli wszyscy umrzemy.
** ''It doesn't matter if we all die.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''One Hundred Years''


[[Kategoria:Brytyjskie zespoły rockowe]]</text>
      <sha1>ng8njvpib4fa7nclnhgkyvj8jx3oe3x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>648428</id>
      <parentid>648427</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T18:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1206" sha1="d66hvrjhkdji38yy42p5sqwg52nibo0" xml:space="preserve">'''[[w:The Cure|The Cure]]''' – brytyjski zespół [[rock]]owy.
[[Plik:Robert Smith - The Cure - Roskilde Festival 2012 - Orange Stage.jpg|mały|{{center|[[Robert Smith]], lider zespołu (2012)}}]]
* Nie widzisz, że próbuję? Pływanie na tej samej głębokości co ty jest trudne.
** ''Can't you see I try? Swimming the same deep water as you is hard.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''The Same Deep Water As You''

* Patrzyłem tak długo w zdjęcia ciebie, że prawie uwierzyłem, że są prawdziwe.
** ''I've been looking so long at these pictures of you, that I almost believe that they're real.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''Pictures of You''

* Próbowałem się z tego śmiać&lt;br /&gt;Ukryć to za kłamstwami&lt;br /&gt;Próbowałem się z tego śmiać&lt;br /&gt;Chowam łzy w oczach&lt;br /&gt;Ponieważ chłopaki nie płaczą.
** ''I tried to laugh about it&lt;br /&gt;Cover it all up with lies&lt;br /&gt;I tried to laugh about it&lt;br /&gt;Hiding the tears in my eyes&lt;br /&gt;'Cause boys don't cry.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''Boys Don't Cry''

* To nie ma znaczenia, jeśli wszyscy umrzemy.
** ''It doesn't matter if we all die.'' (ang.)
** Źródło: utwór ''One Hundred Years''


[[Kategoria:Brytyjskie zespoły rockowe]]</text>
      <sha1>d66hvrjhkdji38yy42p5sqwg52nibo0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rzeźnia numer pięć</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73833</id>
    <revision>
      <id>648432</id>
      <parentid>648416</parentid>
      <timestamp>2026-09-25T20:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>648432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7524" sha1="t6z5pqwloife507s9crm1zk6jaxvx2d" xml:space="preserve">'''[[w:Rzeźnia numer pięć|Rzeźnia numer pięć, czyli Krucjata dziecięca, czyli Obowiązkowy taniec ze śmiercią]]''' (ang. ''Slaughterhouse-Five, or The Children’s Crusade: A Duty-Dance with Death'') – [[powieść]] [[Kurt Vonnegut|Kurta Vonneguta]]; tłum. Lech Jęczmyk.
[[Plik:Slaughterhouse-Five (first edition) - Kurt Vonnegut.jpg|thumb|{{center|Wydanie angielskie}}]]
* A gdyby nawet wojny przestały nacierać na nas niczym lodowce, to wciąż jeszcze pozostanie zwyczajna, poczciwa śmierć.

* Byłaby zupełnie niebrzydką dziewczyną, gdyby nie to, że nogi miała jak wiktoriański fortepian.

* Byłem na trzydziestu jeden zamieszkanych planetach i studiowałem materiały dotyczące stu innych. Ziemia jest jedyną planetą, na której wspomina się o czymś takim jak wolna wola.
** ''I’ve visited thirty-one inhabited planets in the universe, and I have studied reports on one hundred more. Only on Earth is there any talk of free will.'' (ang.)
** Źródło: rozdz. 4, wyd. Zysk i S-ka, 2005, tłum. Lech Jęczmyk

* Kapral znalazł też w tylnej kieszeni spodni Weary'ego pornograficzne zdjęcie kobiety i kuca. – Trafiło się kucykowi, co? – powiedział. – Hmmm? Chciałbyś być na jego miejscu, co?

* Książka nosiła tytuł ''Maniacy w czwartym wymiarze'' i jej autorem był Kilgore Trout. Była to historia o ludziach, których schorzenia umysłowe nie dają się uleczyć, ponieważ ich przyczyny leżą w czwartym wymiarze i trójwymiarowi ziemscy lekarze nie potrafią ich sobie nawet wyobrazić.

* Lazzaro rozmawiał sam z sobą o ludziach, których każe zabić po wojnie, o lewych interesach, które będzie prowadził, i o kobietach, które zmusi do spania z sobą, czy im się to będzie podobać, czy nie. Gdyby był psem, pierwszy lepszy policjant zastrzeliłby go i odesłał jego głowę do laboratorium, żeby sprawdzić, czy ma wściekliznę.

* Matka zadała sobie tyle trudu, żeby mu dać życie i utrzymać go przy życiu, a jemu wcale się to życie nie podobało.

* Na Tralfamadorii istniało pięć różnych płci i każda z nich miała swoją rolę w procesie tworzenia nowego osobnika. (…) Prawdziwą bombą z punktu widzenia moralności była, nawiasem mówiąc, wiadomość jaką Billy uzyskał od Tralfamadorczyków na temat życia płciowego na Ziemi. Powiedzieli mu, że załogi latających talerzy zidentyfikowały na Ziemi co najmniej siedem płci niezbędnych do podtrzymania gatunku. (…) Powiedzieli mu, że na Ziemi nie byłoby dzieci bez męskich homoseksualistów. Homoseksualistki nie były do tego niezbędne. Nie byłoby dzieci bez kobiet po sześćdziesiątce. Mężczyźni po sześćdziesiątce nie byli natomiast konieczni. Nie byłoby dzieci bez innych dzieci, które zmarły w pierwszej godzinie po urodzeniu. I tak dalej.

* Nawiasem mówiąc, Trout napisał książkę o drzewie dolarowym. Zamiast liści rosły na nim dwudziestodolarowe banknoty. Kwitło obligacjami pożyczki państwowej, a owocowało diamentami. Do drzewa ściągali ludzie, którzy zabijali się pod nim nawzajem, dostarczając w ten sposób doskonałego nawozu.&lt;br /&gt;Zdarza się.

* ''Niemrawe cudo'' to również był tytuł jednej z książek Trouta. Jej bohaterem był robot, który miał cuchnący oddech i który zdobył powszechną sympatię po wyleczeniu tej dolegliwości. Jednak najciekawsze w tej powieści, napisanej jeszcze w roku 1932, było to, że przepowiedział powszechne użycie napalmu do palenia ludzi.&lt;br /&gt;Zrzucano go z samolotów i używano do tego celu robotów, jako że nie miały sumienia ani układów elektrycznych, które pozwoliłyby im wczuć się w sytuację palonych ludzi.&lt;br /&gt;Główny robot Trouta wyglądał jak człowiek, umiał mówić, tańczyć i tak dalej, mógł nawet podrywać dziewczęta. I nikt nie miał do niego pretensji o to, że polewa ludzi napalmem. Unikano go tylko z powodu cuchnącego oddechu. Potem wyleczył się z tego i był znowu przez wszystkich mile widziany.

* Po masakrze powinna zapanować wielka cisza i rzeczywiście jest cisza, którą naruszają tylko ptaki. A co mówią ptaki? To co można powiedzieć na temat masakry: „It-it?”
** ''Everything is supposed to be very quiet after a massacre, and it always is, except for the birds.&lt;br /&gt;And what do the birds say? All there is to say about a massacre, things like &quot;Poo-tee-weet?&quot;'' (ang.)

* Pewien młody człowiek rodem z Ankary&lt;br /&gt;Tak przemawiał do swojej fujary:&lt;br /&gt;Tyś mi życie zmarnował,&lt;br /&gt;Z mienia wyzuł i zdrowia,&lt;br /&gt;A dziś nie chcesz nawet lać, błaźnie stary?!

* Ponieważ jednak nikt nawet nie wspomniał o wojnach, Billy sam z tym wystąpił. Ktoś z publiczności spytał go za pośrednictwem przewodnika, co z rzeczy, jakie zobaczył na Tralfamadorii, uważa za najcenniejsze.&lt;br /&gt;– To, że mieszkańcy całej planety potrafią żyć w pokoju! – odpowiedział Billy. – Jak zapewne wiecie, pochodzę z planety, która od zarania swoich dziejów pogrążona jest w bezsensownej rzezi. Ja sam widziałem ciała uczennic ugotowanych żywcem w wieży ciśnień przez moich rodaków, którzy szczycili się tym, że walczą ze złem. – (To była prawda. Billy widział ugotowane dzieci w Dreźnie.) – W obozie przyświecałem sobie w nocy świecami wyrabianymi z tłuszczu ludzi pomordowanych przez braci i ojców tamtych ugotowanych dziewczynek. Ziemianie są postrachem Wszechświata! Jeśli na razie nie zagrażają jeszcze innym planetom, to wkrótce do tego dojdzie. Zdradźcie mi więc swój sekret, abym mógł zabrać go na Ziemię i uratować nas wszystkich. Powiedzcie: jak można żyć w pokoju?

* Posłuchajcie: Billy Pilgrim wypadł z czasu.&lt;br /&gt;Zdarza się.&lt;br /&gt;Kiedy otworzono drzwi, Billy zaczął kasłać, a kaszląc, popuszczał rzadkim łajnem. Było to zgodne z trzecią zasadą dynamiki sir Izaaka Newtona. Zasada ta mówi, że każdemu działaniu towarzyszy równe mu i przeciwstawnie skierowane działanie. Zasadę tę stosuje się w technice rakietowej.

* Przejrzałem u siebie w motelu Biblię, w poszukiwaniu opowieści o wielkich kataklizmach. „Słońce wzeszło na ziemię: a Lot wszedł do Segora. Tedy Pan dżdżył na Sodomę i Gomorę siarką i ogniem od Pana z nieba. I wywrócił miasta te, i wszystką wokół krainę: wszystkie obywatele miast i wszystko, co się zieleni na ziemi.” Zdarza się.

* Rumfoord miał z Dreznem kłopot. Jego jednotomowa historia Amerykański Sił Powietrznych w drugiej wojnie światowej miała być popularnym skrótem dwudziestosiedmiotomowej ''Oficjalnej historii Sił Powietrzbych w drugiej wojnie światowej''. Rzecz polegała na tym, że w tych dwudziestu siedmiu tomach nie było prawie nic na temat nalotu na Drezno, chociaż zakończył się on takim oszałamiającym sukcesem.

* W opowieści tej prawie nie ma bohaterów ani dramatycznych konfliktów, gdyż występujący w niej ludzie są albo chorzy, albo stanowią bezwolne igraszki w ręku jakichś potężnych sił. Przecież jednym z największych efektów wojny jest właśnie to, że pozbawia osobowości.

* Wszystko to zdarzyło się mniej więcej naprawdę.
** Opis: pierwsze słowa książki.

* Ziemianie są wielkimi specjalistami od wyjaśnień.

* Żonie Lota oczywiście zapowiedziano, że ma się nie oglądać tam, gdzie zostali wszyscy ci ludzie i ich domy. Ona jednak obejrzała się i za to ją kocham, bo to było tak bardzo ludzkie. Została za karę zmieniona w słup soli. Zdarza się.

[[Kategoria:Powieści Kurta Vonneguta]]</text>
      <sha1>t6z5pqwloife507s9crm1zk6jaxvx2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leopold Blumental</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73839</id>
    <redirect title="Leo Belmont" />
    <revision>
      <id>648448</id>
      <timestamp>2026-09-26T10:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <comment>Michalg95 przeniósł(-osła) stronę [[Leopold Blumental]] na [[Leo Belmont]] w miejsce przekierowania</comment>
      <origin>648448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="eps4t9nm4z510qg50lkl6ujc1fg6838" xml:space="preserve">#PATRZ [[Leo Belmont]]</text>
      <sha1>eps4t9nm4z510qg50lkl6ujc1fg6838</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>