Wikicytaty plwikiquote https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikicytaty Dyskusja Wikicytatów Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Bertrand Russell 0 26 649020 641684 2026-10-06T20:13:12Z Nazwa1234 53893 /* */ 649020 wikitext text/x-wiki [[Plik:Bertrand Russell in 1936.jpg|mały|{{center|Bertrand Russell (1936)}}]] '''[[w:Bertrand Russell|Bertrand Russell]], 3. hrabia Russell''' (1872–1970) – angielski [[filozof]] i [[matematyk]]. Laureat [[Nagroda Nobla|Nagrody Nobla]] w dziedzinie [[literatura|literatury]] za rok 1950. ==''Małżeństwo i moralność''== <small>(ang. ''Marriage and morals'' (1929), wydanie polskie: 1931, tłum. Helena Bołoz-Antoniewiczowa)</small> * Bardzo wiele przemawia za poglądem, że w każdej epoce mężczyzna starał się mieć tylko tyle dzieci ile mu się opłacało. * Cały system etyki chrześcijańskiej, zarówno katolickiej jak i protestanckiej, powinien być bezwzględnie przejrzany, w miarę możliwości bez uprzedzeń, wpojonych przez chrześcijańskie wychowanie. Rzeczy powtarzane stale i z naciskiem, zwłaszcza jeżeli słyszy się je od dzieciństwa, stwarzają u większości ludzi przekonania tak silne, że opanować mogą one nawet podświadomość. * Ciekawy jest fakt, że prawie wszędzie stosunek do miłości jest dwojaki. Z jednej strony jest ona głównym tematem twórczości artystycznej, z drugiej zaś ignorują ją zupełnie nawet najwybitniejsi socjologowie i nie biorą pod uwagę w planach społecznych i ekonomicznych reform. * Dzisiejsza młodzież dzieli swą lojalność pomiędzy rodziców i państwo. Przewidywać można, że jeśli z czasem młodzież lojalność swą winna będzie tylko państwu, świat stanie się jeszcze bardziej krwiożerczy niż obecnie. * Jest prawdą bezwzględną, rozumowo oczywistą, że właściwemu postępowaniu nigdy, z wyjątkiem rzadkich wypadków, nie pomoże niewiedza, ani nie zaszkodzi wiedza. * Jeżeli państwo ma się stać jedynym kapitalistą, rodzina, taka jak jest obecnie, nie będzie mogła istnieć * Miłość jednakowoż ma dzisiaj innego wroga, bardziej niebezpiecznego od religii, a mianowicie ewangelię pracy i materialnego powodzenia. * Miłość, dzieci i praca – oto trzy główne możliwości życiodajnego kontaktu jednostki ze światem. * Nieprawdopodobne jednak jest, by przekonania religijne, same przez się, mogły tworzyć tendencje antyseksualne. Moim zdaniem głównem źródłem tych tendencyj jest zazdrość i wyczerpanie płciowe. Z chwilą gdy rodzi się zazdrość, bodaj najlżejsza, akt płciowy staje się odrażający, a popęd ku niemu czemś wstrętnym. * Obfitość dowodów historycznych pozwala nam twierdzić, że cenzura zawsze zostanie nadużyta z krzywdą dla poważnych dzieł artystycznych i naukowych, notoryczne brudy zaś zawsze zdołają się wyślizgnąć z sieci prawa. * Ogólne zmęczenie ostatnich czasów starożytności płynęło prawdopodobnie z przyczyn powyżej przeze mnie podanych, a zapewne i wielu innych jeszcze, asceza zaś była tylko jednym tego zmęczenia przejawem. Na nieszczęście etyka chrześcijańska stworzona została właśnie w tym niezdrowym okresie upadku. Zdrowi i silni ludzie późniejszych czasów z wielkim trudem jedynie mogli się przystosować do poglądu na życie stworzonego przez chorych, zmęczonych i rozczarowanych ludzi, którzy stracili wszelkie poczucie biologicznej wartości życia ludzkiego. * Osobiście jestem przekonany, że miłość romantyczna jest źródłem najbardziej intensywnej radości, jaką życie może dać. * Społeczeństwom kapitalistycznym grozi podział na dwie kasty: bogatych, zachowujących ustrój rodzinny i biednych, coraz bardziej oczekujących od państwa pełnienia funkcji, które dawniej należały do ojca. * Strach przed miłością to strach przed życiem, a kto boi się życia, tego już w trzech czwartych uważać można za umarłego. * Trudno zresztą nazwać „instynktem” coś tak dalekiego od niezmienności jak ludzkie postępowanie w sprawach płci. * W naszych demokratycznych czasach łatwo zapominamy co świat zawdzięcza arystokracji różnych epok. * Żarłok, erotoman i asceta są ciągle zajęci sobą i świat ich zamknięty jest w ramach ich pragnień, czynienia im zadość lub czynienia im na przekór. Człowiek zdrowy na ciele i umyśle nie pozwoli, by cała jego uwaga skupiona była na nim samym. ==Inne== * Ateista, podobnie jak chrześcijanin, utrzymuje, że wiemy, czy Bóg jest czy go nie ma: chrześcijanin twierdzi, że wiemy, iż Bóg jest, ateista – że wiemy, iż go nie ma. Tymczasem agnostyk zawiesza sąd, utrzymując, że nie ma dostatecznych podstaw, by przyjąć lub zaprzeczyć istnieniu Boga. ** ''"An atheist, like a Christian, holds that we can know whether or not there is a God. The Christian holds that we can know there is a God; the atheist, that we can know there is not. The Agnostic suspends judgment, saying that there are not sufficient grounds either for affirmation or for denial. At the same time, an Agnostic may hold that the existence of God, though not impossible, is very improbable; he may even hold it so improbable that it is not worth considering in practicet".'' (ang.) ** Źródło: ''Kto to jest agnostyk?'' ** Zobacz też: [[Bóg]], [[ateizm]], [[agnostycyzm]], [[chrześcijaństwo]] * Bać się miłości, to bać się życia; kto boi się życia, jest już trzy czwarte martwy. ** Zobacz też: [[miłość]] * Badania w dziedzinie medycyny dokonały tak olbrzymiego postępu, że dziś – praktycznie biorąc – nikt już nie jest zdrowy. * Bez obywatelskiej moralności społeczeństwa giną, zaś bez osobistej nie są godne przetrwania. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem. Aforyzmy, maksymy, sentencje'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, Antyk, Kęty 1993, ISBN 8386482001, s.&nbsp;286. ** Zobacz też: [[moralność]] * Budda był uprzejmy i oświecony; na łożu śmierci śmiał się ze swoich uczniów bo przypuszczali że jest nieśmiertelny. Ale duchowieństwo buddyjskie – takie jakie istnieje, na przykład, w Tybecie – było wsteczne, tyrańskie i okrutne w najwyższym stopniu. ** Źródło: ''Czy religia wniosła pożyteczny wkład do cywilizacji?'' ** Zobacz też: [[buddyzm]], [[Tybet]] * Być może ludzkość tak się przestraszy bomby wodorowej, iż otrzeźwieje i stanie się tolerancyjna. Gdyby to nastąpiło, mielibyśmy powód, by błogosławić jej wynalazców. ** Źródło: ''Szkice niepopularne'' * Była ścieżka prowadząca przez pola do New Southgate i chodziłem tam sam, żeby oglądać zachód słońca i rozważać samobójstwo. Nie popełniłem jednak samobójstwa, ponieważ chciałem dowiedzieć się więcej o matematyce. ** Źródło: [https://www.goodreads.com/quotes/348475-there-was-a-footpath-leading-across-fields-to-new-southgate goodreads.com] ** Zobacz też: [[samobójstwo]] * Chcę przedłożyć czytelnikowi do życzliwego rozważenia doktrynę, która, jak się obawiam, może się wydać niesłychanie paradoksalna i wywrotowa. Według tej doktryny jest rzeczą niepożądaną wierzyć jakiemuś twierdzeniu, gdy nie ma żadnej podstawy do przypuszczenia, że jest ono prawdziwe. ** Źródło: ''Szkice sceptyczne'' * Cynizm to produkt wygodnictwa i bezsilności. ** Zobacz też: [[cynizm]] * Czy sądzicie, że gdybyście byli wszechpotężni i wszechwiedzący, a nadto mieli miliony lat do udoskonalenia waszego świata, to nie moglibyście wytworzyć nic lepszego od Ku-Klux-Klanu, faszystów i pana Churchilla? ** Opis: o Bogu. ** Źródło: ''Dlaczego nie jestem chrześcijaninem'' * Doprawdy, nie imponują mi zbytnio ludzie, którzy oświadczają: „Spójrzcie na mnie! Jestem tak wspaniałym tworem, że wszechświat musiał mieć jakiś cel”. Nie, wspaniałość tych ludzi wcale mnie nie olśniewa. ** Opis: o [[wiara|wierze]]. * Fakt, iż jakiś pogląd jest szeroko rozpowszechniony, nie stanowi żadnego dowodu na to, że nie jest on całkowicie absurdalny. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że większość ludzkości jest zwyczajnie głupia, należy oczekiwać z dużym prawdopodobieństwem, iż powszechnie panujące przekonania będą raczej idiotyczne niż rozsądne. * Gdyby ludzie pragnęli bardziej własnego szczęścia niż nieszczęścia innych, moglibyśmy niebawem mieć raj na ziemi. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Gdyby ludzie rządzili się rozumem, mieliby bardziej prawidłowy niż obecnie pogląd na swoje własne interesy; a gdyby wszyscy ludzie działali w myśl dobrze zrozumianej korzyści własnej, świat byłby rajem w porównaniu z tym, czym jest dzisiaj. ** Zobacz też: [[egoizm]] * Historia świata jest sumą tego, czego można było uniknąć. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;286. ** Zobacz też: [[historia]] * Im intensywniejsza była religijność danego okresu historii, im głębsza wiara w dogmat, tym większe było okrucieństwo i tym gorszy ogólny stan rzeczy. * Impulsy, które w naturalny sposób wyciągają człowieka poza ściany swojego ego, to są seks, rodzicielstwo i patriotyzm albo instynkt stadny. ** Źródło: ''Czy religia wniosła pożyteczny wkład do cywilizacji?'' * Istnieją dwa rodzaje moralności: ta, której uczymy, nie praktykując jej, oraz ta, którą praktykujemy, na ogół nie starając się wpajać ją innym. ** Zobacz też: [[moralność]] * Jedna kulturalna osoba to zbyt mało, aby podnieść poziom imprezy chamów, natomiast jeden cham zepsuje każdą kulturalną imprezę. * Jedną z najpotężniejszych przeszkód w budowaniu szczęścia jest zawiść. * Jednym z objawów zbliżającego się załamania nerwowego jest przekonanie, że wykonujemy niezwykle ważną pracę. * Jeszcze nigdy ludzkość nie żyła w takim lęku jak obecnie i nigdy nie miała po temu tylu powodów. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[lęk]] * Jeśli pięćdziesiąt milionów ludzi mówi głupstwa, nie przestają one być głupstwami. * Kościół nigdy nie uważał człowieka za świętego, za zasługę zreformowania finansów, prawa karnego lub sądownictwa. * Ludzie są gotowi do współpracy z trzech powodów: z miłości do bliźniego, ze strachu lub nadziei na podział łupów. * Ludzie uroczyści są najczęściej matołami. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;286. * Matematyka zawiera w sobie nie tylko prawdę, ale i najwyższe piękno – piękno chłodne i surowe, podobne do piękna rzeźby. ** Zobacz też: [[matematyka]] * Matematykę można zdefiniować jako przedmiot, w którym nigdy nie wiadomo, o czym się mówi, ani, czy to, o czym się mówi, jest prawdziwe. * Miłość – to główny sposób ucieczki od samotności, której doświadcza większość mężczyzn i kobiet przez większą część życia. * Moralność pracy to moralność niewolników, a świat współczesny nie potrzebuje niewolnictwa. * Mój pogląd odnośnie religii jest taki jak Lukrecjusza. Uważam ją za chorobę zrodzoną ze strachu i za źródło niewypowiedzianego nieszczęścia rodzaju ludzkiego. Nie mogę jednak zaprzeczyć, że ona wniosła pewien wkład do cywilizacji. Ona pomogła we wczesnych czasach ustalić kalendarz i spowodowała, że kapłani egipscy tak starannie rejestrowali zaćmienia, że byli w stanie je przewidywać. Te dwie zasługi jestem gotów uznać, ale nie wiem nic o żadnych innych. ** Zobacz też: [[Lukrecjusz]] * Myśl nie sprawdzona i nie poparta dowodami jest niewystarczającą gwarancją prawdy. ** Źródło: ''Mysticism and Logic'' (1929) * Myślę, że wszyscy powiedzielibyśmy w odniesieniu do tych bogów, że jesteśmy ateistami. W odniesieniu do Boga chrześcijańskiego powinienem, jak sądzę, przyjąć dokładnie to samo stanowisko. ** Opis: Russellowi chodziło o bogów greckich. ** Źródło: [https://scepsis.net/eng/articles/id_6.php ''Am I An Atheist Or An Agnostic?''] * Nacjonalizm jest jaskrawym przykładem gorącej wiary w wątpliwe rzeczy. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;286. * Najsilniejszym pragnieniem człowieka jest dążenie do władzy i sławy. ** Zobacz też: [[sława]], [[władza]] * Naukowcy usiłują przekształcić to co niemożliwe – w możliwe. Politycy często chcą przekształcić to co możliwe – w niemożliwe. ** Zobacz też: [[nauka]], [[polityka]] * Nawet poważny artykuł naukowy o działaniu alkoholu na system nerwowy zdradza zazwyczaj między wierszami, czy autor jest abstynentem, czy też nie. * Nigdy nie umierałbym za swoje przekonania, bo mogę się mylić. * Nowe dogmaty są znacznie gorsze niż stare. * Od bardzo dawna wyobraźnia ludzka malowała sobie obrazy Piekła, ale dopiero dzięki świeżo uzyskanym możliwościom potrafi swoje dawne wyobrażenia urzeczywistnić. ** Opis: o [[Broń|bombie atomowej]] * Patrioci zawszę mówią o umieraniu za kraj, a nigdy o zabijaniu za kraj. * Po epokach, w których ziemia rodziła nieszkodliwe trylobity i motyle, ewolucja doszła do punktu, w którym wydała na świat Nerona, Dżyngis Chanów i Hitlerów. Sądzę jednak, że to tylko przejściowy koszmar; z czasem ziemia znowu nie będzie w stanie utrzymać życia i powróci pokój. ** Źródło: Judy Toth, „Bertrand Russell Society Quarterly”, luty 2003 * Problemem jest dziś, jak przekonać ludzkość, aby zechciała przeżyć. * Pragmatyzm kładzie nacisk na irracjonalność poglądów, a psychoanaliza – na irracjonalność postępowania. * Przezwyciężenie strachu to początek mądrości. * Religia jest oparta przede wszystkim i głównie na strachu. * Religia zapobiega temu żeby nasze dzieci miały racjonalne kształcenie; religia nie dopuszcza do usunięcia podstawowych przyczyn wojny, religia nie pozwala nam na nauczanie etyki naukowego współdziałania zastępując to starymi dzikimi doktrynami grzechu i kary. Możliwe, że ludzkość stoi na progu złotego wieku, ale jeśli tak jest, niezbędne będzie naprzód uśmiercić smoka, który strzeże drzwi, a tym smokiem jest religia. ** Źródło: ''Czy religia wniosła pożyteczny wkład do cywilizacji?'' * Rozglądając się po świecie, wprędce spostrzegamy, że każdy, choćby najmniejszy wzrost uczuć humanitarnych, każda reforma kodeksu karnego, każdy krok w kierunku zmniejszenia niebezpieczeństwa wojny, każda próba poprawy położenia ras kolorowych lub złagodzenia niewolnictwa, każdy postęp moralny, który się udało osiągnąć, był stale zwalczany przez zorganizowane Kościoły całego świata. Oświadczam po dojrzałym namyśle, że religia chrześcijańska w postaci, jaką jej nadały Kościoły, była i jest jeszcze głównym nieprzyjacielem moralnego postępu świata. ** Źródło: ''Dlaczego nie jestem chrześcijaninem?'' * Są filozofowie i mężowie stanu, którzy uważają, że państwo może być doskonałe samo w sobie,, nie zaś jako środek służący pomyślności jego obywateli. Nie widzę żadnych powodów, by przekonanie takie podzielać. „Państwo” to abstrakcja, nie odczuwa przyjemności ani bólu, obce mu są nadzieje czy obawy, to co wydaje nam się jego celem, jest w istocie celem jednostek, które nim kierują. Kiedy pomyślimy w kategoriach konkretnych, okaże się że państwo to w istocie ludzie posiadający więcej władzy, niż przypada większości śmiertelników. Gloryfikowanie państwa okazuje się więc gloryfikacją rządzącej mniejszości. Żaden demokrata nie będzie tolerował tak rażąco niesprawiedliwej teorii. ** Źródło: ''Władza i jednostka'' ** Zobacz też: [[państwo]] * Siła rozumu może być niewielka, ale jest stała i działa zawsze w jednym kierunku, podczas gdy siły nierozumu niszczą się nawzajem w bezpłodnej walce. ** Zobacz też: [[rozum]] * Świadoma myśl może być wprowadzona do podświadomości, jeżeli myśli tej poświęca się dostatecznie dużo intensywności i energii. ** Źródło: Małgorzata Kronenberger, ''Muzykoterapia. Podstawy teoretyczne do zastosowania muzykoterapii w profilaktyce stresu'', Mediatour, Szczecin 2003, ISBN 8391200620. * Świat zasługuje na potępienie. Jedyne jasne promyki to Lenin i Trocki. ** Źródło: Martin Gilbert, ''Pierwsza wojna światowa'', s. 405 ** Zobacz też: [[I wojna światowa]] * Tam, gdzie eksperci nie mają jednolitego zdania, laik zrobi lepiej, jeśli wstrzyma się z opinią. ** Źródło: ''Szkice sceptyczne'' * Tego samego głupstwa nie powinno się dwa razy robić, bo wybór jest dostatecznie duży. * To prawda, że nowoczesny chrześcijanin jest łagodniejszy, ale to nie dzięki chrześcijaństwu; to dzięki generacjom wolnomyślicieli, którzy od renesansu do obecnego dnia sprawiali, że chrześcijanie wstydzili się wielu swoich tradycyjnych przekonań. Zabawne jest gdy się słyszy, jak nowoczesny chrześcijanin mówi jak łagodne i racjonalistyczne jest naprawdę chrześcijaństwo gdy ignoruje on ten fakt, że cała ta łagodność i racjonalizm są zawdzięczane nauczaniu ludzi, którzy za swoich czasów byli prześladowani, przez wszystkich ortodoksyjnych chrześcijan. ** Źródło: ''Czy religia wniosła pożyteczny wkład do cywilizacji?'' ** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]] * To smutne, że głupcy są tak pewni siebie, a ludzie mądrzy tak pełni wątpliwości. ** Źródło: ''Myślę, więc jestem…'', oprac. Czesława i Joachim Glenskowie, op.&nbsp; cit., s.&nbsp;286. ** Inna wersja: Oto cała bieda: głupi są tak pewni siebie, rozsądni tak pełni wątpliwości. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * U nas reputację luminarzy moralności mają ludzie, którzy wyrzekają się zwykłych przyjemności i odbijają to sobie za pomocą utrudniana życia swoim bliźnim. * W Ameryce wciąż jest wielu takich, którzy postrzegają kryzys jako karę za grzechy. Myślę, że Keynes udowodnił, że odpowiedzialność za te zjawiska na pewno nie leży po stronie Opatrzności. ** ''There are still many people in America who regard depressions as acts of God. I think Keynes proved that the responsibility for these occurrences does not rest with Providence.'' (ang.) ** Źródło: ''Autobiografia'', 1872–1914 ** Zobacz też: [[kryzys]], [[John Maynard Keynes]] * W cierpieniu jest tysiąckrotnie więcej doświadczenia niż w przyjemności. ** Zobacz też: [[cierpienie]] * W demokracji wolno głupcom głosować, w dyktaturze wolno głupcom rządzić. ** Zobacz też: [[demokracja]] * W filozofii rzecz polega na tym, by zacząć od czegoś tak prostego, że wydaje się niewarte wypowiedzenia, a skończyć na czymś tak paradoksalnym, że nikt w to nie uwierzy. * W miłości mężczyzny i kobiety jest coś bezcennego i można tylko współczuć temu, kto nigdy nie kochał. * W naszym wieku, w naszym świecie pozbawionym złudzeń, nie umiemy już wierzyć w marzenia utopistów, więc społeczeństwa zrodzone z naszej fantazji odtwarzają w wyolbrzymionej postaci zło, do którego przywykliśmy w codziennym życiu. * Większość ludzi prędzej umrze niż pomyśli. * Większość ludzi wolała by umrzeć, niż myśleć. I tak zresztą robią. * Wojna nie rozstrzyga, kto ma rację, lecz kto ma odejść. * Wszystkie organizacje mają dekalog moralny – nawet załoga statku pirackiego. * Zazdrość jest podstawą demokracji. * Zazwyczaj dwie zorganizowane grupy udzielają dwóch wzajemnie sprzecznych rad i to właśnie nazywa się polityką. ** Zobacz też: [[polityka]] ==O Bertrandzie Russellu== * Bertrand Russell nie życzyłby sobie w żadnej mierze być określanym słowem święty; jednak był wielkim i dobrym człowiekiem. ** Autor: [[Alfred Ayer]] ** ''Bertrand Russell would not have wished to be called a saint of any description; but he was a great and good man.'' (ang.) ** Źródło: ''Viking Press'', 1972 * Nie jest możliwe opisanie Russella za wyjątkiem stwierdzenia, że wygląda jak Kapelusznik z ''Alicji w Krainie Czarów''. ** ''It is impossible to describe Bertrand Russell except by saying that he looks like the Mad Hatter.'' (ang.) ** Autor: [[Norbert Wiener]] ** Źródło: „MIT Press”, 1953 * W swojej książce przedstawia Pan kwestie logiczne, filozoficzne i społeczne z niespotykaną w naszym pokoleniu klarownością, pewnością i bezstronnością. ** Autor: [[Albert Einstein]], ''List do Russella'', 14 października 1931 * Wybitne umysły są zawsze gwałtownie atakowane przez miernoty, którym trudno pojąć, że ktoś może odmówić ślepego hołdowania panującym przesądom, decydując się w zamian na odważne i uczciwe głoszenie własnych poglądów. ** Autor: [[Albert Einstein]] ** Opis: w związku ze sporem na temat mianowania Russella profesorem City University of New York. ** Źródło: „New York Times”, 13 marca 1940 {{SORTUJ:Russel, Bertrand}} [[Kategoria:Angielscy eseiści]] [[Kategoria:Angielscy filozofowie]] [[Kategoria:Angielscy matematycy]] [[Kategoria:Brytyjscy arystokraci]] [[Kategoria:Brytyjscy logicy]] [[Kategoria:Brytyjscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Brytyjskie feministki i feminiści]] [[Kategoria:Filozofowie analityczni]] [[Kategoria:Laureaci Nagrody Jerozolimskiej]] [[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]] [[Kategoria:Nobliści - literatura]] [[Kategoria:Walijczycy]] sygu20qxj8xo2g0anz83atg2637d475 Edward Stachura 0 192 649005 646178 2026-10-06T18:18:26Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Edwardstachura.png, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649005 wikitext text/x-wiki '''[[w:Edward Stachura|Edward Stachura]]''' (1937–1979) – polski [[poeta]], [[proza]]ik, [[pieśń|pieśniarz]] i [[tłumacz]]. Zaliczany do grona [[poeci wyklęci|poetów wyklętych]]. ==''Cała jaskrawość'' (1969)== {{osobne|Cała jaskrawość}} (wyd. Czytelnik, Warszawa 1969) * Byli tacy, co rodzili się. Byli tacy, co umierali. Byli też i tacy, którym to było mało. * Chciał dla mnie dobrze. Ale wyszło inaczej. Wyszło na moje. I to jest zawsze lepiej, choćby było najgorzej. * Kto modlił się, do kogo, jakimi słowami, czy mógłby też pomodlić się za nas? ==''Dziennik. Zeszyty podróżne 1''== * Albo się pomyliłeś, albo jesteś pomylony. * Bardziej niż umrzeć, chciałem tylko jednego: żyć. * Bo krew na razie jeszcze mi się nie zmęczyła nigdy. * Czas postawić kropkę nad ipsylonem. * Czy pozwolisz, że się roześmieję z szacunkiem? * – Dałem ci mój adres? Dałem. To odwiedzisz mnie?<br />– Jasne, że odwiedzę.<br />– Kiedy?<br />– Zawsze wtedy, kiedy będzie zaćmienie słońca, bo wtedy nie mam nic do roboty. * Jak powiedział pewien milicjant – smutek jest jak pochód – przemija. * – Mały mózg, średnie serce i wielkie biodra, oto jest kobieta – powiedział facet. * Można się oprzeć o światło, o słoneczne promienie. * Na głupotę nie zawsze pomaga mądrość. Na głupotę często pomaga głupota. * Na pewno jest tak, że to, co przeżywa się z kimś, wspólnie z kimś – przeżywa się podwójnie. * Nawet stojąc w miejscu, można zabłądzić. * Nie ma nic bardziej tragicznego niż żebranie o gest, o uśmiech od ukochanej Istoty. Przy tej tragiczności blednie wielka inna tragiczność, tragiczność cielesnego kalectwa, tragiczność duchowego kalectwa… wielka tragiczność blednie przy tragiczności żebrania o miłość. * Nie można zmartwychwstawać, nie doznawszy najwyższych upokorzeń, czyli w górę nie trzeba być ciśniętym, rzuconym, kopniętym na samo dno, żeby móc ulecieć w górę. Żeby zmartwychwstać. To jest warunek sine qua non. Kto przetrwa wszystkie upokorzenia, aż do najwyższego, ten może się dźwignąć z grobu. * Niektórzy rodzą się przeznaczeni żyć w straszliwym smutku i zwanej tragedii. Tylko miłość wielka, większa od ich przeznaczenia, może ich uratować. * Niektórzy to tak chodzą, jakby się sami nieśli pod pachą. * O miłości się nie mówi. Miłość się wyraża. Słowem również, ale to jest tylko jedna z rozlicznych manifestacji, manifestacja słowna, i nie powiedziałbym, że najlepsza. * Odkrycie jednego z najbardziej przekonywających dowodów na płynięcie czasu: to, że miłość między dwoma ludźmi gaśnie. * Pamiętaj chłopcze, zapisz to sobie mocno w pamięci, scyzorykiem narysuj to sobie na dłoni i zamknij pięść mocno, ściśnij mocno, mocno pięść i nigdy jej nie otwieraj i pamiętaj to, co tam wyryłeś: ten świat nie jest wart ciebie. Nie jest wart tego, żebyś przezeń miał odebrać sobie życie. Twoje życie. * Patrzę, siedzi taka sierota, z wierzchu ładna, jak pobielony grób, a w środku rupiecie i zgnilizna. * Pobrudziłem sobie ostatnie ręce – powiedział facet. * PRZEBIĆ SIĘ PRZEZ OBŁĘD DO SENSU. * Rozdzierający jak tygrysa pazur antylopy plecy – jest smutek człowieczy. * Są takie zjawiska nazwane jak życie, śmierć, wieczność obejmująca to wszystko w dwóch słowach: cała jaskrawość, ale są zjawiska nienazwane jeszcze. Jakie? No właśnie. * Są też ludzie, z którymi, gdy się żyje, to nie ma żadnego życia, bo oni rozmazują życie. Rozmazują istnienie. Wszystko zostaje niemożebnie pomniejszone. Między innymi dlatego, że brak im powagi, dumy, dostojności, tego straszliwego i cudownego napięcia. Humoru również. * To, co zyskuje człowiek cichym płaczem po nocach, to tylko to, że serce bestii jeszcze bardziej twardnieje. Zatem więc nie trzeba płakać. Nie trzeba! * Trudno zostawić w wodzie odciśnięty ślad. * W kolejce po mięso:<br />– Ja tylko 30 deko.<br />– A ja to co? Samochód?<br />– Ja z pracy.<br />– A ja co? Z baletu? * Zdechnę, ale jak człowiek. {{wulgaryzmy}} * Kobiety są setki tysięcy razy silniejsze od nas. Kobieta przylgnie do ziemi i nic ją nie ruszy. Kręci się razem z planetą i nic ją nie ruszy. Żadne burze, ni huragany, sztormy i tak dalej. Nie mówić nawet o łagodnych powiewach, które niejednego z nas zbijają z nóg. Ma wszystko w dupie, inaczej mówiąc. ==''Dziennik. Zeszyty podróżne 2''== * Jutro przyjeżdża Ta, dla której bije mi serce. * Książki się teraz na świecie wydaje, jak w sklepie resztę z drobnego banknotu. Większość z nich można sobie śmiało darować. * Naprawdę i niezależnie od innych rzeczy, cóż to za niesamowita, cudowna przygoda – to życie, moje życie. ==''Fabula rasa'' (1979)== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Fabula rasa}} * Każda książka jest zawsze tylko książką; (…) wszystkie słowa są zawsze tylko słowami, nigdy nie są tym, co – z mniejszym lub większym popisem – usiłują opisać. * Nie zna smaku prawdziwego życia, kto przez tunel samotności się nie przeczołgał. * Prawdziwy przyjaciel to nie ten, który odwala za ciebie całą robotę, lecz ten który uświadomi ci, że wszystko masz zrobić sam. * Wszystkie zasoby broni, wszystkie arsenały nigdy nie zamienią się w pokój planety. ==''Kropka nad ypsylonem''== (w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 167–181) {{Chronologiczny sekcja}} <!--Uwaga: nie poprawiać; początek każdego cytatu z małej litery i brak kropki na końcu wg tekstu oryginalnego--> * schemacie<br />jak ty nie lubisz tych co ci się wymykają<br />tych co ich nie możesz<br />(…)<br />capnąć<br />drapnąć<br />gzygzatowatym gdakaniem gzagadaknąć<br />(…)<br />nijakością natchnąć<br />(…)<br />policyjną poskromić pałką<br />(…)<br />ujednolicić<br />wytresować * schemacie<br />kacie z kurtką na wacie<br />nihil novi sub Sole * pomóż wspomóż dopomóż wyjątku czuły<br />odeprzeć tłumne armie reguły ** Zobacz też: [[reguła]], [[wyjątek]] * oto pod karną ekspedycją wyrasta w dół mokradło<br />(dla lingwisty-erotomana kurna jego marna<br />jak mówi jeden w poemacie juniora „junioriada”<br />więc dla lingwisty-erotomana<br />mokradło to jest przeważnie mokre prześcieradło<br />lecz my bierzemy abecadło<br />i pakujemy je w imadło<br />i wybieramy nie jak popadło<br />ale mokradło jak mokradło) * nawet nie trzeba będzie delegować delegata<br />żeby z ostępu relegował renegata<br />sam tu podpełznie na czworaka<br />wtedy go cap i za schematu kratę<br />i zakładamy mu krawatę * tam gdzie diabeł już nie może<br />śle kobietę jak tę zorzę<br />co to nie daj Boże <br />niech zatem rusza jak żywa<br />ta co zawsze mi się śniła<br />ultrasuperhiper diwa * w dziekanacie, lola, w trybunacie<br />w kubinacie w konkubinacie<br />w krawacie w kwadracie w kieracie<br />w marynacie w schemacie na etacie<br />nie, nie siostro<br />raczej bracie<br />słuchaj, lola<br />ty nie jesteś polonistką<br />to jest duży plus<br />ja nie jestem antyfeministą<br />to jest drugi wielki plus * dawać jupitery, do jasnej cholery <br /> co ja widzę, mia mamma<br /> widzę wskroś jak promień gamma<br />że ty, suczko, wracasz samma * lola na to<br />jak na lato<br />po wstążeczce po zwroteczce<br />po troszeczku po trochejku<br />ściąga z siebie strój-poemat<br />równo cześnie stripti suje<br />równo grzecznie recy tuje:<br />ty świński ryju, ty świński ogonie, ty świńska nóżko, ty golonko, ty fałdo, ty grubasie, ty pyzo, ty klucho, ty kicho, ty pulpecie, ty żłobie, ty gnomie, ty glisto, … * … wypłynął z zaświatów żeglowny nomen omen i stał się nowym dzionkiem i stał się obwieszczającym koniec zagłady dzwonkiem i stał się gwiżdżącym na to wszystko skowronkiem pod nieboskłonem pod szeroko otwartym niebooknem pod błękitnym bezgranicznym antyplafonem i tak oto stanęła kropka nad ypsylonem<br />{{center|•}} ** Opis: zakończenie poematu. ** Zobacz też: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. ==''List do pozostałych''== (w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 442–444) {{chronologiczny sekcja}} * Umieram<br />Za winy moje i niewinność moją<br />Za brak który czuję każdą cząstką ciała i każdą cząstką duszy<br />Za brak rozdzierający mnie na strzępy jak gazetę zapisaną hałaśliwymi nic nie mówiącymi słowami ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|początek wiersza]]. * Za zagubione klucze rozumienia z malutką iskierką ufności że jeżeli ziarno obumrze to wyda owoc<br />Za samotność umierania * Bo trupem jest wszelkie ciało<br />Bo ciężko strasznie i nie do zniesienia<br />Za możliwość przemienienia<br />Za nieszczęście ludzi i moje własne które dźwigam na sobie i w sobie<br />Bo to wszystko wygląda że snem jest tylko koszmarem<br />Bo to wszystko wygląda że nieprawdą jest<br />Bo to wszystko wygląda że absurdem jest<br />Bo to wszystko tu niszczeje gnije i nie masz tu nic trwałego poza tęsknotą za trwałością * Bo już nie jestem z tego świata i może nigdy z niego nie byłem<br />Bo wygląda że nie ma tu dla mnie żadnego ratunku <br />Bo już nie potrafię kochać ziemską miłością<br />Bo noli me tangere<br />Bo jestem bardzo zmęczony nieopisanie wycieńczony<br />Bo już wycierpiałem<br />Bo już zostałem choć to się działo w obłędzie najdosłowniej i najcieleśniej ukrzyżowany i jakże bardzo i realnie mnie to bolało<br />Bo chciałem zbawić od wszelkiego złego ludzi wszystkich i świat cały i jeżeli tak się nie stało to winy mojej w tym nie umiem znaleźć * Bo wygląda że już nic tu po mnie<br />Bo nie czuję się oszukany co by mi pozwoliło raczej trwać niż umierać trwać i szukać winnego może w sobie ale nie czuję się oszukany<br />Bo kto może trwać w tym świecie niechaj trwa i ja mu życzę zdrowia a kiedy przyjdzie mu umierać niechaj śmierć ma lekką<br />Bo co do mnie to idę do ciebie<br />Ojcze pastewny żeby może wreszcie znaleźć uspokojenie zasłużone jak mniemam zasłużone jak mniemam<br />Bo nawet obłęd nie został mi zaoszczędzony<br />Bo wszystko mnie boli straszliwie<br />Bo duszę się w tej klatce<br />Bo samotna jest dusza moja aż do śmierci<br />Bo kończy się w porę ostatni papier i już tylko krok i niech Żyje Życie<br />Bo stanąłem na początku bo pociągnął mnie Ojciec i stanę na końcu i nie skosztuję śmierci. ==''Miłość czyli życie, śmierć i zmartwychwstanie Michała Kątnego zaśpiewana, wypłakana i w niebo wzięta przez edwarda stachurę''== (w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982) * Artysta! Jak słyszę to słowo, to mi się rzygać chce. ** Źródło: s. 389. * Droga jest jak ciągle odkładane samobójstwo. ** Źródło: s. 355. ** Zobacz też: [[samobójstwo]] * Ludzi można podzielić na dwa rodzaje: tych, którzy są wytworem świata, w którym żyją, i tych, którzy są wytworem samych siebie, którzy, choć świata nie zmienili, nie dali się zmienić światu. Oni chodzą po świecie, a nie świat po nich. ** Źródło: s. 347. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Mądrość jest przeważnie bardzo okrutna. Najokrutniejsza jest mądrość snu. Ty śpisz, a tam płaczą ludzie, giną ludzie. ** Źródło: s. 331. ** Zobacz też: [[sen]] * Na czym polega to, że jedni popełniają samobójstwa, a inni cierpiąc nie mniej, a może często więcej, nie popełniają samobójstwa? Na czym polega ta wytrzymałość? ** Źródło: s. 329. ** Zobacz też: [[samobójstwo]] * Wódki są dwa rodzaje: dobra i bardzo dobra. ** Źródło: s. 325. ** Zobacz też: [[wódka]] * Wszystko jest poezją, ale pieniądz nie jest poezją. Ale też pieniądz jest niczym, sam z siebie immanentnie nie istnieje, został wymyślony, jest niczym, choć w tym świecie do tego doszło, że pieniądz jest wszystkim, wszystko można kupić, najgenialniejsze dzieła sztuki, ludzi nawet można kupić, oczywiście tych sprzedajnych, ale poezji się nie kupi. ** Źródło: s. 348. ** Zobacz też: [[pieniądze]] * Wyspy można kupić na Morzu Jońskim czy Egejskim, zamki nad Loarą, wielkie tereny w Brazylii, ale nie kupi się poezji: tego sposobu bycia, który między innymi, zupełnie bezwolnie, mimochodem, fantastycznie ośmiesza pieniądz, a jego siłę nabywczą sprowadza do zera lub, mówiąc raz brutalnie, do dwóch zer. ** Opis: w okresie [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] symbolem dwóch zer oznaczano toalety publiczne. ** Źródło: s. 348. ** Zobacz też: [[poezja]] {{wulgaryzmy}} * Ja (...) dzielę ludzi na wojowników i na kurwy (męskie i damskie). ** Źródło: s. 388. ==''Missa pagana''== (w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 183–196) {{Chronologiczny sekcja}} <!--Uwaga: nie poprawiać; brak kropek na końcu wg tekstu oryginalnego--> * Dla wszystkich starczy miejsca<br />Pod wielkim dachem nieba<br />Na ziemi, którą ja i ty też<br />Zamieniliśmy w morze łez ** Źródło: ''Introit (pieśń na wejście)'' * Człowiek człowiekowi szpadą<br />Człowiek człowiekowi zdradą<br />Lecz ty się nie daj zgładzić<br />Lecz ty się nie daj zdradzić ** Źródło: ''Człowiek człowiekowi'' ** Zobacz też: [[zdrada]] * Człowiek człowiekowi bliźnim<br />Z bliźnim się możesz zabliźnić ** Źródło: ''Człowiek człowiekowi'' * Zaprawdę godnym i sprawiedliwym<br />Słusznym i zbawiennym jest<br />Śmiać się głośno<br />Płakać cicho ** Źródło: ''Prefacja'' * jak po nocnym niebie sunące białe obłoki nad lasem<br />jak na szyi wędrowca apaszka szamotana wiatrem<br />jak wyciągnięte tam powyżej gwiaździste ramiona wasze<br />a tu są nasze, a tu są nasze, a tu są nasze ** Źródło: ''Jak'' * jak lizać rany celnie zadane<br />jak lepić serce w proch potrzaskane ** Źródło: ''Jak'' * pudowy kamień, pudowy kamień<br />ja na nim stanę, on na mnie stanie<br />on na mnie stanie, spod niego wstanę<br />jak suchy szloch w tę dżdżystą noc ** Źródło: ''Jak'' * jak biec do końca, potem odpoczniesz, potem odpoczniesz <br />cudne manowce, cudne manowce, cudne manowce ** Źródło: ''Jak'' * W imię słońca<br /> I jego gońca: <br /> Skowronka gwiżdżącego, amen ** Źródło: ''Komunia'' * Wielkie ci dzięki, ciszo wieczysta, za twoje piosenki ** Źródło: ''Dziękczynienie'' ** Zobacz też: [[cisza]] * Dla wszystkich starczy miejsca<br />Pod wielkim dachem nieba<br />Na ziemi, której ja i ty<br />Nie zamienimy w bagno krwi ** Źródło: ''Ite missa est (pieśń na wyjście)'' ** Opis: zakończenie poematu. ** Zobacz też: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. ==''Oto''== * Cokolwiek pomiędzy ludźmi kończy się – znaczy: nigdy nie zaczęło się. Gdyby prawdziwie się zaczęło – nie skończyłoby się. Skończyło się, bo nie zaczęło się.<br />Cokolwiek prawdziwie się zaczyna – nigdy się nie kończy. * Dorośli naprawdę są dziećmi, a tylko udają dorosłych. I to jest ich całe, jedyne nieszczęście. ** Zobacz też: [[dorosły]] * Książkę dla dzieci może napisać tylko dziecko. * Ludzie są czarni, ludzie są biali, ludzie są czerwoni, ludzie są żółci. Brakuje (...) ludzi niebieskich. Gdzie są niebiescy? ** Źródło: ''Oto'' w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 202. * Przez poznanie siebie człowiek staje się czysty. Przez zobaczenie brudu. Nie przez pranie brudu. Albowiem brudu psychicznego nie da się wyprać. (…) Brud można zobaczyć czystymi, nieoceniającymi, niesądzącymi oczami – i to jest to. Spojrzenia czystych oczu żaden psychiczny brud nie wytrzymuje. Znika doszczętnie. Roztapia się, Rozmywa. Rozwiewa. Puff! I nie ma go. * Za nieznanym tęsknij, ale nieznanego nie wyobrażaj sobie. ==''Pogodzić się ze światem''== {{Chronologiczny sekcja}} * Z matką czuję się bezpiecznie. Bezpiecznie się czuję z nią. ** Opis: napisane 28 maja 1979. * Byłem buntownikiem łagodnym, najłagodniejszym z możliwych, ale krańcowym. Poszedłem do końca. Czy za daleko? Chciałem unieść wszystkie nieszczęścia świata ludzi. I zwariowałem. Ale czy od tego? Nie wiem. ** Opis: napisane 30 maja 1979. ** Zobacz też: [[buntownik]] * Palę papierosa i nie smakuje mi. W szpitalu w Drewnicy paliłem jednego za drugim; też bez smaku. (...) Teraz wypalam paczkę, jakieś dwa razy mniej niż w szpitalu. Gdy byłem człowiekiem-nikt, mogłem z łatwością nie palić. Całymi miesiącami nie paliłem. ** Opis: napisane 31 maja 1979. * Odwiedził mnie przed chwilą Lechu Rojek. Pożaliłem mu się trochę. Powiedział, że muszę odnaleźć resztki samego siebie. Powiedział, że chciałem zbawić wszystkich ludzi, a sam się zgubiłem. Czytał moje książki i mówił: ty nie dajesz ludziom spać, ty ich budzisz do życia. Czytał też ''Fabula rasa''. ** Opis: napisane 31 maja 1979. * Kiedyś, dawno, gdy byłem jeszcze Edwardem Stachurą, pomyślałem, że człowiek za długo żyje. Że powinien żyć jeden dzień jak niektóre motyle. Albo jeden rok, od wiosny do zimy. Schopenhauer mówi, że rozpatrzywszy wszystkie za i przeciw lepiej byłoby, żeby się człowiek nie urodził. Mam 42 lata, a tak się czuję, jakbym dźwigał ich 420. Ostro żyłem. Codziennie coś nowego. Nie wpadłem w żadną rutynę. ** Opis: napisane 14 czerwca 1979. * Ta choroba ma to do siebie, że daje się zauważyć totalna bezradność lekarzy wobec niej. Sprowadza się to do „Jak się pan czuje?” i takiej czy innej grzecznościowej odpowiedzi na to pytanie. ** Opis: o swojej chorobie psychicznej; napisane 19 czerwca 1979. * Skłamałbym, gdybym powiedział, że nie myślę często o samobójstwie jako o wyzwoleniu się z mojego piekła. Ale nie jest to dla mnie oczywiste. Nie ma w mojej biednej głowie ani jednej oczywistości. ** Opis: napisane 22 czerwca 1979. * Ludzie obdarzają mnie swoją dobrocią, ale to wszystko jakby nie docierało do mnie. Zyta, moja eks-żona, którą przypadkowo spotkałem, powiedziała mi, żebym się spytał lekarzy, czy jest możliwy przeszczep palców, to ona byłaby gotowa zaofiarować mi dwa palce. Że z trzema palcami ona sobie poradzi. Oto do jakich poświęceń gotowy jest człowiek. ** Opis: napisane 25 czerwca 1979. * Cokolwiek jest po śmierci, to nie może być gorsze od tego życia tu na padole. Od tych cierpień i mąk. ** Opis: napisane 25 czerwca 1979. * Oto błogosławieństwo ludzi prostych. Dla nich jest tak, jak jest. Jak powinno być, jak mogłoby być – tym sobie głowy nie zawracają. Także nie zawracają sobie głowy tym, dlaczego tak jest, jak jest. Jest tak, jak jest, i to wszystko. Absurdu nigdzie nie widzą. Samo to pojęcie jest im nie znane. Nie znają nawet tego słowa. Są jak drzewa: żyją i umierają. ** Opis: napisane 26 czerwca 1979. ** Zobacz też: [[absurd]] * Nie widzę powodów dla swojego bytowania tu, na ziemi. ** Opis: napisane 1 lipca 1979. * Mam dopiero 42 lata, więc przypuszczalnie szmat czasu przede mną. A czy nie można by wyjść śmierci na spotkanie? Czyż nie byłoby to normalne w mojej sytuacji? ** Opis: napisane 1 lipca 1979. * Kiedy się myśli i myśli o śmierci jako o jedynym wybawieniu, to jak wtedy żyć? ** Opis: napisane 4 lipca 1979. * Umarł ktoś we wsi i matka dzisiaj wybiera się na pogrzeb. Nawet pogrzeb jest sprawą tego świata. Wszystko tu jest z tego świata. Pogrzeb i chrzciny, wesele i imieniny. Wszystko. I żeby móc żyć w tym świecie, trzeba uczestniczyć w jego rytuałach. ** Opis: napisane 4 lipca 1979. ** Zobacz też: [[rytuał]] * Trzeba być specjalnej konstrukcji, żeby móc tak żyć, jak żyje większość ludzi. Praca, dom, spanie. Praca, dom, spanie. Tak można przetrwać życie. Chrzciny, wesele, pogrzeb. ** Opis: napisane 5 lipca 1979. ** Zobacz też: [[życie]] * Ale po co człowiek ma świadomość? Czy po to, żeby jej nie używać, żeby ją w kółko, bez ustanku zagłuszać? Błogosławieństwem człowieka czy przekleństwem jest świadomość? ** Opis: napisane 5 lipca 1979. ** Zobacz też: [[świadomość]] * Jak ciężko jest dać ten jeden krok. Od paru dni wstaję i mówię sobie: „Gdybym to zrobił wczoraj, dzisiaj już nie musiałbym się męczyć”. Gdybyż to było dla mnie oczywiste! Ale ciągle do końca nie jest… ** Opis: napisane 14 lipca 1979. * Czwartek 19 lub 20 lipca<br />Wczoraj byłem z panem Fedeckim <del>w</del> u lekarki w szpitalu w Drewnicy ** Opis: ostatni zapis. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 199. ==''Siekierezada albo Zima leśnych ludzi'' (1971)== {{osobne|Siekierezada albo Zima leśnych ludzi}} * I niech sobie będą wszyscy mądrzy ze swoimi rozumami, a ja z moją miłością niech sobie będę głupi. * Ludzi coraz więcej, a człowieka coraz mniej. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Nie jest chyba ciężko umierać, kiedy się nie umiera samemu. ==''Się''== (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1977) * … ach, pomóż wspomóż dopomóż ty – jedyny jedyniutki wyjątku czuły – odeprzeć tłumne pospolite armie reguły, i ach, cudne manowce, dźwignąć się, powstać, z-podeptanych-przez-demony-powstać, z fatalnego opętania się odpętać, się rozpętać (…), i naprzód iść, naprzód zawsze i niesłychanie, ku polanie, (…) ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Wesele'' * Bo to tak jest, że dla siebie, owszem, można coś tam zrobić, ale dla drugiego człowieka to już można coś niesamowicie pięknego zrobić, wszystko. Wszystko. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'', s. 165. * Czas umarł na czas. Ja umarło na ja. Nie ma ja. Się jest. Się jest się. Się jest duch. Się jest nikt. ** Opis: ostatnie zdania zbioru opowiadań ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Się'', s. 197. * Gdybyś ty był zakochany, to by to było napisane na twojej twarzy, zapalone w twoich oczach, wyryte w twoich ruchach, w całym twoim zachowaniu. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * I teraz tak: czy można, czy wolno taką wiarę i tyle wiary, całą taką wiarę w kimkolwiek pokładać? Chyba nie wolno. Chyba na pewno. Bo jakim prawem? Jeżeli już, to tylko w sobie można całą taką wiarę pokładać. W nikim więcej? W nikim więcej. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Słodycz i jad'' * … i żaden patriota lokalny nie chce być patriotą globalnym, patriotą świata, patriotą wszechświata, bo to trochę za duże, żeby się z tym utożsamiać, sąsiedzi, i przecież „będę nie zauważony w tłumie ludzkości, i jak tu takim wielkim jak kosmos sztandarem wymachiwać? i komu wymachiwać? Panu Bogu przed nosem? Nie, nie! Precz z kosmopolityzmem! Niech żyje nasz fyrtel, co go tak pięknie opiewał nasz znakomity fyrtlowski poeta, a ten, kto twierdzić się ośmieli, że jego fyrtel jest piękniejszy, tego wezwiemy na pojedynek krasomówczy albo na białą broń, albo na pistolety, albo na bombę atomową”. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Nocne popołudnie'' ** Zobacz też: [[kosmopolityzm]], [[patriotyzm]] * Ja paliłem i patrzyłem na to wszystko poprzez snujący się fantasmagorycznie dym palonego papierosa. – Jesteś mężczyzną; ja, jak widzisz, jestem kobietą. I uśmiechnęła się. Miękko, ale nie kocio. Kobieco, ale nie zalotnie. Choć może zalotnie, ale jakoś nieprzewrotnie. I nieznacznie. Bardzo delikatnie. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * Kobieta, jeżeli nie jest szczególnie upośledzona przez los, a już jeżeli jest jako tako ładna, może mieć bez większego trudu każdego mężczyznę... Prawie każdego – sprostowałem w myśli. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * Koniec z panem. Z panem amen. Się jest stanem. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Się'' * Nie chcę spać z wieloma mężczyznami, z drugim, trzecim, piątym. Z jednym chciałabym. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * Patrzyła w okno, a ja patrzyłem na nią, na jej profil i myślałem: sercem nie mógłbym, bo serce miałem kiedyś jedno i mi się potrzaskało straszliwie i doszczętnie, i nie udało się pokleić skorupek tego dzbanka, ani łzami – tym klejem białym, ani krwią – tym klejem czerwonym, i tak nie mam serca, nie mam, więc sercem nie mógłbym, ale mógłbym taką istotę pokochać SIŁĄ WOLI. SIŁĄ WOLI pokochać istotę taką mógłbym. Pierwszą dziewiczą i wielką i wolną miłością wolnej mojej woli. Skąd ona wzięła się, ta dziewczyna, tu, przede mną, prawie na wyciągnięcie ręki, ona, co jest taka, jak gdyby ją stworzyła jakaś niewysłowiona rozdzierająca tęsknota, już nie serca tęsknota, ale czegoś innego, nie wiem czego… Ducha tęsknota. Moja tęsknota. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'', s. 166. * Rozdzierający<br />Jak tygrysa pazur<br />Antylopy plecy<br />Jest obłęd człowieczy. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''El condor pasa'', s. 43. * (…) są różne szkoły, ale jedna z nich mówi, że nigdy nie jest za późno. Mnie się podoba ta szkoła. Co mówi, że nigdy nie jest za późno. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''El condor pasa'' * Szkoły są po to – się pomyślało – żeby było łatwiej żyć. Do szkoły chodzi się po to, żeby się samemu za dużo nie nauczyć. Bo gdyby nie chodzić do szkół, to można by dużo więcej samemu się nauczyć, za dużo więcej, i wtedy już zupełnie nie można by żyć wśród ludzi i ich szkolnych problemów. Szkoły są dobre. Mądre nie są, ale dobre są. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Wesele'', s. 9. ** Zobacz też: [[szkoła]] * To nie ja. Ja to jad. Ja to wąż. Ja to rak. Edmund Szerucki – rak. Janek Pradera – rak. Ja Michał Kątny – rak. Edward Stachura, który nas trzech wymyślił (on, co go też wymyślono, przy jego jednocześnie niezastąpionej pomocy) – po trzykroć rak. Umarł rak. Umarł rak na raka. Ja umarło. Położyło sobie kres. Koniec biografii. Koniec bibliografii. Koniec biobibliografii. Koniec biobibliobleblemafii. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Się'' * (…) w życiu tym dwie są dla człowieka sprawy jedyne do których wszystko powinno schodzić się zbiegać zlatywać jak wszechświat do nowego początku albo jak ptaki na sejmik do dalekiej za morza wędrówki a te dwie sprawy jedyne to: starać się zawsze i wszędzie pomóc drugiemu człowiekowi ale delikatnie nie nachalnie nie brutalnie nie wulgarnie więc to jedno a drugie to: odnaleźć siebie i podać sobie samemu rękę i uśmiechnąć się do siebie (…) ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Słodycz i jad'' * We Wszechświecie nie ma miejsc wyróżnionych – co do tego astronomowie zdają się być zgodni. Robaczkowi podpowiada to samo już od bardzo dawna muza wszelkiej delikatności i wszelkiej sprawiedliwości. We Wszechświecie nie ma miejsc wyróżnionych, miejsc faworyzowanych, miejsc uprzywilejowanych, bo tak musi być, bo tak powinno być, bo tak jest właśnie delikatnie i sprawiedliwie. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Naprzód, niebiescy'' ** Zobacz też: [[Wszechświat]] ==''Wszystko jest poezja. Opowieść – rzeka'' (1975)== {{osobne|Wszystko jest poezja}} * Bałem się zawsze i bałem się wszystkiego, ale przecież jednak niemniej szedłem w noc, w każdą noc, jeżeli tak trzeba było. * Co to jest droga? To jest to, co masz na ustach: co krok i wieczne odkładanie samobójstwa. * Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne. * Dopomóż mi, Boże, żebym się dzisiaj nie wpakował w jakąś historię, która mnie raczej nie obchodzi. * Gdzie nas powiedzie skrajem dróg zygzakowaty życia sznur. * I inni, co pomarli lub co zginą z nami, bracia, kamraci, kumple i kompani. Ech, spotka tam w raju nas się kupa luda! Ech, od tupania zadudni niebieska tancbuda! * Kto nie śpi, ten już coś robi. * Można skonać pod drzwiami ludzi, którzy za ludzi się mają. * Niech nie nadejdzie dzień, gdy przejdziemy ulicą, jeden mimo drugiego, nie spojrzawszy na siebie, ocierając się łokciami jak dwaj spieszni przechodnie. * Stojąc w miejscu, też można zabłądzić. * Wódka, jak mówi Edmund Szerucki, to jest człowiek, z którym można porozmawiać. Od czasu do czasu. * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Zobacz też: [[poeta]], [[poezja]] * (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna. ** Zobacz też: [[śmierć]] ==Inne== * Ach, kiedy ona cię kochać przestanie:<br />Zobaczysz!<br />Zobaczysz obcą własną twarz,<br />Jakie wielkie oczy ma strach;<br />Zobaczysz wszystko to samo,<br />Co ja. ** Źródło: ''Zobaczysz'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 225. ** Zobacz też: [[miłość]], [[strach]] * A twe włosy, kłosy zboża<br />co bym chętnie jadł.<br />Po oddaniu do młynarza.<br />I z tej mąki co powstałej,<br />schrupał ten smaczny wypiek.<br />Co zastąpi głód jedzenia<br />Ciebie po kawałku. ** Źródło: ''Bezmiar'' * A w serce moje wstąpił wiatr<br />I tam on zamieszkał, i szumi. ** Źródło: ''Banita'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 219. * Banita boski to mój los,<br />Lecz nie ja go sobie wybrałem;<br />To ona mi wybrała go:<br />Dziewczyna, którą ubóstwiałem. ** Źródło: ''Banita'' * Bardzo ciężko jest zdzierżyć to wszystko. ** Źródło: [https://histmag.org/Edward-Stachura-ostatnie-tygodnie-10529?utm_source=chatgpt.com histmag.org] * Błogo bardzo sławił będę ten dzień,<br />Kiedy na nowo się narodzę,<br />Nawet gdy to będzie śmierci mej dzień. ** Źródło: ''Błogo bardzo sławił będę ten dzień'' * Bo kiedy się żyje miłością, nie przeprowadza się skrupulatnego, naukowego wywodu tej miłości, tylko się kocha. ** Źródło: ''[Wartość poezji]'' w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982. * bo kto śpi nikomu krzywdy nie czyni<br />bo rozumiem nie-bycie i nie-czynienie<br />bo kocham braci moich: Lao-tse, Buddę i Jezusa<br />i kocham wszystkich ludzi i nie potępiam za [tekst nieczytelny]<br />Bo w szpitalu ** Opis: 24 lipca 1979, [[ostatnie słowa]] zapisane na kartce przed popełnieniem [[samobójstwo|samobójstwa]]. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 193. * Chodzę tu chodzę tam<br />W tłumie ludzi zawsze sam<br />Nie mam już nic<br />Nie mam już nic<br />Ale też nikt mnie nie ma. ** Źródło: ''Jestem niczyj'' * Człowiek człowiekowi wilkiem!<br />Lecz ty się nie daj zwilczyć! ** Źródło: ''Człowiek człowiekowi, czyli dziesięć wskazań i dziesięć przeciwwskazań dla ciebie, sieroto nieboża, Zygmusiu K.'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 255. ** Zobacz też: [[człowiek]], [[człowiek człowiekowi wilkiem]] * Czy jest coś na świecie potworniejszego niż pijana kobieta? Jest. Pijana arystokratka. ** Źródło: ''Księga toastów i humoru biesiadnego'', wybór i oprac. Leszek Bubel, wyd. Zamek, Warszawa 1995, s. 151. * Do okna podszedłem i nawet nie uderzyłem Jurka, nic nie powiedziałem, tylko do okna podszedłem i tak bym sobie popłakał. Tak bym sobie popłakał, ale nawet one – łzy – były przeciwko mnie: jak małe liski pochowane w swych norach lękały się wyjrzeć, chociaż myśliwy dawno już odszedł, chociaż już dawno byłem odszedłem, tak dawno mnie tam nie było, i stałem przy oknie, i tak bym sobie popłakał. ** Źródło: ''Listy do Olgi'' (w: zbiór opowiadań ''Jeden dzień'', 1962), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 24. * Dziewczyny, dziewczyny. Siostry miłosiernej mi trzeba. Chyba tego mi trzeba. SIOSTRY MIŁOSIERNEJ. DOSŁOWNEJ I CIELESNEJ. ** Źródło: [https://histmag.org/Edward-Stachura-ostatnie-tygodnie-10529?utm_source=chatgpt.com histmag.org] * Dzisiaj są moje urodziny,<br />Które obchodzę bez rodziny. ** Źródło: ''Urodziny'' * Gdybym tak mogła<br />Wydrzeć sobie serce<br />I być bez serca,<br />Byłoby mi lepiej,<br />Dużo lepiej,<br />Byłoby najlepiej. ** Źródło: ''Smutno'' * Jeszcze raz mówię i mówię, co wiem, że to wszystko jest prawda, co mówiłem i co uznałem. To, że się urodziłem tym, czym jestem, niczym innym, od czego się roją półkule, tylko tym, czym jestem. Z nerwami pod cieniutką skórką. To, że zawsze będę miał oczy i uszy otwarte, i rozum, i to, gdzie mi się tętno szamocze, i nigdy się nie zgodzę, to wszystko jest prawda. To, że kiedyś mogę zwariować, to wszystko jest prawda. ** Źródło: ''Los niezłomny'' (w: zbiór opowiadań ''Falując na wietrze'', 1966), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 170. * Jeszcze zdążymy w dżungli ludzkości siebie odnaleźć,<br />Tęskność zawrotna przybliża nas.<br />Zbiegną się wreszcie tory sieroce naszych dwu planet,<br />Cudnie spokrewnią się ciała nam. ** Źródło: ''Jest już za późno, nie jest za późno'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 249. * Kiedy miałem 11 lat, rodzice doszli do wniosku, że należy opuścić słodką Francję i powrócić do jeszcze słodszej Polski. Nie rozumiałem jeszcze wtedy słowa: nostalgia. Teraz dopiero rozumiem, ileż smutku się w nim zawiera. ** Źródło: [https://literatura.wywrota.pl/wiersz-klasyka/37078-edward-stachura-zyciorys-pisany-przez-stachure-w-podaniu-na-kul-.html Życiorys pisany przez Stachurę w podaniu na Katolicki Uniwersytet Lubelski (KUL)] * Kto mi powie,<br />Żeby powstrzymać ręce<br />Które mi się same wyrywają do niej. ** Źródło: ''Ona sobie tego nie życzy'' * Kto mi powie,<br />Żeby powstrzymać serce,<br />Które mi się same<br />Wprost wyrywa do niej. ** Źródło: ''Ona sobie tego nie życzy'' * Mnie to już nikt dawno tak bardzo<br />dawno tak bardzo już nikt nie pielęgnował<br />czy ja jestem blacha albo tygrys<br />że mnie to już nikt dawno tak bardzo nie pielęgnował. ** Źródło: ''Róża'' * Mówiłaś: nigdy nigdy nikt i nic<br />Rozdzielić w życiu nas nie zdoła<br />Mówiłem: zawsze zawsze będę żyć<br />Potężnie zawsze żyć bo kocham<br />Skończyło się<br />Miało wiecznie trwać<br />Skończyło się<br /><br />Już nie ma cię<br />Ach jak szkoda nas<br />Już nie ma mnie ** Źródło: ''Odezwij się'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 239. * Musisz mi pomóc, musisz mi pomóc,<br />Swoją miłością musisz mi pomóc,<br />Musisz pokochać mnie mocniej,<br />Żebym się nie mógł w głęboką wodę<br />Rzucić! ** Źródło: ''Musisz mi pomóc'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 277. * Nie jestem zatwardziałym urazowcem. Tyle że po każdym urazie serce jest mniej spontaniczne dla danej osoby i to jest chyba naturalne. ** Źródło: ''Listy do pisarzy'', wyd. Iskry, 2006 * Nie ma mnie nikt. Jestem niczyj. Jestem niczyj. Jestem niczyj. ** Źródło: ''Jestem niczyj'' * Nie myśl, że nie kocham<br />Lub że tylko trochę kocham.<br />Jak cię kocham, nie powiem, no bo nie wypowiem -<br />Tak ogromnie bardzo, jeszcze więcej może<br />I dlatego właśnie żegnaj,<br />Zrozum dobrze, żegnaj, żegnaj. ** Źródło: ''Z nim będziesz szczęśliwsza'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 280. ** Zobacz też: [[miłość]] * Nieprzebrana jest chwila wiersza (…). ** Źródło: ''Uspokojenie'' * Pamiętasz, stary, dawne czasy szkolne? Najlepszy byłeś w całej siódmej B<br />Potęga w bójce i w nauce orzeł<br />Rój dziewuch wtedy w tobie durzył się<br />Co z tobą stary? Jak papuga trujesz<br />Pijany jesteś, masz herbatę, pij<br />Odpocznij chwilę, trochę wyparujesz<br />A potem, bracie, gdzie cię pędzi, mknij. ** Źródło: ''Dwadzieścia lat później, czyli spotkanie ze szkolnym kolegą w mieście Iks, gdzie czas jakiś się zatrzymałem w drodze na pewien płaskowyż andyjski'' * Pomóż sobie, bo tylko jedynie wtedy pomożesz sobie w tym sensie, że będziesz w stanie nie potrzebować pomocy. * … pomyślałem, że gdybym Cię miał przy sobie w tej chwili, to bym Cię po nogach całował ze szczęścia, a potem bym wstał i bym Cię bił. Tak bym Cię bił. ** Źródło: ''Listy do Olgi'' (w: zbiór opowiadań ''Jeden dzień'', 1962), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 34. * Posłuchaj, porzucony przez nią,<br />Nieznany mój przyjacielu: W rozpaczy swojej<br />Nie wychodź na balkon, nie wychodź,<br />Do bruku z góry nie przychodź, nie przychodź,<br />Na smugę cienia nie wbiegaj,<br />Zaczekaj, trochę zaczekaj! ** Źródło: ''Czas płynie i zabija rany'' * Pośród gór i mórz<br />Odezwij się. ** Źródło: ''Odezwij się'' * Potem ona się zjawiła<br />Wszystko dla niej porzuciłem<br />I kochałem ją kochałem<br />Śmierci nic się nie lękałem<br />Potem poszła luty był<br />Już nie żyje ten co żył. ** Źródło: ''Jestem niczyj'' * Przebyłem noc właśnie i nikt mnie nie wita<br />nikt mi żaden nie mówi – bądź pozdrowiony. ** Źródło: ''Przebyłem noc właśnie...'' * Przyjdź do mnie jawnogrzesznico<br />będę cię rozdzierał powoli<br />na wszystkie nadzieje i zespolenie. ** Źródło: ''Próba wniebowstąpienia'' * Przysięgam wam, że płynie czas!<br />Że płynie czas i zabija rany! ** Źródło: ''Czas płynie i zabija rany'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 232. ** Zobacz też: [[czas]] * Ruszaj się, Bruno, idziemy na piwo;<br />Niechybnie brakuje tam nas!<br />Od stania w miejscu niejeden już zginął,<br />Niejeden zginął już kwiat! ** Źródło: ''Nie rozdziobią nas kruki'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 203. * Skąd wzięła się w krainie śmierci<br />Ta żywa zjawa istny cud<br />Tu pośród pustych marnych wierszy<br />Tu gdzie już tylko czarny kurz<br />Biała lokomotywa ** Źródło: ''Biała lokomotywa'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 241. ** Zobacz też: [[kurz]], [[lokomotywa]] * Skocz w pudło gitary,<br />Ratunkowym ona kołem. ** Źródło: ''Piosenka dla juniora i jego gitary'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 253. ** Zobacz też: [[gitara]] * Słońcem byliśmy! Cieniem jesteśmy! Słońcem będziemy! Dziećmi swych dzieci! ** Źródło: ''Piosenka, której nie da się przestać śpiewać'' * Starałem się zawsze, by mój ostatni wiersz był lepszy od najpiękniejszego wiersza świata, tzn. od mojego poprzedniego wiersza (…). Z początku porównywałem siebie do Największych. Myślę teraz, że dobrze jest ustawiać siebie od razu najwyżej. ** Opis: wypowiedź narratora. ** Źródło: ''Która jest jak oliwa na wodę'', „Kamena” nr 23/1986. * Swoją ciekawość świata trzeba umieć doskonalić. * To... to... lepsze niż moje! A wie pan, że ja się uważam za największego poetę świata. ** Opis: opinia o wierszu „Kartka znad Adriatyku” [[Julian Przyboś|Juliana Przybosia]] wyrażona wobec autora. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/ksiazki/7,154165,27492162,stachura-bez-obciachu-bede-wielki-bede-wielki.html Małgorzata I. Niemczyńska, Edward Stachura był przekonany, że jest poetą nie gorszym niż Homer], za Julian Przyboś „Zapiski bez daty” * Trzeba być tak szybkim, jak nadchodząca chwila. * Ty i ja – teatry to są dwa. ** Źródło: ''Życie to nie teatr'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 209. * Ty lubisz mnie,<br />A ona nie;<br />Czemu, słoneczko,<br />Czemu tak jest? ** Źródło: ''Ratuj, słoneczko'' * Urodziłem się… i tak dalej. ** Opis: odpowiedź Edwarda Stachury do tych, którzy dopytywali się o jego życiorys. ** Źródło: Anna Winkler, ''[https://wielkahistoria.pl/dziecinstwo-edwarda-stachury-po-pijanemu-ojciec-ganial-za-nim-po-polu-z-siekiera/ Dzieciństwo Edwarda Stachury]'', WielkaHistoria, 16 stycznia 2020. * Wiatr się jakoś nie pokazywał i piękne, piękne liście leżały sobie pod drzewami, czekając na powiew jakiś boski, co by je ożywił jeszcze ostatni raz, co by je zakręcił w tańcu ostatnim, zanim spadnie śnieg, zanim zakopie je biała śmierć. (…) Przystrojone były na ten ostatni taniec w to, co było najpiękniejszego, w najpiękniejsze suknie, w tak zwane gamy. ** Źródło: ''Poranek'' (w: zbiór opowiadań ''Falując na wietrze'', 1966), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 116. ** Zobacz też: [[liść]] * Wiem też<br />Wiem<br />Że ty już<br />Nie chcesz mnie<br />A jednak wciąż<br />Nie ruszam stąd<br />Bo może się stanie raz jeden cud<br />I przyjdziesz dotkniesz mnie<br />I powiesz<br />Zostań tu. ** Źródło: ''Może się stanie raz jeden cud'' * Wypłakałem za tobą<br />Oczy niebieskie, królewskie i pieskie. ** Źródło: ''Wypłakałem oczy niebieskie'' * Z kim mi trzeba zerwać zwane stosunki w Polsce:<br />''A'' - bo seksoman i nie umie się zachować<br />''B'' - bo czaruś, ach jaki czaruś. I za bardzo chce się spoufalić z moim rezerwatem świętości<br />(...)<br />M. z Poznania - bo gówniara bezczelnie chce mnie poderwać<br />MS z Łodzi - bo seksomanka<br />(...)<br />''F'' - bo czaruś, ach, jaki czaruś ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 95. * Z nim będziesz szczęśliwsza,<br />Dużo szczęśliwsza będziesz z nim.<br />Ja, cóż –<br />Włóczęga, niespokojny duch,<br />Ze mną można tylko<br />Pójść na wrzosowisko<br />I zapomnieć wszystko. ** Źródło: ''Z nim będziesz szczęśliwsza'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 280. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Za nią szaleję jak dziki zwierz. ** Źródło: ''Ratuj, słoneczko'' * Zapomniałem zapiąć rozporka<br />i poszedłem do teatru<br />A w teatrze jak w teatrze<br />ludzie wiszą na czarnych muszkach<br />stąpają po porcelanie<br />i gapią się na mnie jak na Szekspira<br />Cóż różne są drogi do sławy. ** Źródło: ''Zapomniałem'' * Zawsze jak jestem w mieście i patrzę na ten wielki ruch, na ten naród, co się ciągle gdzieś śpieszy i pędzi, to myślę, że ten wielki ruch miastowy to nie jest właściwie żaden prawdziwy ruch, tylko tak zwana iluzja. Wszyscy gdzieś biegną, podążają, pędzą, byle prędzej i oto. I oto wieczorem wszyscy znajdują się tam, skąd rano wyskoczyli ze swoich pudełek. ** Źródło: ''Poranek'' (w: zbiór opowiadań ''Falując na wietrze'', 1966), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 116. ** Zobacz też: [[miasto]] * Ze wszystkich kluczy do domów najważniejszy jest wędrownych ptaków klucz. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Zginąć by można jak nic: <br />Do żył<br />Jest nóż. <br /><br />Lub w dół<br />Na bruk<br />Z wysoka. <br /><br /> Ale czy warto? <br />Może nie warto?<br />Chyba nie warto... <br />Nie, nie – nie warto. ** Źródło: ''Czy warto'' * Zwalić by można się z nóg<br />Co rusz,<br />Co krok.<br />Co noc,<br />To szloch<br />I rozpacz. ** Źródło: ''Czy warto'' * Życie to jest teatr, mówisz ciągle, opowiadasz;<br />Maski coraz inne, coraz mylne się nakłada;<br />Wszystko to zabawa, wszystko to jest jedna gra<br />Przy otwartych i zamkniętych drzwiach.<br />To jest gra! ** Źródło: ''Życie to nie teatr'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 209. ** Zobacz też: [[teatr]], [[życie]] ==O Edwardzie Stachurze== * 24 lipca 1979 roku Sted postanowił umrzeć. Człowiek-nikt, włóczęga, który próbował przekonać świat, że wszystko jest poezją, ale w końcu nie starczyło mu na to sił. Nie był w stanie pojąć, dlaczego na tak pięknym świecie jest jednocześnie tyle okrucieństwa. Usilnie chciał zmienić rzeczywistość. ** Autorka: [[Marcelina Bednarska]] ** Źródło: ''[https://uniwerek.tv/2020/07/25/dokad-ide-do-slonca-to-chyba-jasne-41-rocznica-smierci-edwarda-stachury/ „Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne.” 41. rocznica śmierci Edwarda Stachury]'', uniwerek. tv, 25 lipca 2020. * Albo się go lubi, albo nie – i to już po przeczytaniu kilku pierwszych zdań jego książek. ** Autor: [[Marek Gałązka]] ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/edward-stachura-skonczyby-w-sobote-75-lat-6145964299671169a ksiazki.wp.pl] * Biała Lokomotywa to oksymoron, poetycka metafora. W czasach, kiedy lokomotywy były po prostu czarne, pisanie o białej lokomotywie było wyrażeniem tęsknoty za innym, mniej szarym światem. Wiersz Edwarda Stachury odwraca mit Orfeusza i Eurydyki. To Eurydyka wysyła Orfeuszowi będącemu w piekle Białą Lokomotywę, która z krainy cieni, mroków, martwych, pustych wierszy ma zawieść go do żywego świata. Dla nas, pokolenia ludzi wędrujących po polskiej zapyziałej prowincji, jeżdżących czarnymi parowozami, Biała Lokomotywa była smugą światła. Mam wrażenie, że to określenie bardzo długo miało takie właśnie znaczenie dla młodych ludzi. Kolejne pokolenia pisały do tego tekstu swoją muzykę. Stała się symbolem. ** Autor: [[Jerzy Satanowski]] ** Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Warszawa, 6 listopada 2002. * Był postacią natchnioną i niepokojącą: poprzez swoją bezkompromisowość i szukanie ostatecznego trzonu egzystencji ludzkiej – poezji i prawdy, zdawał się zawstydzać nas wszystkich, tak ciągle zakrzątanych i zababranych codziennymi sprawami. ** Autor: [[Henryk Skolimowski]] ** Źródło: „Wiadomości” 2/1980, Londyn; cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 241. * Byłem uczniem liceum, kiedy sam dla siebie odkryłem twórczość Stachury. Autor ''Całej jaskrawości'' był pierwszym pisarzem, którego nikt mi nie polecał: przeglądając kolejny numer „Twórczości” natknąłem się na podpisaną nie znanym mi nazwiskiem prozę; była to ''Siekierezada''. Wspominam o tym, by wyjaśnić fakt bardzo ważny dla mojego odbioru twórczości Stachury; mój pierwszy z nią kontakt był kontaktem najsilniejszym. ''Siekierezada'' była po prostu książką, która kilkunastoletniego czytelnika, jakim wówczas byłem, usatysfakcjonowała w pełni. ** Autor: [[Piotr Bratkowski]] ** Źródło: „Literatura” 9/1981, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 248. * Edward Stachura, gdyby przyrównać, zachowując odpowiednie proporcje, jest dla mnie jak Woody Guthrie dla Boba Dylana. ** Autor: [[Marek Gałązka]] ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/edward-stachura-pisarz-ktory-kierowal-sie-zasada-zyciopisania dzieje.pl] * Edziu we wszystkim i zawsze chciał być najlepszy. Sławny chciał zostać. Powiedział kiedyś, jeszcze w podstawówce, że chciałby mieć w encyklopedii chociaż ze dwie linijki o sobie. ** Autor: Leszek Rojek, kuzyn Stachury ** Źródło: [https://xiegarnia.pl/artykuly/jak-byc-poeta-historia-edwarda-stachury/ xiegarnia.pl] * Gardził pogonią za pieniędzmi. Ojciec nie mógł mu długo darować, że nie uczy się na lekarza czy inżyniera. Przez rodzinę był traktowany jako nieudany egzemplarz. Po jego śmierci zaczęły się spory, bo pozostały tantiemy. Jadwiga Stachurowa rozdzielała honoraria, kierując się matczyną intuicją, ale rodzina nie uniknęła o to awantur. ** Autor: [[Marian Buchowski]] ** Źródło: ''[https://www.pressreader.com/poland/gazeta-wyborcza-duzy-format-0552/20141016/281642483422625 Z Marianem Buchowskim, biografem Edwarda Stachury, rozmawia Marcin Kącki]'', „Duży Format”, 16 października 2014, s. 29. * ''I wyszedłem na łąki.''<br />Tak się kończy Stachurowe ''Uspokojenie'', przy którym jesteśmy tu razem, na mazowieckiej równinie, gdzie wezwał się sam swoimi wierszami, swoją prozą, swoimi przekładami, swoim życiem i swoim dziełem, niepewni, jak go pożegnać. (…) po prostu szkoda, że już dla nas niczego nie napiszesz. (…) Jednak w żalu, tak jak to zawsze bywało w Twoich dziełach, znaleźć trzeba pociechę, wszak pisarz nigdy nie umiera naprawdę, on trwa dla wciąż nowych pokoleń, a jego książki wciąż się na nowo objawiają swoją prawdą i pięknem. ** Autor: [[Marian Grześczak]], mowa pogrzebowa, Warszawa, Cmentarz Komunalny Północny, 28 lipca 1979. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 196. * Itd. – „i tak dalej”, ulubiony idiom Edwarda Stachury – od literackiej roboty do rewelacji i od rewelacji do literackiej roboty. Itd., między blaskiem jedynej prawdy a ozdobnym mówieniem. Aż do ''Listu do pozostałych'' – który oczywiście nie jest listem do kogokolwiek określonego, tylko rozpaczliwym powrotem do całożyciowej, całym sobą robionej artystycznej kreacji. ** Autor: [[Andrzej Falkiewicz]], ''Nie-Ja Edwarda Stachury'', Wydawnictwo A, Wrocław 1995, ISBN 8390059843, s. 63. * Jedno jest pewne: Stachura nie zostawił na ziemi śladu dosadnego, śladu namacalnego. Mimo to zostawił ślad w duszach młodego pokolenia lat siedemdziesiątych. Swą postawą moralną i swą postawą etyczną. To znaczy chciał, żeby swoboda wewnętrzna ducha nie była wyniszczana przez trywializm, małostkowość i totalitarność. ** Autor: [[Wincenty Różański]] ** Źródło: reportaż radiowy Barbary Miczko ''Stachura – los gzygzakowaty'', cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 250. * Jego odmienność polega na bezgranicznej wierności samemu sobie, był nieprzystosowany, chciał żyć tak, jak nakazywało mu jego prawo moralne, a tak się nie da (…) Przechodził krótki okres dręczenia głosami, wykładnik mistycznych ciągot do doskonałości. ** Autorka: lekarka ze szpitala psychiatrycznego „Drewnica”, w którym leczył się Stachura. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 188. ** Zobacz też: [[perfekcjonizm]] * Kobiety traktował często przedmiotowo lub jako eteryczne zjawy. ** Autor: [[Robert Rient]] ** Źródło: [https://zwierciadlo.pl/kultura/retro/522952,1,edward-stachura--lagodny-buntownik.read zwierciadlo.pl] * Naprawdę życie Stachury jest życiopisaniem. ** Autor: [[Henryk Bereza]] ** Źródło: słowo wstępne wygłoszone podczas wieczoru poświęconego twórczości Stachury, 2 grudnia 1970, Dom Literatury w Warszawie, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 273. * Nie był lubiany, bo kto lubi chłopaka, który się mądrzył, który kogoś poprawiał bez przerwy albo zwracał uwagę. My nie byliśmy przyzwyczajeni by zwracać uwagę nauczycielce czy też coś jej odpowiedzieć. On uważał to za swój obowiązek, jeśli miał jakieś uwagi czy coś więcej wiedział, głośno o tym mówił. ** Autor: Maciej Zegarowski, znajomy Stachury z klasy z czasów szkoły podstawowej. ** Źródło: Olga Tyszkiewicz, ''[https://culture.pl/pl/tworca/edward-stachura Edward Stachura {{!}} Życie i twórczość {{!}} Artysta]'', culture.pl, 9 marca 2023. * Nie wyglądał na oszusta. Ale też i nie budził mojej sympatii. Więcej niż średniego wzrostu, blondyn, raczej ciemny niż jasny, mocno zarośnięty. Miał na sobie bardzo obcisłe dżinsy. Cuchnął papierosami i wódką. Mamrotał, że jest poetą (...) Przerwałem monolog Steda, pytając, czy gdzieś na stałe pra­cuje. Zaczął coś przebąkiwać o swoich studiach na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Nie mogłem się zorientować, czy je zaczął, czy też przerwał. Zagadnąłem go o powieść Vercorsa ''Oranie morza'', gdyż akurat była moją lekturą. Mówił o tej prozie z uniesieniem. W tym czasie dotarły do nas eseje Camusa ''Człowiek zbuntowany'', które Sted znał w oryginale znacznie wcześniej. Zadziwił mnie przenikliwością uwag o Sartrze i egzystencjalizmie. ** Autor: [[Romuald Karaś]] ** Źródło: [https://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/edward-stachura-wspomnienia-o-edwardzie-stachurze/ teatrnn.pl] * Oni robią jemu krzywdę. Kiedyś żył, to i owszem był znany, ale teraz wszyscy. Nagrody, konkursy robią. Przecie on był normalnym człowiekiem. Robią mu krzywdę, bo tera taka moda na niego jest, a za rok, za dziesięć, kto będzie pamiętał... ** Autorka: Jadwiga Stachurowa ** Źródło: ''[http://www.43bis.media.pl/archiwum,00910.html Przypominamy Edwarda Stachurę]'', 43bis.media.pl, 24 lipca 2009. * Poezja Stachury mnie nie fascynowała, proza bardziej. (...) Natomiast gdy przeczytałem ''Fabula rasa'' i ''Oto'', to już był wschodni, ohydny, denerwujący mistycyzm i wtedy go trochę znielubiłem. ** Autor: [[Marcin Świetlicki]] ** Źródło: ''Nieprzysiadalność: autobiografia'' * Poszukiwał w życiu piękna. Edek z tego pierwszego dziesięciolecia (1961–71) to postać, którą nazwałbym platończykiem (mając na uwadze te trzy nadwartości platońskie: Dobro, Piękno, Prawdę). Wszystko, co Sted napisał, jest prawdą, tam nie ma tzw. fikcji literackiej, np. nie ma groteski – tak przecież w tym czasie modnej. W prozie są to zdarzenia, które przeżył na własnej skórze, to jest proza autentyczna. ** Autor: [[Bogusław Żurakowski]] ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 230. * Są pocztówki, które wysyłał Edward Stachura do siebie i podpisywał Michał Kątny. ** Autor: [[Krzysztof Rutkowski (pisarz)|Krzysztof Rutkowski]] ** Źródło: ''Wszystko jest poezja. Dokumentacja do filmu o życiu poety'' (1990) * (…) słowa bez wartości poetyckiej (zaimki, spójniki itd) nabierają tutaj takiej muzyki (…). ** Autor: [[Tadeusz Kłak]] ** Źródło: ''Do Edwarda Stachury list prywatny'', „Kamena” 15–16/1960, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 40. * Song ma swoją tradycję odrębną. Żywioł, spontaniczność jest jego, jeśli się tak można wyrazić, modelem. U nas za jedyną świadomą próbę nawiązania do tego gatunku uważam twórczość piosenkarską Edwarda Stachury. Stachura pisze właśnie songi. (…) Przy pierwszej lekturze tego zbiorku nieświadom zrazu zamiaru poety, sam tę książeczkę odebrałem, mało powiedzieć, niechętnie. Ani to wiersze, ani to piosenki. Jeśli wiersze, to złe, jeśli piosenki – niezręczne. (…) Estetyczne prawidła poezji czy piosenki nie przystają do tych utworów, bo są to bardzo interesujące i przekonywujące próby uzyskania spontaniczności prymitywu, gdzie nie o doskonałość wyrazu chodzi, ale o zapisanie nie zafałszowanej przez żadną konwencję emocji. ** Autor: [[Zbigniew Bieńkowski]] o tomiku ''Piosenki''. ** Źródło: „Kultura” 3/1974, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 115. * Stachura dokonał rzeczy niebywałej: zachwycał zarówno absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, jak i studentów uniwersyteckich wydziałów humanistycznych oraz wybredną i snobistyczną bohemę stolicy; urzekał wybitnych pisarzy, takich jak Jarosław Iwaszkiewicz czy Julian Przyboś, a nawet budził podziw wyrafinowanych intelektualistów w rodzaju Andrzeja Falkiewicza. ** Autor: [[Marian Buchowski]] ** Źródło: [https://nto.pl/ikar-w-wygodnym-obuwiu/ar/4646880 nto.pl] * Stachura, jak można sądzić, nie prowadził jakiejś autentystycznej gry z czytelnikiem, a w kolejnych książkach realizował praktykę pisarską w zgodzie z własną intuicją i uzewnętrzniał postawę artysty stawiającego sztuce najwyższe wymagania. Ten maksymalista pełen niezgody na oczywistość tysiącletnich doświadczeń ludzkości (jego bohater próbuje nawet wygrać ze śmiercią), szybko dochodził do pytań o sens i cel pisania, stąd autotematyzm i niechęć do „zawodowego” uprawiania literatury, stąd próby naruszania konwencji. ** Autor: [[Marian Buchowski]] ** Źródło: ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 270. * Stachuro ty już idziesz górą<br />A nam tu w dolinie gorzko i ponuro. ** Autor: [[Andrzej Garczarek]], ''Do Piotrowskiego Poety'' * (…) szkoda, że zamienia się to chwilami w zwykłe klituś-bajduś. ** Autor: [[Krzysztof Mętrak]] ** Opis: o tomie ''Falując na wietrze''. ** Źródło: „Współczesność” 15/1966, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 73. * W dzisiejszej rzeczywistości Stachura wcale by się nie zmienił. Uważam, że ani przed nim, ani po nim tak oryginalnego poety i człowieka nie było. ** Autor: [[Daniel Olbrychski]] ** Źródło: [https://culture.pl/pl/artykul/ed-sted-boski-banita-fenomen-edwarda-stachury culture.pl] * Zdarzają się jednak pisarze z urodzenia i z absolutnej konieczności. Oni od samego początku przeczuwają ryzyko największych kosztów wewnętrznych, oni, zanim jeszcze zaczną pisać, już wiedzą, jaka jest cena literatury. Kimś takim jest w moim głębokim przekonaniu Edward Stachura. ** Autor: [[Henryk Bereza]], „Twórczość”, 3/1963. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 272. * Zmarł śmiercią, jak każda śmierć, tragiczną. ** Autor: Krzysztof Rutkowski, Wstęp do: Edward Stachura, ''Poezja i proza'', t.1., Czytelnik, Warszawa 1984, ISBN 8307003784, s. 23. * (…) żył zgodnie z neoromantycznym przekonaniem, że człowiek racjonalny to człowiek niekompletny, że należy kontemplować świat poza zasłoną pozorów, wracać do natury i docierać do prawdy, która jest, tkwi gdzieś we mnie i tkwi gdzieś w nieruchomym świecie. Oto przedpole jego panteistycznej metafizyki. Wymagało to – ten rodzaj manifestowanej jedności życia i literatury – sposobu życia, który wykluczał fałsz, i pisania, które by fałszu było wyzbyte. Wymagało szacunku dla pierwotnych olśnień, moralnej czystości, męskich wyznań, łaknących liryzmu i czułości. Ale wymagało też konfliktu z życiem codziennym, praktycznym, mieszczańskim, domeną Heideggerowskiego „Się”; bo krzątanina codzienna, bo wszechwładne konwencje oddalają od prawdy i uwłaczają istocie istnienia. ** Autor: [[Krzysztof Mętrak]], Mowa wygłoszona w dniu Zaduszek 1979 roku. ** Źródło: „Literatura” 30/1981, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 255. {{wulgaryzmy}} * Kto nie czyta Stachury, jest jak chuj ponury. ** Autor: nieznany ** Opis: napis na murze. ** Źródło: Jakub Beczek, ''[https://natemat.pl/304931,prawda-a-mit-edwarda-stachury-tego-jeszcze-nie-wiedzieliscie Zmarł 40 lat temu, ale nadal jest wzorem buntownika. Prawda a mit Edwarda Stachury]'', natemat.pl, 7 kwietnia 2020. ==Zobacz też== * ''[[Siekierezada]]'' – ekranizacja [[Kategoria:Edward Stachura|!]] [[Kategoria:Samobójcy]] [[Kategoria:Polscy poeci]] [[Kategoria:Polscy pisarze]] stpkxq5f4nqhnga9vrmw1hdgwcv9n8v 649017 649005 2026-10-06T19:41:28Z Nazwa1234 53893 /* */ 649017 wikitext text/x-wiki '''[[w:Edward Stachura|Edward Stachura]]''' (1937–1979) – polski [[poeta]], [[proza]]ik, [[pieśń|pieśniarz]] i [[tłumacz]]. Zaliczany do grona [[poeci wyklęci|poetów wyklętych]]. [[Plik:Edward Stachura IPN.jpg|mały|{{center|Edward Stachura}}]] ==''Cała jaskrawość'' (1969)== {{osobne|Cała jaskrawość}} (wyd. Czytelnik, Warszawa 1969) * Byli tacy, co rodzili się. Byli tacy, co umierali. Byli też i tacy, którym to było mało. * Chciał dla mnie dobrze. Ale wyszło inaczej. Wyszło na moje. I to jest zawsze lepiej, choćby było najgorzej. * Kto modlił się, do kogo, jakimi słowami, czy mógłby też pomodlić się za nas? ==''Dziennik. Zeszyty podróżne 1''== * Albo się pomyliłeś, albo jesteś pomylony. * Bardziej niż umrzeć, chciałem tylko jednego: żyć. * Bo krew na razie jeszcze mi się nie zmęczyła nigdy. * Czas postawić kropkę nad ipsylonem. * Czy pozwolisz, że się roześmieję z szacunkiem? * – Dałem ci mój adres? Dałem. To odwiedzisz mnie?<br />– Jasne, że odwiedzę.<br />– Kiedy?<br />– Zawsze wtedy, kiedy będzie zaćmienie słońca, bo wtedy nie mam nic do roboty. * Jak powiedział pewien milicjant – smutek jest jak pochód – przemija. * – Mały mózg, średnie serce i wielkie biodra, oto jest kobieta – powiedział facet. * Można się oprzeć o światło, o słoneczne promienie. * Na głupotę nie zawsze pomaga mądrość. Na głupotę często pomaga głupota. * Na pewno jest tak, że to, co przeżywa się z kimś, wspólnie z kimś – przeżywa się podwójnie. * Nawet stojąc w miejscu, można zabłądzić. * Nie ma nic bardziej tragicznego niż żebranie o gest, o uśmiech od ukochanej Istoty. Przy tej tragiczności blednie wielka inna tragiczność, tragiczność cielesnego kalectwa, tragiczność duchowego kalectwa… wielka tragiczność blednie przy tragiczności żebrania o miłość. * Nie można zmartwychwstawać, nie doznawszy najwyższych upokorzeń, czyli w górę nie trzeba być ciśniętym, rzuconym, kopniętym na samo dno, żeby móc ulecieć w górę. Żeby zmartwychwstać. To jest warunek sine qua non. Kto przetrwa wszystkie upokorzenia, aż do najwyższego, ten może się dźwignąć z grobu. * Niektórzy rodzą się przeznaczeni żyć w straszliwym smutku i zwanej tragedii. Tylko miłość wielka, większa od ich przeznaczenia, może ich uratować. * Niektórzy to tak chodzą, jakby się sami nieśli pod pachą. * O miłości się nie mówi. Miłość się wyraża. Słowem również, ale to jest tylko jedna z rozlicznych manifestacji, manifestacja słowna, i nie powiedziałbym, że najlepsza. * Odkrycie jednego z najbardziej przekonywających dowodów na płynięcie czasu: to, że miłość między dwoma ludźmi gaśnie. * Pamiętaj chłopcze, zapisz to sobie mocno w pamięci, scyzorykiem narysuj to sobie na dłoni i zamknij pięść mocno, ściśnij mocno, mocno pięść i nigdy jej nie otwieraj i pamiętaj to, co tam wyryłeś: ten świat nie jest wart ciebie. Nie jest wart tego, żebyś przezeń miał odebrać sobie życie. Twoje życie. * Patrzę, siedzi taka sierota, z wierzchu ładna, jak pobielony grób, a w środku rupiecie i zgnilizna. * Pobrudziłem sobie ostatnie ręce – powiedział facet. * PRZEBIĆ SIĘ PRZEZ OBŁĘD DO SENSU. * Rozdzierający jak tygrysa pazur antylopy plecy – jest smutek człowieczy. * Są takie zjawiska nazwane jak życie, śmierć, wieczność obejmująca to wszystko w dwóch słowach: cała jaskrawość, ale są zjawiska nienazwane jeszcze. Jakie? No właśnie. * Są też ludzie, z którymi, gdy się żyje, to nie ma żadnego życia, bo oni rozmazują życie. Rozmazują istnienie. Wszystko zostaje niemożebnie pomniejszone. Między innymi dlatego, że brak im powagi, dumy, dostojności, tego straszliwego i cudownego napięcia. Humoru również. * To, co zyskuje człowiek cichym płaczem po nocach, to tylko to, że serce bestii jeszcze bardziej twardnieje. Zatem więc nie trzeba płakać. Nie trzeba! * Trudno zostawić w wodzie odciśnięty ślad. * W kolejce po mięso:<br />– Ja tylko 30 deko.<br />– A ja to co? Samochód?<br />– Ja z pracy.<br />– A ja co? Z baletu? * Zdechnę, ale jak człowiek. {{wulgaryzmy}} * Kobiety są setki tysięcy razy silniejsze od nas. Kobieta przylgnie do ziemi i nic ją nie ruszy. Kręci się razem z planetą i nic ją nie ruszy. Żadne burze, ni huragany, sztormy i tak dalej. Nie mówić nawet o łagodnych powiewach, które niejednego z nas zbijają z nóg. Ma wszystko w dupie, inaczej mówiąc. ==''Dziennik. Zeszyty podróżne 2''== * Jutro przyjeżdża Ta, dla której bije mi serce. * Książki się teraz na świecie wydaje, jak w sklepie resztę z drobnego banknotu. Większość z nich można sobie śmiało darować. * Naprawdę i niezależnie od innych rzeczy, cóż to za niesamowita, cudowna przygoda – to życie, moje życie. ==''Fabula rasa'' (1979)== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Fabula rasa}} * Każda książka jest zawsze tylko książką; (…) wszystkie słowa są zawsze tylko słowami, nigdy nie są tym, co – z mniejszym lub większym popisem – usiłują opisać. * Nie zna smaku prawdziwego życia, kto przez tunel samotności się nie przeczołgał. * Prawdziwy przyjaciel to nie ten, który odwala za ciebie całą robotę, lecz ten który uświadomi ci, że wszystko masz zrobić sam. * Wszystkie zasoby broni, wszystkie arsenały nigdy nie zamienią się w pokój planety. ==''Kropka nad ypsylonem''== (w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 167–181) {{Chronologiczny sekcja}} <!--Uwaga: nie poprawiać; początek każdego cytatu z małej litery i brak kropki na końcu wg tekstu oryginalnego--> * schemacie<br />jak ty nie lubisz tych co ci się wymykają<br />tych co ich nie możesz<br />(…)<br />capnąć<br />drapnąć<br />gzygzatowatym gdakaniem gzagadaknąć<br />(…)<br />nijakością natchnąć<br />(…)<br />policyjną poskromić pałką<br />(…)<br />ujednolicić<br />wytresować * schemacie<br />kacie z kurtką na wacie<br />nihil novi sub Sole * pomóż wspomóż dopomóż wyjątku czuły<br />odeprzeć tłumne armie reguły ** Zobacz też: [[reguła]], [[wyjątek]] * oto pod karną ekspedycją wyrasta w dół mokradło<br />(dla lingwisty-erotomana kurna jego marna<br />jak mówi jeden w poemacie juniora „junioriada”<br />więc dla lingwisty-erotomana<br />mokradło to jest przeważnie mokre prześcieradło<br />lecz my bierzemy abecadło<br />i pakujemy je w imadło<br />i wybieramy nie jak popadło<br />ale mokradło jak mokradło) * nawet nie trzeba będzie delegować delegata<br />żeby z ostępu relegował renegata<br />sam tu podpełznie na czworaka<br />wtedy go cap i za schematu kratę<br />i zakładamy mu krawatę * tam gdzie diabeł już nie może<br />śle kobietę jak tę zorzę<br />co to nie daj Boże <br />niech zatem rusza jak żywa<br />ta co zawsze mi się śniła<br />ultrasuperhiper diwa * w dziekanacie, lola, w trybunacie<br />w kubinacie w konkubinacie<br />w krawacie w kwadracie w kieracie<br />w marynacie w schemacie na etacie<br />nie, nie siostro<br />raczej bracie<br />słuchaj, lola<br />ty nie jesteś polonistką<br />to jest duży plus<br />ja nie jestem antyfeministą<br />to jest drugi wielki plus * dawać jupitery, do jasnej cholery <br /> co ja widzę, mia mamma<br /> widzę wskroś jak promień gamma<br />że ty, suczko, wracasz samma * lola na to<br />jak na lato<br />po wstążeczce po zwroteczce<br />po troszeczku po trochejku<br />ściąga z siebie strój-poemat<br />równo cześnie stripti suje<br />równo grzecznie recy tuje:<br />ty świński ryju, ty świński ogonie, ty świńska nóżko, ty golonko, ty fałdo, ty grubasie, ty pyzo, ty klucho, ty kicho, ty pulpecie, ty żłobie, ty gnomie, ty glisto, … * … wypłynął z zaświatów żeglowny nomen omen i stał się nowym dzionkiem i stał się obwieszczającym koniec zagłady dzwonkiem i stał się gwiżdżącym na to wszystko skowronkiem pod nieboskłonem pod szeroko otwartym niebooknem pod błękitnym bezgranicznym antyplafonem i tak oto stanęła kropka nad ypsylonem<br />{{center|•}} ** Opis: zakończenie poematu. ** Zobacz też: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. ==''List do pozostałych''== (w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 442–444) {{chronologiczny sekcja}} * Umieram<br />Za winy moje i niewinność moją<br />Za brak który czuję każdą cząstką ciała i każdą cząstką duszy<br />Za brak rozdzierający mnie na strzępy jak gazetę zapisaną hałaśliwymi nic nie mówiącymi słowami ** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|początek wiersza]]. * Za zagubione klucze rozumienia z malutką iskierką ufności że jeżeli ziarno obumrze to wyda owoc<br />Za samotność umierania * Bo trupem jest wszelkie ciało<br />Bo ciężko strasznie i nie do zniesienia<br />Za możliwość przemienienia<br />Za nieszczęście ludzi i moje własne które dźwigam na sobie i w sobie<br />Bo to wszystko wygląda że snem jest tylko koszmarem<br />Bo to wszystko wygląda że nieprawdą jest<br />Bo to wszystko wygląda że absurdem jest<br />Bo to wszystko tu niszczeje gnije i nie masz tu nic trwałego poza tęsknotą za trwałością * Bo już nie jestem z tego świata i może nigdy z niego nie byłem<br />Bo wygląda że nie ma tu dla mnie żadnego ratunku <br />Bo już nie potrafię kochać ziemską miłością<br />Bo noli me tangere<br />Bo jestem bardzo zmęczony nieopisanie wycieńczony<br />Bo już wycierpiałem<br />Bo już zostałem choć to się działo w obłędzie najdosłowniej i najcieleśniej ukrzyżowany i jakże bardzo i realnie mnie to bolało<br />Bo chciałem zbawić od wszelkiego złego ludzi wszystkich i świat cały i jeżeli tak się nie stało to winy mojej w tym nie umiem znaleźć * Bo wygląda że już nic tu po mnie<br />Bo nie czuję się oszukany co by mi pozwoliło raczej trwać niż umierać trwać i szukać winnego może w sobie ale nie czuję się oszukany<br />Bo kto może trwać w tym świecie niechaj trwa i ja mu życzę zdrowia a kiedy przyjdzie mu umierać niechaj śmierć ma lekką<br />Bo co do mnie to idę do ciebie<br />Ojcze pastewny żeby może wreszcie znaleźć uspokojenie zasłużone jak mniemam zasłużone jak mniemam<br />Bo nawet obłęd nie został mi zaoszczędzony<br />Bo wszystko mnie boli straszliwie<br />Bo duszę się w tej klatce<br />Bo samotna jest dusza moja aż do śmierci<br />Bo kończy się w porę ostatni papier i już tylko krok i niech Żyje Życie<br />Bo stanąłem na początku bo pociągnął mnie Ojciec i stanę na końcu i nie skosztuję śmierci. ==''Miłość czyli życie, śmierć i zmartwychwstanie Michała Kątnego zaśpiewana, wypłakana i w niebo wzięta przez edwarda stachurę''== (w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982) * Artysta! Jak słyszę to słowo, to mi się rzygać chce. ** Źródło: s. 389. * Droga jest jak ciągle odkładane samobójstwo. ** Źródło: s. 355. ** Zobacz też: [[samobójstwo]] * Ludzi można podzielić na dwa rodzaje: tych, którzy są wytworem świata, w którym żyją, i tych, którzy są wytworem samych siebie, którzy, choć świata nie zmienili, nie dali się zmienić światu. Oni chodzą po świecie, a nie świat po nich. ** Źródło: s. 347. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Mądrość jest przeważnie bardzo okrutna. Najokrutniejsza jest mądrość snu. Ty śpisz, a tam płaczą ludzie, giną ludzie. ** Źródło: s. 331. ** Zobacz też: [[sen]] * Na czym polega to, że jedni popełniają samobójstwa, a inni cierpiąc nie mniej, a może często więcej, nie popełniają samobójstwa? Na czym polega ta wytrzymałość? ** Źródło: s. 329. ** Zobacz też: [[samobójstwo]] * Wódki są dwa rodzaje: dobra i bardzo dobra. ** Źródło: s. 325. ** Zobacz też: [[wódka]] * Wszystko jest poezją, ale pieniądz nie jest poezją. Ale też pieniądz jest niczym, sam z siebie immanentnie nie istnieje, został wymyślony, jest niczym, choć w tym świecie do tego doszło, że pieniądz jest wszystkim, wszystko można kupić, najgenialniejsze dzieła sztuki, ludzi nawet można kupić, oczywiście tych sprzedajnych, ale poezji się nie kupi. ** Źródło: s. 348. ** Zobacz też: [[pieniądze]] * Wyspy można kupić na Morzu Jońskim czy Egejskim, zamki nad Loarą, wielkie tereny w Brazylii, ale nie kupi się poezji: tego sposobu bycia, który między innymi, zupełnie bezwolnie, mimochodem, fantastycznie ośmiesza pieniądz, a jego siłę nabywczą sprowadza do zera lub, mówiąc raz brutalnie, do dwóch zer. ** Opis: w okresie [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] symbolem dwóch zer oznaczano toalety publiczne. ** Źródło: s. 348. ** Zobacz też: [[poezja]] {{wulgaryzmy}} * Ja (...) dzielę ludzi na wojowników i na kurwy (męskie i damskie). ** Źródło: s. 388. ==''Missa pagana''== (w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 183–196) {{Chronologiczny sekcja}} <!--Uwaga: nie poprawiać; brak kropek na końcu wg tekstu oryginalnego--> * Dla wszystkich starczy miejsca<br />Pod wielkim dachem nieba<br />Na ziemi, którą ja i ty też<br />Zamieniliśmy w morze łez ** Źródło: ''Introit (pieśń na wejście)'' * Człowiek człowiekowi szpadą<br />Człowiek człowiekowi zdradą<br />Lecz ty się nie daj zgładzić<br />Lecz ty się nie daj zdradzić ** Źródło: ''Człowiek człowiekowi'' ** Zobacz też: [[zdrada]] * Człowiek człowiekowi bliźnim<br />Z bliźnim się możesz zabliźnić ** Źródło: ''Człowiek człowiekowi'' * Zaprawdę godnym i sprawiedliwym<br />Słusznym i zbawiennym jest<br />Śmiać się głośno<br />Płakać cicho ** Źródło: ''Prefacja'' * jak po nocnym niebie sunące białe obłoki nad lasem<br />jak na szyi wędrowca apaszka szamotana wiatrem<br />jak wyciągnięte tam powyżej gwiaździste ramiona wasze<br />a tu są nasze, a tu są nasze, a tu są nasze ** Źródło: ''Jak'' * jak lizać rany celnie zadane<br />jak lepić serce w proch potrzaskane ** Źródło: ''Jak'' * pudowy kamień, pudowy kamień<br />ja na nim stanę, on na mnie stanie<br />on na mnie stanie, spod niego wstanę<br />jak suchy szloch w tę dżdżystą noc ** Źródło: ''Jak'' * jak biec do końca, potem odpoczniesz, potem odpoczniesz <br />cudne manowce, cudne manowce, cudne manowce ** Źródło: ''Jak'' * W imię słońca<br /> I jego gońca: <br /> Skowronka gwiżdżącego, amen ** Źródło: ''Komunia'' * Wielkie ci dzięki, ciszo wieczysta, za twoje piosenki ** Źródło: ''Dziękczynienie'' ** Zobacz też: [[cisza]] * Dla wszystkich starczy miejsca<br />Pod wielkim dachem nieba<br />Na ziemi, której ja i ty<br />Nie zamienimy w bagno krwi ** Źródło: ''Ite missa est (pieśń na wyjście)'' ** Opis: zakończenie poematu. ** Zobacz też: [[ostatnie zdania dzieł literackich]]. ==''Oto''== * Cokolwiek pomiędzy ludźmi kończy się – znaczy: nigdy nie zaczęło się. Gdyby prawdziwie się zaczęło – nie skończyłoby się. Skończyło się, bo nie zaczęło się.<br />Cokolwiek prawdziwie się zaczyna – nigdy się nie kończy. * Dorośli naprawdę są dziećmi, a tylko udają dorosłych. I to jest ich całe, jedyne nieszczęście. ** Zobacz też: [[dorosły]] * Książkę dla dzieci może napisać tylko dziecko. * Ludzie są czarni, ludzie są biali, ludzie są czerwoni, ludzie są żółci. Brakuje (...) ludzi niebieskich. Gdzie są niebiescy? ** Źródło: ''Oto'' w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 202. * Przez poznanie siebie człowiek staje się czysty. Przez zobaczenie brudu. Nie przez pranie brudu. Albowiem brudu psychicznego nie da się wyprać. (…) Brud można zobaczyć czystymi, nieoceniającymi, niesądzącymi oczami – i to jest to. Spojrzenia czystych oczu żaden psychiczny brud nie wytrzymuje. Znika doszczętnie. Roztapia się, Rozmywa. Rozwiewa. Puff! I nie ma go. * Za nieznanym tęsknij, ale nieznanego nie wyobrażaj sobie. ==''Pogodzić się ze światem''== {{Chronologiczny sekcja}} * Z matką czuję się bezpiecznie. Bezpiecznie się czuję z nią. ** Opis: napisane 28 maja 1979. * Byłem buntownikiem łagodnym, najłagodniejszym z możliwych, ale krańcowym. Poszedłem do końca. Czy za daleko? Chciałem unieść wszystkie nieszczęścia świata ludzi. I zwariowałem. Ale czy od tego? Nie wiem. ** Opis: napisane 30 maja 1979. ** Zobacz też: [[buntownik]] * Palę papierosa i nie smakuje mi. W szpitalu w Drewnicy paliłem jednego za drugim; też bez smaku. (...) Teraz wypalam paczkę, jakieś dwa razy mniej niż w szpitalu. Gdy byłem człowiekiem-nikt, mogłem z łatwością nie palić. Całymi miesiącami nie paliłem. ** Opis: napisane 31 maja 1979. * Odwiedził mnie przed chwilą Lechu Rojek. Pożaliłem mu się trochę. Powiedział, że muszę odnaleźć resztki samego siebie. Powiedział, że chciałem zbawić wszystkich ludzi, a sam się zgubiłem. Czytał moje książki i mówił: ty nie dajesz ludziom spać, ty ich budzisz do życia. Czytał też ''Fabula rasa''. ** Opis: napisane 31 maja 1979. * Kiedyś, dawno, gdy byłem jeszcze Edwardem Stachurą, pomyślałem, że człowiek za długo żyje. Że powinien żyć jeden dzień jak niektóre motyle. Albo jeden rok, od wiosny do zimy. Schopenhauer mówi, że rozpatrzywszy wszystkie za i przeciw lepiej byłoby, żeby się człowiek nie urodził. Mam 42 lata, a tak się czuję, jakbym dźwigał ich 420. Ostro żyłem. Codziennie coś nowego. Nie wpadłem w żadną rutynę. ** Opis: napisane 14 czerwca 1979. * Ta choroba ma to do siebie, że daje się zauważyć totalna bezradność lekarzy wobec niej. Sprowadza się to do „Jak się pan czuje?” i takiej czy innej grzecznościowej odpowiedzi na to pytanie. ** Opis: o swojej chorobie psychicznej; napisane 19 czerwca 1979. * Skłamałbym, gdybym powiedział, że nie myślę często o samobójstwie jako o wyzwoleniu się z mojego piekła. Ale nie jest to dla mnie oczywiste. Nie ma w mojej biednej głowie ani jednej oczywistości. ** Opis: napisane 22 czerwca 1979. * Ludzie obdarzają mnie swoją dobrocią, ale to wszystko jakby nie docierało do mnie. Zyta, moja eks-żona, którą przypadkowo spotkałem, powiedziała mi, żebym się spytał lekarzy, czy jest możliwy przeszczep palców, to ona byłaby gotowa zaofiarować mi dwa palce. Że z trzema palcami ona sobie poradzi. Oto do jakich poświęceń gotowy jest człowiek. ** Opis: napisane 25 czerwca 1979. * Cokolwiek jest po śmierci, to nie może być gorsze od tego życia tu na padole. Od tych cierpień i mąk. ** Opis: napisane 25 czerwca 1979. * Oto błogosławieństwo ludzi prostych. Dla nich jest tak, jak jest. Jak powinno być, jak mogłoby być – tym sobie głowy nie zawracają. Także nie zawracają sobie głowy tym, dlaczego tak jest, jak jest. Jest tak, jak jest, i to wszystko. Absurdu nigdzie nie widzą. Samo to pojęcie jest im nie znane. Nie znają nawet tego słowa. Są jak drzewa: żyją i umierają. ** Opis: napisane 26 czerwca 1979. ** Zobacz też: [[absurd]] * Nie widzę powodów dla swojego bytowania tu, na ziemi. ** Opis: napisane 1 lipca 1979. * Mam dopiero 42 lata, więc przypuszczalnie szmat czasu przede mną. A czy nie można by wyjść śmierci na spotkanie? Czyż nie byłoby to normalne w mojej sytuacji? ** Opis: napisane 1 lipca 1979. * Kiedy się myśli i myśli o śmierci jako o jedynym wybawieniu, to jak wtedy żyć? ** Opis: napisane 4 lipca 1979. * Umarł ktoś we wsi i matka dzisiaj wybiera się na pogrzeb. Nawet pogrzeb jest sprawą tego świata. Wszystko tu jest z tego świata. Pogrzeb i chrzciny, wesele i imieniny. Wszystko. I żeby móc żyć w tym świecie, trzeba uczestniczyć w jego rytuałach. ** Opis: napisane 4 lipca 1979. ** Zobacz też: [[rytuał]] * Trzeba być specjalnej konstrukcji, żeby móc tak żyć, jak żyje większość ludzi. Praca, dom, spanie. Praca, dom, spanie. Tak można przetrwać życie. Chrzciny, wesele, pogrzeb. ** Opis: napisane 5 lipca 1979. ** Zobacz też: [[życie]] * Ale po co człowiek ma świadomość? Czy po to, żeby jej nie używać, żeby ją w kółko, bez ustanku zagłuszać? Błogosławieństwem człowieka czy przekleństwem jest świadomość? ** Opis: napisane 5 lipca 1979. ** Zobacz też: [[świadomość]] * Jak ciężko jest dać ten jeden krok. Od paru dni wstaję i mówię sobie: „Gdybym to zrobił wczoraj, dzisiaj już nie musiałbym się męczyć”. Gdybyż to było dla mnie oczywiste! Ale ciągle do końca nie jest… ** Opis: napisane 14 lipca 1979. * Czwartek 19 lub 20 lipca<br />Wczoraj byłem z panem Fedeckim <del>w</del> u lekarki w szpitalu w Drewnicy ** Opis: ostatni zapis. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 199. ==''Siekierezada albo Zima leśnych ludzi'' (1971)== {{osobne|Siekierezada albo Zima leśnych ludzi}} * I niech sobie będą wszyscy mądrzy ze swoimi rozumami, a ja z moją miłością niech sobie będę głupi. * Ludzi coraz więcej, a człowieka coraz mniej. ** Zobacz też: [[człowiek]] * Nie jest chyba ciężko umierać, kiedy się nie umiera samemu. ==''Się''== (Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1977) * … ach, pomóż wspomóż dopomóż ty – jedyny jedyniutki wyjątku czuły – odeprzeć tłumne pospolite armie reguły, i ach, cudne manowce, dźwignąć się, powstać, z-podeptanych-przez-demony-powstać, z fatalnego opętania się odpętać, się rozpętać (…), i naprzód iść, naprzód zawsze i niesłychanie, ku polanie, (…) ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Wesele'' * Bo to tak jest, że dla siebie, owszem, można coś tam zrobić, ale dla drugiego człowieka to już można coś niesamowicie pięknego zrobić, wszystko. Wszystko. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'', s. 165. * Czas umarł na czas. Ja umarło na ja. Nie ma ja. Się jest. Się jest się. Się jest duch. Się jest nikt. ** Opis: ostatnie zdania zbioru opowiadań ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Się'', s. 197. * Gdybyś ty był zakochany, to by to było napisane na twojej twarzy, zapalone w twoich oczach, wyryte w twoich ruchach, w całym twoim zachowaniu. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * I teraz tak: czy można, czy wolno taką wiarę i tyle wiary, całą taką wiarę w kimkolwiek pokładać? Chyba nie wolno. Chyba na pewno. Bo jakim prawem? Jeżeli już, to tylko w sobie można całą taką wiarę pokładać. W nikim więcej? W nikim więcej. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Słodycz i jad'' * … i żaden patriota lokalny nie chce być patriotą globalnym, patriotą świata, patriotą wszechświata, bo to trochę za duże, żeby się z tym utożsamiać, sąsiedzi, i przecież „będę nie zauważony w tłumie ludzkości, i jak tu takim wielkim jak kosmos sztandarem wymachiwać? i komu wymachiwać? Panu Bogu przed nosem? Nie, nie! Precz z kosmopolityzmem! Niech żyje nasz fyrtel, co go tak pięknie opiewał nasz znakomity fyrtlowski poeta, a ten, kto twierdzić się ośmieli, że jego fyrtel jest piękniejszy, tego wezwiemy na pojedynek krasomówczy albo na białą broń, albo na pistolety, albo na bombę atomową”. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Nocne popołudnie'' ** Zobacz też: [[kosmopolityzm]], [[patriotyzm]] * Ja paliłem i patrzyłem na to wszystko poprzez snujący się fantasmagorycznie dym palonego papierosa. – Jesteś mężczyzną; ja, jak widzisz, jestem kobietą. I uśmiechnęła się. Miękko, ale nie kocio. Kobieco, ale nie zalotnie. Choć może zalotnie, ale jakoś nieprzewrotnie. I nieznacznie. Bardzo delikatnie. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * Kobieta, jeżeli nie jest szczególnie upośledzona przez los, a już jeżeli jest jako tako ładna, może mieć bez większego trudu każdego mężczyznę... Prawie każdego – sprostowałem w myśli. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * Koniec z panem. Z panem amen. Się jest stanem. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Się'' * Nie chcę spać z wieloma mężczyznami, z drugim, trzecim, piątym. Z jednym chciałabym. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'' * Patrzyła w okno, a ja patrzyłem na nią, na jej profil i myślałem: sercem nie mógłbym, bo serce miałem kiedyś jedno i mi się potrzaskało straszliwie i doszczętnie, i nie udało się pokleić skorupek tego dzbanka, ani łzami – tym klejem białym, ani krwią – tym klejem czerwonym, i tak nie mam serca, nie mam, więc sercem nie mógłbym, ale mógłbym taką istotę pokochać SIŁĄ WOLI. SIŁĄ WOLI pokochać istotę taką mógłbym. Pierwszą dziewiczą i wielką i wolną miłością wolnej mojej woli. Skąd ona wzięła się, ta dziewczyna, tu, przede mną, prawie na wyciągnięcie ręki, ona, co jest taka, jak gdyby ją stworzyła jakaś niewysłowiona rozdzierająca tęsknota, już nie serca tęsknota, ale czegoś innego, nie wiem czego… Ducha tęsknota. Moja tęsknota. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Pokocham ją siłą woli'', s. 166. * Rozdzierający<br />Jak tygrysa pazur<br />Antylopy plecy<br />Jest obłęd człowieczy. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''El condor pasa'', s. 43. * (…) są różne szkoły, ale jedna z nich mówi, że nigdy nie jest za późno. Mnie się podoba ta szkoła. Co mówi, że nigdy nie jest za późno. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''El condor pasa'' * Szkoły są po to – się pomyślało – żeby było łatwiej żyć. Do szkoły chodzi się po to, żeby się samemu za dużo nie nauczyć. Bo gdyby nie chodzić do szkół, to można by dużo więcej samemu się nauczyć, za dużo więcej, i wtedy już zupełnie nie można by żyć wśród ludzi i ich szkolnych problemów. Szkoły są dobre. Mądre nie są, ale dobre są. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Wesele'', s. 9. ** Zobacz też: [[szkoła]] * To nie ja. Ja to jad. Ja to wąż. Ja to rak. Edmund Szerucki – rak. Janek Pradera – rak. Ja Michał Kątny – rak. Edward Stachura, który nas trzech wymyślił (on, co go też wymyślono, przy jego jednocześnie niezastąpionej pomocy) – po trzykroć rak. Umarł rak. Umarł rak na raka. Ja umarło. Położyło sobie kres. Koniec biografii. Koniec bibliografii. Koniec biobibliografii. Koniec biobibliobleblemafii. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Się'' * (…) w życiu tym dwie są dla człowieka sprawy jedyne do których wszystko powinno schodzić się zbiegać zlatywać jak wszechświat do nowego początku albo jak ptaki na sejmik do dalekiej za morza wędrówki a te dwie sprawy jedyne to: starać się zawsze i wszędzie pomóc drugiemu człowiekowi ale delikatnie nie nachalnie nie brutalnie nie wulgarnie więc to jedno a drugie to: odnaleźć siebie i podać sobie samemu rękę i uśmiechnąć się do siebie (…) ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Słodycz i jad'' * We Wszechświecie nie ma miejsc wyróżnionych – co do tego astronomowie zdają się być zgodni. Robaczkowi podpowiada to samo już od bardzo dawna muza wszelkiej delikatności i wszelkiej sprawiedliwości. We Wszechświecie nie ma miejsc wyróżnionych, miejsc faworyzowanych, miejsc uprzywilejowanych, bo tak musi być, bo tak powinno być, bo tak jest właśnie delikatnie i sprawiedliwie. ** Źródło: ''Się'' (1977), ''Naprzód, niebiescy'' ** Zobacz też: [[Wszechświat]] ==''Wszystko jest poezja. Opowieść – rzeka'' (1975)== {{osobne|Wszystko jest poezja}} * Bałem się zawsze i bałem się wszystkiego, ale przecież jednak niemniej szedłem w noc, w każdą noc, jeżeli tak trzeba było. * Co to jest droga? To jest to, co masz na ustach: co krok i wieczne odkładanie samobójstwa. * Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne. * Dopomóż mi, Boże, żebym się dzisiaj nie wpakował w jakąś historię, która mnie raczej nie obchodzi. * Gdzie nas powiedzie skrajem dróg zygzakowaty życia sznur. * I inni, co pomarli lub co zginą z nami, bracia, kamraci, kumple i kompani. Ech, spotka tam w raju nas się kupa luda! Ech, od tupania zadudni niebieska tancbuda! * Kto nie śpi, ten już coś robi. * Można skonać pod drzwiami ludzi, którzy za ludzi się mają. * Niech nie nadejdzie dzień, gdy przejdziemy ulicą, jeden mimo drugiego, nie spojrzawszy na siebie, ocierając się łokciami jak dwaj spieszni przechodnie. * Stojąc w miejscu, też można zabłądzić. * Wódka, jak mówi Edmund Szerucki, to jest człowiek, z którym można porozmawiać. Od czasu do czasu. * Wszystko jest poezją, każdy jest poetą. ** Zobacz też: [[poeta]], [[poezja]] * (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna. ** Zobacz też: [[śmierć]] ==Inne== * Ach, kiedy ona cię kochać przestanie:<br />Zobaczysz!<br />Zobaczysz obcą własną twarz,<br />Jakie wielkie oczy ma strach;<br />Zobaczysz wszystko to samo,<br />Co ja. ** Źródło: ''Zobaczysz'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 225. ** Zobacz też: [[miłość]], [[strach]] * A twe włosy, kłosy zboża<br />co bym chętnie jadł.<br />Po oddaniu do młynarza.<br />I z tej mąki co powstałej,<br />schrupał ten smaczny wypiek.<br />Co zastąpi głód jedzenia<br />Ciebie po kawałku. ** Źródło: ''Bezmiar'' * A w serce moje wstąpił wiatr<br />I tam on zamieszkał, i szumi. ** Źródło: ''Banita'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 219. * Banita boski to mój los,<br />Lecz nie ja go sobie wybrałem;<br />To ona mi wybrała go:<br />Dziewczyna, którą ubóstwiałem. ** Źródło: ''Banita'' * Bardzo ciężko jest zdzierżyć to wszystko. ** Źródło: [https://histmag.org/Edward-Stachura-ostatnie-tygodnie-10529?utm_source=chatgpt.com histmag.org] * Błogo bardzo sławił będę ten dzień,<br />Kiedy na nowo się narodzę,<br />Nawet gdy to będzie śmierci mej dzień. ** Źródło: ''Błogo bardzo sławił będę ten dzień'' * Bo kiedy się żyje miłością, nie przeprowadza się skrupulatnego, naukowego wywodu tej miłości, tylko się kocha. ** Źródło: ''[Wartość poezji]'' w: ''Fabula rasa. Z wypowiedzi rozproszonych'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982. * bo kto śpi nikomu krzywdy nie czyni<br />bo rozumiem nie-bycie i nie-czynienie<br />bo kocham braci moich: Lao-tse, Buddę i Jezusa<br />i kocham wszystkich ludzi i nie potępiam za [tekst nieczytelny]<br />Bo w szpitalu ** Opis: 24 lipca 1979, [[ostatnie słowa]] zapisane na kartce przed popełnieniem [[samobójstwo|samobójstwa]]. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 193. * Chodzę tu chodzę tam<br />W tłumie ludzi zawsze sam<br />Nie mam już nic<br />Nie mam już nic<br />Ale też nikt mnie nie ma. ** Źródło: ''Jestem niczyj'' * Człowiek człowiekowi wilkiem!<br />Lecz ty się nie daj zwilczyć! ** Źródło: ''Człowiek człowiekowi, czyli dziesięć wskazań i dziesięć przeciwwskazań dla ciebie, sieroto nieboża, Zygmusiu K.'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 255. ** Zobacz też: [[człowiek]], [[człowiek człowiekowi wilkiem]] * Czy jest coś na świecie potworniejszego niż pijana kobieta? Jest. Pijana arystokratka. ** Źródło: ''Księga toastów i humoru biesiadnego'', wybór i oprac. Leszek Bubel, wyd. Zamek, Warszawa 1995, s. 151. * Do okna podszedłem i nawet nie uderzyłem Jurka, nic nie powiedziałem, tylko do okna podszedłem i tak bym sobie popłakał. Tak bym sobie popłakał, ale nawet one – łzy – były przeciwko mnie: jak małe liski pochowane w swych norach lękały się wyjrzeć, chociaż myśliwy dawno już odszedł, chociaż już dawno byłem odszedłem, tak dawno mnie tam nie było, i stałem przy oknie, i tak bym sobie popłakał. ** Źródło: ''Listy do Olgi'' (w: zbiór opowiadań ''Jeden dzień'', 1962), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 24. * Dziewczyny, dziewczyny. Siostry miłosiernej mi trzeba. Chyba tego mi trzeba. SIOSTRY MIŁOSIERNEJ. DOSŁOWNEJ I CIELESNEJ. ** Źródło: [https://histmag.org/Edward-Stachura-ostatnie-tygodnie-10529?utm_source=chatgpt.com histmag.org] * Dzisiaj są moje urodziny,<br />Które obchodzę bez rodziny. ** Źródło: ''Urodziny'' * Gdybym tak mogła<br />Wydrzeć sobie serce<br />I być bez serca,<br />Byłoby mi lepiej,<br />Dużo lepiej,<br />Byłoby najlepiej. ** Źródło: ''Smutno'' * Jeszcze raz mówię i mówię, co wiem, że to wszystko jest prawda, co mówiłem i co uznałem. To, że się urodziłem tym, czym jestem, niczym innym, od czego się roją półkule, tylko tym, czym jestem. Z nerwami pod cieniutką skórką. To, że zawsze będę miał oczy i uszy otwarte, i rozum, i to, gdzie mi się tętno szamocze, i nigdy się nie zgodzę, to wszystko jest prawda. To, że kiedyś mogę zwariować, to wszystko jest prawda. ** Źródło: ''Los niezłomny'' (w: zbiór opowiadań ''Falując na wietrze'', 1966), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 170. * Jeszcze zdążymy w dżungli ludzkości siebie odnaleźć,<br />Tęskność zawrotna przybliża nas.<br />Zbiegną się wreszcie tory sieroce naszych dwu planet,<br />Cudnie spokrewnią się ciała nam. ** Źródło: ''Jest już za późno, nie jest za późno'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 249. * Kiedy miałem 11 lat, rodzice doszli do wniosku, że należy opuścić słodką Francję i powrócić do jeszcze słodszej Polski. Nie rozumiałem jeszcze wtedy słowa: nostalgia. Teraz dopiero rozumiem, ileż smutku się w nim zawiera. ** Źródło: [https://literatura.wywrota.pl/wiersz-klasyka/37078-edward-stachura-zyciorys-pisany-przez-stachure-w-podaniu-na-kul-.html Życiorys pisany przez Stachurę w podaniu na Katolicki Uniwersytet Lubelski (KUL)] * Kto mi powie,<br />Żeby powstrzymać ręce<br />Które mi się same wyrywają do niej. ** Źródło: ''Ona sobie tego nie życzy'' * Kto mi powie,<br />Żeby powstrzymać serce,<br />Które mi się same<br />Wprost wyrywa do niej. ** Źródło: ''Ona sobie tego nie życzy'' * Mnie to już nikt dawno tak bardzo<br />dawno tak bardzo już nikt nie pielęgnował<br />czy ja jestem blacha albo tygrys<br />że mnie to już nikt dawno tak bardzo nie pielęgnował. ** Źródło: ''Róża'' * Mówiłaś: nigdy nigdy nikt i nic<br />Rozdzielić w życiu nas nie zdoła<br />Mówiłem: zawsze zawsze będę żyć<br />Potężnie zawsze żyć bo kocham<br />Skończyło się<br />Miało wiecznie trwać<br />Skończyło się<br /><br />Już nie ma cię<br />Ach jak szkoda nas<br />Już nie ma mnie ** Źródło: ''Odezwij się'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 239. * Musisz mi pomóc, musisz mi pomóc,<br />Swoją miłością musisz mi pomóc,<br />Musisz pokochać mnie mocniej,<br />Żebym się nie mógł w głęboką wodę<br />Rzucić! ** Źródło: ''Musisz mi pomóc'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 277. * Nie jestem zatwardziałym urazowcem. Tyle że po każdym urazie serce jest mniej spontaniczne dla danej osoby i to jest chyba naturalne. ** Źródło: ''Listy do pisarzy'', wyd. Iskry, 2006 * Nie ma mnie nikt. Jestem niczyj. Jestem niczyj. Jestem niczyj. ** Źródło: ''Jestem niczyj'' * Nie myśl, że nie kocham<br />Lub że tylko trochę kocham.<br />Jak cię kocham, nie powiem, no bo nie wypowiem -<br />Tak ogromnie bardzo, jeszcze więcej może<br />I dlatego właśnie żegnaj,<br />Zrozum dobrze, żegnaj, żegnaj. ** Źródło: ''Z nim będziesz szczęśliwsza'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 280. ** Zobacz też: [[miłość]] * Nieprzebrana jest chwila wiersza (…). ** Źródło: ''Uspokojenie'' * Pamiętasz, stary, dawne czasy szkolne? Najlepszy byłeś w całej siódmej B<br />Potęga w bójce i w nauce orzeł<br />Rój dziewuch wtedy w tobie durzył się<br />Co z tobą stary? Jak papuga trujesz<br />Pijany jesteś, masz herbatę, pij<br />Odpocznij chwilę, trochę wyparujesz<br />A potem, bracie, gdzie cię pędzi, mknij. ** Źródło: ''Dwadzieścia lat później, czyli spotkanie ze szkolnym kolegą w mieście Iks, gdzie czas jakiś się zatrzymałem w drodze na pewien płaskowyż andyjski'' * Pomóż sobie, bo tylko jedynie wtedy pomożesz sobie w tym sensie, że będziesz w stanie nie potrzebować pomocy. * … pomyślałem, że gdybym Cię miał przy sobie w tej chwili, to bym Cię po nogach całował ze szczęścia, a potem bym wstał i bym Cię bił. Tak bym Cię bił. ** Źródło: ''Listy do Olgi'' (w: zbiór opowiadań ''Jeden dzień'', 1962), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 34. * Posłuchaj, porzucony przez nią,<br />Nieznany mój przyjacielu: W rozpaczy swojej<br />Nie wychodź na balkon, nie wychodź,<br />Do bruku z góry nie przychodź, nie przychodź,<br />Na smugę cienia nie wbiegaj,<br />Zaczekaj, trochę zaczekaj! ** Źródło: ''Czas płynie i zabija rany'' * Pośród gór i mórz<br />Odezwij się. ** Źródło: ''Odezwij się'' * Potem ona się zjawiła<br />Wszystko dla niej porzuciłem<br />I kochałem ją kochałem<br />Śmierci nic się nie lękałem<br />Potem poszła luty był<br />Już nie żyje ten co żył. ** Źródło: ''Jestem niczyj'' * Przebyłem noc właśnie i nikt mnie nie wita<br />nikt mi żaden nie mówi – bądź pozdrowiony. ** Źródło: ''Przebyłem noc właśnie...'' * Przyjdź do mnie jawnogrzesznico<br />będę cię rozdzierał powoli<br />na wszystkie nadzieje i zespolenie. ** Źródło: ''Próba wniebowstąpienia'' * Przysięgam wam, że płynie czas!<br />Że płynie czas i zabija rany! ** Źródło: ''Czas płynie i zabija rany'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 232. ** Zobacz też: [[czas]] * Ruszaj się, Bruno, idziemy na piwo;<br />Niechybnie brakuje tam nas!<br />Od stania w miejscu niejeden już zginął,<br />Niejeden zginął już kwiat! ** Źródło: ''Nie rozdziobią nas kruki'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 203. * Skąd wzięła się w krainie śmierci<br />Ta żywa zjawa istny cud<br />Tu pośród pustych marnych wierszy<br />Tu gdzie już tylko czarny kurz<br />Biała lokomotywa ** Źródło: ''Biała lokomotywa'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 241. ** Zobacz też: [[kurz]], [[lokomotywa]] * Skocz w pudło gitary,<br />Ratunkowym ona kołem. ** Źródło: ''Piosenka dla juniora i jego gitary'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 253. ** Zobacz też: [[gitara]] * Słońcem byliśmy! Cieniem jesteśmy! Słońcem będziemy! Dziećmi swych dzieci! ** Źródło: ''Piosenka, której nie da się przestać śpiewać'' * Starałem się zawsze, by mój ostatni wiersz był lepszy od najpiękniejszego wiersza świata, tzn. od mojego poprzedniego wiersza (…). Z początku porównywałem siebie do Największych. Myślę teraz, że dobrze jest ustawiać siebie od razu najwyżej. ** Opis: wypowiedź narratora. ** Źródło: ''Która jest jak oliwa na wodę'', „Kamena” nr 23/1986. * Swoją ciekawość świata trzeba umieć doskonalić. * To... to... lepsze niż moje! A wie pan, że ja się uważam za największego poetę świata. ** Opis: opinia o wierszu „Kartka znad Adriatyku” [[Julian Przyboś|Juliana Przybosia]] wyrażona wobec autora. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/ksiazki/7,154165,27492162,stachura-bez-obciachu-bede-wielki-bede-wielki.html Małgorzata I. Niemczyńska, Edward Stachura był przekonany, że jest poetą nie gorszym niż Homer], za Julian Przyboś „Zapiski bez daty” * Trzeba być tak szybkim, jak nadchodząca chwila. * Ty i ja – teatry to są dwa. ** Źródło: ''Życie to nie teatr'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 209. * Ty lubisz mnie,<br />A ona nie;<br />Czemu, słoneczko,<br />Czemu tak jest? ** Źródło: ''Ratuj, słoneczko'' * Urodziłem się… i tak dalej. ** Opis: odpowiedź Edwarda Stachury do tych, którzy dopytywali się o jego życiorys. ** Źródło: Anna Winkler, ''[https://wielkahistoria.pl/dziecinstwo-edwarda-stachury-po-pijanemu-ojciec-ganial-za-nim-po-polu-z-siekiera/ Dzieciństwo Edwarda Stachury]'', WielkaHistoria, 16 stycznia 2020. * Wiatr się jakoś nie pokazywał i piękne, piękne liście leżały sobie pod drzewami, czekając na powiew jakiś boski, co by je ożywił jeszcze ostatni raz, co by je zakręcił w tańcu ostatnim, zanim spadnie śnieg, zanim zakopie je biała śmierć. (…) Przystrojone były na ten ostatni taniec w to, co było najpiękniejszego, w najpiękniejsze suknie, w tak zwane gamy. ** Źródło: ''Poranek'' (w: zbiór opowiadań ''Falując na wietrze'', 1966), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 116. ** Zobacz też: [[liść]] * Wiem też<br />Wiem<br />Że ty już<br />Nie chcesz mnie<br />A jednak wciąż<br />Nie ruszam stąd<br />Bo może się stanie raz jeden cud<br />I przyjdziesz dotkniesz mnie<br />I powiesz<br />Zostań tu. ** Źródło: ''Może się stanie raz jeden cud'' * Wypłakałem za tobą<br />Oczy niebieskie, królewskie i pieskie. ** Źródło: ''Wypłakałem oczy niebieskie'' * Z kim mi trzeba zerwać zwane stosunki w Polsce:<br />''A'' - bo seksoman i nie umie się zachować<br />''B'' - bo czaruś, ach jaki czaruś. I za bardzo chce się spoufalić z moim rezerwatem świętości<br />(...)<br />M. z Poznania - bo gówniara bezczelnie chce mnie poderwać<br />MS z Łodzi - bo seksomanka<br />(...)<br />''F'' - bo czaruś, ach, jaki czaruś ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 95. * Z nim będziesz szczęśliwsza,<br />Dużo szczęśliwsza będziesz z nim.<br />Ja, cóż –<br />Włóczęga, niespokojny duch,<br />Ze mną można tylko<br />Pójść na wrzosowisko<br />I zapomnieć wszystko. ** Źródło: ''Z nim będziesz szczęśliwsza'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 280. ** Zobacz też: [[szczęście]] * Za nią szaleję jak dziki zwierz. ** Źródło: ''Ratuj, słoneczko'' * Zapomniałem zapiąć rozporka<br />i poszedłem do teatru<br />A w teatrze jak w teatrze<br />ludzie wiszą na czarnych muszkach<br />stąpają po porcelanie<br />i gapią się na mnie jak na Szekspira<br />Cóż różne są drogi do sławy. ** Źródło: ''Zapomniałem'' * Zawsze jak jestem w mieście i patrzę na ten wielki ruch, na ten naród, co się ciągle gdzieś śpieszy i pędzi, to myślę, że ten wielki ruch miastowy to nie jest właściwie żaden prawdziwy ruch, tylko tak zwana iluzja. Wszyscy gdzieś biegną, podążają, pędzą, byle prędzej i oto. I oto wieczorem wszyscy znajdują się tam, skąd rano wyskoczyli ze swoich pudełek. ** Źródło: ''Poranek'' (w: zbiór opowiadań ''Falując na wietrze'', 1966), cytat za: ''Opowiadania'', Warszawa: Czytelnik 1982, seria: ''Poezja i Proza'', t. 2, ISBN 8307003784, s. 116. ** Zobacz też: [[miasto]] * Ze wszystkich kluczy do domów najważniejszy jest wędrownych ptaków klucz. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Zginąć by można jak nic: <br />Do żył<br />Jest nóż. <br /><br />Lub w dół<br />Na bruk<br />Z wysoka. <br /><br /> Ale czy warto? <br />Może nie warto?<br />Chyba nie warto... <br />Nie, nie – nie warto. ** Źródło: ''Czy warto'' * Zwalić by można się z nóg<br />Co rusz,<br />Co krok.<br />Co noc,<br />To szloch<br />I rozpacz. ** Źródło: ''Czy warto'' * Życie to jest teatr, mówisz ciągle, opowiadasz;<br />Maski coraz inne, coraz mylne się nakłada;<br />Wszystko to zabawa, wszystko to jest jedna gra<br />Przy otwartych i zamkniętych drzwiach.<br />To jest gra! ** Źródło: ''Życie to nie teatr'', w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 209. ** Zobacz też: [[teatr]], [[życie]] ==O Edwardzie Stachurze== * 24 lipca 1979 roku Sted postanowił umrzeć. Człowiek-nikt, włóczęga, który próbował przekonać świat, że wszystko jest poezją, ale w końcu nie starczyło mu na to sił. Nie był w stanie pojąć, dlaczego na tak pięknym świecie jest jednocześnie tyle okrucieństwa. Usilnie chciał zmienić rzeczywistość. ** Autorka: [[Marcelina Bednarska]] ** Źródło: ''[https://uniwerek.tv/2020/07/25/dokad-ide-do-slonca-to-chyba-jasne-41-rocznica-smierci-edwarda-stachury/ „Dokąd idę? Do słońca. To chyba jasne.” 41. rocznica śmierci Edwarda Stachury]'', uniwerek. tv, 25 lipca 2020. * Albo się go lubi, albo nie – i to już po przeczytaniu kilku pierwszych zdań jego książek. ** Autor: [[Marek Gałązka]] ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/edward-stachura-skonczyby-w-sobote-75-lat-6145964299671169a ksiazki.wp.pl] * Biała Lokomotywa to oksymoron, poetycka metafora. W czasach, kiedy lokomotywy były po prostu czarne, pisanie o białej lokomotywie było wyrażeniem tęsknoty za innym, mniej szarym światem. Wiersz Edwarda Stachury odwraca mit Orfeusza i Eurydyki. To Eurydyka wysyła Orfeuszowi będącemu w piekle Białą Lokomotywę, która z krainy cieni, mroków, martwych, pustych wierszy ma zawieść go do żywego świata. Dla nas, pokolenia ludzi wędrujących po polskiej zapyziałej prowincji, jeżdżących czarnymi parowozami, Biała Lokomotywa była smugą światła. Mam wrażenie, że to określenie bardzo długo miało takie właśnie znaczenie dla młodych ludzi. Kolejne pokolenia pisały do tego tekstu swoją muzykę. Stała się symbolem. ** Autor: [[Jerzy Satanowski]] ** Źródło: „Gazeta Wyborcza”, Warszawa, 6 listopada 2002. * Był postacią natchnioną i niepokojącą: poprzez swoją bezkompromisowość i szukanie ostatecznego trzonu egzystencji ludzkiej – poezji i prawdy, zdawał się zawstydzać nas wszystkich, tak ciągle zakrzątanych i zababranych codziennymi sprawami. ** Autor: [[Henryk Skolimowski]] ** Źródło: „Wiadomości” 2/1980, Londyn; cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 241. * Byłem uczniem liceum, kiedy sam dla siebie odkryłem twórczość Stachury. Autor ''Całej jaskrawości'' był pierwszym pisarzem, którego nikt mi nie polecał: przeglądając kolejny numer „Twórczości” natknąłem się na podpisaną nie znanym mi nazwiskiem prozę; była to ''Siekierezada''. Wspominam o tym, by wyjaśnić fakt bardzo ważny dla mojego odbioru twórczości Stachury; mój pierwszy z nią kontakt był kontaktem najsilniejszym. ''Siekierezada'' była po prostu książką, która kilkunastoletniego czytelnika, jakim wówczas byłem, usatysfakcjonowała w pełni. ** Autor: [[Piotr Bratkowski]] ** Źródło: „Literatura” 9/1981, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 248. * Edward Stachura, gdyby przyrównać, zachowując odpowiednie proporcje, jest dla mnie jak Woody Guthrie dla Boba Dylana. ** Autor: [[Marek Gałązka]] ** Źródło: [https://dzieje.pl/wiadomosci/edward-stachura-pisarz-ktory-kierowal-sie-zasada-zyciopisania dzieje.pl] * Edziu we wszystkim i zawsze chciał być najlepszy. Sławny chciał zostać. Powiedział kiedyś, jeszcze w podstawówce, że chciałby mieć w encyklopedii chociaż ze dwie linijki o sobie. ** Autor: Leszek Rojek, kuzyn Stachury ** Źródło: [https://xiegarnia.pl/artykuly/jak-byc-poeta-historia-edwarda-stachury/ xiegarnia.pl] * Gardził pogonią za pieniędzmi. Ojciec nie mógł mu długo darować, że nie uczy się na lekarza czy inżyniera. Przez rodzinę był traktowany jako nieudany egzemplarz. Po jego śmierci zaczęły się spory, bo pozostały tantiemy. Jadwiga Stachurowa rozdzielała honoraria, kierując się matczyną intuicją, ale rodzina nie uniknęła o to awantur. ** Autor: [[Marian Buchowski]] ** Źródło: ''[https://www.pressreader.com/poland/gazeta-wyborcza-duzy-format-0552/20141016/281642483422625 Z Marianem Buchowskim, biografem Edwarda Stachury, rozmawia Marcin Kącki]'', „Duży Format”, 16 października 2014, s. 29. * ''I wyszedłem na łąki.''<br />Tak się kończy Stachurowe ''Uspokojenie'', przy którym jesteśmy tu razem, na mazowieckiej równinie, gdzie wezwał się sam swoimi wierszami, swoją prozą, swoimi przekładami, swoim życiem i swoim dziełem, niepewni, jak go pożegnać. (…) po prostu szkoda, że już dla nas niczego nie napiszesz. (…) Jednak w żalu, tak jak to zawsze bywało w Twoich dziełach, znaleźć trzeba pociechę, wszak pisarz nigdy nie umiera naprawdę, on trwa dla wciąż nowych pokoleń, a jego książki wciąż się na nowo objawiają swoją prawdą i pięknem. ** Autor: [[Marian Grześczak]], mowa pogrzebowa, Warszawa, Cmentarz Komunalny Północny, 28 lipca 1979. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 196. * Itd. – „i tak dalej”, ulubiony idiom Edwarda Stachury – od literackiej roboty do rewelacji i od rewelacji do literackiej roboty. Itd., między blaskiem jedynej prawdy a ozdobnym mówieniem. Aż do ''Listu do pozostałych'' – który oczywiście nie jest listem do kogokolwiek określonego, tylko rozpaczliwym powrotem do całożyciowej, całym sobą robionej artystycznej kreacji. ** Autor: [[Andrzej Falkiewicz]], ''Nie-Ja Edwarda Stachury'', Wydawnictwo A, Wrocław 1995, ISBN 8390059843, s. 63. * Jedno jest pewne: Stachura nie zostawił na ziemi śladu dosadnego, śladu namacalnego. Mimo to zostawił ślad w duszach młodego pokolenia lat siedemdziesiątych. Swą postawą moralną i swą postawą etyczną. To znaczy chciał, żeby swoboda wewnętrzna ducha nie była wyniszczana przez trywializm, małostkowość i totalitarność. ** Autor: [[Wincenty Różański]] ** Źródło: reportaż radiowy Barbary Miczko ''Stachura – los gzygzakowaty'', cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 250. * Jego odmienność polega na bezgranicznej wierności samemu sobie, był nieprzystosowany, chciał żyć tak, jak nakazywało mu jego prawo moralne, a tak się nie da (…) Przechodził krótki okres dręczenia głosami, wykładnik mistycznych ciągot do doskonałości. ** Autorka: lekarka ze szpitala psychiatrycznego „Drewnica”, w którym leczył się Stachura. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 188. ** Zobacz też: [[perfekcjonizm]] * Kobiety traktował często przedmiotowo lub jako eteryczne zjawy. ** Autor: [[Robert Rient]] ** Źródło: [https://zwierciadlo.pl/kultura/retro/522952,1,edward-stachura--lagodny-buntownik.read zwierciadlo.pl] * Naprawdę życie Stachury jest życiopisaniem. ** Autor: [[Henryk Bereza]] ** Źródło: słowo wstępne wygłoszone podczas wieczoru poświęconego twórczości Stachury, 2 grudnia 1970, Dom Literatury w Warszawie, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 273. * Nie był lubiany, bo kto lubi chłopaka, który się mądrzył, który kogoś poprawiał bez przerwy albo zwracał uwagę. My nie byliśmy przyzwyczajeni by zwracać uwagę nauczycielce czy też coś jej odpowiedzieć. On uważał to za swój obowiązek, jeśli miał jakieś uwagi czy coś więcej wiedział, głośno o tym mówił. ** Autor: Maciej Zegarowski, znajomy Stachury z klasy z czasów szkoły podstawowej. ** Źródło: Olga Tyszkiewicz, ''[https://culture.pl/pl/tworca/edward-stachura Edward Stachura {{!}} Życie i twórczość {{!}} Artysta]'', culture.pl, 9 marca 2023. * Nie wyglądał na oszusta. Ale też i nie budził mojej sympatii. Więcej niż średniego wzrostu, blondyn, raczej ciemny niż jasny, mocno zarośnięty. Miał na sobie bardzo obcisłe dżinsy. Cuchnął papierosami i wódką. Mamrotał, że jest poetą (...) Przerwałem monolog Steda, pytając, czy gdzieś na stałe pra­cuje. Zaczął coś przebąkiwać o swoich studiach na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Nie mogłem się zorientować, czy je zaczął, czy też przerwał. Zagadnąłem go o powieść Vercorsa ''Oranie morza'', gdyż akurat była moją lekturą. Mówił o tej prozie z uniesieniem. W tym czasie dotarły do nas eseje Camusa ''Człowiek zbuntowany'', które Sted znał w oryginale znacznie wcześniej. Zadziwił mnie przenikliwością uwag o Sartrze i egzystencjalizmie. ** Autor: [[Romuald Karaś]] ** Źródło: [https://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/edward-stachura-wspomnienia-o-edwardzie-stachurze/ teatrnn.pl] * Oni robią jemu krzywdę. Kiedyś żył, to i owszem był znany, ale teraz wszyscy. Nagrody, konkursy robią. Przecie on był normalnym człowiekiem. Robią mu krzywdę, bo tera taka moda na niego jest, a za rok, za dziesięć, kto będzie pamiętał... ** Autorka: Jadwiga Stachurowa ** Źródło: ''[http://www.43bis.media.pl/archiwum,00910.html Przypominamy Edwarda Stachurę]'', 43bis.media.pl, 24 lipca 2009. * Poezja Stachury mnie nie fascynowała, proza bardziej. (...) Natomiast gdy przeczytałem ''Fabula rasa'' i ''Oto'', to już był wschodni, ohydny, denerwujący mistycyzm i wtedy go trochę znielubiłem. ** Autor: [[Marcin Świetlicki]] ** Źródło: ''Nieprzysiadalność: autobiografia'' * Poszukiwał w życiu piękna. Edek z tego pierwszego dziesięciolecia (1961–71) to postać, którą nazwałbym platończykiem (mając na uwadze te trzy nadwartości platońskie: Dobro, Piękno, Prawdę). Wszystko, co Sted napisał, jest prawdą, tam nie ma tzw. fikcji literackiej, np. nie ma groteski – tak przecież w tym czasie modnej. W prozie są to zdarzenia, które przeżył na własnej skórze, to jest proza autentyczna. ** Autor: [[Bogusław Żurakowski]] ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 230. * Są pocztówki, które wysyłał Edward Stachura do siebie i podpisywał Michał Kątny. ** Autor: [[Krzysztof Rutkowski (pisarz)|Krzysztof Rutkowski]] ** Źródło: ''Wszystko jest poezja. Dokumentacja do filmu o życiu poety'' (1990) * (…) słowa bez wartości poetyckiej (zaimki, spójniki itd) nabierają tutaj takiej muzyki (…). ** Autor: [[Tadeusz Kłak]] ** Źródło: ''Do Edwarda Stachury list prywatny'', „Kamena” 15–16/1960, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 40. * Song ma swoją tradycję odrębną. Żywioł, spontaniczność jest jego, jeśli się tak można wyrazić, modelem. U nas za jedyną świadomą próbę nawiązania do tego gatunku uważam twórczość piosenkarską Edwarda Stachury. Stachura pisze właśnie songi. (…) Przy pierwszej lekturze tego zbiorku nieświadom zrazu zamiaru poety, sam tę książeczkę odebrałem, mało powiedzieć, niechętnie. Ani to wiersze, ani to piosenki. Jeśli wiersze, to złe, jeśli piosenki – niezręczne. (…) Estetyczne prawidła poezji czy piosenki nie przystają do tych utworów, bo są to bardzo interesujące i przekonywujące próby uzyskania spontaniczności prymitywu, gdzie nie o doskonałość wyrazu chodzi, ale o zapisanie nie zafałszowanej przez żadną konwencję emocji. ** Autor: [[Zbigniew Bieńkowski]] o tomiku ''Piosenki''. ** Źródło: „Kultura” 3/1974, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 115. * Stachura dokonał rzeczy niebywałej: zachwycał zarówno absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, jak i studentów uniwersyteckich wydziałów humanistycznych oraz wybredną i snobistyczną bohemę stolicy; urzekał wybitnych pisarzy, takich jak Jarosław Iwaszkiewicz czy Julian Przyboś, a nawet budził podziw wyrafinowanych intelektualistów w rodzaju Andrzeja Falkiewicza. ** Autor: [[Marian Buchowski]] ** Źródło: [https://nto.pl/ikar-w-wygodnym-obuwiu/ar/4646880 nto.pl] * Stachura, jak można sądzić, nie prowadził jakiejś autentystycznej gry z czytelnikiem, a w kolejnych książkach realizował praktykę pisarską w zgodzie z własną intuicją i uzewnętrzniał postawę artysty stawiającego sztuce najwyższe wymagania. Ten maksymalista pełen niezgody na oczywistość tysiącletnich doświadczeń ludzkości (jego bohater próbuje nawet wygrać ze śmiercią), szybko dochodził do pytań o sens i cel pisania, stąd autotematyzm i niechęć do „zawodowego” uprawiania literatury, stąd próby naruszania konwencji. ** Autor: [[Marian Buchowski]] ** Źródło: ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Kamerton, Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 270. * Stachuro ty już idziesz górą<br />A nam tu w dolinie gorzko i ponuro. ** Autor: [[Andrzej Garczarek]], ''Do Piotrowskiego Poety'' * (…) szkoda, że zamienia się to chwilami w zwykłe klituś-bajduś. ** Autor: [[Krzysztof Mętrak]] ** Opis: o tomie ''Falując na wietrze''. ** Źródło: „Współczesność” 15/1966, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 73. * W dzisiejszej rzeczywistości Stachura wcale by się nie zmienił. Uważam, że ani przed nim, ani po nim tak oryginalnego poety i człowieka nie było. ** Autor: [[Daniel Olbrychski]] ** Źródło: [https://culture.pl/pl/artykul/ed-sted-boski-banita-fenomen-edwarda-stachury culture.pl] * Zdarzają się jednak pisarze z urodzenia i z absolutnej konieczności. Oni od samego początku przeczuwają ryzyko największych kosztów wewnętrznych, oni, zanim jeszcze zaczną pisać, już wiedzą, jaka jest cena literatury. Kimś takim jest w moim głębokim przekonaniu Edward Stachura. ** Autor: [[Henryk Bereza]], „Twórczość”, 3/1963. ** Źródło: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 272. * Zmarł śmiercią, jak każda śmierć, tragiczną. ** Autor: Krzysztof Rutkowski, Wstęp do: Edward Stachura, ''Poezja i proza'', t.1., Czytelnik, Warszawa 1984, ISBN 8307003784, s. 23. * (…) żył zgodnie z neoromantycznym przekonaniem, że człowiek racjonalny to człowiek niekompletny, że należy kontemplować świat poza zasłoną pozorów, wracać do natury i docierać do prawdy, która jest, tkwi gdzieś we mnie i tkwi gdzieś w nieruchomym świecie. Oto przedpole jego panteistycznej metafizyki. Wymagało to – ten rodzaj manifestowanej jedności życia i literatury – sposobu życia, który wykluczał fałsz, i pisania, które by fałszu było wyzbyte. Wymagało szacunku dla pierwotnych olśnień, moralnej czystości, męskich wyznań, łaknących liryzmu i czułości. Ale wymagało też konfliktu z życiem codziennym, praktycznym, mieszczańskim, domeną Heideggerowskiego „Się”; bo krzątanina codzienna, bo wszechwładne konwencje oddalają od prawdy i uwłaczają istocie istnienia. ** Autor: [[Krzysztof Mętrak]], Mowa wygłoszona w dniu Zaduszek 1979 roku. ** Źródło: „Literatura” 30/1981, cyt. za: Marian Buchowski, ''Edward Stachura. Biografia i legenda'', Opole 1993, ISBN 8385971009, s. 255. {{wulgaryzmy}} * Kto nie czyta Stachury, jest jak chuj ponury. ** Autor: nieznany ** Opis: napis na murze. ** Źródło: Jakub Beczek, ''[https://natemat.pl/304931,prawda-a-mit-edwarda-stachury-tego-jeszcze-nie-wiedzieliscie Zmarł 40 lat temu, ale nadal jest wzorem buntownika. Prawda a mit Edwarda Stachury]'', natemat.pl, 7 kwietnia 2020. ==Zobacz też== * ''[[Siekierezada]]'' – ekranizacja [[Kategoria:Edward Stachura|!]] [[Kategoria:Samobójcy]] [[Kategoria:Polscy poeci]] [[Kategoria:Polscy pisarze]] nssbuayf8mwfoi5v1jpyzje2ffw1non Zbigniew Herbert 0 598 649000 648058 2026-10-06T17:38:46Z Nazwa1234 53893 /* */ 649000 wikitext text/x-wiki [[Plik:Zbigniew Herbert.jpg|mały|{{center|Zbigniew Herbert}}]] '''[[w:Zbigniew Herbert|Zbigniew Herbert]]''' (1924–1998) – polski [[poeta]], [[esej|eseista]], [[dramaturg]], autor słuchowisk. Z wykształcenia [[ekonomista]], [[prawnik]] i [[filozof]]. ==''Pan Cogito''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pan Cogito}} ===''Przesłanie Pana Cogito''=== [[Plik:Gdansk-plac Kobzdeja-obelisk-Herbert.jpg|mały|{{center|Cytat z ''Przesłania Pana Cogito'' na obelisku w Gdańsku}}]] * bądź odważny, gdy rozum zawodzi, bądź odważny<br />w ostatecznym rachunku jedynie to się liczy ** Zobacz też: [[odwaga]], [[rozum]] * Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu<br />po złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę<br /><br />idź wyprostowany wśród tych co na kolanach<br />wśród odwróconych plecami i obalonych w proch * idź bo tylko tak będziesz przyjęty do grona zimnych czaszek<br />do grona twoich przodków: Gilgamesza Hektora Rolanda<br />obrońców królestwa bez kresu i miasta popiołów<br /><br />Bądź wierny Idź ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa książki]]. ==''Tren Fortynbrasa''== {{chronologiczny sekcja}} * Teraz kiedy zostaliśmy sami możemy porozmawiać książę jak mężczyzna z mężczyzną<br />chociaż leżysz na schodach i widzisz tyle co martwa mrówka<br />to znaczy czarne słońce o złamanych promieniach<br />Nigdy nie mogłem myśleć o twoich dłoniach bez uśmiechu ** Opis: pierwsze słowa wiersza. * Pogrzeb mieć będziesz żołnierski chociaż nie byłeś żołnierzem<br />jest to jedyny rytuał na jakim trochę się znam * Tak czy owak musiałeś zginąć Hamlecie<br />nie byłeś do życia<br />wierzyłeś w kryształowe pojęcia a nie glinę ludzką<br />żyłeś ciągłymi skurczami jak we śnie<br />łowiłeś chimery<br />łapczywie gryzłeś powietrze i<br />natychmiast wymiotowałeś<br />nie umiałeś żadnej ludzkiej rzeczy nawet oddychać nie umiałeś * Teraz masz spokój Hamlecie zrobiłeś co do ciebie należało<br />i masz spokój Reszta nie jest milczeniem<br />ale należy do mnie * Żegnaj książę czeka na mnie projekt kanalizacji<br />I dekret w sprawie prostytutek i żebraków<br />muszę także obmyślić lepszy system więzień<br />gdyż jak zauważyłeś słusznie Dania jest więzieniem<br />Odchodzę do moich spraw dziś w nocy urodzi się<br />Gwiazda Hamlet Nigdy się nie spotkamy<br />to co po mnie zostanie nie będzie przedmiotem tragedii<br /><br />Ani nam witać się ani żegnać żyjemy na archipelagach<br />a ta woda te słowa cóż mogą cóż mogą książę ** Opis: ostatnie słowa wiersza. ** Zobacz też: [[Hamlet]] ==Cytaty z wierszy i innych utworów literackich== * A teraz to nie będzie mnie na żadnym<br />zdjęciu zbiorowym (dumny dowód mojej śmierci<br />we wszystkich literackich tygodnikach świata)<br />kiedy ktoś<br />powie patrzcie widzicie – to Zbyszek –<br />wskazując palcem<br />na mężczyznę który szamoce się z walizką – ale to nie<br />ja to ktoś inny nawet nie jest z tej branży<br />nie ma mnie i nie ma zupełna pustka ** Źródło: ''Koniec'' * A zakopać cara ze złotym tronem – żal. ** Źródło: ''Bajka ruska'' * był hybrydą w której wszystko się <br/>telepie<br/>duch i ciało góra z dołem raz marksista raz<br/>katolik<br/>chłop i baba a w dodatku pół Rosjanin a pół Polak ** Opis: o [[Czesław Miłosz|Czesławie Miłoszu]]. ** Źródło: ''Chodasiewicz'' * Chciałbym nareszcie wiedzieć<br />gdzie kończy się wmówienie<br />a zaczyna związek realny<br />czy wskutek przeżyć historycznych<br />nie staliśmy się psychicznie skrzywieni<br />i na wypadki reagujemy teraz z prawidłowością histeryków<br />czy wciąż jesteśmy barbarzyńskim plemieniem<br />wśród sztucznych jezior i puszcz elektrycznych ** Źródło: ''Rozważania o problemie narodu'', z tomu ''Studium przedmiotu'' (1961) ** Zobacz też: [[Polacy]] * Chciałbym opisać najprostsze wzruszenie<br/>radość lub smutek<br/>ale nie tak jak robią to inni<br/>sięgając po promienie deszczu albo słońca ** Źródło: ''Chciałbym opisać'' * co mnie właściwie obchodzi<br />że te nogi należały<br />do prawdziwej księżniczki<br /><br />reszta była<br />hipotetyczna ** Źródło: ''Diana'' * Co stało się z Barabaszem? Pytałem nikt nie wie<br />Spuszczony z łańcucha wyszedł na białą ulicę<br />mógł skręcić w prawo iść naprzód skręcić w lewo<br />zakręcić się w kółko zapiać radośnie jak kogut ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/domysly-na-temat-barabasza/ ''Domysły na temat Barabasza''] * Człowiek sam jest ślepy. Musi mieć wokół siebie lustra albo inne oczy. Kocha – to znaczy przygląda się sobie. ** Źródło: ''Wybór poezji. Dramaty'', Czytelnik, Warszawa 1973, s. 217. * Dobranoc Marku lampę zgaś<br />i zamknij książkę Już nad głową<br />wznosi się srebrne larum gwiazd<br />to niebo mówi obcą mową<br />to barbarzyński okrzyk trwogi<br />którego nie zna twa łacina<br />to lęk odwieczny ciemny lęk<br />o kruchy ludzki ląd zaczyna ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/do-marka-aurelego/ ''Do Marka Aurelego''] * dziękuję Ci że stworzyłeś świat<br/>piękny i bardzo różny ** Opis: do [[Bóg|Boga]]. ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/modlitwa-pana-cogito-podroznika/ ''Modlitwa Pana Cogito – podróżnika'' z tomu ''Raport z oblężonego Miasta i inne wiersze''] * gdy pogrążeni w sobie<br />leżeliśmy blisko<br />muszę<br />zajrzeć do jej wnętrza<br />zobaczyć co nosi<br />w środku ** Źródło: ''Jedwab duszy'' * gdy spała<br />z otwartymi ustami<br />zajrzałem<br /><br />i co<br />i co<br />jak myślicie<br />co zobaczyłem<br /><br />spodziewałem się<br />gałęzi<br />spodziewałem się<br />ptaka<br />spodziewałem się<br />domu<br />nad wodą wielką i cichą<br />A tam<br />na szklanej płycie<br />zobaczyłem parę<br />jedwabnych pończoch<br /><br />mój Boże<br />kupię jej te pończochy<br />kupię ** Źródło: ''Jedwab duszy'' * Gdy wyschnie źródło gwiazd<br />będziemy świecić nocom<br />gdy skamienieje wiatr<br />będziemy wzruszać powietrze. ** Źródło: ''Napis'' * Gdybym się drugi raz urodził może byłbym lepszy. ** Źródło: ''Życiorys'' * i aby powiedzieć – kocham<br />biegam jak szalony<br />zrywając naręcza ptaków ** Źródło: ''Chciałbym opisać'' * i jeśli Miasto padnie, a ocaleje jeden<br />on będzie niósł Miasto w sobie po drogach wygnania<br />on będzie Miasto ** Źródło: ''Raport z oblężonego miasta'' * i tylko sny nasze nie zostały upokorzone ** Źródło: ''Raport z oblężonego miasta'' * inne małe palce lewej ręki<br />są zimną abstrakcją<br /><br />z moim<br />mamy wspólną datę urodzin<br />datę śmierci<br />wspólną samotność ** Źródło: ''Próba opisu'' * jedliśmy dużo<br />jak zawsze wtedy kiedy nikt nie płaci ** Źródło: ''Postój'' * jeśli tematem sztuki<br />będzie dzbanek rozbity<br />mała rozbita dusza<br />z wielkim żalem nad sobą<br /><br />to co po nas zostanie<br />będzie jak płacz kochanków<br />w małym brudnym hotelu<br />kiedy świtają tapety ** Źródło: ''Dlaczego klasycy'' ** Zobacz też: [[tapeta]] * Lekkim krokiem<br />przechodzi<br />od plamy do plamy<br />od owocu do owocu ** Źródło: ''W pracowni'' * Mój Boże żeby ona była trochę młodsza<br />trochę ładniejsza<br />szła z duchem czasu<br />kołysała się w biodrach w takt modnej muzyki<br />może wówczas pokochaliby ją prawdziwi mężczyźni<br />generałowie<br />atleci władzy<br />despoci. ** Źródło: ''Pan Cogito o cnocie'' z tomu ''Raport z oblężonego Miasta'' * Mój głos wewnętrzny<br />niczego nie doradza<br />niczego nie odradza<br />nie mówi ani tak ani nie<br />jest słabo słyszalny<br />i prawie nieartykułowalny. ** Źródło: ''Głos wewnętrzny'' * Mój mały palec<br />jest ciepły<br />lekko zagięty do środka<br />zakończony paznokciem<br />składa się z trzech członów<br />wyrasta wprost z dłoni<br />gdyby był od niej oddzielony<br />byłby sporym robakiem ** Źródło: ''Próba opisu'' * Mój ojciec bardzo lubił France’a<br />i palił Przedni Macedoński<br />w niebieskich chmurach aromatu<br />smakował uśmiech w wargach wąskich ** Źródło: ''Mój ojciec'' * Najładniejsze bajki są o tym, że byliśmy mali. Ja lubię najbardziej tę, jak to raz połknąłem kościany guzik. Mama wtedy płakała. ** Źródło: ''Guzik'' * Najpiękniejsza jest Nike w momencie<br />kiedy się waha ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/nike-ktora-sie-waha/ ''Nike która się waha''] * Napiętych myśli złamany łuk<br />Marzenia, które ciało męczą.<br />Śpię w cembrowinie twoich nóg<br />Pod oczu twych zieloną rzęsą. ** Źródło: ''Ja'' * Nazwanie rzeczy i spraw ludzkich prowadzi do ich zrozumienia i osądu. Zwłaszcza po chaosie pojęć – poezja musi podjąć po ostatniej wojnie, po potopie kłamstw, trud odbudowy moralnej świata, przez odbudowę wartości słowa. Musimy na nowo oddzielić zło od dobra, światło od ciemności. (…) Słowo (…) musi powrócić do macierzystego portu – do znaczenia. ** Źródło: ''Od słowa ciemnego chroń nas…'' * Nie ma nic pospolitszego nad sny cesarzów. ** Źródło: ''Sen cesarza'' * Nie mogę przypomnieć sobie<br/> jego twarzy<br /><br />stawał wysoko nade mną<br />na długich rozstawionych nogach<br />widziałem<br />złoty łańcuszek<br />popielaty surdut<br />i chudą szyję<br />do której przyszpilony był<br />nieżywy krawat ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * Nie najlepiej urządził sobie życie niejaki Eric Blair<br />na wszystkich zdjęciach twarz jego niecodziennie smutna.<br />Lichy uczeń Eton – Oxford – potem służba w koloniach<br />gdzie zmniejszył liczbę słoni o jednego słonia. ** Źródło: ''Album Orwella'' ** Zobacz też: [[George Orwell]] * Nie rozumiem, jak można pisać wiersze o księżycu. Jest tłusty i niechlujny. Dłubie w nosie kominów. Jego ulubione zajęcie to włazić pod łóżka i wąchać buty. ** Źródło: ''Księżyc'' ** Zobacz też: [[księżyc]] * Niech mnie wydadzą dobre oczy<br />pożerającym krajobrazom<br />słowa co miały chronić ciało<br />niech mi przepaści przyprowadzą. ** Źródło: ''wersety panteisty'' * Nigdy cię mieć nie będę całej<br />zawsze obrazek, uśmiech, skrawek. ** Źródło: ''Pod oknem'' * Nikomu nie przekażesz wiedzy<br />twój tylko słuch jest i twój dotyk<br />na nowo musi każdy stworzyć<br />swą nieskończoność i początek. ** Źródło: ''Kłopoty małego stwórcy'', 2 * Okolicznością łagodzącą jest fakt, że sztuka pochodzi z czasów zamierzchłych. ** Źródło: ''Wybór poezji. Dramaty'', Czytelnik, Warszawa 1973, s. 186. * On nas wprowadził<br />przez złoty binokular<br />w intymne życie<br />naszego pradziadka<br />pantofelka ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * Pan Bóg kiedy budował świat<br />marszczył czoło<br />obliczał obliczał obliczał<br />dlatego świat jest doskonały<br />i nie można w nim mieszkać ** Źródło: ''W pracowni'' * Panie,<br />dzięki Ci składam za cały ten kram życia, w którym<br />tonę od niepamiętnych czasów bez ratunku śmiertelnie<br />skupiony na ciągłym poszukiwaniu drobiazgów. ** Źródło: ''Brewiarz I'' * Panie, (…)<br />nie zdążę już<br />zadośćuczynić skrzywdzonym<br />ani przeprosić tych wszystkich<br />którym wyrządziłem zło<br />dlatego smutna jest moja dusza. ** Źródło: ''[https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/brewiarz-iv/ Brewiarz IV]'' * Panie,<br /><br />wiem że dni moje są policzone<br />zostało ich niewiele<br />tyle żebym jeszcze zdążył zebrać piasek<br />którym przykryją mi twarz ** Źródło: ''[https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/brewiarz-iv/ Brewiarz IV]'' * Ponieważ żyli prawem wilka<br />historia o nich głucho milczy<br />pozostał po nich w kopnym śniegu<br />żółtawy mocz i ten ślad wilczy ** Źródło: ''Wilki'' * Postarzał się car ojczulek, postarzał. Już nawet gołąbka własnymi rękami nie mógł zadusić. Siedział na tronie złoty i zimny. Tylko broda mu rosła do podłogi i niżej. ** Źródło: ''Bajka ruska'' * póki czas jeszcze przywołaj Baranka wody<br/>oczyszczenia<br/>niech wzejdzie gwiazda prawdziwa ''Lacrimoso'' Mozarta<br/>przywołaj gwiazdę prawdziwą krainę stulistną<br/>niech ziści się Epifania otwarta jest Nowa Karta ** Źródło: ''Portret końca wieku'' * Przeleciał ptak przepływa obłok<br />upada liść kiełkuje ślaz<br />i cisza jest na wysokościach<br />i dymi mgłą katyński las. ** Źródło: ''Guziki'' * STACJA ROVIGO.<br />Niejasne skojarzenia.<br />Dramat Goethego<br />albo coś z Byrona.<br />Przejeżdżałem przez Rovigo<br />n razy i właśnie po raz n-ty zrozumiałem<br />że w mojej geografii wewnętrznej jest to osobliwe miejsce chociaż na pewno ustępuje miejsca<br />Florencji. ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/rovigo/ ''Rovigo''] * Starannie więc krawat i uśmiechają się do lustra. Bo teraz to jest łagodny jedwab, a wtedy za pierwszej miłości był sznur. ** Źródło: ''Ballada o starych kawalerach'' * Stawia nas twarzą w twarz wobec okrutnej alternatywy – albo bezpieczeństwo albo wolność. ''Tertium non datur''. W naszej skołatanej epoce securitas może liczyć na rzesze wyznawców. Cenimy bezpieczeństwo, tę grę, w której główną wygraną jest zaledwie stawka, nędzny żeton, uprawniający do kontynuowania zabawy, dopóki służy ręka. Bezpieczeństwo, cóż to jest bezpieczeństwo. Trwożliwa formuła szczęścia. Życie bez walki. ** Źródło: ''Securitas'' (''Król mrówek'') * Suchy poemat moralisty<br />tak – tak<br />nie – nie. ** Źródło: ''Kołatka'' * szedłem –<br />przez wodospady schodów<br />wiry morskich skrzydeł<br />i barokowe niebo<br />całe w bąblach aniołów<br />– do ciebie ** Źródło: ''Mona Liza'' * Tadzio jest dowartościowany, Tadzio czuje się świetnie, a już to, że sekretarz generalny spotyka się z nim!… I mówi: wicie, rozumicie, towarzyszu – tak, choć on jeszcze do partii nie należał – ale wicie, rozumicie, my w Nieborowie robimy taki zjazd, to przyjedźcie do Nieborowa, tam będzie taka dyskusja literacka o nowych kierunkach. ** Opis: krytyczny opis postawy intelektualistów w dobie stalinizmu; zwrot ''„wicie, rozumicie”'' wszedł do potocznego obiegu jako ilustracja niegramotnego sposobu wysławiania się działaczy partyjnych w PRL. ** Źródło: ''Hańba domowa'', 1996 * Tak jak inni chciałem wiedzieć co stanie się ze mną po śmierci<br />czy dostanę nowe mieszkanie i czy życie ma sens ** Źródło: ''Życiorys'' * Tej garstce, która nas słucha, należy się piękno, ale także prawda… ** Źródło: ''Pocztówka od Adama Zagajewskiego'' * To wcale nie wymagało wielkiego charakteru<br />mieliśmy odrobinę niezbędnej odwagi<br />lecz w gruncie rzeczy była to sprawa smaku<br />Tak smaku<br />który każe wyjść skrzywić się wycedzić szyderstwo<br />choćby za to miał spaść bezcenny kapitel ciała<br />głowa. ** Źródło: ''Potęga smaku'' * Trzeba świat pokrzepić fałszywymi łzami. ** Postać: Sokrates ** Źródło: ''Jaskinia filozofów'' * tylko guziki nieugięte<br />potężny głos zamilkłych chórów<br />tylko guziki nieugięte<br />guziki z płaszczy i mundurów ** Źródło: ''Guziki'' * ujrzałem różowe ucho<br /><br />śmieszny płatek skóry<br />muszla z żyjącą krwią<br />w środku<br />nic wtedy nie powiedziałem –<br /><br />dobrze byłoby napisać<br />wiersz o różowym uchu<br />ale nie taki żeby powiedzieli<br />też sobie temat wybrał<br />pozuje na oryginała<br /><br />żeby nawet nikt się nie uśmiechnął<br />żeby<br />zrozumieli że ogłaszam<br />tajemnicę<br /><br />nic wtedy nie powiedziałem<br />ale nocą kiedy leżeliśmy razem<br />delikatnie próbowałem<br />egzotyczny smak<br />różowego ucha ** Źródło: ''Różowe ucho'' * W czasie swej wielkiej mowy prokurator<br />przebijał mnie na wylot żółtym wskazującym palcem<br />mam powody by sądzić że wyglądałem<br />nietęgo ** Źródło: ''Proces'' * w drugim roku wojny<br/>zabili pana od przyrody<br/>łobuzy od historii<br/>(...)<br/>kiedy na leśnej ścieżce<br/>spotykam żuka który gramoli się<br/>na kopiec piasku<br/>podchodzę<br/>szastam nogami<br/>i mówię:<br/>- dzień dobry panie profesorze<br/>pozwoli pan że panu pomogę ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * w pierwszym rzędzie siedziała moja stara tłusta kobieta<br />przebrana za moją matkę teatralnym gestem podnosiła<br />chustkę do brudnych oczu ale nie płakała<br />trwało to chyba długo nawet nie wiem jak długo ** Źródło: ''Proces'' * we mnie jest płomień który myśli<br />i wiatr na pożar i na żagle ** Źródło: ''Napis'' ** Zobacz też: [[płomień]] * Włożył do ust narzędzie, czekał, aż lufa ociepli się i uśmiechając się z roztargnieniem do swego odbicia – strzelił. Spadł jak płaszcz zrzucony z ramion, ale dusza stała jeszcze jakiś czas potrząsając głową coraz lżejszą, coraz lżejszą. A potem ociągając się weszła w to zakrwawione u szczytu ciało w chwili, gdy wyrównywała się jego temperatura z temperaturą przedmiotów, co – jak wiadomo – wróży długowieczność. ** Źródło: ''Samobójca'' * Wyniszczony narkotykami szalem spalin uduszony<br/>spalony w gwiazdę płonącą goreje Super Nowa<br/>trzech wieczorów – chaosu pożądania udręki<br/>wchodzi na trampolinę zaczyna od nowa ** Źródło: ''Portret końca wieku'' * Z faktu przyswojenia sobie<br/>wiedzy że Ala ma kota<br/>Pan Cogito wyciągnął<br/>zbyt daleko idące konsekwencje ** Źródło: ''Ala ma kota. W obronie analfabetyzmu'' * Z faktu używania tych samych przekleństw<br />i podobnych zaklęć miłosnych<br />wyciąga się zbyt śmiałe wnioski<br />także wspólna lektura szkolna<br />nie powinna stanowić przesłanki wystarczającej<br />aby zabić. ** Źródło: ''Rozważania o problemie narodu'', z tomu ''Studium przedmiotu'' (1961) * z jego namowy<br />w dziesiątym roku życia<br />zostałem ojcem<br />gdy po napiętym oczekiwaniu<br />z kasztana zanurzonego w wodzie<br />ukazał się żółty kiełek ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * z lekką głową<br />papierosem za uchem<br />i bez kropli nadziei w sercu ** Źródło: ''Na szczycie schodów'' * Zapatrzony w Twoje oczy<br />zaplątany w Twoje rzęsy ** Źródło: ''Piosenka zakochanego'' ==Wypowiedzi== * Argument, że pułkownik Kukliński był zdrajcą, w myśl obowiązujących w PRL praw, jest formalnie słuszny, ale całkowicie absurdalny, gdyż musielibyśmy wyrzucić z podręczników szkolnych nazwiska Pułaskiego, Traugutta i Piłsudskiego. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], Warszawa, 5 grudnia 1994, rocznica urodzin marszałka [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]]. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. * Ale jeszcze pęta się we mnie złudzenie, że właśnie poezja jest próbą narzucenia odrobiny ładu i stwarza możliwość komunikowania się z ludźmi za pomocą zapisanego wzruszenia. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Herbert nieznany. Rozmowy'', opr.H. Citko, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 55. ** Zobacz też: [[poezja]] * Chrystusa potrzebowałem zawsze, bo On rozumiał moje cierpienie. ** Źródło: [https://herbertiada.pl/chrystusa-potrzebowalem-zawsze-herbert-w-poszukiwaniu-boga/ herbertiada.pl] * Kultura to (…) budowanie wartości, dla których warto żyć. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Herbert nieznany. Rozmowy'', opr.H. Citko, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 48. ** Zobacz też: [[kultura]] * Mam okresy, w których nie mogę pisać – kiedy po prostu czuję się zacieśniony do własnego cierpienia czy do własnego bólu, czy własnej niezgody. Wtedy przestaję pisać. Ale kiedy znajduję jakąś ścieżkę do świata, to staram się iść tą ścieżką. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Głosy Herberta'', opr.B. Toruńczyk, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 184. * Michnik jest manipulatorem. To jest człowiek złej woli, kłamca. Oszust intelektualny. Ideologia tych panów, to jest to, żeby w Polsce zapanował „socjalizm z ludzką twarzą”. To jest widmo dla mnie zupełnie nie do zniesienia. Jak jest potwór, to powinien mieć twarz potwora. Ja nie wytrzymuję takich hybryd, ja uciekam przez okno z krzykiem. ** Źródło: Antoni Lenkiewicz, ''Polacy na przełomie XX i XXI wieku'', tom 8, Biuro Tłumaczeń, 1998, s. 45. * Mody przemijają, żyją tylko wielcy zmarli i oni w końcu będą nas sądzić. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Hommage à Rilke'', „Zeszyty Literackie” nr 104/2008. * Naród, który traci pamięć, traci sumienie. ** Źródło: Sławomir Abramowicz, Tomasz Balbus, ''Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny'', IPN, 2002, przedmowa, s. VII. ** Zobacz też: [[naród]] * Nie dialoguj z pokusą, bo przegrasz. * Nie, jak będzie za ciężko, to wypije. ** Opis: Herbert odpowiedział tak, kiedy przyjaciel zobaczył go nosiącego ciężkie galony taniego wina i zaoferował pomoc. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/zbigniew-herbert-ulubione-kobiety-matka-teresa-i-moja-biedna-zona-katarzyna-136138-r1/ viva.pl] * Nie jestem autorytetem moralnym tak zwanym. Czasem piję, palę papierosy. (…) Jaki autorytet moralny może palić papierosy? ** Źródło: film ''Zbigniew Herbert – obywatel poeta'' * Nie każda przewrotka jest od razu upadkiem. * Pisarz jest, a przynajmniej powinien być, po stronie poniżonych i pokrzywdzonych. Od tego nie mogą go zwolnić żadne instancje świeckie czy duchowne. ** Opis: na temat odmawiania udziału w życiu literackim w okresie socrealizmu. ** Źródło: Antoni Lenkiewicz, ''Polacy na przełomie XX i XXI wieku'', tom 8, Biuro Tłumaczeń, 1998, s. 45. ** Zobacz też: [[socrealizm]] * Płynie się zawsze do źródeł pod prąd, z prądem płyną śmiecie. ** Źródło: „Krytyka” nr 8/1981, s. 39. * Poeta walczy z własnym cieniem. Poeta krzyczy, jak ptak w pustce. ** Źródło: Jacek Łukasiewicz, ''Poezja Zbigniewa Herberta'', Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1995, s. 12. * Serce kamieni drży czasem jak serce małych zwierząt. ** Źródło: Andrzej Franaszek, ''Poznawanie Herberta'', tom 1, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1998, s. 160. * Sprawa pułkownika Kuklińskiego stała się sprawą nas wszystkich, apeluje do naszych sumień i obywatelskich postaw. Pułkownik Kukliński jest jednym z nas – cokolwiek chcieliby wydumać na ten temat ludzie złej woli i wygodnej obojętności. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], list opublikowany w 1995. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. * Stawianie zagadnień: socjalizm albo kapitalizm jest symplifikacją. Pomijając nieokreśloność terminu socjalizm między jego skrajnym odchyleniem, marksizmem, a skrajnym odchyleniem kapitalizmu, powiedzmy amerykanizmem, jest jeszcze całe bogactwo mądrych form ustrojowych, które potrafią – wierzę – przywrócić staremu słowu: demokracja – życie, prawdę i wartość. ** Opis: w liście do Jerzego Zawieyskiego. ** Źródło: Zbigniew Herbert, Jerzy Zawieyski, ''Korespondencja 1949–1967'', Biblioteka „Więzi”, 2002, s. 29. * Trudno zaiste pojąć, jak można ubiegać się o przyjęcie Polski do NATO, gdy odmawia się faktycznie powrotu do kraju temu, który pierwszy, na własne ryzyko, z narażeniem życia udowodnił, że Polska jest integralną częścią Zachodu i pragnie żyć we wspólnocie wolnych i demokratycznych państw. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], list do Prezydenta RP Lecha Wałęsy, opublikowany w 1995. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. ** Zobacz też: [[Polska]], [[NATO]] * Ukazuje się pismo „Mr Cogito”; o klubach nie słyszałem. Pomylił mnie pan chyba z „Playboyem”. ** Opis: odpowiedź na pytanie: ''Podobno w Ameryce działają kluby Pana Cogito?''. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20140101182546/http://niniwa22.cba.pl/herbert_nieznany_rozmowy.htm niniwa22.cba.pl] * Uważam [je] za tchórzostwo. ** Opis: o [[samobójstwo|samobójstwie]]. ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2019/11/herbert-ma-chad.html?m=1 list do Haliny Misiołek z 26 grudnia 1962] * Wątroba to nie gentleman. ** Źródło: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Wielkie nazwiska uprawdopodobniają największe idioty­zmy, gdyż tłum ma naiwną pewność, że wielcy ludzie bredzić nie mogą. ** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Rzeczpospolita kłamców. Salon'', Nobilis, 2004, s. 56. * W mojej klasie było nas dwudziestu czterech i ja byłem najmniej zdolny; i z całej naszej klasy tylko ja jeden przeżyłem wojnę. ** Źródło: [https://tygodnik.interia.pl/news-przybysz-z-hiperborei-najwierniejszemu-z-najwybitniejszych,nId,5376111 tygodnik.interia.pl] * Wolność uzyskana bez kropli krwi nie jest żadną wolnością. ==Cytaty z listów== ===Listy do Karla Dedeciusa (1959–1994)=== * Boję się i drżę jak dziewica przed… no wiesz przed czym. * Ja się nie zmienię, Ty się nie zmienisz.<br />Będą się dziewki przez nas rumienić<br />Całuję Twoje słodkie wypukłości<br />Twój Zbigniew. * Jestem samotnik. Nie odpisuję w zasadzie na listy. Przerażają mnie wieczory autorskie i spotkania. Więc czy nie lepiej nie popisywać się takim dziwadłem? Pozatem jestem mały, gruby i zawsze śpiący. * Mimo tych kłopotów, czuję się silny i chce mi się żyć, choć prawdę powiedziawszy nie bardzo wiem po co. * Najbardziej ucieszyło mnie Pana wyznanie, że jest Pan leniwy (podobnie jak ja), a więc mamy szansę dobrze się zrozumieć. * Na wódkę bym z Panem poszedł. * Oglądam zachody słońca i myślę o zbliżającej się starości. * Opaliłem się, ale wiem, że to trwa niedługo jak młodzieńcza miłość. * Podróżuję tylko koleją. Samolot napawa mnie zabobonnym lękiem. * PS Bardzo mi smutno i chyba się dziś zaleję. Szkoda, że jest Pan tak daleko. * Wszystkie recenzje są pozytywne. Widomy znak, że książka jest zła. ===Listy do Wisławy Szymborskiej (1955–1996)=== * Całuję Twą<br />szyję<br />i<br />alabastrowe<br />palce * Jezioro Łabędzie mych dzikich snów,<br />Kolumno i Różo mej tęsknoty, (…) rączki uprzejmie całuję. * Kochana Wdowo!<br />Najdroższa Sieroto!! * Kochana Wisełko, (…) Wesołych Świąt<br />Twój<br />pies<br />Herbert * Może niedługo umrę, ale pamiętaj że Cię kochałem zmysłowo choć bezinteresownie. * Mój Księżycu<br />Luno moja, nie nie nie odczepiaj się ode mnie proszę. Bo to ja przywarłem do Ciebie i tak już zostanie do śmierci. * Pani Wisełce<br />moc uścisków<br />i całusuf<br />szle * Potrzebuję miłości i pieniędzy. * Ty Moja Nocy Świętojańska, nie masz pojęcia Serce jak tu zimno i francusko. * Wisełko brak mi Ciebie<br />gdy świeci księżyc na niebie<br />i jestem w wielkiej potrzebie. * Wisła, Ty moje Życie, ty moje tiu tiu tiu * Zobaczysz, jak zostanę Panem Bogiem to wszyscy ludzie a nawet kobiety będą szczęśliwe. * Z proletariackim pozdrowieniem<br />Herbert<br />pseudo Tramwajarz ==O Zbigniewie Herbercie== * Herbert jest „klasykiem”. (…) Celem Herberta nie jest nowość. Jego celem jest doskonałość. ** Autor: [[Jerzy Kwiatkowski]] ** Źródło: „Życie Literackie”, 1961 * Jego humor, oparty na autoironii, był bardzo pouczający, i ja stałem się w jakimś sensie jego naśladowcą. ** Autor: [[Zdzisław Najder]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rczj.htm „Dziennik”, 30 lipca 2008] * Każda opowieść Herberta zawiera ukryty sens. (…) Herbert daje nam takich bogów, na jakich zasłużyliśmy. ** Autor: Kamila Borysewicz, ''Prywatna mitologia Zbigniewa Herberta'', „Akcent” nr 4, 2001 * Krzyczał, nie chciał wyjść, groził, że jeśli to zrobi – to przez otwarte szeroko okno. ** Autor: [[Andrzej Franaszek]] ** Opis: o chorobie psychicznej Herberta. ** Źródło: ''Herbert. Biografia'', tom II, s. 661. * Można mieć kochanki, żonę, tysiące admiratorów, nawet oddanych przyjaciół i wciąż być samotnym. Taki właśnie był Zbyszek. ** Autor: [[Katarzyna Herbert]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20140101084002/http://niniwa22.cba.pl/jacek_zakowski_pani_herbert.htm niniwa22.cba.pl] * Nawet wtedy, kiedy sitwa literacka skakała wokół niego na paluszkach, miał wybuchy szczerości. Pamiętam, jak zareagował, gdy ktoś próbował obniżyć piękno akowskiego etosu. Po prostu walnął pięścią w stół i wyszedł ze mną na taras. A na tarasie huknął potężnym basem: „Precz z bolszewikami”. ** Autor: [[Jerzy Narbutt]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/bwpr.htm „Nasz Dziennik”, 28 lipca 2008] * Oczywiście, cierpi nędzę. Zarabia kilkaset złotych miesięcznie jako kalkulator – chronometrażysta w spółdzielni produkującej papierowe torby, zabawki czy pudełka. Pogoda, z jaką Herbert znosi tę mordęgę po ukończeniu trzech fakultetów, jest wprost z wczesnochrześcijańskiej hagiografii. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Palił jak smok. Gdy odwiedziłem go po raz przedostatni, 3 maja 1998, palił dwa papierosy na raz, jeden za mnie, ponieważ rzuciłem. To było dramatyczne – inhalacja – papieros – inhalacja – papieros. Zdumiewało to nawet mnie, starego palacza. ** Autor: [[Marian Grześczak]] ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2019/11/herbert-ma-chad.html?m=1 kompromitacje.blogspot.com] * Podczas wizyty w restauracji w Berlinie potrafił podnieść rękę i zawołać na kelnera „Heil Hitler”. ** Autor: Agnieszka Dajbor ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/zbigniew-herbert-ulubione-kobiety-matka-teresa-i-moja-biedna-zona-katarzyna-136138-r1/ viva.pl] * Podzielę się z Tobą ostatnią kromką. (Ale na wódkę i dziewczynki to nie bardzo). ** Autor: Karl Dedecius ** Źródło: Listy do Zbigniewa Herberta * Po południu był u mnie Herbert. To jeden z najlepszych moich współczesnych. Moim zdaniem – poeta numer jeden swego pokolenia, a może i całej naszej połaci dziejów powojennej Polski. Wie się o nim jeszcze niewiele, drukował mało, trochę w „Tygodniku Powszechnym”. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Uprawia moralną czystość, bezkompromisowość i wierność samemu sobie trochę na pokaz, ale w tak solidnym gatunku, że nie można przyczepić się do niczego i nie można odpłacić mu niczym poniżej głębokiego szacunku. Oczywiście, cierpi nędzę. Zarabia kilkaset złotych miesięcznie (…) Pogoda, z jaką Herbert znosi tę mordęgę po ukończeniu trzech fakultetów, jest wprost z wczesnochrześcijańskiej hagiografii. Ta pogoda to precyzyjnie skonstruowana maska: kryje się za nią rozpacz człowieka, który boi się, że przegrał życie w niepoważnym pokerze historii, w którym stawką były ideologiczne przywiązania i honory. W konsekwencji tego zgubnego nałogu nie jest w stanie pomóc starym schorowanym rodzicom czy wymknąć się innym zgryzotom. Przypomina człowieka, który pochylił się nad studnią życia i którego doszedł stamtąd przeraźliwy smród, ale który się także wpił spazmatycznie w krawędź, aby się nie cofnąć i za żadną cenę nie przenieść rozmarzonego wzroku w cukierkowe landszafty. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Warto wsłuchiwać się w pozostawione nam przez Zbigniewa Herberta słowa, warto wydobyć z nich sens który – jakże często – stanowi przesłanie uniwersalne. Problemy bohaterów Herberta mogą dotyczyć nas wszystkich. Ostatecznie bowiem to my, czytelnicy, zastanawiamy się nad dylematami Pana Cogito, pytamy o to, czy musiał zginąć Hamlet, dociekamy, jak doskonałym stworzeniem jest kamyk. ** Autor: [[Agata Kornhauser-Duda]], [https://web.archive.org/web/20151103215001/http://www.prezydent.pl/pierwsza-dama/wypowiedzi-pierwszej-damy/listy/art,4,list-pierwszej-damy-do-uczestnikow-xv-ogolnopolskiego-przegladu-tworczosci-zbigniewa-herberta-herbertiada.html ''Do uczestników XV Ogólnopolskiego Przeglądu Twórczości Zbigniewa Herberta Herbertiada'', prezydent.pl, 17 września 2015] * Zbigniew Herbert to według mnie najwybitniejszy poeta Polski powojennej. ** Autor: [[Witold Kieżun]], ''Magdulka i cały świat'', wyd. Iskry, Warszawa 2013, s. 279. * Zbyszek Herbert nie ma jeszcze trzydziestu lat, jest szczupły, trochę słabowity, o za szerokich biodrach. Ma uczniakowaty, wesoło zadarty nos i podejrzanie łagodne, jasne oczy. W ich błękitnej miękkości jest nieszczerość i upór. Jest grzeczny, życzliwy, spokojny, lecz w uprzejmości czai się wola i krnąbrność i jakaś wyczulona przewrotność, z którą lepiej się liczyć. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. {{wulgaryzmy}} * Herbert był szalenie związany uczuciowo ze Lwowem. I nie znosił wyrzekania na Polaków. Kiedyś pojechał do paryskiej „Kultury” i Giedroyc z Miłoszem swoim zwyczajem gadali na Polaków. Wtedy Herbert zdjął spodnie i kazał się całować w polską dupę. ** Autor: [[Janusz Szpotański]], [https://web.archive.org/web/20061125052104/http://niniwa2.cba.pl/szpotanski.htm ''Ostatni wywiad z Januszem Szpotańskim, autorem „Towarzysza Szmaciaka”''], „Życie” 10/2001. [[Kategoria:Zbigniew Herbert|!]] 5cotgmjkw9e2gd8zxxxqivgoohzsjsh 649002 649000 2026-10-06T17:51:29Z Nazwa1234 53893 /* */ 649002 wikitext text/x-wiki [[Plik:Zbigniew Herbert.jpg|mały|{{center|Zbigniew Herbert}}]] '''[[w:Zbigniew Herbert|Zbigniew Herbert]]''' (1924–1998) – polski [[poeta]], [[esej|eseista]], [[dramaturg]], autor słuchowisk. Twórca cyklu poetyckiego „[[Pan Cogito]]”. ==''Pan Cogito''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pan Cogito}} ===''Przesłanie Pana Cogito''=== [[Plik:Gdansk-plac Kobzdeja-obelisk-Herbert.jpg|mały|{{center|Cytat z ''Przesłania Pana Cogito'' na obelisku w Gdańsku}}]] * bądź odważny, gdy rozum zawodzi, bądź odważny<br />w ostatecznym rachunku jedynie to się liczy ** Zobacz też: [[odwaga]], [[rozum]] * Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu<br />po złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę<br /><br />idź wyprostowany wśród tych co na kolanach<br />wśród odwróconych plecami i obalonych w proch * idź bo tylko tak będziesz przyjęty do grona zimnych czaszek<br />do grona twoich przodków: Gilgamesza Hektora Rolanda<br />obrońców królestwa bez kresu i miasta popiołów<br /><br />Bądź wierny Idź ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa książki]]. ==''Tren Fortynbrasa''== {{chronologiczny sekcja}} * Teraz kiedy zostaliśmy sami możemy porozmawiać książę jak mężczyzna z mężczyzną<br />chociaż leżysz na schodach i widzisz tyle co martwa mrówka<br />to znaczy czarne słońce o złamanych promieniach<br />Nigdy nie mogłem myśleć o twoich dłoniach bez uśmiechu ** Opis: pierwsze słowa wiersza. * Pogrzeb mieć będziesz żołnierski chociaż nie byłeś żołnierzem<br />jest to jedyny rytuał na jakim trochę się znam * Tak czy owak musiałeś zginąć Hamlecie<br />nie byłeś do życia<br />wierzyłeś w kryształowe pojęcia a nie glinę ludzką<br />żyłeś ciągłymi skurczami jak we śnie<br />łowiłeś chimery<br />łapczywie gryzłeś powietrze i<br />natychmiast wymiotowałeś<br />nie umiałeś żadnej ludzkiej rzeczy nawet oddychać nie umiałeś * Teraz masz spokój Hamlecie zrobiłeś co do ciebie należało<br />i masz spokój Reszta nie jest milczeniem<br />ale należy do mnie * Żegnaj książę czeka na mnie projekt kanalizacji<br />I dekret w sprawie prostytutek i żebraków<br />muszę także obmyślić lepszy system więzień<br />gdyż jak zauważyłeś słusznie Dania jest więzieniem<br />Odchodzę do moich spraw dziś w nocy urodzi się<br />Gwiazda Hamlet Nigdy się nie spotkamy<br />to co po mnie zostanie nie będzie przedmiotem tragedii<br /><br />Ani nam witać się ani żegnać żyjemy na archipelagach<br />a ta woda te słowa cóż mogą cóż mogą książę ** Opis: ostatnie słowa wiersza. ** Zobacz też: [[Hamlet]] ==Cytaty z wierszy i innych utworów literackich== * A teraz to nie będzie mnie na żadnym<br />zdjęciu zbiorowym (dumny dowód mojej śmierci<br />we wszystkich literackich tygodnikach świata)<br />kiedy ktoś<br />powie patrzcie widzicie – to Zbyszek –<br />wskazując palcem<br />na mężczyznę który szamoce się z walizką – ale to nie<br />ja to ktoś inny nawet nie jest z tej branży<br />nie ma mnie i nie ma zupełna pustka ** Źródło: ''Koniec'' * A zakopać cara ze złotym tronem – żal. ** Źródło: ''Bajka ruska'' * był hybrydą w której wszystko się <br/>telepie<br/>duch i ciało góra z dołem raz marksista raz<br/>katolik<br/>chłop i baba a w dodatku pół Rosjanin a pół Polak ** Opis: o [[Czesław Miłosz|Czesławie Miłoszu]]. ** Źródło: ''Chodasiewicz'' * Chciałbym nareszcie wiedzieć<br />gdzie kończy się wmówienie<br />a zaczyna związek realny<br />czy wskutek przeżyć historycznych<br />nie staliśmy się psychicznie skrzywieni<br />i na wypadki reagujemy teraz z prawidłowością histeryków<br />czy wciąż jesteśmy barbarzyńskim plemieniem<br />wśród sztucznych jezior i puszcz elektrycznych ** Źródło: ''Rozważania o problemie narodu'', z tomu ''Studium przedmiotu'' (1961) ** Zobacz też: [[Polacy]] * Chciałbym opisać najprostsze wzruszenie<br/>radość lub smutek<br/>ale nie tak jak robią to inni<br/>sięgając po promienie deszczu albo słońca ** Źródło: ''Chciałbym opisać'' * co mnie właściwie obchodzi<br />że te nogi należały<br />do prawdziwej księżniczki<br /><br />reszta była<br />hipotetyczna ** Źródło: ''Diana'' * Co stało się z Barabaszem? Pytałem nikt nie wie<br />Spuszczony z łańcucha wyszedł na białą ulicę<br />mógł skręcić w prawo iść naprzód skręcić w lewo<br />zakręcić się w kółko zapiać radośnie jak kogut ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/domysly-na-temat-barabasza/ ''Domysły na temat Barabasza''] * Człowiek sam jest ślepy. Musi mieć wokół siebie lustra albo inne oczy. Kocha – to znaczy przygląda się sobie. ** Źródło: ''Wybór poezji. Dramaty'', Czytelnik, Warszawa 1973, s. 217. * Dobranoc Marku lampę zgaś<br />i zamknij książkę Już nad głową<br />wznosi się srebrne larum gwiazd<br />to niebo mówi obcą mową<br />to barbarzyński okrzyk trwogi<br />którego nie zna twa łacina<br />to lęk odwieczny ciemny lęk<br />o kruchy ludzki ląd zaczyna ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/do-marka-aurelego/ ''Do Marka Aurelego''] * dziękuję Ci że stworzyłeś świat<br/>piękny i bardzo różny ** Opis: do [[Bóg|Boga]]. ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/modlitwa-pana-cogito-podroznika/ ''Modlitwa Pana Cogito – podróżnika'' z tomu ''Raport z oblężonego Miasta i inne wiersze''] * gdy pogrążeni w sobie<br />leżeliśmy blisko<br />muszę<br />zajrzeć do jej wnętrza<br />zobaczyć co nosi<br />w środku ** Źródło: ''Jedwab duszy'' * gdy spała<br />z otwartymi ustami<br />zajrzałem<br /><br />i co<br />i co<br />jak myślicie<br />co zobaczyłem<br /><br />spodziewałem się<br />gałęzi<br />spodziewałem się<br />ptaka<br />spodziewałem się<br />domu<br />nad wodą wielką i cichą<br />A tam<br />na szklanej płycie<br />zobaczyłem parę<br />jedwabnych pończoch<br /><br />mój Boże<br />kupię jej te pończochy<br />kupię ** Źródło: ''Jedwab duszy'' * Gdy wyschnie źródło gwiazd<br />będziemy świecić nocom<br />gdy skamienieje wiatr<br />będziemy wzruszać powietrze. ** Źródło: ''Napis'' * Gdybym się drugi raz urodził może byłbym lepszy. ** Źródło: ''Życiorys'' * i aby powiedzieć – kocham<br />biegam jak szalony<br />zrywając naręcza ptaków ** Źródło: ''Chciałbym opisać'' * i jeśli Miasto padnie, a ocaleje jeden<br />on będzie niósł Miasto w sobie po drogach wygnania<br />on będzie Miasto ** Źródło: ''Raport z oblężonego miasta'' * i tylko sny nasze nie zostały upokorzone ** Źródło: ''Raport z oblężonego miasta'' * inne małe palce lewej ręki<br />są zimną abstrakcją<br /><br />z moim<br />mamy wspólną datę urodzin<br />datę śmierci<br />wspólną samotność ** Źródło: ''Próba opisu'' * jedliśmy dużo<br />jak zawsze wtedy kiedy nikt nie płaci ** Źródło: ''Postój'' * jeśli tematem sztuki<br />będzie dzbanek rozbity<br />mała rozbita dusza<br />z wielkim żalem nad sobą<br /><br />to co po nas zostanie<br />będzie jak płacz kochanków<br />w małym brudnym hotelu<br />kiedy świtają tapety ** Źródło: ''Dlaczego klasycy'' ** Zobacz też: [[tapeta]] * Lekkim krokiem<br />przechodzi<br />od plamy do plamy<br />od owocu do owocu ** Źródło: ''W pracowni'' * Mój Boże żeby ona była trochę młodsza<br />trochę ładniejsza<br />szła z duchem czasu<br />kołysała się w biodrach w takt modnej muzyki<br />może wówczas pokochaliby ją prawdziwi mężczyźni<br />generałowie<br />atleci władzy<br />despoci. ** Źródło: ''Pan Cogito o cnocie'' z tomu ''Raport z oblężonego Miasta'' * Mój głos wewnętrzny<br />niczego nie doradza<br />niczego nie odradza<br />nie mówi ani tak ani nie<br />jest słabo słyszalny<br />i prawie nieartykułowalny. ** Źródło: ''Głos wewnętrzny'' * Mój mały palec<br />jest ciepły<br />lekko zagięty do środka<br />zakończony paznokciem<br />składa się z trzech członów<br />wyrasta wprost z dłoni<br />gdyby był od niej oddzielony<br />byłby sporym robakiem ** Źródło: ''Próba opisu'' * Mój ojciec bardzo lubił France’a<br />i palił Przedni Macedoński<br />w niebieskich chmurach aromatu<br />smakował uśmiech w wargach wąskich ** Źródło: ''Mój ojciec'' * Najładniejsze bajki są o tym, że byliśmy mali. Ja lubię najbardziej tę, jak to raz połknąłem kościany guzik. Mama wtedy płakała. ** Źródło: ''Guzik'' * Najpiękniejsza jest Nike w momencie<br />kiedy się waha ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/nike-ktora-sie-waha/ ''Nike która się waha''] * Napiętych myśli złamany łuk<br />Marzenia, które ciało męczą.<br />Śpię w cembrowinie twoich nóg<br />Pod oczu twych zieloną rzęsą. ** Źródło: ''Ja'' * Nazwanie rzeczy i spraw ludzkich prowadzi do ich zrozumienia i osądu. Zwłaszcza po chaosie pojęć – poezja musi podjąć po ostatniej wojnie, po potopie kłamstw, trud odbudowy moralnej świata, przez odbudowę wartości słowa. Musimy na nowo oddzielić zło od dobra, światło od ciemności. (…) Słowo (…) musi powrócić do macierzystego portu – do znaczenia. ** Źródło: ''Od słowa ciemnego chroń nas…'' * Nie ma nic pospolitszego nad sny cesarzów. ** Źródło: ''Sen cesarza'' * Nie mogę przypomnieć sobie<br/> jego twarzy<br /><br />stawał wysoko nade mną<br />na długich rozstawionych nogach<br />widziałem<br />złoty łańcuszek<br />popielaty surdut<br />i chudą szyję<br />do której przyszpilony był<br />nieżywy krawat ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * Nie najlepiej urządził sobie życie niejaki Eric Blair<br />na wszystkich zdjęciach twarz jego niecodziennie smutna.<br />Lichy uczeń Eton – Oxford – potem służba w koloniach<br />gdzie zmniejszył liczbę słoni o jednego słonia. ** Źródło: ''Album Orwella'' ** Zobacz też: [[George Orwell]] * Nie rozumiem, jak można pisać wiersze o księżycu. Jest tłusty i niechlujny. Dłubie w nosie kominów. Jego ulubione zajęcie to włazić pod łóżka i wąchać buty. ** Źródło: ''Księżyc'' ** Zobacz też: [[księżyc]] * Niech mnie wydadzą dobre oczy<br />pożerającym krajobrazom<br />słowa co miały chronić ciało<br />niech mi przepaści przyprowadzą. ** Źródło: ''wersety panteisty'' * Nigdy cię mieć nie będę całej<br />zawsze obrazek, uśmiech, skrawek. ** Źródło: ''Pod oknem'' * Nikomu nie przekażesz wiedzy<br />twój tylko słuch jest i twój dotyk<br />na nowo musi każdy stworzyć<br />swą nieskończoność i początek. ** Źródło: ''Kłopoty małego stwórcy'', 2 * Okolicznością łagodzącą jest fakt, że sztuka pochodzi z czasów zamierzchłych. ** Źródło: ''Wybór poezji. Dramaty'', Czytelnik, Warszawa 1973, s. 186. * On nas wprowadził<br />przez złoty binokular<br />w intymne życie<br />naszego pradziadka<br />pantofelka ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * Pan Bóg kiedy budował świat<br />marszczył czoło<br />obliczał obliczał obliczał<br />dlatego świat jest doskonały<br />i nie można w nim mieszkać ** Źródło: ''W pracowni'' * Panie,<br />dzięki Ci składam za cały ten kram życia, w którym<br />tonę od niepamiętnych czasów bez ratunku śmiertelnie<br />skupiony na ciągłym poszukiwaniu drobiazgów. ** Źródło: ''Brewiarz I'' * Panie, (…)<br />nie zdążę już<br />zadośćuczynić skrzywdzonym<br />ani przeprosić tych wszystkich<br />którym wyrządziłem zło<br />dlatego smutna jest moja dusza. ** Źródło: ''[https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/brewiarz-iv/ Brewiarz IV]'' * Panie,<br /><br />wiem że dni moje są policzone<br />zostało ich niewiele<br />tyle żebym jeszcze zdążył zebrać piasek<br />którym przykryją mi twarz ** Źródło: ''[https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/brewiarz-iv/ Brewiarz IV]'' * Ponieważ żyli prawem wilka<br />historia o nich głucho milczy<br />pozostał po nich w kopnym śniegu<br />żółtawy mocz i ten ślad wilczy ** Źródło: ''Wilki'' * Postarzał się car ojczulek, postarzał. Już nawet gołąbka własnymi rękami nie mógł zadusić. Siedział na tronie złoty i zimny. Tylko broda mu rosła do podłogi i niżej. ** Źródło: ''Bajka ruska'' * póki czas jeszcze przywołaj Baranka wody<br/>oczyszczenia<br/>niech wzejdzie gwiazda prawdziwa ''Lacrimoso'' Mozarta<br/>przywołaj gwiazdę prawdziwą krainę stulistną<br/>niech ziści się Epifania otwarta jest Nowa Karta ** Źródło: ''Portret końca wieku'' * Przeleciał ptak przepływa obłok<br />upada liść kiełkuje ślaz<br />i cisza jest na wysokościach<br />i dymi mgłą katyński las. ** Źródło: ''Guziki'' * STACJA ROVIGO.<br />Niejasne skojarzenia.<br />Dramat Goethego<br />albo coś z Byrona.<br />Przejeżdżałem przez Rovigo<br />n razy i właśnie po raz n-ty zrozumiałem<br />że w mojej geografii wewnętrznej jest to osobliwe miejsce chociaż na pewno ustępuje miejsca<br />Florencji. ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/rovigo/ ''Rovigo''] * Starannie więc krawat i uśmiechają się do lustra. Bo teraz to jest łagodny jedwab, a wtedy za pierwszej miłości był sznur. ** Źródło: ''Ballada o starych kawalerach'' * Stawia nas twarzą w twarz wobec okrutnej alternatywy – albo bezpieczeństwo albo wolność. ''Tertium non datur''. W naszej skołatanej epoce securitas może liczyć na rzesze wyznawców. Cenimy bezpieczeństwo, tę grę, w której główną wygraną jest zaledwie stawka, nędzny żeton, uprawniający do kontynuowania zabawy, dopóki służy ręka. Bezpieczeństwo, cóż to jest bezpieczeństwo. Trwożliwa formuła szczęścia. Życie bez walki. ** Źródło: ''Securitas'' (''Król mrówek'') * Suchy poemat moralisty<br />tak – tak<br />nie – nie. ** Źródło: ''Kołatka'' * szedłem –<br />przez wodospady schodów<br />wiry morskich skrzydeł<br />i barokowe niebo<br />całe w bąblach aniołów<br />– do ciebie ** Źródło: ''Mona Liza'' * Tadzio jest dowartościowany, Tadzio czuje się świetnie, a już to, że sekretarz generalny spotyka się z nim!… I mówi: wicie, rozumicie, towarzyszu – tak, choć on jeszcze do partii nie należał – ale wicie, rozumicie, my w Nieborowie robimy taki zjazd, to przyjedźcie do Nieborowa, tam będzie taka dyskusja literacka o nowych kierunkach. ** Opis: krytyczny opis postawy intelektualistów w dobie stalinizmu; zwrot ''„wicie, rozumicie”'' wszedł do potocznego obiegu jako ilustracja niegramotnego sposobu wysławiania się działaczy partyjnych w PRL. ** Źródło: ''Hańba domowa'', 1996 * Tak jak inni chciałem wiedzieć co stanie się ze mną po śmierci<br />czy dostanę nowe mieszkanie i czy życie ma sens ** Źródło: ''Życiorys'' * Tej garstce, która nas słucha, należy się piękno, ale także prawda… ** Źródło: ''Pocztówka od Adama Zagajewskiego'' * To wcale nie wymagało wielkiego charakteru<br />mieliśmy odrobinę niezbędnej odwagi<br />lecz w gruncie rzeczy była to sprawa smaku<br />Tak smaku<br />który każe wyjść skrzywić się wycedzić szyderstwo<br />choćby za to miał spaść bezcenny kapitel ciała<br />głowa. ** Źródło: ''Potęga smaku'' * Trzeba świat pokrzepić fałszywymi łzami. ** Postać: Sokrates ** Źródło: ''Jaskinia filozofów'' * tylko guziki nieugięte<br />potężny głos zamilkłych chórów<br />tylko guziki nieugięte<br />guziki z płaszczy i mundurów ** Źródło: ''Guziki'' * ujrzałem różowe ucho<br /><br />śmieszny płatek skóry<br />muszla z żyjącą krwią<br />w środku<br />nic wtedy nie powiedziałem –<br /><br />dobrze byłoby napisać<br />wiersz o różowym uchu<br />ale nie taki żeby powiedzieli<br />też sobie temat wybrał<br />pozuje na oryginała<br /><br />żeby nawet nikt się nie uśmiechnął<br />żeby<br />zrozumieli że ogłaszam<br />tajemnicę<br /><br />nic wtedy nie powiedziałem<br />ale nocą kiedy leżeliśmy razem<br />delikatnie próbowałem<br />egzotyczny smak<br />różowego ucha ** Źródło: ''Różowe ucho'' * W czasie swej wielkiej mowy prokurator<br />przebijał mnie na wylot żółtym wskazującym palcem<br />mam powody by sądzić że wyglądałem<br />nietęgo ** Źródło: ''Proces'' * w drugim roku wojny<br/>zabili pana od przyrody<br/>łobuzy od historii<br/>(...)<br/>kiedy na leśnej ścieżce<br/>spotykam żuka który gramoli się<br/>na kopiec piasku<br/>podchodzę<br/>szastam nogami<br/>i mówię:<br/>- dzień dobry panie profesorze<br/>pozwoli pan że panu pomogę ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * w pierwszym rzędzie siedziała moja stara tłusta kobieta<br />przebrana za moją matkę teatralnym gestem podnosiła<br />chustkę do brudnych oczu ale nie płakała<br />trwało to chyba długo nawet nie wiem jak długo ** Źródło: ''Proces'' * we mnie jest płomień który myśli<br />i wiatr na pożar i na żagle ** Źródło: ''Napis'' ** Zobacz też: [[płomień]] * Włożył do ust narzędzie, czekał, aż lufa ociepli się i uśmiechając się z roztargnieniem do swego odbicia – strzelił. Spadł jak płaszcz zrzucony z ramion, ale dusza stała jeszcze jakiś czas potrząsając głową coraz lżejszą, coraz lżejszą. A potem ociągając się weszła w to zakrwawione u szczytu ciało w chwili, gdy wyrównywała się jego temperatura z temperaturą przedmiotów, co – jak wiadomo – wróży długowieczność. ** Źródło: ''Samobójca'' * Wyniszczony narkotykami szalem spalin uduszony<br/>spalony w gwiazdę płonącą goreje Super Nowa<br/>trzech wieczorów – chaosu pożądania udręki<br/>wchodzi na trampolinę zaczyna od nowa ** Źródło: ''Portret końca wieku'' * Z faktu przyswojenia sobie<br/>wiedzy że Ala ma kota<br/>Pan Cogito wyciągnął<br/>zbyt daleko idące konsekwencje ** Źródło: ''Ala ma kota. W obronie analfabetyzmu'' * Z faktu używania tych samych przekleństw<br />i podobnych zaklęć miłosnych<br />wyciąga się zbyt śmiałe wnioski<br />także wspólna lektura szkolna<br />nie powinna stanowić przesłanki wystarczającej<br />aby zabić. ** Źródło: ''Rozważania o problemie narodu'', z tomu ''Studium przedmiotu'' (1961) * z jego namowy<br />w dziesiątym roku życia<br />zostałem ojcem<br />gdy po napiętym oczekiwaniu<br />z kasztana zanurzonego w wodzie<br />ukazał się żółty kiełek ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * z lekką głową<br />papierosem za uchem<br />i bez kropli nadziei w sercu ** Źródło: ''Na szczycie schodów'' * Zapatrzony w Twoje oczy<br />zaplątany w Twoje rzęsy ** Źródło: ''Piosenka zakochanego'' ==Wypowiedzi== * Argument, że pułkownik Kukliński był zdrajcą, w myśl obowiązujących w PRL praw, jest formalnie słuszny, ale całkowicie absurdalny, gdyż musielibyśmy wyrzucić z podręczników szkolnych nazwiska Pułaskiego, Traugutta i Piłsudskiego. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], Warszawa, 5 grudnia 1994, rocznica urodzin marszałka [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]]. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. * Ale jeszcze pęta się we mnie złudzenie, że właśnie poezja jest próbą narzucenia odrobiny ładu i stwarza możliwość komunikowania się z ludźmi za pomocą zapisanego wzruszenia. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Herbert nieznany. Rozmowy'', opr.H. Citko, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 55. ** Zobacz też: [[poezja]] * Chrystusa potrzebowałem zawsze, bo On rozumiał moje cierpienie. ** Źródło: [https://herbertiada.pl/chrystusa-potrzebowalem-zawsze-herbert-w-poszukiwaniu-boga/ herbertiada.pl] * Kultura to (…) budowanie wartości, dla których warto żyć. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Herbert nieznany. Rozmowy'', opr.H. Citko, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 48. ** Zobacz też: [[kultura]] * Mam okresy, w których nie mogę pisać – kiedy po prostu czuję się zacieśniony do własnego cierpienia czy do własnego bólu, czy własnej niezgody. Wtedy przestaję pisać. Ale kiedy znajduję jakąś ścieżkę do świata, to staram się iść tą ścieżką. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Głosy Herberta'', opr.B. Toruńczyk, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 184. * Michnik jest manipulatorem. To jest człowiek złej woli, kłamca. Oszust intelektualny. Ideologia tych panów, to jest to, żeby w Polsce zapanował „socjalizm z ludzką twarzą”. To jest widmo dla mnie zupełnie nie do zniesienia. Jak jest potwór, to powinien mieć twarz potwora. Ja nie wytrzymuję takich hybryd, ja uciekam przez okno z krzykiem. ** Źródło: Antoni Lenkiewicz, ''Polacy na przełomie XX i XXI wieku'', tom 8, Biuro Tłumaczeń, 1998, s. 45. * Mody przemijają, żyją tylko wielcy zmarli i oni w końcu będą nas sądzić. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Hommage à Rilke'', „Zeszyty Literackie” nr 104/2008. * Naród, który traci pamięć, traci sumienie. ** Źródło: Sławomir Abramowicz, Tomasz Balbus, ''Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny'', IPN, 2002, przedmowa, s. VII. ** Zobacz też: [[naród]] * Nie dialoguj z pokusą, bo przegrasz. * Nie, jak będzie za ciężko, to wypije. ** Opis: Herbert odpowiedział tak, kiedy przyjaciel zobaczył go nosiącego ciężkie galony taniego wina i zaoferował pomoc. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/zbigniew-herbert-ulubione-kobiety-matka-teresa-i-moja-biedna-zona-katarzyna-136138-r1/ viva.pl] * Nie jestem autorytetem moralnym tak zwanym. Czasem piję, palę papierosy. (…) Jaki autorytet moralny może palić papierosy? ** Źródło: film ''Zbigniew Herbert – obywatel poeta'' * Nie każda przewrotka jest od razu upadkiem. * Pisarz jest, a przynajmniej powinien być, po stronie poniżonych i pokrzywdzonych. Od tego nie mogą go zwolnić żadne instancje świeckie czy duchowne. ** Opis: na temat odmawiania udziału w życiu literackim w okresie socrealizmu. ** Źródło: Antoni Lenkiewicz, ''Polacy na przełomie XX i XXI wieku'', tom 8, Biuro Tłumaczeń, 1998, s. 45. ** Zobacz też: [[socrealizm]] * Płynie się zawsze do źródeł pod prąd, z prądem płyną śmiecie. ** Źródło: „Krytyka” nr 8/1981, s. 39. * Poeta walczy z własnym cieniem. Poeta krzyczy, jak ptak w pustce. ** Źródło: Jacek Łukasiewicz, ''Poezja Zbigniewa Herberta'', Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1995, s. 12. * Serce kamieni drży czasem jak serce małych zwierząt. ** Źródło: Andrzej Franaszek, ''Poznawanie Herberta'', tom 1, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1998, s. 160. * Sprawa pułkownika Kuklińskiego stała się sprawą nas wszystkich, apeluje do naszych sumień i obywatelskich postaw. Pułkownik Kukliński jest jednym z nas – cokolwiek chcieliby wydumać na ten temat ludzie złej woli i wygodnej obojętności. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], list opublikowany w 1995. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. * Stawianie zagadnień: socjalizm albo kapitalizm jest symplifikacją. Pomijając nieokreśloność terminu socjalizm między jego skrajnym odchyleniem, marksizmem, a skrajnym odchyleniem kapitalizmu, powiedzmy amerykanizmem, jest jeszcze całe bogactwo mądrych form ustrojowych, które potrafią – wierzę – przywrócić staremu słowu: demokracja – życie, prawdę i wartość. ** Opis: w liście do Jerzego Zawieyskiego. ** Źródło: Zbigniew Herbert, Jerzy Zawieyski, ''Korespondencja 1949–1967'', Biblioteka „Więzi”, 2002, s. 29. * Trudno zaiste pojąć, jak można ubiegać się o przyjęcie Polski do NATO, gdy odmawia się faktycznie powrotu do kraju temu, który pierwszy, na własne ryzyko, z narażeniem życia udowodnił, że Polska jest integralną częścią Zachodu i pragnie żyć we wspólnocie wolnych i demokratycznych państw. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], list do Prezydenta RP Lecha Wałęsy, opublikowany w 1995. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. ** Zobacz też: [[Polska]], [[NATO]] * Ukazuje się pismo „Mr Cogito”; o klubach nie słyszałem. Pomylił mnie pan chyba z „Playboyem”. ** Opis: odpowiedź na pytanie: ''Podobno w Ameryce działają kluby Pana Cogito?''. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20140101182546/http://niniwa22.cba.pl/herbert_nieznany_rozmowy.htm niniwa22.cba.pl] * Uważam [je] za tchórzostwo. ** Opis: o [[samobójstwo|samobójstwie]]. ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2019/11/herbert-ma-chad.html?m=1 list do Haliny Misiołek z 26 grudnia 1962] * Wątroba to nie gentleman. ** Źródło: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Wielkie nazwiska uprawdopodobniają największe idioty­zmy, gdyż tłum ma naiwną pewność, że wielcy ludzie bredzić nie mogą. ** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Rzeczpospolita kłamców. Salon'', Nobilis, 2004, s. 56. * W mojej klasie było nas dwudziestu czterech i ja byłem najmniej zdolny; i z całej naszej klasy tylko ja jeden przeżyłem wojnę. ** Źródło: [https://tygodnik.interia.pl/news-przybysz-z-hiperborei-najwierniejszemu-z-najwybitniejszych,nId,5376111 tygodnik.interia.pl] * Wolność uzyskana bez kropli krwi nie jest żadną wolnością. ==Cytaty z listów== ===Listy do Karla Dedeciusa (1959–1994)=== * Boję się i drżę jak dziewica przed… no wiesz przed czym. * Ja się nie zmienię, Ty się nie zmienisz.<br />Będą się dziewki przez nas rumienić<br />Całuję Twoje słodkie wypukłości<br />Twój Zbigniew. * Jestem samotnik. Nie odpisuję w zasadzie na listy. Przerażają mnie wieczory autorskie i spotkania. Więc czy nie lepiej nie popisywać się takim dziwadłem? Pozatem jestem mały, gruby i zawsze śpiący. * Mimo tych kłopotów, czuję się silny i chce mi się żyć, choć prawdę powiedziawszy nie bardzo wiem po co. * Najbardziej ucieszyło mnie Pana wyznanie, że jest Pan leniwy (podobnie jak ja), a więc mamy szansę dobrze się zrozumieć. * Na wódkę bym z Panem poszedł. * Oglądam zachody słońca i myślę o zbliżającej się starości. * Opaliłem się, ale wiem, że to trwa niedługo jak młodzieńcza miłość. * Podróżuję tylko koleją. Samolot napawa mnie zabobonnym lękiem. * PS Bardzo mi smutno i chyba się dziś zaleję. Szkoda, że jest Pan tak daleko. * Wszystkie recenzje są pozytywne. Widomy znak, że książka jest zła. ===Listy do Wisławy Szymborskiej (1955–1996)=== * Całuję Twą<br />szyję<br />i<br />alabastrowe<br />palce * Jezioro Łabędzie mych dzikich snów,<br />Kolumno i Różo mej tęsknoty, (…) rączki uprzejmie całuję. * Kochana Wdowo!<br />Najdroższa Sieroto!! * Kochana Wisełko, (…) Wesołych Świąt<br />Twój<br />pies<br />Herbert * Może niedługo umrę, ale pamiętaj że Cię kochałem zmysłowo choć bezinteresownie. * Mój Księżycu<br />Luno moja, nie nie nie odczepiaj się ode mnie proszę. Bo to ja przywarłem do Ciebie i tak już zostanie do śmierci. * Pani Wisełce<br />moc uścisków<br />i całusuf<br />szle * Potrzebuję miłości i pieniędzy. * Ty Moja Nocy Świętojańska, nie masz pojęcia Serce jak tu zimno i francusko. * Wisełko brak mi Ciebie<br />gdy świeci księżyc na niebie<br />i jestem w wielkiej potrzebie. * Wisła, Ty moje Życie, ty moje tiu tiu tiu * Zobaczysz, jak zostanę Panem Bogiem to wszyscy ludzie a nawet kobiety będą szczęśliwe. * Z proletariackim pozdrowieniem<br />Herbert<br />pseudo Tramwajarz ==O Zbigniewie Herbercie== * Herbert jest „klasykiem”. (…) Celem Herberta nie jest nowość. Jego celem jest doskonałość. ** Autor: [[Jerzy Kwiatkowski]] ** Źródło: „Życie Literackie”, 1961 * Jego humor, oparty na autoironii, był bardzo pouczający, i ja stałem się w jakimś sensie jego naśladowcą. ** Autor: [[Zdzisław Najder]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rczj.htm „Dziennik”, 30 lipca 2008] * Każda opowieść Herberta zawiera ukryty sens. (…) Herbert daje nam takich bogów, na jakich zasłużyliśmy. ** Autor: Kamila Borysewicz, ''Prywatna mitologia Zbigniewa Herberta'', „Akcent” nr 4, 2001 * Krzyczał, nie chciał wyjść, groził, że jeśli to zrobi – to przez otwarte szeroko okno. ** Autor: [[Andrzej Franaszek]] ** Opis: o chorobie psychicznej Herberta. ** Źródło: ''Herbert. Biografia'', tom II, s. 661. * Można mieć kochanki, żonę, tysiące admiratorów, nawet oddanych przyjaciół i wciąż być samotnym. Taki właśnie był Zbyszek. ** Autor: [[Katarzyna Herbert]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20140101084002/http://niniwa22.cba.pl/jacek_zakowski_pani_herbert.htm niniwa22.cba.pl] * Nawet wtedy, kiedy sitwa literacka skakała wokół niego na paluszkach, miał wybuchy szczerości. Pamiętam, jak zareagował, gdy ktoś próbował obniżyć piękno akowskiego etosu. Po prostu walnął pięścią w stół i wyszedł ze mną na taras. A na tarasie huknął potężnym basem: „Precz z bolszewikami”. ** Autor: [[Jerzy Narbutt]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/bwpr.htm „Nasz Dziennik”, 28 lipca 2008] * Oczywiście, cierpi nędzę. Zarabia kilkaset złotych miesięcznie jako kalkulator – chronometrażysta w spółdzielni produkującej papierowe torby, zabawki czy pudełka. Pogoda, z jaką Herbert znosi tę mordęgę po ukończeniu trzech fakultetów, jest wprost z wczesnochrześcijańskiej hagiografii. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Palił jak smok. Gdy odwiedziłem go po raz przedostatni, 3 maja 1998, palił dwa papierosy na raz, jeden za mnie, ponieważ rzuciłem. To było dramatyczne – inhalacja – papieros – inhalacja – papieros. Zdumiewało to nawet mnie, starego palacza. ** Autor: [[Marian Grześczak]] ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2019/11/herbert-ma-chad.html?m=1 kompromitacje.blogspot.com] * Podczas wizyty w restauracji w Berlinie potrafił podnieść rękę i zawołać na kelnera „Heil Hitler”. ** Autor: Agnieszka Dajbor ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/zbigniew-herbert-ulubione-kobiety-matka-teresa-i-moja-biedna-zona-katarzyna-136138-r1/ viva.pl] * Podzielę się z Tobą ostatnią kromką. (Ale na wódkę i dziewczynki to nie bardzo). ** Autor: Karl Dedecius ** Źródło: Listy do Zbigniewa Herberta * Po południu był u mnie Herbert. To jeden z najlepszych moich współczesnych. Moim zdaniem – poeta numer jeden swego pokolenia, a może i całej naszej połaci dziejów powojennej Polski. Wie się o nim jeszcze niewiele, drukował mało, trochę w „Tygodniku Powszechnym”. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Uprawia moralną czystość, bezkompromisowość i wierność samemu sobie trochę na pokaz, ale w tak solidnym gatunku, że nie można przyczepić się do niczego i nie można odpłacić mu niczym poniżej głębokiego szacunku. Oczywiście, cierpi nędzę. Zarabia kilkaset złotych miesięcznie (…) Pogoda, z jaką Herbert znosi tę mordęgę po ukończeniu trzech fakultetów, jest wprost z wczesnochrześcijańskiej hagiografii. Ta pogoda to precyzyjnie skonstruowana maska: kryje się za nią rozpacz człowieka, który boi się, że przegrał życie w niepoważnym pokerze historii, w którym stawką były ideologiczne przywiązania i honory. W konsekwencji tego zgubnego nałogu nie jest w stanie pomóc starym schorowanym rodzicom czy wymknąć się innym zgryzotom. Przypomina człowieka, który pochylił się nad studnią życia i którego doszedł stamtąd przeraźliwy smród, ale który się także wpił spazmatycznie w krawędź, aby się nie cofnąć i za żadną cenę nie przenieść rozmarzonego wzroku w cukierkowe landszafty. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Warto wsłuchiwać się w pozostawione nam przez Zbigniewa Herberta słowa, warto wydobyć z nich sens który – jakże często – stanowi przesłanie uniwersalne. Problemy bohaterów Herberta mogą dotyczyć nas wszystkich. Ostatecznie bowiem to my, czytelnicy, zastanawiamy się nad dylematami Pana Cogito, pytamy o to, czy musiał zginąć Hamlet, dociekamy, jak doskonałym stworzeniem jest kamyk. ** Autor: [[Agata Kornhauser-Duda]], [https://web.archive.org/web/20151103215001/http://www.prezydent.pl/pierwsza-dama/wypowiedzi-pierwszej-damy/listy/art,4,list-pierwszej-damy-do-uczestnikow-xv-ogolnopolskiego-przegladu-tworczosci-zbigniewa-herberta-herbertiada.html ''Do uczestników XV Ogólnopolskiego Przeglądu Twórczości Zbigniewa Herberta Herbertiada'', prezydent.pl, 17 września 2015] * Zbigniew Herbert to według mnie najwybitniejszy poeta Polski powojennej. ** Autor: [[Witold Kieżun]], ''Magdulka i cały świat'', wyd. Iskry, Warszawa 2013, s. 279. * Zbyszek Herbert nie ma jeszcze trzydziestu lat, jest szczupły, trochę słabowity, o za szerokich biodrach. Ma uczniakowaty, wesoło zadarty nos i podejrzanie łagodne, jasne oczy. W ich błękitnej miękkości jest nieszczerość i upór. Jest grzeczny, życzliwy, spokojny, lecz w uprzejmości czai się wola i krnąbrność i jakaś wyczulona przewrotność, z którą lepiej się liczyć. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. {{wulgaryzmy}} * Herbert był szalenie związany uczuciowo ze Lwowem. I nie znosił wyrzekania na Polaków. Kiedyś pojechał do paryskiej „Kultury” i Giedroyc z Miłoszem swoim zwyczajem gadali na Polaków. Wtedy Herbert zdjął spodnie i kazał się całować w polską dupę. ** Autor: [[Janusz Szpotański]], [https://web.archive.org/web/20061125052104/http://niniwa2.cba.pl/szpotanski.htm ''Ostatni wywiad z Januszem Szpotańskim, autorem „Towarzysza Szmaciaka”''], „Życie” 10/2001. [[Kategoria:Zbigniew Herbert|!]] nsijkutgntgc1ttueh4stsptwi9iany Pidżama Porno 0 2699 648995 648991 2026-10-06T14:28:07Z FUNNYBRASIL 62048 KUCYK TWINSENA u chrząszcza! 648995 wikitext text/x-wiki [[Plik:PidzamaPorno2-UnionOfRock2007.jpg|mały|{{center|Lider zespołu, [[Krzysztof Grabowski (wokalista)|Krzysztof Grabowski]]<br />i gitarzysta [[Andrzej Kozakiewicz]]}}]] '''[[w:Pidżama Porno|Pidżama Porno]]''' – polski zespół punkrockowy. {{wulgaryzmy}} ==''Bułgarskie centrum''== * Bo im tylko o to chodzi.<br/ > Abyś sam sobie szkodził,<br/ > Abyś sam nie mógł myśleć,<br/ > Abyś sam nie mógł chodzić. ** Autor: [[Kazik Staszewski]], ''Wódka'' * Chcesz więcej,<br/ >Chcesz więcej niż dziś mogę tobie dać.<br />Pieprzone więcej,<br/ > Powiem więcej – więcej nie mam. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Chciałabyś to wiedzieć, ja wiem.<br/ >Wyrzucić już to z siebie, ja też. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Ciężkie słowa – ciężko mówić. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Często twe oczy (…) są takie zimne i dziwne… ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Dlaczego dziwisz się, że widzę to, o czym ty czytałeś tylko w książkach? ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Dookoła miłość się skorumpowała,<br />Dookoła świat jak pierworodny grzech.<br />Nie zdążysz nawet dobrze się przeżegnać.<br />Nie mówimy żegnaj, koniec, cześć bo po co? ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Grabić, grabić, grabić,<br />To, co nam zagrabili. ** Źródło: ''Józef K.'' * Ja w twoich ramionach – nieistotny dysonans. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Jest jednak coś, co mnie trzyma tu tym bardziej,<br/ >Polskie filmy biało-czarne. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Jak statystyczny Polak w narodowym skeczu,<br />Mądry jest po szkodzie, martwi się po meczu. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Jest między nami gra.<br/ > Gra jak świat stara. ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Egzystencjalny paw,<br />Cały rękaw wkładam sobie w usta. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Hej ty, który mieszkasz w niebie… Proszę, pożycz mi swój grzebień.<br/ > Przewodniczący Chaos, serce ma przebite strzałą. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje… ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Kotów kat ma oczy zielone.<br />Ja pazurami trzymam się za życia brzeg.<br />Moje dni mam już policzone,<br />Czekam aż świat zazieleni się na śmierć. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Mój Przyjacielu, rozumiemy się już lepiej,<br/ > Widzimy dziś inaczej i słyszymy szerzej. ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Mówisz mi kim mam być,<br/ >W czym najlepiej mi jest<br />Do twarzy. ** Źródło: ''Bułgarskie centrum hujozy'' * „Miał Kozakiewicz swe na łokciu zgięcie<br /> Tu prawa Mendla, tam zapałka na zakręcie<br /> Schowaj synku swój biedny środkowy palec<br /> Bo zaraz sobie nim zamieszam kawę” ** Źródło: ''Bułgarskie centrum hujozy'' * Nie jestem tym, który zwątpił.<br/ >I tchórzem co się poddał.<br/ >Nie jestem buntownikiem, choć niewiele mi się tu podoba. ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Niech pozostanie tylko czerwonego nieba znak. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Nie wszystko co takie legalne, pozytywnym jest. ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości, jak ty… ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Pewnie nie wiesz, ale mam to po komunie<br/>Gawiedziowstręt – źle się czuję w tłumie ** Źródło: ''Bułgarskie Centrum Hujozy'' * Pozostałych osądził sąd,<br />Którego tak naprawdę nie było. ** Źródło: ''Józef K.'' * Sto noży wbili mu w plecy.<br />On podał ręce mordercy,<br/ >Czymś musiał narazić się innym<br />Czy tylko tym, że był niewinny. ** Źródło: ''Józef K.'' * Sny wirtualnych chłopców, jak u młodych chłopców. ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Same głupie pytania i głupie odpowiedzi. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Szeptem na ucho powiem że<br />Że ja<br/ >Ja się tego wyrzekam. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * To nie mój krzyk na skrzyżowaniu<br/ > Dziś poraża miasto,<br/ > To nie mój krzyk.<br/ > Ostatnio krzyczę rzadko… ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Ten krawat mu wychodzi nosem,<br />Ja odczuwam organiczny wstręt.<br />Elegancik się zatacza z papierosem. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * W chorych rozmowach<br />Oczy patrzą gdzie indziej,<br/ >Patrzą tylko gdzie by się schować. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Wisi mi kto wisi na latarni,<br />A kto o nią się opiera. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Wszyscy śpiewają, wszyscy klaszczą w dłonie<br/>Andy Warhol, orzeł w koronie ** Źródło: ''Bułgarskie Centrum Hujozy'' ** Zobacz też: [[Andy Warhol]] * W tamtą grudniową noc, królowie trzej,<br />Przyszli i nic nie znaleźli. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Zupełnie jak wino, zupełnie jak krew. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Źle się czuję wśród tych, co otwarte już drzwi chcą wyważyć. ** Źródło: ''Bułgarskie centrum hujozy'' ==''Futurista''== * Ach, co za dzień,<br/ > dzień, w którym grzeszą nawet anioły<br/ > i nawet niebo wydaje się być tak niedaleko. ** Źródło: ''Co za dzień'' * Wychlejcie Ocean Spokojny,<br/ > Spluńcie na wojny.<br/ > ** Źródło: ''Hymn pokoju'' ** Zobacz też: [[Ocean Spokojny]] *Wieki całe Zbawiciela czekali<br/ > A gdy ów się już narodził<br/ > Czym prędzej go ukrzyżowali, Psychopaci<br/ > kopiący groby wszej wiary ** Źródło: ''Ulice jak stygmaty'' ==''Marchef w butonierce''== * A najdłużej zawsze jest tu ten kto ma z tyłu sceny tlen. ** Opis: o [[Kazik Staszewski|Kaziku Staszewskim]]. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Dlaczego pukasz do okien,<br />Gdy zasnąć nie mogę?<br />Ciężkim powolnym krokiem budzisz,<br />Budzisz skrzypiącą podłogę. ** Autor: [[Władysław Broniewski]], ''Nocny gość'' * Dobry Jezu pokazuje mi drogę,<br />Którą przez życie iść mogę,<br />A czasem nawet przesyła mi pocztą kasę. ** Źródło: ''Brudna forsa'' * Jak ja nienawidzę twojej generacji, twoja generacja chora od przemocy… ** Źródło: ''Twoja generacja'' ** Zobacz też: [[generacja]], [[przemoc]], [[nienawiść]] * Jestem twoją klątwą i przekleństwem,<br/ > Niedokończoną przyjemnością.<br />Przygryzioną wargą… do krwi. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Masz tak jak ja, w tylu miejscach poklejone serce.<br />Aksamit i dynamit, marchew w butonierce<br />Nasze serca mylą ich radary. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Mam fatalne maniery,<br />Koszmarne mam zwyczaje.<br />Lecz kiedy grają tego kraju hymn,<br />Ciągle jeszcze wstaję. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Mam sparaliżowane usta. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Nie wyjdę dziś z tobą baby na techno,<br />Nie pójdę z tobą pod rękę po molo.<br />Nigdy w życiu nie pokocham dziewczyny,<br />Która słucha disco polo. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Odwrócone krzyże,<br />Orgazm na pentagramach.<br />Swastyki w twojej głowie są gorsze niż te na ścianach.<br />To fatalna iluzja,<br />Gówniana fatamorgana. ** Źródło: ''Pryszcze'' * Ósmy cud świata, piąty pasek w dresie,<br />Specyficzni kolesie! ** Źródło: ''Brudna forsa'' * Ponoć wiesz o mnie wszystko,<br />Nie znasz mnie wcale! ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Rock and Roll umarł,<br />Rock jest martwy stary.<br />Po co kończysz to piwo?<br />Masz karabin zamiast gitary,<br />Ja kieszenie pełne czereśni. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Słynni bardowie są tylko w Krakowie. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Tak naprawdę ważna jest tylko chwila.<br />Ta chwila Miła czasem to błąd. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Ten list to znak.<br />Że jeszcze jesteś.<br />Słowa czołgają się cicho,<br />Chłopiec pisze szeptem… ** Źródło: ''Chłopcy idą na wojnę'' * Twoje kolejne kłamstwo.<br />Masz koszulkę z Kurtem.<br />I nawet ci do twarzy,<br />Nawet ci do twarzy z trupem.<br />Poproś go, niech ci dziś powie,<br />Chociaż słowo.<br />Sam mógłbym ci zaśpiewać,<br />Dobrze umrę, lepiej sprzedam. ** Źródło: ''Pryszcze'' ** Zobacz też: [[Kurt Cobain]] * Tyle mógłbym ci powiedzieć,<br />Jeszcze mocniej cię przytulić.<br />W życiu jest jak z zapałkami,<br />Raz się kradnie raz się gubi. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * W mieście dzisiaj dzień zwycięstwa.<br />W mieście noc szaleństwa.<br />Defilują tłuste generały,<br />Panny topią się w rumieńcach,<br />Orkiestra marsza gra na rynku,<br />Dzwony w kościołach.<br />Tylko chłopców tutaj nie ma,<br />Urosły na nich zioła. ** Źródło: ''Chłopcy idą na wojnę'' * Za dużo się modlisz, dużo czytasz wierszy,<br />Na środku drogi i nie na szczycie,<br />Nigdy ostatni i nigdy pierwszy.<br />Hej, to chyba śni ci się życie. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Żyję tylko po to by napierdalać warszawiaków,<br />Prawie każdy z Warszawy jest na głowie swej kulawy. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' ==''Styropian''== * Coś, co mogło znaczyć coś,<br />Raczej już nie znaczy nic. ** Źródło: ''Goszka'' * Gdy zostajesz u mnie na noc,<br />Nie myślę o śmiertelnych czasach.<br />Patrzę jak nasza miłość,<br />Spaceruje w naszych płaszczach. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Kochankowie w ciemnościach,<br />Na cztery i pół godziny do nieba wzięci,<br />Oni zawsze są w gościach.<br />Świat na moment zapomniał,<br />Dalej bez nich normalnie się kręci. ** Źródło: ''Do nieba wzięci'' * Któregoś dnia kupię sobie psa,<br />Przynajmniej będę miał co kopać z rana. ** Źródło: ''Goszka'' ** Zobacz też: [[pies]] * Ma krótkie i szalone linie papilarne, nosi obcisłe dżinsy, pali popularne. ** Źródło: ''Gloria'' * Moja silna wola,<br />Pierwsza lepsza kurew,<br />Puszcza się i łajdaczy ** Źródło: ''Styropian'' * Możesz splunąć w moją twarz bez zastanowienia,<br />Nie mam się czym bronić – popatrz,<br />Trzymam ręce w kieszeniach.<br />Nie mów mi, co mam robić,<br />Skąd wiesz, co jest dla mnie lepsze?<br />Niczego nie chcę ci narzucać,<br />Niczego nie chcę ci powiedzieć dziś,<br />Twoje życie – twoje decyzje.<br />Najlepiej wiesz, czego ci najbardziej brak,<br />Twoje prawa – twoja sprawa! ** Źródło: ''Styropian'' * Mój telewizor gra non stop.<br />Bomba trafiła w środek tłumu,<br />Nawet nie ma już co zbierać.<br />Pokazuje to kamera.<br />Całkiem spokojnie jem kolację,<br />Wcale nie chce mi się rzygać. ** Źródło: ''Koka koka'' * Nawet nie wiem czy wiesz,<br />Nasze życie to dym,<br />Ucieka nam między palcami. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Otrzepałem się ze styropianu. ** Źródło: ''Styropian'' * Przez kilka ładnych dni głośno huczało miasto,<br />Mówili o tym wszyscy,<br />Wieść rozeszła się w mig!<br />O tych którzy się rzucali przypalonym ciastem.<br />Ci, którym nic nie wyszło.<br />Ci, którym nie udało się nic. ** Źródło: ''Do nieba wzięci'' * Ty i ja to trójkąty o czterech bokach,<br />Ty i ja to ognie świecy,<br />Gasnące na mrugnięcie oka. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Widzę, że niewiele rozumiesz,<br />Z tego co do ciebie czuję.<br />Głośno nie mówię nic a nic,<br />Umiesz schować się w tłumie,<br />Idiotycznych kombinacji,<br/ >i poharatanych serc. ** Źródło: ''Goszka'' ==''Ulice jak stygmaty''== * Bezcenna jest każda chwila,<br />Dni szybko przemijają.<br />Nie możesz dłużej tańczyć tak,<br />Jak oni oni ci zagrają. ** Źródło: ''Katarzyna ma katar'' * I kop mnie jeszcze,<br />I tak już nic nie czuję,<br />Przecież kopiesz obłok,<br />Nie słyszę już sygnałów karetek pogotowia,<br />Histerycznego pisku opon. ** Źródło: ''Browarne bulwary'' * Jestem w stanie oddać ci,<br />Oddać tobie,<br />Trzy życia i trzy śmierci swoje. ** Źródło: ''Kocięta i szczenięta'' * Klerykalna zaraza jest wytworem Szatana,<br />Tak jak podłość i nienawiść dookoła ołtarza.<br />Piętno krzyża przypisane do każdego,<br />W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. ** Źródło: ''Ulice jak stygmaty'' * (…) koka spływa kącikami moich ust. ** Źródło: ''Ciemne jest jak tęcza'' * O nas zapomniała historia,<br />Po imieniu nam woła bieda.<br />Choć już sprzedaliśmy wszystko,<br />Co można było sprzedać. ** Źródło: ''Bal u senatora ’93'' * Pieśń co daje bunt i rodzi się z sumienia,<br />Że tak długo mogły kwitnąć kwiaty,<br />Sadzone ręką więźnia. ** Źródło: ''Grudniowy blues o Bukareszcie'' * Rządzić jest dziecinnie prosto,<br />Wystarczy dzielić to, czego nie da się podzielić. ** Źródło: ''Bal u senatora ’85'' * Ukrzyżowani mogą spać spokojnie,<br />Nie muszą się już bać pocałunków Judasza. ** Źródło: ''Bal u senatora ’85'' * W naszym mieście skończyła się nuda.<br />Można wreszcie całować i brać,<br />to, co jeszcze nie uległo skażeniu. ** Źródło: ''Ciemne jest jak tęcza'' * Wiemy dobrze o co toczy się gra.<br />I wzrokiem sięgamy się częściej, powoli zbliża się nasz czas. ** Źródło: ''Bal u senatora ’93'' * „U Senatora kończy się bal<br /> Stygnie szampańska Kamasutra<br /> Z gardeł za haftem leci haft<br /> Cuchną przepocone futra<br /> Cuchną przepocone futra” ** Źródło: ''Bal u senatora ’93'' ==''Złodzieje zapalniczek''== * Ezoteryczny Poznań,<br />Miastem rządzi mafia! ** Źródło: ''Ezoteryczny Poznań'' ** Zobacz też: [[Poznań]] * I czuję jak niewidzialna pętla,<br />Zaciska moją szyję.<br />Ledwie trzymam się powierzchni,<br />Ja jestem tylko pyłem. ** Źródło: ''Film o końcu świata'' * Jest tu kilka takich miejsc,<br />Gdzie nie warto się pałętać.<br />I kilka takich miejsc,<br />By zapomnieć i pamiętać. ** Źródło: ''Ezoteryczny Poznań'' * Manipulujesz ideami, które kiedyś były moje,<br />A przynajmniej znaczyły dla mnie wiele. ** Źródło: ''Złodzieje zapalniczek'' ** Zobacz też: [[idea]] * Miłość to raczej nie chemia,<br />To nie są małpie gaje,<br />Kiedy uśmiechamy się przez łzy.<br />Kiedy przeklinamy się nawzajem.<br />Ja nie mówię kocham,<br />Pewnie dobrze sama wiesz dlaczego.<br />Jestem prostym pytaniem,<br />Ty jesteś na nie odpowiedzią. ** Źródło: ''28 (One Love)'' * Miłość to biegun ciepła,<br />Transcendentna energia.<br />Miłość to późna godzina,<br />Absolutna przyczyna. ** Źródło: ''28 (One Love)'' * Przy nadpalonych mostach,<br />Gdzieś pomiędzy wierszami.<br />Na skrzyżowaniu słów,<br />Niewypowiedzianych.<br />Gdzieś pomiędzy wierszami,<br />Wybucha w nas permanentne siódme niebo.<br />Już nie panuję nad zmysłami,<br />Moje oczy są oczami wariata,<br />Kiedy spotykają się z twoimi oczami. ** Źródło: ''Stąpając po niepewnym gruncie'' * Ulice w skowycie,<br />Krew sączy się z ust do ust.<br />Opuchnięte chore miasto,<br />Trzyma się za brzuch. ** Źródło: ''Czas, czas, czas'' ==Zobacz też== * [[Strachy na Lachy]] [[Kategoria:Muzyka w Poznaniu]] [[Kategoria:Polskie zespoły punkrockowe]] ihzwmjnd8a2yzd7fh2x10hevyml9czz 648996 648995 2026-10-06T14:29:09Z Swam pl 41038 Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/FUNNYBRASIL|FUNNYBRASIL]] ([[User talk:FUNNYBRASIL|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]]. 643205 wikitext text/x-wiki [[Plik:PidzamaPorno2-UnionOfRock2007.jpg|mały|{{center|Lider zespołu, [[Krzysztof Grabowski (wokalista)|Krzysztof Grabowski]]<br />i gitarzysta [[Andrzej Kozakiewicz]]}}]] '''[[w:Pidżama Porno|Pidżama Porno]]''' – polski zespół punkrockowy. {{wulgaryzmy}} ==''Bułgarskie centrum''== * Bo im tylko o to chodzi.<br/ > Abyś sam sobie szkodził,<br/ > Abyś sam nie mógł myśleć,<br/ > Abyś sam nie mógł chodzić. ** Autor: [[Kazik Staszewski]], ''Wódka'' * Chcesz więcej,<br/ >Chcesz więcej niż dziś mogę tobie dać.<br />Pieprzone więcej,<br/ > Powiem więcej – więcej nie mam. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Chciałabyś to wiedzieć, ja wiem.<br/ >Wyrzucić już to z siebie, ja też. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Ciężkie słowa – ciężko mówić. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Często twe oczy (…) są takie zimne i dziwne… ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Dlaczego dziwisz się, że widzę to, o czym ty czytałeś tylko w książkach? ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Dookoła miłość się skorumpowała,<br />Dookoła świat jak pierworodny grzech.<br />Nie zdążysz nawet dobrze się przeżegnać.<br />Nie mówimy żegnaj, koniec, cześć bo po co? ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Grabić, grabić, grabić,<br />To, co nam zagrabili. ** Źródło: ''Józef K.'' * Ja w twoich ramionach – nieistotny dysonans. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Jest jednak coś, co mnie trzyma tu tym bardziej,<br/ >Polskie filmy biało-czarne. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Jak statystyczny Polak w narodowym skeczu,<br />Mądry jest po szkodzie, martwi się po meczu. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Jest między nami gra.<br/ > Gra jak świat stara. ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Egzystencjalny paw,<br />Cały rękaw wkładam sobie w usta. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Hej ty, który mieszkasz w niebie… Proszę, pożycz mi swój grzebień.<br/ > Przewodniczący Chaos, serce ma przebite strzałą. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje… ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Kotów kat ma oczy zielone.<br />Ja pazurami trzymam się za życia brzeg.<br />Moje dni mam już policzone,<br />Czekam aż świat zazieleni się na śmierć. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Mój Przyjacielu, rozumiemy się już lepiej,<br/ > Widzimy dziś inaczej i słyszymy szerzej. ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Mówisz mi kim mam być,<br/ >W czym najlepiej mi jest<br />Do twarzy. ** Źródło: ''Bułgarskie centrum hujozy'' * Nie jestem tym, który zwątpił.<br/ >I tchórzem co się poddał.<br/ >Nie jestem buntownikiem, choć niewiele mi się tu podoba. ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Niech pozostanie tylko czerwonego nieba znak. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Nie wszystko co takie legalne, pozytywnym jest. ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości, jak ty… ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Pewnie nie wiesz, ale mam to po komunie<br/>Gawiedziowstręt – źle się czuję w tłumie ** Źródło: ''Bułgarskie Centrum Hujozy'' * Pozostałych osądził sąd,<br />Którego tak naprawdę nie było. ** Źródło: ''Józef K.'' * Sto noży wbili mu w plecy.<br />On podał ręce mordercy,<br/ >Czymś musiał narazić się innym<br />Czy tylko tym, że był niewinny. ** Źródło: ''Józef K.'' * Sny wirtualnych chłopców, jak u młodych chłopców. ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Same głupie pytania i głupie odpowiedzi. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Szeptem na ucho powiem że<br />Że ja<br/ >Ja się tego wyrzekam. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * To nie mój krzyk na skrzyżowaniu<br/ > Dziś poraża miasto,<br/ > To nie mój krzyk.<br/ > Ostatnio krzyczę rzadko… ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Ten krawat mu wychodzi nosem,<br />Ja odczuwam organiczny wstręt.<br />Elegancik się zatacza z papierosem. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * W chorych rozmowach<br />Oczy patrzą gdzie indziej,<br/ >Patrzą tylko gdzie by się schować. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Wisi mi kto wisi na latarni,<br />A kto o nią się opiera. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Wszyscy śpiewają, wszyscy klaszczą w dłonie<br/>Andy Warhol, orzeł w koronie ** Źródło: ''Bułgarskie Centrum Hujozy'' ** Zobacz też: [[Andy Warhol]] * W tamtą grudniową noc, królowie trzej,<br />Przyszli i nic nie znaleźli. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Zupełnie jak wino, zupełnie jak krew. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Źle się czuję wśród tych, co otwarte już drzwi chcą wyważyć. ** Źródło: ''Bułgarskie centrum hujozy'' ==''Futurista''== * Ach, co za dzień,<br/ > dzień, w którym grzeszą nawet anioły<br/ > i nawet niebo wydaje się być tak niedaleko. ** Źródło: ''Co za dzień'' * Wychlejcie Ocean Spokojny,<br/ > Spluńcie na wojny.<br/ > ** Źródło: ''Hymn pokoju'' ** Zobacz też: [[Ocean Spokojny]] *Wieki całe Zbawiciela czekali<br/ > A gdy ów się już narodził<br/ > Czym prędzej go ukrzyżowali, Psychopaci<br/ > kopiący groby wszej wiary ** Źródło: ''Ulice jak stygmaty'' ==''Marchef w butonierce''== * A najdłużej zawsze jest tu ten kto ma z tyłu sceny tlen. ** Opis: o [[Kazik Staszewski|Kaziku Staszewskim]]. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Dlaczego pukasz do okien,<br />Gdy zasnąć nie mogę?<br />Ciężkim powolnym krokiem budzisz,<br />Budzisz skrzypiącą podłogę. ** Autor: [[Władysław Broniewski]], ''Nocny gość'' * Dobry Jezu pokazuje mi drogę,<br />Którą przez życie iść mogę,<br />A czasem nawet przesyła mi pocztą kasę. ** Źródło: ''Brudna forsa'' * Jak ja nienawidzę twojej generacji, twoja generacja chora od przemocy… ** Źródło: ''Twoja generacja'' ** Zobacz też: [[generacja]], [[przemoc]], [[nienawiść]] * Jestem twoją klątwą i przekleństwem,<br/ > Niedokończoną przyjemnością.<br />Przygryzioną wargą… do krwi. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Masz tak jak ja, w tylu miejscach poklejone serce.<br />Aksamit i dynamit, marchew w butonierce<br />Nasze serca mylą ich radary. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Mam fatalne maniery,<br />Koszmarne mam zwyczaje.<br />Lecz kiedy grają tego kraju hymn,<br />Ciągle jeszcze wstaję. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Mam sparaliżowane usta. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Nie wyjdę dziś z tobą baby na techno,<br />Nie pójdę z tobą pod rękę po molo.<br />Nigdy w życiu nie pokocham dziewczyny,<br />Która słucha disco polo. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Odwrócone krzyże,<br />Orgazm na pentagramach.<br />Swastyki w twojej głowie są gorsze niż te na ścianach.<br />To fatalna iluzja,<br />Gówniana fatamorgana. ** Źródło: ''Pryszcze'' * Ósmy cud świata, piąty pasek w dresie,<br />Specyficzni kolesie! ** Źródło: ''Brudna forsa'' * Ponoć wiesz o mnie wszystko,<br />Nie znasz mnie wcale! ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Rock and Roll umarł,<br />Rock jest martwy stary.<br />Po co kończysz to piwo?<br />Masz karabin zamiast gitary,<br />Ja kieszenie pełne czereśni. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Słynni bardowie są tylko w Krakowie. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Tak naprawdę ważna jest tylko chwila.<br />Ta chwila Miła czasem to błąd. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Ten list to znak.<br />Że jeszcze jesteś.<br />Słowa czołgają się cicho,<br />Chłopiec pisze szeptem… ** Źródło: ''Chłopcy idą na wojnę'' * Twoje kolejne kłamstwo.<br />Masz koszulkę z Kurtem.<br />I nawet ci do twarzy,<br />Nawet ci do twarzy z trupem.<br />Poproś go, niech ci dziś powie,<br />Chociaż słowo.<br />Sam mógłbym ci zaśpiewać,<br />Dobrze umrę, lepiej sprzedam. ** Źródło: ''Pryszcze'' ** Zobacz też: [[Kurt Cobain]] * Tyle mógłbym ci powiedzieć,<br />Jeszcze mocniej cię przytulić.<br />W życiu jest jak z zapałkami,<br />Raz się kradnie raz się gubi. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * W mieście dzisiaj dzień zwycięstwa.<br />W mieście noc szaleństwa.<br />Defilują tłuste generały,<br />Panny topią się w rumieńcach,<br />Orkiestra marsza gra na rynku,<br />Dzwony w kościołach.<br />Tylko chłopców tutaj nie ma,<br />Urosły na nich zioła. ** Źródło: ''Chłopcy idą na wojnę'' * Za dużo się modlisz, dużo czytasz wierszy,<br />Na środku drogi i nie na szczycie,<br />Nigdy ostatni i nigdy pierwszy.<br />Hej, to chyba śni ci się życie. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Żyję tylko po to by napierdalać warszawiaków,<br />Prawie każdy z Warszawy jest na głowie swej kulawy. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' ==''Styropian''== * Coś, co mogło znaczyć coś,<br />Raczej już nie znaczy nic. ** Źródło: ''Goszka'' * Gdy zostajesz u mnie na noc,<br />Nie myślę o śmiertelnych czasach.<br />Patrzę jak nasza miłość,<br />Spaceruje w naszych płaszczach. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Kochankowie w ciemnościach,<br />Na cztery i pół godziny do nieba wzięci,<br />Oni zawsze są w gościach.<br />Świat na moment zapomniał,<br />Dalej bez nich normalnie się kręci. ** Źródło: ''Do nieba wzięci'' * Któregoś dnia kupię sobie psa,<br />Przynajmniej będę miał co kopać z rana. ** Źródło: ''Goszka'' ** Zobacz też: [[pies]] * Ma krótkie i szalone linie papilarne, nosi obcisłe dżinsy, pali popularne. ** Źródło: ''Gloria'' * Moja silna wola,<br />Pierwsza lepsza kurew,<br />Puszcza się i łajdaczy ** Źródło: ''Styropian'' * Możesz splunąć w moją twarz bez zastanowienia,<br />Nie mam się czym bronić – popatrz,<br />Trzymam ręce w kieszeniach.<br />Nie mów mi, co mam robić,<br />Skąd wiesz, co jest dla mnie lepsze?<br />Niczego nie chcę ci narzucać,<br />Niczego nie chcę ci powiedzieć dziś,<br />Twoje życie – twoje decyzje.<br />Najlepiej wiesz, czego ci najbardziej brak,<br />Twoje prawa – twoja sprawa! ** Źródło: ''Styropian'' * Mój telewizor gra non stop.<br />Bomba trafiła w środek tłumu,<br />Nawet nie ma już co zbierać.<br />Pokazuje to kamera.<br />Całkiem spokojnie jem kolację,<br />Wcale nie chce mi się rzygać. ** Źródło: ''Koka koka'' * Nawet nie wiem czy wiesz,<br />Nasze życie to dym,<br />Ucieka nam między palcami. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Otrzepałem się ze styropianu. ** Źródło: ''Styropian'' * Przez kilka ładnych dni głośno huczało miasto,<br />Mówili o tym wszyscy,<br />Wieść rozeszła się w mig!<br />O tych którzy się rzucali przypalonym ciastem.<br />Ci, którym nic nie wyszło.<br />Ci, którym nie udało się nic. ** Źródło: ''Do nieba wzięci'' * Ty i ja to trójkąty o czterech bokach,<br />Ty i ja to ognie świecy,<br />Gasnące na mrugnięcie oka. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Widzę, że niewiele rozumiesz,<br />Z tego co do ciebie czuję.<br />Głośno nie mówię nic a nic,<br />Umiesz schować się w tłumie,<br />Idiotycznych kombinacji,<br/ >i poharatanych serc. ** Źródło: ''Goszka'' ==''Ulice jak stygmaty''== * Bezcenna jest każda chwila,<br />Dni szybko przemijają.<br />Nie możesz dłużej tańczyć tak,<br />Jak oni oni ci zagrają. ** Źródło: ''Katarzyna ma katar'' * I kop mnie jeszcze,<br />I tak już nic nie czuję,<br />Przecież kopiesz obłok,<br />Nie słyszę już sygnałów karetek pogotowia,<br />Histerycznego pisku opon. ** Źródło: ''Browarne bulwary'' * Jestem w stanie oddać ci,<br />Oddać tobie,<br />Trzy życia i trzy śmierci swoje. ** Źródło: ''Kocięta i szczenięta'' * Klerykalna zaraza jest wytworem Szatana,<br />Tak jak podłość i nienawiść dookoła ołtarza.<br />Piętno krzyża przypisane do każdego,<br />W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. ** Źródło: ''Ulice jak stygmaty'' * (…) koka spływa kącikami moich ust. ** Źródło: ''Ciemne jest jak tęcza'' * O nas zapomniała historia,<br />Po imieniu nam woła bieda.<br />Choć już sprzedaliśmy wszystko,<br />Co można było sprzedać. ** Źródło: ''Bal u senatora ’93'' * Pieśń co daje bunt i rodzi się z sumienia,<br />Że tak długo mogły kwitnąć kwiaty,<br />Sadzone ręką więźnia. ** Źródło: ''Grudniowy blues o Bukareszcie'' * Rządzić jest dziecinnie prosto,<br />Wystarczy dzielić to, czego nie da się podzielić. ** Źródło: ''Bal u senatora ’85'' * Ukrzyżowani mogą spać spokojnie,<br />Nie muszą się już bać pocałunków Judasza. ** Źródło: ''Bal u senatora ’85'' * W naszym mieście skończyła się nuda.<br />Można wreszcie całować i brać,<br />to, co jeszcze nie uległo skażeniu. ** Źródło: ''Ciemne jest jak tęcza'' * Wiemy dobrze o co toczy się gra.<br />I wzrokiem sięgamy się częściej, powoli zbliża się nasz czas. ** Źródło: ''Bal u senatora ’93'' ==''Złodzieje zapalniczek''== * Ezoteryczny Poznań,<br />Miastem rządzi mafia! ** Źródło: ''Ezoteryczny Poznań'' ** Zobacz też: [[Poznań]] * I czuję jak niewidzialna pętla,<br />Zaciska moją szyję.<br />Ledwie trzymam się powierzchni,<br />Ja jestem tylko pyłem. ** Źródło: ''Film o końcu świata'' * Jest tu kilka takich miejsc,<br />Gdzie nie warto się pałętać.<br />I kilka takich miejsc,<br />By zapomnieć i pamiętać. ** Źródło: ''Ezoteryczny Poznań'' * Manipulujesz ideami, które kiedyś były moje,<br />A przynajmniej znaczyły dla mnie wiele. ** Źródło: ''Złodzieje zapalniczek'' ** Zobacz też: [[idea]] * Miłość to raczej nie chemia,<br />To nie są małpie gaje,<br />Kiedy uśmiechamy się przez łzy.<br />Kiedy przeklinamy się nawzajem.<br />Ja nie mówię kocham,<br />Pewnie dobrze sama wiesz dlaczego.<br />Jestem prostym pytaniem,<br />Ty jesteś na nie odpowiedzią. ** Źródło: ''28 (One Love)'' * Miłość to biegun ciepła,<br />Transcendentna energia.<br />Miłość to późna godzina,<br />Absolutna przyczyna. ** Źródło: ''28 (One Love)'' * Przy nadpalonych mostach,<br />Gdzieś pomiędzy wierszami.<br />Na skrzyżowaniu słów,<br />Niewypowiedzianych.<br />Gdzieś pomiędzy wierszami,<br />Wybucha w nas permanentne siódme niebo.<br />Już nie panuję nad zmysłami,<br />Moje oczy są oczami wariata,<br />Kiedy spotykają się z twoimi oczami. ** Źródło: ''Stąpając po niepewnym gruncie'' * Ulice w skowycie,<br />Krew sączy się z ust do ust.<br />Opuchnięte chore miasto,<br />Trzyma się za brzuch. ** Źródło: ''Czas, czas, czas'' ==Zobacz też== * [[Strachy na Lachy]] [[Kategoria:Muzyka w Poznaniu]] [[Kategoria:Polskie zespoły punkrockowe]] 6a34r6iovdmf1x4rz5lvchuagiathb3 648997 648996 2026-10-06T14:31:07Z Icodense 58731 Zabezpieczono stronę „[[Pidżama Porno]]”: Persistent vandalism ([[m:GS|global sysop]] action) ([Edytowanie=Dozwolone tylko dla użytkowników automatycznie zatwierdzonych] (wygasa 15:31, 6 sty 2027 (UTC)) [Przenoszenie=Dozwolone tylko dla użytkowników automatycznie zatwierdzonych] (wygasa 15:31, 6 sty 2027 (UTC))) 643205 wikitext text/x-wiki [[Plik:PidzamaPorno2-UnionOfRock2007.jpg|mały|{{center|Lider zespołu, [[Krzysztof Grabowski (wokalista)|Krzysztof Grabowski]]<br />i gitarzysta [[Andrzej Kozakiewicz]]}}]] '''[[w:Pidżama Porno|Pidżama Porno]]''' – polski zespół punkrockowy. {{wulgaryzmy}} ==''Bułgarskie centrum''== * Bo im tylko o to chodzi.<br/ > Abyś sam sobie szkodził,<br/ > Abyś sam nie mógł myśleć,<br/ > Abyś sam nie mógł chodzić. ** Autor: [[Kazik Staszewski]], ''Wódka'' * Chcesz więcej,<br/ >Chcesz więcej niż dziś mogę tobie dać.<br />Pieprzone więcej,<br/ > Powiem więcej – więcej nie mam. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Chciałabyś to wiedzieć, ja wiem.<br/ >Wyrzucić już to z siebie, ja też. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Ciężkie słowa – ciężko mówić. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Często twe oczy (…) są takie zimne i dziwne… ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Dlaczego dziwisz się, że widzę to, o czym ty czytałeś tylko w książkach? ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Dookoła miłość się skorumpowała,<br />Dookoła świat jak pierworodny grzech.<br />Nie zdążysz nawet dobrze się przeżegnać.<br />Nie mówimy żegnaj, koniec, cześć bo po co? ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Grabić, grabić, grabić,<br />To, co nam zagrabili. ** Źródło: ''Józef K.'' * Ja w twoich ramionach – nieistotny dysonans. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Jest jednak coś, co mnie trzyma tu tym bardziej,<br/ >Polskie filmy biało-czarne. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Jak statystyczny Polak w narodowym skeczu,<br />Mądry jest po szkodzie, martwi się po meczu. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Jest między nami gra.<br/ > Gra jak świat stara. ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Egzystencjalny paw,<br />Cały rękaw wkładam sobie w usta. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Hej ty, który mieszkasz w niebie… Proszę, pożycz mi swój grzebień.<br/ > Przewodniczący Chaos, serce ma przebite strzałą. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje… ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Kotów kat ma oczy zielone.<br />Ja pazurami trzymam się za życia brzeg.<br />Moje dni mam już policzone,<br />Czekam aż świat zazieleni się na śmierć. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Mój Przyjacielu, rozumiemy się już lepiej,<br/ > Widzimy dziś inaczej i słyszymy szerzej. ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Mówisz mi kim mam być,<br/ >W czym najlepiej mi jest<br />Do twarzy. ** Źródło: ''Bułgarskie centrum hujozy'' * Nie jestem tym, który zwątpił.<br/ >I tchórzem co się poddał.<br/ >Nie jestem buntownikiem, choć niewiele mi się tu podoba. ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Niech pozostanie tylko czerwonego nieba znak. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Nie wszystko co takie legalne, pozytywnym jest. ** Źródło: ''Nie wszystko co pozytywne jest legalne'' * Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości, jak ty… ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Pewnie nie wiesz, ale mam to po komunie<br/>Gawiedziowstręt – źle się czuję w tłumie ** Źródło: ''Bułgarskie Centrum Hujozy'' * Pozostałych osądził sąd,<br />Którego tak naprawdę nie było. ** Źródło: ''Józef K.'' * Sto noży wbili mu w plecy.<br />On podał ręce mordercy,<br/ >Czymś musiał narazić się innym<br />Czy tylko tym, że był niewinny. ** Źródło: ''Józef K.'' * Sny wirtualnych chłopców, jak u młodych chłopców. ** Źródło: ''Wirtualni chłopcy'' * Same głupie pytania i głupie odpowiedzi. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * Szeptem na ucho powiem że<br />Że ja<br/ >Ja się tego wyrzekam. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * To nie mój krzyk na skrzyżowaniu<br/ > Dziś poraża miasto,<br/ > To nie mój krzyk.<br/ > Ostatnio krzyczę rzadko… ** Źródło: ''Każdy nowy dzień rodzi nowe paranoje'' * Ten krawat mu wychodzi nosem,<br />Ja odczuwam organiczny wstręt.<br />Elegancik się zatacza z papierosem. ** Źródło: ''Egzystencjalny paw'' * W chorych rozmowach<br />Oczy patrzą gdzie indziej,<br/ >Patrzą tylko gdzie by się schować. ** Źródło: ''Nikt tak pięknie nie mówił, że się boi miłości'' * Wisi mi kto wisi na latarni,<br />A kto o nią się opiera. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Wszyscy śpiewają, wszyscy klaszczą w dłonie<br/>Andy Warhol, orzeł w koronie ** Źródło: ''Bułgarskie Centrum Hujozy'' ** Zobacz też: [[Andy Warhol]] * W tamtą grudniową noc, królowie trzej,<br />Przyszli i nic nie znaleźli. ** Źródło: ''Kotów kat ma oczy zielone'' * Zupełnie jak wino, zupełnie jak krew. ** Źródło: ''Droga na Brześć'' * Źle się czuję wśród tych, co otwarte już drzwi chcą wyważyć. ** Źródło: ''Bułgarskie centrum hujozy'' ==''Futurista''== * Ach, co za dzień,<br/ > dzień, w którym grzeszą nawet anioły<br/ > i nawet niebo wydaje się być tak niedaleko. ** Źródło: ''Co za dzień'' * Wychlejcie Ocean Spokojny,<br/ > Spluńcie na wojny.<br/ > ** Źródło: ''Hymn pokoju'' ** Zobacz też: [[Ocean Spokojny]] *Wieki całe Zbawiciela czekali<br/ > A gdy ów się już narodził<br/ > Czym prędzej go ukrzyżowali, Psychopaci<br/ > kopiący groby wszej wiary ** Źródło: ''Ulice jak stygmaty'' ==''Marchef w butonierce''== * A najdłużej zawsze jest tu ten kto ma z tyłu sceny tlen. ** Opis: o [[Kazik Staszewski|Kaziku Staszewskim]]. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Dlaczego pukasz do okien,<br />Gdy zasnąć nie mogę?<br />Ciężkim powolnym krokiem budzisz,<br />Budzisz skrzypiącą podłogę. ** Autor: [[Władysław Broniewski]], ''Nocny gość'' * Dobry Jezu pokazuje mi drogę,<br />Którą przez życie iść mogę,<br />A czasem nawet przesyła mi pocztą kasę. ** Źródło: ''Brudna forsa'' * Jak ja nienawidzę twojej generacji, twoja generacja chora od przemocy… ** Źródło: ''Twoja generacja'' ** Zobacz też: [[generacja]], [[przemoc]], [[nienawiść]] * Jestem twoją klątwą i przekleństwem,<br/ > Niedokończoną przyjemnością.<br />Przygryzioną wargą… do krwi. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Masz tak jak ja, w tylu miejscach poklejone serce.<br />Aksamit i dynamit, marchew w butonierce<br />Nasze serca mylą ich radary. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Mam fatalne maniery,<br />Koszmarne mam zwyczaje.<br />Lecz kiedy grają tego kraju hymn,<br />Ciągle jeszcze wstaję. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Mam sparaliżowane usta. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Nie wyjdę dziś z tobą baby na techno,<br />Nie pójdę z tobą pod rękę po molo.<br />Nigdy w życiu nie pokocham dziewczyny,<br />Która słucha disco polo. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Odwrócone krzyże,<br />Orgazm na pentagramach.<br />Swastyki w twojej głowie są gorsze niż te na ścianach.<br />To fatalna iluzja,<br />Gówniana fatamorgana. ** Źródło: ''Pryszcze'' * Ósmy cud świata, piąty pasek w dresie,<br />Specyficzni kolesie! ** Źródło: ''Brudna forsa'' * Ponoć wiesz o mnie wszystko,<br />Nie znasz mnie wcale! ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Rock and Roll umarł,<br />Rock jest martwy stary.<br />Po co kończysz to piwo?<br />Masz karabin zamiast gitary,<br />Ja kieszenie pełne czereśni. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Słynni bardowie są tylko w Krakowie. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' * Tak naprawdę ważna jest tylko chwila.<br />Ta chwila Miła czasem to błąd. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * Ten list to znak.<br />Że jeszcze jesteś.<br />Słowa czołgają się cicho,<br />Chłopiec pisze szeptem… ** Źródło: ''Chłopcy idą na wojnę'' * Twoje kolejne kłamstwo.<br />Masz koszulkę z Kurtem.<br />I nawet ci do twarzy,<br />Nawet ci do twarzy z trupem.<br />Poproś go, niech ci dziś powie,<br />Chociaż słowo.<br />Sam mógłbym ci zaśpiewać,<br />Dobrze umrę, lepiej sprzedam. ** Źródło: ''Pryszcze'' ** Zobacz też: [[Kurt Cobain]] * Tyle mógłbym ci powiedzieć,<br />Jeszcze mocniej cię przytulić.<br />W życiu jest jak z zapałkami,<br />Raz się kradnie raz się gubi. ** Źródło: ''Tom Petty spotyka Debbie Harry'' * W mieście dzisiaj dzień zwycięstwa.<br />W mieście noc szaleństwa.<br />Defilują tłuste generały,<br />Panny topią się w rumieńcach,<br />Orkiestra marsza gra na rynku,<br />Dzwony w kościołach.<br />Tylko chłopców tutaj nie ma,<br />Urosły na nich zioła. ** Źródło: ''Chłopcy idą na wojnę'' * Za dużo się modlisz, dużo czytasz wierszy,<br />Na środku drogi i nie na szczycie,<br />Nigdy ostatni i nigdy pierwszy.<br />Hej, to chyba śni ci się życie. ** Źródło: ''Twoja generacja'' * Żyję tylko po to by napierdalać warszawiaków,<br />Prawie każdy z Warszawy jest na głowie swej kulawy. ** Źródło: ''Marchef w butonierce'' ==''Styropian''== * Coś, co mogło znaczyć coś,<br />Raczej już nie znaczy nic. ** Źródło: ''Goszka'' * Gdy zostajesz u mnie na noc,<br />Nie myślę o śmiertelnych czasach.<br />Patrzę jak nasza miłość,<br />Spaceruje w naszych płaszczach. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Kochankowie w ciemnościach,<br />Na cztery i pół godziny do nieba wzięci,<br />Oni zawsze są w gościach.<br />Świat na moment zapomniał,<br />Dalej bez nich normalnie się kręci. ** Źródło: ''Do nieba wzięci'' * Któregoś dnia kupię sobie psa,<br />Przynajmniej będę miał co kopać z rana. ** Źródło: ''Goszka'' ** Zobacz też: [[pies]] * Ma krótkie i szalone linie papilarne, nosi obcisłe dżinsy, pali popularne. ** Źródło: ''Gloria'' * Moja silna wola,<br />Pierwsza lepsza kurew,<br />Puszcza się i łajdaczy ** Źródło: ''Styropian'' * Możesz splunąć w moją twarz bez zastanowienia,<br />Nie mam się czym bronić – popatrz,<br />Trzymam ręce w kieszeniach.<br />Nie mów mi, co mam robić,<br />Skąd wiesz, co jest dla mnie lepsze?<br />Niczego nie chcę ci narzucać,<br />Niczego nie chcę ci powiedzieć dziś,<br />Twoje życie – twoje decyzje.<br />Najlepiej wiesz, czego ci najbardziej brak,<br />Twoje prawa – twoja sprawa! ** Źródło: ''Styropian'' * Mój telewizor gra non stop.<br />Bomba trafiła w środek tłumu,<br />Nawet nie ma już co zbierać.<br />Pokazuje to kamera.<br />Całkiem spokojnie jem kolację,<br />Wcale nie chce mi się rzygać. ** Źródło: ''Koka koka'' * Nawet nie wiem czy wiesz,<br />Nasze życie to dym,<br />Ucieka nam między palcami. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Otrzepałem się ze styropianu. ** Źródło: ''Styropian'' * Przez kilka ładnych dni głośno huczało miasto,<br />Mówili o tym wszyscy,<br />Wieść rozeszła się w mig!<br />O tych którzy się rzucali przypalonym ciastem.<br />Ci, którym nic nie wyszło.<br />Ci, którym nie udało się nic. ** Źródło: ''Do nieba wzięci'' * Ty i ja to trójkąty o czterech bokach,<br />Ty i ja to ognie świecy,<br />Gasnące na mrugnięcie oka. ** Źródło: ''Gdy zostajesz u mnie na noc'' * Widzę, że niewiele rozumiesz,<br />Z tego co do ciebie czuję.<br />Głośno nie mówię nic a nic,<br />Umiesz schować się w tłumie,<br />Idiotycznych kombinacji,<br/ >i poharatanych serc. ** Źródło: ''Goszka'' ==''Ulice jak stygmaty''== * Bezcenna jest każda chwila,<br />Dni szybko przemijają.<br />Nie możesz dłużej tańczyć tak,<br />Jak oni oni ci zagrają. ** Źródło: ''Katarzyna ma katar'' * I kop mnie jeszcze,<br />I tak już nic nie czuję,<br />Przecież kopiesz obłok,<br />Nie słyszę już sygnałów karetek pogotowia,<br />Histerycznego pisku opon. ** Źródło: ''Browarne bulwary'' * Jestem w stanie oddać ci,<br />Oddać tobie,<br />Trzy życia i trzy śmierci swoje. ** Źródło: ''Kocięta i szczenięta'' * Klerykalna zaraza jest wytworem Szatana,<br />Tak jak podłość i nienawiść dookoła ołtarza.<br />Piętno krzyża przypisane do każdego,<br />W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. ** Źródło: ''Ulice jak stygmaty'' * (…) koka spływa kącikami moich ust. ** Źródło: ''Ciemne jest jak tęcza'' * O nas zapomniała historia,<br />Po imieniu nam woła bieda.<br />Choć już sprzedaliśmy wszystko,<br />Co można było sprzedać. ** Źródło: ''Bal u senatora ’93'' * Pieśń co daje bunt i rodzi się z sumienia,<br />Że tak długo mogły kwitnąć kwiaty,<br />Sadzone ręką więźnia. ** Źródło: ''Grudniowy blues o Bukareszcie'' * Rządzić jest dziecinnie prosto,<br />Wystarczy dzielić to, czego nie da się podzielić. ** Źródło: ''Bal u senatora ’85'' * Ukrzyżowani mogą spać spokojnie,<br />Nie muszą się już bać pocałunków Judasza. ** Źródło: ''Bal u senatora ’85'' * W naszym mieście skończyła się nuda.<br />Można wreszcie całować i brać,<br />to, co jeszcze nie uległo skażeniu. ** Źródło: ''Ciemne jest jak tęcza'' * Wiemy dobrze o co toczy się gra.<br />I wzrokiem sięgamy się częściej, powoli zbliża się nasz czas. ** Źródło: ''Bal u senatora ’93'' ==''Złodzieje zapalniczek''== * Ezoteryczny Poznań,<br />Miastem rządzi mafia! ** Źródło: ''Ezoteryczny Poznań'' ** Zobacz też: [[Poznań]] * I czuję jak niewidzialna pętla,<br />Zaciska moją szyję.<br />Ledwie trzymam się powierzchni,<br />Ja jestem tylko pyłem. ** Źródło: ''Film o końcu świata'' * Jest tu kilka takich miejsc,<br />Gdzie nie warto się pałętać.<br />I kilka takich miejsc,<br />By zapomnieć i pamiętać. ** Źródło: ''Ezoteryczny Poznań'' * Manipulujesz ideami, które kiedyś były moje,<br />A przynajmniej znaczyły dla mnie wiele. ** Źródło: ''Złodzieje zapalniczek'' ** Zobacz też: [[idea]] * Miłość to raczej nie chemia,<br />To nie są małpie gaje,<br />Kiedy uśmiechamy się przez łzy.<br />Kiedy przeklinamy się nawzajem.<br />Ja nie mówię kocham,<br />Pewnie dobrze sama wiesz dlaczego.<br />Jestem prostym pytaniem,<br />Ty jesteś na nie odpowiedzią. ** Źródło: ''28 (One Love)'' * Miłość to biegun ciepła,<br />Transcendentna energia.<br />Miłość to późna godzina,<br />Absolutna przyczyna. ** Źródło: ''28 (One Love)'' * Przy nadpalonych mostach,<br />Gdzieś pomiędzy wierszami.<br />Na skrzyżowaniu słów,<br />Niewypowiedzianych.<br />Gdzieś pomiędzy wierszami,<br />Wybucha w nas permanentne siódme niebo.<br />Już nie panuję nad zmysłami,<br />Moje oczy są oczami wariata,<br />Kiedy spotykają się z twoimi oczami. ** Źródło: ''Stąpając po niepewnym gruncie'' * Ulice w skowycie,<br />Krew sączy się z ust do ust.<br />Opuchnięte chore miasto,<br />Trzyma się za brzuch. ** Źródło: ''Czas, czas, czas'' ==Zobacz też== * [[Strachy na Lachy]] [[Kategoria:Muzyka w Poznaniu]] [[Kategoria:Polskie zespoły punkrockowe]] 6a34r6iovdmf1x4rz5lvchuagiathb3 Stanisław Staszewski 0 2953 649003 642638 2026-10-06T18:17:44Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Stanisław_staszewski.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649003 wikitext text/x-wiki '''[[w:Stanisław Staszewski (artysta)|Stanisław Staszewski]]''' (1925–1973) – [[Polska|polski]] [[poeta]] i [[bard]], ojciec [[Kazik Staszewski|Kazika Staszewskiego]]. * Właściwie nie powinno się robić takich nagrań, nie tylko, że moje piosenki obrażają muzykę i poezję, zresztą, nic nie szkodzi, bo przecież po to są pisane. Ale też i to, co się dostaje w takich warunkach technicznych, to jest obraza sonaryzacji wszelkiej oraz hi-fów przenajświętszych, amen.<br />Nie będzie innych moich nagrań – i dobrze. Jeżeli ktoś tam kiedyś odkryje te piosenki i dorobi do nich jakąś korbę do wyciskania szmalcu, to jeszcze lepiej. ** Źródło: kaseta z nagraniami Stanisława Staszewskiego, cyt. za: film ''[[Tata Kazika]]'', reż. Jerzy Zalewski ==Cytaty z piosenek== {{Wulgaryzmy}} * Któż umie tak jak Polak mówiąc milczeć, milcząc pić<br />tak szumieć, tak o słowo jedno zaraz w mordę bić.<br />…<br />Więc jeszcze seta, znakomicie,<br />Padniemy, ale zgódźmy się,<br />Że z tylu różnych dróg przez życie,<br />Każdy ma prawo wybrać źle… ** Źródło: ''Bal Kreślarzy'' * Nie pękaj koleś, nie łam się, przecie<br/>To o nas wczoraj stało w gazecie:<br/>Pisała sama ''Trybuna Ludu'',<br/>Że nas ogarnia romantyzm budów. ** Źródło: ''Inżynierowie z Petrobudowy'' * Postaw literek, niech brzękną szkła!<br />Przed nami naród odkrywa głowy<br />Inżynierowie z Petrobudowy! Kładziemy lachę, niech brzękną szkła<br />Budowniczowie na 102!<br />…<br />Pić życia rozkosz, a cóż nam to szkodzi?<br />Nawet PKS do nas dochodzi<br />A w zeszłe święto miałem kobite,<br />Co miała obie nogi umyte<br />…<br />Co oszczędzimy, to ktoś ukradnie ** Źródło: ''Inżynierowie z Petrobudowy'' * Samotni ludzie z samotnych miast<br/>W samotnej muszli świat<br/>W samotnym śniegu został ślad<br/>Samotnie witam was<br/><br/>Ten blady krążek to moja twarz<br/>Ten z kleksem krwawym – Ty<br/>Dziewczyną jesteś, więc usta masz<br/>Usta koloru krwi. ** Źródło: ''Samotni ludzie'' * Ach ci ludzie, to brudne świnie<br />Co napletli o mojej dziewczynie<br />…<br />Tylko pyta kryjąc rumieniec<br />Czemu patrzę jak potępieniec?<br />Czemu zgrzytam, kiedy się pyta – czy ma ładny biust?<br />Czemu toczę pianę z ust?… ** Źródło: ''Baranek'' * Zjeździli mapę już – na zachód, wschód, od dołu – wzwyż<br />I każdy obcy szlak znajomy był<br />…<br />Aż wreszcie ten pogrzeb<br />We dwoje – jak dobrze ** Źródło: ''Dziewczyna się bała pogrzebów'' * Inni zawsze wiedzą co<br/>Jak dlaczego gdzie i kto<br/>Komu wziąć a komu dać<br/>A ja nigdy kurwa mać. ** Źródło: ''Nie dorosłem do swych lat'' * Jak człowiek wygra, to dopiero ma coś z życia ** Źródło: ''Królowa życia'' * A gdy będę chowany<br />Syn zapłacze pijany ** Źródło: ''A gdy będę umierał'' * Nie szukaj drogi, znajdziesz ją w sercu<br />smutna jest knajpa byłych morderców<br />…<br />Rwie łeb od tortur alkoholowych<br />Lecz wśród porcelan i rur niklowych<br />Człowiek się znowu czuje półbogiem<br />Bo oto stoi twarzą w twarz z wrogiem ** Źródło: ''Knajpa morderców'' * Podłemu życiu plujmy w pysk ** Źródło: ''Kurwy wędrowniczki'' * Znowu dom pusty dziś nocą,<br />Cisza aż grzmi…<br />Świec płomienie próżno się złocą,<br />Nie skrzypną drzwi…<br />Milczeć będzie moja gitara,<br />Słychać będzie bicie zegara,<br />Ja zrozumieć wszystko się staram,<br />Mówiłem ci…<br />Jeśli zechcesz odejść – odejdź,<br />Jeśli zechcesz – wróć.<br />Nic się przecież w nas<br />Nie zmieni przez te dni…<br />Już na zawsze tamto będzie<br />W sercach nam się tlić,<br />Jak neonowy szyld:<br />Gdzie jesteś… ** Źródło: ''Jeśli zechcesz odejść – odejdź'' * Nie dorosłem do swych lat…<br />Masz mnie za nic? – dobrześ zgadł<br />Jak tak można – pytam was -<br />Tyle lat marnować czas?<br />Nauczyłem w życiu się<br />Paru rzeczy – wszystkich źle<br />Ale moją dróżką idź<br />Gdy się już nie daje żyć<br />Wszystko prostsze, gdy się śpiewa i gra ** Źródło: ''Nie dorosłem do swych lat'' * Zgaśnie blask oczu twych,<br />Gdy wstanie dzień…<br />Świt za szybą przysiądzie,<br />Jak szary ptak…<br />Nie mów nic, przytul się<br />Wstrzymaj czas, wszystko zmień…<br />Zapomnienie, jak zmierzch<br />Niech zatopi nas znów…<br />Wódki mgła – wokół głów<br />Pełznie, jak duch…<br />Jaki zły, jaki pusty jest cały świat…<br />Nie mów nic, przytul się,<br />Wtóru serc dziwna moc<br />Wstrzyma czas, niechaj trwa<br />Pijana noc! ** Źródło: ''Samotni ludzie'' * Rosną w Polsce domy z czerwoniutkiej cegły<br />Domy wznosi piekarz, bo w tej pracy biegły<br />…<br />Piekarz, szewcy, zduni – każdy sercu bliski<br />Wspólnie zapracują na moją Scotch Whisky<br />…<br />Jak się Zachód plącze w pętach kapitału<br />I jak do ruiny zbliża się pomału<br />Potem do lodówki zaglądam ciekawie<br />Oto „Johnnie Walker” – zaraz się zaprawię ** Źródło: ''Kołysanka stalinowska'' ==O Stanisławie Staszewskim== * (…) z biografią Stanisława Staszewskiego nikt nie może się mierzyć ani wiązać. Jest ona mocno dramatyczna. Kilkoro ludzi można by obdzielić takim życiorysem. Jego piosenki zwróciły moją uwagę kilkanaście lat temu, ponieważ były dziwnym połączeniem miękkości, takiej męskiej, ale bardzo dojrzałej, ze swego rodzaju melancholią, która jest mi bliska. I tak naprawdę przez kilka lat czekałem, aż ja dojrzeję, skończę czterdziestkę, znajdę w sobie pokłady dramatyzmu, a jednocześnie dużego dystansu, które są w tych tekstach. Myślę, że gdybym je śpiewał jako młodszy człowiek, kilkanaście lat temu, nie byłyby do końca prawdziwe i miarodajne. ** Autor: [[Jacek Bończyk]] ** Źródło: Martyna Słowik, [https://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/145228.html ''Nigdy nie piszę do szuflady'', „Dziennik Polski”, 30 sierpnia 2012] * Znajomi mówią w nim o Stanisławie Staszewskim, że był człowiekiem cynicznym, że często drwił z samego siebie, ze śmierci, ale i z życia… Z całą pewnością to, co się jemu przydarzyło – a działo się bardzo dużo rzeczy złych – sprawiło, że nie umiał się odnaleźć w normalnej rzeczywistości. Dla mnie Staszewski był niezdiagnozowanym depresjonikiem. To słychać w tych tekstach. Wystarczy je przeczytać i okazuje się, że pozornie zwykłe piosenki, które można by było śpiewać na weselach albo gdzieś w knajpach, mają w sobie co najmniej podwójne dno. ** Autor: [[Jacek Bończyk]] ** Źródło: Martyna Słowik, [https://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/145228.html ''Nigdy nie piszę do szuflady'', „Dziennik Polski”, 30 sierpnia 2012] {{SORTUJ:Staszewski, Stanisław}} [[Kategoria:Polscy poeci współcześni]] [[Kategoria:Polscy tekściarze]] [[Kategoria:Więźniowie Pawiaka]] 6m5t4gbhfkd03sphue4rut66c8t3vlb Rafał Wojaczek 0 3347 649006 642029 2026-10-06T18:18:39Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Rafałwojaczek.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649006 wikitext text/x-wiki '''[[w:Rafał Wojaczek|Rafał Wojaczek]]''' (1945–1971) – polski [[poeta]], zaliczany do grona [[poeci wyklęci|poetów wyklętych]]. {{wulgaryzmy}} ==Cytaty z wierszy== * Ach, gdybyśmy złapali tego skurwysyna, co nam ten świat wymyślił. ** Źródło: ''Lament bohaterów'' * A ostatecznie dać mi choć wódki żebym pił<br />I potem rzygał bo poetów należy używać ** Źródło: ''Prośba'' (1969) * Ale ja przychodzę tu jak legendarna<br />Zjawa co znikąd wyszła podobna tylko sobie. ** Źródło: ''*** (Ta rzeka może nieśmiało przypomina Odrę)'' * Bądź – i nie pytaj, jak Ci się wypłacę<br />A wtedy darmo weźmiesz najpiękniejszą zdradę:<br />Miłość, która obudzi śpiącą w Tobie śmierć ** Źródło: ''Bądź mi'' * Bądź mi od stóp do głowy, od pięty do ucha<br />Od kolan do pachwiny, od łokcia do paznokci<br />Pod pachą, pod językiem, od łechtaczki do rzęs ** Źródło: ''Bądź mi'' * Bądź mi stanikiem, majtkami, podwiązką<br />Bądź kołyską dla ciała, niańką co kołysze<br />Jedz mi brud zza paznokci, pij miesięczną krew ** Źródło: ''Bądź mi'' * Bo, choć szukam, językiem cię nie umiem, naga:<br />Powiedz mi, że się boisz, uwierzę, że jesteś. ** Źródło: ''Musisz się zawsze róży bać'' * Ciebie biorąc, z Ciebie pijąc, ja o niebo<br />Już nie dbałem wiedząc przecież, że to jedno. ** Źródło: ''Kwiat zrywając, Ciebie biorąc'' * Chodzę i pytam: gdzie jest moja szubienica? ** Źródło: ''Chodzę i pytam'' * czuję jak mi cieknie ślina i sperma ** Źródło: ''Mit rodzinny'' * Dać mi miotłę bym zamiótł publiczny plac<br />Albo kobietę bym ją kochał i zapładniał ** Źródło: ''Prośba'' (1969) * Dobra matka, co wstydzi się rosłego syna,<br />Kultywując kurewstwo po to, by zatrzymać<br />Młodość, wszak wreszcie musi potknąć się o śmierć. ** Źródło: ''Ogólniki'' * Gdzie moich jąder krąży podwójna planeta<br />Tam wieszają człowieka za to że poeta<br /><br />Gdzie nasienie pospiesznie porzucone gnije<br />Tam kobietę do spazmu pobudzają kijem ** Źródło: ''Ballada bezbożna'' * Gdzie patrzę prawym okiem moje życie marne<br />Jak zwykle z przyjściem zmroku idzie pod latarnię ** Źródło: ''Ballada bezbożna'' * Gwiazdy są echem Twoich oczu<br />I poruszają się po ścieżkach<br />Wydeptanych przez Twoje sny<br />Gdzie noc się kończy.<br /><br />Gdzie śmierć się kończy moja pamięć rozszerzona. ** Źródło: ''Źrenica'' * I znów jesteś bogatsza ode mnie – o tę śmierć<br />którą Ci wymyśliłem i już się stała ważna. ** Źródło: ''Gwiazda'' * Ja taki jestem szczęśliwy<br />że się nie obudzę. ** Źródło: ''W powiecie'' * Jeszcze w nią nie wszedł, już nie ma jak wrócić. ** Źródło: ''Jeszcze w nią nie wszedł'' * Jest dobre wyjście pić<br />wódkę pić<br />papierosy palić<br />kochać<br /><br />żyć<br /><br />tak<br />to wszystko jest dobre wyjście. ** Źródło: ''Nie ma już nic'' * Jestem chłodną wyspą dla twojego ciała<br />które upada w noc gorącą kroplą. ** Źródło: ''Mówię do Ciebie cicho'' * Julia córka rzezaka<br />Wprawnymi<br />po ojcu<br />wargami<br />uprawia moją chorobę ** Źródło: ''Ja; Kafka'' * Już w zgodzie ze snem nie napiszę ciebie,<br />Wierszu, moja męko, nędzo i wielkości,<br />Nudo, rozpaczy, głodzie i szaleństwie.<br />Nie policzę cię na palcach żadnej zorzy. ** Źródło: ''Próba ostatniego wiersza'' * Kim jest ten, co moim długopisem<br />Wypisuje moje wiersze<br />I w moim łóżku moją żonę bierze?<br />Kim jest ten, co przed chwilą wyszedł? ** Źródło: ''*** (Kim jest ten, co się jawi w lustrze…)'' * Kochać aż do obrzydzenia ** Źródło: ''Wierszyk Mironowi Białoszewskiemu'' * Kochanka się skurwiła za mąż wyszła<br />Rzeczowo podpowiada spermy limfa ** Źródło: ''Rymy na przednówku'' * Ktoś kto kocha, nie jest tym, co umrze. ** Źródło: ''Na imieniny Rafała Wojaczka'' * Ktoś szybę tłucze, szmatę pali, ja się duszę<br />Ktoś wyrok spisał, pióro schował, papier wziął<br />Ktoś na głos czyta, głoski łyka, mnie już nie ma. ** Źródło: ''Fuga'' (łac. Ucieczka) * Lecz wiem: poza tym nagi jest jak szczera róża<br />I gdybym był kobietą dawno miałbym w ustach. ** Źródło: ''Początek poezji'' * Lewa pierś sąsiadki jest nieco większa od prawej<br />Zwichnięta symetria to właśnie to<br /><br />Potem spadłem z drzewa ** Źródło: ''Ludzie kładą się spać'' * Matka mądra jak wieża kościoła<br />Matka większa niż sam Rzymski Kościół<br />Matka długa jak transsyberyjska<br />Kolej i jak Sahara szeroka ** Źródło: ''Ojczyzna'' * Męskość polega na tym aby bić kobietę. ** Źródło: ''Męskość polega na tym'' * Moja nieśmiertelność jest krótka ale pewna. ** Źródło: ''Byłem, jestem'' * Mówię do ciebie tak cicho jak ptak<br />o świcie słońce upuszcza w twoje oczy<br />Mówię do ciebie tak cicho<br />jak ty do mnie ** Źródło: ''Mówię do ciebie cicho'' * Musi być ktoś, kogo nie znam, ale kto zawładnął<br />Mną: moim życiem, śmiercią; tą kartką ** Źródło: ''Musi być ktoś'' * Najpierw mi pies obwąchał odrośla<br />ale go kopnęła pani Ludka<br />i sama obwąchuje na czworakach<br />potem bierze delikatnie w usta ** Źródło: ''W powiecie'' * Na własnym pasku powiesił się<br />Na czymś stosownym czy nie na rurze od bojlera<br />Dwudziestoiluśtamletni skończony alkoholik<br />Rafał Wojaczek syn Edwarda i Elżbiety z domu Sobeckiej. ** Źródło: ''Koniec świata'' * Na ulicy gonią psy<br />Hycle<br />Obdzierają mnie ze skóry ** Źródło: ''Erotyk'' * Nie umiem pisać wiersza<br />By był taki jak to ciało<br />ciało<br />Nie umiem myśleć ** Źródło: ''Erotyk'' * Po trzynaste: Moje ewolucje<br />Po czternaste: Moje polucje<br />Po piętnaste: Moja babka od strony ojca podłóg słów matki syfilistyczna kurwa (skończyła się kartka) (na odwrocie)<br />Po szesnaste: Bohater jedzący gówna. ** Źródło: ''Poemat mojej melancholii'' * Po dziewiąte:<br />Życie jest nic niewarte<br />Po dziesiąte:<br />Może jest wiersza warte? ** Źródło: ''Poemat mojej melancholii'' * Robaki są Aniołami<br />zaś butelka nie dopita Fiolką, w której homunculus jeden pływa<br />To znaczy On<br />Przechowany na użytek dydaktyczny<br />Czyli dobrze kiedyś znany mi skurwysyn Rafał Wojaczek. ** Źródło: ''Próba nowego świata'' * Rok łagodnego światła<br />Wzrok zdolny cieszyć się<br />Słuch cierpliwy i chłonny<br />Głos jedynego Boga<br />Dłoń kochanej kobiety<br />Dłoń w jej poważnej dłoni. ** Źródło: ''Zapis z podziemia'' * Sól w nasze rany, cały wagon soli<br />By nie powiedział kto, że go nie boli ** Źródło: ''Sól'' * Śmierć jest przecinkiem w zdaniu Twego losu. ** Źródło: ''Piosenka starego księżyca'' ** Zobacz też: [[śmierć]] * Śmierć (Kto widział od takiego słowa zaczynać wiersz<br />Nie lepiej od razu<br />Się powiesić) ** Źródło: ''Początek wiersza'' * Tak cię piszę, biały wierszu<br />a każda litera jest cyfrą lęku. ** Źródło: ''*** (Boję się ciebie)'' * To jest kiełbasa<br />To jest moja matka jadalna<br /><br />Ona wisi na niklowym haku<br />i pachnie kominem ** Źródło: ''Mit rodzinny'' * Usta na zawsze niepewne swych warg,<br />na których nigdy nie usiądzie nawet<br />płatek cienia, kryjomy pocałunek dnia. ** Źródło: ''Katalog'' * W tej dwoistości<br />jest synchronizacja.<br />krew za słowo. ** Źródło: ''Wyrok'' * W wannie się wyleguję<br />W ciepłej krwi moich zwierząt. ** Źródło: ''Pewna sytuacja'' * Wierszem rosnę do Ciebie, która o mnie nie wiesz<br />Ale ja wiem o Tobie, to znaczy, żeś jest. ** Źródło: ''Błyskawica'' * Wiesz jest mała radość<br />ja tę radość<br />ja chciałbym<br />żeby rosła. ** Źródło: ''Wiesz jest mała radość'' * Wyrzec słowo, by stwierdzić, że głos<br />Jest krzykiem i nikogo to nie obchodzi. ** Źródło: ''Dotknąć…'' * z warg spływa<br />kropla krwi<br />i gdzie Twój język<br />który by koił ból<br />wynikły z przegryzionego<br />słowa kocham. ** Źródło: ''dla ciebie piszę miłość…'', 1969 * Zrób coś, abym otworzyć się mogła jeszcze bardziej<br />Już w ostatni por skóry tak dawno mi wniknąłeś<br />Że nie wierzę, iż kiedyś jeszcze nie być tam mogłeś<br />I choć nie wierzę by mógł być ktoś bardziej otwarty<br />Dla ciebie niż ja jestem, zrób coś, otwórz mnie, rozbierz ** Źródło: ''Prośba'' * Zrób coś, abym rozebrać się mogła jeszcze bardziej<br />Ostatni listek wstydu już dawno odrzuciłam<br />I najcieńsze wspomnienie sukienki także zmyłam ** Źródło: ''Prośba'' * żyję nie widując gwiazd<br />mówię nie rozumiejąc słów<br />czekam nie licząc dni<br /><br />aż ktoś przebije ten mur. ** Źródło: ''Żyję nie widując gwiazd'' ==Inne== * Urodziłem się w 1945. Chodziłem do szkół, dorastałem w bibliotekach, na dworcach kolejowych, w domach cudzych i mniej cudzych, w barach lepszej i gorszej kategorii, w jeszcze innych miejscach. Pływałem po rzekach, jeziorach i po wielkiej wodzie także. Udzielałem się Przygodzie – „Ziemia wolną mi była niestety”. Niekiedy umierałem i wtedy z tamtej strony życia odpowiadałem: a kuku. Wystarczy? PS. Mogę też inaczej. ** Źródło: [https://www.instytutmikolowski.pl/rafal-wojaczek instytutmikolowski] * Wziąłem żyletkę, przeciąłem tętnicę i odkręciłem kurki gazowe. I obudziłem się na stole operacyjnym… (...) To jest okropny stan – świadomość, że w każdej chwili można ponownie chwycić żyletkę. ** Źródło: [https://www.cultureave.com/oblakane-wiersze-rafala-wojaczka/?print=print cultureave] ==O Rafale Wojaczku== * Ja będę okrutny wobec brata własnego. On umarł tak, jak umiera aktor-amator. Taki nie wie, kiedy się przerywa kreację, i po prostu umarł. Ja czekałem, tak między Bogiem a prawdą, na wiadomość o śmierci Rafała. I to nie dwa tygodnie, i nie dwadzieścia tygodni, ale może ze trzy lata… bo, mimo że ja miałem wtedy lat dwadzieścia jeden albo dwa, to to, co on robił i jak to robił, to nawet dla kogoś tak mało doświadczonego, jak ja wtedy było oczywistym, że jak się idzie taką drogą, to się musi tragicznie umrzeć. ** Autor: [[Andrzej Wojaczek]], brat * Ludzie słyszą po dziś te legendy, że Wojaczek przechodził przez szyby dla jakiejś prowokacji, albo że to miało coś znaczyć. Ale ja byłem raz przy takiej sytuacji, kiedy Wojaczek po prostu wyszedł przez szybę Klubu Dziennikarza, bo był tak napruty, że mu się szklane drzwi z oknem pomyliły. ** Autor: [[Jacek Łukasiewicz]] * To było, kiedy byłem licealistą. Uciekłem z lekcji polskiego ze swoim przyjacielem ponieważ nauczycielka wmawiała nam, że pisarze to jest taki wyższy kwiat ludzkości i oni tam unoszą się nad ziemią przy pomocy słów, a ja słyszałem, że pisarze to tak naprawdę chodzą po ziemi i można ich spotkać w knajpach. Dowiedzieliśmy, że najczęściej siedzą w Klubie Związków Twórczych. No i dwóch siedemnastolatków poszło do tych Związków Twórczych. (...) No i Wojaczek podszedł do naszego stolika, popatrzył ciężkim wzrokiem na mnie i na przyjaciela, i widać było, że niedobrze patrzy, a my wiedzieliśmy, kiedy ktoś może uderzyć, bo żeśmy dobrze chuliganili. I on tak patrzy na mnie i pyta: „I co, kurwa?”, a ja mu na to: „I nic, kurwa”. I on poszedł. I tak wyglądała moja pierwsza rozmowa z pisarzem. ** Autor: [[Stanisław Bereś]]''' ** Źródło: [https://radioszczecin.pl/172,6079,listy-milosne-i-nie-rafala-wojaczka-dyskusja radioszczecin.pl] * Wojaczek pił nie tylko zwykły alkohol, ale też spirytus salicylowy i wodę brzozową. Ja pamiętam jak raz poszliśmy do baru Wiktoria na Kiełbaśniczej. To się określało wtedy mordownią. Weszliśmy do środka, stanęliśmy przy barze i Wojaczek zamówił dwie pięćdziesiątki, a potem wyjął tę całą wodę brzozową i zaczął ją do tej wódki dolewać. Ja postanowiłem wtedy, raz jedyny, spróbować, jak ta woda brzozowa smakuje z wódką. No i kiedy ja tego kielicha wychylałem to miałem wrażenie jakbym pił kwiaty. ** Autor: [[Janusz Styczeń]] {{SORTUJ:Wojaczek, Rafał}} [[Kategoria:Polscy poeci współcześni]] 91q9xe42p4x9xy4fgddqixm2yj53h9s Nikos Kazandzakis 0 3513 648998 584834 2026-10-06T15:26:20Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Nikos_Kazantzakis.jpg, ponieważ użytkownik Infrogmation skasował go z Commons. 648998 wikitext text/x-wiki '''[[w:Nikos Kazandzakis|Nikos Kazandzakis]]''' (gr. ''Νίκος Καζαντζάκης''; 1885–1957) – grecki pisarz, poeta, tłumacz, dramaturg i filozof. ==''Grek Zorba''== <small>(Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1971, tłum. Nikos Chadzinikolau)</small> {{Osobne|Grek Zorba (powieść)}} * Bóg co chwila przybiera inne oblicze i chwała temu, kto potrafi rozpoznać go pod każdą z tych postaci. Bywa szklanką zimnej wody, synem, który figluje na ojcowskich kolanach, czarującą kobietą lub po prostu krótką poranną przechadzką. ** Źródło: s. 221 * Dusza ulatuje, lecz pozostawia swe siedlisko, które długo kształtowała jak perłopław swą ozdobną muszlę. ** Źródło: s. 218 ** Zobacz też: [[dusza]] * Dzisiaj już wiem, że pogwałcenie odwiecznych praw natury jest śmiertelnym grzechem. Nie wolno nam ulegać niecierpliwości, winniśmy z ufnością poddawać się wieczystemu rytmowi wszechświata. ** Źródło: s. 128 * Jestem mężczyzną – to znaczy ślepcem. Jak wszyscy przede mną tak i ja zwaliłem się do dołu na łeb, na szyję. Ożeniłem się. ** Źródło: s. 14 * Kobieta jest odwieczną sprawą. ** Źródło: s. 93 * Kobieta nosi w sobie ranę, która się nigdy nie zabliźnia. Wszystkie rany się goją, ale ta – nie zważaj na to, co piszą w książkach – ta rana nigdy się nie goi. Nawet jeśli kobieta ma osiemdziesiąt lat. Ta rana zawsze pozostaje otwarta. ** Źródło: s. 50 * Kobieta to tajemnicze stworzenie… Może tysiąc razy upaść i tysiąc razy podnieść się jako dziewica. Zapytasz: dlaczego? Po prostu nie pamięta. ** Źródło: s. 84 * Kto stworzył ten labirynt niepewności, tę świątynię dufności, naczynie grzechu, pole usiane tysiącem zasadzek, przedsionek piekła, kosz po brzegi napełniony chytrością, truciznę słodką jak miód, łańcuch, który wiąże śmiertelnych z doczesnością – kobietę? ** Źródło: s. 118 ** Zobacz też: [[kobieta]], [[labirynt]], [[grzech]] * Ludzie spotykają się i rozstają ze sobą niby jesienne liście pędzone wiatrem. Daremnie wzrok usiłuje zachować w pamięci twarz, sylwetkę, ruchy ukochanej istoty – po kilku latach nie pamięta się już, czy oczy miała niebieskie, czy czarne… ** Źródło: s. 315 * Od wielu lat trawiło mnie naiwne pragnienie pogodzenia dwóch rzeczy przeciwstawnych, znalezienia syntezy, w której dokonałoby się pojednanie krańcowych przeciwieństw – osiągnięcie szczęścia doczesnego i królestwa niebieskiego. Tkwiło to we mnie od najwcześniejszego dzieciństwa. ** Źródło: s. 57 ** Zobacz też: [[szczęście]] * W buntowniczych latach młodości z lekceważeniem i złością mijałem kościoły, z czasem złagodniałem i w wielkie święta – na Boże Narodzenie czy Wielkanoc – chodziłem na uroczyste nabożeństwa, przywodzące mi na myśl wspomnienia szczęśliwego dzieciństwa. Dawne wzruszenia religijne przekształciły się teraz w doznania estetyczne. (…) Moja wiara uległa takiej właśnie przemianie. Religię zacząłem odczuwać jak sztukę. ** Źródło: s. 183 ** Zobacz też: [[religia]], [[wiara]] * W moim życiu największymi dobroczyńcami okazały się podróże i sny. ** Źródło: prolog * Wyzwolić się z jednej namiętności, aby poddać się innej, szlachetniejszej…<br />Ale czyż to również nie jest forma niewoli? Poświęcać się dla idei, dla rodzaju ludzkiego, dla Boga?<br />A może im dalej znajduje się pan, tym dłuższy sznur na szyi niewolnika?<br />Możemy wtedy bawić się i dokazywać na szerszej arenie i umrzeć nie naciągnąwszy sznura do końca.<br />Czy nie to właśnie nazywamy wolnością? ** Zobacz też: [[namiętność]], [[wolność]] * Życie jest ciężkie, nawet dla tych, którzy mieli szczęście. ** Źródło: s. 174 ** Zobacz też: [[życie]] ==Inne== * Biada mężczyźnie, który mógł spać z kobietą, a nie uczynił tego. * Ciało jest duszą kobiety. * Człowiek potrzebuje odrobiny szaleństwa, inaczej nie zdobędzie się na to, by odciąć linę i być wolnym. ** Źródło: ''Rola chaosu'' * Dwoista istota Chrystusa, ta ludzka, nadludzka tęsknota człowieka do Boga, zawsze była dla mnie niezbadaną tajemnicą. Największą moją udręką, źródłem wszystkich radości i smutków już od młodych lat, była ta właśnie nieustanna, bezlitosna walka ducha z ciałem, a dusza moja jest areną, na której obie te armie spotykają się i ścierają ze sobą. ** Źródło: ''Ostatnie kuszenie Chrystusa'' * Istnieją trzy rodzaje dusz<br />i trzy rodzaje modlitw.<br />Pierwsza: Jestem łukiem w twoich dłoniach, Panie.<br />Napnij mnie mocno, bo spróchnieję.<br />Druga: Nie napinaj mnie zbyt mocno Panie,<br />bo pęknę.<br />Trzecia: Napnij mnie z całej sił.<br />Jeśli nawet pęknę, kogóż to obchodzi?<br />Wybieraj! ** Źródło: ''Raport dla Greco'' ** Zobacz też: [[modlitwa]], [[dusza]]. * Każdy człowiek ma jakiegoś fioła, ale zdaje się, że największym jest mniemanie, że się go nie ma wcale. * Kobieta jest jak świeże źródło. Pochylasz się nad nim, widzisz w nim twarz, pijesz, aż ci dech zapiera. * Nawet Bóg nie oprze się pachnącej kobiecie wychodzącej w kąpieli. * Nie oczekuję niczego. Nie obawiam się niczego. Jestem wolny! * Prawdziwej kobiecie większą przyjemność sprawia dawanie szczęścia mężczyźnie, niż doznawanie go. * Rzekłem do drzewa migdałowca: „Siostro, powiadaj mi o Bogu”. I migdałowiec pokrył się kwieciem. ** Źródło: ''Biedaczyna z Asyżu'' ** Zobacz też: [[Bóg]] * Ślub to zaręczyny rozwodu. ** Zobacz też: [[ślub]], [[rozwód]] * W ręku masz pędzel i farby. Najpierw malujesz raj, a potem do niego wchodzisz. ** Zobacz też: [[pędzel]], [[raj]] * Wiara jest mozaiką złożoną z wątpliwości. ** Zobacz też: [[wiara]] * Wrota niebios i piekieł sąsiadują z sobą i są identyczne. ** Źródło: ''Ostatnie kuszenie Chrystusa'' ** Zobacz też: [[niebo]], [[piekło]] * Ziemia i kobieta nie mogą leżeć odłogiem. {{SORTUJ:Kazantzakis, Nikos}} [[Kategoria:Greccy prozaicy]] [[Kategoria:Greccy poeci]] [[Kategoria:Greccy dramaturdzy]] [[Kategoria:Greccy filozofowie]] lmah6odnx8q5t6uwqn1fpc4pn4m2xfo Marek Hłasko 0 4635 649013 647227 2026-10-06T18:19:06Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Marekhlasko.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649013 wikitext text/x-wiki '''[[w:Marek Hłasko|Marek Hłasko]]''' (1934–1969) – polski [[pisarz]] i [[scenarzysta]] [[film]]owy. {{wulgaryzmy}} ==''Brudne czyny''== * Cholera mi do tego co śmieszne, a co nie. Ja wolę zginąć na swój sposób, niż żyć i cieszyć się na wasz. * I dlatego pewnie wymyślili małżeństwo i przysięgę wierności, iż wiedzieli, że nic na świecie nie pasuje tak źle do siebie jak mężczyzna i kobieta. ** Zobacz też: [[kobieta]], [[małżeństwo]], [[mężczyzna]] * (…) jak ci wszyscy zakochani, którzy umierają z miłości do jednej kobiety żyjąc wśród tysięcy innych. ** Zobacz też: [[miłość]] * Kobieta, która nie daje snu mężczyźnie niewiele jest warta. * Pogodzenie się ze światem jest równie małoznaczne jak i bunt i wściekłość przeciw niemu. ** Zobacz też: [[bunt]], [[świat]] ==''Cmentarze''== * Dziękuję Bogu że jestem tylko pijakiem. To jedyne, co daje jaką taką gwarancję; jeśli ktoś o mnie coś pomyśli, to tylko to jedno. ** Zobacz też: [[Bóg]], [[pijak]] * Świat to gromada zwierząt wałęsających się po gównie. ** Zobacz też: [[świat]], [[zwierzę]] ==''Dom mojej matki''== * Ludzie, którzy myślą, że z czasem dopiero staną się sobie potrzebni, powinni odejść od siebie i zapomnieć kroków, które ich wiodły ku sobie. * Marzenie pozostanie czyste nawet wtedy, kiedy inni wdepczą ci je w błoto… * – Po co mi to mówisz, mamo? – rzekłem wtedy. – Mam osiemnaście lat i gotów byłbym zabić za każdy listek oderwany z drzewa moich marzeń…<br />– Uschnie szybko twoje drzewo, jeśli nie będziesz wiedział, że zdarzają się burze i grady… * Przez długie miesiące nie opuszczała mnie myśl, że właściwie nie jestem nikomu potrzebny. Zdawało mi się, że ludzie tacy jak ja – nie powinni żyć. ==''Lombard złudzeń''== * Jak ja raz powiedziałem, że zostanę marynarzem, to tak już być musi. Ja mam nawet nazwę statku: „Albatros”. Tylko ty jesteś baba, masz piersi i nigdy tego nie zrozumiesz. Wracaj sobie do swoich lalek, a mnie daj spokój. * W życiu warto mimo wszystko od czasu do czasu pomyśleć o sobie: to nie takie głupie, jakby się zdawało. ==''Najświętsze słowa naszego życia''== * Czuł ją ciągle przy sobie; aż po czubki włosów wypełniony był owym dziwnym, cięższym od ołowiu, boleśniejszym od męki umierania, słodszym od najpiękniejszych wierszy uczuciem, jakie daje noc z kimś, na kogo czekało się przez tysiąc chwil, kogo pragnęło się przez wiele bezsennych nocy, kogo widziało się w każdej na ulicy spotkanej twarzy, kogo oczekiwało się przy każdym pukaniu do własnych drzwi; przez kogo nienawidziło się nieba, ziemi i ludzi; i przez kogo kochało się wszystko. * Do mnie wstawiała takie słodkie gadki, że ją kosiłem i płakałem. ==''Następny do raju''== * Bardzo złe rzeczy wydają się innym ludziom głupie i nie chcą w nie wierzyć. Pytają: to takie jest życie? – i mrugają na siebie. A życie jest jeszcze gorsze i jeszcze paskudniejsze od wszystkiego, co da się na ten temat powiedzieć… * Cały świat to taki zasrany, wielki bluff, jaki wczoraj wyszedł temu bubkowi. Te góry to też lipa wymyślona przez jakichś podłych idiotów. * Człowieka gubi słabość. * Gdyby Chrystus miał ochotę zejść drugi raz na ziemię powinien to zrobić dzisiaj, zjadłby coś takiego… ** Opis: Apostoł podczas gotowania krupnika na żeberkach. * Jeśli co po mnie zostanie, to tylko długi w knajpach. Mężczyzna tak powinien umierać. * Każda kobieta jest jak Bóg, dlatego tak mnie odpycha od religii. ** Zobacz też: [[religia]] * Każdy człowiek ma dziwną twarz (…). – Trzeba się tylko dobrze przyjrzeć. ** Zobacz też: [[twarz]] * Ludzie mijają się ze swoim prawdziwym ocaleniem i to jest najsmutniejsze. * Mogę ci mówić o tym, że naprawdę las nigdy się nie zmienia: w lecie, w zimie, jesienią, jest tak samo nudny i niebezpieczny; tak samo męczący i wredny; i taki sam jest o świcie, wieczorem i w dzień; i zawsze jest w nim pusto; i że jedyną rzeczą, którą czuję, jest nienawiść do lasu, ale ty i wszystkie takie jak ty macie za małe móżdżki, aby to zrozumieć. ** Zobacz też: [[las]] * Nie chcę iść do ziemi ze spermą w mózgu; potem kwiatki na grobie więdną. * Nie wiem, co można zrobić przez szesnaście godzin – rzekł. – Można się najeść, zakochać, zabić… Ale przekonać człowieka? To się czasem nie udaje przez całe życie… * Raz w życiu pomyliły mi się kroki i od tego czasu chodzę krzywo. * Tak jest, że jeśli w piekle znajdzie się kobieta, to wychodzi z tego jeszcze gorsze piekło. ** Zobacz też: [[piekło]] * Trzeba być samemu, zawsze samemu, aż stąd do wieczności… Tylko wtedy jest siła, i pragnienie, i nie ma ni cierpień, ani strachu, ani złych snów po drodze… * Warszawiak potem wybił jej wszystkie zęby. – Wcale nie wszystkie, tylko cztery – powiedział urażonym głosem Dziewiątka. – Dlaczego mówisz źle na kumpla? To jej się zresztą przydało. – W jaki sposób? – Podobno teraz pięknie ciągnie druta. * W mieście wszyscy zdychają codziennie. ** Zobacz też: [[miasto]] * Wielkie, silne zwierzęta umierają w samotności i milczeniu. Odchodzą w pustkę i nie skarżą się nikomu. Tylko człowiek szczeka wspomnieniami. * Zamieniliście [komuniści] Polskę w tak wielki obóz koncentracyjny, że nie potrzeba nawet drutów kolczastych i psów, gdyż i tak nie ma gdzie uciec. ** Zobacz też: [[komunizm]], [[Polska]] ==''Ósmy dzień tygodnia''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Ósmy dzień tygodnia (opowiadanie)}} * Dziwka to nie zawód. To moralność. Nie zakamuflowana dziwka to najwyższa moralność, jaką może dziś osiągnąć kobieta. * Łatwiej oczyścić się z wielkich omyłek niż z drobnych świństw. * Słabością każdej mądrej idei jest to, że starają się realizować ją głupcy. * Nie myśl o tym, że wszystko się kończy. Myśl, że wszystko się dopiero zaczyna. To, co powinno być życiem: spokój, wolność i cisza. * Wszystko, co czyni człowiek, czyni z tęsknoty za lepszym życiem. Albo z protestu moralnego. ==''Palcie ryż każdego dnia''== * Chcę żyć tak, jak nie żył nikt. Nie chcę, żeby mnie pamiętali inni ludzie. * Człowiek czasem myśli, że jest śmieszny, jak upierdoli drugiego. * ― Czy widzisz tego psa, Helen?<br />― Tak.<br />― Czy wiesz, jaka jest różnica między mną a tym psem? ― zapytał. Nie odpowiedziała mu, więc powiedział:<br />― Tylko taka, że ja mam długi do płacenia, a on nie, chociaż w tym kraju to się może jutro zmienić. * Gdyby chciał pan rzucić w każdą kurwę kamieniem, musiałby pan rozebrać mury tego miasta. * – Hej, ty – powiedział ktoś do Murzyna. – Czy byłeś kiedy na balu maskowym?<br />– Nie – powiedział Murzyn. – Nie mam z tym nic wspólnego i nie wrobicie mnie w to.<br />– Nie o to chodzi. Jak cię kiedyś zaproszą, to idź. Grosza nie wydasz na kostium. Przewieś sobie kutasa przez ramię i powiedz: „Panie i panowie, ja jestem >Texaco Gas Station<…”. * Ja chcę, żebyś żył. Myśl o niej, Mike. Myśl o niej, Mike. Myśl o jej piździe; myśl o tym, jakie ma usta i piersi, Mike. To nieprawda, co ona ci powiedziała. Jej było zawsze dobrze z tobą, Mike. Mike, ty mnie znasz i wiesz, że ja nie kłamię. Mike, musisz mi jeszcze raz uwierzyć. Mike, czy pamiętasz, jaka ona jest mokra, ile razy w nią wchodzisz? I jak ściąga się jej brzuch? Mike, dlaczego mi nie wierzysz? Lecz nie było już nikogo, kto mógłby mu wierzyć; rozkraczył jego nogi kopnięciem i kopał go w krocze aż do momentu, w którym zabrakło mu sił. * Ja nie ufam niczemu, co ma pizdę i zna wartość pieniądza. ** Zobacz też: [[zaufanie]] * Ja przecież nawet seks muszę kupować ― powiedział Girl’s First Love. ― Tak jak inni kupują kartofle czy hamburgery. Jestem wstrętny i nikt mnie nie chce. * Kiedyś, kiedy trzymałem w ramionach jej drżące z pożądania ciało, myślałem, iż ciało jej jest zapachem miłości. Lecz teraz wiem, iż ciało jej pali się tak samo jak i inne ciała i wydaje ten sam swąd, kiedy człowiek włącza prąd. * Kobiety nie mylą się nigdy (…) Tylko że nie mówią nigdy prawdy. * (…) latanie jest jak kobieta i jeśli się ją kocha, to wtedy boisz się, że nie jesteś dosyć dobry dla niej i że nie starczy ci życia, aby się nią nacieszyć. Ale to czujesz tylko wtedy, jak naprawdę kochasz, bo nie obchodzi cię przecież, co powie czy pomyśli o tobie dziwka, z którą gdzieś tam śpisz, a rano wychodzisz na palcach, żeby jej nie obudzić i żeby już z nią nie gadać. * Moja żona jest w ciąży. ― Gratuluję ― powiedział mężczyzna. ― Wie pan przynajmniej z kim? * – Nie chodź za mną dłużej, Judy – powiedział. Położył jej rękę na twarzy i czuł, jak puchaty policzek przyciska się do jej dłoni. – Nie będę nigdy z tobą i nic nie mogę na to poradzić. Będziesz się tylko upijać i złościć, ile razy mnie zobaczysz. Chciałbym to powiedzieć inaczej, ale po prostu nie umiem.<br />– Ale dlaczego? – powiedziała. – Dlaczego tak musi być?<br />– Nie wiem tego. Może po prostu dla tego, że wszyscy się mylą. Życie ludzkie jest pytaniem, a nie odpowiedzią. I do tego czasu, jeśli się tego nie zrozumie, nie można nic zrobić.<br />– A co trzeba zrobić, jeśli się to już zrozumie?<br />– Zastrzelić się. * Nie odejdę od ciebie, a nawet gdybym musiał odejść, to wezmę cię ze sobą. Nie umiałbym żyć bez ciebie, Helen. Wiesz, kiedy patrzę na ciebie, to myślę, że Bóg jednak istnieje. * (…) ona jest jak morze. I kiedy bywałem czasem w kłopotach, kiedy piłem za dużo albo kiedy robiłem komuś krzywdę, to szedłem potem do niej i byłem z nią i znów czułem się jak ktoś, kto wyszedł z czystej wody. I to tylko było dla mnie ważne… ** Zobacz też: [[morze]] * „(…) ta jego (…) kurwa pierdoliła się z każdym, kiedy on czekał na śmierć. I wtedy wziął ze sobą swego syna, odszedł w góry i zaczął pić”. ==''Pętla''== * Ale jeśli chcesz mi opowiedzieć swoją historię, proszę bardzo. Bardzo lubię życiowe, pouczające historie. – Moja jest krótka. Kochałem się. – Należy ci zazdrościć świeżości uczuć. I co dalej? – Rzuciła mnie. * Dzień jak co dzień,<br />Ponury dzień jak co dzień.<br />Zepsuty zlew, za oknem mgła.<br />Krople deszczu o brudne biją szyby.<br />Sąsiad podle na pianinie gra…<br />Powiedz, miła, dlaczego ciebie nie ma.<br />Czemu serce tęsknota żre jak rdza?<br />Dzień jak co dzień, ponury dzień jak co dzień.<br />Tylko wódka zapomnienie da… * Jeśli pani powie „osiem” – rzekł Kuba – to dziś odbiorę sobie życie. Uśmiechnęła się figlarnie i rzekła: – Osiem. * Kto pije – powiedział Władek i uśmiechnął się z mściwą satysfakcją – będzie pił. To zabawa bez mety. * Nie wiem, po co żyję, jeśli nie kocham nikogo… * Przejdzie. Wszystko przechodzi. Nie ma gorszego snu jak życie. I też przechodzi. * Tylko młodzi ludzie są ciekawi. Człowiek naprawdę poznaje świat do któregoś tam wczesnego roku. Dalsza zabawa to powtarzanie cudzych doświadczeń. * Wtedy przysłonił oczy i z całej siły odepchnął krzesło nogami. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostanie zdanie]]. * Zawsze będę o tobie pamiętać. Zawsze będę cię kochać i myśleć o tobie; będziesz najpiękniejszym snem mojego życia, które od dzisiaj stanie się puste i bez treści. Przeżyliśmy więcej niż inni ludzie. Moje życie będzie ustawiczną tęsknotą za tobą… * „Z DOBRĄ KOBIETĄ – NIE BOLI ŻYCIE, OD DOBREGO JADŁA – NIE BOLI BRZUCH, OD DOBREGO TRUNKU – NIE BOLI GŁOWA”. ==''Pierwszy krok w chmurach'' (opowiadanie)== * Leżeli zmęczeni miłością i upałem, byli młodzi i ładni oboje. * W sobotę centrum miasta wygląda tak samo jak w każdy inny dzień tygodnia. Jest tylko więcej pijanych; w knajpach i barach, autobusach i bramach – wszędzie unosi się zapach przetrawionego alkoholu. W sobotę miasto traci swoją pracowitą twarz – w sobotę miasto ma pijaną mordę. * W tatę i mamę się bawicie? Smacznego! ==''Piękni dwudziestoletni''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Piękni dwudziestoletni}} * Ja sam kochałem się w życiu tylko jeden raz; było to jedenaście lat temu i potem nie kochałem nikogo ani przez minutę, mimo iż bezustannie starałem się stworzyć sobie złudzenia. * Kiedy umiera człowiek wolny, kończy się życie pełne niebezpieczeństw, pełne walki, pełne radości. Ale kiedy umiera nędzarz, kończy się tylko wstyd. Mamy łzy w oczach. Powyższe zdanie ukradliśmy z filmu Spartakus. ** Zobacz też: [[śmierć]], [[wstyd]] * Książki warto pisać tylko wtedy, jeśli przekroczy się ostatnią granicę wstydu; pisanie jest rzeczą bardziej intymną od łóżka; przynajmniej dla mnie. ** Zobacz też: [[książka]] * Nie jestem pewien do dzisiaj, czy między fizyką, algebrą i matematyką i chemią zachodzi jakakolwiek różnica i nigdy się tego nie dowiem. Nie wiem, czy czterdzieści dziewięć da się w ogóle podzielić przez jakąś cyfrę; jeśli się to w ogóle jakimś cudem uda, to na pewno nie mnie. * Świat dzieli się na dwie połowy, z tym jednak, że w jednej z nich jest nie do życia, w drugiej nie do wytrzymania. ** Źródło: wyd. Polityka, Warszawa, s. 132. * Życie, które mi dano, jest tylko opowieścią; ale jak ja ją opowiem, to już moja sprawa. ==''Robotnicy''== * Już nie było widać naszego mostu; został na równinie i przydymiły go opary mgieł. Wtedy zrozumiałem, że most ten – jest już tylko wspomnieniem. I ci, którzy będą po nim jeździć i chodzić, nigdy nie dowiedzą się, że ten most jest tylko naszym mostem. Płakaliśmy. Płakaliśmy wszyscy; miałem wtedy dwadzieścia lat i płakałem także, choć nie za dobrze wiedziałem dlaczego. * Kamiński dawno już zwątpił w swe zbawienie wieczne i trzy książeczki do nabożeństwa sprzedał listonoszowi za ćwiartkę wódki. Ja ułożyłem na cześć mostu pewien poemacik, wobec którego fraszką wydają mi się dziś pewne pikantne skądinąd bezeceństwa dziadka Fredry. Marzyliśmy tylko o jednej rzeczy: o dniu, który będzie naszym ostatnim dniem t u t a j. * Młody człowiek z Radia mówił do mikrofonu: - Widzimy twarze budowniczych tego mostu. Są pełne wielkiej dumy i radości. Widzimy przodowników pracy i młodzież, która wychowała się na budowie tego mostu. (...) Wtedy stała się rzecz nieoczekiwana. Kazimierz podbiegł do spikera, wyrwał mu mikrofon i podniósłszy go na wysokość swej wykrzywionej wściekłością twarzy, ryknął: - Gówno! * Najbardziej kochamy tych ludzi, te sprawy i te rzeczy, od których bieg życia każe nam odchodzić – nieraz na zawsze. ** Opis: ostatnie słowa opowiadania. * Pracowaliśmy na równinie. Była to monotonna równina. ** Opis: pierwsze słowa opowiadania. ==''Sowa, córka piekarza''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Sowa, córka piekarza}} * Dano ci życie, które jest tylko opowieścią. Ale to już twoja sprawa, jak ty ją opowiesz i czy umrzesz pełen dni. * Każdy umie zabić, ale tylko prawdziwi ludzie umieją darować życie. * Kiedy po raz pierwszy ktoś zacznie rozdeptywać ci palce, myślisz, że to nieprawda, a potem przychodzi zdziwienie, że człowiek może coś takiego zrobić z drugim człowiekiem. Ale nie bardzo masz czas to przemyśleć, bo właśnie oddają ci mocz na twarz i ty znowu myślisz, że to nieprawda, że bo przecież ten człowiek rozkraczony nad tobą ma takie samo serce, nerki i ten sam wstyd. * Pamięć jest głupstwem jak każda idea. Człowieka można tylko pamiętać poprzez innych ludzi. ** Zobacz też: [[idea]], [[pamięć]] ==''Trudna wiosna''== * Cóż warte jest życie bez miłości? Bez silnej, gorącej miłości do kobiety… Nic nie jest warte takie życie! (…) … czy może być większa sprawa niż miłość w ludzkim życiu? (…) Miłość zawsze będzie najpiękniejszą rzeczą w ludzkim życiu. * (…) po co człowiek w ogóle żyje, jeśli nie ma żadnych pragnień? (…) Nie warto żyć bez dobrych marzeń… ** Zobacz też: [[marzenia]] * (…) wszystko jest piękne, nawet na pewno, jeśli się ma te dwadzieścia parę lat. Wtedy są złudzenia i miłość – i wszystko jest do zdobycia, bo właśnie te głupie dwadzieścia lat. A potem przychodzi życie twarde, bezlitosne, obedrze człowieka do naga z tych złudzeń – i wtedy już nic nie zostaje z tych dwudziestu lat i z tej wiosny, i z tej miłości… Z początku człowiek cierpi, szuka jeszcze swoich złudzeń, potem przestaje cierpieć, tyje, sam sobie pluje w mordę, śmieje się z tego, co było w nim kiedyś najlepsze. Śmieje się, śpiewa głupie piosenki i boi się przyznać, że sam miał kiedyś dwadzieścia lat i wiosnę. A potem już nie ma żadnych marzeń, to już niepotrzebne, tylko tak – z dnia na dzień. ==''Umarli są wśród nas''== * Gdzie jesteśmy? – myślał doktor usypiając. – Dokąd uniósł nas czas, życie? Czyż nie najstraszniejsze, najbardziej bolesne – żyć nie będąc pewnym, że się żyje? Czyż mam prawo żyć nie mogąc odpowiedzieć na pytanie: czego pragnę? Czego szukam? Ludzie, którzy tu przyjechali razem ze mną przed dziesięciu laty, czytali książki, uczyli się, dyskutowali, dziś – stali się gromadą tępych zwierząt. Co niszczy ich serca, dusze, umysły? Życie? Życie jest tam gdzie jesteśmy my – to słuszne! Lecz gdzie jesteśmy? * – Motorem życia kobiety jest albo życie seksualne, doktorze, pojmuj – łóżko, lub zimne, psie wyrachowanie, doktorze, pojmij – interesowność. Kobietami „psychicznie skomplikowanymi” nazywamy panie, które łączą w sobie te obydwie cechy – doktorze, pojmij – obydwie… Plugawość duszy kobiecej jest nie do wypowiedzenia. Kobieta jest świętością plugawą… * Niech nie ośmielą się wydawać sądów o wódce ci, którym nie jest ona potrzebna. Jeśli ludzkość osiągnęła dotychczas cokolwiek trwałego w sensie ducha, to właśnie alkohol. ** Źródło: ''Dzieła zebrane. Mordercy są wśród nas'', s. 96 w, Wydawnictwo Da Capo 1989 Warszawa, ISBN 83-7157-397-9. ** Zobacz też: [[alkohol]], [[wódka]] * W Polsce – Mikołaju, nikt nie przegrywa: w Polsce albo się komuś noga krzywi, albo inni swoją podstawiają, albo – w ostatnim przypadku – to najświętsze słowo Polaków: „pech”, tym słowem załatwia się u nas zarówno katastrofy osobiste, jak i narodowe. ==''W dzień śmierci Jego''== * – Boisz się żyć z kurwą – powiedziała – bo ci się zdaje, że możesz kiedyś mieć coś lepszego. Ale to nieprawda. Nie będziesz miał innej. Wszystkie są kurwami i wy wszyscy jesteście klientami. To jest miłość. Ale ty nie będziesz klientem. Będziesz alfonsem. A zresztą co ci za różnica. * Miałem (…) fotografię takiej jednej kurwy, którą przechowywałem tylko dlatego, że była trochę podobna do innej kurwy, w której się kiedyś podkochiwałem. * Mnie tam nigdy nie żal kurew, bo kurwą nie można zostać, trzeba się nią urodzić i umrzeć, a reszta na ten temat to kiepska literatura. ** Zobacz też: [[literatura]] * Tak płakaliby chyba tylko umarli, którym przyszłoby zmartwychwstać i żyć po raz drugi. ==''Wszyscy byli odwróceni''== * Miłość nie jest prostą rzeczą, ale bez niej nie można żyć. Prawie wszystko na świecie da się wytłumaczyć miłością. To największy pomysł wszystkich czasów. * (…) nie jestem przecież własnym patentem. Nie wymyśliłem samego siebie. To nie tylko inni muszą mnie znosić. Ja sam muszę także siebie samego znosić i nie idzie mi to wcale łatwo. * Nie ma kobiet dobrych i złych. Są tylko mężczyźni, którzy nie potrafią traktować ich tak, jak je traktować trzeba. * (…) z każdej żony można zrobić kurwę. Nawet nie trzeba tego robić, one to już robią same. Kiedy z ich mężami zaczyna dziać się źle. * Zbyt wielu ludzi cierpi przez dobre uczynki i pomysły kobiet. ==Inne== * Był kiedyś Bóg – powiedział wysoki. – Szło się tam i tam był Bóg. Lecz nie ma już Boga. Zabito Go i pogrzebano. Teraz trzeba tam iść samemu; przedtem był On, niewiadomy i straszny, ale szedłeś do kogoś. Teraz idzie się samemu. Nie ma tam ani bliskich, ani przyjaciół, ani wrogów. Dzisiaj już nie ma Boga. Gdyby dzisiaj zszedł na ziemię Chrystus, nie potrzeba by Go krzyżować; dziś Chrystus skonałby z głodu. ** Źródło: ''Dwaj mężczyźni na drodze'' * Czy mam im powiedzieć, że kiedy jestem w łóżku z jakąś kobietą, która zdecydowała się dać mi tak zwane szczęście, to muszę myśleć cały czas o Esther, gdyż inaczej nic z tego nie wychodzi? Mogę im również powiedzieć, że Esther mogę rżnąć dwadzieścia cztery godziny bez przerwy, podczas gdy od innych kobiet uciekam po pięciu minutach, pożyczywszy na taksówkę i wyszeptawszy uprzednio niezbędną ilość najświętszych słów? Czy mam im powiedzieć, że od czasu wyjazdu z Izraela byłem pięć razy w więzieniu i mam jeszcze dwa wyroki do odsiedzenia; byłem pięć razy w szpitalu; dwa razy w szpitalu dla wariatów; dwa razy usiłowałem popełnić samobójstwo – i przy ostatnim razie nie poszło mi za dobrze i byłem przez osiemnaście miesięcy sparaliżowany do połowy; na szczęście od góry i uratowano mnie cudem; wbrew diagnozom najlepszych neurologów. Proszę bardzo, mogę im to wszystko powiedzieć. Ja w ogóle bardzo lubię mówić o sobie. Jeśli Cię to bawi, możesz im to wszystko powiedzieć ode mnie. Nie mam zupełnie nic przeciwko temu. ** Źródło: list do przyjaciółki Zuli Dywińskiej (20 marca 1966 rok) * Czy pani wie, co to jest nie przynieść człowiekowi nadziei? To gorzej niż go oślepić i zabić. Ja wiem, że on czeka na tę nadzieję, i to ode mnie. Ja nie mogę z nim rozmawiać; ja czuję, że sam nie powinienem żyć. Cóż jest warte własne życie, jeśli się innym nie przynosi nadziei? ** Źródło: ''List'' * Dla wszystkich, kurwa, okupacja niemiecka się skończyła, a dla mnie nie. ** Opis: o swojej żonie Sonii Ziemann, Niemki z pochodzenia. ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Dziś nie ma takiej zbrodni, której nie mógłby popełnić człowiek w imię wielkiego strachu. ** Źródło: ''Finis Perfectus'' * Gdyby mi ktoś powiedział, gdybym miał choć odrobinę gwarancji, że będę mógł być z Tobą choć przez rok, choć przez pół roku, a potem – śmierć, to bym przyjechał do Ciebie. To nie melodramat; to wyznanie tego, który na pewno – z całym idiotyzmem i kabotynizmem – najwięcej Cię kochał. W końcu przyjdzie taka noc, kiedy prześpisz się z innym. Ja Ci się nigdy nie podobałem, ale to inna sprawa. ** Źródło: list do Agnieszki Osieckiej (7 XII 1958 rok) * Jednej nocy upiłem się samotnie w Paryżu, łaziłem sam po tym obcym i kosmicznie pustym mieście; wreszcie poszedłem na prefekturę policji – straszliwie trzeźwy i bez żadnej emocji – i zażądałem przyjęcia do Legii. Ucieszyli się bardzo i kazali przyjść następnego dnia rano. Potem rano było mi wstyd i głupio; i oczywiście nigdzie nie poszedłem. ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/dramatyczna-historia-legendarnego-pisarza-opowiedziana-jego-slowami-listy-marka-hlaski-6145575774803585g ksiazki.wp.pl] * Jeśli powiedziałbym im [intelektualistom na Zachodzie], że największym marzeniem robotnika jest upić się na dwie godziny, by zapomnieć, zapomnieć się zupełnie – nie uwierzyliby. A jednak to prawda. Nieszczęściem człowieka żyjącego w kraju totalitarnym jest nie opuszczające go uczucie groteski i śmieszności samego siebie… zredukowanie marzeń… zredukowanie pragnień… niemożliwość reagowania na świństwa widziane każdego dnia, na każdym kroku.. * Jeżeli Bóg istnieje, to jest starą, dziadowską kurwą, przecież patrzył bez słowa na Oświęcim, na Hiroszimę, przecież widział, jak mordowano miliony niewinnych ludzi. ** Źródło: autobiografia [[Roman Polański|Romana Polańskiego]] pod tytułem ''Roman'' * Kiedy ma się dwadzieścia lat, to klęska jest jeszcze przygodą. Ale w dziesięć lat później wygląda ona jak stara prostytutka i jest tak samo nie do zniesienia, jak jej zapach i jej obecność. ** Źródło: ''Stacja'' * Łatwiej chyba zbudować sobie nieśmiertelność niż porozumieć się z drugim człowiekiem. ** Zobacz też: [[nieśmiertelność]] * Lecz aby płynąć, musieliśmy wiosłować we dwójkę. * Leży jak stara kurwa w wielki czwartek. ** Źródło: ''Pijany o dwunastej w południe'' * Mam 11 lat, chciałbym być lotnikiem i chodzić do szkoły. ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni. Biografia Marka Hłaski'' s. 41. * Można mieć syfilis, wyleczyć się z niego i nie mieć wstydu. Ale ze wstydu, że się miało pieniądze, żyło się z biednych ludzi – wyleczyć się nie można. ** Źródło: ''Najlepsze lata naszego życia'' ** Zobacz też: [[wstyd]] * Najdroższa – jestem zawsze Twój. Będę Cię kochał do dnia mojej śmierci. Zawsze. Zawsze. Bez Ciebie nie mogę żyć. Wiem, że masz wielkie kłopoty; ja mam je również. Moja książka to gówno. Próbuję z niej coś zrobić. Chcę przez jakiś czas być wśród Polaków, to wszystko. Mam do przeczytania i muszę przeczytać wiele książek: muszę to zrobić – więc proszę, nie gniewaj się na mnie. Jestem stale Twój. Odejdę od Ciebie tylko w jednym przypadku – jeśli zechcesz tego Ty. Nie mogę żyć bez Twojego ciała i bez Twojego uśmiechu. Nie mogę. Przysięgam na Pana Naszego – nie mogę. I będę Cię kochał, nawet jeśli każesz mi odejść. Będę Cię kochał do ostatniej chwili mojego życia. I będę się modlił do Boga o Ciebie. Lecz jeśli zechcesz, abym odszedł – będzie to tylko moja śmierć. Nie myśl, proszę, że jestem komediantem. Nie jestem nim. Masz moją największą i jedyną miłość, moją pasję, mnie, Na zawsze. Błagam Cię, klęczę przed Tobą na kolanach – kocham czule. ** Opis: list do żony Sonii. ** Źródło: Barbara Stanisławczyk, ''Miłosne gry Marka Hłaski'' * Największym nieszczęściem totalitaryzmu jest to, że zabija wyobraźnię. * (…) nie osiągnął w życiu niczego, gdyż brakło mu i talentu, i wytrwałości. Jak każdy tego rodzaju człowiek uważał się jednak za skrzywdzonego i niezrozumianego. ** Źródło: opowiadania * Niektórzy mówią, że odwaga siedzi na krześle, którym jest strach. ** Źródło:'' Żołnierz'' * Pijak znajduje w wódce szczęście upokorzenia siebie samego. ** Źródło: „Problemy”, Instytut Prasy „Czytelnik”, 1961, s. 511. * Przyjdzie czas, kiedy wrócę do Ciebie i będę już na zawsze Twoim alfonsem i omegą. ** Opis: do [[Agnieszka Osiecka|Agnieszki Osieckiej]]. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/marek-hlasko-i-agnieszka-osiecka-artystyczna-milosc-116126-r1/ viva.pl] * To właśnie silni idą do diabła przez małych i głupich. * Wielka miłość zdarza się w życiu tylko raz, wszystko, co następuje potem, jest tylko szukaniem tej utraconej miłości. * Wierzę w bunt jako najwyższą wartość młodości. Wierzę w bunt jako najwyższą formę nienawiści do terroru, ucisku i niesprawiedliwości i wierzę również w to, że nie ma buntu bez celu, chociaż w interesie świata, który kocha swych buntowników, leży to, aby ich zabić. ** Źródło: list otwarty do „Trybuny Ludu” ** Zobacz też: [[buntownik]] * Więc łzami, więc krwią dziś piszę ten list<br />I nie wiem po czajnik – gdzie mam dzisiaj iść<br />I jestem bezradny, bo czajnik – to mgła<br />Bo któż proszę Cioci – ten czajnik dziś ma? ** Opis: fragment jedynego znanego wiersza Hłaski. ** Źródło: [https://booklips.pl/zestawienia/10-malo-znanych-faktow-o-marku-hlasce/ booklips.pl] * Z każdej z nich można zrobić kurwę; ale to tylko dlatego, że nie umiemy z nich zrobić świętych. ** Źródło: ''Opowiem wam o Esther'' * Zamiast worka z drzewem zobaczyłem nagą Alę. Zrobiło mi się wpół przyjemnie i nieprzyjemnie. Dla mnie widzieć nagą kobietę to nowość, i to w dodatku siostrę… ** Opis: zapis w dzienniku z 3 marca 1945. ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni. Biografia Marka Hłaski'' s. 42–43. * Źle się czuję, marnie śpię, w dzień chodzę, jakby mnie byk wyjebał. Gdybyś Ty była, gdybym mógł od czasu do czasu spojrzeć na Twoje zwężenie na móżdżek i rozszerzenie na móżdżek – wiele by się zmieniło. Strzeż się swojej nieposkromionej zmysłowości! ** Opis: do [[Agnieszka Osiecka|Agnieszki Osieckiej]]. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/marek-hlasko-i-agnieszka-osiecka-artystyczna-milosc-116126-r1/ viva.pl] * Życie nie jest koniecznością, ale jeśli już człowiek zdecydował się żyć, powinien żyć pięknie. ==O Marku Hłasce== * Ale zastanawiam się, dlaczego ja się tak włóczyłam. Zamiast świętować miłość, zamiast chuchać na to, to ja się tak strasznie kręciłam, ponieważ myślałam, że ja po prostu zdążę, że ja będę zawsze młoda, zawsze Marek będzie młody, że świat na nas poczeka. A nic nie poczekało i świat pędził w zawrotnym tempie. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni'', reż. Andrzej Titkow, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, 1986. * Dla mnie to był proletariacki książę z bajki, syberyjski cowboy, wielki pisarz, legenda na dwóch łapach, kto był inny niż wszyscy, ktoś, kim można było się pochwalić przed dziewczynami! Ale tak naprawdę to kochałam w Marku jego wisielczy humor. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://blog.polona.pl/2024/06/osiecka-i-hlasko-czyli-sklonnosc-do-zycia-we-snie/ polona.pl] * Ludzie przymierzają buty, Marek przymierzał się do krzyża. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: film ''Opowiem wam o Marku'' * Marek był postacią niezwykłą, był ciekawszy on jako człowiek niż jego twórczość. ** Autorka: [[Barbara Stanisławczyk]] ** Źródło: [http://www.echodnia.eu/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100517/NAJEZYKACH0107/204441789 ''Barbara Stanisławczyk tym razem o kontrowersyjnym pisarzu'', Echodnia.eu, 17 maja 2010] * Marek Hłasko za dziesięć lat albo będzie jednym z największych autorów Europy, albo nie będzie żył. ** Opis: wypowiedź na początku lat 60. ** Autor: Caspar Witsch ** Źródło: [https://www.dw.com/pl/marek-h%C5%82asko-na-emigracji-w-niemczech-si%C4%99-dusi%C5%82/a-69356780 dw.com] * [Mówiłam mu] jesteś teraz małym chłopcem, potem będziesz większym chłopcem, dużym chłopcem, młodym panem. Potem ożenisz się, będziesz miał dzieci…”. I tak ciągnę w nieskończoność… „I dopiero jak będziesz taki staruszek, staruszek, staruszeczek, to wtedy ja umrę”. On słucha cały czas z wielką uwagą… Patrzę, łzy, ale to potok… I mówi: „I ty mnie, takiego staruszka, staruszeczka zostawisz na świecie sierotą?” ** Autorka: Maria Hłasko ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni'', reż. Andrzej Titkow, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, 1986. * Mówiło się, że Marek Hłasko zmieniał kobiety jak rękawiczki. Moim zdaniem nie do końca tak było: pragnął miłości i był bardzo samotny, a szczęścia szukał w romansach. ** Autor: [[Jędrzej Hycnar]] ** Źródło: [https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/osiecka-jedrzej-hycnar-jako-marek-hlasko-wywiad/z18d3s6 kobieta.onet.pl] * Nie chciał kochać mężczyzn, a kobiet nie potrafił. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Nieznośny pasażer, robiący sobie samemu na złość, marnujący każdą okazję, jaka mu się nawija. Patrzę z przerażeniem na to marnotrawstwo, facet jest psychopata-mitoman, hipochondryk, czort wie co. Nie do życia. Najdziwniejsze jego powodzenie u kobiet. Tego nie rozumiem: brudas aż śmierdzi, neurastenik, pijak okazyjny, awanturnik też okazyjny. ** Autor: Zygmunt Hertz ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/nowaeuropawschodnia/zofia-hertz-byla-zolnierka-i-pierwsza-notariuszka-w-polsce-bez-niej-trudno-wyobrazic/7ns1rbn,30bc1058 onet.pl], 20 czerwca 2023 * O rzekomo najukochańszej matce wielokrotnie powtarzał, że „ta kobieta” wcale nie jest jego matką – „ona go tylko urodziła”. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Pewnie byśmy się rozwiedli. Chyba nie bardzo sprawdzam się w życiu z kimś drugim. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: Barbara Stanisławczyk: Miłosne gry Marka Hłaski. Poznań: Rebis, 2010, s. 132. * Twarz rozgrymaszonego bachora, figura cowboya, ręce Madonny. Ja przy nim jak mysz polna. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://natemat.pl/amp/334859,agnieszka-osiecka-i-marek-hlasko-historia-trudnego-zwiazku-artystow natemat.pl] * Tyle w tym prawdy, co w stwierdzeniu, że zostałem abstynentem. Pies na baby był. Chłopa by za nic nie dotknął. ** Autor: [[Jan Himilsbach]] ** Opis: o rzekomym homoseksualizmie Marka Hłaski. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20190616161514/https://web.archive.org/web/20190616161514/https://www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/pies-na-baby-byl-chlopa-by-za-nic-nie-dotknal,220,3794 tvn24.pl] * Wolał patrzeć w niebo niż na twarze ludzi<br />Wszystkie takie same, wszystkie takie nudne<br />Trzeba być tak silnym by walczyć ze słońcem<br />Patrząc na nie wzrokiem spokojnym, milczącym<br />Tak daleko od ulic które znał i kochał<br />Kolejny kieliszek i kolejna rozpacz<br />Kolejna tabletka kolejne westchnienie<br />Aż wreszcie spokój pokonał zmęczenie<br />Wolał myśleć o końcu niż o przyszłości<br />Wolał odejść w ciszy, obcy i samotny<br />Przyglądał się szklankom pełnym alkoholu<br />I tonął w nich by uciec od bólu. ** Autor: [[The Analogs]], utwór ''Hlaskover Rock'' * Wolał wódkę od Osieckiej. ** Autor: [[Sławomir Koper]] ** Źródło: tytuł filmu na youtube.com * W stosunku do kobiet był konsekwentny, wszystkie uważał za kurwy. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Z jednej strony mamy do czynienia z kabotynem i duszą towarzystwa, człowiekiem niestroniącym od alkoholu, z tą wyraźną kowbojską nutą, a z drugiej – inteligentem, który moim zdaniem krył w sobie połacie wrażliwości i samotności. ** Autor: [[Jędrzej Hycnar]] ** Źródło: [https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/osiecka-jedrzej-hycnar-jako-marek-hlasko-wywiad/z18d3s6 kobieta.onet.pl] * Zadzwoniłeś do mnie parę dni temu i powtarzałeś: „Jestem wrak”. Mówiłeś, że nic nie napiszesz. I wołałeś: „Nie licz na mnie”. Marek, masz w sobie to najpiękniejsze, co może mieć człowiek – prawdę. Nie chcesz być taki jak świat, w którym żyjesz. Nie zgadzasz się na ten świat. Jesteś najodważniejszy z naszego pokolenia, bo widzisz prawdę nawet tam, gdzie to bardzo boli. Jesteś bardzo piękny i bardzo wiele wart. Dlatego bzdurą są te złe słowa, które o sobie mówisz. I bzdurą jest to, czego się boisz – że już nie będziesz pisać. Nie zrezygnujesz z prawdy, więc będziesz pisał. Także najlepiej w naszym pokoleniu. Chyba, że przestaniesz się buntować. Ale to Ci nie grozi. Wiem o tym. Kończę ten trudny list i proszę Cię, żebyś i Ty czasem zostawił kartkę „Szukałem Ciebie”. Do widzenia, kochany. Twoja Agnieszka. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://blog.polona.pl/2024/06/osiecka-i-hlasko-czyli-sklonnosc-do-zycia-we-snie/ polona.pl] * Żył krótko, a wszyscy byli odwróceni. ** Opis: napis na nagrobku Hłaski, który zasugerowała jego matka. ** Źródło: [https://dzieje.pl/aktualnosci/zyl-krotko-wszyscy-byli-odwroceni-50-lat-temu-zmarl-marek-hlasko dzieje.pl] ==Zobacz też== * [[:Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Marka Hłaski|filmowe adaptacje utworów Marka Hłaski]] [[Kategoria:Marek Hłasko|!]] r930px305svjmkmx2xebg54tg86fzqb 649015 649013 2026-10-06T19:39:54Z Nazwa1234 53893 /* */ 649015 wikitext text/x-wiki '''[[w:Marek Hłasko|Marek Hłasko]]''' (1934–1969) – polski [[pisarz]] i [[scenarzysta]] [[film]]owy. [[Plik:Marek Hłasko by Zbigniew Kresowaty.jpg|thumb|Marek Hłasko]] {{wulgaryzmy}} ==''Brudne czyny''== * Cholera mi do tego co śmieszne, a co nie. Ja wolę zginąć na swój sposób, niż żyć i cieszyć się na wasz. * I dlatego pewnie wymyślili małżeństwo i przysięgę wierności, iż wiedzieli, że nic na świecie nie pasuje tak źle do siebie jak mężczyzna i kobieta. ** Zobacz też: [[kobieta]], [[małżeństwo]], [[mężczyzna]] * (…) jak ci wszyscy zakochani, którzy umierają z miłości do jednej kobiety żyjąc wśród tysięcy innych. ** Zobacz też: [[miłość]] * Kobieta, która nie daje snu mężczyźnie niewiele jest warta. * Pogodzenie się ze światem jest równie małoznaczne jak i bunt i wściekłość przeciw niemu. ** Zobacz też: [[bunt]], [[świat]] ==''Cmentarze''== * Dziękuję Bogu że jestem tylko pijakiem. To jedyne, co daje jaką taką gwarancję; jeśli ktoś o mnie coś pomyśli, to tylko to jedno. ** Zobacz też: [[Bóg]], [[pijak]] * Świat to gromada zwierząt wałęsających się po gównie. ** Zobacz też: [[świat]], [[zwierzę]] ==''Dom mojej matki''== * Ludzie, którzy myślą, że z czasem dopiero staną się sobie potrzebni, powinni odejść od siebie i zapomnieć kroków, które ich wiodły ku sobie. * Marzenie pozostanie czyste nawet wtedy, kiedy inni wdepczą ci je w błoto… * – Po co mi to mówisz, mamo? – rzekłem wtedy. – Mam osiemnaście lat i gotów byłbym zabić za każdy listek oderwany z drzewa moich marzeń…<br />– Uschnie szybko twoje drzewo, jeśli nie będziesz wiedział, że zdarzają się burze i grady… * Przez długie miesiące nie opuszczała mnie myśl, że właściwie nie jestem nikomu potrzebny. Zdawało mi się, że ludzie tacy jak ja – nie powinni żyć. ==''Lombard złudzeń''== * Jak ja raz powiedziałem, że zostanę marynarzem, to tak już być musi. Ja mam nawet nazwę statku: „Albatros”. Tylko ty jesteś baba, masz piersi i nigdy tego nie zrozumiesz. Wracaj sobie do swoich lalek, a mnie daj spokój. * W życiu warto mimo wszystko od czasu do czasu pomyśleć o sobie: to nie takie głupie, jakby się zdawało. ==''Najświętsze słowa naszego życia''== * Czuł ją ciągle przy sobie; aż po czubki włosów wypełniony był owym dziwnym, cięższym od ołowiu, boleśniejszym od męki umierania, słodszym od najpiękniejszych wierszy uczuciem, jakie daje noc z kimś, na kogo czekało się przez tysiąc chwil, kogo pragnęło się przez wiele bezsennych nocy, kogo widziało się w każdej na ulicy spotkanej twarzy, kogo oczekiwało się przy każdym pukaniu do własnych drzwi; przez kogo nienawidziło się nieba, ziemi i ludzi; i przez kogo kochało się wszystko. * Do mnie wstawiała takie słodkie gadki, że ją kosiłem i płakałem. ==''Następny do raju''== * Bardzo złe rzeczy wydają się innym ludziom głupie i nie chcą w nie wierzyć. Pytają: to takie jest życie? – i mrugają na siebie. A życie jest jeszcze gorsze i jeszcze paskudniejsze od wszystkiego, co da się na ten temat powiedzieć… * Cały świat to taki zasrany, wielki bluff, jaki wczoraj wyszedł temu bubkowi. Te góry to też lipa wymyślona przez jakichś podłych idiotów. * Człowieka gubi słabość. * Gdyby Chrystus miał ochotę zejść drugi raz na ziemię powinien to zrobić dzisiaj, zjadłby coś takiego… ** Opis: Apostoł podczas gotowania krupnika na żeberkach. * Jeśli co po mnie zostanie, to tylko długi w knajpach. Mężczyzna tak powinien umierać. * Każda kobieta jest jak Bóg, dlatego tak mnie odpycha od religii. ** Zobacz też: [[religia]] * Każdy człowiek ma dziwną twarz (…). – Trzeba się tylko dobrze przyjrzeć. ** Zobacz też: [[twarz]] * Ludzie mijają się ze swoim prawdziwym ocaleniem i to jest najsmutniejsze. * Mogę ci mówić o tym, że naprawdę las nigdy się nie zmienia: w lecie, w zimie, jesienią, jest tak samo nudny i niebezpieczny; tak samo męczący i wredny; i taki sam jest o świcie, wieczorem i w dzień; i zawsze jest w nim pusto; i że jedyną rzeczą, którą czuję, jest nienawiść do lasu, ale ty i wszystkie takie jak ty macie za małe móżdżki, aby to zrozumieć. ** Zobacz też: [[las]] * Nie chcę iść do ziemi ze spermą w mózgu; potem kwiatki na grobie więdną. * Nie wiem, co można zrobić przez szesnaście godzin – rzekł. – Można się najeść, zakochać, zabić… Ale przekonać człowieka? To się czasem nie udaje przez całe życie… * Raz w życiu pomyliły mi się kroki i od tego czasu chodzę krzywo. * Tak jest, że jeśli w piekle znajdzie się kobieta, to wychodzi z tego jeszcze gorsze piekło. ** Zobacz też: [[piekło]] * Trzeba być samemu, zawsze samemu, aż stąd do wieczności… Tylko wtedy jest siła, i pragnienie, i nie ma ni cierpień, ani strachu, ani złych snów po drodze… * Warszawiak potem wybił jej wszystkie zęby. – Wcale nie wszystkie, tylko cztery – powiedział urażonym głosem Dziewiątka. – Dlaczego mówisz źle na kumpla? To jej się zresztą przydało. – W jaki sposób? – Podobno teraz pięknie ciągnie druta. * W mieście wszyscy zdychają codziennie. ** Zobacz też: [[miasto]] * Wielkie, silne zwierzęta umierają w samotności i milczeniu. Odchodzą w pustkę i nie skarżą się nikomu. Tylko człowiek szczeka wspomnieniami. * Zamieniliście [komuniści] Polskę w tak wielki obóz koncentracyjny, że nie potrzeba nawet drutów kolczastych i psów, gdyż i tak nie ma gdzie uciec. ** Zobacz też: [[komunizm]], [[Polska]] ==''Ósmy dzień tygodnia''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Ósmy dzień tygodnia (opowiadanie)}} * Dziwka to nie zawód. To moralność. Nie zakamuflowana dziwka to najwyższa moralność, jaką może dziś osiągnąć kobieta. * Łatwiej oczyścić się z wielkich omyłek niż z drobnych świństw. * Słabością każdej mądrej idei jest to, że starają się realizować ją głupcy. * Nie myśl o tym, że wszystko się kończy. Myśl, że wszystko się dopiero zaczyna. To, co powinno być życiem: spokój, wolność i cisza. * Wszystko, co czyni człowiek, czyni z tęsknoty za lepszym życiem. Albo z protestu moralnego. ==''Palcie ryż każdego dnia''== * Chcę żyć tak, jak nie żył nikt. Nie chcę, żeby mnie pamiętali inni ludzie. * Człowiek czasem myśli, że jest śmieszny, jak upierdoli drugiego. * ― Czy widzisz tego psa, Helen?<br />― Tak.<br />― Czy wiesz, jaka jest różnica między mną a tym psem? ― zapytał. Nie odpowiedziała mu, więc powiedział:<br />― Tylko taka, że ja mam długi do płacenia, a on nie, chociaż w tym kraju to się może jutro zmienić. * Gdyby chciał pan rzucić w każdą kurwę kamieniem, musiałby pan rozebrać mury tego miasta. * – Hej, ty – powiedział ktoś do Murzyna. – Czy byłeś kiedy na balu maskowym?<br />– Nie – powiedział Murzyn. – Nie mam z tym nic wspólnego i nie wrobicie mnie w to.<br />– Nie o to chodzi. Jak cię kiedyś zaproszą, to idź. Grosza nie wydasz na kostium. Przewieś sobie kutasa przez ramię i powiedz: „Panie i panowie, ja jestem >Texaco Gas Station<…”. * Ja chcę, żebyś żył. Myśl o niej, Mike. Myśl o niej, Mike. Myśl o jej piździe; myśl o tym, jakie ma usta i piersi, Mike. To nieprawda, co ona ci powiedziała. Jej było zawsze dobrze z tobą, Mike. Mike, ty mnie znasz i wiesz, że ja nie kłamię. Mike, musisz mi jeszcze raz uwierzyć. Mike, czy pamiętasz, jaka ona jest mokra, ile razy w nią wchodzisz? I jak ściąga się jej brzuch? Mike, dlaczego mi nie wierzysz? Lecz nie było już nikogo, kto mógłby mu wierzyć; rozkraczył jego nogi kopnięciem i kopał go w krocze aż do momentu, w którym zabrakło mu sił. * Ja nie ufam niczemu, co ma pizdę i zna wartość pieniądza. ** Zobacz też: [[zaufanie]] * Ja przecież nawet seks muszę kupować ― powiedział Girl’s First Love. ― Tak jak inni kupują kartofle czy hamburgery. Jestem wstrętny i nikt mnie nie chce. * Kiedyś, kiedy trzymałem w ramionach jej drżące z pożądania ciało, myślałem, iż ciało jej jest zapachem miłości. Lecz teraz wiem, iż ciało jej pali się tak samo jak i inne ciała i wydaje ten sam swąd, kiedy człowiek włącza prąd. * Kobiety nie mylą się nigdy (…) Tylko że nie mówią nigdy prawdy. * (…) latanie jest jak kobieta i jeśli się ją kocha, to wtedy boisz się, że nie jesteś dosyć dobry dla niej i że nie starczy ci życia, aby się nią nacieszyć. Ale to czujesz tylko wtedy, jak naprawdę kochasz, bo nie obchodzi cię przecież, co powie czy pomyśli o tobie dziwka, z którą gdzieś tam śpisz, a rano wychodzisz na palcach, żeby jej nie obudzić i żeby już z nią nie gadać. * Moja żona jest w ciąży. ― Gratuluję ― powiedział mężczyzna. ― Wie pan przynajmniej z kim? * – Nie chodź za mną dłużej, Judy – powiedział. Położył jej rękę na twarzy i czuł, jak puchaty policzek przyciska się do jej dłoni. – Nie będę nigdy z tobą i nic nie mogę na to poradzić. Będziesz się tylko upijać i złościć, ile razy mnie zobaczysz. Chciałbym to powiedzieć inaczej, ale po prostu nie umiem.<br />– Ale dlaczego? – powiedziała. – Dlaczego tak musi być?<br />– Nie wiem tego. Może po prostu dla tego, że wszyscy się mylą. Życie ludzkie jest pytaniem, a nie odpowiedzią. I do tego czasu, jeśli się tego nie zrozumie, nie można nic zrobić.<br />– A co trzeba zrobić, jeśli się to już zrozumie?<br />– Zastrzelić się. * Nie odejdę od ciebie, a nawet gdybym musiał odejść, to wezmę cię ze sobą. Nie umiałbym żyć bez ciebie, Helen. Wiesz, kiedy patrzę na ciebie, to myślę, że Bóg jednak istnieje. * (…) ona jest jak morze. I kiedy bywałem czasem w kłopotach, kiedy piłem za dużo albo kiedy robiłem komuś krzywdę, to szedłem potem do niej i byłem z nią i znów czułem się jak ktoś, kto wyszedł z czystej wody. I to tylko było dla mnie ważne… ** Zobacz też: [[morze]] * „(…) ta jego (…) kurwa pierdoliła się z każdym, kiedy on czekał na śmierć. I wtedy wziął ze sobą swego syna, odszedł w góry i zaczął pić”. ==''Pętla''== * Ale jeśli chcesz mi opowiedzieć swoją historię, proszę bardzo. Bardzo lubię życiowe, pouczające historie. – Moja jest krótka. Kochałem się. – Należy ci zazdrościć świeżości uczuć. I co dalej? – Rzuciła mnie. * Dzień jak co dzień,<br />Ponury dzień jak co dzień.<br />Zepsuty zlew, za oknem mgła.<br />Krople deszczu o brudne biją szyby.<br />Sąsiad podle na pianinie gra…<br />Powiedz, miła, dlaczego ciebie nie ma.<br />Czemu serce tęsknota żre jak rdza?<br />Dzień jak co dzień, ponury dzień jak co dzień.<br />Tylko wódka zapomnienie da… * Jeśli pani powie „osiem” – rzekł Kuba – to dziś odbiorę sobie życie. Uśmiechnęła się figlarnie i rzekła: – Osiem. * Kto pije – powiedział Władek i uśmiechnął się z mściwą satysfakcją – będzie pił. To zabawa bez mety. * Nie wiem, po co żyję, jeśli nie kocham nikogo… * Przejdzie. Wszystko przechodzi. Nie ma gorszego snu jak życie. I też przechodzi. * Tylko młodzi ludzie są ciekawi. Człowiek naprawdę poznaje świat do któregoś tam wczesnego roku. Dalsza zabawa to powtarzanie cudzych doświadczeń. * Wtedy przysłonił oczy i z całej siły odepchnął krzesło nogami. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostanie zdanie]]. * Zawsze będę o tobie pamiętać. Zawsze będę cię kochać i myśleć o tobie; będziesz najpiękniejszym snem mojego życia, które od dzisiaj stanie się puste i bez treści. Przeżyliśmy więcej niż inni ludzie. Moje życie będzie ustawiczną tęsknotą za tobą… * „Z DOBRĄ KOBIETĄ – NIE BOLI ŻYCIE, OD DOBREGO JADŁA – NIE BOLI BRZUCH, OD DOBREGO TRUNKU – NIE BOLI GŁOWA”. ==''Pierwszy krok w chmurach'' (opowiadanie)== * Leżeli zmęczeni miłością i upałem, byli młodzi i ładni oboje. * W sobotę centrum miasta wygląda tak samo jak w każdy inny dzień tygodnia. Jest tylko więcej pijanych; w knajpach i barach, autobusach i bramach – wszędzie unosi się zapach przetrawionego alkoholu. W sobotę miasto traci swoją pracowitą twarz – w sobotę miasto ma pijaną mordę. * W tatę i mamę się bawicie? Smacznego! ==''Piękni dwudziestoletni''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Piękni dwudziestoletni}} * Ja sam kochałem się w życiu tylko jeden raz; było to jedenaście lat temu i potem nie kochałem nikogo ani przez minutę, mimo iż bezustannie starałem się stworzyć sobie złudzenia. * Kiedy umiera człowiek wolny, kończy się życie pełne niebezpieczeństw, pełne walki, pełne radości. Ale kiedy umiera nędzarz, kończy się tylko wstyd. Mamy łzy w oczach. Powyższe zdanie ukradliśmy z filmu Spartakus. ** Zobacz też: [[śmierć]], [[wstyd]] * Książki warto pisać tylko wtedy, jeśli przekroczy się ostatnią granicę wstydu; pisanie jest rzeczą bardziej intymną od łóżka; przynajmniej dla mnie. ** Zobacz też: [[książka]] * Nie jestem pewien do dzisiaj, czy między fizyką, algebrą i matematyką i chemią zachodzi jakakolwiek różnica i nigdy się tego nie dowiem. Nie wiem, czy czterdzieści dziewięć da się w ogóle podzielić przez jakąś cyfrę; jeśli się to w ogóle jakimś cudem uda, to na pewno nie mnie. * Świat dzieli się na dwie połowy, z tym jednak, że w jednej z nich jest nie do życia, w drugiej nie do wytrzymania. ** Źródło: wyd. Polityka, Warszawa, s. 132. * Życie, które mi dano, jest tylko opowieścią; ale jak ja ją opowiem, to już moja sprawa. ==''Robotnicy''== * Już nie było widać naszego mostu; został na równinie i przydymiły go opary mgieł. Wtedy zrozumiałem, że most ten – jest już tylko wspomnieniem. I ci, którzy będą po nim jeździć i chodzić, nigdy nie dowiedzą się, że ten most jest tylko naszym mostem. Płakaliśmy. Płakaliśmy wszyscy; miałem wtedy dwadzieścia lat i płakałem także, choć nie za dobrze wiedziałem dlaczego. * Kamiński dawno już zwątpił w swe zbawienie wieczne i trzy książeczki do nabożeństwa sprzedał listonoszowi za ćwiartkę wódki. Ja ułożyłem na cześć mostu pewien poemacik, wobec którego fraszką wydają mi się dziś pewne pikantne skądinąd bezeceństwa dziadka Fredry. Marzyliśmy tylko o jednej rzeczy: o dniu, który będzie naszym ostatnim dniem t u t a j. * Młody człowiek z Radia mówił do mikrofonu: - Widzimy twarze budowniczych tego mostu. Są pełne wielkiej dumy i radości. Widzimy przodowników pracy i młodzież, która wychowała się na budowie tego mostu. (...) Wtedy stała się rzecz nieoczekiwana. Kazimierz podbiegł do spikera, wyrwał mu mikrofon i podniósłszy go na wysokość swej wykrzywionej wściekłością twarzy, ryknął: - Gówno! * Najbardziej kochamy tych ludzi, te sprawy i te rzeczy, od których bieg życia każe nam odchodzić – nieraz na zawsze. ** Opis: ostatnie słowa opowiadania. * Pracowaliśmy na równinie. Była to monotonna równina. ** Opis: pierwsze słowa opowiadania. ==''Sowa, córka piekarza''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Sowa, córka piekarza}} * Dano ci życie, które jest tylko opowieścią. Ale to już twoja sprawa, jak ty ją opowiesz i czy umrzesz pełen dni. * Każdy umie zabić, ale tylko prawdziwi ludzie umieją darować życie. * Kiedy po raz pierwszy ktoś zacznie rozdeptywać ci palce, myślisz, że to nieprawda, a potem przychodzi zdziwienie, że człowiek może coś takiego zrobić z drugim człowiekiem. Ale nie bardzo masz czas to przemyśleć, bo właśnie oddają ci mocz na twarz i ty znowu myślisz, że to nieprawda, że bo przecież ten człowiek rozkraczony nad tobą ma takie samo serce, nerki i ten sam wstyd. * Pamięć jest głupstwem jak każda idea. Człowieka można tylko pamiętać poprzez innych ludzi. ** Zobacz też: [[idea]], [[pamięć]] ==''Trudna wiosna''== * Cóż warte jest życie bez miłości? Bez silnej, gorącej miłości do kobiety… Nic nie jest warte takie życie! (…) … czy może być większa sprawa niż miłość w ludzkim życiu? (…) Miłość zawsze będzie najpiękniejszą rzeczą w ludzkim życiu. * (…) po co człowiek w ogóle żyje, jeśli nie ma żadnych pragnień? (…) Nie warto żyć bez dobrych marzeń… ** Zobacz też: [[marzenia]] * (…) wszystko jest piękne, nawet na pewno, jeśli się ma te dwadzieścia parę lat. Wtedy są złudzenia i miłość – i wszystko jest do zdobycia, bo właśnie te głupie dwadzieścia lat. A potem przychodzi życie twarde, bezlitosne, obedrze człowieka do naga z tych złudzeń – i wtedy już nic nie zostaje z tych dwudziestu lat i z tej wiosny, i z tej miłości… Z początku człowiek cierpi, szuka jeszcze swoich złudzeń, potem przestaje cierpieć, tyje, sam sobie pluje w mordę, śmieje się z tego, co było w nim kiedyś najlepsze. Śmieje się, śpiewa głupie piosenki i boi się przyznać, że sam miał kiedyś dwadzieścia lat i wiosnę. A potem już nie ma żadnych marzeń, to już niepotrzebne, tylko tak – z dnia na dzień. ==''Umarli są wśród nas''== * Gdzie jesteśmy? – myślał doktor usypiając. – Dokąd uniósł nas czas, życie? Czyż nie najstraszniejsze, najbardziej bolesne – żyć nie będąc pewnym, że się żyje? Czyż mam prawo żyć nie mogąc odpowiedzieć na pytanie: czego pragnę? Czego szukam? Ludzie, którzy tu przyjechali razem ze mną przed dziesięciu laty, czytali książki, uczyli się, dyskutowali, dziś – stali się gromadą tępych zwierząt. Co niszczy ich serca, dusze, umysły? Życie? Życie jest tam gdzie jesteśmy my – to słuszne! Lecz gdzie jesteśmy? * – Motorem życia kobiety jest albo życie seksualne, doktorze, pojmuj – łóżko, lub zimne, psie wyrachowanie, doktorze, pojmij – interesowność. Kobietami „psychicznie skomplikowanymi” nazywamy panie, które łączą w sobie te obydwie cechy – doktorze, pojmij – obydwie… Plugawość duszy kobiecej jest nie do wypowiedzenia. Kobieta jest świętością plugawą… * Niech nie ośmielą się wydawać sądów o wódce ci, którym nie jest ona potrzebna. Jeśli ludzkość osiągnęła dotychczas cokolwiek trwałego w sensie ducha, to właśnie alkohol. ** Źródło: ''Dzieła zebrane. Mordercy są wśród nas'', s. 96 w, Wydawnictwo Da Capo 1989 Warszawa, ISBN 83-7157-397-9. ** Zobacz też: [[alkohol]], [[wódka]] * W Polsce – Mikołaju, nikt nie przegrywa: w Polsce albo się komuś noga krzywi, albo inni swoją podstawiają, albo – w ostatnim przypadku – to najświętsze słowo Polaków: „pech”, tym słowem załatwia się u nas zarówno katastrofy osobiste, jak i narodowe. ==''W dzień śmierci Jego''== * – Boisz się żyć z kurwą – powiedziała – bo ci się zdaje, że możesz kiedyś mieć coś lepszego. Ale to nieprawda. Nie będziesz miał innej. Wszystkie są kurwami i wy wszyscy jesteście klientami. To jest miłość. Ale ty nie będziesz klientem. Będziesz alfonsem. A zresztą co ci za różnica. * Miałem (…) fotografię takiej jednej kurwy, którą przechowywałem tylko dlatego, że była trochę podobna do innej kurwy, w której się kiedyś podkochiwałem. * Mnie tam nigdy nie żal kurew, bo kurwą nie można zostać, trzeba się nią urodzić i umrzeć, a reszta na ten temat to kiepska literatura. ** Zobacz też: [[literatura]] * Tak płakaliby chyba tylko umarli, którym przyszłoby zmartwychwstać i żyć po raz drugi. ==''Wszyscy byli odwróceni''== * Miłość nie jest prostą rzeczą, ale bez niej nie można żyć. Prawie wszystko na świecie da się wytłumaczyć miłością. To największy pomysł wszystkich czasów. * (…) nie jestem przecież własnym patentem. Nie wymyśliłem samego siebie. To nie tylko inni muszą mnie znosić. Ja sam muszę także siebie samego znosić i nie idzie mi to wcale łatwo. * Nie ma kobiet dobrych i złych. Są tylko mężczyźni, którzy nie potrafią traktować ich tak, jak je traktować trzeba. * (…) z każdej żony można zrobić kurwę. Nawet nie trzeba tego robić, one to już robią same. Kiedy z ich mężami zaczyna dziać się źle. * Zbyt wielu ludzi cierpi przez dobre uczynki i pomysły kobiet. ==Inne== * Był kiedyś Bóg – powiedział wysoki. – Szło się tam i tam był Bóg. Lecz nie ma już Boga. Zabito Go i pogrzebano. Teraz trzeba tam iść samemu; przedtem był On, niewiadomy i straszny, ale szedłeś do kogoś. Teraz idzie się samemu. Nie ma tam ani bliskich, ani przyjaciół, ani wrogów. Dzisiaj już nie ma Boga. Gdyby dzisiaj zszedł na ziemię Chrystus, nie potrzeba by Go krzyżować; dziś Chrystus skonałby z głodu. ** Źródło: ''Dwaj mężczyźni na drodze'' * Czy mam im powiedzieć, że kiedy jestem w łóżku z jakąś kobietą, która zdecydowała się dać mi tak zwane szczęście, to muszę myśleć cały czas o Esther, gdyż inaczej nic z tego nie wychodzi? Mogę im również powiedzieć, że Esther mogę rżnąć dwadzieścia cztery godziny bez przerwy, podczas gdy od innych kobiet uciekam po pięciu minutach, pożyczywszy na taksówkę i wyszeptawszy uprzednio niezbędną ilość najświętszych słów? Czy mam im powiedzieć, że od czasu wyjazdu z Izraela byłem pięć razy w więzieniu i mam jeszcze dwa wyroki do odsiedzenia; byłem pięć razy w szpitalu; dwa razy w szpitalu dla wariatów; dwa razy usiłowałem popełnić samobójstwo – i przy ostatnim razie nie poszło mi za dobrze i byłem przez osiemnaście miesięcy sparaliżowany do połowy; na szczęście od góry i uratowano mnie cudem; wbrew diagnozom najlepszych neurologów. Proszę bardzo, mogę im to wszystko powiedzieć. Ja w ogóle bardzo lubię mówić o sobie. Jeśli Cię to bawi, możesz im to wszystko powiedzieć ode mnie. Nie mam zupełnie nic przeciwko temu. ** Źródło: list do przyjaciółki Zuli Dywińskiej (20 marca 1966 rok) * Czy pani wie, co to jest nie przynieść człowiekowi nadziei? To gorzej niż go oślepić i zabić. Ja wiem, że on czeka na tę nadzieję, i to ode mnie. Ja nie mogę z nim rozmawiać; ja czuję, że sam nie powinienem żyć. Cóż jest warte własne życie, jeśli się innym nie przynosi nadziei? ** Źródło: ''List'' * Dla wszystkich, kurwa, okupacja niemiecka się skończyła, a dla mnie nie. ** Opis: o swojej żonie Sonii Ziemann, Niemki z pochodzenia. ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Dziś nie ma takiej zbrodni, której nie mógłby popełnić człowiek w imię wielkiego strachu. ** Źródło: ''Finis Perfectus'' * Gdyby mi ktoś powiedział, gdybym miał choć odrobinę gwarancji, że będę mógł być z Tobą choć przez rok, choć przez pół roku, a potem – śmierć, to bym przyjechał do Ciebie. To nie melodramat; to wyznanie tego, który na pewno – z całym idiotyzmem i kabotynizmem – najwięcej Cię kochał. W końcu przyjdzie taka noc, kiedy prześpisz się z innym. Ja Ci się nigdy nie podobałem, ale to inna sprawa. ** Źródło: list do Agnieszki Osieckiej (7 XII 1958 rok) * Jednej nocy upiłem się samotnie w Paryżu, łaziłem sam po tym obcym i kosmicznie pustym mieście; wreszcie poszedłem na prefekturę policji – straszliwie trzeźwy i bez żadnej emocji – i zażądałem przyjęcia do Legii. Ucieszyli się bardzo i kazali przyjść następnego dnia rano. Potem rano było mi wstyd i głupio; i oczywiście nigdzie nie poszedłem. ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/dramatyczna-historia-legendarnego-pisarza-opowiedziana-jego-slowami-listy-marka-hlaski-6145575774803585g ksiazki.wp.pl] * Jeśli powiedziałbym im [intelektualistom na Zachodzie], że największym marzeniem robotnika jest upić się na dwie godziny, by zapomnieć, zapomnieć się zupełnie – nie uwierzyliby. A jednak to prawda. Nieszczęściem człowieka żyjącego w kraju totalitarnym jest nie opuszczające go uczucie groteski i śmieszności samego siebie… zredukowanie marzeń… zredukowanie pragnień… niemożliwość reagowania na świństwa widziane każdego dnia, na każdym kroku.. * Jeżeli Bóg istnieje, to jest starą, dziadowską kurwą, przecież patrzył bez słowa na Oświęcim, na Hiroszimę, przecież widział, jak mordowano miliony niewinnych ludzi. ** Źródło: autobiografia [[Roman Polański|Romana Polańskiego]] pod tytułem ''Roman'' * Kiedy ma się dwadzieścia lat, to klęska jest jeszcze przygodą. Ale w dziesięć lat później wygląda ona jak stara prostytutka i jest tak samo nie do zniesienia, jak jej zapach i jej obecność. ** Źródło: ''Stacja'' * Łatwiej chyba zbudować sobie nieśmiertelność niż porozumieć się z drugim człowiekiem. ** Zobacz też: [[nieśmiertelność]] * Lecz aby płynąć, musieliśmy wiosłować we dwójkę. * Leży jak stara kurwa w wielki czwartek. ** Źródło: ''Pijany o dwunastej w południe'' * Mam 11 lat, chciałbym być lotnikiem i chodzić do szkoły. ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni. Biografia Marka Hłaski'' s. 41. * Można mieć syfilis, wyleczyć się z niego i nie mieć wstydu. Ale ze wstydu, że się miało pieniądze, żyło się z biednych ludzi – wyleczyć się nie można. ** Źródło: ''Najlepsze lata naszego życia'' ** Zobacz też: [[wstyd]] * Najdroższa – jestem zawsze Twój. Będę Cię kochał do dnia mojej śmierci. Zawsze. Zawsze. Bez Ciebie nie mogę żyć. Wiem, że masz wielkie kłopoty; ja mam je również. Moja książka to gówno. Próbuję z niej coś zrobić. Chcę przez jakiś czas być wśród Polaków, to wszystko. Mam do przeczytania i muszę przeczytać wiele książek: muszę to zrobić – więc proszę, nie gniewaj się na mnie. Jestem stale Twój. Odejdę od Ciebie tylko w jednym przypadku – jeśli zechcesz tego Ty. Nie mogę żyć bez Twojego ciała i bez Twojego uśmiechu. Nie mogę. Przysięgam na Pana Naszego – nie mogę. I będę Cię kochał, nawet jeśli każesz mi odejść. Będę Cię kochał do ostatniej chwili mojego życia. I będę się modlił do Boga o Ciebie. Lecz jeśli zechcesz, abym odszedł – będzie to tylko moja śmierć. Nie myśl, proszę, że jestem komediantem. Nie jestem nim. Masz moją największą i jedyną miłość, moją pasję, mnie, Na zawsze. Błagam Cię, klęczę przed Tobą na kolanach – kocham czule. ** Opis: list do żony Sonii. ** Źródło: Barbara Stanisławczyk, ''Miłosne gry Marka Hłaski'' * Największym nieszczęściem totalitaryzmu jest to, że zabija wyobraźnię. * (…) nie osiągnął w życiu niczego, gdyż brakło mu i talentu, i wytrwałości. Jak każdy tego rodzaju człowiek uważał się jednak za skrzywdzonego i niezrozumianego. ** Źródło: opowiadania * Niektórzy mówią, że odwaga siedzi na krześle, którym jest strach. ** Źródło:'' Żołnierz'' * Pijak znajduje w wódce szczęście upokorzenia siebie samego. ** Źródło: „Problemy”, Instytut Prasy „Czytelnik”, 1961, s. 511. * Przyjdzie czas, kiedy wrócę do Ciebie i będę już na zawsze Twoim alfonsem i omegą. ** Opis: do [[Agnieszka Osiecka|Agnieszki Osieckiej]]. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/marek-hlasko-i-agnieszka-osiecka-artystyczna-milosc-116126-r1/ viva.pl] * To właśnie silni idą do diabła przez małych i głupich. * Wielka miłość zdarza się w życiu tylko raz, wszystko, co następuje potem, jest tylko szukaniem tej utraconej miłości. * Wierzę w bunt jako najwyższą wartość młodości. Wierzę w bunt jako najwyższą formę nienawiści do terroru, ucisku i niesprawiedliwości i wierzę również w to, że nie ma buntu bez celu, chociaż w interesie świata, który kocha swych buntowników, leży to, aby ich zabić. ** Źródło: list otwarty do „Trybuny Ludu” ** Zobacz też: [[buntownik]] * Więc łzami, więc krwią dziś piszę ten list<br />I nie wiem po czajnik – gdzie mam dzisiaj iść<br />I jestem bezradny, bo czajnik – to mgła<br />Bo któż proszę Cioci – ten czajnik dziś ma? ** Opis: fragment jedynego znanego wiersza Hłaski. ** Źródło: [https://booklips.pl/zestawienia/10-malo-znanych-faktow-o-marku-hlasce/ booklips.pl] * Z każdej z nich można zrobić kurwę; ale to tylko dlatego, że nie umiemy z nich zrobić świętych. ** Źródło: ''Opowiem wam o Esther'' * Zamiast worka z drzewem zobaczyłem nagą Alę. Zrobiło mi się wpół przyjemnie i nieprzyjemnie. Dla mnie widzieć nagą kobietę to nowość, i to w dodatku siostrę… ** Opis: zapis w dzienniku z 3 marca 1945. ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni. Biografia Marka Hłaski'' s. 42–43. * Źle się czuję, marnie śpię, w dzień chodzę, jakby mnie byk wyjebał. Gdybyś Ty była, gdybym mógł od czasu do czasu spojrzeć na Twoje zwężenie na móżdżek i rozszerzenie na móżdżek – wiele by się zmieniło. Strzeż się swojej nieposkromionej zmysłowości! ** Opis: do [[Agnieszka Osiecka|Agnieszki Osieckiej]]. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/marek-hlasko-i-agnieszka-osiecka-artystyczna-milosc-116126-r1/ viva.pl] * Życie nie jest koniecznością, ale jeśli już człowiek zdecydował się żyć, powinien żyć pięknie. ==O Marku Hłasce== * Ale zastanawiam się, dlaczego ja się tak włóczyłam. Zamiast świętować miłość, zamiast chuchać na to, to ja się tak strasznie kręciłam, ponieważ myślałam, że ja po prostu zdążę, że ja będę zawsze młoda, zawsze Marek będzie młody, że świat na nas poczeka. A nic nie poczekało i świat pędził w zawrotnym tempie. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni'', reż. Andrzej Titkow, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, 1986. * Dla mnie to był proletariacki książę z bajki, syberyjski cowboy, wielki pisarz, legenda na dwóch łapach, kto był inny niż wszyscy, ktoś, kim można było się pochwalić przed dziewczynami! Ale tak naprawdę to kochałam w Marku jego wisielczy humor. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://blog.polona.pl/2024/06/osiecka-i-hlasko-czyli-sklonnosc-do-zycia-we-snie/ polona.pl] * Ludzie przymierzają buty, Marek przymierzał się do krzyża. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: film ''Opowiem wam o Marku'' * Marek był postacią niezwykłą, był ciekawszy on jako człowiek niż jego twórczość. ** Autorka: [[Barbara Stanisławczyk]] ** Źródło: [http://www.echodnia.eu/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100517/NAJEZYKACH0107/204441789 ''Barbara Stanisławczyk tym razem o kontrowersyjnym pisarzu'', Echodnia.eu, 17 maja 2010] * Marek Hłasko za dziesięć lat albo będzie jednym z największych autorów Europy, albo nie będzie żył. ** Opis: wypowiedź na początku lat 60. ** Autor: Caspar Witsch ** Źródło: [https://www.dw.com/pl/marek-h%C5%82asko-na-emigracji-w-niemczech-si%C4%99-dusi%C5%82/a-69356780 dw.com] * [Mówiłam mu] jesteś teraz małym chłopcem, potem będziesz większym chłopcem, dużym chłopcem, młodym panem. Potem ożenisz się, będziesz miał dzieci…”. I tak ciągnę w nieskończoność… „I dopiero jak będziesz taki staruszek, staruszek, staruszeczek, to wtedy ja umrę”. On słucha cały czas z wielką uwagą… Patrzę, łzy, ale to potok… I mówi: „I ty mnie, takiego staruszka, staruszeczka zostawisz na świecie sierotą?” ** Autorka: Maria Hłasko ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni'', reż. Andrzej Titkow, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, 1986. * Mówiło się, że Marek Hłasko zmieniał kobiety jak rękawiczki. Moim zdaniem nie do końca tak było: pragnął miłości i był bardzo samotny, a szczęścia szukał w romansach. ** Autor: [[Jędrzej Hycnar]] ** Źródło: [https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/osiecka-jedrzej-hycnar-jako-marek-hlasko-wywiad/z18d3s6 kobieta.onet.pl] * Nie chciał kochać mężczyzn, a kobiet nie potrafił. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Nieznośny pasażer, robiący sobie samemu na złość, marnujący każdą okazję, jaka mu się nawija. Patrzę z przerażeniem na to marnotrawstwo, facet jest psychopata-mitoman, hipochondryk, czort wie co. Nie do życia. Najdziwniejsze jego powodzenie u kobiet. Tego nie rozumiem: brudas aż śmierdzi, neurastenik, pijak okazyjny, awanturnik też okazyjny. ** Autor: Zygmunt Hertz ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/nowaeuropawschodnia/zofia-hertz-byla-zolnierka-i-pierwsza-notariuszka-w-polsce-bez-niej-trudno-wyobrazic/7ns1rbn,30bc1058 onet.pl], 20 czerwca 2023 * O rzekomo najukochańszej matce wielokrotnie powtarzał, że „ta kobieta” wcale nie jest jego matką – „ona go tylko urodziła”. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Pewnie byśmy się rozwiedli. Chyba nie bardzo sprawdzam się w życiu z kimś drugim. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: Barbara Stanisławczyk: Miłosne gry Marka Hłaski. Poznań: Rebis, 2010, s. 132. * Twarz rozgrymaszonego bachora, figura cowboya, ręce Madonny. Ja przy nim jak mysz polna. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://natemat.pl/amp/334859,agnieszka-osiecka-i-marek-hlasko-historia-trudnego-zwiazku-artystow natemat.pl] * Tyle w tym prawdy, co w stwierdzeniu, że zostałem abstynentem. Pies na baby był. Chłopa by za nic nie dotknął. ** Autor: [[Jan Himilsbach]] ** Opis: o rzekomym homoseksualizmie Marka Hłaski. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20190616161514/https://web.archive.org/web/20190616161514/https://www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/pies-na-baby-byl-chlopa-by-za-nic-nie-dotknal,220,3794 tvn24.pl] * Wolał patrzeć w niebo niż na twarze ludzi<br />Wszystkie takie same, wszystkie takie nudne<br />Trzeba być tak silnym by walczyć ze słońcem<br />Patrząc na nie wzrokiem spokojnym, milczącym<br />Tak daleko od ulic które znał i kochał<br />Kolejny kieliszek i kolejna rozpacz<br />Kolejna tabletka kolejne westchnienie<br />Aż wreszcie spokój pokonał zmęczenie<br />Wolał myśleć o końcu niż o przyszłości<br />Wolał odejść w ciszy, obcy i samotny<br />Przyglądał się szklankom pełnym alkoholu<br />I tonął w nich by uciec od bólu. ** Autor: [[The Analogs]], utwór ''Hlaskover Rock'' * Wolał wódkę od Osieckiej. ** Autor: [[Sławomir Koper]] ** Źródło: tytuł filmu na youtube.com * W stosunku do kobiet był konsekwentny, wszystkie uważał za kurwy. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Z jednej strony mamy do czynienia z kabotynem i duszą towarzystwa, człowiekiem niestroniącym od alkoholu, z tą wyraźną kowbojską nutą, a z drugiej – inteligentem, który moim zdaniem krył w sobie połacie wrażliwości i samotności. ** Autor: [[Jędrzej Hycnar]] ** Źródło: [https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/osiecka-jedrzej-hycnar-jako-marek-hlasko-wywiad/z18d3s6 kobieta.onet.pl] * Zadzwoniłeś do mnie parę dni temu i powtarzałeś: „Jestem wrak”. Mówiłeś, że nic nie napiszesz. I wołałeś: „Nie licz na mnie”. Marek, masz w sobie to najpiękniejsze, co może mieć człowiek – prawdę. Nie chcesz być taki jak świat, w którym żyjesz. Nie zgadzasz się na ten świat. Jesteś najodważniejszy z naszego pokolenia, bo widzisz prawdę nawet tam, gdzie to bardzo boli. Jesteś bardzo piękny i bardzo wiele wart. Dlatego bzdurą są te złe słowa, które o sobie mówisz. I bzdurą jest to, czego się boisz – że już nie będziesz pisać. Nie zrezygnujesz z prawdy, więc będziesz pisał. Także najlepiej w naszym pokoleniu. Chyba, że przestaniesz się buntować. Ale to Ci nie grozi. Wiem o tym. Kończę ten trudny list i proszę Cię, żebyś i Ty czasem zostawił kartkę „Szukałem Ciebie”. Do widzenia, kochany. Twoja Agnieszka. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://blog.polona.pl/2024/06/osiecka-i-hlasko-czyli-sklonnosc-do-zycia-we-snie/ polona.pl] * Żył krótko, a wszyscy byli odwróceni. ** Opis: napis na nagrobku Hłaski, który zasugerowała jego matka. ** Źródło: [https://dzieje.pl/aktualnosci/zyl-krotko-wszyscy-byli-odwroceni-50-lat-temu-zmarl-marek-hlasko dzieje.pl] ==Zobacz też== * [[:Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Marka Hłaski|filmowe adaptacje utworów Marka Hłaski]] [[Kategoria:Marek Hłasko|!]] 7zopeu1nxhic8vk1wr14y416q3xcch9 649018 649015 2026-10-06T19:42:49Z Nazwa1234 53893 /* */ 649018 wikitext text/x-wiki '''[[w:Marek Hłasko|Marek Hłasko]]''' (1934–1969) – polski [[pisarz]] i [[scenarzysta]] [[film]]owy. [[Plik:Marek Hłasko by Zbigniew Kresowaty.jpg|mały|{{center|Portret Marka Hłaski}}]] {{wulgaryzmy}} ==''Brudne czyny''== * Cholera mi do tego co śmieszne, a co nie. Ja wolę zginąć na swój sposób, niż żyć i cieszyć się na wasz. * I dlatego pewnie wymyślili małżeństwo i przysięgę wierności, iż wiedzieli, że nic na świecie nie pasuje tak źle do siebie jak mężczyzna i kobieta. ** Zobacz też: [[kobieta]], [[małżeństwo]], [[mężczyzna]] * (…) jak ci wszyscy zakochani, którzy umierają z miłości do jednej kobiety żyjąc wśród tysięcy innych. ** Zobacz też: [[miłość]] * Kobieta, która nie daje snu mężczyźnie niewiele jest warta. * Pogodzenie się ze światem jest równie małoznaczne jak i bunt i wściekłość przeciw niemu. ** Zobacz też: [[bunt]], [[świat]] ==''Cmentarze''== * Dziękuję Bogu że jestem tylko pijakiem. To jedyne, co daje jaką taką gwarancję; jeśli ktoś o mnie coś pomyśli, to tylko to jedno. ** Zobacz też: [[Bóg]], [[pijak]] * Świat to gromada zwierząt wałęsających się po gównie. ** Zobacz też: [[świat]], [[zwierzę]] ==''Dom mojej matki''== * Ludzie, którzy myślą, że z czasem dopiero staną się sobie potrzebni, powinni odejść od siebie i zapomnieć kroków, które ich wiodły ku sobie. * Marzenie pozostanie czyste nawet wtedy, kiedy inni wdepczą ci je w błoto… * – Po co mi to mówisz, mamo? – rzekłem wtedy. – Mam osiemnaście lat i gotów byłbym zabić za każdy listek oderwany z drzewa moich marzeń…<br />– Uschnie szybko twoje drzewo, jeśli nie będziesz wiedział, że zdarzają się burze i grady… * Przez długie miesiące nie opuszczała mnie myśl, że właściwie nie jestem nikomu potrzebny. Zdawało mi się, że ludzie tacy jak ja – nie powinni żyć. ==''Lombard złudzeń''== * Jak ja raz powiedziałem, że zostanę marynarzem, to tak już być musi. Ja mam nawet nazwę statku: „Albatros”. Tylko ty jesteś baba, masz piersi i nigdy tego nie zrozumiesz. Wracaj sobie do swoich lalek, a mnie daj spokój. * W życiu warto mimo wszystko od czasu do czasu pomyśleć o sobie: to nie takie głupie, jakby się zdawało. ==''Najświętsze słowa naszego życia''== * Czuł ją ciągle przy sobie; aż po czubki włosów wypełniony był owym dziwnym, cięższym od ołowiu, boleśniejszym od męki umierania, słodszym od najpiękniejszych wierszy uczuciem, jakie daje noc z kimś, na kogo czekało się przez tysiąc chwil, kogo pragnęło się przez wiele bezsennych nocy, kogo widziało się w każdej na ulicy spotkanej twarzy, kogo oczekiwało się przy każdym pukaniu do własnych drzwi; przez kogo nienawidziło się nieba, ziemi i ludzi; i przez kogo kochało się wszystko. * Do mnie wstawiała takie słodkie gadki, że ją kosiłem i płakałem. ==''Następny do raju''== * Bardzo złe rzeczy wydają się innym ludziom głupie i nie chcą w nie wierzyć. Pytają: to takie jest życie? – i mrugają na siebie. A życie jest jeszcze gorsze i jeszcze paskudniejsze od wszystkiego, co da się na ten temat powiedzieć… * Cały świat to taki zasrany, wielki bluff, jaki wczoraj wyszedł temu bubkowi. Te góry to też lipa wymyślona przez jakichś podłych idiotów. * Człowieka gubi słabość. * Gdyby Chrystus miał ochotę zejść drugi raz na ziemię powinien to zrobić dzisiaj, zjadłby coś takiego… ** Opis: Apostoł podczas gotowania krupnika na żeberkach. * Jeśli co po mnie zostanie, to tylko długi w knajpach. Mężczyzna tak powinien umierać. * Każda kobieta jest jak Bóg, dlatego tak mnie odpycha od religii. ** Zobacz też: [[religia]] * Każdy człowiek ma dziwną twarz (…). – Trzeba się tylko dobrze przyjrzeć. ** Zobacz też: [[twarz]] * Ludzie mijają się ze swoim prawdziwym ocaleniem i to jest najsmutniejsze. * Mogę ci mówić o tym, że naprawdę las nigdy się nie zmienia: w lecie, w zimie, jesienią, jest tak samo nudny i niebezpieczny; tak samo męczący i wredny; i taki sam jest o świcie, wieczorem i w dzień; i zawsze jest w nim pusto; i że jedyną rzeczą, którą czuję, jest nienawiść do lasu, ale ty i wszystkie takie jak ty macie za małe móżdżki, aby to zrozumieć. ** Zobacz też: [[las]] * Nie chcę iść do ziemi ze spermą w mózgu; potem kwiatki na grobie więdną. * Nie wiem, co można zrobić przez szesnaście godzin – rzekł. – Można się najeść, zakochać, zabić… Ale przekonać człowieka? To się czasem nie udaje przez całe życie… * Raz w życiu pomyliły mi się kroki i od tego czasu chodzę krzywo. * Tak jest, że jeśli w piekle znajdzie się kobieta, to wychodzi z tego jeszcze gorsze piekło. ** Zobacz też: [[piekło]] * Trzeba być samemu, zawsze samemu, aż stąd do wieczności… Tylko wtedy jest siła, i pragnienie, i nie ma ni cierpień, ani strachu, ani złych snów po drodze… * Warszawiak potem wybił jej wszystkie zęby. – Wcale nie wszystkie, tylko cztery – powiedział urażonym głosem Dziewiątka. – Dlaczego mówisz źle na kumpla? To jej się zresztą przydało. – W jaki sposób? – Podobno teraz pięknie ciągnie druta. * W mieście wszyscy zdychają codziennie. ** Zobacz też: [[miasto]] * Wielkie, silne zwierzęta umierają w samotności i milczeniu. Odchodzą w pustkę i nie skarżą się nikomu. Tylko człowiek szczeka wspomnieniami. * Zamieniliście [komuniści] Polskę w tak wielki obóz koncentracyjny, że nie potrzeba nawet drutów kolczastych i psów, gdyż i tak nie ma gdzie uciec. ** Zobacz też: [[komunizm]], [[Polska]] ==''Ósmy dzień tygodnia''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Ósmy dzień tygodnia (opowiadanie)}} * Dziwka to nie zawód. To moralność. Nie zakamuflowana dziwka to najwyższa moralność, jaką może dziś osiągnąć kobieta. * Łatwiej oczyścić się z wielkich omyłek niż z drobnych świństw. * Słabością każdej mądrej idei jest to, że starają się realizować ją głupcy. * Nie myśl o tym, że wszystko się kończy. Myśl, że wszystko się dopiero zaczyna. To, co powinno być życiem: spokój, wolność i cisza. * Wszystko, co czyni człowiek, czyni z tęsknoty za lepszym życiem. Albo z protestu moralnego. ==''Palcie ryż każdego dnia''== * Chcę żyć tak, jak nie żył nikt. Nie chcę, żeby mnie pamiętali inni ludzie. * Człowiek czasem myśli, że jest śmieszny, jak upierdoli drugiego. * ― Czy widzisz tego psa, Helen?<br />― Tak.<br />― Czy wiesz, jaka jest różnica między mną a tym psem? ― zapytał. Nie odpowiedziała mu, więc powiedział:<br />― Tylko taka, że ja mam długi do płacenia, a on nie, chociaż w tym kraju to się może jutro zmienić. * Gdyby chciał pan rzucić w każdą kurwę kamieniem, musiałby pan rozebrać mury tego miasta. * – Hej, ty – powiedział ktoś do Murzyna. – Czy byłeś kiedy na balu maskowym?<br />– Nie – powiedział Murzyn. – Nie mam z tym nic wspólnego i nie wrobicie mnie w to.<br />– Nie o to chodzi. Jak cię kiedyś zaproszą, to idź. Grosza nie wydasz na kostium. Przewieś sobie kutasa przez ramię i powiedz: „Panie i panowie, ja jestem >Texaco Gas Station<…”. * Ja chcę, żebyś żył. Myśl o niej, Mike. Myśl o niej, Mike. Myśl o jej piździe; myśl o tym, jakie ma usta i piersi, Mike. To nieprawda, co ona ci powiedziała. Jej było zawsze dobrze z tobą, Mike. Mike, ty mnie znasz i wiesz, że ja nie kłamię. Mike, musisz mi jeszcze raz uwierzyć. Mike, czy pamiętasz, jaka ona jest mokra, ile razy w nią wchodzisz? I jak ściąga się jej brzuch? Mike, dlaczego mi nie wierzysz? Lecz nie było już nikogo, kto mógłby mu wierzyć; rozkraczył jego nogi kopnięciem i kopał go w krocze aż do momentu, w którym zabrakło mu sił. * Ja nie ufam niczemu, co ma pizdę i zna wartość pieniądza. ** Zobacz też: [[zaufanie]] * Ja przecież nawet seks muszę kupować ― powiedział Girl’s First Love. ― Tak jak inni kupują kartofle czy hamburgery. Jestem wstrętny i nikt mnie nie chce. * Kiedyś, kiedy trzymałem w ramionach jej drżące z pożądania ciało, myślałem, iż ciało jej jest zapachem miłości. Lecz teraz wiem, iż ciało jej pali się tak samo jak i inne ciała i wydaje ten sam swąd, kiedy człowiek włącza prąd. * Kobiety nie mylą się nigdy (…) Tylko że nie mówią nigdy prawdy. * (…) latanie jest jak kobieta i jeśli się ją kocha, to wtedy boisz się, że nie jesteś dosyć dobry dla niej i że nie starczy ci życia, aby się nią nacieszyć. Ale to czujesz tylko wtedy, jak naprawdę kochasz, bo nie obchodzi cię przecież, co powie czy pomyśli o tobie dziwka, z którą gdzieś tam śpisz, a rano wychodzisz na palcach, żeby jej nie obudzić i żeby już z nią nie gadać. * Moja żona jest w ciąży. ― Gratuluję ― powiedział mężczyzna. ― Wie pan przynajmniej z kim? * – Nie chodź za mną dłużej, Judy – powiedział. Położył jej rękę na twarzy i czuł, jak puchaty policzek przyciska się do jej dłoni. – Nie będę nigdy z tobą i nic nie mogę na to poradzić. Będziesz się tylko upijać i złościć, ile razy mnie zobaczysz. Chciałbym to powiedzieć inaczej, ale po prostu nie umiem.<br />– Ale dlaczego? – powiedziała. – Dlaczego tak musi być?<br />– Nie wiem tego. Może po prostu dla tego, że wszyscy się mylą. Życie ludzkie jest pytaniem, a nie odpowiedzią. I do tego czasu, jeśli się tego nie zrozumie, nie można nic zrobić.<br />– A co trzeba zrobić, jeśli się to już zrozumie?<br />– Zastrzelić się. * Nie odejdę od ciebie, a nawet gdybym musiał odejść, to wezmę cię ze sobą. Nie umiałbym żyć bez ciebie, Helen. Wiesz, kiedy patrzę na ciebie, to myślę, że Bóg jednak istnieje. * (…) ona jest jak morze. I kiedy bywałem czasem w kłopotach, kiedy piłem za dużo albo kiedy robiłem komuś krzywdę, to szedłem potem do niej i byłem z nią i znów czułem się jak ktoś, kto wyszedł z czystej wody. I to tylko było dla mnie ważne… ** Zobacz też: [[morze]] * „(…) ta jego (…) kurwa pierdoliła się z każdym, kiedy on czekał na śmierć. I wtedy wziął ze sobą swego syna, odszedł w góry i zaczął pić”. ==''Pętla''== * Ale jeśli chcesz mi opowiedzieć swoją historię, proszę bardzo. Bardzo lubię życiowe, pouczające historie. – Moja jest krótka. Kochałem się. – Należy ci zazdrościć świeżości uczuć. I co dalej? – Rzuciła mnie. * Dzień jak co dzień,<br />Ponury dzień jak co dzień.<br />Zepsuty zlew, za oknem mgła.<br />Krople deszczu o brudne biją szyby.<br />Sąsiad podle na pianinie gra…<br />Powiedz, miła, dlaczego ciebie nie ma.<br />Czemu serce tęsknota żre jak rdza?<br />Dzień jak co dzień, ponury dzień jak co dzień.<br />Tylko wódka zapomnienie da… * Jeśli pani powie „osiem” – rzekł Kuba – to dziś odbiorę sobie życie. Uśmiechnęła się figlarnie i rzekła: – Osiem. * Kto pije – powiedział Władek i uśmiechnął się z mściwą satysfakcją – będzie pił. To zabawa bez mety. * Nie wiem, po co żyję, jeśli nie kocham nikogo… * Przejdzie. Wszystko przechodzi. Nie ma gorszego snu jak życie. I też przechodzi. * Tylko młodzi ludzie są ciekawi. Człowiek naprawdę poznaje świat do któregoś tam wczesnego roku. Dalsza zabawa to powtarzanie cudzych doświadczeń. * Wtedy przysłonił oczy i z całej siły odepchnął krzesło nogami. ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostanie zdanie]]. * Zawsze będę o tobie pamiętać. Zawsze będę cię kochać i myśleć o tobie; będziesz najpiękniejszym snem mojego życia, które od dzisiaj stanie się puste i bez treści. Przeżyliśmy więcej niż inni ludzie. Moje życie będzie ustawiczną tęsknotą za tobą… * „Z DOBRĄ KOBIETĄ – NIE BOLI ŻYCIE, OD DOBREGO JADŁA – NIE BOLI BRZUCH, OD DOBREGO TRUNKU – NIE BOLI GŁOWA”. ==''Pierwszy krok w chmurach'' (opowiadanie)== * Leżeli zmęczeni miłością i upałem, byli młodzi i ładni oboje. * W sobotę centrum miasta wygląda tak samo jak w każdy inny dzień tygodnia. Jest tylko więcej pijanych; w knajpach i barach, autobusach i bramach – wszędzie unosi się zapach przetrawionego alkoholu. W sobotę miasto traci swoją pracowitą twarz – w sobotę miasto ma pijaną mordę. * W tatę i mamę się bawicie? Smacznego! ==''Piękni dwudziestoletni''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Piękni dwudziestoletni}} * Ja sam kochałem się w życiu tylko jeden raz; było to jedenaście lat temu i potem nie kochałem nikogo ani przez minutę, mimo iż bezustannie starałem się stworzyć sobie złudzenia. * Kiedy umiera człowiek wolny, kończy się życie pełne niebezpieczeństw, pełne walki, pełne radości. Ale kiedy umiera nędzarz, kończy się tylko wstyd. Mamy łzy w oczach. Powyższe zdanie ukradliśmy z filmu Spartakus. ** Zobacz też: [[śmierć]], [[wstyd]] * Książki warto pisać tylko wtedy, jeśli przekroczy się ostatnią granicę wstydu; pisanie jest rzeczą bardziej intymną od łóżka; przynajmniej dla mnie. ** Zobacz też: [[książka]] * Nie jestem pewien do dzisiaj, czy między fizyką, algebrą i matematyką i chemią zachodzi jakakolwiek różnica i nigdy się tego nie dowiem. Nie wiem, czy czterdzieści dziewięć da się w ogóle podzielić przez jakąś cyfrę; jeśli się to w ogóle jakimś cudem uda, to na pewno nie mnie. * Świat dzieli się na dwie połowy, z tym jednak, że w jednej z nich jest nie do życia, w drugiej nie do wytrzymania. ** Źródło: wyd. Polityka, Warszawa, s. 132. * Życie, które mi dano, jest tylko opowieścią; ale jak ja ją opowiem, to już moja sprawa. ==''Robotnicy''== * Już nie było widać naszego mostu; został na równinie i przydymiły go opary mgieł. Wtedy zrozumiałem, że most ten – jest już tylko wspomnieniem. I ci, którzy będą po nim jeździć i chodzić, nigdy nie dowiedzą się, że ten most jest tylko naszym mostem. Płakaliśmy. Płakaliśmy wszyscy; miałem wtedy dwadzieścia lat i płakałem także, choć nie za dobrze wiedziałem dlaczego. * Kamiński dawno już zwątpił w swe zbawienie wieczne i trzy książeczki do nabożeństwa sprzedał listonoszowi za ćwiartkę wódki. Ja ułożyłem na cześć mostu pewien poemacik, wobec którego fraszką wydają mi się dziś pewne pikantne skądinąd bezeceństwa dziadka Fredry. Marzyliśmy tylko o jednej rzeczy: o dniu, który będzie naszym ostatnim dniem t u t a j. * Młody człowiek z Radia mówił do mikrofonu: - Widzimy twarze budowniczych tego mostu. Są pełne wielkiej dumy i radości. Widzimy przodowników pracy i młodzież, która wychowała się na budowie tego mostu. (...) Wtedy stała się rzecz nieoczekiwana. Kazimierz podbiegł do spikera, wyrwał mu mikrofon i podniósłszy go na wysokość swej wykrzywionej wściekłością twarzy, ryknął: - Gówno! * Najbardziej kochamy tych ludzi, te sprawy i te rzeczy, od których bieg życia każe nam odchodzić – nieraz na zawsze. ** Opis: ostatnie słowa opowiadania. * Pracowaliśmy na równinie. Była to monotonna równina. ** Opis: pierwsze słowa opowiadania. ==''Sowa, córka piekarza''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{Osobne|Sowa, córka piekarza}} * Dano ci życie, które jest tylko opowieścią. Ale to już twoja sprawa, jak ty ją opowiesz i czy umrzesz pełen dni. * Każdy umie zabić, ale tylko prawdziwi ludzie umieją darować życie. * Kiedy po raz pierwszy ktoś zacznie rozdeptywać ci palce, myślisz, że to nieprawda, a potem przychodzi zdziwienie, że człowiek może coś takiego zrobić z drugim człowiekiem. Ale nie bardzo masz czas to przemyśleć, bo właśnie oddają ci mocz na twarz i ty znowu myślisz, że to nieprawda, że bo przecież ten człowiek rozkraczony nad tobą ma takie samo serce, nerki i ten sam wstyd. * Pamięć jest głupstwem jak każda idea. Człowieka można tylko pamiętać poprzez innych ludzi. ** Zobacz też: [[idea]], [[pamięć]] ==''Trudna wiosna''== * Cóż warte jest życie bez miłości? Bez silnej, gorącej miłości do kobiety… Nic nie jest warte takie życie! (…) … czy może być większa sprawa niż miłość w ludzkim życiu? (…) Miłość zawsze będzie najpiękniejszą rzeczą w ludzkim życiu. * (…) po co człowiek w ogóle żyje, jeśli nie ma żadnych pragnień? (…) Nie warto żyć bez dobrych marzeń… ** Zobacz też: [[marzenia]] * (…) wszystko jest piękne, nawet na pewno, jeśli się ma te dwadzieścia parę lat. Wtedy są złudzenia i miłość – i wszystko jest do zdobycia, bo właśnie te głupie dwadzieścia lat. A potem przychodzi życie twarde, bezlitosne, obedrze człowieka do naga z tych złudzeń – i wtedy już nic nie zostaje z tych dwudziestu lat i z tej wiosny, i z tej miłości… Z początku człowiek cierpi, szuka jeszcze swoich złudzeń, potem przestaje cierpieć, tyje, sam sobie pluje w mordę, śmieje się z tego, co było w nim kiedyś najlepsze. Śmieje się, śpiewa głupie piosenki i boi się przyznać, że sam miał kiedyś dwadzieścia lat i wiosnę. A potem już nie ma żadnych marzeń, to już niepotrzebne, tylko tak – z dnia na dzień. ==''Umarli są wśród nas''== * Gdzie jesteśmy? – myślał doktor usypiając. – Dokąd uniósł nas czas, życie? Czyż nie najstraszniejsze, najbardziej bolesne – żyć nie będąc pewnym, że się żyje? Czyż mam prawo żyć nie mogąc odpowiedzieć na pytanie: czego pragnę? Czego szukam? Ludzie, którzy tu przyjechali razem ze mną przed dziesięciu laty, czytali książki, uczyli się, dyskutowali, dziś – stali się gromadą tępych zwierząt. Co niszczy ich serca, dusze, umysły? Życie? Życie jest tam gdzie jesteśmy my – to słuszne! Lecz gdzie jesteśmy? * – Motorem życia kobiety jest albo życie seksualne, doktorze, pojmuj – łóżko, lub zimne, psie wyrachowanie, doktorze, pojmij – interesowność. Kobietami „psychicznie skomplikowanymi” nazywamy panie, które łączą w sobie te obydwie cechy – doktorze, pojmij – obydwie… Plugawość duszy kobiecej jest nie do wypowiedzenia. Kobieta jest świętością plugawą… * Niech nie ośmielą się wydawać sądów o wódce ci, którym nie jest ona potrzebna. Jeśli ludzkość osiągnęła dotychczas cokolwiek trwałego w sensie ducha, to właśnie alkohol. ** Źródło: ''Dzieła zebrane. Mordercy są wśród nas'', s. 96 w, Wydawnictwo Da Capo 1989 Warszawa, ISBN 83-7157-397-9. ** Zobacz też: [[alkohol]], [[wódka]] * W Polsce – Mikołaju, nikt nie przegrywa: w Polsce albo się komuś noga krzywi, albo inni swoją podstawiają, albo – w ostatnim przypadku – to najświętsze słowo Polaków: „pech”, tym słowem załatwia się u nas zarówno katastrofy osobiste, jak i narodowe. ==''W dzień śmierci Jego''== * – Boisz się żyć z kurwą – powiedziała – bo ci się zdaje, że możesz kiedyś mieć coś lepszego. Ale to nieprawda. Nie będziesz miał innej. Wszystkie są kurwami i wy wszyscy jesteście klientami. To jest miłość. Ale ty nie będziesz klientem. Będziesz alfonsem. A zresztą co ci za różnica. * Miałem (…) fotografię takiej jednej kurwy, którą przechowywałem tylko dlatego, że była trochę podobna do innej kurwy, w której się kiedyś podkochiwałem. * Mnie tam nigdy nie żal kurew, bo kurwą nie można zostać, trzeba się nią urodzić i umrzeć, a reszta na ten temat to kiepska literatura. ** Zobacz też: [[literatura]] * Tak płakaliby chyba tylko umarli, którym przyszłoby zmartwychwstać i żyć po raz drugi. ==''Wszyscy byli odwróceni''== * Miłość nie jest prostą rzeczą, ale bez niej nie można żyć. Prawie wszystko na świecie da się wytłumaczyć miłością. To największy pomysł wszystkich czasów. * (…) nie jestem przecież własnym patentem. Nie wymyśliłem samego siebie. To nie tylko inni muszą mnie znosić. Ja sam muszę także siebie samego znosić i nie idzie mi to wcale łatwo. * Nie ma kobiet dobrych i złych. Są tylko mężczyźni, którzy nie potrafią traktować ich tak, jak je traktować trzeba. * (…) z każdej żony można zrobić kurwę. Nawet nie trzeba tego robić, one to już robią same. Kiedy z ich mężami zaczyna dziać się źle. * Zbyt wielu ludzi cierpi przez dobre uczynki i pomysły kobiet. ==Inne== * Był kiedyś Bóg – powiedział wysoki. – Szło się tam i tam był Bóg. Lecz nie ma już Boga. Zabito Go i pogrzebano. Teraz trzeba tam iść samemu; przedtem był On, niewiadomy i straszny, ale szedłeś do kogoś. Teraz idzie się samemu. Nie ma tam ani bliskich, ani przyjaciół, ani wrogów. Dzisiaj już nie ma Boga. Gdyby dzisiaj zszedł na ziemię Chrystus, nie potrzeba by Go krzyżować; dziś Chrystus skonałby z głodu. ** Źródło: ''Dwaj mężczyźni na drodze'' * Czy mam im powiedzieć, że kiedy jestem w łóżku z jakąś kobietą, która zdecydowała się dać mi tak zwane szczęście, to muszę myśleć cały czas o Esther, gdyż inaczej nic z tego nie wychodzi? Mogę im również powiedzieć, że Esther mogę rżnąć dwadzieścia cztery godziny bez przerwy, podczas gdy od innych kobiet uciekam po pięciu minutach, pożyczywszy na taksówkę i wyszeptawszy uprzednio niezbędną ilość najświętszych słów? Czy mam im powiedzieć, że od czasu wyjazdu z Izraela byłem pięć razy w więzieniu i mam jeszcze dwa wyroki do odsiedzenia; byłem pięć razy w szpitalu; dwa razy w szpitalu dla wariatów; dwa razy usiłowałem popełnić samobójstwo – i przy ostatnim razie nie poszło mi za dobrze i byłem przez osiemnaście miesięcy sparaliżowany do połowy; na szczęście od góry i uratowano mnie cudem; wbrew diagnozom najlepszych neurologów. Proszę bardzo, mogę im to wszystko powiedzieć. Ja w ogóle bardzo lubię mówić o sobie. Jeśli Cię to bawi, możesz im to wszystko powiedzieć ode mnie. Nie mam zupełnie nic przeciwko temu. ** Źródło: list do przyjaciółki Zuli Dywińskiej (20 marca 1966 rok) * Czy pani wie, co to jest nie przynieść człowiekowi nadziei? To gorzej niż go oślepić i zabić. Ja wiem, że on czeka na tę nadzieję, i to ode mnie. Ja nie mogę z nim rozmawiać; ja czuję, że sam nie powinienem żyć. Cóż jest warte własne życie, jeśli się innym nie przynosi nadziei? ** Źródło: ''List'' * Dla wszystkich, kurwa, okupacja niemiecka się skończyła, a dla mnie nie. ** Opis: o swojej żonie Sonii Ziemann, Niemki z pochodzenia. ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Dziś nie ma takiej zbrodni, której nie mógłby popełnić człowiek w imię wielkiego strachu. ** Źródło: ''Finis Perfectus'' * Gdyby mi ktoś powiedział, gdybym miał choć odrobinę gwarancji, że będę mógł być z Tobą choć przez rok, choć przez pół roku, a potem – śmierć, to bym przyjechał do Ciebie. To nie melodramat; to wyznanie tego, który na pewno – z całym idiotyzmem i kabotynizmem – najwięcej Cię kochał. W końcu przyjdzie taka noc, kiedy prześpisz się z innym. Ja Ci się nigdy nie podobałem, ale to inna sprawa. ** Źródło: list do Agnieszki Osieckiej (7 XII 1958 rok) * Jednej nocy upiłem się samotnie w Paryżu, łaziłem sam po tym obcym i kosmicznie pustym mieście; wreszcie poszedłem na prefekturę policji – straszliwie trzeźwy i bez żadnej emocji – i zażądałem przyjęcia do Legii. Ucieszyli się bardzo i kazali przyjść następnego dnia rano. Potem rano było mi wstyd i głupio; i oczywiście nigdzie nie poszedłem. ** Źródło: [https://ksiazki.wp.pl/dramatyczna-historia-legendarnego-pisarza-opowiedziana-jego-slowami-listy-marka-hlaski-6145575774803585g ksiazki.wp.pl] * Jeśli powiedziałbym im [intelektualistom na Zachodzie], że największym marzeniem robotnika jest upić się na dwie godziny, by zapomnieć, zapomnieć się zupełnie – nie uwierzyliby. A jednak to prawda. Nieszczęściem człowieka żyjącego w kraju totalitarnym jest nie opuszczające go uczucie groteski i śmieszności samego siebie… zredukowanie marzeń… zredukowanie pragnień… niemożliwość reagowania na świństwa widziane każdego dnia, na każdym kroku.. * Jeżeli Bóg istnieje, to jest starą, dziadowską kurwą, przecież patrzył bez słowa na Oświęcim, na Hiroszimę, przecież widział, jak mordowano miliony niewinnych ludzi. ** Źródło: autobiografia [[Roman Polański|Romana Polańskiego]] pod tytułem ''Roman'' * Kiedy ma się dwadzieścia lat, to klęska jest jeszcze przygodą. Ale w dziesięć lat później wygląda ona jak stara prostytutka i jest tak samo nie do zniesienia, jak jej zapach i jej obecność. ** Źródło: ''Stacja'' * Łatwiej chyba zbudować sobie nieśmiertelność niż porozumieć się z drugim człowiekiem. ** Zobacz też: [[nieśmiertelność]] * Lecz aby płynąć, musieliśmy wiosłować we dwójkę. * Leży jak stara kurwa w wielki czwartek. ** Źródło: ''Pijany o dwunastej w południe'' * Mam 11 lat, chciałbym być lotnikiem i chodzić do szkoły. ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni. Biografia Marka Hłaski'' s. 41. * Można mieć syfilis, wyleczyć się z niego i nie mieć wstydu. Ale ze wstydu, że się miało pieniądze, żyło się z biednych ludzi – wyleczyć się nie można. ** Źródło: ''Najlepsze lata naszego życia'' ** Zobacz też: [[wstyd]] * Najdroższa – jestem zawsze Twój. Będę Cię kochał do dnia mojej śmierci. Zawsze. Zawsze. Bez Ciebie nie mogę żyć. Wiem, że masz wielkie kłopoty; ja mam je również. Moja książka to gówno. Próbuję z niej coś zrobić. Chcę przez jakiś czas być wśród Polaków, to wszystko. Mam do przeczytania i muszę przeczytać wiele książek: muszę to zrobić – więc proszę, nie gniewaj się na mnie. Jestem stale Twój. Odejdę od Ciebie tylko w jednym przypadku – jeśli zechcesz tego Ty. Nie mogę żyć bez Twojego ciała i bez Twojego uśmiechu. Nie mogę. Przysięgam na Pana Naszego – nie mogę. I będę Cię kochał, nawet jeśli każesz mi odejść. Będę Cię kochał do ostatniej chwili mojego życia. I będę się modlił do Boga o Ciebie. Lecz jeśli zechcesz, abym odszedł – będzie to tylko moja śmierć. Nie myśl, proszę, że jestem komediantem. Nie jestem nim. Masz moją największą i jedyną miłość, moją pasję, mnie, Na zawsze. Błagam Cię, klęczę przed Tobą na kolanach – kocham czule. ** Opis: list do żony Sonii. ** Źródło: Barbara Stanisławczyk, ''Miłosne gry Marka Hłaski'' * Największym nieszczęściem totalitaryzmu jest to, że zabija wyobraźnię. * (…) nie osiągnął w życiu niczego, gdyż brakło mu i talentu, i wytrwałości. Jak każdy tego rodzaju człowiek uważał się jednak za skrzywdzonego i niezrozumianego. ** Źródło: opowiadania * Niektórzy mówią, że odwaga siedzi na krześle, którym jest strach. ** Źródło:'' Żołnierz'' * Pijak znajduje w wódce szczęście upokorzenia siebie samego. ** Źródło: „Problemy”, Instytut Prasy „Czytelnik”, 1961, s. 511. * Przyjdzie czas, kiedy wrócę do Ciebie i będę już na zawsze Twoim alfonsem i omegą. ** Opis: do [[Agnieszka Osiecka|Agnieszki Osieckiej]]. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/marek-hlasko-i-agnieszka-osiecka-artystyczna-milosc-116126-r1/ viva.pl] * To właśnie silni idą do diabła przez małych i głupich. * Wielka miłość zdarza się w życiu tylko raz, wszystko, co następuje potem, jest tylko szukaniem tej utraconej miłości. * Wierzę w bunt jako najwyższą wartość młodości. Wierzę w bunt jako najwyższą formę nienawiści do terroru, ucisku i niesprawiedliwości i wierzę również w to, że nie ma buntu bez celu, chociaż w interesie świata, który kocha swych buntowników, leży to, aby ich zabić. ** Źródło: list otwarty do „Trybuny Ludu” ** Zobacz też: [[buntownik]] * Więc łzami, więc krwią dziś piszę ten list<br />I nie wiem po czajnik – gdzie mam dzisiaj iść<br />I jestem bezradny, bo czajnik – to mgła<br />Bo któż proszę Cioci – ten czajnik dziś ma? ** Opis: fragment jedynego znanego wiersza Hłaski. ** Źródło: [https://booklips.pl/zestawienia/10-malo-znanych-faktow-o-marku-hlasce/ booklips.pl] * Z każdej z nich można zrobić kurwę; ale to tylko dlatego, że nie umiemy z nich zrobić świętych. ** Źródło: ''Opowiem wam o Esther'' * Zamiast worka z drzewem zobaczyłem nagą Alę. Zrobiło mi się wpół przyjemnie i nieprzyjemnie. Dla mnie widzieć nagą kobietę to nowość, i to w dodatku siostrę… ** Opis: zapis w dzienniku z 3 marca 1945. ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni. Biografia Marka Hłaski'' s. 42–43. * Źle się czuję, marnie śpię, w dzień chodzę, jakby mnie byk wyjebał. Gdybyś Ty była, gdybym mógł od czasu do czasu spojrzeć na Twoje zwężenie na móżdżek i rozszerzenie na móżdżek – wiele by się zmieniło. Strzeż się swojej nieposkromionej zmysłowości! ** Opis: do [[Agnieszka Osiecka|Agnieszki Osieckiej]]. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/marek-hlasko-i-agnieszka-osiecka-artystyczna-milosc-116126-r1/ viva.pl] * Życie nie jest koniecznością, ale jeśli już człowiek zdecydował się żyć, powinien żyć pięknie. ==O Marku Hłasce== * Ale zastanawiam się, dlaczego ja się tak włóczyłam. Zamiast świętować miłość, zamiast chuchać na to, to ja się tak strasznie kręciłam, ponieważ myślałam, że ja po prostu zdążę, że ja będę zawsze młoda, zawsze Marek będzie młody, że świat na nas poczeka. A nic nie poczekało i świat pędził w zawrotnym tempie. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni'', reż. Andrzej Titkow, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, 1986. * Dla mnie to był proletariacki książę z bajki, syberyjski cowboy, wielki pisarz, legenda na dwóch łapach, kto był inny niż wszyscy, ktoś, kim można było się pochwalić przed dziewczynami! Ale tak naprawdę to kochałam w Marku jego wisielczy humor. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://blog.polona.pl/2024/06/osiecka-i-hlasko-czyli-sklonnosc-do-zycia-we-snie/ polona.pl] * Ludzie przymierzają buty, Marek przymierzał się do krzyża. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: film ''Opowiem wam o Marku'' * Marek był postacią niezwykłą, był ciekawszy on jako człowiek niż jego twórczość. ** Autorka: [[Barbara Stanisławczyk]] ** Źródło: [http://www.echodnia.eu/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100517/NAJEZYKACH0107/204441789 ''Barbara Stanisławczyk tym razem o kontrowersyjnym pisarzu'', Echodnia.eu, 17 maja 2010] * Marek Hłasko za dziesięć lat albo będzie jednym z największych autorów Europy, albo nie będzie żył. ** Opis: wypowiedź na początku lat 60. ** Autor: Caspar Witsch ** Źródło: [https://www.dw.com/pl/marek-h%C5%82asko-na-emigracji-w-niemczech-si%C4%99-dusi%C5%82/a-69356780 dw.com] * [Mówiłam mu] jesteś teraz małym chłopcem, potem będziesz większym chłopcem, dużym chłopcem, młodym panem. Potem ożenisz się, będziesz miał dzieci…”. I tak ciągnę w nieskończoność… „I dopiero jak będziesz taki staruszek, staruszek, staruszeczek, to wtedy ja umrę”. On słucha cały czas z wielką uwagą… Patrzę, łzy, ale to potok… I mówi: „I ty mnie, takiego staruszka, staruszeczka zostawisz na świecie sierotą?” ** Autorka: Maria Hłasko ** Źródło: ''Piękny dwudziestoletni'', reż. Andrzej Titkow, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, 1986. * Mówiło się, że Marek Hłasko zmieniał kobiety jak rękawiczki. Moim zdaniem nie do końca tak było: pragnął miłości i był bardzo samotny, a szczęścia szukał w romansach. ** Autor: [[Jędrzej Hycnar]] ** Źródło: [https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/osiecka-jedrzej-hycnar-jako-marek-hlasko-wywiad/z18d3s6 kobieta.onet.pl] * Nie chciał kochać mężczyzn, a kobiet nie potrafił. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Nieznośny pasażer, robiący sobie samemu na złość, marnujący każdą okazję, jaka mu się nawija. Patrzę z przerażeniem na to marnotrawstwo, facet jest psychopata-mitoman, hipochondryk, czort wie co. Nie do życia. Najdziwniejsze jego powodzenie u kobiet. Tego nie rozumiem: brudas aż śmierdzi, neurastenik, pijak okazyjny, awanturnik też okazyjny. ** Autor: Zygmunt Hertz ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/nowaeuropawschodnia/zofia-hertz-byla-zolnierka-i-pierwsza-notariuszka-w-polsce-bez-niej-trudno-wyobrazic/7ns1rbn,30bc1058 onet.pl], 20 czerwca 2023 * O rzekomo najukochańszej matce wielokrotnie powtarzał, że „ta kobieta” wcale nie jest jego matką – „ona go tylko urodziła”. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Pewnie byśmy się rozwiedli. Chyba nie bardzo sprawdzam się w życiu z kimś drugim. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: Barbara Stanisławczyk: Miłosne gry Marka Hłaski. Poznań: Rebis, 2010, s. 132. * Twarz rozgrymaszonego bachora, figura cowboya, ręce Madonny. Ja przy nim jak mysz polna. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://natemat.pl/amp/334859,agnieszka-osiecka-i-marek-hlasko-historia-trudnego-zwiazku-artystow natemat.pl] * Tyle w tym prawdy, co w stwierdzeniu, że zostałem abstynentem. Pies na baby był. Chłopa by za nic nie dotknął. ** Autor: [[Jan Himilsbach]] ** Opis: o rzekomym homoseksualizmie Marka Hłaski. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20190616161514/https://web.archive.org/web/20190616161514/https://www.tvn24.pl/magazyn-tvn24/pies-na-baby-byl-chlopa-by-za-nic-nie-dotknal,220,3794 tvn24.pl] * Wolał patrzeć w niebo niż na twarze ludzi<br />Wszystkie takie same, wszystkie takie nudne<br />Trzeba być tak silnym by walczyć ze słońcem<br />Patrząc na nie wzrokiem spokojnym, milczącym<br />Tak daleko od ulic które znał i kochał<br />Kolejny kieliszek i kolejna rozpacz<br />Kolejna tabletka kolejne westchnienie<br />Aż wreszcie spokój pokonał zmęczenie<br />Wolał myśleć o końcu niż o przyszłości<br />Wolał odejść w ciszy, obcy i samotny<br />Przyglądał się szklankom pełnym alkoholu<br />I tonął w nich by uciec od bólu. ** Autor: [[The Analogs]], utwór ''Hlaskover Rock'' * Wolał wódkę od Osieckiej. ** Autor: [[Sławomir Koper]] ** Źródło: tytuł filmu na youtube.com * W stosunku do kobiet był konsekwentny, wszystkie uważał za kurwy. ** Autor: [[Krzysztof Masłoń]] ** Źródło: [http://niniwa22.cba.pl/warszawka-hlaskomilosnegry.htm niniwa22.cba.pl] * Z jednej strony mamy do czynienia z kabotynem i duszą towarzystwa, człowiekiem niestroniącym od alkoholu, z tą wyraźną kowbojską nutą, a z drugiej – inteligentem, który moim zdaniem krył w sobie połacie wrażliwości i samotności. ** Autor: [[Jędrzej Hycnar]] ** Źródło: [https://kobieta.onet.pl/wiadomosci/osiecka-jedrzej-hycnar-jako-marek-hlasko-wywiad/z18d3s6 kobieta.onet.pl] * Zadzwoniłeś do mnie parę dni temu i powtarzałeś: „Jestem wrak”. Mówiłeś, że nic nie napiszesz. I wołałeś: „Nie licz na mnie”. Marek, masz w sobie to najpiękniejsze, co może mieć człowiek – prawdę. Nie chcesz być taki jak świat, w którym żyjesz. Nie zgadzasz się na ten świat. Jesteś najodważniejszy z naszego pokolenia, bo widzisz prawdę nawet tam, gdzie to bardzo boli. Jesteś bardzo piękny i bardzo wiele wart. Dlatego bzdurą są te złe słowa, które o sobie mówisz. I bzdurą jest to, czego się boisz – że już nie będziesz pisać. Nie zrezygnujesz z prawdy, więc będziesz pisał. Także najlepiej w naszym pokoleniu. Chyba, że przestaniesz się buntować. Ale to Ci nie grozi. Wiem o tym. Kończę ten trudny list i proszę Cię, żebyś i Ty czasem zostawił kartkę „Szukałem Ciebie”. Do widzenia, kochany. Twoja Agnieszka. ** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]] ** Źródło: [https://blog.polona.pl/2024/06/osiecka-i-hlasko-czyli-sklonnosc-do-zycia-we-snie/ polona.pl] * Żył krótko, a wszyscy byli odwróceni. ** Opis: napis na nagrobku Hłaski, który zasugerowała jego matka. ** Źródło: [https://dzieje.pl/aktualnosci/zyl-krotko-wszyscy-byli-odwroceni-50-lat-temu-zmarl-marek-hlasko dzieje.pl] ==Zobacz też== * [[:Kategoria:Filmowe adaptacje utworów Marka Hłaski|filmowe adaptacje utworów Marka Hłaski]] [[Kategoria:Marek Hłasko|!]] n9tts13lqmo5yhy3f1eb94frake70mf Kurt Cobain 0 5823 649001 648911 2026-10-06T17:43:23Z Nazwa1234 53893 /* */ 649001 wikitext text/x-wiki '''[[w:Kurt Cobain|Kurt Cobain]]''' (1967–1994) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[muzyk]], [[gitara|gitarzysta]], [[kompozytor]], [[autor]] [[tekst]]ów i [[śpiew|wokalista]]. Frontman zespołu [[Nirvana]]. [[Plik:Kurtcobain.png|mały|{{center|Kurt Cobain (1989)}}]] {{wulgaryzmy}} ==Cytaty z tekstów Nirvany== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Nirvana}} ===''Nevermind'' (1991)=== * Jestem gorszy w tym, co robię najlepiej. ** ''I’m worse at what I do best.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Przyjdź jaki jesteś, jaki byłeś, jaki chcę żebyś był. ** ''Come as you are, As you were, as I want you to be.'' (ang.) ** Źródło: ''Come as You Are'' * Jestem taki brzydki, ale to jest okej, bo ty też jesteś. ** ''Im so ugly, but that's okay, cause so are you.'' (ang.) ** Źródło: ''Lithium'' * Kocham siebie bardziej niż ciebie.<br />Wiem, że to złe, ale co powinienem zrobić? ** ''I love myself better than you<br />I know it’s wrong, but what should I do?'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' ==''Dzienniki'' (wyd. 2002)== (ang. ''Journals''; tłum. Dagmara Chojnacka) * A ten krótki postój, który nazywamy życiem i którym tak się strasznie martwimy, to nic innego jak tylko niewielka weekendowa odsiadka w pudle w porównaniu z tym, co przyjdzie wraz ze śmiercią. * Jeśli chcesz wiedzieć, jak wygląda życie pozagrobowe, to załóż spadochron, poleć samolotem, wstrzyknij sobie w żyłę dobrą działkę heroiny, i natychmiast potem dołóż podtlenku azotu, a potem skocz. Albo się podpal. * Jeśli myślisz, że wszystko już zostało powiedziane i zrobione, to dlaczego nic nie zostało rozwiązane i zdecydowane? * Jeśli tylko pomyślisz, że jestem zdolny do kompromisu, to cię zabiję. * Lekcja od gwiazdy rocka: Jeśli twoja gitara nie stroi, też śpiewaj fałszywie, byle razem z nią. * Nie jestem gejem, chociaż chciałbym nim być, tylko po to by wkurzyć homofobów. ==Inne== * Apatia mojego pokolenia. Obrzydza mnie. Obrzydza mnie też moja własna apatia, bycie tchórzliwym i nieprzeciwstawianie się rasizmowi, seksizmowi i wszystkim innym -izmom, na które kontrkultura narzeka od lat. ** ''My generations’ apathy. I’m disguised with it. I’m disgusted with my own apathy too, for being spineless and not always standing up against racism, sexism and all those other -isms the counterculture has been whinning about for years.'' (ang.) * Chciałbym się pozbyć homofobów, seksistów i rasistów z naszej publiczności. Wiem, że oni tam są, i to mnie martwi. * Chciałbym żyć z grania w zespole, ale jeśli nie, to po prostu przejdę na emeryturę w Meksyku albo Jugosławii mając kilkaset dolarów, będę uprawiał ziemniaki i poznawał historię rocka z archiwalnych wydań magazynu Creem. ** Źródło: The Daily Of The University Of Washington (5 maja 1989). * Chcę powiedzieć, że lubię być namiętnym i szczerym, ale również lubię dobrze się bawić i działam jak idiota. * Czasami coś w nas umiera i nie chce zmartwychwstać. * Cześć, nazywam się Kurt Cobain, jestem homoseksualistą, jestem poganinem, jestem narkomanem i lubię pieprzyć grube świnie! ** ''Hi, my name is Kurt Cobain, I’m homosexual, I’m a pagan, I’m a drug abuser and I like to fuck pot-bellied pigs!'' (ang.) ** Źródło: ''The Live Nirvana Tour History'', Newcastle, 2 grudnia 1991 * Często spałem pod mostem (…) Pamiętam lodowaty mróz. Całe dnie włóczyłem się bez celu i zawsze kończyłem w bibliotece, gdzie czytałem, czekając na koniec dnia. Byłem dumny, że potrafię przetrwać bez pracy. ** Źródło: [https://histmag.org/Kurt-Cobain-ponura-ballada-o-niechcianej-slawie-23997 histmag.org] * Czuję się jak dzieciak w szkole, którego ciągle się czepiają, albo jak szkolna dziwka. ** Opis: Cobain odpowiedział tak, zapytany jak się czuje będąc opisywanym negatywnie w gazetach. ** Źródło: film ''Cobain: Montage of Heck'' * Dziękuję za tragedię. Potrzebuję tego dla swojej sztuki. * Fasola, fasola, fasola. Jessie zjadł trochę fasoli. Był szczęśliwy, szczęśliwy, szczęśliwy, że zjadł trochę fasoli. ** ''Beans, beans, beans. Jessie ate some beans. He was happy, happy, happy, that he ate some beans.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Beans'' * Gdybym poszedł do więzienia, przynajmniej nie musiałbym podpisywać autografów. ** ''If I went to jail, at least I wouldn’t have to sign autographs.'' (ang.) ** Źródło: „Details”, luty 1992 * Grunge, czy to nie jakiś obrzydliwy odcień zielonej pomarańczy? ** ''Grunge, isn’t that some gross shade of greenish orange?'' (ang.) ** Opis: żart na temat słowa ''grunge'' (określającego gatunek muzyczny), twierdząc, że jest to połączenie wyrazów ''greenish'' (zielony) i ''orange'' (pomarańcza). * Gwałt jest jedną z najbardziej przerażających zbrodni na ziemi, a zdarza się co kilka minut. * Jebać was wszystkich, to jest ostatnia piosenka tego wieczoru. ** ''Fuck you all, this is the last song of the evening.'' (ang.) ** Źródło: ''MTV Unplugged in New York'' * Jestem takim małym, smutnym, nie potrafiącym niczego docenić facetem. Jezu, człowieku! Dlaczego nie potrafisz po prostu się z tego cieszyć? Nie wiem! ** Źródło: [https://kcobain.prv.pl/list_pozegnalny.html list pożegnalny] * Jestem znacznie szczęśliwszym facetem niż ludzie myślą. * Jeśli naprawdę jesteś podłą osobą, po śmierci wrócisz jako mucha i będziesz jadł gówno. ** Źródło: Monk Magazine (1992–10). * Jeśli umrzesz, będziesz całkowicie szczęśliwy, a twoja dusza gdzieś tam będzie żyć. Nie boję się umierania. Całkowity spokój po śmierci, stanie się kimś innym to moja największa nadzieja. ** ''If you die you’re completely happy and your soul somewhere lives on. I’m not afraid of dying. Total peace after death, becoming someone else is the best hope I’ve got.'' (ang.) ** Źródło: [https://www.goodreads.com/author/quotes/33041.Kurt_Cobain goodreads.com] * Lata temu powiedziałbym klasyczne zdanie w stylu: ''Jak ktoś śmie sprowadzać dziecko na ten świat?'' (...) ale kiedy się zakochasz jest trochę inaczej. ** Opis: o byciu rodzicem. ** Źródło: [https://www.livenirvana.com/interviews/9308ee/index.php wywiad z Ericą Ehm (1993)] * Lepiej być nienawidzonym za to kim się jest, niż być kochanym za to, kim się nie jest. ** ''It’s better to be hated for what you are than to be loved for what you’re not.'' (ang.) * Lubię nosić sukienki, ponieważ są komfortowe. ** Źródło: [https://www.livenirvana.com/interviews/9212et/index.php?utm_source=chatgpt.com wywiad] * Ludzie chcą żebym umarł, bo to byłaby klasyczna rockandrollowa historia. ** Źródło: wypowiedź z filmu ''Cobain: Montage of Heck'' * Kocham Amerykę! ** ''I love America!'' (ang.) * Mam cudowną żonę, pełną ambicji i empatii… i córeczkę, która za bardzo przypomina mnie takiego, jakim kiedyś byłem. Pełna miłości i radości, całuje wszystkich, których poznaje, bo wszyscy są przecież dobrzy i nikt nie zrobi jej krzywdy. A to przeraża mnie tak bardzo, ze niemal przestaję w ogóle funkcjonować. Nie mogę znieść myśli, ze Frances może stać się kiedyś godnym pożałowania, autodestrukcyjnym death rockerem, jakim stałem się ja. ** ''I have a goddess of a wife who sweats ambition and empathy and a daughter who reminds me too much of what I used to be. Full of love and joy kissing every person she meets because everyone is good and will do her no harm. And that terrifies me to the point to where I can barely function. I can't stand the thought of Frances becoming the miserable self-destructive, death rocker that I've become.'' (ang.) ** Źródło: list pożegnalny * Mam prośbę do naszych fanów. Jeżeli którykolwiek z was w jakikolwiek sposób nienawidzi homoseksualistów, ludzi o innym kolorze skóry lub kobiet, zrób nam jedną przysługę – odwal się od nas! Nie przychodź na nasze koncerty i nie kupuj naszych płyt. ** ''At this point I have a request for our fans. If any of you in any way hate homosexuals, people of different color or women, please do this one favor for us – leave us alone! Don’t come to our shows and don’t buy our records.'' (ang.) ** Źródło: album ''Incesticide'' (1992) * Muzyka punk jest wolna, każde zagranie na gitarze, inny chwyt… to już kolejna odmiana. * Myślałem: Jestem wkurzony. Nie wiem dlaczego. Pokrzyczmy negatywne teksty i dopóki nie będą seksistowskie ani zbyt żenujące, będzie w porządku. Nie darzę żadnego z tych tekstów szczególnymi względami. ** Opis: o albumie ''Bleach''. ** Źródło: Steinke, Darcey. „Smashing Their Heads on That Punk Rock”. Spin. październik 1993. * Myślę, że to nic, że nie myślę. ** Źródło: ''Cobain: Montage of Heck'' * Najszczęśliwszym dniem mojego życia był ten, po którym nie nadeszło jutro. ** ''The finest day I ever had was when tomorrow never came.'' (ang.) ** Źródło: ''Cobain: Montage of Heck'' * Nie jestem idolem! Jestem człowiekiem, który robi to, co lubi… ** Zobacz też: [[idol]] * Nie obchodziło mnie to, o czym będą teksty piosenek. 80% tekstów napisałem w ostatnią noc przed rozpoczęciem nagrywania. ** Opis: o albumie ''Bleach''. ** Źródło: Steinke, Darcey. „Smashing Their Heads on That Punk Rock”. Spin. październik 1993. * Nie umiem grać jak Segovia. Z drugiej strony Segovia prawdopodobnie nigdy nie mógłby zagrać jak ja. ** ''I can’t play [guitar] like Segovia. The flip side of that is that Segovia could probably never have played like me.'' (ang.) ** Źródło: „Fender Frontline Magazine” 1994 * Nie zdziwiłbym się, gdyby wybrali mnie jako osobę, która najprawdopodobniej zabije wszystkich na szkolnej potańcówce. ** Źródło: [https://www.guitarworld.com/features/40-guitarists-who-changed-our-world-since-1980/2 guitarworld.com] * Nienawidzę Mamy. Nienawidzę Taty. Tata nienawidzi Mamy. Mama nienawidzi Taty. To właśnie sprawia, że chcesz być tak smutnym. ** ''I hate Mom. I hate Dad. Dad hates Mom. Mom hates Dad. It just makes you want to be so sad.'' (ang.) * Nienawidziłem moich przyjaciół z wzajemnością. Byli idiotami. * Nikt nie umiera z dziewictwem… Życie pierdoli nas wszystkich. ** ''Nobody dies a virgin… Life fucks us all.'' (ang.) ** Źródło: [https://www.goodreads.com/quotes/217074-nobody-dies-a-virgin-life-fucks-us-all goodreads.com] ** Zobacz też: [[dziewictwo]], [[życie]] * Pamiętaj, bez względu na wszystko, kocham cię. ** ''Just remember, no matter what, I love you.'' (ang.) ** Opis: 1 kwietnia 1994, w ostatniej rozmowie z żoną, którą odbył przez telefon. ** Źródło: [https://people.com/kurt-cobain-death-and-final-days-11944590?utm_source=chatgpt.com people.com] * Podnoszenie ciężarów i matematyka wydawały się poprawiać, więc stałem się mniej maniakalnie depresyjny. Ale nadal nigdy nie miałem żadnych przyjaciół, ponieważ nienawidziłem wszystkich, bo byli tacy fałszywi. ** ''Lifting weights and, and mathematics seemed to be improving, so I became less manically depressed. But still never had any friends because I hated everyone, for they were so phony.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Pokój, miłość, empatia. ** ''Peace, love, empathy.'' (ang.) ** Opis: [[ostatnie słowa]] listu pożegnalnego. * Pragnienie bycia kimś innym to marnowanie osoby, którą się jest. ** ''Wanting to be someone else is a waste of the person you are.'' (ang.) * Przez całe moje życie nie wierzyłem w większość rzeczy, które wyczytywałem w podręcznikach od historii, i w to, czego uczyli mnie w szkole. Teraz do mnie dotarło, że nie mam prawa, by osądzać kogoś na podstawie tego, co o nim czytałem. Nie mam prawa do osądzania czegokolwiek. Oto lekcja, którą otrzymałem. ** ''All my life, I never believed most things I read in history books and a lot of things I learned in school. But now I’ve found I don’t have the right to make a judgment on someone based on something I’ve read. I don’t have the right to judge anything. That’s the lesson I’ve learned.'' (ang.) * Punk to muzyczna wolność. To mówienie, robienie i granie tego, na co masz ochotę. Nirvana oznacza wolność od bólu i cierpienia w zewnętrznym świecie i to jest bliskie mojej definicji punk rocka. ** Zobacz też: [[punk]] * Tak jak Hamlet, muszę wybrać między życiem a śmiercią. ** ''Like Hamlet, I have to choose between life and death.'' (ang.) * Trzymanie w rękach Frances to najlepszy narkotyk na świecie. ** Opis: chodzi o [[Frances Bean Cobain]], córkę Cobaina. * Wiedziałem, że jestem inny. Myślałem, że mogę być gejem albo czymkolwiek innym, bo nie mogłem porozumieć się z żadnym z facetów. Żaden z nich nie lubił sztuki albo muzyki, chcieli tylko walczyć i dać się przelecieć. To było przed wielu laty, ale to dało mi tę rzeczywistą nienawiść do przeciętnego amerykańskiego macho – mężczyzny. * Wódka? Tak, kocham wódkę. ** ''Vodka? Yes, I love vodka.'' (ang.) ** Opis: odpowiedź na pytanie, czy lubi być rodzicem (ang. ''Do you like fatherhood?''). ** Źródło: [https://www.instagram.com/reel/CyldNo5LUld/?igsh=MWxta3h3YnkzNGFnYw== instagram.com] * Wszystkie narkotyki to strata czasu. Niszczą pamięć, poczucie własnej wartości i wszystko, co się z tym wiąże. Nie są dobre. Ale nie zamierzam ich krytykować. ** ''All drugs are a waste of time. They destroy your memory and your self-respect and everything that goes along with your self-esteem. They’re no good at all. But I’m not going to go around preaching against [them].'' (ang.) ** Źródło: ''Rolling Stone'' (16 kwietnia 1992). * Wyjmijcie te jebane rurki z mojego nosa. ** ''Get these fucking tubes out of my nose.'' (ang.) ** Opis: pierwsza wiadomość Cobaina, napisana na kartce, po wybudzeniu się ze śpiączki spowodowanej próbą samobójczą. ** Źródło: [https://rollingstoneindia.com/kurt-cobains-downward-spiral/amp/ ''Kurt Cobain’s Downward Spiral: The Last Days of Nirvana’s Leader''] * W połowie trasy europejskiej pamiętam, że powiedziałem, że nigdy więcej nie pojadę w trasę, dopóki tego nie naprawię, bo chciałem się zabić. Chciałem sobie kurwa odstrzelić łeb. Miałem tego dość. ** Opis: o swoich bólach brzucha. ** Źródło: Azerrad, Michael (1 września 1993), ''Come As You Are: The Story of Nirvana'', s. 305. * W społeczności, która kładzie nacisk na historie seksualne mężczyzn macho jako główny punkt wszystkich rozmów, byłem słabo rozwiniętym, niedojrzałym, grubym kolesiem, który nigdy się nie pieprzył i był ciągle nękany! Och, biedne małe dziecko! Niepokoiło mnie to, prawdopodobnie bardziej, ponieważ byłem napalony i często musiałem wymyślać takie historie „Uh, kiedy pojechałem na wakacje, poznałem tę laskę i jebaliśmy się, a ona to uwielbiała!” I tak dalej, i tak dalej. ** ''In a community that stresses macho male sexual stories as a highlight of all conversation, I was under-developed, immature, fat little dude that never got laid, and was constantly harassed! Oh, poor little kid! It bothered me, probably more so because I was horny, and frequently had to make up stories like "Uh, when I went on vacation, I met this chick, and we fucked, and she loved it!" Et cetera, et cetera.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Wstydzę się, że jestem człowiekiem. * Z definicji pop niesamowicie wpada w ucho, czy tego chcesz czy nie. Są takie piosenki popowe, których nienawidzę, ale nie mogę ich wyrzucić z głowy. Nasze piosenki też mają typową popową budowę: zwrotka, refren, zwrotka, refren, solówka, marna solówka. W gruncie rzeczy myślę, że brzmimy jak The Knack i Bay City Rollers molestowani przez Black Flag i Black Sabbath. ** ''By definition pop is extremely catchy, whether you like it or not. There are some pop songs I hate but I can’t get them out of my head. Our songs also have the standard pop format: verse, chorus, verse, chorus, solo, bad solo. All in all, I think we sound like The Knack and the Bay City Rollers being molested by Black Flag and Black Sabbath.'' (ang.) * Zacząłem być naprawdę dumnym z faktu, że byłem gejem, chociaż nim nie byłem. ** ''I started being really proud of the fact that I was gay even though I wasn’t.'' (ang.) * Zarobię trzy miliony dolarów i zostanę ćpunem. ** Źródło: wypowiedź [[Courtney Love]] w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' * Zdecydowałem, że w ciągu najbliższego miesiąca nie będę siedzieć na dachu i myśleć o skakaniu. Ale naprawdę się zabiję. I nie opuszczę tego świata, nie wiedząc, jak to jest się z kimś przespać. ** ''I decided within the next month, I'll not sit on my roof and think about jumping, but I'll actually kill myself. And I wasn't going out from this world without actually knowing what it was like to get laid.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Żadna ilość wysiłku nie może ratować cię od zapomnienia. ===Przypisywane=== * Lepiej ze sobą skończyć, niż stopniowo odchodzić w cień. ** ''It’s better to burn out than fade away.'' (ang.) ** Inne tłumaczenie: ''Lepiej spłonąć niż się wypalić''. ** Opis: z piosenki [[Neil Young|Neila Younga]], Cobain użył go w liście pożegnalnym. * Wolę być nienawidzony za to, kim jestem, niż kochany za to, kim nie jestem. ** Autor: [[André Gide]] ** ''I’d rather be hated for who I am, than loved for who I am not.'' (ang.) ==O Kurcie Cobainie== * Był super uroczy, ale udawał, że tego nie wie. To była część jego uroku. Nie wiedział, że wygląda lepiej od Brada Pitta. ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: wypowiedź w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' ** Zobacz też: [[Brad Pitt]] * Chcę być gdzieś nad tobą ze wszystkimi słodyczami w dłoniach. Pachniesz jak gofry i mleko... Kocham i tęsknię za twoim ciałem i twoimi dwudziestominutowymi pocałunkami. ** ''I want to be somewhere above you with all the candy in my hands. You smell like waffles and milk.... I love and miss your body, and your twenty-minute kisses.'' (ang.) ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://www.tumblr.com/nicethingsinuglyhandwriting/113483478280/i-want-to-be-somewhere-above-you-with-all-the wiadomość Courtney Love do Kurta Cobaina z 1991 roku] * Dużo mówił o nagłówkach, w których był na czele. Uważam… Wiem do czego mniej więcej byłoby podobne to, co Nirvana miała później nagrać. To miało być ciche, akustyczne, z dużą ilością instrumentów strunowych. Nadchodziło zajebiście wspaniałe nagranie i jestem troszkę zły na niego, że popełnił samobójstwo. On i ja byliśmy na etapie prób do nagrywania albumu demo. Wszystko było przygotowane. Miał bilet lotniczy. Miał samochód, którym miał dojechać. W ostatniej chwili zadzwonił i powiedział: „Nie mogę przyjechać…” ** ''Yeah, he talked a lot about what direction he was heading in. I mean, I know what the next Nirvana recording was going to sound like. It was going to be very quiet and acoustic, with lots of stringed instruments. It was going to be an amazing fucking record, and I’m a little bit angry at him for killing himself. He and I were going to record a trial run of the album, a demo tape. It was all set up. He had a plane ticket. He had a car picking him up. And at the last minute he called and said, "I can’t come."'' (ang.) ** Autor: [[Michael Stipe]] ** Źródło: Jeff Giles, ''Everybody Hurts Sometimes'', „Newsweek”, 26 września 1994. * Jezus żył 6 lat dłużej niż Kurt Cobain. ** ''Jesus lived 6 years longer than Kurt Cobain.'' (ang.) ** Autor: [[Bollock Brothers]], utwór ''Jesus Lived 6 Years Longer Than Kurt Cobain'' * Kiedy miałam 11 lat, zobaczyłam Kurta Cobaina śpiewającego ''Heart Shaped Box'' w MTV (...) Pomyślałam, że był najpiękniejszą osobą jaką widziałam. Nawet w młodym wieku utożsamiałam się z jego smutkiem. ** ''When I was 11, I saw Kurt Cobain singing "Heart Shaped Box’ on MTV (...) I thought he was the most beautiful person I had ever seen. Even at a young age, I really related to his sadness.'' (ang.) ** Autorka: [[Lana Del Rey]] ** Źródło: Tom Eames: ''Lana Del Rey: Nirvana’s Kurt Cobain inspired me'', digitalspy.co.uk, 11 lutego 2012. * Kurt był taki uroczy… Nie umiem opisać, jakie szczęście mnie w życiu spotkało. ** Autor: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://www.brainyquote.com/authors/courtney-love-quotes brainyquote.com] * Kurt Cobain był jednym z najlepszych w naszych czasach. ** ''Kurt Cobain was one of the best of our time.'' (ang.) ** Autor: [[Madonna (piosenkarka)|Madonna]] * Kurt i ja nie byliśmy najbliższymi przyjaciółmi, ale znałem go wystarczająco dobrze, aby zostać zdewastowanym przez jego śmierć. Jak na taką cichą osobę, był tak podniecony z powodu posiadania dziecka. ** ''Kurt and I weren’t the closest of friends, but I knew him well enough to be devastated by his death. For such a quiet person, he was so excited about having a child.'' (ang.) ** Autor: [[Layne Staley]] * Kurt Cobain strzelił sobie w łeb<br />Bo trafił mu się kiepski dzień<br />A gdyby nie wydawał płyt<br />To może by spokojnie żył<br />Kurt Cobain strzelił sobie w łeb<br />Bo chemia w nim zabiła sens<br />A gdyby parkingowym był<br />To może by spokojnie żył. ** Autor: [[Bielizna (zespół)|Bielizna]], utwór ''Kurt Cobain'' * Ludzie próbowali się do mnie dodzwonić, żebym udzielił wywiadu w rocznicę śmierci Kurta Cobaina. Chcą, żebym powiedział poruszające gówno o jakimś biedaku, który odstrzelił sobie głowę. ** ''People were trying to call me to do interviews on the anniversary of Kurt Cobain's death. They want me to say some poignant shit about some poor guy who blew his head off.'' (ang.) ** Autor: [[w:Frank Black|Frank Black]] ** Źródło: Scott Gordon, "Interview: Frank Black», The A.V. Club (19 października 2006). * Mieliśmy tylko siebie, więc najszybsze założenie rodziny było dla nas ważne. Gdybym miała więcej czasu, miałabym z nim więcej dzieci. ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: wypowiedź w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' * Mój ulubiony kolor to czerwony, przypominający krew wylaną z głowy Kurta Cobaina, gdy się zastrzelił. ** ''My favorite color is red, like the blood shed from Kurt Cobain's head, when he shot himself dead.'' (ang.) ** Autor: [[Eminem]] ** Źródło: utwór ''Cum On Everybody'' * Myślę, że mnie kochał, ale kiedy jest się z kimś, kto jest tak genialny i jednocześnie cierpiący, trzeba pogodzić się z tym mizantropijnym gównem. ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://pl.wikiquote.org/wiki/Courtney_Love wikiquote.org] * Naprawdę lubił się naćpać: narkotykami, kwasem, jakimkolwiek narkotykiem. ** Autor: [[Krist Novoselic]] ** Źródło: Charles R. Cross, ''Pod Ciężarem Nieba. Biografia Kurta Cobaina.'' * Odejść w kwiecie wieku to nie takie złe wyjście. Jak Cobain, James Dean, Hendrix? Wszyscy są legendami. Wiecznie młodzi i piękni. ** Postać: Brian Kinney w [[serial]]u ''[[Queer as Folk (wersja amerykańska)|Queer as Folk]]'' ** Zobacz też: [[James Dean]], [[Jimi Hendrix]] * On jest dobrym wokalistą.<br />On jest moją gwiazdą rocka.<br />Kurt Cobain. ** ''He is a good singer<br />He is my rock star<br />Kurt Cobain'' (ang.) ** Autor: [[Wesley Willis]], utwór ''Kurt Cobain'' * On naprawdę, naprawdę mnie inspirował. Był taki świetny. Wspaniały. Jeden z najlepszych, ale bardziej niż najlepszych. Kurt był jednym z absolutnie najlepszych dla mnie kiedykolwiek. ** ''He really, really inspired me. He was so great. Wonderful. One of the best, but more than that. Kurt was one of the absolute best of all time for me.'' (ang.) ** Autor: [[Neil Young]] ** Źródło: [https://www.thrasherswheat.org/jammin/nirvana.htm ''Kurt Cobain and Neil Young'', thrasherswheat.org] * On nie odejdzie ode mnie tak szybko. Będę go dręczyć w piekle! ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Opis: o samobójstwie Kurta Cobaina. ** Źródło: [https://rockmetalnews.pl/25-lat-temu-pobrali-sie-kurt-cobain-i-courtney-love-bede-go-dreczyc-w-piekle/ rockmetalnews.pl] * Pamiętam, że następnego dnia obudziłem się i byłem załamany, że go nie ma. Pomyślałem sobie: OK, więc mogę się dzisiaj obudzić i mieć kolejny dzień, a on nie. ** Opis: o samobójstwie Cobaina. ** Autor: [[Dave Grohl]] ** Źródło: [https://faroutmagazine.co.uk/dave-grohl-opens-up-about-how-kurt-cobains-death-impacted-his-life/ faroutmagazine] * Przepraszam, ale nie mogłem powiedzieć nic temu młodemu człowiekowi. Widziałem wielu ludzi w Zen Center, którzy odeszli przez narkotyki albo znaleźli z tego wyjście, to nie tylko szkółka niedzielna. Zawsze są jakieś możliwości, i może udałoby mi się coś na nim wywrzeć. A może nie. ** ''I’m sorry I couldn’t have spoken to the young man. I see a lot of people at the Zen Center, who have gone through drugs and found a way out that is not just Sunday school. There are always alternatives, and I might have been able to lay something on him. Or maybe not.'' (ang.) ** Autor: [[Leonard Cohen]] ** Źródło: Peter Howell, ''Addicted To Noise'', 6 sierpnia 1995. * Ten dzieciak ma serce. ** ''That kid has heart.'' (ang.) ** Autor: [[Bob Dylan]] ** Opis: po wysłuchaniu piosenki ''Polly''. ** Źródło: książka ''Heavier Than Heaven'' autorstwa Charlesa R. Crossa * Teraz on ma myśli samobójcze, zupełnie jak Nirvana. ** ''Now he's suicidal, just like Nirvana.'' (ang.) ** Autorzy: [[Dr. Dre]], [[Ice Cube]], ''Natural Born Killaz'' * Twoje kolejne kłamstwo.<br />Masz koszulkę z Kurtem.<br />I nawet ci do twarzy,<br />Nawet ci do twarzy z trupem. ** Autor: [[Pidżama Porno]], ''Pryszcze'' * Typowy wolny dzień młodego Cobaina polegał na paleniu marihuany pod mostem i wymyślaniu sposobów na zdobycie piwa z pobliskich sklepów. ** Autor: Monika Jagiełło ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/wiadomosci/kurt-cobain-najsmutniejszy-banal-rocknrolla/bl6gn3d kultura.onet.pl] * Wylej lody na moją sukienkę z szeroko otwartymi oczami i bądź moją najlepszą dziewczyną. ** ''Spill ice cream down my dress with your eyes wide open and be my best girlfriend.'' (ang.) ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: list pokazany w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' * Z Kurtem Cobainem czułeś, że porozumiewasz się z prawdziwą osobą, to nie do wyobrażenia kim on był – nie porozumiewałeś się z ikoną czy wyprodukowaną postacią. ** ''With Kurt Cobain you felt you were connecting to the real person, not to a perception of who he was – you were not connecting to an image or a manufactured cut-out.'' (ang.) ** Autor: [[Lars Ulrich]] ** Źródło: [http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=20972 ''LARS ULRICH: KURT COBAIN Didn’t Want To Share The Stage With GUNS N’ ROSES'', blabbermouth.net], 1 kwietnia 2004. {{SORTUJ:Cobain, Kurt}} [[Kategoria:Amerykanie irlandzkiego pochodzenia]] [[Kategoria:Amerykańscy gitarzyści]] [[Kategoria:Amerykańscy piosenkarze]] [[Kategoria:Amerykańscy samobójcy]] [[Kategoria:Amerykańscy tekściarze]] [[Kategoria:Samobójcy]] idds71zlfoqfxkhghqddz9p2v2i79ue 649027 649001 2026-10-07T05:12:05Z Nazwa1234 53893 /* */ 649027 wikitext text/x-wiki '''[[w:Kurt Cobain|Kurt Cobain]]''' (1967–1994) – [[Stany Zjednoczone|amerykański]] [[muzyk]], [[gitara|gitarzysta]], [[kompozytor]], [[autor]] [[tekst]]ów i [[śpiew|wokalista]]. Frontman zespołu [[Nirvana]]. [[Plik:Nirvana around 1992 (high quality) (cropped1).jpg|mały|{{center|Kurt Cobain występujący z [[Nirvana|Nirvaną]] (1992)}}]] {{wulgaryzmy}} ==Cytaty z tekstów Nirvany== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Nirvana}} ===''Nevermind'' (1991)=== * Jestem gorszy w tym, co robię najlepiej. ** ''I’m worse at what I do best.'' (ang.) ** Źródło: ''Smells Like Teen Spirit'' * Przyjdź jaki jesteś, jaki byłeś, jaki chcę żebyś był. ** ''Come as you are, As you were, as I want you to be.'' (ang.) ** Źródło: ''Come as You Are'' * Jestem taki brzydki, ale to jest okej, bo ty też jesteś. ** ''Im so ugly, but that's okay, cause so are you.'' (ang.) ** Źródło: ''Lithium'' * Kocham siebie bardziej niż ciebie.<br />Wiem, że to złe, ale co powinienem zrobić? ** ''I love myself better than you<br />I know it’s wrong, but what should I do?'' (ang.) ** Źródło: ''On a Plain'' ==''Dzienniki'' (wyd. 2002)== (ang. ''Journals''; tłum. Dagmara Chojnacka) * A ten krótki postój, który nazywamy życiem i którym tak się strasznie martwimy, to nic innego jak tylko niewielka weekendowa odsiadka w pudle w porównaniu z tym, co przyjdzie wraz ze śmiercią. * Jeśli chcesz wiedzieć, jak wygląda życie pozagrobowe, to załóż spadochron, poleć samolotem, wstrzyknij sobie w żyłę dobrą działkę heroiny, i natychmiast potem dołóż podtlenku azotu, a potem skocz. Albo się podpal. * Jeśli myślisz, że wszystko już zostało powiedziane i zrobione, to dlaczego nic nie zostało rozwiązane i zdecydowane? * Jeśli tylko pomyślisz, że jestem zdolny do kompromisu, to cię zabiję. * Lekcja od gwiazdy rocka: Jeśli twoja gitara nie stroi, też śpiewaj fałszywie, byle razem z nią. * Nie jestem gejem, chociaż chciałbym nim być, tylko po to by wkurzyć homofobów. ==Inne== * Apatia mojego pokolenia. Obrzydza mnie. Obrzydza mnie też moja własna apatia, bycie tchórzliwym i nieprzeciwstawianie się rasizmowi, seksizmowi i wszystkim innym -izmom, na które kontrkultura narzeka od lat. ** ''My generations’ apathy. I’m disguised with it. I’m disgusted with my own apathy too, for being spineless and not always standing up against racism, sexism and all those other -isms the counterculture has been whinning about for years.'' (ang.) * Chciałbym się pozbyć homofobów, seksistów i rasistów z naszej publiczności. Wiem, że oni tam są, i to mnie martwi. * Chciałbym żyć z grania w zespole, ale jeśli nie, to po prostu przejdę na emeryturę w Meksyku albo Jugosławii mając kilkaset dolarów, będę uprawiał ziemniaki i poznawał historię rocka z archiwalnych wydań magazynu Creem. ** Źródło: The Daily Of The University Of Washington (5 maja 1989). * Chcę powiedzieć, że lubię być namiętnym i szczerym, ale również lubię dobrze się bawić i działam jak idiota. * Czasami coś w nas umiera i nie chce zmartwychwstać. * Cześć, nazywam się Kurt Cobain, jestem homoseksualistą, jestem poganinem, jestem narkomanem i lubię pieprzyć grube świnie! ** ''Hi, my name is Kurt Cobain, I’m homosexual, I’m a pagan, I’m a drug abuser and I like to fuck pot-bellied pigs!'' (ang.) ** Źródło: ''The Live Nirvana Tour History'', Newcastle, 2 grudnia 1991 * Często spałem pod mostem (…) Pamiętam lodowaty mróz. Całe dnie włóczyłem się bez celu i zawsze kończyłem w bibliotece, gdzie czytałem, czekając na koniec dnia. Byłem dumny, że potrafię przetrwać bez pracy. ** Źródło: [https://histmag.org/Kurt-Cobain-ponura-ballada-o-niechcianej-slawie-23997 histmag.org] * Czuję się jak dzieciak w szkole, którego ciągle się czepiają, albo jak szkolna dziwka. ** Opis: Cobain odpowiedział tak, zapytany jak się czuje będąc opisywanym negatywnie w gazetach. ** Źródło: film ''Cobain: Montage of Heck'' * Dziękuję za tragedię. Potrzebuję tego dla swojej sztuki. * Fasola, fasola, fasola. Jessie zjadł trochę fasoli. Był szczęśliwy, szczęśliwy, szczęśliwy, że zjadł trochę fasoli. ** ''Beans, beans, beans. Jessie ate some beans. He was happy, happy, happy, that he ate some beans.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Beans'' * Gdybym poszedł do więzienia, przynajmniej nie musiałbym podpisywać autografów. ** ''If I went to jail, at least I wouldn’t have to sign autographs.'' (ang.) ** Źródło: „Details”, luty 1992 * Grunge, czy to nie jakiś obrzydliwy odcień zielonej pomarańczy? ** ''Grunge, isn’t that some gross shade of greenish orange?'' (ang.) ** Opis: żart na temat słowa ''grunge'' (określającego gatunek muzyczny), twierdząc, że jest to połączenie wyrazów ''greenish'' (zielony) i ''orange'' (pomarańcza). * Gwałt jest jedną z najbardziej przerażających zbrodni na ziemi, a zdarza się co kilka minut. * Jebać was wszystkich, to jest ostatnia piosenka tego wieczoru. ** ''Fuck you all, this is the last song of the evening.'' (ang.) ** Źródło: ''MTV Unplugged in New York'' * Jestem takim małym, smutnym, nie potrafiącym niczego docenić facetem. Jezu, człowieku! Dlaczego nie potrafisz po prostu się z tego cieszyć? Nie wiem! ** Źródło: [https://kcobain.prv.pl/list_pozegnalny.html list pożegnalny] * Jestem znacznie szczęśliwszym facetem niż ludzie myślą. * Jeśli naprawdę jesteś podłą osobą, po śmierci wrócisz jako mucha i będziesz jadł gówno. ** Źródło: Monk Magazine (1992–10). * Jeśli umrzesz, będziesz całkowicie szczęśliwy, a twoja dusza gdzieś tam będzie żyć. Nie boję się umierania. Całkowity spokój po śmierci, stanie się kimś innym to moja największa nadzieja. ** ''If you die you’re completely happy and your soul somewhere lives on. I’m not afraid of dying. Total peace after death, becoming someone else is the best hope I’ve got.'' (ang.) ** Źródło: [https://www.goodreads.com/author/quotes/33041.Kurt_Cobain goodreads.com] * Lata temu powiedziałbym klasyczne zdanie w stylu: ''Jak ktoś śmie sprowadzać dziecko na ten świat?'' (...) ale kiedy się zakochasz jest trochę inaczej. ** Opis: o byciu rodzicem. ** Źródło: [https://www.livenirvana.com/interviews/9308ee/index.php wywiad z Ericą Ehm (1993)] * Lepiej być nienawidzonym za to kim się jest, niż być kochanym za to, kim się nie jest. ** ''It’s better to be hated for what you are than to be loved for what you’re not.'' (ang.) * Lubię nosić sukienki, ponieważ są komfortowe. ** Źródło: [https://www.livenirvana.com/interviews/9212et/index.php?utm_source=chatgpt.com wywiad] * Ludzie chcą żebym umarł, bo to byłaby klasyczna rockandrollowa historia. ** Źródło: wypowiedź z filmu ''Cobain: Montage of Heck'' * Kocham Amerykę! ** ''I love America!'' (ang.) * Mam cudowną żonę, pełną ambicji i empatii… i córeczkę, która za bardzo przypomina mnie takiego, jakim kiedyś byłem. Pełna miłości i radości, całuje wszystkich, których poznaje, bo wszyscy są przecież dobrzy i nikt nie zrobi jej krzywdy. A to przeraża mnie tak bardzo, ze niemal przestaję w ogóle funkcjonować. Nie mogę znieść myśli, ze Frances może stać się kiedyś godnym pożałowania, autodestrukcyjnym death rockerem, jakim stałem się ja. ** ''I have a goddess of a wife who sweats ambition and empathy and a daughter who reminds me too much of what I used to be. Full of love and joy kissing every person she meets because everyone is good and will do her no harm. And that terrifies me to the point to where I can barely function. I can't stand the thought of Frances becoming the miserable self-destructive, death rocker that I've become.'' (ang.) ** Źródło: list pożegnalny * Mam prośbę do naszych fanów. Jeżeli którykolwiek z was w jakikolwiek sposób nienawidzi homoseksualistów, ludzi o innym kolorze skóry lub kobiet, zrób nam jedną przysługę – odwal się od nas! Nie przychodź na nasze koncerty i nie kupuj naszych płyt. ** ''At this point I have a request for our fans. If any of you in any way hate homosexuals, people of different color or women, please do this one favor for us – leave us alone! Don’t come to our shows and don’t buy our records.'' (ang.) ** Źródło: album ''Incesticide'' (1992) * Muzyka punk jest wolna, każde zagranie na gitarze, inny chwyt… to już kolejna odmiana. * Myślałem: Jestem wkurzony. Nie wiem dlaczego. Pokrzyczmy negatywne teksty i dopóki nie będą seksistowskie ani zbyt żenujące, będzie w porządku. Nie darzę żadnego z tych tekstów szczególnymi względami. ** Opis: o albumie ''Bleach''. ** Źródło: Steinke, Darcey. „Smashing Their Heads on That Punk Rock”. Spin. październik 1993. * Myślę, że to nic, że nie myślę. ** Źródło: ''Cobain: Montage of Heck'' * Najszczęśliwszym dniem mojego życia był ten, po którym nie nadeszło jutro. ** ''The finest day I ever had was when tomorrow never came.'' (ang.) ** Źródło: ''Cobain: Montage of Heck'' * Nie jestem idolem! Jestem człowiekiem, który robi to, co lubi… ** Zobacz też: [[idol]] * Nie obchodziło mnie to, o czym będą teksty piosenek. 80% tekstów napisałem w ostatnią noc przed rozpoczęciem nagrywania. ** Opis: o albumie ''Bleach''. ** Źródło: Steinke, Darcey. „Smashing Their Heads on That Punk Rock”. Spin. październik 1993. * Nie umiem grać jak Segovia. Z drugiej strony Segovia prawdopodobnie nigdy nie mógłby zagrać jak ja. ** ''I can’t play [guitar] like Segovia. The flip side of that is that Segovia could probably never have played like me.'' (ang.) ** Źródło: „Fender Frontline Magazine” 1994 * Nie zdziwiłbym się, gdyby wybrali mnie jako osobę, która najprawdopodobniej zabije wszystkich na szkolnej potańcówce. ** Źródło: [https://www.guitarworld.com/features/40-guitarists-who-changed-our-world-since-1980/2 guitarworld.com] * Nienawidzę Mamy. Nienawidzę Taty. Tata nienawidzi Mamy. Mama nienawidzi Taty. To właśnie sprawia, że chcesz być tak smutnym. ** ''I hate Mom. I hate Dad. Dad hates Mom. Mom hates Dad. It just makes you want to be so sad.'' (ang.) * Nienawidziłem moich przyjaciół z wzajemnością. Byli idiotami. * Nikt nie umiera z dziewictwem… Życie pierdoli nas wszystkich. ** ''Nobody dies a virgin… Life fucks us all.'' (ang.) ** Źródło: [https://www.goodreads.com/quotes/217074-nobody-dies-a-virgin-life-fucks-us-all goodreads.com] ** Zobacz też: [[dziewictwo]], [[życie]] * Pamiętaj, bez względu na wszystko, kocham cię. ** ''Just remember, no matter what, I love you.'' (ang.) ** Opis: 1 kwietnia 1994, w ostatniej rozmowie z żoną, którą odbył przez telefon. ** Źródło: [https://people.com/kurt-cobain-death-and-final-days-11944590?utm_source=chatgpt.com people.com] * Podnoszenie ciężarów i matematyka wydawały się poprawiać, więc stałem się mniej maniakalnie depresyjny. Ale nadal nigdy nie miałem żadnych przyjaciół, ponieważ nienawidziłem wszystkich, bo byli tacy fałszywi. ** ''Lifting weights and, and mathematics seemed to be improving, so I became less manically depressed. But still never had any friends because I hated everyone, for they were so phony.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Pokój, miłość, empatia. ** ''Peace, love, empathy.'' (ang.) ** Opis: [[ostatnie słowa]] listu pożegnalnego. * Pragnienie bycia kimś innym to marnowanie osoby, którą się jest. ** ''Wanting to be someone else is a waste of the person you are.'' (ang.) * Przez całe moje życie nie wierzyłem w większość rzeczy, które wyczytywałem w podręcznikach od historii, i w to, czego uczyli mnie w szkole. Teraz do mnie dotarło, że nie mam prawa, by osądzać kogoś na podstawie tego, co o nim czytałem. Nie mam prawa do osądzania czegokolwiek. Oto lekcja, którą otrzymałem. ** ''All my life, I never believed most things I read in history books and a lot of things I learned in school. But now I’ve found I don’t have the right to make a judgment on someone based on something I’ve read. I don’t have the right to judge anything. That’s the lesson I’ve learned.'' (ang.) * Punk to muzyczna wolność. To mówienie, robienie i granie tego, na co masz ochotę. Nirvana oznacza wolność od bólu i cierpienia w zewnętrznym świecie i to jest bliskie mojej definicji punk rocka. ** Zobacz też: [[punk]] * Tak jak Hamlet, muszę wybrać między życiem a śmiercią. ** ''Like Hamlet, I have to choose between life and death.'' (ang.) * Trzymanie w rękach Frances to najlepszy narkotyk na świecie. ** Opis: chodzi o [[Frances Bean Cobain]], córkę Cobaina. * Wiedziałem, że jestem inny. Myślałem, że mogę być gejem albo czymkolwiek innym, bo nie mogłem porozumieć się z żadnym z facetów. Żaden z nich nie lubił sztuki albo muzyki, chcieli tylko walczyć i dać się przelecieć. To było przed wielu laty, ale to dało mi tę rzeczywistą nienawiść do przeciętnego amerykańskiego macho – mężczyzny. * Wódka? Tak, kocham wódkę. ** ''Vodka? Yes, I love vodka.'' (ang.) ** Opis: odpowiedź na pytanie, czy lubi być rodzicem (ang. ''Do you like fatherhood?''). ** Źródło: [https://www.instagram.com/reel/CyldNo5LUld/?igsh=MWxta3h3YnkzNGFnYw== instagram.com] * Wszystkie narkotyki to strata czasu. Niszczą pamięć, poczucie własnej wartości i wszystko, co się z tym wiąże. Nie są dobre. Ale nie zamierzam ich krytykować. ** ''All drugs are a waste of time. They destroy your memory and your self-respect and everything that goes along with your self-esteem. They’re no good at all. But I’m not going to go around preaching against [them].'' (ang.) ** Źródło: ''Rolling Stone'' (16 kwietnia 1992). * Wyjmijcie te jebane rurki z mojego nosa. ** ''Get these fucking tubes out of my nose.'' (ang.) ** Opis: pierwsza wiadomość Cobaina, napisana na kartce, po wybudzeniu się ze śpiączki spowodowanej próbą samobójczą. ** Źródło: [https://rollingstoneindia.com/kurt-cobains-downward-spiral/amp/ ''Kurt Cobain’s Downward Spiral: The Last Days of Nirvana’s Leader''] * W połowie trasy europejskiej pamiętam, że powiedziałem, że nigdy więcej nie pojadę w trasę, dopóki tego nie naprawię, bo chciałem się zabić. Chciałem sobie kurwa odstrzelić łeb. Miałem tego dość. ** Opis: o swoich bólach brzucha. ** Źródło: Azerrad, Michael (1 września 1993), ''Come As You Are: The Story of Nirvana'', s. 305. * W społeczności, która kładzie nacisk na historie seksualne mężczyzn macho jako główny punkt wszystkich rozmów, byłem słabo rozwiniętym, niedojrzałym, grubym kolesiem, który nigdy się nie pieprzył i był ciągle nękany! Och, biedne małe dziecko! Niepokoiło mnie to, prawdopodobnie bardziej, ponieważ byłem napalony i często musiałem wymyślać takie historie „Uh, kiedy pojechałem na wakacje, poznałem tę laskę i jebaliśmy się, a ona to uwielbiała!” I tak dalej, i tak dalej. ** ''In a community that stresses macho male sexual stories as a highlight of all conversation, I was under-developed, immature, fat little dude that never got laid, and was constantly harassed! Oh, poor little kid! It bothered me, probably more so because I was horny, and frequently had to make up stories like "Uh, when I went on vacation, I met this chick, and we fucked, and she loved it!" Et cetera, et cetera.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Wstydzę się, że jestem człowiekiem. * Z definicji pop niesamowicie wpada w ucho, czy tego chcesz czy nie. Są takie piosenki popowe, których nienawidzę, ale nie mogę ich wyrzucić z głowy. Nasze piosenki też mają typową popową budowę: zwrotka, refren, zwrotka, refren, solówka, marna solówka. W gruncie rzeczy myślę, że brzmimy jak The Knack i Bay City Rollers molestowani przez Black Flag i Black Sabbath. ** ''By definition pop is extremely catchy, whether you like it or not. There are some pop songs I hate but I can’t get them out of my head. Our songs also have the standard pop format: verse, chorus, verse, chorus, solo, bad solo. All in all, I think we sound like The Knack and the Bay City Rollers being molested by Black Flag and Black Sabbath.'' (ang.) * Zacząłem być naprawdę dumnym z faktu, że byłem gejem, chociaż nim nie byłem. ** ''I started being really proud of the fact that I was gay even though I wasn’t.'' (ang.) * Zarobię trzy miliony dolarów i zostanę ćpunem. ** Źródło: wypowiedź [[Courtney Love]] w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' * Zdecydowałem, że w ciągu najbliższego miesiąca nie będę siedzieć na dachu i myśleć o skakaniu. Ale naprawdę się zabiję. I nie opuszczę tego świata, nie wiedząc, jak to jest się z kimś przespać. ** ''I decided within the next month, I'll not sit on my roof and think about jumping, but I'll actually kill myself. And I wasn't going out from this world without actually knowing what it was like to get laid.'' (ang.) ** Źródło: utwór ''Aberdeen'' * Żadna ilość wysiłku nie może ratować cię od zapomnienia. ===Przypisywane=== * Lepiej ze sobą skończyć, niż stopniowo odchodzić w cień. ** ''It’s better to burn out than fade away.'' (ang.) ** Inne tłumaczenie: ''Lepiej spłonąć niż się wypalić''. ** Opis: z piosenki [[Neil Young|Neila Younga]], Cobain użył go w liście pożegnalnym. * Wolę być nienawidzony za to, kim jestem, niż kochany za to, kim nie jestem. ** Autor: [[André Gide]] ** ''I’d rather be hated for who I am, than loved for who I am not.'' (ang.) ==O Kurcie Cobainie== * Był super uroczy, ale udawał, że tego nie wie. To była część jego uroku. Nie wiedział, że wygląda lepiej od Brada Pitta. ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: wypowiedź w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' ** Zobacz też: [[Brad Pitt]] * Chcę być gdzieś nad tobą ze wszystkimi słodyczami w dłoniach. Pachniesz jak gofry i mleko... Kocham i tęsknię za twoim ciałem i twoimi dwudziestominutowymi pocałunkami. ** ''I want to be somewhere above you with all the candy in my hands. You smell like waffles and milk.... I love and miss your body, and your twenty-minute kisses.'' (ang.) ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://www.tumblr.com/nicethingsinuglyhandwriting/113483478280/i-want-to-be-somewhere-above-you-with-all-the wiadomość Courtney Love do Kurta Cobaina z 1991 roku] * Dużo mówił o nagłówkach, w których był na czele. Uważam… Wiem do czego mniej więcej byłoby podobne to, co Nirvana miała później nagrać. To miało być ciche, akustyczne, z dużą ilością instrumentów strunowych. Nadchodziło zajebiście wspaniałe nagranie i jestem troszkę zły na niego, że popełnił samobójstwo. On i ja byliśmy na etapie prób do nagrywania albumu demo. Wszystko było przygotowane. Miał bilet lotniczy. Miał samochód, którym miał dojechać. W ostatniej chwili zadzwonił i powiedział: „Nie mogę przyjechać…” ** ''Yeah, he talked a lot about what direction he was heading in. I mean, I know what the next Nirvana recording was going to sound like. It was going to be very quiet and acoustic, with lots of stringed instruments. It was going to be an amazing fucking record, and I’m a little bit angry at him for killing himself. He and I were going to record a trial run of the album, a demo tape. It was all set up. He had a plane ticket. He had a car picking him up. And at the last minute he called and said, "I can’t come."'' (ang.) ** Autor: [[Michael Stipe]] ** Źródło: Jeff Giles, ''Everybody Hurts Sometimes'', „Newsweek”, 26 września 1994. * Jezus żył 6 lat dłużej niż Kurt Cobain. ** ''Jesus lived 6 years longer than Kurt Cobain.'' (ang.) ** Autor: [[Bollock Brothers]], utwór ''Jesus Lived 6 Years Longer Than Kurt Cobain'' * Kiedy miałam 11 lat, zobaczyłam Kurta Cobaina śpiewającego ''Heart Shaped Box'' w MTV (...) Pomyślałam, że był najpiękniejszą osobą jaką widziałam. Nawet w młodym wieku utożsamiałam się z jego smutkiem. ** ''When I was 11, I saw Kurt Cobain singing "Heart Shaped Box’ on MTV (...) I thought he was the most beautiful person I had ever seen. Even at a young age, I really related to his sadness.'' (ang.) ** Autorka: [[Lana Del Rey]] ** Źródło: Tom Eames: ''Lana Del Rey: Nirvana’s Kurt Cobain inspired me'', digitalspy.co.uk, 11 lutego 2012. * Kurt był taki uroczy… Nie umiem opisać, jakie szczęście mnie w życiu spotkało. ** Autor: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://www.brainyquote.com/authors/courtney-love-quotes brainyquote.com] * Kurt Cobain był jednym z najlepszych w naszych czasach. ** ''Kurt Cobain was one of the best of our time.'' (ang.) ** Autor: [[Madonna (piosenkarka)|Madonna]] * Kurt i ja nie byliśmy najbliższymi przyjaciółmi, ale znałem go wystarczająco dobrze, aby zostać zdewastowanym przez jego śmierć. Jak na taką cichą osobę, był tak podniecony z powodu posiadania dziecka. ** ''Kurt and I weren’t the closest of friends, but I knew him well enough to be devastated by his death. For such a quiet person, he was so excited about having a child.'' (ang.) ** Autor: [[Layne Staley]] * Kurt Cobain strzelił sobie w łeb<br />Bo trafił mu się kiepski dzień<br />A gdyby nie wydawał płyt<br />To może by spokojnie żył<br />Kurt Cobain strzelił sobie w łeb<br />Bo chemia w nim zabiła sens<br />A gdyby parkingowym był<br />To może by spokojnie żył. ** Autor: [[Bielizna (zespół)|Bielizna]], utwór ''Kurt Cobain'' * Ludzie próbowali się do mnie dodzwonić, żebym udzielił wywiadu w rocznicę śmierci Kurta Cobaina. Chcą, żebym powiedział poruszające gówno o jakimś biedaku, który odstrzelił sobie głowę. ** ''People were trying to call me to do interviews on the anniversary of Kurt Cobain's death. They want me to say some poignant shit about some poor guy who blew his head off.'' (ang.) ** Autor: [[w:Frank Black|Frank Black]] ** Źródło: Scott Gordon, "Interview: Frank Black», The A.V. Club (19 października 2006). * Mieliśmy tylko siebie, więc najszybsze założenie rodziny było dla nas ważne. Gdybym miała więcej czasu, miałabym z nim więcej dzieci. ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: wypowiedź w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' * Mój ulubiony kolor to czerwony, przypominający krew wylaną z głowy Kurta Cobaina, gdy się zastrzelił. ** ''My favorite color is red, like the blood shed from Kurt Cobain's head, when he shot himself dead.'' (ang.) ** Autor: [[Eminem]] ** Źródło: utwór ''Cum On Everybody'' * Myślę, że mnie kochał, ale kiedy jest się z kimś, kto jest tak genialny i jednocześnie cierpiący, trzeba pogodzić się z tym mizantropijnym gównem. ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: [https://pl.wikiquote.org/wiki/Courtney_Love wikiquote.org] * Naprawdę lubił się naćpać: narkotykami, kwasem, jakimkolwiek narkotykiem. ** Autor: [[Krist Novoselic]] ** Źródło: Charles R. Cross, ''Pod Ciężarem Nieba. Biografia Kurta Cobaina.'' * Odejść w kwiecie wieku to nie takie złe wyjście. Jak Cobain, James Dean, Hendrix? Wszyscy są legendami. Wiecznie młodzi i piękni. ** Postać: Brian Kinney w [[serial]]u ''[[Queer as Folk (wersja amerykańska)|Queer as Folk]]'' ** Zobacz też: [[James Dean]], [[Jimi Hendrix]] * On jest dobrym wokalistą.<br />On jest moją gwiazdą rocka.<br />Kurt Cobain. ** ''He is a good singer<br />He is my rock star<br />Kurt Cobain'' (ang.) ** Autor: [[Wesley Willis]], utwór ''Kurt Cobain'' * On naprawdę, naprawdę mnie inspirował. Był taki świetny. Wspaniały. Jeden z najlepszych, ale bardziej niż najlepszych. Kurt był jednym z absolutnie najlepszych dla mnie kiedykolwiek. ** ''He really, really inspired me. He was so great. Wonderful. One of the best, but more than that. Kurt was one of the absolute best of all time for me.'' (ang.) ** Autor: [[Neil Young]] ** Źródło: [https://www.thrasherswheat.org/jammin/nirvana.htm ''Kurt Cobain and Neil Young'', thrasherswheat.org] * On nie odejdzie ode mnie tak szybko. Będę go dręczyć w piekle! ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Opis: o samobójstwie Kurta Cobaina. ** Źródło: [https://rockmetalnews.pl/25-lat-temu-pobrali-sie-kurt-cobain-i-courtney-love-bede-go-dreczyc-w-piekle/ rockmetalnews.pl] * Pamiętam, że następnego dnia obudziłem się i byłem załamany, że go nie ma. Pomyślałem sobie: OK, więc mogę się dzisiaj obudzić i mieć kolejny dzień, a on nie. ** Opis: o samobójstwie Cobaina. ** Autor: [[Dave Grohl]] ** Źródło: [https://faroutmagazine.co.uk/dave-grohl-opens-up-about-how-kurt-cobains-death-impacted-his-life/ faroutmagazine] * Przepraszam, ale nie mogłem powiedzieć nic temu młodemu człowiekowi. Widziałem wielu ludzi w Zen Center, którzy odeszli przez narkotyki albo znaleźli z tego wyjście, to nie tylko szkółka niedzielna. Zawsze są jakieś możliwości, i może udałoby mi się coś na nim wywrzeć. A może nie. ** ''I’m sorry I couldn’t have spoken to the young man. I see a lot of people at the Zen Center, who have gone through drugs and found a way out that is not just Sunday school. There are always alternatives, and I might have been able to lay something on him. Or maybe not.'' (ang.) ** Autor: [[Leonard Cohen]] ** Źródło: Peter Howell, ''Addicted To Noise'', 6 sierpnia 1995. * Ten dzieciak ma serce. ** ''That kid has heart.'' (ang.) ** Autor: [[Bob Dylan]] ** Opis: po wysłuchaniu piosenki ''Polly''. ** Źródło: książka ''Heavier Than Heaven'' autorstwa Charlesa R. Crossa * Teraz on ma myśli samobójcze, zupełnie jak Nirvana. ** ''Now he's suicidal, just like Nirvana.'' (ang.) ** Autorzy: [[Dr. Dre]], [[Ice Cube]], ''Natural Born Killaz'' * Twoje kolejne kłamstwo.<br />Masz koszulkę z Kurtem.<br />I nawet ci do twarzy,<br />Nawet ci do twarzy z trupem. ** Autor: [[Pidżama Porno]], ''Pryszcze'' * Typowy wolny dzień młodego Cobaina polegał na paleniu marihuany pod mostem i wymyślaniu sposobów na zdobycie piwa z pobliskich sklepów. ** Autor: Monika Jagiełło ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/wiadomosci/kurt-cobain-najsmutniejszy-banal-rocknrolla/bl6gn3d kultura.onet.pl] * Wylej lody na moją sukienkę z szeroko otwartymi oczami i bądź moją najlepszą dziewczyną. ** ''Spill ice cream down my dress with your eyes wide open and be my best girlfriend.'' (ang.) ** Autorka: [[Courtney Love]] ** Źródło: list pokazany w filmie ''Cobain: Montage of Heck'' * Z Kurtem Cobainem czułeś, że porozumiewasz się z prawdziwą osobą, to nie do wyobrażenia kim on był – nie porozumiewałeś się z ikoną czy wyprodukowaną postacią. ** ''With Kurt Cobain you felt you were connecting to the real person, not to a perception of who he was – you were not connecting to an image or a manufactured cut-out.'' (ang.) ** Autor: [[Lars Ulrich]] ** Źródło: [http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=20972 ''LARS ULRICH: KURT COBAIN Didn’t Want To Share The Stage With GUNS N’ ROSES'', blabbermouth.net], 1 kwietnia 2004. {{SORTUJ:Cobain, Kurt}} [[Kategoria:Amerykanie irlandzkiego pochodzenia]] [[Kategoria:Amerykańscy gitarzyści]] [[Kategoria:Amerykańscy piosenkarze]] [[Kategoria:Amerykańscy samobójcy]] [[Kategoria:Amerykańscy tekściarze]] [[Kategoria:Samobójcy]] kqy3ag9dqqfbmh2ybq62r8hs5canym5 Miron Białoszewski 0 8679 649004 648920 2026-10-06T18:18:17Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Mironbiałoszewski.png, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649004 wikitext text/x-wiki '''[[w:Miron Białoszewski|Miron Białoszewski]]''' (1922–1983) – polski [[poeta]], [[proza]]ik, [[dramaturg]] i [[aktor]] [[teatr]]alny. Przez całe życie związany z [[Warszawa|Warszawą]]. ==''Karuzela z madonnami''== {{chronologiczny sekcja}} * Wsiadajcie, madonny<br />madonny<br />Do bryk sześciokonnych<br />… ściokonnych! * Konie wiszą kopytami<br />nad ziemią.<br />One w brykach na postoju<br />już drzemią. * I trzy są końskie maści:<br />od sufitu<br />od dębu<br />od marchwi. * Drgnęły madonny<br />I orszak konny<br />Ruszył z kopyta<br />Lata dokoła<br />Gramofonowa<br />Płyta<br />Taka<br />płyta: * Migają w krąg anglezy grzyw<br />I lambrekiny siodeł * Od dziecka odchylona<br />– białe konie<br />– bryka<br />– czarne konie<br />– bryka<br />– rude konie<br />– bryka<br />Magnifikat! * Madonna i madonna.<br />I nie wiadomo, która śpi,<br />A która jest natchniona * Szóstka koni – one<br />Zakręcone! * I peryfe<br />rafa<br />elickie<br />madonny<br />przed<br />mieścia<br />wymieniają<br />konne piętro * Wsiadajcie<br />w sześcio…! ==''Pamiętnik z powstania warszawskiego''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pamiętnik z powstania warszawskiego}} * Dla Polski Warszawa przede wszystkim paliła się. * Od bomb i samolotów – wybaw nas, Panie,<br />Od czołgów i goliatów – wybaw nas, Panie,<br />Od pocisków i granatów – wybaw nas, Panie,<br />Od miotaczy min – wybaw nas, Panie,<br />Od pożarów i spalenia żywcem – wybaw nas, Panie,<br />Od rozstrzelania – wybaw nas, Panie,<br />Od zasypania – wybaw nas, Panie... ** Źródło: s. 49. * Śmierć była zasadą. Największą możliwością. Prawie jedyną! Prawie jak sto procent. ==''Stara proza. Nowe wiersze''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Stara proza. Nowe wiersze}} * Jestem Denderowianka.<br />Nie wiem, co to znaczy. ** Źródło: ''Denderowianka'' * Kura z mizerią gotowa<br />pogoda jest<br />ona zęby założyła<br />łap za wiadro<br />po wodę<br />nachyla się<br />zęby w studnię chlup<br />a tu goście w drodze ** Źródło: ''Dawne imieniny na wsi'' * Lubiła secesję.<br />Miała depresję.<br />Teraz medytuje.<br />Coś na „ę”.<br />Wibruje. ** Źródło: ''Wypadkowa'' * nie ruszać się stąd<br />nie jechać nigdzie<br />na żadne inne planety<br />chyba że one tu -<br />więc<br />jak by co do czego doszło<br />udać że się nie znamy ** Źródło: ''Nowe wiersze'' * siedzę w nierówności<br />byle mnie nie dobrzękła<br />pszczoła wyrywności ** Źródło: ''Słońce puściło tuby'' ==''Tajny dziennik''== * Ja też mam zmartwienie. Nie depresje. Bo coraz trudniej o kodeinę. A ja bez żadnych leków trudno prosperuję. I tak obliczam, że w razie gdyby już za dużo było trudu w życiu, to wtedy trzeba by się powiesić. ** Źródło: s. 618 * Ja wdałem się z kolei w rozgogolonego Niemca, który mi na koniec powtarzał – danke – danke – danke. W pewnej chwili zaczęły mi się buty ślizgać, wiadomo, po czym. To aż tyle tego. Można się przewrócić. ** Źródło: s. 808–809 * Mając 15 czy 16 lat zadałem sobie pytanie «kiedy». Niby zmienię się z dnia na dzień? Nie. Wobec tego trzeba przyjąć siebie takiego, jakim się jest. Ustaliłem to, przestałem się tym turbować. * Powiesił się ze strachu przed śmiercią. * Sny to są właściwie filmy na własny użytek. * Ucieszyłem się na widok dwóch mężczyzn trzymających się za ręce. Ten schemat chłop-baba, baba-chłop wygląda strasznie. Rozmnażalsko. ==Cytaty z wierszy== * Ale przed stepem<br />to tu był sklep za sklepem<br />sklep za sklepem ** Źródło: ''Na Chłodnej'' * bałem się pisków mojego żołądka, <br />myliłem go z niewidzialną myszą. ** Źródło: ''Mój strach nie - i organiczny'' * Bardzo się różnościami<br />przejmuję<br />ale<br />to lubię. ** Źródło: ''To lubię'' * — Barbaro z popiołu i srebra... <br/>— Jestem z drewna.<br/>— Barbaro spod szarego gontu...<br/>— Jestem spod błękitu. ** Źródło: ''Barbara z Haczowa'' * Błogosławieni ci co nie są.<br />Tym to dobrze! ** Źródło: ''Bycie to odwaga...'' * Buraka burota<br/>i buraka<br/>bliskie profile skrojone,<br/>i jeszcze buraka starość, którą tak<br/>kochamy,<br/>i nic z tej nudnej fisharmonii<br/>biblijnych aptek ** Źródło: ''Podłogo, błogosław!'' * byłem-łemby-byłem<br/>na sylwestra tyłem<br/>wepchło mnie w autobus<br/>coś na swój sposobus ** Źródło: ''byłem-łemby-byłem'' * Było lwio. Ponadto lwiało. ** Źródło: ''Burza'' * – C jedzie, prędko!<br />– oj, noga<br />– co?<br />– noga, coś mi z nogą<br />– aa ** Źródło: ''Dokończenie na pętli'' * chcą od mojego pisania nabrania życia otoczenia<br />a ja ich łapię za słowa<br />po tocznie<br />po tworzę ** Źródło: ''Tłumaczenie się z twórczości'' * chodziła zaglądała do garnków<br />– nie gotują maślanki?<br /><br />a później się popiła<br />sprzedawała cztery lipy z krzyżem<br />jak mówili<br />mówiła<br />– nie sprzedałam<br />– nie sprzedałam<br />i biła żelazkiem ** Źródło: ''Kociunia'' * ciociu<br />co ciocia<br />Ona: tak mi się chce gdakać ** Źródło: ''W drzwiach'' * co robić<br/>— bolić?<br/>co myśleć?<br/>— głowić?<br/>co tyle miane byte —? ** Źródło: ''Głowienie'' * co z tego że utyłem?<br/>reumatyzm<br/>po schodach<br/>prztyka<br/>mój kościotrup<br/>w sztywnych ukłonach ** Źródło: ''„Oho” i inne wiersze'' * cyckam karmel. ** Opis: tytuł wiersza. ** Źródło: tom wierszy pod tytułem ''Mylne wzruszenia'' * Czy ja muszę wciąż być Polakiem?<br />Czy ja muszę wciąż być człowiekiem?<br />Chwilami zamęt,<br />ledwie dyszę,<br />jestem tylko ssakiem. ** Źródło: ''Klapa'' * Czy wiesz, że mi zimno,<br />że mi brak – tych rąk...<br />I dopóki nie zamienię ich ustami w dotyk,<br />przestrzeń nie będzie inną od tęsknoty... ** Źródło: ''Ty – tęsknota'' * deszcz ma dreszcz<br />eszcze<br />dr ** Źródło: ''literówka'' * ! fiuka zapachami ! ** Źródło: ''Hiacynt'' * Gaz mogą wyłączyć.<br />Pod pociąg nie dam nurka,<br />bo może przestać chodzić,<br />Lepiej pilnować sznurka… ** Źródło: ''Odczyt Kici Koci'' * Gdzie są moje granice? ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * głowa boli mnie i siebie ** Źródło: ''Głowienie'' ** Zobacz też: [[głowa]] * Graj, panie młody,<br/>do końca pogody,<br/>póki te ogrody<br/>nie tracą urody,<br/>a że te ogrody<br/>nie zmienią urody<br/>ody-rydy-rydy<br/>uha!!! ** Źródło: ''Ballada z makaty'' * grzdyle<br/>chamciucie<br/>struple ** Źródło: ''Ballada od rymu'' * I ja trochę nie żyję,<br />I ty trochę nie żyjesz.<br />Wpadasz, szybę wybijesz.<br />Ja leżę. A ty fruwasz,<br />Fruwasz, wyczuwasz, fruwasz,<br />Całujesz mnie i witasz.<br />Ja leżę. Wierzę. ** Źródło: ''Sen'' * ja dzisiejszy<br />jaknajjadzisiejszy<br />chcę spełnień mi się chceń na dziś dziś<br />przed przespaniem się w jajutrzejszość ** Źródło: ''Osobowość zachciankowa'' * Jakże się cieszę,<br />że jesteś niebem i kalejdoskopem,<br />że masz tyle sztucznych gwiazd,<br />że tak świecisz w monstrancji jasności,<br />gdy podnieść twoje wydrążone<br />pół-globu<br />dokoła oczu,<br />pod powietrze.<br />Jakżeś nieprzecedzona w bogactwie,<br />łyżko durszlakowa! ** Źródło: ''Szare eminencje zachwytu'' * jem ostrygi<br/>ze smakiem wszystko mi jednym<br/>bo jem z Józiem ** Źródło: ''Ze ślepego zaufania'' * jestem sobie<br />jestem głupi<br />co mam robić<br />a co mam robić ** Źródło: ''wywód jestem’u'' * jestem wszystkimi<br />i bywam wszystkim rzeczami<br />ale nie tobą<br />byle nie tobą ** Źródło: ''Liryka śpiącego'' * każdy jest dla siebie<br />najważniejszy<br />bo jak się na siebie nie godzi<br />to i tak taki jest się jaki jest ** Źródło: ''wywód jestem’u'' * każdy taki dotyk<br />Trochę zmienia erotyk ** Źródło: ''Sen'' * KICIA KOCIA<br />Wpłynęłam na mokrego przestwór hm hm<br />anu<br />dalej nic… nic…<br />zawał talentu<br />aaaaa<br />(drze włosy i rękopis) ** Źródło: ''Stepy amerykańskie'' * kiedy leżę nie nadaję się do wstania<br />leżenie zapuszcza korzenie ** Źródło: ''Leżenia'' * Kiedy ranne wstają zorze, o Boże. ** Źródło: ''Wisła'' * Klucz<br />ma<br />zapach wody gwoździowej<br />smak elektryczności<br />a jako owoc<br />to on cierpki<br />niedojrzały<br />będący cały w sobie<br />pestką. ** Źródło: ''Studium klucza'' * leżę od niechcenia mi się wierzyć leżyć<br />z tobą na stałe w nocy na dzień wstałe<br />twoje nieswoje wtedy dokarmelam<br />chociaż dzielam z tobą za<br />bardzo niedzielam ** Źródło: ''Zmartwieńsiulpet'' * Lwy mnie jadły w kościele w Nowym Bytomiu już mi zjadły nogi – cicho cholero jedna druga w nocy. ** Źródło: ''Głos przebudzącej na poczekaniu na mąż 28 lat jawy z nim w nocy'' * Mam piec<br />podobny do bramy triumfalnej!<br /><br />Zabierają mi piec<br />podobny do bramy triumfalnej!!<br /><br />Oddajcie mi<br />piec podobny do bramy triumfalnej!!!<br /><br />Zabrali.<br /><br />Została po nim tylko<br /><br />szara<br />naga<br />jama<br />szara naga jama.<br />I to mi wystarczy:<br />szara naga jama<br />szara naga jama<br />sza – ra – na – ga – ja – ma<br />szaranagajama. ** Źródło: ''Ach gdyby nawet piec zabrali… Moja niewyczerpana oda do radości'' * mam przerwę we włosach<br />jestem bez przerwy<br />o włos a byłbym piękny ** Źródło: ''Kwadrat mowy o sobie'' * marona marona<br/>drzwi się nie wyspały<br/>obwieszczenie Mirona Mirona ** Źródło: ''fąf sielski'' * męczy się człowiek Miron męczy<br />znów jest zeń słów niepotraf<br />niepewny cozrobień<br />yeń ** Źródło: ''mironczarnia'' * Mijam dwie kaczki.<br/>— Całe życie w Garwolinie?<br/>— Dlaczego nie?<br/><br/>Kury<br/>już na grzędzie<br/>dużo piór rozłożyły.<br/>Dorodne.<br/><br/>Chce się życia dorodnego. ** Źródło: ''Idę po chleb dla Mamy'' * mój język są ostre<br />mój język są trawy<br />szczypią mnie ** Źródło: ''Zmysłów pierwoustroje'' * muchy – miejscowe<br />ja – tymczasowy ** Źródło: ''[z dnia robię noc]'' * Muzo<br />Natchniuzo<br /><br />tak<br />ci<br />końcówkowuję<br />z niepisaniowości<br /><br />natreść<br />mi<br />ości<br />i<br />uzo ** Źródło: ''Namuzowywanie'' * Najpierw zeszedłem na ulicę<br />schodami,<br />ach, wyobraźcie sobie, schodami. ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * na dworze<br/>jest już po cytrynie wyciśniętej<br/>śnieg<br/><br/>drzewo z zimna i struktury kształtu<br/>nierozgadane<br/>nie szumi<br/><br/>którędy wyjść ze słowa? ** Źródło: ''Nie umiem pisać'' * nic mi z ciebie nie zostało<br />nagle ** Źródło: ''Do NN***'' * Nie bój się nic<br />Bo życie nic nie znaczy<br />Bo śmierć jak rydz<br />Zdrowa dla umieraczy. ** Źródło: ''***'' * nie grzeb się w łazience <br/>kładź się na tapczanie <br/>czekam na kochanie <br/>– pasta jeszcze jest? <br/>– jest <br/>– a mbest? <br/>– pstrest ** Źródło: ''hepyent (2)'' * Nie myślcie, że jestem nieszczęśliwy.<br />Cieszę się, że myślę.<br />Myślcie, że się cieszę. ** Opis: przykład użycia [[antymetabola|antymetaboli]]. ** Źródło: ''Autoportret radosny'' * – nie ogryzać ludz<br />kości! ** Źródło: ''Zwierzęta się szturchają'' * Nie zabłądźcie.<br />Bądźcie.<br />Mijajcie, mijajmy się,<br />ale nie omińmy.<br />Mińmy.<br />My,<br />Wy, co latacie<br />i jesteście popychani. ** Źródło: ''Ja stróż latarnik'' * Noszę sobą<br/>jakieś swoje własne<br/>miejsce.<br/>Kiedy je stracę,<br/>to znaczy, że mnie nie ma.<br/>_ _ _<br/>Nie ma mnie,<br/>więc nie wątpię. ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * nylonozawsze<br />nykoń<br />rola uprawiana przez funkcje<br/>rży..yix<br />mrówka pszczoły<br/>porozumiewawczarnia ** Źródło: ''Funkcje'' * odcinek od dech choruje chorego korytarzowego wzrostu ** Źródło: ''Otwockanoc'' * Opuszczone miejsce<br />często boli. ** Źródło: ''My rozgwiazdy'' * parę osób<br />mały czas<br />tu dech<br />tu strach<br />tu cho cho cha<br />i tyle ** Źródło: ''Jak to powiedzieć'' * Patrzą na mnie,<br />więc pewnie mam twarz.<br /><br />Ze wszystkich znajomych twarzy<br />najmniej pamiętam własną.<br/><br/>Nieraz mi ręce<br/>żyją zupełnie osobno.<br/>Może ich wtedy nie doliczać do siebie? ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * piór z piórą na my<br/>a tu za m'zolnie<br />za p ** Źródło: ''Ulotne'' * pociąganie vizaviw<br/>tokkółata ** Źródło: ''Pociągola'' * Podłogo nasza,<br />błogosław nam pod nami<br />błogo, o łogo… ** Źródło: ''Podłogo, błogosław!'' * Poszedłem do a a ab deteki<br />A a ab dekarka<br />– Brożę Bana bez redzebdy nie zbrzedajemy<br />Bytam ją<br />– Pani też nasza?<br />– ja Wietnamka<br />Wyszedłem, z Azją nigdy nie wiadomo<br />Lecą krowy po niebie<br />O ja ~!<br />O wy!<br />Rozpuśćmy się<br />Nie będzie źle. ** Źródło: ''Apteka'' * Po wyczerpaniu<br />wszystkich możliwości niebycia<br />zrobiło się bycie ** Źródło: ''Paplany (ballady)'' * przechodzień coś chcący<br />wołał<br />przebił się soplem<br />niechcący ** Źródło: ''Wypadek z zimy'' * przypuszczałem: kiedyś ci się znudzę<br />ale<br />jeszcze jeszcze<br />czekam<br />przychodzisz<br />no to jeszcze<br />czekam<br />nie przychodzisz<br />ano to już<br /><br />[nie przypuszczałem] ** Źródło: ''!O!'' * – Ralla<br />la laa – radio z babą<br />– uuu! – gdzieś dziecko<br />– Ralla<br />la laa! – baba<br />– uu! – dziecko<br />– Ral<br />la la – baba<br />– uu – dziecko<br />– Ra<br />la la –<br />– u<br />oho<br />ucho mi zwariowało?<br />a to nie:<br />niedziela<br />rusza<br />trzymajcie się ludzie! ** Źródło: ''Blok, ja w nim'' * raz pantofel mnie<br />dwa prawym<br/>od razu lewym<br/>przeze mnie<br/>pantofel się pantofel<br/>trzy razy jeden<br/>wychodzę ** Źródło: ''Liczyć się z pantoflami (sprawdzone)'' * rodzę<br />i wchodzę<br />i schodzę<br />i wchodzę<br />i schodzę ** Źródło: ''Wprawiony w wylot w polot'' * słońce niemoje<br />okno moje<br />ale ja nieswój ** Źródło: ''Było tak jest tak'' * Słońce świeci<br/>nie siulpeci<br/><br/>idzie '''siulpet'''<br/><br/>dziś niesiulpet<br/>jutro jeszcze nieś<br/>pojutrze jużsiulpet<br/><br/>siulpet polega na '''a'''<br/><br/>sanatoriumlas<br/>dziś niesiulpetas<br/>pojutrze dostane '''a'''<br/>będę jasiulpet ** Źródło: ''siulpet'' * siulpet ma<br/>ciepłą miękką mokrą mordę '''a''' ** Źródło: ''siulpet'' * śmierć śmierć<br />tyle jej<br />że odechciewa się<br />pychy umierania ** Źródło: ''Śmierć'' * Świat można jeść w każdym miejscu,<br />tylko żeby mieć trochę siły. ** Źródło: ''Wyścig księżyca z ciemnem'' * Tak<br/>w mojej pustelni kusi: <br/>samotność<br/>pamięć świata<br/>i to, że mam się za poetę. ** Źródło: ''O mojej pustelni z nawoływaniem'' * takie leżenie-myślenie jak ja lubię<br />to jest niedobre z natury<br />bo niech ja w naturze<br />tak sobie leżę-myślę<br />to zaraz napadnie mnie coś i zje ** Źródło: ''Leżenia'' * Tekla Tekla Tekla Tekla<br />Teklo, zegar cię woła... Nie ma Tekli, wyjechała Tekla. ** Źródło: ''Zaznaczam: mogłem się przesłyszeć'' * the dobre<br />the biorę<br />ile?<br />fyfty y fyfty?<br />da-waj<br />dzięk-ju. ** Źródło: ''Kicia Kocia w sklepociągach'' * tu jest pies pogrzebany tututu ** Źródło: ''Pies pożegnany'' * tu tyle żarć<br />tyle tarć<br />tyle odkryć<br />tyle wsparć<br />nie chce mi się dalej<br />rymowa<br />ać ** Źródło: ''Kabaret Kici Koci'' * ulica wygląda jak ulidza<br/>coś jej nie pasuje<br/><br/>i jej nie pasuje<br/><br/>zasypia Białoszewskawy<br/><br/>i jemu nie pasuje ** Źródło: ''Mylne wzruszenie'' * Umrzyki nie rosną. ** Źródło: ''Dziki kraj przyczyn'' * Wiśniowe woły<br />wiśniowe woły<br />nad wołami<br />twarde anioły ** Źródło: ''Słowa dokładane do wiśniowych wołów'' * Wstąpiłem do zupełnego sklepu;<br />paliły się lampy ze szkła,<br />widziałem kogoś – kto usiadł,<br />i co słyszałem?... co słyszałem?<br />szum toreb i ludzkie mówienie.<br /><br />No naprawdę<br />naprawdę<br />wróciłem. ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * wycinasz się<br />z pomieszanych form ulicy<br />wypukłością nóg<br />twarzy ** Źródło: ''Do NN***'' * Wymyślam Cię wciąż jestem w dreszczach<br />Tylko tej malarii chcę<br />Musi być z tego miłość<br />Musi być z tego miłość<br />Nie może być z tego przygody ** Źródło: ''Muszę, a ty?'' * wymyśleń kolosy<br /><br />istnienie<br />przez nieistnienie<br />ciągnięte za włosy ** Źródło: ''Nie śpiewajcie!'' * Zawsze jednak<br/>pełza we mnie<br/>pełne czy też niepełne,<br/>ale istnienie. ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * zimy nie lubię<br/>wiosny nie lubię<br/>po co mnie jeszcze<br/>trzyma na czubie<br/>moja gałąź? ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' * Żałujcie,<br />żeście nie widzieli,<br />jak ludzie chodzą,<br />żałujcie! ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * że-by szy-ba nie piszczała tobym szklany domek<br />chciała ale szyba piszczy<br />ale szyba piszczy<br />piiiiiiiiiiiiii!<br />w dzień wytwornej lecz niezamożnej lecz za to w nocy<br/>jak bestia<br/>piiiiiiiii! ** Źródło: ''Przerzut objawu'' * Życie jest zgrzytem. ** Źródło: ''Kabaret Kici Koci'' {{wulgaryzmy}} * wiosna jasna<br/>jak cholera<br/>działa na mnie<br/>katrupiąco ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' * Za wiosennym podmuchem poczułem się pół-duchem pół-dupem. ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' ==Inne cytaty== * A nie chcą [ludzie] zrozumieć pierwszej warstwy wiersza – dosłowności. Od razu chcą załapywać coś innego, niż jest. ** Źródło: wywiad, «Przekrój» 1967, nr 1134 * Moja babka podobno pilnowała go, żeby się nie powiesił tam u nich. Nie powiesił się u nich, ale powiesił się gdzie indziej. ** Źródło: ''Babcia pra'' * Nie martwię się (...) niebyciem. Wreszcie spokój od wszystkiego. Stan niebycia dobrze mi znany. Raz już nie byłem. Aż do 1922 r. Inni też. Tylko zapominają. ** Źródło: [https://archiwum.rp.pl/artykul/101556--quot-Miron--Wspomnienia-o-poecie-quot-.html list do Józefa Barana] * Sylwestra przeważnie przesypiałem. ** Źródło: ''Sylwester w lustrze'' * Z Adamem (wkrótce samobójcą) poszedłem na film do Sali Kongresowej. Tam się oddawało palta do szatni. Dostałem numerek, spojrzałem: 1983. Nic nie mówiąc, pomyślałem – w tym roku mogę umrzeć. ** Źródło: [https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/miron-bialoszewski-zmarl-przed-40-laty/ wszystkoconajwazniejsze.pl] * Złapało mnie w tunelu. Staję, nie pomaga. Wywlekam się schodami na górę, na Marszałkowską. Jeszcze nie rezygnuję z kupowania czapki w domach towarowych, bo chodzę z gołą głową. Koło rotundy PKO rezygnuję. Właściwie już wiem, że muszę zrezygnować natychmiast z wielu rzeczy. Boli niesamowicie za mostkiem. Słabawo. Pot się leje. Ani kroku nie można zrobić, a muszę. […] Jest 11 rano, 28 listopada. Strach? Pomyślałem, że może tym razem jeszcze nie umrę. ** Źródło: ''Zawał'' ==O Mironie Białoszewskim== * Białoszewski był niezłym hipsterem. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/8/2222/Artykul/1086774,Tadeusz-Sobolewski-Bialoszewski-byl-niezlym-hipsterem www.polskieradio.pl] ** Zobacz w Wikipedii: [[w:Hipster|Hipster]] * Biedował do 1956 roku, czasem mogąc sobie pozwolić jedynie na porcje ryżu w barze mlecznym; oszukiwał głód psychedryną albo innymi dostępnymi środkami. Ale wtedy właśnie wybuchło jego pisanie (...) prowadził życie francuskiego surrealisty czy nowojorskiego bitnika. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: Wstęp do ''Tajnego dziennika'', cyt. za: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. * Czasem przychodziły nam do głowy narwane pomysły. Pamiętam, że któregoś wrześniowego, gorącego popołudnia w Zielonce poszliśmy z Mironem i Anią Szulc do pobliskiego lasu, narwaliśmy jarzębin i chmielu, jakichś traw, rozebraliśmy się pręciutko i ustroili w girlandy, pióropusze i czerwone korale. Rozbrykani w nagrzanym pustym lesie wpadliśmy w jakąś euforię, śpiewaliśmy chyba Mozarta, tańczyliśmy niepomni dość ponurej rzeczywistości. Dionizja w stalinowskiej Polsce... ** Autorka: [[Teresa Chabowska-Brykalska]] ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. * Ja to w ogóle powiedziałam, że pisać to przecież nie zawód i co z tego będzie miał. Pisarz, no, co to pisarz. I nie zapatrywali się dobrze. To takie było – pogardzane. No bo cóż to napisać. Co innego: pan doktor, pan inżynier – to jest stanowisko! A poeta? Nawet i mój mąż powiedział: no i co z tego? Poezje pisze i komu się to przyda. ** Autorka: Kazimiera Piekut (matka Mirona Białoszewskiego) ** Źródło: [http://topo-grafie.uw.edu.pl/miron/garwolineum/ topografie.uw.edu.pl] * Kiedyś zobaczyłam, jak męczy się z protezą, nie może pogryźć befsztyka. Zrobiło mi się niesamowicie przykro. Co się z nim zrobiło? No, ale jak on się prowadził? Phanodorm na dzień, kofeina na noc. Jedzenie: ciasto, mleko w proszku. Tussipect z kodeiną. Potem, gdy w Egipcie trzeba było przy skarabeuszu wymienić życzenie, on sobie pomyślał – tak mi potem powiedział – żeby mu nigdy lekarstw nie zabrakło. ** Autorka: [[Halina Bocian]] ** Źródło: [[Tadeusz Sobolewski]], ''Człowiek Miron'', Wydawnictwo Znak, Kraków 2012, s. 185. * Miron – największy polski poeta prywatny. ** Autorka: [[Maria Janion]] ** Źródło: [https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/40-lat-temu-zmarl-miron-bialoszewski dzieje.pl] * Miron wiedział, kiedy umrze. Powiedział mi tak: że on wie. Że jest zupełnie pusty. Jest takie wierzenie, w Egipcie, że jak się obejdzie Sfinksa i powie życzenie, to ono się spełni. On wtedy nie miał żadnego życzenia. Zastanawiał się długo, co powiedzieć, i w końcu wymyślił: tylko żeby mu do końca życia nie zabrakło kodeiny. I rzeczywiście nie zabrakło. ** Autorka: [[Anna Żurowska]] ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. ** Zobacz w Wikipedii: [[w:Kodeina|kodeina]] * Mirona Boguś faszerował herbatą. Siebie zresztą też. Jedli ją na sucho, no, najwyżej z odrobiną wody, ugniatali herbaciane listki na paćkę i mówili, ze im to pomaga w twórczym myśleniu. Na Witkacego się powoływali. Na te jego różne używki. ** Autorka: [[Wanda Chotomska]] ** Opis: Boguś to [[Bogusław Choiński]]. ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. ** Zobacz też: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacy]] * Nic nie jadł: czekoladki, herbatniki, dużo kodeiny, kofeiny. Długie spanie, potem długie niespanie. Cykl niebiologiczny, nieregulowany przez światło – regularność w tej nieregularności. Kiedy wychodziłem, pytał zawsze: może pan będzie przechodził koło apteki, to poproszę o tussipect w kroplach [syrop z efedryną]. ** Autor: [[Henk Proeme]] ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2020/01/bialoszewski-wdaje-sie-w-karmana.html?m=1 kompromitacje.blogspot] * Tu leży poeta Miron,<br />Boże, daj mu większe wyro. ** Autorka: [[Wanda Chotomska]] ** Źródło: ''[https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/D17eM3UJv Epitafium dla Mirona Białoszewskiego]'' [[Kategoria:Miron Białoszewski|!]] [[Kategoria:Polscy poeci]] [[Kategoria:Polscy pisarze]] [[Kategoria:Polscy dramaturdzy]] gbpyy7j5k3s81cavy3s0ivnmnde58nl 649014 649004 2026-10-06T19:38:11Z Nazwa1234 53893 /* */ 649014 wikitext text/x-wiki '''[[w:Miron Białoszewski|Miron Białoszewski]]''' (1922–1983) – polski [[poeta]], [[proza]]ik, [[dramaturg]] i [[aktor]] [[teatr]]alny. Przez całe życie związany z [[Warszawa|Warszawą]]. [[Plik:Miron Białoszewski 1960.jpg|mały|{{center|Miron Białoszewski (1960)}}]] ==''Karuzela z madonnami''== {{chronologiczny sekcja}} * Wsiadajcie, madonny<br />madonny<br />Do bryk sześciokonnych<br />… ściokonnych! * Konie wiszą kopytami<br />nad ziemią.<br />One w brykach na postoju<br />już drzemią. * I trzy są końskie maści:<br />od sufitu<br />od dębu<br />od marchwi. * Drgnęły madonny<br />I orszak konny<br />Ruszył z kopyta<br />Lata dokoła<br />Gramofonowa<br />Płyta<br />Taka<br />płyta: * Migają w krąg anglezy grzyw<br />I lambrekiny siodeł * Od dziecka odchylona<br />– białe konie<br />– bryka<br />– czarne konie<br />– bryka<br />– rude konie<br />– bryka<br />Magnifikat! * Madonna i madonna.<br />I nie wiadomo, która śpi,<br />A która jest natchniona * Szóstka koni – one<br />Zakręcone! * I peryfe<br />rafa<br />elickie<br />madonny<br />przed<br />mieścia<br />wymieniają<br />konne piętro * Wsiadajcie<br />w sześcio…! ==''Pamiętnik z powstania warszawskiego''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pamiętnik z powstania warszawskiego}} * Dla Polski Warszawa przede wszystkim paliła się. * Od bomb i samolotów – wybaw nas, Panie,<br />Od czołgów i goliatów – wybaw nas, Panie,<br />Od pocisków i granatów – wybaw nas, Panie,<br />Od miotaczy min – wybaw nas, Panie,<br />Od pożarów i spalenia żywcem – wybaw nas, Panie,<br />Od rozstrzelania – wybaw nas, Panie,<br />Od zasypania – wybaw nas, Panie... ** Źródło: s. 49. * Śmierć była zasadą. Największą możliwością. Prawie jedyną! Prawie jak sto procent. ==''Stara proza. Nowe wiersze''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Stara proza. Nowe wiersze}} * Jestem Denderowianka.<br />Nie wiem, co to znaczy. ** Źródło: ''Denderowianka'' * Kura z mizerią gotowa<br />pogoda jest<br />ona zęby założyła<br />łap za wiadro<br />po wodę<br />nachyla się<br />zęby w studnię chlup<br />a tu goście w drodze ** Źródło: ''Dawne imieniny na wsi'' * Lubiła secesję.<br />Miała depresję.<br />Teraz medytuje.<br />Coś na „ę”.<br />Wibruje. ** Źródło: ''Wypadkowa'' * nie ruszać się stąd<br />nie jechać nigdzie<br />na żadne inne planety<br />chyba że one tu -<br />więc<br />jak by co do czego doszło<br />udać że się nie znamy ** Źródło: ''Nowe wiersze'' * siedzę w nierówności<br />byle mnie nie dobrzękła<br />pszczoła wyrywności ** Źródło: ''Słońce puściło tuby'' ==''Tajny dziennik''== * Ja też mam zmartwienie. Nie depresje. Bo coraz trudniej o kodeinę. A ja bez żadnych leków trudno prosperuję. I tak obliczam, że w razie gdyby już za dużo było trudu w życiu, to wtedy trzeba by się powiesić. ** Źródło: s. 618 * Ja wdałem się z kolei w rozgogolonego Niemca, który mi na koniec powtarzał – danke – danke – danke. W pewnej chwili zaczęły mi się buty ślizgać, wiadomo, po czym. To aż tyle tego. Można się przewrócić. ** Źródło: s. 808–809 * Mając 15 czy 16 lat zadałem sobie pytanie «kiedy». Niby zmienię się z dnia na dzień? Nie. Wobec tego trzeba przyjąć siebie takiego, jakim się jest. Ustaliłem to, przestałem się tym turbować. * Powiesił się ze strachu przed śmiercią. * Sny to są właściwie filmy na własny użytek. * Ucieszyłem się na widok dwóch mężczyzn trzymających się za ręce. Ten schemat chłop-baba, baba-chłop wygląda strasznie. Rozmnażalsko. ==Cytaty z wierszy== * Ale przed stepem<br />to tu był sklep za sklepem<br />sklep za sklepem ** Źródło: ''Na Chłodnej'' * bałem się pisków mojego żołądka, <br />myliłem go z niewidzialną myszą. ** Źródło: ''Mój strach nie - i organiczny'' * Bardzo się różnościami<br />przejmuję<br />ale<br />to lubię. ** Źródło: ''To lubię'' * — Barbaro z popiołu i srebra... <br/>— Jestem z drewna.<br/>— Barbaro spod szarego gontu...<br/>— Jestem spod błękitu. ** Źródło: ''Barbara z Haczowa'' * Błogosławieni ci co nie są.<br />Tym to dobrze! ** Źródło: ''Bycie to odwaga...'' * Buraka burota<br/>i buraka<br/>bliskie profile skrojone,<br/>i jeszcze buraka starość, którą tak<br/>kochamy,<br/>i nic z tej nudnej fisharmonii<br/>biblijnych aptek ** Źródło: ''Podłogo, błogosław!'' * byłem-łemby-byłem<br/>na sylwestra tyłem<br/>wepchło mnie w autobus<br/>coś na swój sposobus ** Źródło: ''byłem-łemby-byłem'' * Było lwio. Ponadto lwiało. ** Źródło: ''Burza'' * – C jedzie, prędko!<br />– oj, noga<br />– co?<br />– noga, coś mi z nogą<br />– aa ** Źródło: ''Dokończenie na pętli'' * chcą od mojego pisania nabrania życia otoczenia<br />a ja ich łapię za słowa<br />po tocznie<br />po tworzę ** Źródło: ''Tłumaczenie się z twórczości'' * chodziła zaglądała do garnków<br />– nie gotują maślanki?<br /><br />a później się popiła<br />sprzedawała cztery lipy z krzyżem<br />jak mówili<br />mówiła<br />– nie sprzedałam<br />– nie sprzedałam<br />i biła żelazkiem ** Źródło: ''Kociunia'' * ciociu<br />co ciocia<br />Ona: tak mi się chce gdakać ** Źródło: ''W drzwiach'' * co robić<br/>— bolić?<br/>co myśleć?<br/>— głowić?<br/>co tyle miane byte —? ** Źródło: ''Głowienie'' * co z tego że utyłem?<br/>reumatyzm<br/>po schodach<br/>prztyka<br/>mój kościotrup<br/>w sztywnych ukłonach ** Źródło: ''„Oho” i inne wiersze'' * cyckam karmel. ** Opis: tytuł wiersza. ** Źródło: tom wierszy pod tytułem ''Mylne wzruszenia'' * Czy ja muszę wciąż być Polakiem?<br />Czy ja muszę wciąż być człowiekiem?<br />Chwilami zamęt,<br />ledwie dyszę,<br />jestem tylko ssakiem. ** Źródło: ''Klapa'' * Czy wiesz, że mi zimno,<br />że mi brak – tych rąk...<br />I dopóki nie zamienię ich ustami w dotyk,<br />przestrzeń nie będzie inną od tęsknoty... ** Źródło: ''Ty – tęsknota'' * deszcz ma dreszcz<br />eszcze<br />dr ** Źródło: ''literówka'' * ! fiuka zapachami ! ** Źródło: ''Hiacynt'' * Gaz mogą wyłączyć.<br />Pod pociąg nie dam nurka,<br />bo może przestać chodzić,<br />Lepiej pilnować sznurka… ** Źródło: ''Odczyt Kici Koci'' * Gdzie są moje granice? ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * głowa boli mnie i siebie ** Źródło: ''Głowienie'' ** Zobacz też: [[głowa]] * Graj, panie młody,<br/>do końca pogody,<br/>póki te ogrody<br/>nie tracą urody,<br/>a że te ogrody<br/>nie zmienią urody<br/>ody-rydy-rydy<br/>uha!!! ** Źródło: ''Ballada z makaty'' * grzdyle<br/>chamciucie<br/>struple ** Źródło: ''Ballada od rymu'' * I ja trochę nie żyję,<br />I ty trochę nie żyjesz.<br />Wpadasz, szybę wybijesz.<br />Ja leżę. A ty fruwasz,<br />Fruwasz, wyczuwasz, fruwasz,<br />Całujesz mnie i witasz.<br />Ja leżę. Wierzę. ** Źródło: ''Sen'' * ja dzisiejszy<br />jaknajjadzisiejszy<br />chcę spełnień mi się chceń na dziś dziś<br />przed przespaniem się w jajutrzejszość ** Źródło: ''Osobowość zachciankowa'' * Jakże się cieszę,<br />że jesteś niebem i kalejdoskopem,<br />że masz tyle sztucznych gwiazd,<br />że tak świecisz w monstrancji jasności,<br />gdy podnieść twoje wydrążone<br />pół-globu<br />dokoła oczu,<br />pod powietrze.<br />Jakżeś nieprzecedzona w bogactwie,<br />łyżko durszlakowa! ** Źródło: ''Szare eminencje zachwytu'' * jem ostrygi<br/>ze smakiem wszystko mi jednym<br/>bo jem z Józiem ** Źródło: ''Ze ślepego zaufania'' * jestem sobie<br />jestem głupi<br />co mam robić<br />a co mam robić ** Źródło: ''wywód jestem’u'' * jestem wszystkimi<br />i bywam wszystkim rzeczami<br />ale nie tobą<br />byle nie tobą ** Źródło: ''Liryka śpiącego'' * każdy jest dla siebie<br />najważniejszy<br />bo jak się na siebie nie godzi<br />to i tak taki jest się jaki jest ** Źródło: ''wywód jestem’u'' * każdy taki dotyk<br />Trochę zmienia erotyk ** Źródło: ''Sen'' * KICIA KOCIA<br />Wpłynęłam na mokrego przestwór hm hm<br />anu<br />dalej nic… nic…<br />zawał talentu<br />aaaaa<br />(drze włosy i rękopis) ** Źródło: ''Stepy amerykańskie'' * kiedy leżę nie nadaję się do wstania<br />leżenie zapuszcza korzenie ** Źródło: ''Leżenia'' * Kiedy ranne wstają zorze, o Boże. ** Źródło: ''Wisła'' * Klucz<br />ma<br />zapach wody gwoździowej<br />smak elektryczności<br />a jako owoc<br />to on cierpki<br />niedojrzały<br />będący cały w sobie<br />pestką. ** Źródło: ''Studium klucza'' * leżę od niechcenia mi się wierzyć leżyć<br />z tobą na stałe w nocy na dzień wstałe<br />twoje nieswoje wtedy dokarmelam<br />chociaż dzielam z tobą za<br />bardzo niedzielam ** Źródło: ''Zmartwieńsiulpet'' * Lwy mnie jadły w kościele w Nowym Bytomiu już mi zjadły nogi – cicho cholero jedna druga w nocy. ** Źródło: ''Głos przebudzącej na poczekaniu na mąż 28 lat jawy z nim w nocy'' * Mam piec<br />podobny do bramy triumfalnej!<br /><br />Zabierają mi piec<br />podobny do bramy triumfalnej!!<br /><br />Oddajcie mi<br />piec podobny do bramy triumfalnej!!!<br /><br />Zabrali.<br /><br />Została po nim tylko<br /><br />szara<br />naga<br />jama<br />szara naga jama.<br />I to mi wystarczy:<br />szara naga jama<br />szara naga jama<br />sza – ra – na – ga – ja – ma<br />szaranagajama. ** Źródło: ''Ach gdyby nawet piec zabrali… Moja niewyczerpana oda do radości'' * mam przerwę we włosach<br />jestem bez przerwy<br />o włos a byłbym piękny ** Źródło: ''Kwadrat mowy o sobie'' * marona marona<br/>drzwi się nie wyspały<br/>obwieszczenie Mirona Mirona ** Źródło: ''fąf sielski'' * męczy się człowiek Miron męczy<br />znów jest zeń słów niepotraf<br />niepewny cozrobień<br />yeń ** Źródło: ''mironczarnia'' * Mijam dwie kaczki.<br/>— Całe życie w Garwolinie?<br/>— Dlaczego nie?<br/><br/>Kury<br/>już na grzędzie<br/>dużo piór rozłożyły.<br/>Dorodne.<br/><br/>Chce się życia dorodnego. ** Źródło: ''Idę po chleb dla Mamy'' * mój język są ostre<br />mój język są trawy<br />szczypią mnie ** Źródło: ''Zmysłów pierwoustroje'' * muchy – miejscowe<br />ja – tymczasowy ** Źródło: ''[z dnia robię noc]'' * Muzo<br />Natchniuzo<br /><br />tak<br />ci<br />końcówkowuję<br />z niepisaniowości<br /><br />natreść<br />mi<br />ości<br />i<br />uzo ** Źródło: ''Namuzowywanie'' * Najpierw zeszedłem na ulicę<br />schodami,<br />ach, wyobraźcie sobie, schodami. ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * na dworze<br/>jest już po cytrynie wyciśniętej<br/>śnieg<br/><br/>drzewo z zimna i struktury kształtu<br/>nierozgadane<br/>nie szumi<br/><br/>którędy wyjść ze słowa? ** Źródło: ''Nie umiem pisać'' * nic mi z ciebie nie zostało<br />nagle ** Źródło: ''Do NN***'' * Nie bój się nic<br />Bo życie nic nie znaczy<br />Bo śmierć jak rydz<br />Zdrowa dla umieraczy. ** Źródło: ''***'' * nie grzeb się w łazience <br/>kładź się na tapczanie <br/>czekam na kochanie <br/>– pasta jeszcze jest? <br/>– jest <br/>– a mbest? <br/>– pstrest ** Źródło: ''hepyent (2)'' * Nie myślcie, że jestem nieszczęśliwy.<br />Cieszę się, że myślę.<br />Myślcie, że się cieszę. ** Opis: przykład użycia [[antymetabola|antymetaboli]]. ** Źródło: ''Autoportret radosny'' * – nie ogryzać ludz<br />kości! ** Źródło: ''Zwierzęta się szturchają'' * Nie zabłądźcie.<br />Bądźcie.<br />Mijajcie, mijajmy się,<br />ale nie omińmy.<br />Mińmy.<br />My,<br />Wy, co latacie<br />i jesteście popychani. ** Źródło: ''Ja stróż latarnik'' * Noszę sobą<br/>jakieś swoje własne<br/>miejsce.<br/>Kiedy je stracę,<br/>to znaczy, że mnie nie ma.<br/>_ _ _<br/>Nie ma mnie,<br/>więc nie wątpię. ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * nylonozawsze<br />nykoń<br />rola uprawiana przez funkcje<br/>rży..yix<br />mrówka pszczoły<br/>porozumiewawczarnia ** Źródło: ''Funkcje'' * odcinek od dech choruje chorego korytarzowego wzrostu ** Źródło: ''Otwockanoc'' * Opuszczone miejsce<br />często boli. ** Źródło: ''My rozgwiazdy'' * parę osób<br />mały czas<br />tu dech<br />tu strach<br />tu cho cho cha<br />i tyle ** Źródło: ''Jak to powiedzieć'' * Patrzą na mnie,<br />więc pewnie mam twarz.<br /><br />Ze wszystkich znajomych twarzy<br />najmniej pamiętam własną.<br/><br/>Nieraz mi ręce<br/>żyją zupełnie osobno.<br/>Może ich wtedy nie doliczać do siebie? ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * piór z piórą na my<br/>a tu za m'zolnie<br />za p ** Źródło: ''Ulotne'' * pociąganie vizaviw<br/>tokkółata ** Źródło: ''Pociągola'' * Podłogo nasza,<br />błogosław nam pod nami<br />błogo, o łogo… ** Źródło: ''Podłogo, błogosław!'' * Poszedłem do a a ab deteki<br />A a ab dekarka<br />– Brożę Bana bez redzebdy nie zbrzedajemy<br />Bytam ją<br />– Pani też nasza?<br />– ja Wietnamka<br />Wyszedłem, z Azją nigdy nie wiadomo<br />Lecą krowy po niebie<br />O ja ~!<br />O wy!<br />Rozpuśćmy się<br />Nie będzie źle. ** Źródło: ''Apteka'' * Po wyczerpaniu<br />wszystkich możliwości niebycia<br />zrobiło się bycie ** Źródło: ''Paplany (ballady)'' * przechodzień coś chcący<br />wołał<br />przebił się soplem<br />niechcący ** Źródło: ''Wypadek z zimy'' * przypuszczałem: kiedyś ci się znudzę<br />ale<br />jeszcze jeszcze<br />czekam<br />przychodzisz<br />no to jeszcze<br />czekam<br />nie przychodzisz<br />ano to już<br /><br />[nie przypuszczałem] ** Źródło: ''!O!'' * – Ralla<br />la laa – radio z babą<br />– uuu! – gdzieś dziecko<br />– Ralla<br />la laa! – baba<br />– uu! – dziecko<br />– Ral<br />la la – baba<br />– uu – dziecko<br />– Ra<br />la la –<br />– u<br />oho<br />ucho mi zwariowało?<br />a to nie:<br />niedziela<br />rusza<br />trzymajcie się ludzie! ** Źródło: ''Blok, ja w nim'' * raz pantofel mnie<br />dwa prawym<br/>od razu lewym<br/>przeze mnie<br/>pantofel się pantofel<br/>trzy razy jeden<br/>wychodzę ** Źródło: ''Liczyć się z pantoflami (sprawdzone)'' * rodzę<br />i wchodzę<br />i schodzę<br />i wchodzę<br />i schodzę ** Źródło: ''Wprawiony w wylot w polot'' * słońce niemoje<br />okno moje<br />ale ja nieswój ** Źródło: ''Było tak jest tak'' * Słońce świeci<br/>nie siulpeci<br/><br/>idzie '''siulpet'''<br/><br/>dziś niesiulpet<br/>jutro jeszcze nieś<br/>pojutrze jużsiulpet<br/><br/>siulpet polega na '''a'''<br/><br/>sanatoriumlas<br/>dziś niesiulpetas<br/>pojutrze dostane '''a'''<br/>będę jasiulpet ** Źródło: ''siulpet'' * siulpet ma<br/>ciepłą miękką mokrą mordę '''a''' ** Źródło: ''siulpet'' * śmierć śmierć<br />tyle jej<br />że odechciewa się<br />pychy umierania ** Źródło: ''Śmierć'' * Świat można jeść w każdym miejscu,<br />tylko żeby mieć trochę siły. ** Źródło: ''Wyścig księżyca z ciemnem'' * Tak<br/>w mojej pustelni kusi: <br/>samotność<br/>pamięć świata<br/>i to, że mam się za poetę. ** Źródło: ''O mojej pustelni z nawoływaniem'' * takie leżenie-myślenie jak ja lubię<br />to jest niedobre z natury<br />bo niech ja w naturze<br />tak sobie leżę-myślę<br />to zaraz napadnie mnie coś i zje ** Źródło: ''Leżenia'' * Tekla Tekla Tekla Tekla<br />Teklo, zegar cię woła... Nie ma Tekli, wyjechała Tekla. ** Źródło: ''Zaznaczam: mogłem się przesłyszeć'' * the dobre<br />the biorę<br />ile?<br />fyfty y fyfty?<br />da-waj<br />dzięk-ju. ** Źródło: ''Kicia Kocia w sklepociągach'' * tu jest pies pogrzebany tututu ** Źródło: ''Pies pożegnany'' * tu tyle żarć<br />tyle tarć<br />tyle odkryć<br />tyle wsparć<br />nie chce mi się dalej<br />rymowa<br />ać ** Źródło: ''Kabaret Kici Koci'' * ulica wygląda jak ulidza<br/>coś jej nie pasuje<br/><br/>i jej nie pasuje<br/><br/>zasypia Białoszewskawy<br/><br/>i jemu nie pasuje ** Źródło: ''Mylne wzruszenie'' * Umrzyki nie rosną. ** Źródło: ''Dziki kraj przyczyn'' * Wiśniowe woły<br />wiśniowe woły<br />nad wołami<br />twarde anioły ** Źródło: ''Słowa dokładane do wiśniowych wołów'' * Wstąpiłem do zupełnego sklepu;<br />paliły się lampy ze szkła,<br />widziałem kogoś – kto usiadł,<br />i co słyszałem?... co słyszałem?<br />szum toreb i ludzkie mówienie.<br /><br />No naprawdę<br />naprawdę<br />wróciłem. ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * wycinasz się<br />z pomieszanych form ulicy<br />wypukłością nóg<br />twarzy ** Źródło: ''Do NN***'' * Wymyślam Cię wciąż jestem w dreszczach<br />Tylko tej malarii chcę<br />Musi być z tego miłość<br />Musi być z tego miłość<br />Nie może być z tego przygody ** Źródło: ''Muszę, a ty?'' * wymyśleń kolosy<br /><br />istnienie<br />przez nieistnienie<br />ciągnięte za włosy ** Źródło: ''Nie śpiewajcie!'' * Zawsze jednak<br/>pełza we mnie<br/>pełne czy też niepełne,<br/>ale istnienie. ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * zimy nie lubię<br/>wiosny nie lubię<br/>po co mnie jeszcze<br/>trzyma na czubie<br/>moja gałąź? ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' * Żałujcie,<br />żeście nie widzieli,<br />jak ludzie chodzą,<br />żałujcie! ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * że-by szy-ba nie piszczała tobym szklany domek<br />chciała ale szyba piszczy<br />ale szyba piszczy<br />piiiiiiiiiiiiii!<br />w dzień wytwornej lecz niezamożnej lecz za to w nocy<br/>jak bestia<br/>piiiiiiiii! ** Źródło: ''Przerzut objawu'' * Życie jest zgrzytem. ** Źródło: ''Kabaret Kici Koci'' {{wulgaryzmy}} * wiosna jasna<br/>jak cholera<br/>działa na mnie<br/>katrupiąco ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' * Za wiosennym podmuchem poczułem się pół-duchem pół-dupem. ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' ==Inne cytaty== * A nie chcą [ludzie] zrozumieć pierwszej warstwy wiersza – dosłowności. Od razu chcą załapywać coś innego, niż jest. ** Źródło: wywiad, «Przekrój» 1967, nr 1134 * Moja babka podobno pilnowała go, żeby się nie powiesił tam u nich. Nie powiesił się u nich, ale powiesił się gdzie indziej. ** Źródło: ''Babcia pra'' * Nie martwię się (...) niebyciem. Wreszcie spokój od wszystkiego. Stan niebycia dobrze mi znany. Raz już nie byłem. Aż do 1922 r. Inni też. Tylko zapominają. ** Źródło: [https://archiwum.rp.pl/artykul/101556--quot-Miron--Wspomnienia-o-poecie-quot-.html list do Józefa Barana] * Sylwestra przeważnie przesypiałem. ** Źródło: ''Sylwester w lustrze'' * Z Adamem (wkrótce samobójcą) poszedłem na film do Sali Kongresowej. Tam się oddawało palta do szatni. Dostałem numerek, spojrzałem: 1983. Nic nie mówiąc, pomyślałem – w tym roku mogę umrzeć. ** Źródło: [https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/miron-bialoszewski-zmarl-przed-40-laty/ wszystkoconajwazniejsze.pl] * Złapało mnie w tunelu. Staję, nie pomaga. Wywlekam się schodami na górę, na Marszałkowską. Jeszcze nie rezygnuję z kupowania czapki w domach towarowych, bo chodzę z gołą głową. Koło rotundy PKO rezygnuję. Właściwie już wiem, że muszę zrezygnować natychmiast z wielu rzeczy. Boli niesamowicie za mostkiem. Słabawo. Pot się leje. Ani kroku nie można zrobić, a muszę. […] Jest 11 rano, 28 listopada. Strach? Pomyślałem, że może tym razem jeszcze nie umrę. ** Źródło: ''Zawał'' ==O Mironie Białoszewskim== * Białoszewski był niezłym hipsterem. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/8/2222/Artykul/1086774,Tadeusz-Sobolewski-Bialoszewski-byl-niezlym-hipsterem www.polskieradio.pl] ** Zobacz w Wikipedii: [[w:Hipster|Hipster]] * Biedował do 1956 roku, czasem mogąc sobie pozwolić jedynie na porcje ryżu w barze mlecznym; oszukiwał głód psychedryną albo innymi dostępnymi środkami. Ale wtedy właśnie wybuchło jego pisanie (...) prowadził życie francuskiego surrealisty czy nowojorskiego bitnika. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: Wstęp do ''Tajnego dziennika'', cyt. za: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. * Czasem przychodziły nam do głowy narwane pomysły. Pamiętam, że któregoś wrześniowego, gorącego popołudnia w Zielonce poszliśmy z Mironem i Anią Szulc do pobliskiego lasu, narwaliśmy jarzębin i chmielu, jakichś traw, rozebraliśmy się pręciutko i ustroili w girlandy, pióropusze i czerwone korale. Rozbrykani w nagrzanym pustym lesie wpadliśmy w jakąś euforię, śpiewaliśmy chyba Mozarta, tańczyliśmy niepomni dość ponurej rzeczywistości. Dionizja w stalinowskiej Polsce... ** Autorka: [[Teresa Chabowska-Brykalska]] ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. * Ja to w ogóle powiedziałam, że pisać to przecież nie zawód i co z tego będzie miał. Pisarz, no, co to pisarz. I nie zapatrywali się dobrze. To takie było – pogardzane. No bo cóż to napisać. Co innego: pan doktor, pan inżynier – to jest stanowisko! A poeta? Nawet i mój mąż powiedział: no i co z tego? Poezje pisze i komu się to przyda. ** Autorka: Kazimiera Piekut (matka Mirona Białoszewskiego) ** Źródło: [http://topo-grafie.uw.edu.pl/miron/garwolineum/ topografie.uw.edu.pl] * Kiedyś zobaczyłam, jak męczy się z protezą, nie może pogryźć befsztyka. Zrobiło mi się niesamowicie przykro. Co się z nim zrobiło? No, ale jak on się prowadził? Phanodorm na dzień, kofeina na noc. Jedzenie: ciasto, mleko w proszku. Tussipect z kodeiną. Potem, gdy w Egipcie trzeba było przy skarabeuszu wymienić życzenie, on sobie pomyślał – tak mi potem powiedział – żeby mu nigdy lekarstw nie zabrakło. ** Autorka: [[Halina Bocian]] ** Źródło: [[Tadeusz Sobolewski]], ''Człowiek Miron'', Wydawnictwo Znak, Kraków 2012, s. 185. * Miron – największy polski poeta prywatny. ** Autorka: [[Maria Janion]] ** Źródło: [https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/40-lat-temu-zmarl-miron-bialoszewski dzieje.pl] * Miron wiedział, kiedy umrze. Powiedział mi tak: że on wie. Że jest zupełnie pusty. Jest takie wierzenie, w Egipcie, że jak się obejdzie Sfinksa i powie życzenie, to ono się spełni. On wtedy nie miał żadnego życzenia. Zastanawiał się długo, co powiedzieć, i w końcu wymyślił: tylko żeby mu do końca życia nie zabrakło kodeiny. I rzeczywiście nie zabrakło. ** Autorka: [[Anna Żurowska]] ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. ** Zobacz w Wikipedii: [[w:Kodeina|kodeina]] * Mirona Boguś faszerował herbatą. Siebie zresztą też. Jedli ją na sucho, no, najwyżej z odrobiną wody, ugniatali herbaciane listki na paćkę i mówili, ze im to pomaga w twórczym myśleniu. Na Witkacego się powoływali. Na te jego różne używki. ** Autorka: [[Wanda Chotomska]] ** Opis: Boguś to [[Bogusław Choiński]]. ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. ** Zobacz też: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacy]] * Nic nie jadł: czekoladki, herbatniki, dużo kodeiny, kofeiny. Długie spanie, potem długie niespanie. Cykl niebiologiczny, nieregulowany przez światło – regularność w tej nieregularności. Kiedy wychodziłem, pytał zawsze: może pan będzie przechodził koło apteki, to poproszę o tussipect w kroplach [syrop z efedryną]. ** Autor: [[Henk Proeme]] ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2020/01/bialoszewski-wdaje-sie-w-karmana.html?m=1 kompromitacje.blogspot] * Tu leży poeta Miron,<br />Boże, daj mu większe wyro. ** Autorka: [[Wanda Chotomska]] ** Źródło: ''[https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/D17eM3UJv Epitafium dla Mirona Białoszewskiego]'' [[Kategoria:Miron Białoszewski|!]] [[Kategoria:Polscy poeci]] [[Kategoria:Polscy pisarze]] [[Kategoria:Polscy dramaturdzy]] e59z9nt88u0om7cp8klaobl05ur8jeu 649019 649014 2026-10-06T19:46:01Z Nazwa1234 53893 /* */ 649019 wikitext text/x-wiki '''[[w:Miron Białoszewski|Miron Białoszewski]]''' (1922–1983) – polski [[poeta]], [[proza]]ik, [[dramaturg]] i [[aktor]] [[teatr]]alny. Należał do tzw. pokolenia „Współczesności”. [[Plik:Miron Białoszewski 1960.jpg|mały|{{center|Miron Białoszewski (1960)}}]] ==''Karuzela z madonnami''== {{chronologiczny sekcja}} * Wsiadajcie, madonny<br />madonny<br />Do bryk sześciokonnych<br />… ściokonnych! * Konie wiszą kopytami<br />nad ziemią.<br />One w brykach na postoju<br />już drzemią. * I trzy są końskie maści:<br />od sufitu<br />od dębu<br />od marchwi. * Drgnęły madonny<br />I orszak konny<br />Ruszył z kopyta<br />Lata dokoła<br />Gramofonowa<br />Płyta<br />Taka<br />płyta: * Migają w krąg anglezy grzyw<br />I lambrekiny siodeł * Od dziecka odchylona<br />– białe konie<br />– bryka<br />– czarne konie<br />– bryka<br />– rude konie<br />– bryka<br />Magnifikat! * Madonna i madonna.<br />I nie wiadomo, która śpi,<br />A która jest natchniona * Szóstka koni – one<br />Zakręcone! * I peryfe<br />rafa<br />elickie<br />madonny<br />przed<br />mieścia<br />wymieniają<br />konne piętro * Wsiadajcie<br />w sześcio…! ==''Pamiętnik z powstania warszawskiego''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pamiętnik z powstania warszawskiego}} * Dla Polski Warszawa przede wszystkim paliła się. * Od bomb i samolotów – wybaw nas, Panie,<br />Od czołgów i goliatów – wybaw nas, Panie,<br />Od pocisków i granatów – wybaw nas, Panie,<br />Od miotaczy min – wybaw nas, Panie,<br />Od pożarów i spalenia żywcem – wybaw nas, Panie,<br />Od rozstrzelania – wybaw nas, Panie,<br />Od zasypania – wybaw nas, Panie... ** Źródło: s. 49. * Śmierć była zasadą. Największą możliwością. Prawie jedyną! Prawie jak sto procent. ==''Stara proza. Nowe wiersze''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Stara proza. Nowe wiersze}} * Jestem Denderowianka.<br />Nie wiem, co to znaczy. ** Źródło: ''Denderowianka'' * Kura z mizerią gotowa<br />pogoda jest<br />ona zęby założyła<br />łap za wiadro<br />po wodę<br />nachyla się<br />zęby w studnię chlup<br />a tu goście w drodze ** Źródło: ''Dawne imieniny na wsi'' * Lubiła secesję.<br />Miała depresję.<br />Teraz medytuje.<br />Coś na „ę”.<br />Wibruje. ** Źródło: ''Wypadkowa'' * nie ruszać się stąd<br />nie jechać nigdzie<br />na żadne inne planety<br />chyba że one tu -<br />więc<br />jak by co do czego doszło<br />udać że się nie znamy ** Źródło: ''Nowe wiersze'' * siedzę w nierówności<br />byle mnie nie dobrzękła<br />pszczoła wyrywności ** Źródło: ''Słońce puściło tuby'' ==''Tajny dziennik''== * Ja też mam zmartwienie. Nie depresje. Bo coraz trudniej o kodeinę. A ja bez żadnych leków trudno prosperuję. I tak obliczam, że w razie gdyby już za dużo było trudu w życiu, to wtedy trzeba by się powiesić. ** Źródło: s. 618 * Ja wdałem się z kolei w rozgogolonego Niemca, który mi na koniec powtarzał – danke – danke – danke. W pewnej chwili zaczęły mi się buty ślizgać, wiadomo, po czym. To aż tyle tego. Można się przewrócić. ** Źródło: s. 808–809 * Mając 15 czy 16 lat zadałem sobie pytanie «kiedy». Niby zmienię się z dnia na dzień? Nie. Wobec tego trzeba przyjąć siebie takiego, jakim się jest. Ustaliłem to, przestałem się tym turbować. * Powiesił się ze strachu przed śmiercią. * Sny to są właściwie filmy na własny użytek. * Ucieszyłem się na widok dwóch mężczyzn trzymających się za ręce. Ten schemat chłop-baba, baba-chłop wygląda strasznie. Rozmnażalsko. ==Cytaty z wierszy== * Ale przed stepem<br />to tu był sklep za sklepem<br />sklep za sklepem ** Źródło: ''Na Chłodnej'' * bałem się pisków mojego żołądka, <br />myliłem go z niewidzialną myszą. ** Źródło: ''Mój strach nie - i organiczny'' * Bardzo się różnościami<br />przejmuję<br />ale<br />to lubię. ** Źródło: ''To lubię'' * — Barbaro z popiołu i srebra... <br/>— Jestem z drewna.<br/>— Barbaro spod szarego gontu...<br/>— Jestem spod błękitu. ** Źródło: ''Barbara z Haczowa'' * Błogosławieni ci co nie są.<br />Tym to dobrze! ** Źródło: ''Bycie to odwaga...'' * Buraka burota<br/>i buraka<br/>bliskie profile skrojone,<br/>i jeszcze buraka starość, którą tak<br/>kochamy,<br/>i nic z tej nudnej fisharmonii<br/>biblijnych aptek ** Źródło: ''Podłogo, błogosław!'' * byłem-łemby-byłem<br/>na sylwestra tyłem<br/>wepchło mnie w autobus<br/>coś na swój sposobus ** Źródło: ''byłem-łemby-byłem'' * Było lwio. Ponadto lwiało. ** Źródło: ''Burza'' * – C jedzie, prędko!<br />– oj, noga<br />– co?<br />– noga, coś mi z nogą<br />– aa ** Źródło: ''Dokończenie na pętli'' * chcą od mojego pisania nabrania życia otoczenia<br />a ja ich łapię za słowa<br />po tocznie<br />po tworzę ** Źródło: ''Tłumaczenie się z twórczości'' * chodziła zaglądała do garnków<br />– nie gotują maślanki?<br /><br />a później się popiła<br />sprzedawała cztery lipy z krzyżem<br />jak mówili<br />mówiła<br />– nie sprzedałam<br />– nie sprzedałam<br />i biła żelazkiem ** Źródło: ''Kociunia'' * ciociu<br />co ciocia<br />Ona: tak mi się chce gdakać ** Źródło: ''W drzwiach'' * co robić<br/>— bolić?<br/>co myśleć?<br/>— głowić?<br/>co tyle miane byte —? ** Źródło: ''Głowienie'' * co z tego że utyłem?<br/>reumatyzm<br/>po schodach<br/>prztyka<br/>mój kościotrup<br/>w sztywnych ukłonach ** Źródło: ''„Oho” i inne wiersze'' * cyckam karmel. ** Opis: tytuł wiersza. ** Źródło: tom wierszy pod tytułem ''Mylne wzruszenia'' * Czy ja muszę wciąż być Polakiem?<br />Czy ja muszę wciąż być człowiekiem?<br />Chwilami zamęt,<br />ledwie dyszę,<br />jestem tylko ssakiem. ** Źródło: ''Klapa'' * Czy wiesz, że mi zimno,<br />że mi brak – tych rąk...<br />I dopóki nie zamienię ich ustami w dotyk,<br />przestrzeń nie będzie inną od tęsknoty... ** Źródło: ''Ty – tęsknota'' * deszcz ma dreszcz<br />eszcze<br />dr ** Źródło: ''literówka'' * ! fiuka zapachami ! ** Źródło: ''Hiacynt'' * Gaz mogą wyłączyć.<br />Pod pociąg nie dam nurka,<br />bo może przestać chodzić,<br />Lepiej pilnować sznurka… ** Źródło: ''Odczyt Kici Koci'' * Gdzie są moje granice? ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * głowa boli mnie i siebie ** Źródło: ''Głowienie'' ** Zobacz też: [[głowa]] * Graj, panie młody,<br/>do końca pogody,<br/>póki te ogrody<br/>nie tracą urody,<br/>a że te ogrody<br/>nie zmienią urody<br/>ody-rydy-rydy<br/>uha!!! ** Źródło: ''Ballada z makaty'' * grzdyle<br/>chamciucie<br/>struple ** Źródło: ''Ballada od rymu'' * I ja trochę nie żyję,<br />I ty trochę nie żyjesz.<br />Wpadasz, szybę wybijesz.<br />Ja leżę. A ty fruwasz,<br />Fruwasz, wyczuwasz, fruwasz,<br />Całujesz mnie i witasz.<br />Ja leżę. Wierzę. ** Źródło: ''Sen'' * ja dzisiejszy<br />jaknajjadzisiejszy<br />chcę spełnień mi się chceń na dziś dziś<br />przed przespaniem się w jajutrzejszość ** Źródło: ''Osobowość zachciankowa'' * Jakże się cieszę,<br />że jesteś niebem i kalejdoskopem,<br />że masz tyle sztucznych gwiazd,<br />że tak świecisz w monstrancji jasności,<br />gdy podnieść twoje wydrążone<br />pół-globu<br />dokoła oczu,<br />pod powietrze.<br />Jakżeś nieprzecedzona w bogactwie,<br />łyżko durszlakowa! ** Źródło: ''Szare eminencje zachwytu'' * jem ostrygi<br/>ze smakiem wszystko mi jednym<br/>bo jem z Józiem ** Źródło: ''Ze ślepego zaufania'' * jestem sobie<br />jestem głupi<br />co mam robić<br />a co mam robić ** Źródło: ''wywód jestem’u'' * jestem wszystkimi<br />i bywam wszystkim rzeczami<br />ale nie tobą<br />byle nie tobą ** Źródło: ''Liryka śpiącego'' * każdy jest dla siebie<br />najważniejszy<br />bo jak się na siebie nie godzi<br />to i tak taki jest się jaki jest ** Źródło: ''wywód jestem’u'' * każdy taki dotyk<br />Trochę zmienia erotyk ** Źródło: ''Sen'' * KICIA KOCIA<br />Wpłynęłam na mokrego przestwór hm hm<br />anu<br />dalej nic… nic…<br />zawał talentu<br />aaaaa<br />(drze włosy i rękopis) ** Źródło: ''Stepy amerykańskie'' * kiedy leżę nie nadaję się do wstania<br />leżenie zapuszcza korzenie ** Źródło: ''Leżenia'' * Kiedy ranne wstają zorze, o Boże. ** Źródło: ''Wisła'' * Klucz<br />ma<br />zapach wody gwoździowej<br />smak elektryczności<br />a jako owoc<br />to on cierpki<br />niedojrzały<br />będący cały w sobie<br />pestką. ** Źródło: ''Studium klucza'' * leżę od niechcenia mi się wierzyć leżyć<br />z tobą na stałe w nocy na dzień wstałe<br />twoje nieswoje wtedy dokarmelam<br />chociaż dzielam z tobą za<br />bardzo niedzielam ** Źródło: ''Zmartwieńsiulpet'' * Lwy mnie jadły w kościele w Nowym Bytomiu już mi zjadły nogi – cicho cholero jedna druga w nocy. ** Źródło: ''Głos przebudzącej na poczekaniu na mąż 28 lat jawy z nim w nocy'' * Mam piec<br />podobny do bramy triumfalnej!<br /><br />Zabierają mi piec<br />podobny do bramy triumfalnej!!<br /><br />Oddajcie mi<br />piec podobny do bramy triumfalnej!!!<br /><br />Zabrali.<br /><br />Została po nim tylko<br /><br />szara<br />naga<br />jama<br />szara naga jama.<br />I to mi wystarczy:<br />szara naga jama<br />szara naga jama<br />sza – ra – na – ga – ja – ma<br />szaranagajama. ** Źródło: ''Ach gdyby nawet piec zabrali… Moja niewyczerpana oda do radości'' * mam przerwę we włosach<br />jestem bez przerwy<br />o włos a byłbym piękny ** Źródło: ''Kwadrat mowy o sobie'' * marona marona<br/>drzwi się nie wyspały<br/>obwieszczenie Mirona Mirona ** Źródło: ''fąf sielski'' * męczy się człowiek Miron męczy<br />znów jest zeń słów niepotraf<br />niepewny cozrobień<br />yeń ** Źródło: ''mironczarnia'' * Mijam dwie kaczki.<br/>— Całe życie w Garwolinie?<br/>— Dlaczego nie?<br/><br/>Kury<br/>już na grzędzie<br/>dużo piór rozłożyły.<br/>Dorodne.<br/><br/>Chce się życia dorodnego. ** Źródło: ''Idę po chleb dla Mamy'' * mój język są ostre<br />mój język są trawy<br />szczypią mnie ** Źródło: ''Zmysłów pierwoustroje'' * muchy – miejscowe<br />ja – tymczasowy ** Źródło: ''[z dnia robię noc]'' * Muzo<br />Natchniuzo<br /><br />tak<br />ci<br />końcówkowuję<br />z niepisaniowości<br /><br />natreść<br />mi<br />ości<br />i<br />uzo ** Źródło: ''Namuzowywanie'' * Najpierw zeszedłem na ulicę<br />schodami,<br />ach, wyobraźcie sobie, schodami. ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * na dworze<br/>jest już po cytrynie wyciśniętej<br/>śnieg<br/><br/>drzewo z zimna i struktury kształtu<br/>nierozgadane<br/>nie szumi<br/><br/>którędy wyjść ze słowa? ** Źródło: ''Nie umiem pisać'' * nic mi z ciebie nie zostało<br />nagle ** Źródło: ''Do NN***'' * Nie bój się nic<br />Bo życie nic nie znaczy<br />Bo śmierć jak rydz<br />Zdrowa dla umieraczy. ** Źródło: ''***'' * nie grzeb się w łazience <br/>kładź się na tapczanie <br/>czekam na kochanie <br/>– pasta jeszcze jest? <br/>– jest <br/>– a mbest? <br/>– pstrest ** Źródło: ''hepyent (2)'' * Nie myślcie, że jestem nieszczęśliwy.<br />Cieszę się, że myślę.<br />Myślcie, że się cieszę. ** Opis: przykład użycia [[antymetabola|antymetaboli]]. ** Źródło: ''Autoportret radosny'' * – nie ogryzać ludz<br />kości! ** Źródło: ''Zwierzęta się szturchają'' * Nie zabłądźcie.<br />Bądźcie.<br />Mijajcie, mijajmy się,<br />ale nie omińmy.<br />Mińmy.<br />My,<br />Wy, co latacie<br />i jesteście popychani. ** Źródło: ''Ja stróż latarnik'' * Noszę sobą<br/>jakieś swoje własne<br/>miejsce.<br/>Kiedy je stracę,<br/>to znaczy, że mnie nie ma.<br/>_ _ _<br/>Nie ma mnie,<br/>więc nie wątpię. ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * nylonozawsze<br />nykoń<br />rola uprawiana przez funkcje<br/>rży..yix<br />mrówka pszczoły<br/>porozumiewawczarnia ** Źródło: ''Funkcje'' * odcinek od dech choruje chorego korytarzowego wzrostu ** Źródło: ''Otwockanoc'' * Opuszczone miejsce<br />często boli. ** Źródło: ''My rozgwiazdy'' * parę osób<br />mały czas<br />tu dech<br />tu strach<br />tu cho cho cha<br />i tyle ** Źródło: ''Jak to powiedzieć'' * Patrzą na mnie,<br />więc pewnie mam twarz.<br /><br />Ze wszystkich znajomych twarzy<br />najmniej pamiętam własną.<br/><br/>Nieraz mi ręce<br/>żyją zupełnie osobno.<br/>Może ich wtedy nie doliczać do siebie? ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * piór z piórą na my<br/>a tu za m'zolnie<br />za p ** Źródło: ''Ulotne'' * pociąganie vizaviw<br/>tokkółata ** Źródło: ''Pociągola'' * Podłogo nasza,<br />błogosław nam pod nami<br />błogo, o łogo… ** Źródło: ''Podłogo, błogosław!'' * Poszedłem do a a ab deteki<br />A a ab dekarka<br />– Brożę Bana bez redzebdy nie zbrzedajemy<br />Bytam ją<br />– Pani też nasza?<br />– ja Wietnamka<br />Wyszedłem, z Azją nigdy nie wiadomo<br />Lecą krowy po niebie<br />O ja ~!<br />O wy!<br />Rozpuśćmy się<br />Nie będzie źle. ** Źródło: ''Apteka'' * Po wyczerpaniu<br />wszystkich możliwości niebycia<br />zrobiło się bycie ** Źródło: ''Paplany (ballady)'' * przechodzień coś chcący<br />wołał<br />przebił się soplem<br />niechcący ** Źródło: ''Wypadek z zimy'' * przypuszczałem: kiedyś ci się znudzę<br />ale<br />jeszcze jeszcze<br />czekam<br />przychodzisz<br />no to jeszcze<br />czekam<br />nie przychodzisz<br />ano to już<br /><br />[nie przypuszczałem] ** Źródło: ''!O!'' * – Ralla<br />la laa – radio z babą<br />– uuu! – gdzieś dziecko<br />– Ralla<br />la laa! – baba<br />– uu! – dziecko<br />– Ral<br />la la – baba<br />– uu – dziecko<br />– Ra<br />la la –<br />– u<br />oho<br />ucho mi zwariowało?<br />a to nie:<br />niedziela<br />rusza<br />trzymajcie się ludzie! ** Źródło: ''Blok, ja w nim'' * raz pantofel mnie<br />dwa prawym<br/>od razu lewym<br/>przeze mnie<br/>pantofel się pantofel<br/>trzy razy jeden<br/>wychodzę ** Źródło: ''Liczyć się z pantoflami (sprawdzone)'' * rodzę<br />i wchodzę<br />i schodzę<br />i wchodzę<br />i schodzę ** Źródło: ''Wprawiony w wylot w polot'' * słońce niemoje<br />okno moje<br />ale ja nieswój ** Źródło: ''Było tak jest tak'' * Słońce świeci<br/>nie siulpeci<br/><br/>idzie '''siulpet'''<br/><br/>dziś niesiulpet<br/>jutro jeszcze nieś<br/>pojutrze jużsiulpet<br/><br/>siulpet polega na '''a'''<br/><br/>sanatoriumlas<br/>dziś niesiulpetas<br/>pojutrze dostane '''a'''<br/>będę jasiulpet ** Źródło: ''siulpet'' * siulpet ma<br/>ciepłą miękką mokrą mordę '''a''' ** Źródło: ''siulpet'' * śmierć śmierć<br />tyle jej<br />że odechciewa się<br />pychy umierania ** Źródło: ''Śmierć'' * Świat można jeść w każdym miejscu,<br />tylko żeby mieć trochę siły. ** Źródło: ''Wyścig księżyca z ciemnem'' * Tak<br/>w mojej pustelni kusi: <br/>samotność<br/>pamięć świata<br/>i to, że mam się za poetę. ** Źródło: ''O mojej pustelni z nawoływaniem'' * takie leżenie-myślenie jak ja lubię<br />to jest niedobre z natury<br />bo niech ja w naturze<br />tak sobie leżę-myślę<br />to zaraz napadnie mnie coś i zje ** Źródło: ''Leżenia'' * Tekla Tekla Tekla Tekla<br />Teklo, zegar cię woła... Nie ma Tekli, wyjechała Tekla. ** Źródło: ''Zaznaczam: mogłem się przesłyszeć'' * the dobre<br />the biorę<br />ile?<br />fyfty y fyfty?<br />da-waj<br />dzięk-ju. ** Źródło: ''Kicia Kocia w sklepociągach'' * tu jest pies pogrzebany tututu ** Źródło: ''Pies pożegnany'' * tu tyle żarć<br />tyle tarć<br />tyle odkryć<br />tyle wsparć<br />nie chce mi się dalej<br />rymowa<br />ać ** Źródło: ''Kabaret Kici Koci'' * ulica wygląda jak ulidza<br/>coś jej nie pasuje<br/><br/>i jej nie pasuje<br/><br/>zasypia Białoszewskawy<br/><br/>i jemu nie pasuje ** Źródło: ''Mylne wzruszenie'' * Umrzyki nie rosną. ** Źródło: ''Dziki kraj przyczyn'' * Wiśniowe woły<br />wiśniowe woły<br />nad wołami<br />twarde anioły ** Źródło: ''Słowa dokładane do wiśniowych wołów'' * Wstąpiłem do zupełnego sklepu;<br />paliły się lampy ze szkła,<br />widziałem kogoś – kto usiadł,<br />i co słyszałem?... co słyszałem?<br />szum toreb i ludzkie mówienie.<br /><br />No naprawdę<br />naprawdę<br />wróciłem. ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * wycinasz się<br />z pomieszanych form ulicy<br />wypukłością nóg<br />twarzy ** Źródło: ''Do NN***'' * Wymyślam Cię wciąż jestem w dreszczach<br />Tylko tej malarii chcę<br />Musi być z tego miłość<br />Musi być z tego miłość<br />Nie może być z tego przygody ** Źródło: ''Muszę, a ty?'' * wymyśleń kolosy<br /><br />istnienie<br />przez nieistnienie<br />ciągnięte za włosy ** Źródło: ''Nie śpiewajcie!'' * Zawsze jednak<br/>pełza we mnie<br/>pełne czy też niepełne,<br/>ale istnienie. ** Źródło: ''Autoportret odczuwany'' * zimy nie lubię<br/>wiosny nie lubię<br/>po co mnie jeszcze<br/>trzyma na czubie<br/>moja gałąź? ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' * Żałujcie,<br />żeście nie widzieli,<br />jak ludzie chodzą,<br />żałujcie! ** Źródło: ''Ballada o zejściu do sklepu'' * że-by szy-ba nie piszczała tobym szklany domek<br />chciała ale szyba piszczy<br />ale szyba piszczy<br />piiiiiiiiiiiiii!<br />w dzień wytwornej lecz niezamożnej lecz za to w nocy<br/>jak bestia<br/>piiiiiiiii! ** Źródło: ''Przerzut objawu'' * Życie jest zgrzytem. ** Źródło: ''Kabaret Kici Koci'' {{wulgaryzmy}} * wiosna jasna<br/>jak cholera<br/>działa na mnie<br/>katrupiąco ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' * Za wiosennym podmuchem poczułem się pół-duchem pół-dupem. ** Źródło: ''Nowa wiosenna słabocha czyli wiersze antywiosenne'' ==Inne cytaty== * A nie chcą [ludzie] zrozumieć pierwszej warstwy wiersza – dosłowności. Od razu chcą załapywać coś innego, niż jest. ** Źródło: wywiad, «Przekrój» 1967, nr 1134 * Moja babka podobno pilnowała go, żeby się nie powiesił tam u nich. Nie powiesił się u nich, ale powiesił się gdzie indziej. ** Źródło: ''Babcia pra'' * Nie martwię się (...) niebyciem. Wreszcie spokój od wszystkiego. Stan niebycia dobrze mi znany. Raz już nie byłem. Aż do 1922 r. Inni też. Tylko zapominają. ** Źródło: [https://archiwum.rp.pl/artykul/101556--quot-Miron--Wspomnienia-o-poecie-quot-.html list do Józefa Barana] * Sylwestra przeważnie przesypiałem. ** Źródło: ''Sylwester w lustrze'' * Z Adamem (wkrótce samobójcą) poszedłem na film do Sali Kongresowej. Tam się oddawało palta do szatni. Dostałem numerek, spojrzałem: 1983. Nic nie mówiąc, pomyślałem – w tym roku mogę umrzeć. ** Źródło: [https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/miron-bialoszewski-zmarl-przed-40-laty/ wszystkoconajwazniejsze.pl] * Złapało mnie w tunelu. Staję, nie pomaga. Wywlekam się schodami na górę, na Marszałkowską. Jeszcze nie rezygnuję z kupowania czapki w domach towarowych, bo chodzę z gołą głową. Koło rotundy PKO rezygnuję. Właściwie już wiem, że muszę zrezygnować natychmiast z wielu rzeczy. Boli niesamowicie za mostkiem. Słabawo. Pot się leje. Ani kroku nie można zrobić, a muszę. […] Jest 11 rano, 28 listopada. Strach? Pomyślałem, że może tym razem jeszcze nie umrę. ** Źródło: ''Zawał'' ==O Mironie Białoszewskim== * Białoszewski był niezłym hipsterem. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/8/2222/Artykul/1086774,Tadeusz-Sobolewski-Bialoszewski-byl-niezlym-hipsterem www.polskieradio.pl] ** Zobacz w Wikipedii: [[w:Hipster|Hipster]] * Biedował do 1956 roku, czasem mogąc sobie pozwolić jedynie na porcje ryżu w barze mlecznym; oszukiwał głód psychedryną albo innymi dostępnymi środkami. Ale wtedy właśnie wybuchło jego pisanie (...) prowadził życie francuskiego surrealisty czy nowojorskiego bitnika. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: Wstęp do ''Tajnego dziennika'', cyt. za: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. * Czasem przychodziły nam do głowy narwane pomysły. Pamiętam, że któregoś wrześniowego, gorącego popołudnia w Zielonce poszliśmy z Mironem i Anią Szulc do pobliskiego lasu, narwaliśmy jarzębin i chmielu, jakichś traw, rozebraliśmy się pręciutko i ustroili w girlandy, pióropusze i czerwone korale. Rozbrykani w nagrzanym pustym lesie wpadliśmy w jakąś euforię, śpiewaliśmy chyba Mozarta, tańczyliśmy niepomni dość ponurej rzeczywistości. Dionizja w stalinowskiej Polsce... ** Autorka: [[Teresa Chabowska-Brykalska]] ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. * Ja to w ogóle powiedziałam, że pisać to przecież nie zawód i co z tego będzie miał. Pisarz, no, co to pisarz. I nie zapatrywali się dobrze. To takie było – pogardzane. No bo cóż to napisać. Co innego: pan doktor, pan inżynier – to jest stanowisko! A poeta? Nawet i mój mąż powiedział: no i co z tego? Poezje pisze i komu się to przyda. ** Autorka: Kazimiera Piekut (matka Mirona Białoszewskiego) ** Źródło: [http://topo-grafie.uw.edu.pl/miron/garwolineum/ topografie.uw.edu.pl] * Kiedyś zobaczyłam, jak męczy się z protezą, nie może pogryźć befsztyka. Zrobiło mi się niesamowicie przykro. Co się z nim zrobiło? No, ale jak on się prowadził? Phanodorm na dzień, kofeina na noc. Jedzenie: ciasto, mleko w proszku. Tussipect z kodeiną. Potem, gdy w Egipcie trzeba było przy skarabeuszu wymienić życzenie, on sobie pomyślał – tak mi potem powiedział – żeby mu nigdy lekarstw nie zabrakło. ** Autorka: [[Halina Bocian]] ** Źródło: [[Tadeusz Sobolewski]], ''Człowiek Miron'', Wydawnictwo Znak, Kraków 2012, s. 185. * Miron – największy polski poeta prywatny. ** Autorka: [[Maria Janion]] ** Źródło: [https://dzieje.pl/kultura-i-sztuka/40-lat-temu-zmarl-miron-bialoszewski dzieje.pl] * Miron wiedział, kiedy umrze. Powiedział mi tak: że on wie. Że jest zupełnie pusty. Jest takie wierzenie, w Egipcie, że jak się obejdzie Sfinksa i powie życzenie, to ono się spełni. On wtedy nie miał żadnego życzenia. Zastanawiał się długo, co powiedzieć, i w końcu wymyślił: tylko żeby mu do końca życia nie zabrakło kodeiny. I rzeczywiście nie zabrakło. ** Autorka: [[Anna Żurowska]] ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. ** Zobacz w Wikipedii: [[w:Kodeina|kodeina]] * Mirona Boguś faszerował herbatą. Siebie zresztą też. Jedli ją na sucho, no, najwyżej z odrobiną wody, ugniatali herbaciane listki na paćkę i mówili, ze im to pomaga w twórczym myśleniu. Na Witkacego się powoływali. Na te jego różne używki. ** Autorka: [[Wanda Chotomska]] ** Opis: Boguś to [[Bogusław Choiński]]. ** Źródło: Kamil Sipowicz, ''Encyklopedia polskiej psychodelii'', Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2013. ** Zobacz też: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacy]] * Nic nie jadł: czekoladki, herbatniki, dużo kodeiny, kofeiny. Długie spanie, potem długie niespanie. Cykl niebiologiczny, nieregulowany przez światło – regularność w tej nieregularności. Kiedy wychodziłem, pytał zawsze: może pan będzie przechodził koło apteki, to poproszę o tussipect w kroplach [syrop z efedryną]. ** Autor: [[Henk Proeme]] ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2020/01/bialoszewski-wdaje-sie-w-karmana.html?m=1 kompromitacje.blogspot] * Tu leży poeta Miron,<br />Boże, daj mu większe wyro. ** Autorka: [[Wanda Chotomska]] ** Źródło: ''[https://zpe.gov.pl/a/przeczytaj/D17eM3UJv Epitafium dla Mirona Białoszewskiego]'' [[Kategoria:Miron Białoszewski|!]] [[Kategoria:Polscy poeci]] [[Kategoria:Polscy pisarze]] [[Kategoria:Polscy dramaturdzy]] klujbd7kaqoiy4jxu59tc9zfxw1gtc6 Tomasz Beksiński 0 8747 649008 644483 2026-10-06T18:18:44Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Tomaszbeksinski.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649008 wikitext text/x-wiki '''[[w:Tomasz Beksiński|Tomasz Beksiński]]''' (1958–1999) – polski dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy, tłumacz angielskojęzycznych list dialogowych (m.in. filmów [[Monty Python]]a i serii o [[James Bond|Jamesie Bondzie]]). Syn [[Zdzisław Beksiński|Zdzisława]]. {{wulgaryzmy}} == Wypowiedzi == * Ja się budzę po nocach i nie śpię, i tylko za każdym razem jak myślę dochodzę do jednej konkluzji: (...) zabić się. ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Może ja mam inną duszę, może powinienem żyć w innej epoce, może ja nie pasuję do tej epoki, może ja nie pasuję do tych ludzi. Jeżeli ja mam znowu wyjść z tej swojej skorupy, to mnie się nie chce. Ja się boję. ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Musisz zrozumieć, że moje życie jest moim życiem i tylko ja mam prawo zdecydować, czy chcę je kontynuować. [...] Ja już jestem martwy tato. To, co zrobię i do czego przygotowuję się od kilku miesięcy, będzie tylko postawieniem kropki nad i. [...] Żywię głęboką nadzieję, że się już nie obudzę. [...] Tego właśnie pragnę. ** Opis: do [[Zdzisław Beksiński|ojca]]. ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Najszczęśliwszym człowiekiem na świecie jest ten, który znajduje prawdziwą miłość. ** Źródło: ''Dziennik zapowiedzianej śmierci'' * Nie jestem wam wdzięczny za to, że żyję. Może ja właśnie jestem wkurwiony z tego powodu. I mam w związku z tym codziennie dziękować panu Bogu i wam za to, żeście mnie zrobili? A po jaką kurwę jeśli ja jestem z tego powodu nieszczęśliwy? ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Płyty King Crimson, Pink Floyd, Procol Harum, Black Sabbath i Genesis byty moją biblią, albo raczej, różnymi rozdziałami mojej biblii (…) Pewnie dlatego nigdy nie zacząłem pić ani palić, bo po co? Miałem muzykę! I teksty. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wywiady-i-artykuly/tomasz-beksinski-kim-byl-co-wiemy-o-jego-rodzinie-pracy-zyciu/4xbqnf4?utm_source=chatgpt.com kultura.onet.pl] * Wracam do domu i czekam na następny poniedziałek i nienawidzę każdej sekundy. ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Wskazówki nieubłaganie odmierzają czas. Do umownego końca stulecia i tysiąclecia pozostały niespełna trzy tygodnie. Czy zdają sobie Państwo sprawę z tego, że spotykamy się po raz ostatni w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego stulecia? I w ogóle może to być nasze ostatnie spotkanie, nie wiadomo, co się wydarzy... ** Opis: słowa wypowiedziane podczas ostatniej audycji Tomasza Beksińskiego, przed jego [[samobójstwo|samobójczą śmiercią]]. ** Źródło: [https://muzyka.interia.pl/mocny-temat/news-tak-tomasz-beksinski-pozegnal-sie-z-fanami-ostatnia-audycja,nId,20356386 muzyka.interia.pl] * Wyobraźcie sobie dom, w którym jest wszystko to, co tu widać. Co z tego, że to wszystko kurwa tu stoi, jeżeli to jest martwe, bo nie ma prądu. I na co mi to wszystko? O dupę to rozbić, bo nie ma tego prądu, czyli nie ma tego, co ja chciałem mieć w życiu, czyli szczęśliwej miłości. ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Zasrane jest to wszystko co mnie otacza, i to co robię i moje życie. ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Żeby złapać humor Pythonów, trzeba mieć dystans do wielu rzeczy, a przede wszystkim do samego siebie. Znam ludzi, którzy Monty Pythona kompletnie nie rozumieją. To jest humor dla intelektualistów. ** Źródło: artykuł ''Żadnych świętości'', „Machina” nr 9, grudzień 1996 == Cytaty z książki ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' == * I gdyby było czym… to chyba bym się skończył. Miałem do wyboru tylko podcięcie sobie żył albo powieszenie się. Gaz odpadał, bo było za mało czasu. Z cięcia żył zrezygnowałem: gdyby mnie, nie daj Boże, uratowali, to potem mogłem się rozstać z samobójczymi myślami, a gdybym sobie pouszkadzał ścięgna, to mógłbym mieć bezwładne ręce do końca życia. Jak się już zabijać, to na dobre. Wieszanie odpadało z powodu braku haka – wyjście na balkon było skreślone – zimno! Tak więc przeżyłem, choć tarzałem się po łóżku, jęcząc i myśląc co tu ze sobą zrobić. * Jeżeli więcej nie napiszę, to znaczy, że strzeliłem w kalendarz. Już próbowałem dwa dni temu. * To był dla mnie koszmarny dzień. Straszny. Do tego zerwania doszła jeszcze straszliwa awantura ze starym, ból głowy, zła pogoda działająca destruktywnie na układ nerwowy, no i skończyło się wszystko próbą odejścia w zaświaty. * To, że w lutym tego roku chciałem się dwa razy utrupić, to było co innego. Pierwszy raz wynikało to z jakiejś wewnętrznej kalkulacji, po prostu czułem, że chyba To mi wypada zrobić. Ale dlaczego? Nie wiem. Nie zrobiłem tego jednak do końca, bo przylazł mój stary, który chyba intuicyjnie wyczuł, że coś takiego mi przyjdzie do głowy. Drugim razem sam zakręciłem gaz w kuchni, puknąłem się w czoło i powiedziałem sobie sam: co ci to da, idioto? Czy to cokolwiek zmieni? Dla mnie skończy mękę, ale... po co się spieszyć? Co jest po drugiej stronie? Może to prawda z tym piekłem, niebem i innymi bzdurami? Poczekamy, zobaczymy. (...) Ja chyba nigdy nie przestanę nienawidzić świata. Ale dlaczego, tego nie wiem. Może psychiatra mi to wyjaśni. To jest zupełnie bez sensu. Nienawidzę ludzi i świata [jak] ci, którzy albo są ułomni, albo biedni, albo w trudnych sytuacjach. Ja nie jestem ani kaleką, ani nie narzekam na brak forsy, jestem na studiach, mam fajnych starych, mieszkanie... więc na co mam narzekać? Skąd ta nienawiść? Przecież nikt mi niczego nie zrobił. Nie wiem, do licha, nie wiem. Wiem tylko, że ten jad we mnie siedzi. * Wczoraj cmentarz wyglądał wspaniale wieczorem: dosłownie pożar! Aż mnie korciło, aby skoczyć z okna. (...) Teraz myślę tylko jak Wilk Stepowy: ech, co mi tam... brzytwa! Ale zamiast brzytwy mówię sobie »gaz«. Mam już sporo taśmy do obklejenia okien i drzwi, a także pigułki nasenne. To będzie dopiero bal. Wyliczam sobie czas – chyba doba wystarczy? Jeżeli więc zacznę ok. 16 po południu, to gdy starzy zrobią alarmu następnego dnia wieczorem, to chyba już nie będzie się czym przejmować? No nic, optymistycznie kończę tym akcentem i pozdrawiam serdecznie. Hej dr Jimmy. * Wydaje mi się, że na tym przeklętym świecie jednego tylko brakuje: aby każdy miał prawo zastrzelić przynajmniej 10 osób na miesiąc. (...) Wiesz, chciałbym zdechnąć, aby dłużej nie żyć wśród tej bandy. Ale przed śmiercią chciałbym ich wszystkich usmażyć. Czy potępiasz mnie za te myśli? Mój stary powiedział, że każdy ma takie myśli. Nie wiem. Psychiatra nic na to nie powiedział. Ja uważam, że to nie jest normalne.... ==Opowieści z Krypty== * (…) odbywszy Podróż Antysentymentalną próbowałem zdjąć z nosa ciemne okulary i zacząć postrzegać monty-pythonowską rzeczywistość bardziej różowo. Ale słuchacze Trójki poczęli się niecierpliwić. Dlaczego pan jest taki wesoły? – pisano. Dlaczego w audycji nie ma już tylu wampirów, grobów, gotyku? l tak dalej. Poczułem się wtłaczany na siłę w pelerynę i zamykany w krypcie, szprycowany depresją i osaczony przez przeważające siły wyznawców widzących we mnie mizoginistycznego mesjasza z czarnym krukiem na ramieniu. Wszystko to bardzo ładnie wygląda, ale ja nie jestem Vincent Price. ** Źródło: felieton ''Solsbury Hill'', „Tylko Rock” nr 8 (84), sierpień 1998. * Nie jestem nacjonalistą i nic nie mam przeciwko różnym mniejszościom narodowym, ale w chwilach ekstremalnych przypomina mi się scena z Chińczykiem (z filmu ''Upadek''). Gdy dotknęła nas rodzinna tragedia, akt zgonu sporządzał medyk pochodzenia arabskiego. Nie dość, że był na bakier z polską ortografią (zamiast „aorta zstępująca” napisał „stepująca”), to jeszcze zaczął bezczelnie wciskać nam usługi jakiejś firmy pogrzebowej motywując to tym, że „zaoszczędzimy pieniądze”. Każde dziecko wie, że w grę nie wchodziło nasze dobro, lecz jego prywatny interes. Michael Douglas wziąłby do ręki baseballowy kij i powiedziałby: Żyjesz w moim kraju, więc naucz się łaskawie mojego języka, a z racji swojego zawodu miej przyzwoitość nie zarabiać na czyimś nieszczęściu. Następnie wskazałby mu drzwi i grzecznie zasugerował, że gdy kij wejdzie w bezpośrednie spotkanie III stopnia z nabiałem pana doktora, nie tylko zobaczy on Allaha, ale powie Ach! i sam zacznie stepować. ** Źródło: felieton ''The Michael Douglas syndrome'', „Tylko Rock” nr 1 (89), styczeń 1999. ** Zobacz też: [[Michael Douglas]] * Po namyśle doszedłem jednak do wniosku, że najbezpieczniej jest nie wychodzić z domu. A jeszcze lepiej nie czytać gazet, nie oglądać telewizji (poza filmami) i nie słuchać radia. Głupota otoczenia budzi w człowieku Michaela Douglasa. Zaś oglądając Bonda można jedynie odprężyć się psychicznie i żyć w błogiej – i bezpiecznej – nieświadomości otaczającej nas dżungli, którą kierują małpy uzbrojone w komputery. ** Źródło: felieton ''The Michael Douglas syndrome'', „Tylko Rock” nr 1 (89), styczeń 1999. * Stare mądre powiedzonko brzmi: jeśli mężczyzna po czterdziestce budzi się rano i nic go nie boli, to znaczy, że umarł. ** Źródło: felieton ''Seks dla dorastających'', „Tylko Rock” nr 2 (90), luty 1999. * Lubię horrory i wampiry, bawi mnie to wszystko, dobrze się czuję w tej scenerii – choć nie traktuję tego serio. ** Źródło: felieton ''Seks dla dorastających'', „Tylko Rock” nr 2 (90), luty 1999. * Jedna czytelniczka zarzuciła mi niedawno, że widzę w kobiecie tylko tyłek i cycki. To nie jest prawda. Przede wszystkim widzę naczynie interesownej podłości. Zawsze starałem się szukać czegoś poza wymienionymi wyżej atrybutami i nigdy nie udało mi się trafić na nic wartościowego. Prawie zawsze kończyło się to bólem serca i wieloletnią rekonwalescencją pod opieką Kruka z poematu Edgara Allana Poe, a także bólem głowy od papierosowego smrodu – dama bowiem nie wie, że z papierosem jest równie atrakcyjna jak z kapką wiszącą z nosa. ** Źródło: felieton ''Kobieta wąż'', „Tylko Rock” nr 3 (91), marzec 1999. * Podobno Heraklit stwierdził przed wiekami, że wszystko na świecie zmienne jest – panta rhei. Miał chyba jednak na myśli przemijanie czasu, a nie maniakalne przetwarzanie całego świata w ramach mody i niczym nie umotywowanego (poza chęcią zarobku) pościgu za czymś „nowym”. Bynajmniej nie neguję wynalazków! Jestem jednak zagorzałym antagonistą udziwniania urządzeń, które dawno już potwierdziły swoją skuteczność. Bowiem w efekcie otrzymujemy na przykład zegarek, który wskazuje ciśnienie atmosferyczne, podaje aktualny kurs walut, odbiera kilkanaście stacji telewizyjnych i radiowych, służy za kalkulator i wykałaczkę, pracuje nawet w wodzie o głębokości 300 m, ale nie odmierza czasu. ** Źródło: felieton ''Shit przyszłości'', „Tylko Rock” nr 5 (93), maj 1999. * Postaram się udowodnić, że kobieta jest bublem genetycznym, a dobry (?) Bóg w chwili jej stwarzania był chyba mocno pijany lub tak podniecony wizualnym efektem swoich mocy twórczych, że resztę kompletnie schrzanił. ** Źródło: felieton ''Kobieta wąż'', „Tylko Rock” nr 3 (91), marzec 1999. * Najwyższy już czas, żeby pingwin stojący na telewizorze eksplodował. ** Opis: lubiana przez Beksińskiego sentencja, nawiązująca do jednego ze skeczy grupy [[Monty Python]]a. ** Źródło: felieton ''Co by tu jeszcze spieprzyć'', „Tylko Rock” nr 6 (94), czerwiec 1999. * Jednak życie w bloku ma swoje dobre strony. Najlepszą jest to, że gdy zajmuje się lokal na X piętrze (lub na wszelkiej najwyższej kondygnacji), siadając na toalecie zawsze wali się na wszystkich pod spodem. To działa naprawdę oczyszczająco. ** Źródło: felieton ''Młotek człowiekowi sąsiadem'', „Tylko Rock” nr 7 (95), lipiec 1999. * Krótko mówiąc, kobieta = kłopoty + strata pieniędzy. A najlepszym przyjacielem człowieka jest telewizor, dzięki któremu można sobie oglądać bajki o wielkiej, wiecznej i wzajemnej miłości. W realnym świecie należy zachować ostrożność jak w dżungli. ** Źródło: felieton ''Kobieta wąż'', „Tylko Rock” nr 3 (91), marzec 1999. * Przed laty najgorsza była małpa. Tak nazwałem mieszkającego w pobliżu jednokomórkowca, który „uszczęśliwiał” mnie dyskotekowym łomotem o każdej porze. Najchętniej z rana. Stwierdziłem, że tylko małpy zdolne są zaczynać dzień od pseudomuzyki, która przenosi się przez ściany pod postacią równomiernego „łup łup łup”. Totalny brak wrażliwości, subtelności i poczucia estetyki. Małpa na szczęście chyba się wyprowadziła, albo zdechła na guza mózgu od słuchania tego gówna. W każdym razie od kilku lat dudnienia nie słychać. ** Źródło: felieton ''Młotek człowiekowi sąsiadem'', „Tylko Rock” nr 7 (95), lipiec 1999. * Zawsze intrygowała mnie w ludziach ta całkowicie niezrozumiała potrzeba nieustannego przemieszczania się z miejsca na miejsce bez wyraźnego powodu. Zamiast cieszyć się weekendem wolnym od pracy, wyjeżdżają na łono natury, gdzie gryzą ich komary, słońce przypieka na czerwono, a do spożywanego na trawie posiłku włażą mrówki i wpadają muchy. Albo jadą z ukradzioną komuś dziewczyną do Zakopanego, żeby romantycznie wdychać aromat owczych odchodów. Albo świadomie decydują się na potworne niewygody na tak zwanych działkach, gdzie żrą nadwęglone nad ogniem mięso, wdychają cuchnący dym z ogniska i śpią w iście spartańskich warunkach – podczas gdy wygodne mieszkanie z normalnym łóżkiem, łazienką z ciepłą wodą, telewizorem i lodówką stoi puste. Zboczeńcy, ani chybi! Zaś latem większość tego towarzystwa postanawia wyjechać na „wypoczynek”, z którego zawsze wraca się w stanie skrajnego wycieńczenia. ** Źródło: felieton ''Jaszczurka w bidecie'', „Tylko Rock” nr 8 (96), sierpień 1999. * Mój przyjaciel z lat licealnych, pan Waja, zacytował mi kiedyś Wielkiego Filozofa Nietzschego: Kto uważa ludzi za stado i ciągle przed nim ucieka, ten musi liczyć się z tym, że to stado dogoni go i weźmie na rogi. Następnie skonstatował: A niech mnie ch... biorą na rogi, ja ich p.... Podpisuję się pod tym. ** Źródło: felieton ''Simone Choule'', „Tylko Rock” nr 9 (97), wrzesień 1999. * Zaczynasz się czuć jak pod lupą. Dookoła czai się krwiożercze stado życzliwych osób. Poznawszy twoją wybrankę, rodzina radośnie gdacze, że „nareszcie się ustabilizujesz”. Analizujesz znaczenie tych słów i dochodzisz do wniosku, że chcą z ciebie zrobić taką jak oni kołtuńską glistę z maszynki do mięsa w The Wall. Wiedzą lepiej, czego ci potrzeba do szczęścia. Zaś najbliższa (?) osoba zaczyna ci wytykać, że twój świat to fikcja i że trzeba dołączyć do stada zachłystującego się pełnią życia przy kieliszku w zadymionym pubie. W zamian za miłość oferuje persyflaż (''Do you love me? Like I love you?''). Nie wystarczą sztuczne cycki, tytuł naukowy na uniwersytecie i koszulka z napisem „I’m not a piece of ass, I am a doctor” – trzeba naprawdę być czymś więcej. Ze zgrozą pojmujesz, z kim żyłeś przez ponad rok. Twój zamek marzeń staje w ogniu, a potem tonie w bagnie. ** Źródło: felieton ''Simone Choule'', „Tylko Rock” nr 9 (97), wrzesień 1999. * Zamykasz się w krypcie, zasłaniasz okna (żeby ciekawscy z sąsiedniego bloku nie zapuszczali sępiego spojrzenia swoich źrenic w twoje sanktuarium), nie otwierasz drzwi i nie odbierasz telefonów. Mimo to budzisz się któregoś dnia ze smakiem krwi w ustach i w panice odkrywasz, że wyrwano ci ząb (a może serce?). Ząb tkwi teraz w dziurze w ścianie, zaś twoja perła trafiła pod wieprzka. Nim się zorientujesz, już stoisz na parapecie. Is everybody in? The ceremony is about to begin. Jeszcze tylko malutki kroczek… i wpadniesz w mroczną czeluść szeroko rozwartych, wrzeszczących ust Simone Choule. ** Źródło: felieton ''Simone Choule'', „Tylko Rock” nr 9 (97), wrzesień 1999. * Spójrzmy więc wstecz i wspomnijmy to, dla czego warto było żyć. Kruk Edgara Allana Poe. Zamek Karmazynowego Króla. 17 minuta Ech Pink Floyd. James Bond. Nights In White Satin The Moody Blues. Adagio Albinioniego. Kobieta Wąż (The Reptile) w kwietniu 1970 roku – seans w sanockim kinie San, kiedy po raz pierwszy i ostatni bałem się na horrorze. Atom Heart Mother. Andante z Tria Es-dur Schuberta. Tom and Jerry. Coca-cola i ketchup. Rzygający grubas w Sensie życia wg Monthy Pythona. Czas apokalipsy. Drugi koncert Marillion w Gdańsku, gdy Fish śpiewał Lawendy „tylko” dla mnie i Anki. Clint Eastwood i scena z rondlem w westernie Joe Kidd. O fortuna – pierwsza pieśń z Carmina Burana Carla Orffa. Twin Peaks. Wizyta w Domu Kobiety Węża (Oakley Court pod Londynem). Wzruszenie, gdy przyszło mi zapowiedzieć koncert Petera Hammilla w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy 14 października 1995. Miłość w czasach zarazy Marqueza. Lost Highway. Noc i poranek 31 maja 1998…<br />Wszystkie te chwile przepadną w czasie, jak łzy w deszczu. Pora umierać. ** Opis: felieton, który był ''de facto'' listem pożegnalnym Tomasza Beksińskiego, ostatnie zdanie pochodzi z filmu ''[[Łowca androidów]]''. ** Źródło: felieton ''Fin de siecle'', „Tylko Rock” nr 1 (101), styczeń 2000. ** Zobacz też: ''[[Joe Kidd]]'' ==O Tomaszu Beksińskim== * Ale wiem też, ile radości mógł Mu sprawić nawet jeden telefon, jeden list: odebrałem, zrozumiałem. I wiem też, ile takich otrzymywał. Dla twórcy nie ma bardziej uskrzydlających chwil. I tak na pewno było. Dlaczego nie dopisał ich do swojego przeraźliwie krótkiego zestawu powodów, dla których warto (było) żyć? Mam nadzieję, że nigdy nie będę musiał tego zrozumieć. ** Autor: [[Piotr Kaczkowski]], „Tylko Rock”, luty 2000. * Beksiński był strasznie zarozumiały – uważał, że jest najlepszy, zwłaszcza do filmów science fiction. I ja mu kiedyś, niestety, wygarnąłem, że tylko w swoim pojęciu jest takim dobrym tłumaczem, bo w moim jest wyjątkowo gównianym. ** Autor: [[Tomasz Knapik]] ** Źródło: Bartek Przybyszewski, [https://weekend.gazeta.pl/weekend/1,138262,16501674,Tomasz_Knapik___Wole_czytac_pornosy_niz_spoty_partyjne_.html ''Wolę czytać pornosy niż spoty partyjne'', weekend.gazeta.pl] * Ja jeden wiedziałem, jak jemu było ciężko, mimo iż był egoistą i egocentrykiem, tym niemniej charakteru się nie wybiera. Myślę, że chyba dobrze się stało, jak się stało. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Ja sobie wyobrażałem, że przebrnę przez ten okres małego dziecka, którym się będzie zajmować moja żona, a ja będę miał kumpla, z którym będziemy mieli takie stosunki równe, będziemy się interesować tym samym, będziemy dyskutować. Tak go wychowywałem, z tą myślą. Tymczasem jakby się okazało, że z tego wcale nie to wyszło. Tego nie przewidziałem, że będzie niezadowolony z istnienia, z życia. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Jeden z ostatnich czarodziejów. ** Autor: [[Marek Niedźwiecki]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75517,32187693,myslisz-ze-to-co-tomek-beksinski-robil-w-audycjach-to-bylo.html?utm_source=facebook.com&utm_medium=SM&utm_campaign=FB_Gazeta_Wyborcza&fbclid=IwdGRzaAMXW75jbGNrAxdbumV4dG4DYWVtAjExAAEew03iSJHXyLtElID47axMWvRnOHv48oIaXaMBM6Rf1nytiY9PKgSPLrw6O7U_aem_fngqplNg8rXYY41BJjWH-g wyborcza.pl] * Jedyne we wszechświecie co mu mogło kiedykolwiek pomóc, to gdyby nagle pojawiła się wysoka, zielonooka brunetka, zakochała się w nim, wyszła za mąż i dała dzieci. Widząc, jak wszyscy dookoła niego - którzy też długo byli samotni - jakoś sobie w końcu życie układają, wstępują w mniej lub bardziej udane związki, załamywał się. Żył w świecie swojej muzyki i filmów. ** Autorka: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.nosferatu.art.pl/ ''Tomasz Beksiński - Kronika zapowiedzianej śmierci - Marcin Prokop''] * Jego samobójstwo to nie był żaden spontan. On zawsze o tym mówił. Jak się z nim rozmawiało, to trudno było w to nie wierzyć. On mi kiedyś zamknął usta kompletnie, mówiąc: Anka, ty mi przestań tak truć. Jesteś moją przyjaciółką? Jestem. Szanujesz mnie? Oczywiście, że cię szanuję. No to szanuj moje decyzje i to, o czym ja mówię wielokrotnie. Wiem, czego chcę i to, że to się komuś nie podoba, to mam to w dupie. Szanuj mnie jako człowieka i szanuj moje decyzje. ** Autor: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Jeśli ktoś już dwa razy bez skutku próbował odebrać sobie życie, jeśli w młodości spadła mu na głowę szafa, kiedy słuchał Black Sabbath, jeśli wyszedł cało z katastrofy samolotu w Rzeszowie, to naprawdę trudno uwierzyć, że rzeczywiście nie żyje. ** Autor: [[Marcin Prokop]], „Machina”, luty 2000 * Jeśli robi to 42-letni człowiek z takim bagażem doświadczeń, to można to zrozumieć. ** Autorka: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.nosferatu.art.pl/ ''Tomasz Beksiński - Kronika zapowiedzianej śmierci - Marcin Prokop''] * Kiedyś, gdy wrzeszczał na matkę, ojciec nie wytrzymał, wyskoczył z pracowni i krzyczy: »Jak ci się nie podoba, gówniarzu, to wypierdalaj«. A on: »Tak? To idę się zabić«. I od razu wszyscy byli w kucki: »Tomuś się zabije, spokojnie, Tomeczku«”. ** Autor: Grzegorz Gajewski, ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Na przykład obraz „Never more”, to mrugnięcie okiem do mojego syna, dla którego wiersz Edgara Allana Poe pod tym tytułem miał kiedyś wielkie znaczenie. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]] ** Źródło: [http://www.cialo-umysl-dusza.pl/strefa-dobrych-mysli/138-zdzislaw-beksinski-malowal-swoje-sny ''Zdzisław Beksiński: malował swoje sny'', „Konfrontacje”, 1989] ** Zobacz też: [[Edgar Allan Poe]] * Po 25 latach poszukiwań i ostatnim kopniaku stracił nadzieję ostatecznie. I to mi powiedział wtedy, w Wigilię, przez telefon. Chyba zastanawiał się, czy nie powiedzieć mi wszystkiego. Choć i tak, bez słów, zrozumiałam, nie odważyłam się powiedzieć „żegnaj”. Do końca miałam nadzieję. Taką beznadziejną nadzieję. ** Autor: [[Anja Orthodox]], „Tylko Rock”, luty 2000 * Ponieważ prawie od dzieciństwa myślał o samobójstwie, to pragnąc go przekonać, że końca nie ma sensu przyspieszać, bo i tak nastąpi, posłużyłem się historyjką, jak to człowiek płynie łódką w kierunku wodospadu, który ją i jego pochłonie, a w łódce jest do wyboru kaktus i fotel. Czy ma sens – mówiłem – by w oczekiwaniu na nieuchronny koniec siedzieć przez cały czas na kaktusie zamiast na fotelu? Odpowiedział mi wtedy, że on nie widzi w ogóle sensu w beznadziejnym oczekiwaniu i wyskoczy z łódki. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Trzeba go podziwiać, że potrafił nagiąć rzeczywistość do siebie. Stworzyć sobie świat, w którym było mu wygodnie. Jeśli się z czymś nie zgadzał, to się nie zgadzał. Chciał jeść ostro, szedł do restauracji, w których robili mu ostro. Chciał pracować z takimi lektorami, a nie innymi, pracował tylko z tymi, których sam wybrał. Chciał nadawać muzykę taką a nie inną, tylko taka pojawiała się w jego audycjach. Do niczego nie można go było zmusić. ** Autor: [[Wojciech Szadkowski]] ** Źródło: Wiesław Weiss, ''Tomek Beksiński. Portret prawdziwy'', Vesper, Czerwonak 2016, s. 283. * To był mój najlepszy przyjaciel i takiego kogoś, jak on, to już nigdy w życiu nie miałam. Z Tomaszem ta więź była bardzo specyficzna. Żeby ktoś nie pomyślał, żadne męsko-damskie historie między nami nie miały miejsca, choć mam wrażenie, że na początku on się trochę podkochiwał we mnie. Później sam się z tego śmiał, mówiąc, jak on się bardzo cieszy, że jest obrzydliwie brodaty i dlatego ja nie będę go nawet próbowała uwodzić. Bo to, że on zgolił tę swoją brodę, to jest jak najbardziej moja zasługa. Trułam mu całe lata, aż w końcu zgolił. Byliśmy pokrewnymi duszami. Myśmy się uwielbiali. ** Autor: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * To, że ktoś kocha życie, nie znaczy, że każdy je kocha. On na pewno nie kochał. On z dużym wysiłkiem je kontynuował. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]] ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Tomek większość życia spędzał w czterech ścianach. Wstawał około 13, szedł na obiad, szedł do radia, wracał, oglądał filmy, siedział sam. ** Autor: Grzegorz Gajewski ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] {{SORTUJ:Beksiński, Tomasz}} [[Kategoria:Polscy dziennikarze radiowi]] [[Kategoria:Polscy tłumacze]] [[Kategoria:Polscy prezenterzy radiowi]] [[Kategoria:Polscy dziennikarze muzyczni]] [[Kategoria:Polscy samobójcy]] 9agh97ocih741ld0vqv0ik78c1dwbdy 649026 649008 2026-10-06T22:13:31Z Nazwa1234 53893 /* O Tomaszu Beksińskim */ 649026 wikitext text/x-wiki '''[[w:Tomasz Beksiński|Tomasz Beksiński]]''' (1958–1999) – polski dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy, tłumacz angielskojęzycznych list dialogowych (m.in. filmów [[Monty Python]]a i serii o [[James Bond|Jamesie Bondzie]]). Syn [[Zdzisław Beksiński|Zdzisława]]. {{wulgaryzmy}} == Wypowiedzi == * Ja się budzę po nocach i nie śpię, i tylko za każdym razem jak myślę dochodzę do jednej konkluzji: (...) zabić się. ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Może ja mam inną duszę, może powinienem żyć w innej epoce, może ja nie pasuję do tej epoki, może ja nie pasuję do tych ludzi. Jeżeli ja mam znowu wyjść z tej swojej skorupy, to mnie się nie chce. Ja się boję. ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Musisz zrozumieć, że moje życie jest moim życiem i tylko ja mam prawo zdecydować, czy chcę je kontynuować. [...] Ja już jestem martwy tato. To, co zrobię i do czego przygotowuję się od kilku miesięcy, będzie tylko postawieniem kropki nad i. [...] Żywię głęboką nadzieję, że się już nie obudzę. [...] Tego właśnie pragnę. ** Opis: do [[Zdzisław Beksiński|ojca]]. ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Najszczęśliwszym człowiekiem na świecie jest ten, który znajduje prawdziwą miłość. ** Źródło: ''Dziennik zapowiedzianej śmierci'' * Nie jestem wam wdzięczny za to, że żyję. Może ja właśnie jestem wkurwiony z tego powodu. I mam w związku z tym codziennie dziękować panu Bogu i wam za to, żeście mnie zrobili? A po jaką kurwę jeśli ja jestem z tego powodu nieszczęśliwy? ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Płyty King Crimson, Pink Floyd, Procol Harum, Black Sabbath i Genesis byty moją biblią, albo raczej, różnymi rozdziałami mojej biblii (…) Pewnie dlatego nigdy nie zacząłem pić ani palić, bo po co? Miałem muzykę! I teksty. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wywiady-i-artykuly/tomasz-beksinski-kim-byl-co-wiemy-o-jego-rodzinie-pracy-zyciu/4xbqnf4?utm_source=chatgpt.com kultura.onet.pl] * Wracam do domu i czekam na następny poniedziałek i nienawidzę każdej sekundy. ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Wskazówki nieubłaganie odmierzają czas. Do umownego końca stulecia i tysiąclecia pozostały niespełna trzy tygodnie. Czy zdają sobie Państwo sprawę z tego, że spotykamy się po raz ostatni w latach dziewięćdziesiątych dwudziestego stulecia? I w ogóle może to być nasze ostatnie spotkanie, nie wiadomo, co się wydarzy... ** Opis: słowa wypowiedziane podczas ostatniej audycji Tomasza Beksińskiego, przed jego [[samobójstwo|samobójczą śmiercią]]. ** Źródło: [https://muzyka.interia.pl/mocny-temat/news-tak-tomasz-beksinski-pozegnal-sie-z-fanami-ostatnia-audycja,nId,20356386 muzyka.interia.pl] * Wyobraźcie sobie dom, w którym jest wszystko to, co tu widać. Co z tego, że to wszystko kurwa tu stoi, jeżeli to jest martwe, bo nie ma prądu. I na co mi to wszystko? O dupę to rozbić, bo nie ma tego prądu, czyli nie ma tego, co ja chciałem mieć w życiu, czyli szczęśliwej miłości. ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Zasrane jest to wszystko co mnie otacza, i to co robię i moje życie. ** Źródło: ''Beksińscy. Album wideofoniczny'' * Żeby złapać humor Pythonów, trzeba mieć dystans do wielu rzeczy, a przede wszystkim do samego siebie. Znam ludzi, którzy Monty Pythona kompletnie nie rozumieją. To jest humor dla intelektualistów. ** Źródło: artykuł ''Żadnych świętości'', „Machina” nr 9, grudzień 1996 == Cytaty z książki ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' == * I gdyby było czym… to chyba bym się skończył. Miałem do wyboru tylko podcięcie sobie żył albo powieszenie się. Gaz odpadał, bo było za mało czasu. Z cięcia żył zrezygnowałem: gdyby mnie, nie daj Boże, uratowali, to potem mogłem się rozstać z samobójczymi myślami, a gdybym sobie pouszkadzał ścięgna, to mógłbym mieć bezwładne ręce do końca życia. Jak się już zabijać, to na dobre. Wieszanie odpadało z powodu braku haka – wyjście na balkon było skreślone – zimno! Tak więc przeżyłem, choć tarzałem się po łóżku, jęcząc i myśląc co tu ze sobą zrobić. * Jeżeli więcej nie napiszę, to znaczy, że strzeliłem w kalendarz. Już próbowałem dwa dni temu. * To był dla mnie koszmarny dzień. Straszny. Do tego zerwania doszła jeszcze straszliwa awantura ze starym, ból głowy, zła pogoda działająca destruktywnie na układ nerwowy, no i skończyło się wszystko próbą odejścia w zaświaty. * To, że w lutym tego roku chciałem się dwa razy utrupić, to było co innego. Pierwszy raz wynikało to z jakiejś wewnętrznej kalkulacji, po prostu czułem, że chyba To mi wypada zrobić. Ale dlaczego? Nie wiem. Nie zrobiłem tego jednak do końca, bo przylazł mój stary, który chyba intuicyjnie wyczuł, że coś takiego mi przyjdzie do głowy. Drugim razem sam zakręciłem gaz w kuchni, puknąłem się w czoło i powiedziałem sobie sam: co ci to da, idioto? Czy to cokolwiek zmieni? Dla mnie skończy mękę, ale... po co się spieszyć? Co jest po drugiej stronie? Może to prawda z tym piekłem, niebem i innymi bzdurami? Poczekamy, zobaczymy. (...) Ja chyba nigdy nie przestanę nienawidzić świata. Ale dlaczego, tego nie wiem. Może psychiatra mi to wyjaśni. To jest zupełnie bez sensu. Nienawidzę ludzi i świata [jak] ci, którzy albo są ułomni, albo biedni, albo w trudnych sytuacjach. Ja nie jestem ani kaleką, ani nie narzekam na brak forsy, jestem na studiach, mam fajnych starych, mieszkanie... więc na co mam narzekać? Skąd ta nienawiść? Przecież nikt mi niczego nie zrobił. Nie wiem, do licha, nie wiem. Wiem tylko, że ten jad we mnie siedzi. * Wczoraj cmentarz wyglądał wspaniale wieczorem: dosłownie pożar! Aż mnie korciło, aby skoczyć z okna. (...) Teraz myślę tylko jak Wilk Stepowy: ech, co mi tam... brzytwa! Ale zamiast brzytwy mówię sobie »gaz«. Mam już sporo taśmy do obklejenia okien i drzwi, a także pigułki nasenne. To będzie dopiero bal. Wyliczam sobie czas – chyba doba wystarczy? Jeżeli więc zacznę ok. 16 po południu, to gdy starzy zrobią alarmu następnego dnia wieczorem, to chyba już nie będzie się czym przejmować? No nic, optymistycznie kończę tym akcentem i pozdrawiam serdecznie. Hej dr Jimmy. * Wydaje mi się, że na tym przeklętym świecie jednego tylko brakuje: aby każdy miał prawo zastrzelić przynajmniej 10 osób na miesiąc. (...) Wiesz, chciałbym zdechnąć, aby dłużej nie żyć wśród tej bandy. Ale przed śmiercią chciałbym ich wszystkich usmażyć. Czy potępiasz mnie za te myśli? Mój stary powiedział, że każdy ma takie myśli. Nie wiem. Psychiatra nic na to nie powiedział. Ja uważam, że to nie jest normalne.... ==Opowieści z Krypty== * (…) odbywszy Podróż Antysentymentalną próbowałem zdjąć z nosa ciemne okulary i zacząć postrzegać monty-pythonowską rzeczywistość bardziej różowo. Ale słuchacze Trójki poczęli się niecierpliwić. Dlaczego pan jest taki wesoły? – pisano. Dlaczego w audycji nie ma już tylu wampirów, grobów, gotyku? l tak dalej. Poczułem się wtłaczany na siłę w pelerynę i zamykany w krypcie, szprycowany depresją i osaczony przez przeważające siły wyznawców widzących we mnie mizoginistycznego mesjasza z czarnym krukiem na ramieniu. Wszystko to bardzo ładnie wygląda, ale ja nie jestem Vincent Price. ** Źródło: felieton ''Solsbury Hill'', „Tylko Rock” nr 8 (84), sierpień 1998. * Nie jestem nacjonalistą i nic nie mam przeciwko różnym mniejszościom narodowym, ale w chwilach ekstremalnych przypomina mi się scena z Chińczykiem (z filmu ''Upadek''). Gdy dotknęła nas rodzinna tragedia, akt zgonu sporządzał medyk pochodzenia arabskiego. Nie dość, że był na bakier z polską ortografią (zamiast „aorta zstępująca” napisał „stepująca”), to jeszcze zaczął bezczelnie wciskać nam usługi jakiejś firmy pogrzebowej motywując to tym, że „zaoszczędzimy pieniądze”. Każde dziecko wie, że w grę nie wchodziło nasze dobro, lecz jego prywatny interes. Michael Douglas wziąłby do ręki baseballowy kij i powiedziałby: Żyjesz w moim kraju, więc naucz się łaskawie mojego języka, a z racji swojego zawodu miej przyzwoitość nie zarabiać na czyimś nieszczęściu. Następnie wskazałby mu drzwi i grzecznie zasugerował, że gdy kij wejdzie w bezpośrednie spotkanie III stopnia z nabiałem pana doktora, nie tylko zobaczy on Allaha, ale powie Ach! i sam zacznie stepować. ** Źródło: felieton ''The Michael Douglas syndrome'', „Tylko Rock” nr 1 (89), styczeń 1999. ** Zobacz też: [[Michael Douglas]] * Po namyśle doszedłem jednak do wniosku, że najbezpieczniej jest nie wychodzić z domu. A jeszcze lepiej nie czytać gazet, nie oglądać telewizji (poza filmami) i nie słuchać radia. Głupota otoczenia budzi w człowieku Michaela Douglasa. Zaś oglądając Bonda można jedynie odprężyć się psychicznie i żyć w błogiej – i bezpiecznej – nieświadomości otaczającej nas dżungli, którą kierują małpy uzbrojone w komputery. ** Źródło: felieton ''The Michael Douglas syndrome'', „Tylko Rock” nr 1 (89), styczeń 1999. * Stare mądre powiedzonko brzmi: jeśli mężczyzna po czterdziestce budzi się rano i nic go nie boli, to znaczy, że umarł. ** Źródło: felieton ''Seks dla dorastających'', „Tylko Rock” nr 2 (90), luty 1999. * Lubię horrory i wampiry, bawi mnie to wszystko, dobrze się czuję w tej scenerii – choć nie traktuję tego serio. ** Źródło: felieton ''Seks dla dorastających'', „Tylko Rock” nr 2 (90), luty 1999. * Jedna czytelniczka zarzuciła mi niedawno, że widzę w kobiecie tylko tyłek i cycki. To nie jest prawda. Przede wszystkim widzę naczynie interesownej podłości. Zawsze starałem się szukać czegoś poza wymienionymi wyżej atrybutami i nigdy nie udało mi się trafić na nic wartościowego. Prawie zawsze kończyło się to bólem serca i wieloletnią rekonwalescencją pod opieką Kruka z poematu Edgara Allana Poe, a także bólem głowy od papierosowego smrodu – dama bowiem nie wie, że z papierosem jest równie atrakcyjna jak z kapką wiszącą z nosa. ** Źródło: felieton ''Kobieta wąż'', „Tylko Rock” nr 3 (91), marzec 1999. * Podobno Heraklit stwierdził przed wiekami, że wszystko na świecie zmienne jest – panta rhei. Miał chyba jednak na myśli przemijanie czasu, a nie maniakalne przetwarzanie całego świata w ramach mody i niczym nie umotywowanego (poza chęcią zarobku) pościgu za czymś „nowym”. Bynajmniej nie neguję wynalazków! Jestem jednak zagorzałym antagonistą udziwniania urządzeń, które dawno już potwierdziły swoją skuteczność. Bowiem w efekcie otrzymujemy na przykład zegarek, który wskazuje ciśnienie atmosferyczne, podaje aktualny kurs walut, odbiera kilkanaście stacji telewizyjnych i radiowych, służy za kalkulator i wykałaczkę, pracuje nawet w wodzie o głębokości 300 m, ale nie odmierza czasu. ** Źródło: felieton ''Shit przyszłości'', „Tylko Rock” nr 5 (93), maj 1999. * Postaram się udowodnić, że kobieta jest bublem genetycznym, a dobry (?) Bóg w chwili jej stwarzania był chyba mocno pijany lub tak podniecony wizualnym efektem swoich mocy twórczych, że resztę kompletnie schrzanił. ** Źródło: felieton ''Kobieta wąż'', „Tylko Rock” nr 3 (91), marzec 1999. * Najwyższy już czas, żeby pingwin stojący na telewizorze eksplodował. ** Opis: lubiana przez Beksińskiego sentencja, nawiązująca do jednego ze skeczy grupy [[Monty Python]]a. ** Źródło: felieton ''Co by tu jeszcze spieprzyć'', „Tylko Rock” nr 6 (94), czerwiec 1999. * Jednak życie w bloku ma swoje dobre strony. Najlepszą jest to, że gdy zajmuje się lokal na X piętrze (lub na wszelkiej najwyższej kondygnacji), siadając na toalecie zawsze wali się na wszystkich pod spodem. To działa naprawdę oczyszczająco. ** Źródło: felieton ''Młotek człowiekowi sąsiadem'', „Tylko Rock” nr 7 (95), lipiec 1999. * Krótko mówiąc, kobieta = kłopoty + strata pieniędzy. A najlepszym przyjacielem człowieka jest telewizor, dzięki któremu można sobie oglądać bajki o wielkiej, wiecznej i wzajemnej miłości. W realnym świecie należy zachować ostrożność jak w dżungli. ** Źródło: felieton ''Kobieta wąż'', „Tylko Rock” nr 3 (91), marzec 1999. * Przed laty najgorsza była małpa. Tak nazwałem mieszkającego w pobliżu jednokomórkowca, który „uszczęśliwiał” mnie dyskotekowym łomotem o każdej porze. Najchętniej z rana. Stwierdziłem, że tylko małpy zdolne są zaczynać dzień od pseudomuzyki, która przenosi się przez ściany pod postacią równomiernego „łup łup łup”. Totalny brak wrażliwości, subtelności i poczucia estetyki. Małpa na szczęście chyba się wyprowadziła, albo zdechła na guza mózgu od słuchania tego gówna. W każdym razie od kilku lat dudnienia nie słychać. ** Źródło: felieton ''Młotek człowiekowi sąsiadem'', „Tylko Rock” nr 7 (95), lipiec 1999. * Zawsze intrygowała mnie w ludziach ta całkowicie niezrozumiała potrzeba nieustannego przemieszczania się z miejsca na miejsce bez wyraźnego powodu. Zamiast cieszyć się weekendem wolnym od pracy, wyjeżdżają na łono natury, gdzie gryzą ich komary, słońce przypieka na czerwono, a do spożywanego na trawie posiłku włażą mrówki i wpadają muchy. Albo jadą z ukradzioną komuś dziewczyną do Zakopanego, żeby romantycznie wdychać aromat owczych odchodów. Albo świadomie decydują się na potworne niewygody na tak zwanych działkach, gdzie żrą nadwęglone nad ogniem mięso, wdychają cuchnący dym z ogniska i śpią w iście spartańskich warunkach – podczas gdy wygodne mieszkanie z normalnym łóżkiem, łazienką z ciepłą wodą, telewizorem i lodówką stoi puste. Zboczeńcy, ani chybi! Zaś latem większość tego towarzystwa postanawia wyjechać na „wypoczynek”, z którego zawsze wraca się w stanie skrajnego wycieńczenia. ** Źródło: felieton ''Jaszczurka w bidecie'', „Tylko Rock” nr 8 (96), sierpień 1999. * Mój przyjaciel z lat licealnych, pan Waja, zacytował mi kiedyś Wielkiego Filozofa Nietzschego: Kto uważa ludzi za stado i ciągle przed nim ucieka, ten musi liczyć się z tym, że to stado dogoni go i weźmie na rogi. Następnie skonstatował: A niech mnie ch... biorą na rogi, ja ich p.... Podpisuję się pod tym. ** Źródło: felieton ''Simone Choule'', „Tylko Rock” nr 9 (97), wrzesień 1999. * Zaczynasz się czuć jak pod lupą. Dookoła czai się krwiożercze stado życzliwych osób. Poznawszy twoją wybrankę, rodzina radośnie gdacze, że „nareszcie się ustabilizujesz”. Analizujesz znaczenie tych słów i dochodzisz do wniosku, że chcą z ciebie zrobić taką jak oni kołtuńską glistę z maszynki do mięsa w The Wall. Wiedzą lepiej, czego ci potrzeba do szczęścia. Zaś najbliższa (?) osoba zaczyna ci wytykać, że twój świat to fikcja i że trzeba dołączyć do stada zachłystującego się pełnią życia przy kieliszku w zadymionym pubie. W zamian za miłość oferuje persyflaż (''Do you love me? Like I love you?''). Nie wystarczą sztuczne cycki, tytuł naukowy na uniwersytecie i koszulka z napisem „I’m not a piece of ass, I am a doctor” – trzeba naprawdę być czymś więcej. Ze zgrozą pojmujesz, z kim żyłeś przez ponad rok. Twój zamek marzeń staje w ogniu, a potem tonie w bagnie. ** Źródło: felieton ''Simone Choule'', „Tylko Rock” nr 9 (97), wrzesień 1999. * Zamykasz się w krypcie, zasłaniasz okna (żeby ciekawscy z sąsiedniego bloku nie zapuszczali sępiego spojrzenia swoich źrenic w twoje sanktuarium), nie otwierasz drzwi i nie odbierasz telefonów. Mimo to budzisz się któregoś dnia ze smakiem krwi w ustach i w panice odkrywasz, że wyrwano ci ząb (a może serce?). Ząb tkwi teraz w dziurze w ścianie, zaś twoja perła trafiła pod wieprzka. Nim się zorientujesz, już stoisz na parapecie. Is everybody in? The ceremony is about to begin. Jeszcze tylko malutki kroczek… i wpadniesz w mroczną czeluść szeroko rozwartych, wrzeszczących ust Simone Choule. ** Źródło: felieton ''Simone Choule'', „Tylko Rock” nr 9 (97), wrzesień 1999. * Spójrzmy więc wstecz i wspomnijmy to, dla czego warto było żyć. Kruk Edgara Allana Poe. Zamek Karmazynowego Króla. 17 minuta Ech Pink Floyd. James Bond. Nights In White Satin The Moody Blues. Adagio Albinioniego. Kobieta Wąż (The Reptile) w kwietniu 1970 roku – seans w sanockim kinie San, kiedy po raz pierwszy i ostatni bałem się na horrorze. Atom Heart Mother. Andante z Tria Es-dur Schuberta. Tom and Jerry. Coca-cola i ketchup. Rzygający grubas w Sensie życia wg Monthy Pythona. Czas apokalipsy. Drugi koncert Marillion w Gdańsku, gdy Fish śpiewał Lawendy „tylko” dla mnie i Anki. Clint Eastwood i scena z rondlem w westernie Joe Kidd. O fortuna – pierwsza pieśń z Carmina Burana Carla Orffa. Twin Peaks. Wizyta w Domu Kobiety Węża (Oakley Court pod Londynem). Wzruszenie, gdy przyszło mi zapowiedzieć koncert Petera Hammilla w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy 14 października 1995. Miłość w czasach zarazy Marqueza. Lost Highway. Noc i poranek 31 maja 1998…<br />Wszystkie te chwile przepadną w czasie, jak łzy w deszczu. Pora umierać. ** Opis: felieton, który był ''de facto'' listem pożegnalnym Tomasza Beksińskiego, ostatnie zdanie pochodzi z filmu ''[[Łowca androidów]]''. ** Źródło: felieton ''Fin de siecle'', „Tylko Rock” nr 1 (101), styczeń 2000. ** Zobacz też: ''[[Joe Kidd]]'' ==O Tomaszu Beksińskim== * Ale wiem też, ile radości mógł Mu sprawić nawet jeden telefon, jeden list: odebrałem, zrozumiałem. I wiem też, ile takich otrzymywał. Dla twórcy nie ma bardziej uskrzydlających chwil. I tak na pewno było. Dlaczego nie dopisał ich do swojego przeraźliwie krótkiego zestawu powodów, dla których warto (było) żyć? Mam nadzieję, że nigdy nie będę musiał tego zrozumieć. ** Autor: [[Piotr Kaczkowski]], „Tylko Rock”, luty 2000. * Beksiński był strasznie zarozumiały – uważał, że jest najlepszy, zwłaszcza do filmów science fiction. I ja mu kiedyś, niestety, wygarnąłem, że tylko w swoim pojęciu jest takim dobrym tłumaczem, bo w moim jest wyjątkowo gównianym. ** Autor: [[Tomasz Knapik]] ** Źródło: Bartek Przybyszewski, [https://weekend.gazeta.pl/weekend/1,138262,16501674,Tomasz_Knapik___Wole_czytac_pornosy_niz_spoty_partyjne_.html ''Wolę czytać pornosy niż spoty partyjne'', weekend.gazeta.pl] * Cechował się wyjątkową nienawiścią do kleru. Był bardzo ostry. W każdy Wielki Piątek zapraszał mnie do chińskiej knajpy na solidną porcję mięcha. ** Autorka: [[Anja Orthodox]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Ja jeden wiedziałem, jak jemu było ciężko, mimo iż był egoistą i egocentrykiem, tym niemniej charakteru się nie wybiera. Myślę, że chyba dobrze się stało, jak się stało. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Ja sobie wyobrażałem, że przebrnę przez ten okres małego dziecka, którym się będzie zajmować moja żona, a ja będę miał kumpla, z którym będziemy mieli takie stosunki równe, będziemy się interesować tym samym, będziemy dyskutować. Tak go wychowywałem, z tą myślą. Tymczasem jakby się okazało, że z tego wcale nie to wyszło. Tego nie przewidziałem, że będzie niezadowolony z istnienia, z życia. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Jeden z ostatnich czarodziejów. ** Autor: [[Marek Niedźwiecki]] ** Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75517,32187693,myslisz-ze-to-co-tomek-beksinski-robil-w-audycjach-to-bylo.html?utm_source=facebook.com&utm_medium=SM&utm_campaign=FB_Gazeta_Wyborcza&fbclid=IwdGRzaAMXW75jbGNrAxdbumV4dG4DYWVtAjExAAEew03iSJHXyLtElID47axMWvRnOHv48oIaXaMBM6Rf1nytiY9PKgSPLrw6O7U_aem_fngqplNg8rXYY41BJjWH-g wyborcza.pl] * Jedyne we wszechświecie co mu mogło kiedykolwiek pomóc, to gdyby nagle pojawiła się wysoka, zielonooka brunetka, zakochała się w nim, wyszła za mąż i dała dzieci. Widząc, jak wszyscy dookoła niego - którzy też długo byli samotni - jakoś sobie w końcu życie układają, wstępują w mniej lub bardziej udane związki, załamywał się. Żył w świecie swojej muzyki i filmów. ** Autorka: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.nosferatu.art.pl/ ''Tomasz Beksiński - Kronika zapowiedzianej śmierci - Marcin Prokop''] * Jego samobójstwo to nie był żaden spontan. On zawsze o tym mówił. Jak się z nim rozmawiało, to trudno było w to nie wierzyć. On mi kiedyś zamknął usta kompletnie, mówiąc: Anka, ty mi przestań tak truć. Jesteś moją przyjaciółką? Jestem. Szanujesz mnie? Oczywiście, że cię szanuję. No to szanuj moje decyzje i to, o czym ja mówię wielokrotnie. Wiem, czego chcę i to, że to się komuś nie podoba, to mam to w dupie. Szanuj mnie jako człowieka i szanuj moje decyzje. ** Autor: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Jeśli ktoś już dwa razy bez skutku próbował odebrać sobie życie, jeśli w młodości spadła mu na głowę szafa, kiedy słuchał Black Sabbath, jeśli wyszedł cało z katastrofy samolotu w Rzeszowie, to naprawdę trudno uwierzyć, że rzeczywiście nie żyje. ** Autor: [[Marcin Prokop]], „Machina”, luty 2000 * Jeśli robi to 42-letni człowiek z takim bagażem doświadczeń, to można to zrozumieć. ** Autorka: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.nosferatu.art.pl/ ''Tomasz Beksiński - Kronika zapowiedzianej śmierci - Marcin Prokop''] * Kiedyś, gdy wrzeszczał na matkę, ojciec nie wytrzymał, wyskoczył z pracowni i krzyczy: »Jak ci się nie podoba, gówniarzu, to wypierdalaj«. A on: »Tak? To idę się zabić«. I od razu wszyscy byli w kucki: »Tomuś się zabije, spokojnie, Tomeczku«”. ** Autor: Grzegorz Gajewski, ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Na przykład obraz „Never more”, to mrugnięcie okiem do mojego syna, dla którego wiersz Edgara Allana Poe pod tym tytułem miał kiedyś wielkie znaczenie. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]] ** Źródło: [http://www.cialo-umysl-dusza.pl/strefa-dobrych-mysli/138-zdzislaw-beksinski-malowal-swoje-sny ''Zdzisław Beksiński: malował swoje sny'', „Konfrontacje”, 1989] ** Zobacz też: [[Edgar Allan Poe]] * Po 25 latach poszukiwań i ostatnim kopniaku stracił nadzieję ostatecznie. I to mi powiedział wtedy, w Wigilię, przez telefon. Chyba zastanawiał się, czy nie powiedzieć mi wszystkiego. Choć i tak, bez słów, zrozumiałam, nie odważyłam się powiedzieć „żegnaj”. Do końca miałam nadzieję. Taką beznadziejną nadzieję. ** Autor: [[Anja Orthodox]], „Tylko Rock”, luty 2000 * Ponieważ prawie od dzieciństwa myślał o samobójstwie, to pragnąc go przekonać, że końca nie ma sensu przyspieszać, bo i tak nastąpi, posłużyłem się historyjką, jak to człowiek płynie łódką w kierunku wodospadu, który ją i jego pochłonie, a w łódce jest do wyboru kaktus i fotel. Czy ma sens – mówiłem – by w oczekiwaniu na nieuchronny koniec siedzieć przez cały czas na kaktusie zamiast na fotelu? Odpowiedział mi wtedy, że on nie widzi w ogóle sensu w beznadziejnym oczekiwaniu i wyskoczy z łódki. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' * Trzeba go podziwiać, że potrafił nagiąć rzeczywistość do siebie. Stworzyć sobie świat, w którym było mu wygodnie. Jeśli się z czymś nie zgadzał, to się nie zgadzał. Chciał jeść ostro, szedł do restauracji, w których robili mu ostro. Chciał pracować z takimi lektorami, a nie innymi, pracował tylko z tymi, których sam wybrał. Chciał nadawać muzykę taką a nie inną, tylko taka pojawiała się w jego audycjach. Do niczego nie można go było zmusić. ** Autor: [[Wojciech Szadkowski]] ** Źródło: Wiesław Weiss, ''Tomek Beksiński. Portret prawdziwy'', Vesper, Czerwonak 2016, s. 283. * To był mój najlepszy przyjaciel i takiego kogoś, jak on, to już nigdy w życiu nie miałam. Z Tomaszem ta więź była bardzo specyficzna. Żeby ktoś nie pomyślał, żadne męsko-damskie historie między nami nie miały miejsca, choć mam wrażenie, że na początku on się trochę podkochiwał we mnie. Później sam się z tego śmiał, mówiąc, jak on się bardzo cieszy, że jest obrzydliwie brodaty i dlatego ja nie będę go nawet próbowała uwodzić. Bo to, że on zgolił tę swoją brodę, to jest jak najbardziej moja zasługa. Trułam mu całe lata, aż w końcu zgolił. Byliśmy pokrewnymi duszami. Myśmy się uwielbiali. ** Autor: [[Anja Orthodox]] ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * To, że ktoś kocha życie, nie znaczy, że każdy je kocha. On na pewno nie kochał. On z dużym wysiłkiem je kontynuował. ** Autor: [[Zdzisław Beksiński]] ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Tomek większość życia spędzał w czterech ścianach. Wstawał około 13, szedł na obiad, szedł do radia, wracał, oglądał filmy, siedział sam. ** Autor: Grzegorz Gajewski ** Źródło: [https://www.fakt.pl/plotki/tomasz-beksinski-napisal-do-przyjaciela-nie-widzialem-siebie-w-xxi-wieku/1emrt8k fakt.pl] * Wstawał przed trzynastą. Jeśli zapomniał wyłączyć telefon, a ktoś zadzwonił przed południem, obrzucał dzwoniącego stekiem wyzwisk. Wszystko jedno, kto dzwonił, nawet matkę. ** Autorka: [[Aneta Awtoniuk]], ''[[Beksińscy. Portret podwójny]]'' {{SORTUJ:Beksiński, Tomasz}} [[Kategoria:Polscy dziennikarze radiowi]] [[Kategoria:Polscy tłumacze]] [[Kategoria:Polscy prezenterzy radiowi]] [[Kategoria:Polscy dziennikarze muzyczni]] [[Kategoria:Polscy samobójcy]] loezfgu7bntortduiei2r7d4w080u0i Ryszard Riedel 0 9491 649010 646955 2026-10-06T18:18:55Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Ryszardriedel.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649010 wikitext text/x-wiki '''[[w:Ryszard Riedel|Ryszard Riedel]]''' (1956–1994) – polski [[muzyk]], wokalista zespołu [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], autor tekstów piosenek. Ojciec [[Sebastian Riedel|Sebastiana Riedla]]. * Był taki czas, kiedy myślałem, że mogę coś w sobie zmienić. ** Opis: podczas jednego z wywiadów, zapytany o inspirację utworu ''Modlitwa''. * Dla tych wszystkich, którzy bądź przebywają, bądź przebywali w odosobnieniu „ostatnie widzenie”! * Dla was będę śpiewał zawsze. Do końca. * Fani, zwłaszcza młodsi, zaczęli traktować mnie jak Bóg wie kogo, jak jakiegoś idola, niemal z czcią. Przeszkadza mi i dziwi mnie takie zachowanie. A ja nie lubię siebie w dorobionej na siłę aureoli. * Kiedyś chciałem umrzeć młodo jak Jim Morrison, ale z czasem zacząłem patrzeć na to inaczej… ** Źródło: ''Skazany na bluesa'', 2005 ** Zobacz też: [[Jim Morrison]] * Kiedyś dzieci-kwiaty były zdrowsze… * Młodzież powinna być piękna i zdrowa. * Nie kocha się jednej osoby. Tylko różnych ludzi. ** Źródło: wywiad Barbary Kality z Ryśkiem Riedlem. * Nie ma takiej możliwości, żebym poszedł do woja albo ''tyrki''. Chcę żyć po swojemu, chcę grać, a nie budować ojczyznę. ** Źródło: [[Jan Skaradziński]], ''Rysiek'' * Nie skończyłem żadnej szkoły. Nawet ósmej klasy. Miałem kłopoty z ojcem. Tak wyszło. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wywiady-i-artykuly/rysiek-riedel-mija-65-rocznica-urodzin-lidera-dzem-ryszarda-riedla/jxgbyhv onet.pl] * Nie wiadomo, co będzie jutro. * Nigdy nie byłem abstynentem. Ale w stanie wojennym chciałem pomóc przyjacielowi, który uzależnił się od dragów. I sam się wciągnąłem… Nie lubię o tym mówić, bo co mogę powiedzieć? * Miałem kiedyś koszulkę, w której chodziłem przez dziesięć lat, jednak zgubiłem ją w końcu. ** Źródło: [https://kultura.onet.pl/muzyka/wywiady-i-artykuly/rysiek-riedel-mija-65-rocznica-urodzin-lidera-dzem-ryszarda-riedla/jxgbyhv onet.pl] * Patrz, teraz godom jak śląska babcia. * Próbowałem pracować, ale nic z tego nie wychodziło. Jakoś nie mogłem się wciągnąć. Robota nudziła mnie. Zatrudniałem się gdzie popadnie i po paru dniach przestawałem przychodzić. ** Źródło: [[Jan Skaradziński]], ''Rysiek'', s. 13. * Przestałem marzyć. Jak człowiek nie marzy – umiera. * Się macie ludzie! * Trzeba być takim, jakim się jest. Nie udawać, filozofować. A i nie za bardzo tragizować. Prowadzi to do ,,dołów". I po co? Wtedy można oknem skoczyć... ** Źródło: wywiad Barbary Kality z Ryśkiem Riedlem. * Zawsze, dla was zawsze będę śpiewał do końca! ** Opis: Rawa Blues 1993, przed utworem ''Skazany na bluesa''. * Zostańcie z Bogiem! ==Cytaty z utworów== * Aby sobą być<br />Prawdzie patrzeć w twarz<br />Kochać wszystkich ludzi<br />Pokój z sobą nieść. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Abym mógł przed siebie iść'' * Ale jedno wiem po latach,<br />Prawdę musisz znać i Ty,<br />Zawsze warto być człowiekiem,<br />Choć tak łatwo zejść na psy. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Autsajder'' * Był jednym z niewielu<br />skazany na bluesa<br />ten wyrok dodawał mu sił… ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Skazany na bluesa'' * Chcę trochę czasu, bo czas, bo czas leczy rany… ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Modlitwa III'' * Chciałem tyle ci dać<br />Tyle zrobić<br />O gdybym tylko mógł<br />Zmieniłbym ten cały świat<br />Wysadziłbym jakiś bank<br />I z wiatrem puścił cały szmal<br />O gdybym mógł<br />Gdybym tylko mógł… ** Źródło: niepublikowane teksty Riedla ''O gdybym mógł'' * Czasem płaczę bo chce mi się płakać. Wtedy czuję że uchodzi ze mnie zło. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Mała aleja róż'' * Do bramy, bo pada deszcz<br />zaćpasz, przejdzie dreszcz<br />i wróci wróci tęcza barw<br />i pęknie twój wrogi świat<br />i znów przed życiem, przed życiem pęknie strach<br />twój strach, twój strach, twój strach<br />który cię zmusza, aby ćpać ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Niewinni i ja – cz I i II'' * Jestem, jestem wszystkim, nawet bogiem,<br />Tylko sobą, sobą być nie mogę, o nie! ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Kim jestem – jestem sobie'' * Któregoś dnia rzucę to wszystko<br />i wyjdę rano, niby po chleb.<br />Wtedy na pewno poczuję się lepiej,<br />zostawię za sobą ten zafajdany świat.<br />Napełnię olejem pustą głowę i wrócę tam<br />– na aleję pełną róż. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Mała aleja róż'' * Mam jeszcze wiarę, odmieni się los,<br />Znów kwiatek do lufy wetknie im ktoś. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Wehikuł czasu'' * Marzeniami żyłem jak król. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Wehikuł czasu'' * Mama powiedziała mi, że każdy ma swojego anioła. Każdy ma i będzie go miał. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Niewinni i ja'' * Mówią whisky to nie wszystko, można bez niej żyć.<br />Lecz nie wiedzą o tym ludzie,<br />Że najgorzej w życiu to,<br />To samotnym być, to samotnym być. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Whisky'' * O rzeko życia<br />Ostatnia nadziejo ma<br />Jedyną mą nadzieją<br />Jesteś ty<br />O rzeko życia<br />Co zrobić mam<br />Gdzie twoje źródło<br />Powiedz mi<br />Daj zrobić jeden łyk<br />By moje życie płynęło<br />Tak jak ty<br />O rzeko<br />O rzeko życia. ** Źródło: niepublikowane teksty Riedla ''Rzeko życia'' * Och, gdyby tak wszyscy ludzie<br />Mogli przeżyć taki jeden dzień.<br />Gdy wolność wszystkich ludzi zbudzi<br />I powie: „Idźcie tańczyć, to nie sen”. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Sen o Victorii'' * Pewnej nocy prysnął czar.<br />Ptak nie znosił już złotych jaj.<br />Trefne karty rozdał los,<br />Więc przegrałem partię z nim.<br />A życie toczyło się dalej. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Paw'' * Samotność, to taka straszna trwoga. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''List do M.'' * Sen to zło nie ma złudzeń (…). ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Wokół sami lunatycy'' * Stary, najbardziej nie mogę znieść ludzkiej obojętności na zło. Tej samej bestii, mniejszej lub większej, w czasie wojny i na co dzień przez ludzi hodowanej dla ludzi. Nie mogę się wyrwać, bo nie potrafię być obojętny. * Tylko twa wiara pomoże ci, wiara i siła by wygrać z tym z czym tylu ludzi przegrywa co dzień. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Detox'' * W życiu piękne są tylko chwile.<br />Dlatego czasem warto żyć. ** Źródło: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Naiwne pytania'' == O Ryszardzie Riedlu == * Fakt, do nauki w ogóle się nie przykładał, ale na lekcji nie przeszkadzał. Już wtedy chodził swoimi ścieżkami. Chodząca indywidualność... Miał bogate wnętrze, ale wydawał się też samotny. Był zamknięty w sobie, trochę zagubiony, ale wrażliwy. ** Autorka: Zofia Bekier ** Źródło: [https://noweinfo.pl/30-lat-temu-zmarl-rysiek-riedel-legendarny-wokalista-dzemu/ noweinfo.pl] * Kiedy przychodził po mnie pod szkołę, zaglądałam mu do plecaka. W środku był jeden zeszyt do wszystkich przedmiotów (przeważnie z rysunkami Indian), kapcie na zmianę oraz pusta butelka po piwie. ** Autorka: [[Małgorzata Riedel]] ** Źródło: [https://noweinfo.pl/30-lat-temu-zmarl-rysiek-riedel-legendarny-wokalista-dzemu/ noweinfo.pl] * Pamiętam go jak siedział w ostatniej ławce. Nogi wyciągnięte, ręce założone… Taka poza. Widać też było, że miał charyzmę wśród kolegów. Byli na jedno skinie jego palca. Lubili go. Był też uzdolniony plastycznie, cicho siedział i dużo rysował. Nie wyglądało na to, że zostanie muzykiem. ** Autorka: Domicela Nachyła ** Źródło: [https://noweinfo.pl/30-lat-temu-zmarl-rysiek-riedel-legendarny-wokalista-dzemu/ noweinfo.pl] * Pomagał mi w odrabianiu lekcji, dawał prezenty, np. elektryczną gitarę, kupował lody. Jak trzeba było, potrafił być surowy i stanowczy, nie pozwalał sobie wchodzić na głowę. Ale też pozwalał mi być takim, jakim chciałem. Zdarzało się, że wzywano go do szkoły, że noszę długie włosy. Nie zabraniał mi. ** Autor: [[Sebastian Riedel]] ** Źródło: [https://weekend.gazeta.pl/weekend/7,177333,31278682,sebastian-riedel-przez-wiele-lat-pilnowalem-taty-zeby-dotarl.html weekend.gazeta.pl] {{SORTUJ:Riedel, Ryszard}} [[Kategoria:Polscy gitarzyści bluesowi‎]] [[Kategoria:Polscy muzycy rockowi]] [[Kategoria:Polscy piosenkarze]] [[Kategoria:Polscy tekściarze]] [[Kategoria:Polscy harmonijkarze]] [[Kategoria:Polscy gitarzyści]] [[Kategoria:Polscy perkusiści]] [[Kategoria:Ślązacy]] hrktssv8jxfkyeimbe2x05mexgixlo7 Wangari Maathai 0 23979 648994 578452 2026-10-06T12:07:38Z Mrnr84201 7345 grafika, drobne redakcyjne 648994 wikitext text/x-wiki [[Plik:Wangari Matthai 2001 (cropped).jpg|mały|{{center|Wangari Maathai (2005)}}]] '''[[w:Wangari Maathai|Wangari Muta Maathai]]''' (1940–2011) – [[Kenia|kenijska]] działaczka ekologiczna, założycielka Partii Zielonych Kenii – Mazingira, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla w 2004 roku. * Jesteśmy w kraju Lecha Wałęsy, w kraju, który często kojarzymy z Solidarnością. Mam nadzieję, że tak samo jak wtedy, gdy Lech Wałęsa założył Solidarność i uruchomił ten niesamowity ruch społeczny, tak teraz zainspiruje nas to, by działać na rzecz afrykańskich lasów. ** Opis: słowa wypowiedziane w Poznaniu. ** Zobacz też: [[Lech Wałęsa]] ** Źródło: [http://gospodarka.gazeta.pl/gospodarka/1,33207,6048103.html ''Trzeba walczyć z wycinaniem i degradacją lasów'', gazeta.pl, 10 grudnia 2008] * To największa niespodzianka, jaka mnie spotkała w życiu. ** Źródło: [http://wyborcza.pl/1,75248,2330385.html wyborcza.pl, 9 października 2004] ==O Wangari Maathai== * Pokój na Ziemi zależy od naszej zdolności do zabezpieczenia środowiska życiowego. Maathai stoi na pierwszej linii walki na rzecz promowania sensownego ekologicznie rozwoju społecznego, gospodarczego i kulturalnego w Kenii i w Afryce. ** Opis: fragment uzasadnienia Komitetu Noblowskiego. ** Źródło: [http://wyborcza.pl/1,75248,2330385.html wyborcza.pl, 9 października 2004] {{SORTUJ:Maathai, Wangari}} [[Kategoria:Działacze praw człowieka]] [[Kategoria:Ekolodzy]] [[Kategoria:Feministki i feminiści]] [[Kategoria:Kenijscy politycy]] [[Kategoria:Nobliści - nagroda pokojowa]] 9icbtomrfxh72hd02g5xkx94puqqt15 Konstanty Jeleński 0 24518 649012 626215 2026-10-06T18:19:03Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Kotjelenski.png, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649012 wikitext text/x-wiki '''[[w:Konstanty Jeleński|Konstanty A. Jeleński]]''' (pseud. '''Kot'''; 1922–1987) – polski intelektualista i publicysta. * Ponieważ w Polsce, poza ONR-em i Falangą (nie licząc szeregu ludzi spośród Stronnictwa Narodowego), „konsekwentne” teorie rasistowskie na modłę hitlerowskich ustaw norymberskich nie istniały — można by zatem na tej podstawie twierdzić, że antysemityzmu w Polsce nie było. Polacy nie występowali przeciwko Żydom „dlatego, że są Żydami”, ale dlatego, że Żydzi są brudni, chciwi, kłamią, mają pejsy, mówią żargonem, nie chcą się asymilować, a także dlatego, że się asymilują, przestają mówić żargonem, są elegancko ubrani, chcą być Polakami. Dlatego, że są niekulturalni i dlatego, że są za bardzo kulturalni. Dlatego, że są przesądni, zacofani i ciemni, i dlatego, że są piekielnie zdolni, postępowi i ambitni. Dlatego, że mają długie garbate nosy i dlatego, że nieraz nie można ich odróżnić od „czystych Polaków”. Dlatego, że ukrzyżowali Chrystusa, że praktykują ubój rytualny i ślęczą nad Talmudem i dlatego, że wzgardzili własną religią i są ateistami. Dlatego, że są chuderlawi, chorowici, wrodzone ofermy i ofiary i dlatego, że są wysportowani, mają bojówki i „chucpę”. Dlatego, że są bankierami i kapitalistami i dlatego, że są komunistami i agitatorami. W żadnym wypadku dlatego, że są Żydami… ** Źródło: ''Hańba czy wstyd'', w: ''Zbiegi okoliczności'', Paryż 1982, t. 1, str. 168. ** Zobacz też: [[Żydzi]], [[antysemityzm]] * W gruncie rzeczy nigdy nic nie napisałem sam z siebie, zawsze tylko na zamówienie, mniej lub bardziej wyraźne. Należę do pokolenia ludzi małych pism literackich, dla których artykuł był często rodzajem rozwiniętego listu do bardzo wąskiej grupy czytelników, z których bardzo wielu się znało osobiście, którzy czytali te same książki, interesowali się tymi samymi problemami. ** Źródło: [[Jacek Błach]], ''Rachunki za hojność'', „Dekada Literacka” 2008, nr 2-3 (228–229) ==O Konstantym Jeleńskim== * Dzięki niemu na Zachodzie zaistniał Gombrowicz (...). ** Autor: Jacek Błach, ''Rachunki za hojność'', „Dekada Literacka” 2008, nr 2-3 (228–229) ** Zobacz też: [[Witold Gombrowicz]] * Jeleński traktuje lekturę książek i obrazów nieomal jak modlitwę, czyta w pełnym skupieniu, całkowitym otwarciu na inne, w wysiłku umysłowym i emocjonalnym, który prowadzi do przeżycia wewnętrznego tak silnego, że wydaje się, że rezultatem musi być trafne, w samo sedno trafiające opisanie migotliwości doświadczenia życiowego, odczuwanego dzięki zapośredniczeniu sztuki. ** Autor: Jacek Błach, ''Rachunki za hojność'', „Dekada Literacka” 2008, nr 2-3 (228–229) {{DEFAULTSORT:Jeleński, Konstanty A.}} [[Kategoria:Polscy pisarze emigracyjni]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] [[Kategoria:Żołnierze Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie]] it1v2i2us6y2wfhxuka6bfl527ciydu Krzysztof Komeda 0 27598 649009 639190 2026-10-06T18:18:46Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Krzysztofkomeda.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649009 wikitext text/x-wiki '''[[w:Krzysztof Komeda|Krzysztof Komeda]]''' (właśc. '''Krzysztof Trzciński'''; 1931–1969) – polski [[kompozytor]] i pianista jazzowy, twórca muzyki filmowej. * Interesowałem się muzyką poważną, potem taneczną, a w czasie studiów zacząłem grać muzykę jazzową zupełnie sam. Jedyną szkołą było radio. ** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/6/241/Artykul/280633,Krzysztof-Komeda-o-sobie ''Krzysztof Komeda o sobie''] ==O Krzysztofie Komedzie== * Krzysiu zaczął życie kołysanką i kołysanką skończył. Pierwszą, piękną z ''Dwóch ludzi z szafą'', skomponował przy mnie. Mieli wtedy próbę z zespołem w Poznaniu. Nagle zgasło światło. Cisza, tylko on cichutko brzdąkał. Ja powiedziałam: „To śliczne”. A on: „Co ty, tak mi się tylko udało, bo nastrój taki”. ** Autor: Zofia Komedowa-Trzcińska ** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75475,6528733,Zolty_mustang_Krzysia___wywiad_z_zona_Krzysztofa_Komedy.html ''Żółty mustang Krzysia'' – wywiad z żoną Krzysztofa Komedy] {{SORTUJ:Komeda, Krzysztof}} [[Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki filmowej]] [[Kategoria:Polscy pianiści jazzowi]] [[Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej]] noh3lvpw1y6b1en276pye0nkrz3k2ql Jeffrey Archer 0 31054 648999 583548 2026-10-06T17:22:52Z ~2026-53386-60 62035 /* */ 648999 wikitext text/x-wiki [[Plik:Lord Archer.jpg|mały|{{center|Jeffrey Archer (2007)}}]] '''[[w:Jeffrey Archer|Jeffrey Howard Archer]]''' (1940–2026) – brytyjski [[polityk]], angielski autor poczytnych powieści z wątkiem sensacyjnym. * Efektowne opakowanie podnosi atrakcyjność towaru. ** Źródło: ''Kane i Abel'', tłum. Danuta Górska i Wiesław Mleczko * Rozłąka osłabia mierne uczucie, a wzmacnia wielkie, jak wiatr gasi świecę, a rozpala ogień. ** Źródło: ''Dziennik więzienny II'', tłum. Łukasz Praski * Żadna forma sztuki nie wygląda niestosownie wtedy, kiedy jest eksponowana wśród równych sobie. ** Źródło: ''Tajemnica autoportretu'', tłum. Danuta Sękalska {{SORTUJ:Archer, Jeffrey}} [[Kategoria:Autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych]] [[Kategoria:Brytyjscy prozaicy]] [[Kategoria:Brytyjscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Torysi]] mqc82guybwbqnvhsif8ilgvo80jx3p6 Alfabetyczna lista osób/A, Á, Å 0 32721 649016 647046 2026-10-06T19:40:44Z Swam pl 41038 /* Arc */ [*] 649016 wikitext text/x-wiki {{center|[[Alfabetyczna lista osób/0–9|0–9]] • [[Alfabetyczna lista osób/A, Á, Å|A, Á, Å]] • [[Alfabetyczna lista osób/B|B]] • [[Alfabetyczna lista osób/C|C]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ć Č|Ć Č]] • [[Alfabetyczna lista osób/D Đ|D Đ]] • [[Alfabetyczna lista osób/E, É, Ə|E, É, Ə]] • [[Alfabetyczna lista osób/F|F]] • [[Alfabetyczna lista osób/G|G]] • [[Alfabetyczna lista osób/H|H]] • [[Alfabetyczna lista osób/I, İ|I, İ]] • [[Alfabetyczna lista osób/J|J]] • [[Alfabetyczna lista osób/K|K]] • [[Alfabetyczna lista osób/L|L]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ł|Ł]] • [[Alfabetyczna lista osób/M|M]] • [[Alfabetyczna lista osób/N|N]] • [[Alfabetyczna lista osób/O|O]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ó Ō Ö Ø|Ó Ō Ö Ø]] • [[Alfabetyczna lista osób/P|P]] • [[Alfabetyczna lista osób/Q|Q]] • [[Alfabetyczna lista osób/R|R]] • [[Alfabetyczna lista osób/S|S]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ś Š Ş|Ś Š Ş]] • [[Alfabetyczna lista osób/T, Þ|T, Þ]] • [[Alfabetyczna lista osób/U|U]] • [[Alfabetyczna lista osób/V|V]] • [[Alfabetyczna lista osób/W|W]] • [[Alfabetyczna lista osób/X|X]] • [[Alfabetyczna lista osób/Y|Y]] • [[Alfabetyczna lista osób/Z|Z]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ż Ź Ž|Ż Ź Ž]]}} ---- __NOTOC__ =A= ==Aa== * [[Aaliyah]] (1979–2001) – amerykańska piosenkarka i aktorka. ==Ab== ===Aba=== * [[Magdalena Abakanowicz|Abakanowicz, Magdalena]] (1930–2017) – polska rzeźbiarka. * [[Jauhienij Abalenski|Abalenski, Jauhienij Wiaczasławawicz]] (ur. 1973) – białoruski elektryk i polityk. * [[Grigol Abaszydze|Abaszydze, Grigol]] (1914–1994) – gruziński pisarz. * Abaszydze, Grigoł → Abaszydze, Grigol ===Abb=== * [[Ferhat Abbas|Abbas, Ferhat]] (1899–1985) – algierski polityk, działacz niepodległościowy. * [[Mahmud Abbas|Abbas, Mahmud]] (ur. 1935) – palestyński przywódca i działacz niepodległościowy. * [[Dorota Abbe|Abbe, Dorota]] (ur. 1973) – polska aktorka i wokalistka. * [[Edward Abbey|Abbey, Edward]] (1927–1989) – amerykański prozaik i eseista. * [[Jeff Abbott|Abbott, Jeff]] (ur. 1963) – amerykański pisarz. * [[Ibrahim Abbud|Abbud, Ibrahim]] (1900–1983) – sudański generał i polityk. ===Abd=== * [[Abd-ul-Aziz]] (1830–1876) – sułtan osmański. * [[Fawzi Abdelal|Abdelal, Fawzi]] (ur. 1971) – libijski polityk. * [[Tuanku Abdul Halim|Abdul Halim, Tuanku]] (1927–2017) – Yang di-Pertuan Agong Malezji. * [[A.P.J. Abdul Kalam|Abdul Kalam, A.P.J.]] (1931–2015) – indyjski naukowiec i polityk. * Abdul Kalam, Avul Pakir Jainulabdeen → Abdul Kalam, A.P.J. * [[Abdullah bin Abdulaziz Al Saud]] (1924–2015) – król Arabii Saudyjskiej. ===Abe=== * Abe, Kimifusa → Abe, Kōbō * [[Kōbō Abe|Abe, Kōbō]] (1924–1993) – japoński prozaik, dramaturg i autor scenariuszy. * [[Shinzō Abe|Abe, Shinzō]] (1954–2022) – japoński polityk, premier Japonii. * [[Niels Henrik Abel|Abel, Niels Henrik]] (1802–1829) – norweski matematyk. * [[Taisha Abelar|Abelar, Taisha]] (ur. 1944) – amerykańska antropolog i pisarka. * [[Joe Abercrombie|Abercrombie, Joe]] (ur. 1974) – angielski pisarz i montażysta filmowy. ===Abg=== * Abgar Sołtan → Abgarowicz, Kajetan * [[Kajetan Abgarowicz|Abgarowicz, Kajetan]] (1856–1909) – polski dziennikarz, powieściopisarz i nowelista pochodzenia ormiańskiego. ===Abl=== * [[Keith Ablow|Ablow, Keith Russell]] (ur. 1961) – amerykański psychiatra i pisarz. ===Abn=== * [[Dan Abnett|Abnett, Dan]] (ur. 1965) – brytyjski pisarz. ===Abr=== * [[Abradab]] (AbradAb; ur. 1978) – polski raper. * [[Adolf Abrahamowicz|Abrahamowicz, Adolf]] (1849–1899) – polski dramatopisarz i polityk ormiańskiego pochodzenia. * [[Peter Henry Abrahams|Abrahams, Peter Henry]] (1919–2017) – południowoafrykański pisarz. * [[Wolha Abramawa|Abramawa, Wolha Michajłauna]] (ur. 1953) – białoruska naukowiec i polityk. * [[Marina Abramović|Abramović, Marina]] (ur. 1946) – serbska artystka intermedialna i performerka. * Abramow-Newerly, Igor → Newerly, Igor * [[Jarosław Abramow-Newerly|Abramow-Newerly, Jarosław]] (1933—2026) – polski dramatopisarz, kompozytor, autor tekstów, dziennikarz. * [[Ludwik Abramowicz|Abramowicz, Ludwik]] (1879–1939) – polsko-litewski aktywista, redaktor. * [[Marian Cezary Abramowicz|Abramowicz, Marian Cezary]] (1934–1997) – polski poeta i prozaik. * [[Mieczysław Abramowicz|Abramowicz, Mieczysław]] (ur. 1952) – polski pisarz i historyk. * Abramowicz, Szolem Jakow → Mendele Mojcher Sforim * [[Edward Abramowski|Abramowski, Edward]] (1868–1918) – polski filozof i działacz polityczny. * [[Jeffrey Abrams|Abrams, Jeffrey Jacob]] (ur. 1966) – amerykański reżyser, producent filmowy i telewizyjny, scenarzysta, aktor, kompozytor. ===Abs=== * Abse, Daniel → Abse, Dannie * [[Dannie Abse|Abse, Dannie]] (1922–2014) – walijski poeta i lekarz żydowskiego pochodzenia. ===Abu=== * Abu Al-Walid Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Ahmad ibn Ruszd → Awerroes * Abu Ali Al-Husajn ibn Abdallaj ibn Al-Hasani ibn Ali ibn Sina → Awicenna * Abu Ismaïl Abdullah ibn Abi-Mansour Mohammad → Ansari, Abdullah * [[Abu Sajid Fadlullah ben Abulchajr]] (967–1049) – perski poeta. * Abu Yusuf Ya’qub ibn Ishaq Al-Kindi → Al-Kindi * Abu’l-Kasim Mansur Tusi Firdawsi → Ferdousi ==Ac== ===Acc=== * [[Bernard Accoyer|Accoyer, Bernard]] (ur. 1945) – francuski polityk, lekarz. ===Ace=== * Acevedo, Jorge Francisco Isidoro Luis → Borges, Jorge Luis ===Ach=== * [[Marcel Achard|Achard, Marcel]] (1899–1974) – francuski dramatopisarz i scenarzysta. * [[Chinua Achebe|Achebe, Chinua]] (1930–2013) – nigeryjski pisarz. * Achrem, Aleh → Achrem, Olieg * [[Olieg Achrem|Achrem, Olieg]] (ur. 1983) – białoruski siatkarz z polskim obywatelstwem. ===Ack=== * [[Peter Ackroyd|Ackroyd, Peter]] (ur. 1949) – brytyjski pisarz i krytyk literacki. ===Act=== * [[John Acton|Acton, John Emerich Edward]] (1834–1902) – angielski historyk, filozof polityczny, teoretyk wolności i polityk. ===Acu=== * [[Carlo Acutis|Acutis, Carlo]] (1991–2006) – włoski uczeń liceum w Mediolanie, internauta na rzecz Eucharystii, błogosławiony Kościoła katolickiego. ==Ad== ===Ada=== * [[Adam Adach|Adach, Adam]] (ur. 1962) – polski malarz. * [[Gilbert Adair|Adair, Gilbert]] (1944–2011) – szkocki pisarz, dziennikarz i krytyk literacki. * [[John Adair|Adair, John]] (1934–2025) – brytyjski pisarz. * [[Samuel Adalberg|Adalberg, Samuel]] (1868–1939) – polski historyk i paremiolog. * Adam The First Sinner → Buszko, Adam * [[Jacek Adamas|Adamas, Jacek]] (ur. 1955) – polski rzeźbiarz. * [[Robert Adamczak|Adamczak, Robert]] (ur. 1963) – polski poeta. * [[Maciej Adamczyk|Adamczyk, Maciej]] (ur. 1972) – polski aktor, reżyser teatralny, dyrektor teatru. * [[Mirosław Adamczyk|Adamczyk, Mirosław]] (ur. 1962) – polski duchowny katolicki. * [[Piotr Adamczyk|Adamczyk, Piotr]] (ur. 1972) – polski aktor i producent filmowy. * [[Wojciech Adamczyk|Adamczyk, Wojciech]] (ur. 1959) – polski reżyser teatralny i telewizyjny, aktor. * [[Bożena Adamek|Adamek, Bożena]] (ur. 1952) – polska aktorka. * [[Maciej Adamek|Adamek, Maciej]] (ur. 1968) – polski reżyser i scenarzysta. * [[Tomasz Adamek|Adamek, Tomasz]] (ur. 1976) – polski bokser. * [[Witold Adamek|Adamek, Witold]] (ur. 1945) – polski reżyser i operator filmowy. * Adamek-Nurkowska, Bożena → Adamek, Bożena * [[Elżbieta Adamiak|Adamiak, Elżbieta Maria]] (ur. 1955) – polska piosenkarka, gitarzystka i kompozytorka z kręgu poezji śpiewanej. * [[Irena Adamiak|Adamiak, Irena]] (ur. 1962) – polska aktorka. * Adamiak-Poniedzielska, Elżbieta Maria → Adamiak, Elżbieta Maria * [[Karol Adamiecki|Adamiecki, Karol]] (1866–1933) – polski inżynier metalurg, teoretyk zarządzania. * [[Wojciech Adamiecki|Adamiecki, Wojciech]] (1934–2008) – polski dziennikarz, reportażysta, tłumacz, dyplomata. * Adamik, Kasia → Adamik, Katarzyna * [[Katarzyna Adamik|Adamik, Katarzyna]] (ur. 1972) – polska reżyser i storyboardzistka. * [[Laco Adamík|Adamík, Laco]] (ur. 1942) – polski reżyser pochodzenia słowackiego. * Adamík, Katarzyna → Adamik, Katarzyna * Adamík, Ladislav → Adamík, Laco * [[Jan Krzysztof Adamkiewicz|Adamkiewicz, Jan Krzysztof]] (1952–1986) – polski poeta. * Adamkówna, Bożena → Adamek, Bożena * [[Bogusław Adamowicz|Adamowicz, Bogusław]] (1870–1944) – polski pisarz. * [[Dariusz Adamowski|Adamowski, Dariusz]] (ur. 1967) – polski poeta, tłumacz. * Adamowski, Hubert → Ubertowski, Adam * [[Amy Adams|Adams, Amy Lou]] (ur. 1974) – amerykańska aktorka. * [[Ansel Adams|Adams, Ansel Easton]] (1902–1984) – amerykański fotograf i pianista. * [[Douglas Adams|Adams, Douglas]] (1952–2001) – angielski pisarz, dziennikarz, scenarzysta. * [[Franklin Adams|Adams, Franklin Pierce]] (1881–1960) – amerykański pisarz. * [[Henry Adams|Adams, Henry Brooks]] (1838–1918) – amerykański historyk i pisarz. * [[Joey Lauren Adams|Adams, Joey Lauren]] (ur. 1968) – amerykańska aktorka. * [[John Adams|Adams, John]] (1735–1826) – amerykański polityk. * [[John Quincy Adams|Adams, John Quincy]] (1767–1848) – amerykański polityk. * [[Richard Adams|Adams, Richard]] (1920–2016) – angielski prozaik. * [[Robert Adams|Adams, Robert]] (ur. 1937) – amerykański fotograf. * [[Samuel Adams|Adams, Samuel]] (1722–1803) – amerykański polityk, pisarz, politolog i browarnik. * Adams, Victoria Caroline → Beckham, Victoria Caroline * [[Olga Adamska|Adamska, Olga]] (ur. 1973) – polska aktorka. * [[Adam Adamski|Adamski, Adam]] (ur. 1976) – polski kulturysta. * [[Franciszek Adamski|Adamski, Franciszek]] (ur. 1930) – polski socjolog, pedagog społeczny. * [[Jan Adamski|Adamski, Jan]] (1923–2010) – polski aktor i pisarz; z wykształcenia także prawnik. * [[Tomasz Adamski|Adamski, Tomasz]] (ur. 1963) – polski muzyk rockowy, poeta, aktor. * [[Henryk Adamus|Adamus, Henryk]] (1880–1950) – polski kompozytor, wiolonczelista, dyrygent. ===Add=== * Addie, Kim → Addonizio, Kim * [[Joseph Addison|Addison, Joseph]] (1672–1719) – angielski pisarz, dziennikarz i polityk. * Addle, Wes C. → Vedder, Eddie * [[Kim Addonizio|Addonizio, Kim]] (ur. 1954) – amerykańska pisarka. ===Ade=== * Ade → Adebayor, Emmanuel Sheyi * [[Emmanuel Adebayor|Adebayor, Emmanuel Sheyi]] (ur. 1984) – togijski piłkarz nigeryjskiego pochodzenia. * [[Adele]] (ur. 1988) – angielska piosenkarka. * [[Paweł Adelgejm|Adelgejm, Paweł Anatoliewicz]] (1938–2013) – rosyjski duchowny prawosławny i publicysta. * [[Konrad Adenauer|Adenauer, Konrad]] (1876–1967) – niemiecki polityk, kanclerz. ===Adi=== * [[Chimamanda Ngozi Adichie|Adichie, Chimamanda Ngozi]] (ur. 1977) – nigeryjska pisarka. ===Adj=== * [[Isabelle Adjani|Adjani, Isabelle Yasmine]] (ur. 1955) – francuska aktorka i piosenkarka berberyjskiego pochodzenia. ===Adk=== * Adkins, Adele Laurie Blue → Adele ===Adl=== * [[Alfred Adler|Adler, Alfred]] (1870–1937) – austriacki psychiatra, psycholog i pedagog. * [[Elizabeth Adler|Adler, Elizabeth]] (ur. 1950) – angielska pisarka. * [[Felix Adler|Adler, Felix]] (1851–1933) – niemiecki filozof żydowskiego pochodzenia. * [[Friedrich Adler|Adler, Friedrich Wolfgang]] (1879–1960) – austriacki filozof i polityk, zabójca Karla von Stürgkha. * [[Steven Adler|Adler, Steven]] (ur. 1965) – amerykański perkusista. * [[Warren Adler|Adler, Warren]] (1927–2019) – amerykański prozaik. ===Ado=== * [[Mario Adorf|Adorf, Mario]] (1930–2026) – aktor filmowy i teatralny, dubbingowy, pisarz pochodzenia włosko-niemieckiego. * [[Alexandra Adornetto|Adornetto, Alexandra]] (ur. 1992) – australijska pisarka. ===Adr=== * [[Mustafa Adrisi|Adrisi, Mustafa]] (1922–2013) – ugandyjski polityk. ===Adu=== * [[Sade Adu|Adu, Sade]] (ur. 1959) – brytyjska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów i producentka muzyczna, urodzona w Nigerii. * Adulyadej, Bhumibol → Rama IX ===Adv=== * [[Lal Krishna Advani|Advani, Lal Krishna]] (ur. 1927) – indyjski polityk. ===Adw=== * [[Filip Adwent|Adwent, Filip]] (1955–2005) – polski polityk, lekarz. * [[Karol Adwentowicz|Adwentowicz, Karol]] (1871–1958) – polski aktor i reżyser teatralny, dyrektor teatrów. ==Ae== * Aelred z Rievaulx → Elred z Rievaulx * [[Rita Aero|Aero, Rita]] (ur. 1946) – amerykańska pisarka. * Aes → Eis ==Af== ===Afa=== * Afa → Brylewski, Robert Maksymilian * [[Alina Afanasjew|Afanasjew, Alina]] (1930–2018) – polska scenograf, autorka bajek i scenariuszy. * [[Jerzy Afanasjew|Afanasjew, Jerzy]] (1932–1991) – polski pisarz i reżyser. * Afanasjew-Ronczewska, Alina → Afanasjew, Alina ===Afe=== * [[Isajas Afewerki|Afewerki, Isajas]] (ur. 1946) – erytrejski polityk. ===Aff=== * [[Michał Affanasowicz|Affanasowicz, Michał]] (1887–1949) – instruktor skautowy i harcerski. * [[Ben Affleck|Affleck, Ben]] (ur. 1972) – amerykański aktor i scenarzysta. * Affleck, Benjamin Geza → Affleck, Ben ===Afo=== * [[Ola Afolabi|Afolabi, Ola]] (ur. 1980) – brytyjski bokser. * Afolabi, Olawale O. → Afolabi, Ola ===Afr=== * [[Afrojax]] (ur. 1978) – polski raper, kompozytor i dziennikarz. ==Ag== ===Aga=== * Agaciak, Aleksandra → Lilu * [[Herbert Agar|Agar, Herbert]] (1897–1980) – amerykański dziennikarz. * [[Andre Agassi|Agassi, Andre Kirk]] (ur. 1970) – amerykański tenisista pochodzenia irańskiego, ormiańskiego i asyryjskiego. ===Agb=== * [[August Agbola O'Brown|Agbola O’Brown, August]] (1895–1976) – nigeryjski muzyk jazzowy. ===Age=== * [[Philip Agee|Agee, Philip Burnett Franklin]] (1935–2008) – amerykański wywiadowca, agent CIA. ===Agi=== * [[M. Agiejew|Agiejew, M.]] (1898–1973) – rosyjski pisarz. ===Agn=== * [[Romana Agnel|Agnel, Romana]] (ur. XX w.) – polska tancerka, choreograf i historyk sztuki. * [[Spiro Agnew|Agnew, Spiro Theodore]] (1918–1996) – amerykański polityk. * [[Mariusz Agnosiewicz|Agnosiewicz, Mariusz]] (ur. 1979) – polski dziennikarz. ===Agu=== * [[Milena Agus|Agus, Milena]] (ur. 1959) – włoska pisarka. ===Agü=== * [[Sergio Agüero|Agüero, Sergio]] (ur. 1988) – argentyński piłkarz. * Agüero del Castillo, Sergio Leonel → Agüero, Sergio ==Ağ== * [[Mehmet Ali Ağca|Ağca, Mehmet Ali]] (ur. 1958) – turecki zamachowiec. ==Ah== ===Ahe=== * [[Cecelia Ahern|Ahern, Cecelia]] (ur. 1981) – irlandzka pisarka. * [[Jerry Ahern|Ahern, Jerry]] (1946–2012) – amerykański prozaik i publicysta. ===Ahl=== * [[Montek Singh Ahluwalia|Ahluwalia, Montek Singh]] (ur. 1943) – indyjski ekonomista. ===Ahm=== * [[Eqbal Ahmad|Ahmad, Eqbal]] (1933–1999) – pakistański pisarz, dziennikarz, działacz antywojenny. * [[Mahmud Ahmadineżad|Ahmadineżad, Mahmud]] (ur. 1956) – irański polityk. * [[Szarif Szajh Ahmed|Ahmed, Szarif Szajh]] (ur. 1964) – somalijski bojownik i polityk. ===Aho=== * [[Janne Ahonen|Ahonen, Janne Petteri]] (ur. 1977) – fiński skoczek narciarski. ==Ai== ===Aid=== * Aidid, Mohamed → Farrah Aidid, Mohamed ===Aie=== * Aiello, Daniel Louis → Aiello, Danny * [[Danny Aiello|Aiello, Danny]] (1933–2019) – amerykański aktor. * [[Kevin Aiston|Aiston, Kevin]] (ur. 1969) – Brytyjczyk mieszkający w Polsce, osobowość telewizyjna i aktor niezawodowy. ===Aig=== * [[Paweł Aigner-Piotrowski|Aigner-Piotrowski, Paweł]] (ur. 1968) – polski aktor i reżyser. ===Aik=== * [[Conrad Aiken|Aiken Conrad]] (1889–1973) – pisarz amerykański, nowelista, poeta. Laureat nagrody Pulitzera. ===Ail=== * Ailred z Rievaulx → Elred z Rievaulx ===Aim=== * Aime (du) Albert William → Wharton, William ===Air=== * Air → Jordan, Michael Jeffrey ==Aj== * [[Ajahn Chah|Ajahn, Chah]] (1918–1992) – tajski mnich buddyjski i mistrz medytacji. * [[Ajahn Sumedho|Ajahn, Sumedho]] (ur. 1934) – amerykański mnich buddyjski, mistrz medytacji. * [[Kazimierz Ajdukiewicz|Ajdukiewicz, Kazimierz]] (1890–1963) – polski filozof i logik. * [[Michal Ajvaz|Ajvaz, Michal]] (ur. 1949) – czeski pisarz. ==Ak== * AK → Kiedis, Anthony * [[Akihito]] (ur. 1933) – cesarz Japonii. * Akil, Carlos Saúl → Menem, Carlos Saúl * [[Mikałaj Aksamit|Aksamit, Mikałaj Uładzimirawicz]] (ur. 1954) – białoruski polityk. * [[Azra Akšamija|Akšamija, Azra]] (ur. 1976) – artystka i historyk architektury, obywatelka austriacka. * [[Borys Akunin|Akunin, Borys]] (ur. 1956) – pisarz rosyjski pochodzenia gruzińskiego, tłumacz. * [[Ryūnosuke Akutagawa|Akutagawa, Ryūnosuke]] (1892–1927) – japoński pisarz. ==Al== ===Al-=== * Al-Abdullah, Rania → Rania * [[Baszszar al-Asad|al-Asad, Baszszar]] (ur. 1965) – syryjski polityk. * [[Asma al-Assad|al-Assad, Asma]] (ur. 1975) – syryjska pierwsza dama. * al-Assad, Baszar → al-Asad, Baszszar * [[Hafiz al-Assad|al-Assad, Hafiz]] (1930–2000) – syryjski polityk. * al-Bašīr, Umar Ḥasan Aḥmad → al-Baszir, Omar Hasan Ahmad * [[Omar al-Baszir|al-Baszir, Omar Hasan Ahmad]] (ur. 1944) – sudański polityk. * al-Chomeini, Ruhollah al-Musawi → Chomeini, Ruhollah * [[Dżalal Al-e Ahmad|Al-e Ahmad, Dżalal]] (1923–1969) – irański pisarz. * al-Ghoul, Asmaa → Ghoul, Asmaa al- * [[Al-Hamadani]] (967–1007) – arabski pisarz. * [[Al-Kindi]] (801–873) – arabski filozof, teolog muzułmański, matematyk, alchemik i lekarz. ===Ala=== * [[Małgorzata Maria Alacoque|Alacoque, Małgorzata Maria]] (1647–1690) – francuska zakonnica i mistyczka, święta, znana z propagowania nabożeństwa ku czci Najświętszego Serca Jezusowego, objawionego jej przez Jezusa Chrystusa. * Alain → Chartier, Émile * [[Wojciech Alaborski|Alaborski, Wojciech]] (1941–2009) – polski aktor. ===Alb=== * [[Jessica Alba|Alba, Jessica Marie]] (ur. 1981) – amerykańska aktorka. * Albach-Retty, Rosemarie Magdalena → Schneider, Romy * [[Edward Albee|Albee, Edward]] (1928–2016) – amerykański dramaturg. * [[Albert I Koburg]] (1875–1934) – król Belgii. * [[Albert II Grimaldi]] (ur. 1958) – książę Monako, sportowiec. * [[Kazimiera Alberti|Alberti, Kazimiera]] (1898–1962) – polska pisarka, tłumaczka. * [[Wojciech Albiński|Albiński, Wojciech]] (1935–2015) – polski pisarz, z wykształcenia geodeta. * [[Mitch Albom|Albom, Mitch]] (ur. 1958) – amerykański pisarz i dziennikarz. * Albom, Mitchell David → Albom, Mitch * Albornoz, Pedro → Estrada, Pedro * [[Madeleine Albright|Albright, Madeleine Korbel]] (1937–2022) – amerykańska polityk, dyplomatka. * [[William F. Albright|Albright, William F.]] (1891–1971) – amerykański archeolog. ===Alc=== * Alcántara, Pedro → Estrada, Pedro * [[Amos Bronson Alcott|Alcott, Amos Bronson]] (1799–1888) – amerykański nauczyciel i pisarz. ===Ald=== * Aldington, Edward Godfree → Aldington, Richard * [[Richard Aldington|Aldington, Richard]] (1892–1962) – angielski pisarz. * [[Brian Aldiss|Aldiss, Brian]] (1925–2017) – angielski pisarz. * [[Buzz Aldrin|Aldrin, Buzz]] (ur. 1930) – amerykański astronauta. * Aldrin, Edwin Eugene → Aldrin, Buzz ===Ale=== * [[Aleksander Alechin|Alechin, Aleksander]] (1892–1946) – rosyjski szachista francuskiego pochodzenia. * [[Szolem Alejchem|Alejchem, Szolem]] (1859–1916) – żydowski pisarz, drugi z klasyków literatury jidysz. * [[Uładzimir Alekno|Alekno, Uładzimir]] (ur. 1966) – białoruski siatkarz, trener reprezentacji Rosji. * [[Aleksander I Romanow]] (1777–1825) – cesarz Rosji, król Polski. * [[Aleksander II Romanow]] (1818–1881) – car Rosji. * [[Aleksander III Romanow]] (1845–1894) – cesarz Rosji i król Polski. * Aleksander III Wielki → Aleksander Wielki * [[Aleksander VI]] (1431–1503) – papież od 1492 do 1503 r. * Aleksander Macedoński → Aleksander Wielki * [[Aleksander Wielki]] (356–323 p.n.e.) – król Macedonii. * [[Damian Aleksander|Aleksander, Damian Bogdan]] (ur. 1976) – polski aktor, piosenkarz i tancerz. * Aleksandros ho Megas → Aleksander Wielki * Aleksandros ho Tritos ho Makedon → Aleksander Wielki * [[Jan Aleksandrowicz|Aleksandrowicz, Jan]] (ur. 1979) – polski aktor. * [[Julian Aleksandrowicz|Aleksandrowicz, Julian]] (1908–1988) – polski lekarz. * [[Miriam Aleksandrowicz|Aleksandrowicz, Miriam]] (1957–2023) – polska aktorka oraz reżyser dubbingowy. * Aleksandrowicz, Zofia → Dybowska-Aleksandrowicz, Zofia * Aleksandrowicz-Kraśko, Miriam → Aleksandrowicz, Miriam * [[Aleksandr Aleksiejew|Aleksiejew, Aleksandr Nikołajewicz]] (ur. 1951) – rosyjski dyplomata. * [[Swiatłana Aleksijewicz|Aleksijewicz, Swiatłana Alaksandrauna]] (ur. 1948) – białoruska pisarka i dziennikarka. * Aleksijewicz, Swietłana Aleksandrowna → Aleksijewicz, Swiatłana Alaksandrauna * Alex → Janosz, Alicja * Alex, Joe → Słomczyński, Maciej * [[Scott Alexander|Alexander, Scott]] (ur. 1963) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. ===Alf=== * Alfiejew, Grigorij Walerijewicz → Hilarion ===Alg=== * Algirdaitis, Jogaila → Władysław II Jagiełło ===Ali=== * Ali, Ayaan → Hirsi Ali, Ayaan * [[Tariq Ali|Ali, Tariq]] (ur. 1943) – brytyjski politolog, ekonomista, filozof, pisarz i publicysta pochodzenia pakistańskiego. ===Alk=== * [[Alkuin]] (730–804) – anglosaski uczony i mnich. ===All=== * [[William Albert Allard|Allard, William Albert]] (ur. 1937) – amerykański fotograf. * [[Ted Allbeury|Allbeury, Ted]] (1917–2005) – angielski prozaik. * [[Ijad Allawi|Allawi, Ijad]] (ur. 1945) – iracki polityk, szyita. * [[Fred Allen|Allen, Fred]] (1894–1956) – amerykański komik. * [[James Allen|Allen, James]] (1864–1912) – angielski pisarz. * [[Lily Allen|Allen, Lily Rose Beatrice]] (ur. 1985) – brytyjska piosenkarka i aktorka. * [[Woody Allen|Allen, Woody]] (ur. 1935) – amerykański aktor, scenarzysta i reżyser. * [[Isabel Allende|Allende, Isabel Llona]] (ur. 1942) – chilijska pisarka. * [[Salvador Allende|Allende, Salvador]] (1908–1973) – chilijski polityk. * Allende Gossens, Salvador → Allende, Salvador * [[Paul Allender|Allender, Paul]] (ur. 1970) – angielski kompozytor, gitarzysta, grafik. * [[Nadieżda Alliłujewa|Alliłujewa, Nadieżda Sergiejewna]] (1901–1932) – żona [[Józef Stalin|Józefa Stalina]]. * [[Swietłana Alliłujewa|Alliłujewa, Swietłana]] (1926–2011) – amerykańska pamiętnikarka gruzińskiego pochodzenia, córka Józefa Stalina. * Allman, Howard Duane → Allman, Duane * [[Gordon Allport|Allport, Gordon Willard]] (1897–1967) – amerykański psycholog. ===Alm=== * [[Eva Almassy|Almassy, Eva]] (ur. 1955) – francuska pisarka i dziennikarka. * Almeida Niemeyer Soares Filho (de), Oscar Ribeiro → Niemeyer, Oscar ===Alo=== * [[Lisandro Alonso|Alonso, Lisandro]] (ur. 1975) – argentyński reżyser i scenarzysta filmowy. ===Alp=== * [[Alphadi]] (ur. 1957) – nigerski projektant mody. ===Als=== * Alszer, Wojciech → Fokus ===Alt=== * [[Rudolf von Alt|Alt von, Rudolf Ritter]] (1812–1905) – austriacki malarz. * Altamirano, José María → Arguedas, José María * [[Basshunter|Altberg, Jonas Erik]] (Basshunter), szwedzki piosenkarz, producent muzyczny i DJ * [[Peter Altenberg|Altenberg, Peter]] (1859–1919) – austriacki pisarz. * [[Maria Krystyna Altenburg|Altenburg, Maria Krystyna]] (1923–2012) – księżniczka Altenburga. * [[Wiktor Alter|Alter, Wiktor]] (1890–1941 lub 1943) – polsko-żydowski publicysta i działacz socjalistyczny, przywódca Bundu. * [[Paweł Althamer|Althamer, Paweł]] (ur. 1967) – polski rzeźbiarz, performer. * [[Louis Althusser|Althusser, Louis]] (1918–1990) – francuski filozof. * [[Jerzy Altkorn|Altkorn, Jerzy Witold]] (1931–2004) – polski ekonomista, autor książek. * [[John Altman|Altman, John]] (ur. 1969) – amerykański pisarz. * [[Robert Altman|Altman, Robert Bernard]] (1925–2006) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. * [[Siemion Altszuler|Altszuler, Siemion Aleksandrowicz]] (1911–1983) – rosyjski fizyk i wynalazca. ===Alv=== * Alvarado, Juan → Velasco Alvarado, Juan * [[Castro Alves|Alves, Castro]] (1847–1871) – brazylijski poeta. * Alves Frederico, Antônio → Alves, Castro * Alves Monteiro, Manuel → Rui, Manuel ==Ał== * [[Wiktar Ałampijeu|Ałampijeu, Wiktar Piatrowicz]] (ur. 1947) – białoruski polityk. * [[Oleg Ałkajew|Ałkajew, Oleg]] (ur. 1951) – białoruski kat i naczelnik więzienia, autor wspomnień. ==Am== ===Ama=== * Amalric, Arnaud → Amaury, Arnaud * [[Yukiya Amano|Amano, Yukiya]] (1947–2019) – japoński dyplomata. * [[Dante Amaral|Amaral, Dante]] (ur. 1980) – brazylijski siatkarz. * Amaral (do), Dante Guimarães → Amaral, Dante * [[Arnaud Amaury|Amaury, Arnaud]] (1150–1225) – francuski cysters, arcybiskup. ===Amb=== * [[Ludwika Amber|Amber, Ludwika]] (ur. 1948) – polska pisarka, tłumaczka. * [[Stephen E. Ambrose|Ambrose, Stephen Edward]] (1936–2002) – amerykański historyk i pisarz. * [[Sylwester Ambroziak|Ambroziak, Sylwester]] (ur. 1964) – polski rzeźbiarz i rysownik. * [[Zdzisław Ambroziak|Ambroziak, Zdzisław]] (1944–2004) – polski siatkarz i dziennikarz sportowy. ===Ame=== * [[Lidia Amejko|Amejko, Lidia]] (ur. 1955) – polska prozaiczka, dramaturg, autorka słuchowisk. * [[Amenemhat I]] (XX w. p.n.e.) – władca starożytnego Egiptu. * [[Amenhotep II]] (XV w. p.n.e.) – faraon. * [[Romano Amerio|Amerio, Romano]] (1905–1997) – szwajcarsko-włoski teolog, filolog i filozof. ===Ami=== * [[Jehuda Amichaj|Amichaj, Jehuda]] (1924–2000) – poeta tworzący po hebrajsku, także dramaturg, autor opowiadań i słuchowisk. * [[Edmondo de Amicis|Amicis (de), Edmondo]] (1846–1908) – włoski pisarz i dziennikarz. * [[Henri Frédéric Amiel|Amiel, Henri Frédéric]] (1821–1881) – szwajcarski pisarz i filozof. * [[Idi Amin|Amin, Idi]] (1925–2003) – ugandyjski polityk i feldmarszałek. * [[Samir Amin|Amin, Samir]] (1931–2018) – egipski politolog i socjolog, ekonomista, marksista. * [[Helena Amiradżibi-Stawińska|Amiradżibi-Stawińska, Helena]] (1932–2017) – polska scenarzystka, prozaiczka i reżyserka. * [[Martin Amis|Amis, Martin]] (1949–2023) – angielski pisarz. ===Amk=== * AMK → Kyzioł, Agata Maria ===Amm=== * Amma → Jayalalitha, Jayaram * [[Simon Ammann|Ammann, Simon]] (ur. 1981) – szwajcarski skoczek narciarski. ===Amo=== * Amor Flores, Benjamín → Mendoza y Amor Flores, Benjamín * Amos, Myra Ellen → Amos, Tori * [[Tori Amos|Amos, Tori]] (ur. 1963) – amerykańska piosenkarka i pianistka. ===Amp=== * [[André Marie Ampère|Ampère, André Marie]] (1775–1836) – francuski fizyk i matematyk. ===Ams=== * [[Piotr Amsterdamski|Amsterdamski, Piotr]] (1955–2008) – polski astronom, tłumacz, alpinista. * [[Stefan Amsterdamski|Amsterdamski, Stefan]] (1929–2005) – polski filozof. ===Amu=== * [[Roald Amundsen|Amundsen, Roald Engelbregt Gravning]] (1872–1928) – norweski badacz polarny. ==An== ===An-=== * An-ski, S.A. → An-ski, Szymon * [[Szymon An-ski|An-ski, Szymon]] (1863–1920) – żydowski pisarz, publicysta i badacz folkloru. ===Ana=== * [[Anacharsis]] (VI w. p.n.e.) – scytyjski filozof. * Anagnostopoulos, Spiro → Agnew, Spiro Theodore * [[Viswanathan Anand|Anand, Viswanathan]] (ur. 1969) – indyjski szachista. * [[Metodi Ananiew|Ananiew, Metodi]] (ur. 1986) – bułgarski siatkarz. * Anastassakis, Jennifer → Aniston, Jennifer Joanna ===Anc=== * [[Władysław Ludwik Anczyc|Anczyc, Władysław Ludwik]] (1823–1883) – polski pisarz. ===And=== * [[Jadwiga Andegaweńska|Andegaweńska, Jadwiga]] (1373–1399) – od 1384 r. królowa Polski, święta katolicka i patronka Polski. * [[Janusz Anderman|Anderman, Janusz]] (ur. 1949) – polski prozaik, tłumacz, reżyser, scenarzysta. * [[Władysław Anders|Anders, Władysław Albert]] (1892–1970) – polski wojskowy. * [[Hans Christian Andersen|Andersen, Hans Christian]] (1805–1875) – duński pisarz. * [[Chris Anderson|Anderson, Chris]] (ur. 1961) – amerykański dziennikarz i publicysta. * [[Gabriella Anderson|Anderson, Gabriella]] (ur. XX w.) – amerykańska pisarka. * Anderson, Kenneth → Anderson, Kenny * [[Kenny Anderson|Anderson, Kenny]] (ur. 1970) – amerykański koszykarz. * [[Kevin J. Anderson|Anderson, Kevin J.]] (ur. 1962) – amerykański pisarz. * Anderson, Laura Phillips → Anderson, Laurie * [[Laurie Anderson|Anderson, Laurie]] (ur. 1947) – amerykańska artystka eksperymentalna, piosenkarka, plastyczka, reżyserka, pisarka, rzeźbiarka, kompozytorka i performerka. * [[Natalie Anderson|Anderson, Natalie]] (ur. 1973) – brytyjska pisarka. * [[Pamela Anderson|Anderson, Pamela Denise]] (ur. 1967) – amerykańska aktorka, modelka. * [[Poul Anderson|Anderson, Poul William]] (1926–2001) – amerykański pisarz. * [[Roy Andersson|Roy Arne Lennart Andersson]] (ur. 1943) – szwedzki reżyser, scenarzysta, montażysta, producent filmowy. * [[Harriet Andersson|Andersson, Harriet]] (ur. 1932) – szwedzka aktorka. * [[Ursula Andress|Andress, Ursula]] (ur. 1936) – szwajcarska aktorka, modelka. * [[Nina Andrycz|Andrycz, Nina]] (1912–2014) – polska aktorka teatralna i filmowa. * [[Piotr Anderszewski|Anderszewski, Piotr]] (ur. 1969) – polski pianista polsko-węgierskiego pochodzenia. * [[Mikałaj Andrejczuk|Andrejczuk, Mikałaj]] (ur. 1957) – białoruski prawnik i polityk. * [[Andy Andrews|Andrews, Andy]] (ur. 1959) – amerykański pisarz. * [[Antoine André|André, Antoine]] (1858–1943) – francuski aktor, reżyser, krytyk teatralny. * [[Ivo Andrić|Andrić, Ivo]] (1892–1975) – jugosłowiański (serbo-chorwacki) pisarz. * [[Jurij Andropow|Andropow, Jurij Władimirowicz]] (1914–1984) – przywódca ZSRR, szef KGB. * [[Dorota Androsz|Androsz, Dorota]] (ur. 1979) – polska aktorka. * [[Jurij Andruchowycz|Andruchowycz, Jurij]] (ur. 1960) – ukraiński pisarz. * [[Jacek Andrucki|Andrucki, Jacek]] (ur. 1945) – polski aktor i reżyser. * [[Artur Andrus|Andrus, Artur Józef]] (ur. 1971) – polski dziennikarz, poeta, autor tekstów piosenek, artysta kabaretowy i konferansjer. * [[Maria Andruszkiewicz-Nowak|Andruszkiewicz-Nowak, Maria]] (1944–2010) – polska aktorka. * [[Felicjan Andrzejczak|Andrzejczak, Felicjan]] (1948–2024) – polski piosenkarz. * [[Beata Andrzejczuk|Andrzejczuk, Beata]] (ur. 1966) – polska pisarka. * [[Marta Andrzejczyk|Andrzejczyk, Marta]] (ur. 1977) – polska aktorka i piosenkarka. * [[Jadwiga Andrzejewska|Andrzejewska, Jadwiga]] (1915–1977) – polska aktorka. * [[Bogumił Andrzejewski|Andrzejewski, Bogumił Witalis]] (1922–1994) – polski językoznawca i poeta. * [[Jerzy Andrzejewski|Andrzejewski, Jerzy]] (1909–1983) – polski prozaik, publicysta, felietonista, scenarzysta. * [[Marek Andrzejewski|Andrzejewski, Marek]] (ur. 1971) – polski poeta, pieśniarz i kompozytor. * Andrzejewski, Piotr Józef → Lucas, Peter J. * [[Piotr Andrzejewski|Andrzejewski, Piotr Łukasz]] (ur. 1942) – polski polityk, adwokat. * Andrzejewski, Ryszard Waldemar → Peja ===Ang=== * [[Daniel Ange|Ange, Daniel]] (ur. 1932) – francuski duchowny katolicki i pisarz. * Angelus Silesius → Ślązak, Anioł * [[Sakaguchi Ango|Ango, Sakaguchi]] (1906–1955) – japoński pisarz. ===Ani=== * [[Ani]] (XII w. p.n.e.) – mędrzec egipski. * [[Mordechaj Anielewicz|Anielewicz, Mordechaj]] (1919–1943) – dowódca Żydowskiej Organizacji Bojowej podczas powstania w getcie warszawskim. * [[Michał Anioł (aktor)|Anioł, Michał]] (ur. 1954) – polski aktor. * Aniołek → Anielewicz, Mordechaj * [[Jennifer Aniston|Aniston, Jennifer Joanna]] (ur. 1969) – amerykańska aktorka. ===Ank=== * [[Conrad Anker|Anker, Conrad]] (ur. 1962) – amerykański wspinacz i pisarz. * [[Katarzyna Ankudowicz|Ankudowicz, Katarzyna]] (ur. 1981) – polska aktorka. ===Ann=== * [[Ann-Margret]] (ur. 1941) – amerykańska aktorka urodzona w Szwecji. * [[Kofi Annan|Annan, Kofi]] (1938–2018) – ghański polityk. * [[Jean-Jacques Annaud|Annaud, Jean-Jacques]] (ur. 1943) – francuski reżyser, producent i scenarzysta filmowy. * Anneke → Kańtoch, Anna ===Ano=== * Anonim zwany Gallem → Gall Anonim * [[Jean Anouilh|Anouilh, Jean]] (1910–1987) – francuski dramaturg i reżyser. ===Ans=== * [[Abdullah Ansari|Ansari, Abdullah]] (1006–1089) – perski pisarz i poeta mistyczny. * [[Michael Ansley|Ansley, Michael]] (ur. 1967) – amerykański koszykarz. ===Ant=== * [[Iwan Antanowicz|Antanowicz, Iwan Iwanawicz]] (ur. 1937) – radziecki, białoruski i rosyjski językoznawca, filozof i polityk. * [[Jerzy Antczak|Antczak, Jerzy]] (ur. 1929) – polski reżyser. * Antek → Cukierman, Icchak * Antek z Bugaja → Kucharczyk, Antoni * [[Apostolis Anthimos|Anthimos, Apostolis]] (ur. 1954) – polski muzyk. * Anthimos, Apostolos → Anthimos, Apostolis * [[Piers Anthony|Anthony, Piers]] (ur. 1934) – angielski pisarz. * [[Susan Brownell Anthony|Anthony, Susan Brownell]] (1820–1906) – amerykańska sufrażystka. * [[Stéphane Antiga|Antiga, Stéphane]] (ur. 1976) – francuski siatkarz i trener. * [[Krzysztof Antkowiak|Antkowiak, Krzysztof]] (ur. 1973) – polski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, aktor niezawodowy. * Antoine the Swan → Kiedis, Anthony * [[Zdzisław Antolski|Antolski, Zdzisław]] (ur. 1953) – polski poeta. * [[Ion Antonescu|Antonescu, Ion Victor]] (1882–1946) – rumuński marszałek i polityk. * [[Mihai Antonescu|Antonescu, Mihai]] (1904–1946) – rumuński adwokat i polityk. * [[Karol Antoniewicz|Antoniewicz, Karol]] (1807–1852) – polski poeta, ksiądz. * [[Julian Antonisz|Antonisz, Julian]] (1941–1987) – polski plastyk, twórca filmów, kompozytor i wynalazca. * Antoniszczak, Julian Józef → Antonisz, Julian * [[Jarosław Antoniuk|Antoniuk, Jarosław]] (ur. 1963) – polski reżyser teatralny. * Antonowicz, Anja → Antonowicz, Anna * [[Anna Antonowicz|Antonowicz, Anna]] (ur. 1981) – polska i niemiecka aktorka. * [[A.K. Antony|Antony, A.K.]] (ur. 1940) – indyjski polityk. * Antony, Arackaparambil Kurien → Antony, A.K. * [[Małgorzata Antoszewska-Tuora|Antoszewska-Tuora, Małgorzata]] (ur. 1962) – polska poetka, filolog. ===Anu=== * Anubis → Wróblewski, Tomasz * AnubiSS → Wróblewski, Tomasz * Anusiak, Janina → Anusiakówna, Janina * [[Janina Anusiakówna|Anusiakówna, Janina]] (1916–2006) – polska aktorka. ===Anz=== * [[Katarzyna Anzorge|Anzorge, Katarzyna]] (ur. 1981) – polska aktorka. ==Ap== ===Apa=== * [[Judd Apatow|Apatow, Judd]] (ur. 1967) – amerykański reżyser, scenarzysta, producent i aktor. ===Ape=== * [[Bogdan George Apetri|Apetri, Bogdan George]] (ur. 1976) – rumuński reżyser, producent, scenarzysta, operator, montażysta; mieszka w USA. ===Aph=== * [[Aphex Twin]] (ur. 1971) – brytyjski kompozytor, multiinstrumentalista, producent muzyczny. ===Apo=== * Apo, Serok → Öcalan, Abdullah * [[Guillaume Apollinaire|Apollinaire, Guillaume]] (1880–1918) – francuski poeta polskiego pochodzenia. * Apollinaire de Kostrowitzky, Guillaume Albert Vladimir Alexandre → Apollinaire, Guillaume * [[Leo Apostel|Apostel, Leo]] (1925–1995) – belgijski intelektualista, filozof, wolnomularz. ===App=== * [[Jacob Appelbaum|Appelbaum, Jacob]] (ur. XX w.) – amerykański niezależny haker. * [[Kwame Anthony Appiah|Appiah, Kwame Anthony]] (ur. 1954) – ghański i amerykański filozof oraz pisarz. * [[Anne Applebaum|Applebaum, Anne]] (ur. 1964) – amerykańska pisarka i dziennikarka. * [[Christina Applegate|Applegate, Christina]] (ur. 1971) – amerykańska piosenkarka i aktorka. ===Apu=== * [[Aleksiej Apuchtin|Apuchtin, Aleksiej Nikołajewicz]] (1840–1893) – rosyjski poeta, prozaik, krytyk literacki. ==Aq== * [[Benigno Aquino III|Aquino III, Benigno]] (ur. 1960) – filipiński polityk. * Aquino III, Benigno Simeon Cojuangco → Aquino III, Benigno. ==Ar== ===Ara=== * [[Grzegorz Arabas|Arabas, Grzegorz]] (ur. 1978) – polski koszykarz. * [[Jaser Arafat|Arafat, Jaser]] (1929–2004) – palestyński polityk. * [[François Arago|Arago, François]] (1786–1853) – francuski matematyk, fizyk, astronom i polityk. * Aragón, Luis → Cardoza y Aragón, Luis * [[Carlos Manuel Arana Osorio|Arana Osorio, Carlos Manuel]] (1918–2003) – gwatemalski wojskowy i polityk. * Arand, Charlotte → Sacher-Masoch von, Leopold Ritter * Arantes do Nascimento, Edson → Pelé * [[Mirosław Araszewski|Araszewski, Mirosław]] (ur. 1941) – polski fotograf. ===Arc=== * Arc (d’), Jeanne → Arc (d’), Joanna * [[Joanna d'Arc|Arc (d’), Joanna]] (ok. 1412–1431) – bohaterka narodowa Francji, święta katolicka. * [[Jeffrey Archer|Archer, Jeffrey Howard]] (1940–2026) – brytyjski polityk, pisarz. * [[Dorota Arciszewska-Mielewczyk|Arciszewska-Mielewczyk, Dorota]] (ur. 1968) – polska polityk. * [[Andrzej Arciszewski|Arciszewski, Andrzej]] (ur. 1951) – polski aktor. * [[Krzysztof Arciszewski|Arciszewski, Krzysztof]] (1592–1656) – polski i holenderski wojskowy. * [[Tomasz Arciszewski|Arciszewski, Tomasz Stefan]] (1877–1955) – polski działacz socjalistyczny. * [[Tamara Arciuch|Arciuch, Tamara]] (ur. 1975) – polska aktorka i wokalistka. * Arciuch-Szyc, Tamara → Arciuch, Tamara * [[Bohdan Arct|Arct, Bohdan]] (1914–1973) – polski pilot myśliwski II wojny światowej, pisarz, autor książek wspomnieniowych i o tematyce batalistycznej, kawaler Virtuti Militari. * Arct, Maria → Borucka-Arctowa, Maria * Arctowa, Maria → Borucka-Arctowa, Maria * [[Stefan Arczyński|Arczyński, Stefan]] (1916–2022) – polski fotograf. ===Ard=== * [[Jan Krzysztof Ardanowski|Ardanowski, Jan Krzysztof]] (ur. 1961) – polski polityk, rolnik i samorządowiec. * [[Władisław Ardzinba|Ardzinba, Władisław]] (1945–2010) – abchaski polityk. * [[Guru Ardżan|Ardżan, guru]] (1563–1606) – piąty guru sikhów. ===Are=== * [[Reinaldo Arenas|Arenas, Reinaldo]] (1943–1990) – kubański pisarz. * Arenas Fuentes, Reinaldo → Arenas, Reinaldo * [[Alphonse Arend|Arend, Alphonse]] (1907–1987) – luksemburski pisarz. * [[Hannah Arendt|Arendt, Hannah]] (1906–1975) – niemiecka teoretyczka polityki, filozof i publicystka, pochodzenia żydowskiego. * Arnesen, Sylwia → Juszczak, Sylwia ===Arg=== * [[José María Arguedas|Arguedas, José María]] (1911–1969) – peruwiański pisarz, pedagog i etnolog. * Arguedas Altamirano, José María → Arguedas, José María ===Ari=== * [[Uri Ariel|Ariel, Uri Yehoda]] (ur. 1952) – izraelski polityk. * [[Philippe Ariès|Ariès, Philippe]] (1914–1984) – francuski historyk. * [[Carmen Argibay|Argibay, Carmen]] (ur. 1940) – argentyńska prawniczka. * [[Francis Arinze|Arinze, Francis]] (ur. 1932) – nigeryjski duchowny katolicki. * [[Jean-Bertrand Aristide|Aristide, Jean-Bertrand]] (ur. 1953) – haitański polityk, suspendowany ksiądz katolicki. * Arkwright, B.H. → Day, Clarence Shepherd ===Arj=== * [[Arjadewa]] (II/III wiek n.e.) – jogin buddyjski pochodzący z Cejlonu lub Indii. ===Ark=== * [[Aleś Arkusz|Arkusz, Aleś]] (ur. 1960) – białoruski poeta, eseista, wydawca. ===Arl=== * Arlak, Viola → Arlak, Violetta * [[Violetta Arlak|Arlak, Violetta]] (ur. 1968) – polska aktorka. ===Arł=== * [[Bartosz Arłukowicz|Arłukowicz, Bartosz]] (ur. 1971) – polski polityk i lekarz. ===Arm=== * [[Dick Armey|Armey, Dick]] (ur. 1940) – amerykański ekonomista i polityk. * Armey, Richard Keith → Armey, Dick * [[Billie Joe Armstrong|Armstrong, Billie Joe]] (ur. 1972) – amerykański wokalista i gitarzysta. * [[Charlotte Armstrong|Armstrong, Charlotte]] (1905–1969) – amerykańska pisarka. * Armstrong, Dido Florian → Dido * [[Lance Armstrong|Armstrong, Lance]] (ur. 1971) – amerykański kolarz. * [[Louis Armstrong|Armstrong, Louis Daniel]] (1901–1971) – amerykański trębacz jazzowy, wokalista i kompozytor. * [[Neil Armstrong|Armstrong, Neil Alden]] (1930–2012) – amerykański astronauta. ===Arn=== * [[Bernard Arnault|Arnault, Bernard]] (ur. 1949) – francuski biznesmen. * Arne, Leo → Waltari, Mika * [[Andrea Arnold|Arnold, Andrea]] (ur. 1961) – brytyjska reżyser i scenarzystka. * [[Eddy Arnold|Arnold, Eddy]] (1918–2008) – amerykański muzyk. * [[Matthew Arnold|Arnold, Matthew]] (1822–1888) – angielski poeta i krytyk kulturalny. * Arnold, Nelli → Rokita, Nelli * [[Paulo Evaristo Arns|Arns, Paulo Evaristo]] (1921–2016) – brazylijski duchowny katolicki. ===Aro=== * [[Raymond Aron|Aron, Raymond]] (1905–1983) – francuski socjolog i filozof. * [[Darren Aronofsky|Aronofsky, Darren]] (ur. 1969) – amerykański reżyser i scenarzysta filmowy. * [[Elliot Aronson|Aronson, Elliot]] (ur. 1932) – amerykański psycholog. ===Arp=== * Arp, Jean → Arp, Hans * [[Hans Arp|Arp, Hans]] (1887–1966) – francuski malarz, grafik, rzeźbiarz i poeta pochodzenia niemieckiego. ===Arq=== * Arquette, Courteney → Cox-Arquette, Courteney Bass ===Arr=== * [[Fernando Arrabal|Arrabal, Fernando]] (ur. 1932) – hiszpański dramaturg, aktor, scenarzysta, reżyser, plastyk osiadły we Francji. * [[Sara Arrhenius|Arrhenius, Sara]] (ur. 1961) – szwedzka krytyk sztuki. * [[Kaúlza de Arriaga|Arriaga, Kaúlza de]] (1915–2004) – portugalski wojskowy. * [[Mary Arrigan|Arrigan, Mary]] (ur. 1943) – irlandzka pisarka. ===Ars=== * Arshawsky, Arthur Jacob → Shaw, Artie ===Art=== * [[Beata Artemska|Artemska, Beata]] (1918–1985) – polska tancerka, śpiewaczka, aktorka, reżyserka, scenarzystka. * [[Natasha Arthy|Arthy, Natasha]] (ur. 1969) – duńska reżyserka, scenarzystka I producentka filmowa. * [[Grzegorz Artman|Artman, Grzegorz]] (ur. 1971) – polski aktor. * Artur → Zygelbojm, Szmul Mordechaj * [[Roman Artymowski|Artymowski, Roman]] (1919–1993) – polski malarz, grafik i pedagog. * [[Jerzy Artysz|Artysz, Jerzy]] (1930–2024) – polski śpiewak operowy i pedagog. ===Arz=== * Arze, Wálter → Guevara, Wálter * [[Álvaro Arzú|Arzú, Álvaro]] (1946–2018) – gwatemalski polityk. ==As== ===Asa=== * [[Asanga]] (IV w.n.e.) – indyjski mistrz buddyjski. ===Asc=== * [[Arik Ascherman|Ascherman, Arik]] (ur. 1959) – izraelski rabin. * Ascherson, Charles Neal → Ascherson, Neal * [[Neal Ascherson|Ascherson, Neal]] (ur. 1932) – szkocki pisarz i dziennikarz. ===Ash=== * [[Daniel Ash|Ash, Daniel]] (ur. 1957) – angielski gitarzysta rockowy. * [[Timothy Garton Ash|Ash, Timothy Garton]] (ur. 1955) – brytyjski historyk. * [[John Ashbery|Ashbery, John]] (1927–2017) – amerykański poeta. * [[Laura Ashley|Ashley, Laura]] (1925–1985) – walijska projektantka mody. * [[Anthony Ashley-Cooper, 7. hrabia Shaftesbury|Ashley-Cooper, Anthony]] (1801–1885) – brytyjski polityk, filantrop i reformator społeczny. * [[Catherine Ashton|Ashton, Catherine Margaret]] (ur. 1956) – brytyjska polityk, dyplomata. ===Asi=== * [[Isaac Asimov|Asimov, Isaac]] (1920–1992) – amerykański pisarz SF i profesor biochemiki rosyjskiego pochodzenia. ===Ask=== * [[Szymon Askenazy|Askenazy, Szymon]] (1866–1935) – polski historyk żydowskiego pochodzenia. ===Asl=== * [[Reza Aslan|Aslan, Reza]] (ur. 1972) – amerykański religioznawca i filolog irańskiego pochodzenia. ===Asn=== * [[Adam Asnyk|Asnyk, Adam Prot]] (1838–1897) – polski poeta i dramatopisarz. ===Asp=== * [[Werner Aspenström|Aspenström, Werner]] (1918–1997) – szwedzki poeta. ===Asq=== * [[Herbert Henry Asquith|Asquith, Herbert Henry]] (1852–1928) – brytyjski polityk. ===Ass=== * [[Baszar al-Assad|al-Assad, Baszar]] (ur. 1965) – syryjski polityk. * [[Julian Assange|Assange, Julian Paul]] (ur. 1971) – australijski internetowy aktywista, dziennikarz oraz programista. * [[Jean Asselborn|Asselborn, Jean]] (ur. 1949) – luksemburski polityk. * Assís (de), Ronaldo → Ronaldinho ===Ast=== * [[Fred Astaire|Astaire, Fred]] (1899–1987) – amerykański aktor, tancerz i wokalista. * [[Mary Astell|Astell, Mary]] (1666–1731) – angielska pisarka. * [[Alexandre Astruc|Astruc, Alexandre]] (1923–2016) – francuski krytyk i reżyser filmowy. * [[Miguel Ángel Asturias|Asturias, Miguel Ángel]] (1899–1974) – gwatemalski prozaik i poeta. ===Asz=== * [[Mieczysław Aszkiełowicz|Aszkiełowicz, Mieczysław]] (ur. 1957) – polski polityk. ==Aś== * [[Aśwagosza]] (80?–150? n.e.) – indyjski poeta, mistrz buddyjski. ==At== * Ataíde (de), Tristão → Lima, Alceu Amoroso * [[Atanazy Wielki]] (ok. 295–373) – biskup Aleksandrii, pisarz wczesnochrześcijański, teolog-apologeta, kaznodzieja, ojciec i doktor Kościoła, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. * [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk, Mustafa Kemal]] (1881–1938) – turecki polityk. * [[Ariel Atias|Atias, Ariel]] (ur. 1970) – izraelski polityk, członek religijnej partii Szas, skupiającej Żydów sefardyjskich. * [[Atiśa]] (982–1054) – indyjski mistrz buddyjski. * [[Rowan Atkinson|Atkinson, Rowan]] (ur. 1955) – angielski aktor i komik. * Atomowa Pchła → Messi, Lionel Andrés * [[John Atta-Mills|Atta-Mills, John]] (ur. 1944) – ghański polityk i prawnik. * [[Jacques Attali|Attali, Jacques]] (ur. 1943) – francuski ekonomista. * [[David Attenborough|Attenborough, David]] (ur. 1926) – brytyjski popularyzator wiedzy przyrodniczej, autor programów telewizyjnych. * [[Richard Attenborough|Attenborough, Richard]] (1923–2014) – brytyjski aktor, reżyser i producent filmowy. * [[Clement Attlee|Attlee, Clement]] (1883–1967) – brytyjski polityk. * [[Amelia Atwater-Rhodes|Atwater-Rhodes, Amelia]] (ur. 1984) – amerykańska pisarka. * [[Margaret Atwood|Atwood, Margaret]] (ur. 1939) – kanadyjska pisarka, poetka i krytyczka literacka. ==Au== ===Aud=== * [[Wystan Hugh Auden|Auden, Wystan Hugh]] (1907–1973) – angielski poeta i prozaik. * [[Halina Auderska|Auderska, Halina]] (1904–2000) – polska pisarka. * [[Jacques Audiard|Audiard, Jacques]] (ur. 1952) – francuski scenarzysta, reżyser i aktor. ===Aue=== * [[Herman Auerbach|Auerbach, Herman]] (1901–1942) – polski matematyk. ===Aug=== * [[Marc Augé|Augé, Marc]] (1935–2023) – francuski etnolog i antropolog kulturowy. * [[August II Mocny]] (1670–1733) – elektor Saksonii, król Polski i wielki książę litewski. * Augustowski, Andrzej → Winkler, Kazimierz * Augustyn z Hippony → Aureliusz Augustyn z Hippony * [[Adam Augustyn|Augustyn, Adam]] (1936–2016) – polski pisarz. * [[Kamila Augustyn|Augustyn, Kamila]] (ur. 1982) – polska badmintonistka. * [[Rafał Augustyn|Augustyn, Rafał]] (ur. 1951) – polski kompozytor i filolog polski. * [[Bogdan Augustyniak|Augustyniak, Bogdan]] (1940–2006) – polski reżyser. * [[Anna Augustynowicz|Augustynowicz, Anna]] (ur. 1959) – polska reżyserka. ===Aul=== * [[William Auld|Auld, William]] (1924–2006) – szkocki pisarz i esperantysta. ===Aum=== * [[Robert Aumann|Aumann, Robert]] (ur. 1930) – izraelski matematyk i członek Amerykańskiej Akademii Nauk. * [[Andrzej Aumiller|Aumiller, Andrzej]] (ur. 1947) – polski polityk. ===Aur=== * [[Aureliusz Augustyn z Hippony]] (354–430) – berberyjski filozof i teolog chrześcijański. ===Aus=== * [[Jane Austen|Austen, Jane]] (1775–1817) – angielska pisarka. * [[Paul Auster|Auster, Paul Benjamin]] (1947–2024) – amerykański pisarz. * Austerlitz, Frederick → Astaire, Fred ==Av== ===Ava=== * [[Roger Avary|Avary, Roger]] (ur. 1965) – amerykański scenarzysta i reżyser filmowy. ===Ave=== * [[Richard Avedon|Avedon, Richard]] (1923–2004) – amerykański fotograf. * Aveiro, Cristiano → Ronaldo, Cristiano * [[Ferdinand Avenarius|Avenarius, Ferdinand]] (1856 - 1923) – niemiecki pisarz i poeta. ===Avn=== * [[Yossi Avni-Levy|Avni-Levy, Yossi]] (ur. 1962) – izraelski pisarz i dyplomata. ==Aw== * [[Aleksy Awdiejew|Awdiejew, Aleksy]] (ur. 1940) – polski aktor filmowy, piosenkarz, językoznawca. * Awdiejew, Alosza → Awdiejew, Aleksy * [[Awerroes]] (1126–1198) – arabski filozof, teolog, lekarz, prawnik, polityk i matematyk. * [[Awicenna]] (980–1037) – perski lekarz, filozof, alchemik, teolog i poeta. * [[Uri Awneri|Awneri, Uri]] (1923–2018) – izraelski pisarz, publicysta, polityk, działacz praw człowieka. * [[Obafemi Awolowo|Awolowo, Obafemi]] (1909–1987) – nigeryjski dziennikarz, adwokat i polityk. ==Ax== * [[Erwin Axer|Axer, Erwin]] (1917–2012) – polski reżyser, pisarz. * Axton, David → Koontz, Dean Ray ==Ay== * [[Alain Ayache|Ayache, Alain]] (1936–2008) – francuski dziennikarz. * [[Alfred Jules Ayer|Ayer, Alfred Jules]] (1910–1989) – brytyjski filozof analityczny i lewicowy intelektualista. * [[Patricio Aylwin|Aylwin, Patricio]] (1918–2016) – chilijski polityk. * [[Evo Morales Ayma|Ayma, Evo Morales]] (ur. 1959) – boliwijski polityk. * Ayma, Juan Evo Morales → Ayma, Evo Morales * [[Marcel Aymé|Aymé, Marcel]] (1902–1967) – francuski pisarz. * [[Richard Ayoade|Ayoade, Richard]] (ur. 1977) – angielski komik, aktor i reżyser. ==Az== ===az-=== * [[Ajman az-Zawahiri|az-Zawahiri, Ajman]] (1951–2022) – egipski lekarz i terrorysta. ===Aza=== * [[Mykoła Azarow|Azarow, Mykoła]] (ur. 1947) – ukraiński polityk pochodzenia rosyjskiego. ===Aze=== * [[Pedro Azenha|Azenha, Pedro]] (ur. 1984) – brazylijski siatkarz. ===Azi=== * Azikiwe, Benjamin Nnamdi → Azikiwe, Nnamdi * [[Nnamdi Azikiwe|Azikiwe, Nnamdi]] (1904–1996) – nigeryjski polityk. * [[Azis]] (ur. 1978) – bułgarski piosenkarz. * Aziz, Abdul → Abd-ul-Aziz * [[Tarik Aziz|Aziz, Tarik]] (1936–2015) – iracki polityk i dyplomata. ===Azn=== * [[Charles Aznavour|Aznavour, Charles]] (1924–2018) – francuski kompozytor i piosenkarz pochodzenia ormiańskiego. * Aznavurian, Szanur Vaginak → Aznavour, Charles ===Azó=== * Azócar, Patricio → Aylwin, Patricio ===Azw=== * [[Azrul Azwar|Azwar, Azrul]] (ur. 1945) – indonezyjski działacz harcerski. ==A.== * A. C. G. Z. P. P. → Czartoryski, Adam Kazimierz Joachim Ambroży Marek * Ad. Cz. → Czartoryski, Adam Kazimierz Joachim Ambroży Marek =Á= * [[János Áder|Áder, János]] (ur. 1959) – węgierski polityk i prawnik. =Å= * Åkerfeldt, Lars Mikael → Åkerfeldt, Mikael * [[Mikael Åkerfeldt|Åkerfeldt, Mikael]] (ur. 1974) – szwedzki gitarzysta i wokalista. {{SORTUJ:A}} [[Kategoria:Strony przeglądowe - osoby]] bx27ufom8yr6afs4murk49qcnlf24gd Wojaczek 0 59059 649007 644154 2026-10-06T18:18:41Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Rafałwojaczek.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649007 wikitext text/x-wiki '''[[w:Wojaczek (film)|Wojaczek]]''' – polski film biograficzny z 1999 w reżyserii Lecha J. Majewskiego; jego treścią jest życie poety [[Rafał Wojaczek|Rafała Wojaczka]]. Autorami scenariusza są Lech J. Majewski i [[Maciej Melecki]]. == Dialogi == * '''Żołnierz''': Co jest Rafał, tak wcześnie wstajesz? <br >'''Rafał Wojaczek''': Nie, tak późno chodzę spać. * '''[[Edward Stachura]]''': Pan coś studiuje?<br > '''Rafał Wojaczek''': Nie jestem aż tak małostkowy. <br > '''Edward Stachura''': Rozumiem. A na papierach warto chyba być. * '''Kelnerka''': Panie Rafałku, wystarczy już tej wódeczki, zjadłby pan coś. <br >'''Rafał Wojaczek''': Królowo, jeszcze raz to samo, żeby mi się dobrze myślało o jedzeniu. == Wypowiedzi postaci == === Rafał Wojaczek === * Niech mnie pan zakopie, ja już i tak jestem trupem. * Nie zasłużyła na takiego megalomana, egoistę, bandytę i świnię jak ja. ** Opis: Wojaczek o matce. * Świętej pamięci Kasia Wojaczek. Żyła lat sześć. Tobie Kasiu się udało... === [[Edward Stachura]] === * Pójdziesz pan drogę budować, pójdziesz pan drewno rzeką spławiać, wszędzie pan pójdziesz i nie będziesz ''Wojaczek'' tylko ''Pan Wojaczek''. ** Opis: do Wojaczka. ==O ''Wojaczku''== * Film Lecha Majewskiego powstał ze skrzyknięcia się paru poetów. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: Jan F. Lewandowski, ''Wielkie kino. 150 filmów, które musisz zobaczyć'', wyd. Videograf II, Chorzów 2006, ISBN 8371833946, s. 301. * W istocie Majewski nakręcił esej filmowy o umieraniu, zanurzony w realiach peerelowskiej prowincji z przełomu Gomułki i Gierka. Ascetyczne, czarno-białe zdjęcia Adama Sikory podkreślają okropieństwo świata, w jakim przyszło żyć Wojaczkowi, osiągając godną uznania – mimo skromności inscenizacyjnej filmu – wizualną sugestię i jednolitość stylistyczną. Niezwykle sugestywna i przejmująca kreacja prowincji z czasów Peerelu, komentująca tajemniczo losy artysty w latach sześćdziesiątych. Dzieło kultowe. ** Autor: Jan F. Lewandowski, ''Wielkie kino. 150 filmów, które musisz zobaczyć'', op. cit., s. 300. [[Kategoria:Polskie filmy biograficzne]] 7lzasdldfxu8bg12imps7jyd3snmala Użytkownik:Swam pl/brudnopis.js 2 70254 649021 648145 2026-10-06T20:40:54Z Swam pl 41038 + 649021 javascript text/javascript // brudnopis Swama do testów związanych z JavaScriptem // --- //kopia z https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=Wikis%C5%82ownikarz:Peter_Bowman/suppress.js&oldid=8887242 ( function ( mw, $ ) { if ( mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ) ) { $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done( function () { var api, user, rollbackList, deleteList; api = new mw.Api( { parameters: { formatversion: 2, errorformat: 'html', errorlang: mw.config.get( 'wgUserLanguage' ), errorsuselocal: true } } ); user = mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ); const portletId = mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb'; const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink( portletId, { href: '#', text: 'Zablokuj i usuń wkład', tooltip: 'Zablokuj użytkownika i usuń wkład za pomocą API.' } ); mw.loader.using( '@wikimedia/codex' ).then ( function( require ) { const Vue = require( 'vue' ); const Codex = require( '@wikimedia/codex' ); const mountPoint = document.body.appendChild( document.createElement( 'div' ) ); Vue.createMwApp( { data: function () { return { showDialog: false, selectedValues: [], selectedValuesRevisionDelete: [], elementsToHide: '', checkboxes: [ { label: 'Opis zmian', value: 'comment' }, { label: 'Treść edycji', value: 'content' }, { label: 'Nazwę użytkownika', value: 'user' } ], blockDurationOptions: [ { label: 'Blokada permanentna', value: 'infinite' }, { label: '1 godzina', value: '1 hour' }, { label: '8 godzin', value: '8 hours' }, { label: '12 godzin', value: '12 hours' }, { label: '1 dzień', value: '1 day' }, { label: '1 tydzień', value: '1 week' }, { label: '2 tygodnie', value: '2 weeks' }, { label: '1 miesiąc', value: '1 month' }, { label: '3 miesiące', value: '3 months' }, { label: '6 miesięcy', value: '6 months' }, { label: '1 rok', value: '1 year' } ], statusUserToBlock: 'default', statusBlockReason: 'default', statusBlockDuration: 'default', statusRevisionReason: 'default', statusRevisionElement: 'default', messageUserToBlock: { error: 'Musisz wskazać kogo należy zablokować.' }, messageBlockReason: { error: 'Musisz wskazać powód blokady.' }, messageBlockDuration: { error: 'Musisz wskazać długość blokady.' }, messageRevisionReason: { error: 'Musisz wskazać powód ukrycia edycji.' }, messageRevisionElement: { error: 'Musisz wskazać co konkretnie należy ukryć.' }, duration: '', username: mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ), blockReason: '', revisionDeleteReason: '', fieldset1disabled: true, fieldset2disabled: true, switchValue: false, nazwaUzytkownika: Vue.ref(), revisionDeleteMsgOptions: { tag: 'revisiondelete', autoHide: false }, stats: { rollbackDone: 0, rollbackFailed: 0, deleteDone: 0, deleteFailed: 0 }, deleteMsgOptions: { tag: 'delete' }, rollbackMsgOptions: { tag: 'rollback' }, msgOptions: { autoHide: false }, rollbackQuery: { markbot: true } }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego blokowania i czyszczenia wkładu" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusUserToBlock" :messages="messageUserToBlock"> <cdx-label>Kogo należy zablokować?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj nazwę użytkownika, którego należy zablokować</cdx-label> <cdx-text-input ref="nazwaUzytkownika" v-model="username" placeholder="Nazwa użytkownika"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockReason" :messages="messageBlockReason"> <cdx-label>Dlaczego należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj powód blokady</cdx-label> <cdx-text-input v-model="blockReason" placeholder="Powód blokady"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockDuration" :messages="messageBlockDuration"> <cdx-label>Na jak długo należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj długość blokady</cdx-label> <cdx-select v-model:selected="duration" :menu-items="blockDurationOptions" default-label="Długość blokady"></cdx-select> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-toggle-switch v-model="switchValue" @update:model-value="onToggleUpdate"> Ukryj edycje użytkownika <template #description>Zaznacz tę opcję, żeby ukryć edycje użytkownika po zablokowaniu i wycofaniu wkładu</template> </cdx-toggle-switch> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset1disabled" :status="statusRevisionReason" :messages="messageRevisionReason"> <cdx-label>Wskaż powód ukrycia edycji</cdx-label> <cdx-text-input v-model="revisionDeleteReason" placeholder="Powód ukrycia"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset2disabled" :status="statusRevisionElement" :messages="messageRevisionElement"> <cdx-label>Wskaż co należy ukryć</cdx-label> <cdx-checkbox v-for="checkbox in checkboxes" :key="'checkbox-' + checkbox.value" :input-value="checkbox.value" v-model="selectedValuesRevisionDelete"> {{checkbox.label}} </cdx-checkbox> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true"> <cdx-button action="progressive" @click="buttonClick" style="float:right">Zablokuj użytkownika i usuń wkład</cdx-button> </cdx-field> </cdx-dialog> `, methods: { openDialog() { this.showDialog = true; }, closeDialog() { this.showDialog = false; }, buttonClick() { var noOfErrors = 0; user = this.username; if ( this.username.trim().length === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.blockReason.trim().length === 0 ) { this.statusBlockReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.duration.trim().length === 0 ) { this.statusBlockDuration = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.switchValue ) { this.elementsToHide = this.selectedValuesRevisionDelete.toString().replaceAll( ',', '|' ); if ( this.revisionDeleteReason.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.elementsToHide.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionElement = 'error'; noOfErrors++; } } if ( noOfErrors === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'default'; this.statusBlockReason = 'default'; this.statusBlockDuration = 'default'; this.statusRevisionReason = 'default'; this.statusRevisionElement = 'default'; this.blockAndRevertEdits().then( function () { if ( this.switchValue ) { this.fetchContribsAndDeleteEdits( this.username, this.elementsToHide, this.revisionDeleteReason ); } } ); } }, onToggleUpdate( value ) { this.fieldset1disabled = !value; this.fieldset2disabled = !value; }, deleteComment( revids, elementsToHide, reason, counter ) { var self = this; return api.postWithEditToken( { action: 'revisiondelete', type: 'revision', hide: elementsToHide, reason: reason, ids: revids.shift() } ).then( function () { var progress = mw.format( '$1/$2', ( counter = counter || 1 ), revids.length + counter ); mw.notify( 'Trwa usuwanie edycji... ' + progress, self.revisionDeleteMsgOptions ); if ( revids.length ) { return self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason, ++counter ); } else { return undefined; } } ); }, fetchContribsAndDeleteEdits( username, elementsToHide, reason ) { var self = this; return api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: username, uclimit: 'max' } ).then( function ( data ) { var revids = data.query.usercontribs.map( function ( obj ) { return obj.revid; } ); return self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason ); } ); }, blockAndRevertEdits() { var self = this; return api.postWithEditToken( { action: 'block', user: this.username, expiry: this.duration, reason: this.blockReason, nocreate: true, autoblock: true, reblock: true } ) .then( function () { mw.notify( 'Zablokowanie się powiodło.', self.msgOptions ); return api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: user, uclimit: 'max' } ); } ) .done( function ( data ) { var worklist = {}; data.query.usercontribs.forEach( function ( contrib ) { var obj = Object.prototype.hasOwnProperty.call( worklist, contrib.title ) ? worklist[ contrib.title ] : { top: false, new: false }; obj.top |= contrib.top; obj.new |= contrib.new; worklist[ contrib.title ] = obj; } ); rollbackList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.top && !obj.new; } ); deleteList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.new; } ); mw.notify( mw.format( 'Pobrano wkład użytkownika: $1 edycji, $2 do przetworzenia (nowych: $3, bieżących: $4).', Object.keys( worklist ).length, rollbackList.length + deleteList.length, deleteList.length, rollbackList.length ), self.msgOptions ); } ) .then( function () { if ( rollbackList.length ) { return self.recursiveRollback( rollbackList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Zrewertowanych: $1, błędów: $2.', self.stats.rollbackDone, self.stats.rollbackFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.rollbackMsgOptions, { type: self.stats.rollbackFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ) .then( function () { if ( deleteList.length ) { return self.recursiveDelete( deleteList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Usuniętych: $1, błędów: $2.', self.stats.deleteDone, self.stats.deleteFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.deleteMsgOptions, { type: self.stats.deleteFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ).fail( function ( code, data ) { mw.notify( api.getErrorMessage( data ), $.extend( {}, self.msgOptions, { type: 'error' } ) ); }); }, recursiveDelete( pages, index ) { var self = this, query = { formatversion: 2, action: 'delete', title: pages.pop(), reason: 'Masowe usuwanie wkładu ' + user }; mw.notify( 'Usuwanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.deleteMsgOptions ) ); return api.postWithToken( 'delete', query ).then( function () { self.stats.deleteDone++; return pages.length ? self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; }, function () { self.stats.deleteFailed++; return pages.length ? self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; } ); }, recursiveRollback( pages, index ) { var self = this; mw.notify( 'Rewertowanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.rollbackMsgOptions ) ); return api.rollback( pages.pop(), user, this.rollbackQuery ).then( function () { self.stats.rollbackDone++; return pages.length ? self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; }, function () { self.stats.rollbackFailed++; return pages.length ? self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; } ); } }, mounted() { dialogTrigger.addEventListener( 'click', this.openDialog ); }, unMounted() { dialogTrigger.removeEventListener( this.openDialog ); } }) .component( 'cdx-dialog', Codex.CdxDialog ) .component( 'cdx-button', Codex.CdxButton ) .component( 'cdx-field', Codex.CdxField ) .component( 'cdx-checkbox', Codex.CdxCheckbox ) .component( 'cdx-label', Codex.CdxLabel ) .component( 'cdx-toggle-switch', Codex.CdxToggleSwitch ) .component( 'cdx-select', Codex.CdxSelect ) .component( 'cdx-text-input', Codex.CdxTextInput ) .mount( mountPoint ); } ); } ); } }( mediaWiki, jQuery ) ); /* ( function ( mw, $ ) { if(!(mw.config.get('wgPageName').startsWith('Specjalna:'))){ var api = null; $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done(function(){ api = new mw.Api(); const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink(mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb', '#', 'Zgłoś stronę do usunięcia', 'p-codex-dialog', 'Zgłoś stronę do usunięcia za pomocą skryptu.' ); mw.loader.using('@wikimedia/codex').then ( function( require){ const Vue = require('vue'); const Codex = require('@wikimedia/codex'); const mountPoint = document.body.appendChild(document.createElement('div')); Vue.createMwApp({ data: function(){ return{ showDialog: false, SDU: 'Użytkownik:Swam pl/brudnopis.js/test', pageName: mw.config.get('wgPageName').replaceAll('_', ' '), rationale: '' }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego zgłaszania haseł do SDU" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field> <cdx-label>Nazwa strony</cdx-label> <cdx-text-input v-model="pageName"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-label>Uzasadnienie</cdx-label> <cdx-text-area v-model="rationale"></cdx-text-area> </cdx-field> <cdx-button @click="startDeletionDiscussion" style="float:right; margin:0.5em;">Zgłoś do usunięcia</cdx-button> <cdx-message style="margin-top: 5em; margin-bottom: 1em;">Nie musisz dodawać czterech tyld, żeby dodać swój podpis - skrypt doda go automatycznie.</cdx-message> </cdx-dialog>`, methods: { openDialog(){ this.showDialog = true; }, closeDialog(){ this.showDialog = false; }, turnPageNameIntoLink(pageName){ pageName = pageName.replaceAll('_', ' '); if(pageName.startsWith('Kategoria:')){ pageName = `:${pageName}`; } pageName = `[[${pageName}]]` return pageName; }, async informPageCreatorIfRegistered(){ const result = await api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', indexpageids: true, rvprop: 'user', rvdir: 'newer', titles: `${this.pageName}`, rvlimit: 1 }); console.log(result); console.log(result['query']['pages']); console.log(result['query']['pages'].length); console.log(result['query']['pages'].length === 1); }, async addPageTemplate(){ await api.edit(this.pageName, function(revision){ return '{{Do usunięcia}}\n' + revision.content; }) }, async addPageToSDU(){ //<nowiki> await api.newSection(this.SDU, this.turnPageNameIntoLink(this.pageName), `${this.rationale}\n\n--~~~~`); //</nowiki> }, async startDeletionDiscussion(){ await this.informPageCreatorIfRegistered() //await this.addPageTemplate(); //await this.addPageToSDU(); } }, mounted(){ dialogTrigger.addEventListener('click', this.openDialog); }, unMounted(){ dialogTrigger.removeEventListener(this.openDialog); } }).component('cdx-dialog', Codex.CdxDialog) .component('cdx-field', Codex.CdxField) .component('cdx-label', Codex.CdxLabel) .component('cdx-message', Codex.CdxMessage) .component('cdx-text-input', Codex.CdxTextInput) .component('cdx-text-area', Codex.CdxTextArea) .component('cdx-button', Codex.CdxButton) .mount(mountPoint); }) }) } }(mediaWiki, jQuery)); */ o9m2ijbucfsit11crkgqb5411uvnjt1 649022 649021 2026-10-06T20:42:58Z Swam pl 41038 test 649022 javascript text/javascript // brudnopis Swama do testów związanych z JavaScriptem // --- //kopia z https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=Wikis%C5%82ownikarz:Peter_Bowman/suppress.js&oldid=8887242 ( function ( mw, $ ) { if ( mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ) ) { $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done( function () { var api, user, rollbackList, deleteList; api = new mw.Api( { parameters: { formatversion: 2, errorformat: 'html', errorlang: mw.config.get( 'wgUserLanguage' ), errorsuselocal: true } } ); user = mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ); const portletId = mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb'; const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink( portletId, { href: '#', text: 'Zablokuj i usuń wkład (wersja testowa)', tooltip: 'Zablokuj użytkownika i usuń wkład za pomocą API.' } ); mw.loader.using( '@wikimedia/codex' ).then ( function( require ) { const Vue = require( 'vue' ); const Codex = require( '@wikimedia/codex' ); const mountPoint = document.body.appendChild( document.createElement( 'div' ) ); Vue.createMwApp( { data: function () { return { showDialog: false, selectedValues: [], selectedValuesRevisionDelete: [], elementsToHide: '', checkboxes: [ { label: 'Opis zmian', value: 'comment' }, { label: 'Treść edycji', value: 'content' }, { label: 'Nazwę użytkownika', value: 'user' } ], blockDurationOptions: [ { label: 'Blokada permanentna', value: 'infinite' }, { label: '1 godzina', value: '1 hour' }, { label: '8 godzin', value: '8 hours' }, { label: '12 godzin', value: '12 hours' }, { label: '1 dzień', value: '1 day' }, { label: '1 tydzień', value: '1 week' }, { label: '2 tygodnie', value: '2 weeks' }, { label: '1 miesiąc', value: '1 month' }, { label: '3 miesiące', value: '3 months' }, { label: '6 miesięcy', value: '6 months' }, { label: '1 rok', value: '1 year' } ], statusUserToBlock: 'default', statusBlockReason: 'default', statusBlockDuration: 'default', statusRevisionReason: 'default', statusRevisionElement: 'default', messageUserToBlock: { error: 'Musisz wskazać kogo należy zablokować.' }, messageBlockReason: { error: 'Musisz wskazać powód blokady.' }, messageBlockDuration: { error: 'Musisz wskazać długość blokady.' }, messageRevisionReason: { error: 'Musisz wskazać powód ukrycia edycji.' }, messageRevisionElement: { error: 'Musisz wskazać co konkretnie należy ukryć.' }, duration: '', username: mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ), blockReason: '', revisionDeleteReason: '', fieldset1disabled: true, fieldset2disabled: true, switchValue: false, nazwaUzytkownika: Vue.ref(), revisionDeleteMsgOptions: { tag: 'revisiondelete', autoHide: false }, stats: { rollbackDone: 0, rollbackFailed: 0, deleteDone: 0, deleteFailed: 0 }, deleteMsgOptions: { tag: 'delete' }, rollbackMsgOptions: { tag: 'rollback' }, msgOptions: { autoHide: false }, rollbackQuery: { markbot: true } }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego blokowania i czyszczenia wkładu" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusUserToBlock" :messages="messageUserToBlock"> <cdx-label>Kogo należy zablokować?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj nazwę użytkownika, którego należy zablokować</cdx-label> <cdx-text-input ref="nazwaUzytkownika" v-model="username" placeholder="Nazwa użytkownika"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockReason" :messages="messageBlockReason"> <cdx-label>Dlaczego należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj powód blokady</cdx-label> <cdx-text-input v-model="blockReason" placeholder="Powód blokady"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockDuration" :messages="messageBlockDuration"> <cdx-label>Na jak długo należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj długość blokady</cdx-label> <cdx-select v-model:selected="duration" :menu-items="blockDurationOptions" default-label="Długość blokady"></cdx-select> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-toggle-switch v-model="switchValue" @update:model-value="onToggleUpdate"> Ukryj edycje użytkownika <template #description>Zaznacz tę opcję, żeby ukryć edycje użytkownika po zablokowaniu i wycofaniu wkładu</template> </cdx-toggle-switch> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset1disabled" :status="statusRevisionReason" :messages="messageRevisionReason"> <cdx-label>Wskaż powód ukrycia edycji</cdx-label> <cdx-text-input v-model="revisionDeleteReason" placeholder="Powód ukrycia"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset2disabled" :status="statusRevisionElement" :messages="messageRevisionElement"> <cdx-label>Wskaż co należy ukryć</cdx-label> <cdx-checkbox v-for="checkbox in checkboxes" :key="'checkbox-' + checkbox.value" :input-value="checkbox.value" v-model="selectedValuesRevisionDelete"> {{checkbox.label}} </cdx-checkbox> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true"> <cdx-button action="progressive" @click="buttonClick" style="float:right">Zablokuj użytkownika i usuń wkład</cdx-button> </cdx-field> </cdx-dialog> `, methods: { openDialog() { this.showDialog = true; }, closeDialog() { this.showDialog = false; }, buttonClick() { var noOfErrors = 0; user = this.username; if ( this.username.trim().length === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.blockReason.trim().length === 0 ) { this.statusBlockReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.duration.trim().length === 0 ) { this.statusBlockDuration = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.switchValue ) { this.elementsToHide = this.selectedValuesRevisionDelete.toString().replaceAll( ',', '|' ); if ( this.revisionDeleteReason.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.elementsToHide.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionElement = 'error'; noOfErrors++; } } if ( noOfErrors === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'default'; this.statusBlockReason = 'default'; this.statusBlockDuration = 'default'; this.statusRevisionReason = 'default'; this.statusRevisionElement = 'default'; this.blockAndRevertEdits().then( function () { console.log('wewnątrz blockAndRevertEdits().then()'); if ( this.switchValue ) { console.log('wewnątrz if-a w blockAndRevertEdits().then()'); this.fetchContribsAndDeleteEdits( this.username, this.elementsToHide, this.revisionDeleteReason ); } } ); } }, onToggleUpdate( value ) { this.fieldset1disabled = !value; this.fieldset2disabled = !value; }, deleteComment( revids, elementsToHide, reason, counter ) { var self = this; return api.postWithEditToken( { action: 'revisiondelete', type: 'revision', hide: elementsToHide, reason: reason, ids: revids.shift() } ).then( function () { var progress = mw.format( '$1/$2', ( counter = counter || 1 ), revids.length + counter ); mw.notify( 'Trwa usuwanie edycji... ' + progress, self.revisionDeleteMsgOptions ); if ( revids.length ) { return self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason, ++counter ); } else { return undefined; } } ); }, fetchContribsAndDeleteEdits( username, elementsToHide, reason ) { var self = this; return api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: username, uclimit: 'max' } ).then( function ( data ) { var revids = data.query.usercontribs.map( function ( obj ) { return obj.revid; } ); return self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason ); } ); }, blockAndRevertEdits() { var self = this; return api.postWithEditToken( { action: 'block', user: this.username, expiry: this.duration, reason: this.blockReason, nocreate: true, autoblock: true, reblock: true } ) .then( function () { mw.notify( 'Zablokowanie się powiodło.', self.msgOptions ); return api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: user, uclimit: 'max' } ); } ) .done( function ( data ) { var worklist = {}; data.query.usercontribs.forEach( function ( contrib ) { var obj = Object.prototype.hasOwnProperty.call( worklist, contrib.title ) ? worklist[ contrib.title ] : { top: false, new: false }; obj.top |= contrib.top; obj.new |= contrib.new; worklist[ contrib.title ] = obj; } ); rollbackList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.top && !obj.new; } ); deleteList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.new; } ); mw.notify( mw.format( 'Pobrano wkład użytkownika: $1 edycji, $2 do przetworzenia (nowych: $3, bieżących: $4).', Object.keys( worklist ).length, rollbackList.length + deleteList.length, deleteList.length, rollbackList.length ), self.msgOptions ); } ) .then( function () { if ( rollbackList.length ) { return self.recursiveRollback( rollbackList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Zrewertowanych: $1, błędów: $2.', self.stats.rollbackDone, self.stats.rollbackFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.rollbackMsgOptions, { type: self.stats.rollbackFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ) .then( function () { if ( deleteList.length ) { return self.recursiveDelete( deleteList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Usuniętych: $1, błędów: $2.', self.stats.deleteDone, self.stats.deleteFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.deleteMsgOptions, { type: self.stats.deleteFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ).fail( function ( code, data ) { mw.notify( api.getErrorMessage( data ), $.extend( {}, self.msgOptions, { type: 'error' } ) ); }); }, recursiveDelete( pages, index ) { var self = this, query = { formatversion: 2, action: 'delete', title: pages.pop(), reason: 'Masowe usuwanie wkładu ' + user }; mw.notify( 'Usuwanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.deleteMsgOptions ) ); return api.postWithToken( 'delete', query ).then( function () { self.stats.deleteDone++; return pages.length ? self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; }, function () { self.stats.deleteFailed++; return pages.length ? self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; } ); }, recursiveRollback( pages, index ) { var self = this; mw.notify( 'Rewertowanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.rollbackMsgOptions ) ); return api.rollback( pages.pop(), user, this.rollbackQuery ).then( function () { self.stats.rollbackDone++; return pages.length ? self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; }, function () { self.stats.rollbackFailed++; return pages.length ? self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; } ); } }, mounted() { dialogTrigger.addEventListener( 'click', this.openDialog ); }, unMounted() { dialogTrigger.removeEventListener( this.openDialog ); } }) .component( 'cdx-dialog', Codex.CdxDialog ) .component( 'cdx-button', Codex.CdxButton ) .component( 'cdx-field', Codex.CdxField ) .component( 'cdx-checkbox', Codex.CdxCheckbox ) .component( 'cdx-label', Codex.CdxLabel ) .component( 'cdx-toggle-switch', Codex.CdxToggleSwitch ) .component( 'cdx-select', Codex.CdxSelect ) .component( 'cdx-text-input', Codex.CdxTextInput ) .mount( mountPoint ); } ); } ); } }( mediaWiki, jQuery ) ); /* ( function ( mw, $ ) { if(!(mw.config.get('wgPageName').startsWith('Specjalna:'))){ var api = null; $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done(function(){ api = new mw.Api(); const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink(mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb', '#', 'Zgłoś stronę do usunięcia', 'p-codex-dialog', 'Zgłoś stronę do usunięcia za pomocą skryptu.' ); mw.loader.using('@wikimedia/codex').then ( function( require){ const Vue = require('vue'); const Codex = require('@wikimedia/codex'); const mountPoint = document.body.appendChild(document.createElement('div')); Vue.createMwApp({ data: function(){ return{ showDialog: false, SDU: 'Użytkownik:Swam pl/brudnopis.js/test', pageName: mw.config.get('wgPageName').replaceAll('_', ' '), rationale: '' }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego zgłaszania haseł do SDU" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field> <cdx-label>Nazwa strony</cdx-label> <cdx-text-input v-model="pageName"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-label>Uzasadnienie</cdx-label> <cdx-text-area v-model="rationale"></cdx-text-area> </cdx-field> <cdx-button @click="startDeletionDiscussion" style="float:right; margin:0.5em;">Zgłoś do usunięcia</cdx-button> <cdx-message style="margin-top: 5em; margin-bottom: 1em;">Nie musisz dodawać czterech tyld, żeby dodać swój podpis - skrypt doda go automatycznie.</cdx-message> </cdx-dialog>`, methods: { openDialog(){ this.showDialog = true; }, closeDialog(){ this.showDialog = false; }, turnPageNameIntoLink(pageName){ pageName = pageName.replaceAll('_', ' '); if(pageName.startsWith('Kategoria:')){ pageName = `:${pageName}`; } pageName = `[[${pageName}]]` return pageName; }, async informPageCreatorIfRegistered(){ const result = await api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', indexpageids: true, rvprop: 'user', rvdir: 'newer', titles: `${this.pageName}`, rvlimit: 1 }); console.log(result); console.log(result['query']['pages']); console.log(result['query']['pages'].length); console.log(result['query']['pages'].length === 1); }, async addPageTemplate(){ await api.edit(this.pageName, function(revision){ return '{{Do usunięcia}}\n' + revision.content; }) }, async addPageToSDU(){ //<nowiki> await api.newSection(this.SDU, this.turnPageNameIntoLink(this.pageName), `${this.rationale}\n\n--~~~~`); //</nowiki> }, async startDeletionDiscussion(){ await this.informPageCreatorIfRegistered() //await this.addPageTemplate(); //await this.addPageToSDU(); } }, mounted(){ dialogTrigger.addEventListener('click', this.openDialog); }, unMounted(){ dialogTrigger.removeEventListener(this.openDialog); } }).component('cdx-dialog', Codex.CdxDialog) .component('cdx-field', Codex.CdxField) .component('cdx-label', Codex.CdxLabel) .component('cdx-message', Codex.CdxMessage) .component('cdx-text-input', Codex.CdxTextInput) .component('cdx-text-area', Codex.CdxTextArea) .component('cdx-button', Codex.CdxButton) .mount(mountPoint); }) }) } }(mediaWiki, jQuery)); */ 2gmm3isj7v95pkei0jdsrwvrntuxtiq 649023 649022 2026-10-06T21:00:20Z Swam pl 41038 test 649023 javascript text/javascript // brudnopis Swama do testów związanych z JavaScriptem // --- //kopia z https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=Wikis%C5%82ownikarz:Peter_Bowman/suppress.js&oldid=8887242 ( function ( mw, $ ) { if ( mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ) ) { $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done( function () { var api, user, rollbackList, deleteList; api = new mw.Api( { parameters: { formatversion: 2, errorformat: 'html', errorlang: mw.config.get( 'wgUserLanguage' ), errorsuselocal: true } } ); user = mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ); const portletId = mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb'; const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink( portletId, { href: '#', text: 'Zablokuj i usuń wkład (wersja testowa)', tooltip: 'Zablokuj użytkownika i usuń wkład za pomocą API.' } ); mw.loader.using( '@wikimedia/codex' ).then ( function( require ) { const Vue = require( 'vue' ); const Codex = require( '@wikimedia/codex' ); const mountPoint = document.body.appendChild( document.createElement( 'div' ) ); Vue.createMwApp( { data: function () { return { showDialog: false, selectedValues: [], selectedValuesRevisionDelete: [], elementsToHide: '', checkboxes: [ { label: 'Opis zmian', value: 'comment' }, { label: 'Treść edycji', value: 'content' }, { label: 'Nazwę użytkownika', value: 'user' } ], blockDurationOptions: [ { label: 'Blokada permanentna', value: 'infinite' }, { label: '1 godzina', value: '1 hour' }, { label: '8 godzin', value: '8 hours' }, { label: '12 godzin', value: '12 hours' }, { label: '1 dzień', value: '1 day' }, { label: '1 tydzień', value: '1 week' }, { label: '2 tygodnie', value: '2 weeks' }, { label: '1 miesiąc', value: '1 month' }, { label: '3 miesiące', value: '3 months' }, { label: '6 miesięcy', value: '6 months' }, { label: '1 rok', value: '1 year' } ], statusUserToBlock: 'default', statusBlockReason: 'default', statusBlockDuration: 'default', statusRevisionReason: 'default', statusRevisionElement: 'default', messageUserToBlock: { error: 'Musisz wskazać kogo należy zablokować.' }, messageBlockReason: { error: 'Musisz wskazać powód blokady.' }, messageBlockDuration: { error: 'Musisz wskazać długość blokady.' }, messageRevisionReason: { error: 'Musisz wskazać powód ukrycia edycji.' }, messageRevisionElement: { error: 'Musisz wskazać co konkretnie należy ukryć.' }, duration: '', username: mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ), blockReason: '', revisionDeleteReason: '', fieldset1disabled: true, fieldset2disabled: true, switchValue: false, nazwaUzytkownika: Vue.ref(), revisionDeleteMsgOptions: { tag: 'revisiondelete', autoHide: false }, stats: { rollbackDone: 0, rollbackFailed: 0, deleteDone: 0, deleteFailed: 0 }, deleteMsgOptions: { tag: 'delete' }, rollbackMsgOptions: { tag: 'rollback' }, msgOptions: { autoHide: false }, rollbackQuery: { markbot: true } }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego blokowania i czyszczenia wkładu" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusUserToBlock" :messages="messageUserToBlock"> <cdx-label>Kogo należy zablokować?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj nazwę użytkownika, którego należy zablokować</cdx-label> <cdx-text-input ref="nazwaUzytkownika" v-model="username" placeholder="Nazwa użytkownika"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockReason" :messages="messageBlockReason"> <cdx-label>Dlaczego należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj powód blokady</cdx-label> <cdx-text-input v-model="blockReason" placeholder="Powód blokady"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockDuration" :messages="messageBlockDuration"> <cdx-label>Na jak długo należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj długość blokady</cdx-label> <cdx-select v-model:selected="duration" :menu-items="blockDurationOptions" default-label="Długość blokady"></cdx-select> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-toggle-switch v-model="switchValue" @update:model-value="onToggleUpdate"> Ukryj edycje użytkownika <template #description>Zaznacz tę opcję, żeby ukryć edycje użytkownika po zablokowaniu i wycofaniu wkładu</template> </cdx-toggle-switch> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset1disabled" :status="statusRevisionReason" :messages="messageRevisionReason"> <cdx-label>Wskaż powód ukrycia edycji</cdx-label> <cdx-text-input v-model="revisionDeleteReason" placeholder="Powód ukrycia"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset2disabled" :status="statusRevisionElement" :messages="messageRevisionElement"> <cdx-label>Wskaż co należy ukryć</cdx-label> <cdx-checkbox v-for="checkbox in checkboxes" :key="'checkbox-' + checkbox.value" :input-value="checkbox.value" v-model="selectedValuesRevisionDelete"> {{checkbox.label}} </cdx-checkbox> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true"> <cdx-button action="progressive" @click="buttonClick" style="float:right">Zablokuj użytkownika i usuń wkład</cdx-button> </cdx-field> </cdx-dialog> `, methods: { openDialog() { this.showDialog = true; }, closeDialog() { this.showDialog = false; }, buttonClick() { var noOfErrors = 0; user = this.username; if ( this.username.trim().length === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.blockReason.trim().length === 0 ) { this.statusBlockReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.duration.trim().length === 0 ) { this.statusBlockDuration = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.switchValue ) { this.elementsToHide = this.selectedValuesRevisionDelete.toString().replaceAll( ',', '|' ); if ( this.revisionDeleteReason.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.elementsToHide.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionElement = 'error'; noOfErrors++; } } if ( noOfErrors === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'default'; this.statusBlockReason = 'default'; this.statusBlockDuration = 'default'; this.statusRevisionReason = 'default'; this.statusRevisionElement = 'default'; this.blockAndRevertEdits().then( function () { console.log('wewnątrz blockAndRevertEdits().then()'); if ( this.switchValue ) { console.log('wewnątrz if-a w blockAndRevertEdits().then()'); this.fetchContribsAndDeleteEdits( this.username, this.elementsToHide, this.revisionDeleteReason ); } } ); } }, onToggleUpdate( value ) { this.fieldset1disabled = !value; this.fieldset2disabled = !value; }, async deleteComment( revids, elementsToHide, reason, counter ) { var self = this; return await api.postWithEditToken( { action: 'revisiondelete', type: 'revision', hide: elementsToHide, reason: reason, ids: revids.shift() } ).then( async function () { var progress = mw.format( '$1/$2', ( counter = counter || 1 ), revids.length + counter ); mw.notify( 'Trwa usuwanie edycji... ' + progress, self.revisionDeleteMsgOptions ); if ( revids.length ) { return await self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason, ++counter ); } else { return undefined; } } ); }, async fetchContribsAndDeleteEdits( username, elementsToHide, reason ) { var self = this; return await api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: username, uclimit: 'max' } ).then( function ( data ) { var revids = data.query.usercontribs.map( function ( obj ) { return obj.revid; } ); return self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason ); } ); }, async blockAndRevertEdits() { var self = this; return await api.postWithEditToken( { action: 'block', user: this.username, expiry: this.duration, reason: this.blockReason, nocreate: true, autoblock: true, reblock: true } ) .then(async function () { mw.notify( 'Zablokowanie się powiodło.', self.msgOptions ); return await api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: user, uclimit: 'max' } ); } ) .done( function ( data ) { var worklist = {}; data.query.usercontribs.forEach( function ( contrib ) { var obj = Object.prototype.hasOwnProperty.call( worklist, contrib.title ) ? worklist[ contrib.title ] : { top: false, new: false }; obj.top |= contrib.top; obj.new |= contrib.new; worklist[ contrib.title ] = obj; } ); rollbackList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.top && !obj.new; } ); deleteList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.new; } ); mw.notify( mw.format( 'Pobrano wkład użytkownika: $1 edycji, $2 do przetworzenia (nowych: $3, bieżących: $4).', Object.keys( worklist ).length, rollbackList.length + deleteList.length, deleteList.length, rollbackList.length ), self.msgOptions ); } ) .then( async function () { if ( rollbackList.length ) { return await self.recursiveRollback( rollbackList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Zrewertowanych: $1, błędów: $2.', self.stats.rollbackDone, self.stats.rollbackFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.rollbackMsgOptions, { type: self.stats.rollbackFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ) .then( async function () { if ( deleteList.length ) { return await self.recursiveDelete( deleteList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Usuniętych: $1, błędów: $2.', self.stats.deleteDone, self.stats.deleteFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.deleteMsgOptions, { type: self.stats.deleteFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ).fail( function ( code, data ) { mw.notify( api.getErrorMessage( data ), $.extend( {}, self.msgOptions, { type: 'error' } ) ); }); }, async recursiveDelete( pages, index ) { var self = this, query = { formatversion: 2, action: 'delete', title: pages.pop(), reason: 'Masowe usuwanie wkładu ' + user }; mw.notify( 'Usuwanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.deleteMsgOptions ) ); return await api.postWithToken( 'delete', query ).then(async function () { self.stats.deleteDone++; return pages.length ? await self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; }, async function () { self.stats.deleteFailed++; return pages.length ? await self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; } ); }, async recursiveRollback( pages, index ) { var self = this; mw.notify( 'Rewertowanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.rollbackMsgOptions ) ); return await api.rollback( pages.pop(), user, this.rollbackQuery ).then(async function () { self.stats.rollbackDone++; return pages.length ? await self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; }, async function () { self.stats.rollbackFailed++; return pages.length ? await self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; } ); } }, mounted() { dialogTrigger.addEventListener( 'click', this.openDialog ); }, unMounted() { dialogTrigger.removeEventListener( this.openDialog ); } }) .component( 'cdx-dialog', Codex.CdxDialog ) .component( 'cdx-button', Codex.CdxButton ) .component( 'cdx-field', Codex.CdxField ) .component( 'cdx-checkbox', Codex.CdxCheckbox ) .component( 'cdx-label', Codex.CdxLabel ) .component( 'cdx-toggle-switch', Codex.CdxToggleSwitch ) .component( 'cdx-select', Codex.CdxSelect ) .component( 'cdx-text-input', Codex.CdxTextInput ) .mount( mountPoint ); } ); } ); } }( mediaWiki, jQuery ) ); /* ( function ( mw, $ ) { if(!(mw.config.get('wgPageName').startsWith('Specjalna:'))){ var api = null; $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done(function(){ api = new mw.Api(); const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink(mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb', '#', 'Zgłoś stronę do usunięcia', 'p-codex-dialog', 'Zgłoś stronę do usunięcia za pomocą skryptu.' ); mw.loader.using('@wikimedia/codex').then ( function( require){ const Vue = require('vue'); const Codex = require('@wikimedia/codex'); const mountPoint = document.body.appendChild(document.createElement('div')); Vue.createMwApp({ data: function(){ return{ showDialog: false, SDU: 'Użytkownik:Swam pl/brudnopis.js/test', pageName: mw.config.get('wgPageName').replaceAll('_', ' '), rationale: '' }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego zgłaszania haseł do SDU" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field> <cdx-label>Nazwa strony</cdx-label> <cdx-text-input v-model="pageName"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-label>Uzasadnienie</cdx-label> <cdx-text-area v-model="rationale"></cdx-text-area> </cdx-field> <cdx-button @click="startDeletionDiscussion" style="float:right; margin:0.5em;">Zgłoś do usunięcia</cdx-button> <cdx-message style="margin-top: 5em; margin-bottom: 1em;">Nie musisz dodawać czterech tyld, żeby dodać swój podpis - skrypt doda go automatycznie.</cdx-message> </cdx-dialog>`, methods: { openDialog(){ this.showDialog = true; }, closeDialog(){ this.showDialog = false; }, turnPageNameIntoLink(pageName){ pageName = pageName.replaceAll('_', ' '); if(pageName.startsWith('Kategoria:')){ pageName = `:${pageName}`; } pageName = `[[${pageName}]]` return pageName; }, async informPageCreatorIfRegistered(){ const result = await api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', indexpageids: true, rvprop: 'user', rvdir: 'newer', titles: `${this.pageName}`, rvlimit: 1 }); console.log(result); console.log(result['query']['pages']); console.log(result['query']['pages'].length); console.log(result['query']['pages'].length === 1); }, async addPageTemplate(){ await api.edit(this.pageName, function(revision){ return '{{Do usunięcia}}\n' + revision.content; }) }, async addPageToSDU(){ //<nowiki> await api.newSection(this.SDU, this.turnPageNameIntoLink(this.pageName), `${this.rationale}\n\n--~~~~`); //</nowiki> }, async startDeletionDiscussion(){ await this.informPageCreatorIfRegistered() //await this.addPageTemplate(); //await this.addPageToSDU(); } }, mounted(){ dialogTrigger.addEventListener('click', this.openDialog); }, unMounted(){ dialogTrigger.removeEventListener(this.openDialog); } }).component('cdx-dialog', Codex.CdxDialog) .component('cdx-field', Codex.CdxField) .component('cdx-label', Codex.CdxLabel) .component('cdx-message', Codex.CdxMessage) .component('cdx-text-input', Codex.CdxTextInput) .component('cdx-text-area', Codex.CdxTextArea) .component('cdx-button', Codex.CdxButton) .mount(mountPoint); }) }) } }(mediaWiki, jQuery)); */ texzt176ydqvqyiajpu98z6maw3pqvj 649024 649023 2026-10-06T21:03:42Z Swam pl 41038 test 649024 javascript text/javascript // brudnopis Swama do testów związanych z JavaScriptem // --- //kopia z https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=Wikis%C5%82ownikarz:Peter_Bowman/suppress.js&oldid=8887242 ( function ( mw, $ ) { if ( mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ) ) { $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done( function () { var api, user, rollbackList, deleteList; api = new mw.Api( { parameters: { formatversion: 2, errorformat: 'html', errorlang: mw.config.get( 'wgUserLanguage' ), errorsuselocal: true } } ); user = mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ); const portletId = mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb'; const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink( portletId, { href: '#', text: 'Zablokuj i usuń wkład (wersja testowa)', tooltip: 'Zablokuj użytkownika i usuń wkład za pomocą API.' } ); mw.loader.using( '@wikimedia/codex' ).then ( function( require ) { const Vue = require( 'vue' ); const Codex = require( '@wikimedia/codex' ); const mountPoint = document.body.appendChild( document.createElement( 'div' ) ); Vue.createMwApp( { data: function () { return { showDialog: false, selectedValues: [], selectedValuesRevisionDelete: [], elementsToHide: '', checkboxes: [ { label: 'Opis zmian', value: 'comment' }, { label: 'Treść edycji', value: 'content' }, { label: 'Nazwę użytkownika', value: 'user' } ], blockDurationOptions: [ { label: 'Blokada permanentna', value: 'infinite' }, { label: '1 godzina', value: '1 hour' }, { label: '8 godzin', value: '8 hours' }, { label: '12 godzin', value: '12 hours' }, { label: '1 dzień', value: '1 day' }, { label: '1 tydzień', value: '1 week' }, { label: '2 tygodnie', value: '2 weeks' }, { label: '1 miesiąc', value: '1 month' }, { label: '3 miesiące', value: '3 months' }, { label: '6 miesięcy', value: '6 months' }, { label: '1 rok', value: '1 year' } ], statusUserToBlock: 'default', statusBlockReason: 'default', statusBlockDuration: 'default', statusRevisionReason: 'default', statusRevisionElement: 'default', messageUserToBlock: { error: 'Musisz wskazać kogo należy zablokować.' }, messageBlockReason: { error: 'Musisz wskazać powód blokady.' }, messageBlockDuration: { error: 'Musisz wskazać długość blokady.' }, messageRevisionReason: { error: 'Musisz wskazać powód ukrycia edycji.' }, messageRevisionElement: { error: 'Musisz wskazać co konkretnie należy ukryć.' }, duration: '', username: mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ), blockReason: '', revisionDeleteReason: '', fieldset1disabled: true, fieldset2disabled: true, switchValue: false, nazwaUzytkownika: Vue.ref(), revisionDeleteMsgOptions: { tag: 'revisiondelete', autoHide: false }, stats: { rollbackDone: 0, rollbackFailed: 0, deleteDone: 0, deleteFailed: 0 }, deleteMsgOptions: { tag: 'delete' }, rollbackMsgOptions: { tag: 'rollback' }, msgOptions: { autoHide: false }, rollbackQuery: { markbot: true } }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego blokowania i czyszczenia wkładu" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusUserToBlock" :messages="messageUserToBlock"> <cdx-label>Kogo należy zablokować?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj nazwę użytkownika, którego należy zablokować</cdx-label> <cdx-text-input ref="nazwaUzytkownika" v-model="username" placeholder="Nazwa użytkownika"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockReason" :messages="messageBlockReason"> <cdx-label>Dlaczego należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj powód blokady</cdx-label> <cdx-text-input v-model="blockReason" placeholder="Powód blokady"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockDuration" :messages="messageBlockDuration"> <cdx-label>Na jak długo należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj długość blokady</cdx-label> <cdx-select v-model:selected="duration" :menu-items="blockDurationOptions" default-label="Długość blokady"></cdx-select> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-toggle-switch v-model="switchValue" @update:model-value="onToggleUpdate"> Ukryj edycje użytkownika <template #description>Zaznacz tę opcję, żeby ukryć edycje użytkownika po zablokowaniu i wycofaniu wkładu</template> </cdx-toggle-switch> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset1disabled" :status="statusRevisionReason" :messages="messageRevisionReason"> <cdx-label>Wskaż powód ukrycia edycji</cdx-label> <cdx-text-input v-model="revisionDeleteReason" placeholder="Powód ukrycia"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset2disabled" :status="statusRevisionElement" :messages="messageRevisionElement"> <cdx-label>Wskaż co należy ukryć</cdx-label> <cdx-checkbox v-for="checkbox in checkboxes" :key="'checkbox-' + checkbox.value" :input-value="checkbox.value" v-model="selectedValuesRevisionDelete"> {{checkbox.label}} </cdx-checkbox> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true"> <cdx-button action="progressive" @click="buttonClick" style="float:right">Zablokuj użytkownika i usuń wkład</cdx-button> </cdx-field> </cdx-dialog> `, methods: { openDialog() { this.showDialog = true; }, closeDialog() { this.showDialog = false; }, buttonClick() { var noOfErrors = 0; user = this.username; if ( this.username.trim().length === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.blockReason.trim().length === 0 ) { this.statusBlockReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.duration.trim().length === 0 ) { this.statusBlockDuration = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.switchValue ) { this.elementsToHide = this.selectedValuesRevisionDelete.toString().replaceAll( ',', '|' ); if ( this.revisionDeleteReason.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.elementsToHide.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionElement = 'error'; noOfErrors++; } } if ( noOfErrors === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'default'; this.statusBlockReason = 'default'; this.statusBlockDuration = 'default'; this.statusRevisionReason = 'default'; this.statusRevisionElement = 'default'; this.blockAndRevertEdits().then( function () { console.log('wewnątrz blockAndRevertEdits().then()'); if ( this.switchValue ) { console.log('wewnątrz if-a w blockAndRevertEdits().then()'); this.fetchContribsAndDeleteEdits( this.username, this.elementsToHide, this.revisionDeleteReason ); } } ); } }, onToggleUpdate( value ) { this.fieldset1disabled = !value; this.fieldset2disabled = !value; }, async deleteComment( revids, elementsToHide, reason, counter ) { var self = this; return await api.postWithEditToken( { action: 'revisiondelete', type: 'revision', hide: elementsToHide, reason: reason, ids: revids.shift() } ).then( async function () { var progress = mw.format( '$1/$2', ( counter = counter || 1 ), revids.length + counter ); mw.notify( 'Trwa usuwanie edycji... ' + progress, self.revisionDeleteMsgOptions ); if ( revids.length ) { return await self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason, ++counter ); } else { return undefined; } } ); }, async fetchContribsAndDeleteEdits( username, elementsToHide, reason ) { var self = this; return await api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: username, uclimit: 'max' } ).then( async function ( data ) { var revids = data.query.usercontribs.map( function ( obj ) { return obj.revid; } ); return await self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason ); } ); }, async blockAndRevertEdits() { var self = this; return await api.postWithEditToken( { action: 'block', user: this.username, expiry: this.duration, reason: this.blockReason, nocreate: true, autoblock: true, reblock: true } ) .then(async function () { mw.notify( 'Zablokowanie się powiodło.', self.msgOptions ); return await api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: user, uclimit: 'max' } ); } ) .done( function ( data ) { var worklist = {}; data.query.usercontribs.forEach( function ( contrib ) { var obj = Object.prototype.hasOwnProperty.call( worklist, contrib.title ) ? worklist[ contrib.title ] : { top: false, new: false }; obj.top |= contrib.top; obj.new |= contrib.new; worklist[ contrib.title ] = obj; } ); rollbackList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.top && !obj.new; } ); deleteList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.new; } ); mw.notify( mw.format( 'Pobrano wkład użytkownika: $1 edycji, $2 do przetworzenia (nowych: $3, bieżących: $4).', Object.keys( worklist ).length, rollbackList.length + deleteList.length, deleteList.length, rollbackList.length ), self.msgOptions ); } ) .then( async function () { if ( rollbackList.length ) { return await self.recursiveRollback( rollbackList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Zrewertowanych: $1, błędów: $2.', self.stats.rollbackDone, self.stats.rollbackFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.rollbackMsgOptions, { type: self.stats.rollbackFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ) .then( async function () { if ( deleteList.length ) { return await self.recursiveDelete( deleteList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Usuniętych: $1, błędów: $2.', self.stats.deleteDone, self.stats.deleteFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.deleteMsgOptions, { type: self.stats.deleteFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ).fail( function ( code, data ) { mw.notify( api.getErrorMessage( data ), $.extend( {}, self.msgOptions, { type: 'error' } ) ); }); }, async recursiveDelete( pages, index ) { var self = this, query = { formatversion: 2, action: 'delete', title: pages.pop(), reason: 'Masowe usuwanie wkładu ' + user }; mw.notify( 'Usuwanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.deleteMsgOptions ) ); return await api.postWithToken( 'delete', query ).then(async function () { self.stats.deleteDone++; return pages.length ? await self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; }, async function () { self.stats.deleteFailed++; return pages.length ? await self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; } ); }, async recursiveRollback( pages, index ) { var self = this; mw.notify( 'Rewertowanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.rollbackMsgOptions ) ); return await api.rollback( pages.pop(), user, this.rollbackQuery ).then(async function () { self.stats.rollbackDone++; return pages.length ? await self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; }, async function () { self.stats.rollbackFailed++; return pages.length ? await self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; } ); } }, mounted() { dialogTrigger.addEventListener( 'click', this.openDialog ); }, unMounted() { dialogTrigger.removeEventListener( this.openDialog ); } }) .component( 'cdx-dialog', Codex.CdxDialog ) .component( 'cdx-button', Codex.CdxButton ) .component( 'cdx-field', Codex.CdxField ) .component( 'cdx-checkbox', Codex.CdxCheckbox ) .component( 'cdx-label', Codex.CdxLabel ) .component( 'cdx-toggle-switch', Codex.CdxToggleSwitch ) .component( 'cdx-select', Codex.CdxSelect ) .component( 'cdx-text-input', Codex.CdxTextInput ) .mount( mountPoint ); } ); } ); } }( mediaWiki, jQuery ) ); /* ( function ( mw, $ ) { if(!(mw.config.get('wgPageName').startsWith('Specjalna:'))){ var api = null; $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done(function(){ api = new mw.Api(); const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink(mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb', '#', 'Zgłoś stronę do usunięcia', 'p-codex-dialog', 'Zgłoś stronę do usunięcia za pomocą skryptu.' ); mw.loader.using('@wikimedia/codex').then ( function( require){ const Vue = require('vue'); const Codex = require('@wikimedia/codex'); const mountPoint = document.body.appendChild(document.createElement('div')); Vue.createMwApp({ data: function(){ return{ showDialog: false, SDU: 'Użytkownik:Swam pl/brudnopis.js/test', pageName: mw.config.get('wgPageName').replaceAll('_', ' '), rationale: '' }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego zgłaszania haseł do SDU" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field> <cdx-label>Nazwa strony</cdx-label> <cdx-text-input v-model="pageName"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-label>Uzasadnienie</cdx-label> <cdx-text-area v-model="rationale"></cdx-text-area> </cdx-field> <cdx-button @click="startDeletionDiscussion" style="float:right; margin:0.5em;">Zgłoś do usunięcia</cdx-button> <cdx-message style="margin-top: 5em; margin-bottom: 1em;">Nie musisz dodawać czterech tyld, żeby dodać swój podpis - skrypt doda go automatycznie.</cdx-message> </cdx-dialog>`, methods: { openDialog(){ this.showDialog = true; }, closeDialog(){ this.showDialog = false; }, turnPageNameIntoLink(pageName){ pageName = pageName.replaceAll('_', ' '); if(pageName.startsWith('Kategoria:')){ pageName = `:${pageName}`; } pageName = `[[${pageName}]]` return pageName; }, async informPageCreatorIfRegistered(){ const result = await api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', indexpageids: true, rvprop: 'user', rvdir: 'newer', titles: `${this.pageName}`, rvlimit: 1 }); console.log(result); console.log(result['query']['pages']); console.log(result['query']['pages'].length); console.log(result['query']['pages'].length === 1); }, async addPageTemplate(){ await api.edit(this.pageName, function(revision){ return '{{Do usunięcia}}\n' + revision.content; }) }, async addPageToSDU(){ //<nowiki> await api.newSection(this.SDU, this.turnPageNameIntoLink(this.pageName), `${this.rationale}\n\n--~~~~`); //</nowiki> }, async startDeletionDiscussion(){ await this.informPageCreatorIfRegistered() //await this.addPageTemplate(); //await this.addPageToSDU(); } }, mounted(){ dialogTrigger.addEventListener('click', this.openDialog); }, unMounted(){ dialogTrigger.removeEventListener(this.openDialog); } }).component('cdx-dialog', Codex.CdxDialog) .component('cdx-field', Codex.CdxField) .component('cdx-label', Codex.CdxLabel) .component('cdx-message', Codex.CdxMessage) .component('cdx-text-input', Codex.CdxTextInput) .component('cdx-text-area', Codex.CdxTextArea) .component('cdx-button', Codex.CdxButton) .mount(mountPoint); }) }) } }(mediaWiki, jQuery)); */ crr1i4imxmhhqobae2r92woiuwahega 649025 649024 2026-10-06T21:15:11Z Swam pl 41038 Wycofano 2 wersje od [[Special:Diff/649023|649023]] do [[Special:Diff/649024|649024]] - ukrywanie edycji nadal nie działa 649025 javascript text/javascript // brudnopis Swama do testów związanych z JavaScriptem // --- //kopia z https://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=Wikis%C5%82ownikarz:Peter_Bowman/suppress.js&oldid=8887242 ( function ( mw, $ ) { if ( mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ) ) { $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done( function () { var api, user, rollbackList, deleteList; api = new mw.Api( { parameters: { formatversion: 2, errorformat: 'html', errorlang: mw.config.get( 'wgUserLanguage' ), errorsuselocal: true } } ); user = mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ); const portletId = mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb'; const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink( portletId, { href: '#', text: 'Zablokuj i usuń wkład (wersja testowa)', tooltip: 'Zablokuj użytkownika i usuń wkład za pomocą API.' } ); mw.loader.using( '@wikimedia/codex' ).then ( function( require ) { const Vue = require( 'vue' ); const Codex = require( '@wikimedia/codex' ); const mountPoint = document.body.appendChild( document.createElement( 'div' ) ); Vue.createMwApp( { data: function () { return { showDialog: false, selectedValues: [], selectedValuesRevisionDelete: [], elementsToHide: '', checkboxes: [ { label: 'Opis zmian', value: 'comment' }, { label: 'Treść edycji', value: 'content' }, { label: 'Nazwę użytkownika', value: 'user' } ], blockDurationOptions: [ { label: 'Blokada permanentna', value: 'infinite' }, { label: '1 godzina', value: '1 hour' }, { label: '8 godzin', value: '8 hours' }, { label: '12 godzin', value: '12 hours' }, { label: '1 dzień', value: '1 day' }, { label: '1 tydzień', value: '1 week' }, { label: '2 tygodnie', value: '2 weeks' }, { label: '1 miesiąc', value: '1 month' }, { label: '3 miesiące', value: '3 months' }, { label: '6 miesięcy', value: '6 months' }, { label: '1 rok', value: '1 year' } ], statusUserToBlock: 'default', statusBlockReason: 'default', statusBlockDuration: 'default', statusRevisionReason: 'default', statusRevisionElement: 'default', messageUserToBlock: { error: 'Musisz wskazać kogo należy zablokować.' }, messageBlockReason: { error: 'Musisz wskazać powód blokady.' }, messageBlockDuration: { error: 'Musisz wskazać długość blokady.' }, messageRevisionReason: { error: 'Musisz wskazać powód ukrycia edycji.' }, messageRevisionElement: { error: 'Musisz wskazać co konkretnie należy ukryć.' }, duration: '', username: mw.config.get( 'wgRelevantUserName' ), blockReason: '', revisionDeleteReason: '', fieldset1disabled: true, fieldset2disabled: true, switchValue: false, nazwaUzytkownika: Vue.ref(), revisionDeleteMsgOptions: { tag: 'revisiondelete', autoHide: false }, stats: { rollbackDone: 0, rollbackFailed: 0, deleteDone: 0, deleteFailed: 0 }, deleteMsgOptions: { tag: 'delete' }, rollbackMsgOptions: { tag: 'rollback' }, msgOptions: { autoHide: false }, rollbackQuery: { markbot: true } }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego blokowania i czyszczenia wkładu" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusUserToBlock" :messages="messageUserToBlock"> <cdx-label>Kogo należy zablokować?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj nazwę użytkownika, którego należy zablokować</cdx-label> <cdx-text-input ref="nazwaUzytkownika" v-model="username" placeholder="Nazwa użytkownika"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockReason" :messages="messageBlockReason"> <cdx-label>Dlaczego należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj powód blokady</cdx-label> <cdx-text-input v-model="blockReason" placeholder="Powód blokady"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :status="statusBlockDuration" :messages="messageBlockDuration"> <cdx-label>Na jak długo należy zablokować użytkownika?</cdx-label> <cdx-label #description>Podaj długość blokady</cdx-label> <cdx-select v-model:selected="duration" :menu-items="blockDurationOptions" default-label="Długość blokady"></cdx-select> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-toggle-switch v-model="switchValue" @update:model-value="onToggleUpdate"> Ukryj edycje użytkownika <template #description>Zaznacz tę opcję, żeby ukryć edycje użytkownika po zablokowaniu i wycofaniu wkładu</template> </cdx-toggle-switch> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset1disabled" :status="statusRevisionReason" :messages="messageRevisionReason"> <cdx-label>Wskaż powód ukrycia edycji</cdx-label> <cdx-text-input v-model="revisionDeleteReason" placeholder="Powód ukrycia"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true" :disabled="fieldset2disabled" :status="statusRevisionElement" :messages="messageRevisionElement"> <cdx-label>Wskaż co należy ukryć</cdx-label> <cdx-checkbox v-for="checkbox in checkboxes" :key="'checkbox-' + checkbox.value" :input-value="checkbox.value" v-model="selectedValuesRevisionDelete"> {{checkbox.label}} </cdx-checkbox> </cdx-field> <cdx-field :is-fieldset="true"> <cdx-button action="progressive" @click="buttonClick" style="float:right">Zablokuj użytkownika i usuń wkład</cdx-button> </cdx-field> </cdx-dialog> `, methods: { openDialog() { this.showDialog = true; }, closeDialog() { this.showDialog = false; }, buttonClick() { var noOfErrors = 0; user = this.username; if ( this.username.trim().length === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.blockReason.trim().length === 0 ) { this.statusBlockReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.duration.trim().length === 0 ) { this.statusBlockDuration = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.switchValue ) { this.elementsToHide = this.selectedValuesRevisionDelete.toString().replaceAll( ',', '|' ); if ( this.revisionDeleteReason.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionReason = 'error'; noOfErrors++; } if ( this.elementsToHide.trim().length === 0 ) { this.statusRevisionElement = 'error'; noOfErrors++; } } if ( noOfErrors === 0 ) { this.statusUserToBlock = 'default'; this.statusBlockReason = 'default'; this.statusBlockDuration = 'default'; this.statusRevisionReason = 'default'; this.statusRevisionElement = 'default'; this.blockAndRevertEdits().then( function () { console.log('wewnątrz blockAndRevertEdits().then()'); if ( this.switchValue ) { console.log('wewnątrz if-a w blockAndRevertEdits().then()'); this.fetchContribsAndDeleteEdits( this.username, this.elementsToHide, this.revisionDeleteReason ); } } ); } }, onToggleUpdate( value ) { this.fieldset1disabled = !value; this.fieldset2disabled = !value; }, deleteComment( revids, elementsToHide, reason, counter ) { var self = this; return api.postWithEditToken( { action: 'revisiondelete', type: 'revision', hide: elementsToHide, reason: reason, ids: revids.shift() } ).then( function () { var progress = mw.format( '$1/$2', ( counter = counter || 1 ), revids.length + counter ); mw.notify( 'Trwa usuwanie edycji... ' + progress, self.revisionDeleteMsgOptions ); if ( revids.length ) { return self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason, ++counter ); } else { return undefined; } } ); }, fetchContribsAndDeleteEdits( username, elementsToHide, reason ) { var self = this; return api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: username, uclimit: 'max' } ).then( function ( data ) { var revids = data.query.usercontribs.map( function ( obj ) { return obj.revid; } ); return self.deleteComment( revids, elementsToHide, reason ); } ); }, blockAndRevertEdits() { var self = this; return api.postWithEditToken( { action: 'block', user: this.username, expiry: this.duration, reason: this.blockReason, nocreate: true, autoblock: true, reblock: true } ) .then( function () { mw.notify( 'Zablokowanie się powiodło.', self.msgOptions ); return api.get( { list: 'usercontribs', ucuser: user, uclimit: 'max' } ); } ) .done( function ( data ) { var worklist = {}; data.query.usercontribs.forEach( function ( contrib ) { var obj = Object.prototype.hasOwnProperty.call( worklist, contrib.title ) ? worklist[ contrib.title ] : { top: false, new: false }; obj.top |= contrib.top; obj.new |= contrib.new; worklist[ contrib.title ] = obj; } ); rollbackList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.top && !obj.new; } ); deleteList = Object.keys( worklist ).filter( function ( title ) { var obj = worklist[ title ]; return obj.new; } ); mw.notify( mw.format( 'Pobrano wkład użytkownika: $1 edycji, $2 do przetworzenia (nowych: $3, bieżących: $4).', Object.keys( worklist ).length, rollbackList.length + deleteList.length, deleteList.length, rollbackList.length ), self.msgOptions ); } ) .then( function () { if ( rollbackList.length ) { return self.recursiveRollback( rollbackList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Zrewertowanych: $1, błędów: $2.', self.stats.rollbackDone, self.stats.rollbackFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.rollbackMsgOptions, { type: self.stats.rollbackFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ) .then( function () { if ( deleteList.length ) { return self.recursiveDelete( deleteList ).then( function () { var msg = mw.format( 'Usuniętych: $1, błędów: $2.', self.stats.deleteDone, self.stats.deleteFailed ); mw.notify( msg, $.extend( {}, self.msgOptions, self.deleteMsgOptions, { type: self.stats.deleteFailed ? 'warn' : 'info' } ) ); } ); } else { return $.Deferred().promise(); } } ).fail( function ( code, data ) { mw.notify( api.getErrorMessage( data ), $.extend( {}, self.msgOptions, { type: 'error' } ) ); }); }, recursiveDelete( pages, index ) { var self = this, query = { formatversion: 2, action: 'delete', title: pages.pop(), reason: 'Masowe usuwanie wkładu ' + user }; mw.notify( 'Usuwanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.deleteMsgOptions ) ); return api.postWithToken( 'delete', query ).then( function () { self.stats.deleteDone++; return pages.length ? self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; }, function () { self.stats.deleteFailed++; return pages.length ? self.recursiveDelete( pages, ++index ) : undefined; } ); }, recursiveRollback( pages, index ) { var self = this; mw.notify( 'Rewertowanie... ' + ( index = index || 1 ), $.extend( {}, this.msgOptions, this.rollbackMsgOptions ) ); return api.rollback( pages.pop(), user, this.rollbackQuery ).then( function () { self.stats.rollbackDone++; return pages.length ? self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; }, function () { self.stats.rollbackFailed++; return pages.length ? self.recursiveRollback( pages, ++index ) : undefined; } ); } }, mounted() { dialogTrigger.addEventListener( 'click', this.openDialog ); }, unMounted() { dialogTrigger.removeEventListener( this.openDialog ); } }) .component( 'cdx-dialog', Codex.CdxDialog ) .component( 'cdx-button', Codex.CdxButton ) .component( 'cdx-field', Codex.CdxField ) .component( 'cdx-checkbox', Codex.CdxCheckbox ) .component( 'cdx-label', Codex.CdxLabel ) .component( 'cdx-toggle-switch', Codex.CdxToggleSwitch ) .component( 'cdx-select', Codex.CdxSelect ) .component( 'cdx-text-input', Codex.CdxTextInput ) .mount( mountPoint ); } ); } ); } }( mediaWiki, jQuery ) ); /* ( function ( mw, $ ) { if(!(mw.config.get('wgPageName').startsWith('Specjalna:'))){ var api = null; $.when( mw.loader.using( [ 'mediawiki.api', 'mediawiki.util' ] ), $.ready ).done(function(){ api = new mw.Api(); const dialogTrigger = mw.util.addPortletLink(mw.config.get( 'skin' ) === 'timeless' ? 'p-userpagetools' : 'p-tb', '#', 'Zgłoś stronę do usunięcia', 'p-codex-dialog', 'Zgłoś stronę do usunięcia za pomocą skryptu.' ); mw.loader.using('@wikimedia/codex').then ( function( require){ const Vue = require('vue'); const Codex = require('@wikimedia/codex'); const mountPoint = document.body.appendChild(document.createElement('div')); Vue.createMwApp({ data: function(){ return{ showDialog: false, SDU: 'Użytkownik:Swam pl/brudnopis.js/test', pageName: mw.config.get('wgPageName').replaceAll('_', ' '), rationale: '' }; }, template: ` <cdx-dialog v-model:open="showDialog" title="Skrypt do automatycznego zgłaszania haseł do SDU" close-button-label="Close" :use-close-button="true"> <cdx-field> <cdx-label>Nazwa strony</cdx-label> <cdx-text-input v-model="pageName"></cdx-text-input> </cdx-field> <cdx-field> <cdx-label>Uzasadnienie</cdx-label> <cdx-text-area v-model="rationale"></cdx-text-area> </cdx-field> <cdx-button @click="startDeletionDiscussion" style="float:right; margin:0.5em;">Zgłoś do usunięcia</cdx-button> <cdx-message style="margin-top: 5em; margin-bottom: 1em;">Nie musisz dodawać czterech tyld, żeby dodać swój podpis - skrypt doda go automatycznie.</cdx-message> </cdx-dialog>`, methods: { openDialog(){ this.showDialog = true; }, closeDialog(){ this.showDialog = false; }, turnPageNameIntoLink(pageName){ pageName = pageName.replaceAll('_', ' '); if(pageName.startsWith('Kategoria:')){ pageName = `:${pageName}`; } pageName = `[[${pageName}]]` return pageName; }, async informPageCreatorIfRegistered(){ const result = await api.get({ action: 'query', prop: 'revisions', indexpageids: true, rvprop: 'user', rvdir: 'newer', titles: `${this.pageName}`, rvlimit: 1 }); console.log(result); console.log(result['query']['pages']); console.log(result['query']['pages'].length); console.log(result['query']['pages'].length === 1); }, async addPageTemplate(){ await api.edit(this.pageName, function(revision){ return '{{Do usunięcia}}\n' + revision.content; }) }, async addPageToSDU(){ //<nowiki> await api.newSection(this.SDU, this.turnPageNameIntoLink(this.pageName), `${this.rationale}\n\n--~~~~`); //</nowiki> }, async startDeletionDiscussion(){ await this.informPageCreatorIfRegistered() //await this.addPageTemplate(); //await this.addPageToSDU(); } }, mounted(){ dialogTrigger.addEventListener('click', this.openDialog); }, unMounted(){ dialogTrigger.removeEventListener(this.openDialog); } }).component('cdx-dialog', Codex.CdxDialog) .component('cdx-field', Codex.CdxField) .component('cdx-label', Codex.CdxLabel) .component('cdx-message', Codex.CdxMessage) .component('cdx-text-input', Codex.CdxTextInput) .component('cdx-text-area', Codex.CdxTextArea) .component('cdx-button', Codex.CdxButton) .mount(mountPoint); }) }) } }(mediaWiki, jQuery)); */ 2gmm3isj7v95pkei0jdsrwvrntuxtiq Jadwiga Stańczakowa 0 71832 649011 628458 2026-10-06T18:19:00Z CommonsDelinker 1293 Usunięto odwołanie do pliku Jadwigastanczakowa.jpg, ponieważ użytkownik Masur skasował go z Commons. 649011 wikitext text/x-wiki '''[[w:Jadwiga Stańczakowa|Jadwiga Stańczakowa]]''' (1919–1996) – polska niewidoma poetka i pisarka. * Niewidzenie jest magią<br />bo przez jego czarność<br />światło dalekich gwiazd<br />dościga ociemniałego<br />w jego wszechświecie<br />po latach. ** Źródło: ''Magia niewidzenia'' ==O Jadwidze Stańczakowej== * Dalekoczujka, skórowidzka, duszo-rójka. ** Autor: [[Miron Białoszewski]] ** Źródło: [https://culture.pl/pl/tworca/jadwiga-stanczakowa culture.pl] * Lubiła secesję.<br />Miała depresję.<br />Teraz medytuje.<br />Coś na „ę”.<br />Wibruje. ** Autor: [[Miron Białoszewski]], ''Wypadkowa'' {{SORTUJ:Stańczakowa, Jadwiga}} [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] [[Kategoria:Polscy prozaicy]] [[Kategoria:Polscy poeci]] [[Kategoria:Polscy Żydzi]] 9xspbbeuz5losaba0rufrq2ygmyhg0e