Jerzy Urban

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Jerzy Urban</title>
    <ns>0</ns>
    <id>308</id>
    <revision>
      <id>650380</id>
      <parentid>648815</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>/* P */ przywrócenie cytatu</comment>
      <origin>650380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59715" sha1="q85yxv5c24t81ae7dz4p7yyvbk4w2qk" xml:space="preserve">'''[[w:Jerzy Urban|Jerzy Urban]]''' (1933–2022) – polski [[dziennikarz]], [[publicysta]], [[satyryk]], [[polityk]], [[pisarz]], rzecznik rządu [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]], redaktor naczelny tygodnika „Nie”.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Jerzy Urban 2019.jpg|mały|{{center|Jerzy Urban (2019)}}]]
{{wulgaryzmy}}

==A==
* A dziś dla równowagi zamierzam dopierdolić prezydentowi.
** Źródło: Teresa Torańska, ''Byli'', wywiad z Jerzym Urbanem

* A ja mam to w dupie.
** Opis: odpowiedź na pytanie o stosunek do pochówku generała Jaruzelskiego w Alei Zasłużonych na Powązkach.
** Źródło: Polsat News, studio

* A może pani jest miłośnicą psów i razi ją to, że flaga tak marnego kraju jest wkładana w tak szlachetne wydzieliny?
** Opis: odpowiedź na e-mail oburzonej słuchaczki dotyczącego akcji wkładania flag polskich w psie kupki, cytat z tegoż e-maila: „Myślę, że nie można tego tak zostawić, żeby jakiś facet szargał bezkarnie nasze narodowe symbole”.
** Źródło: audycja ''Jak się miewa satyra w dzisiejszej rzeczywistości politycznej'', radio Tok FM

==B==
* Bardzo to smutne, ale prawdziwe, póki ma swoją klientelę ks. Popiełuszko i wzięciem cieszą się jego czarne msze, a do których Michnik służy i ogonem dzwoni.
** Opis: o ks. [[Jerzy Popiełuszko|Jerzym Popiełuszce]] i [[Adam Michnik|Adamie Michniku]].
** Źródło: [https://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/popieluszko_09.html felieton ''Seanse nienawiści''], „Tu i Teraz” nr 38, 19 września 1984

* Bardzo źle. Ja nie lubię dzieci, a pani mi kazała włożyć strój pedofila.
** Opis: zapytany o to jak czuje się w stroju biskupa.
** Źródło: [https://natemat.pl/135857,urban-przebrany-za-biskupa-i-z-papierosem-w-ustach-w-polsat-news-to-byl-pomysl-redakcji ''Urban przebrany za biskupa i z papierosem w ustach w Polsat News. „To był pomysł redakcji”'', natemat.pl, 7 marca 2015]

* Biedny ten Kościół. Jego bohaterowie to sami jacyś nieutalentowani nieszczęśnicy. Kościół wszystkich po śmierci grzebie, ale spośród ludzi publicznych hoduje sobie do apoteozy już tylko jedną nadmiernie tęgą pieśniarkę bez głosu, jedną nadmiernie suchą aktorkę bez ról oraz wyleniałego eks-amanta scen i ekranów. Tyle mu zostało z wielkiego majątku znakomitości. (…) Coraz więcej Kościół posiada budynków, ziemi, aut i pretensji, a coraz mniej osobowości. Jego owczarnia zaś przez cały miniony rok była napominana, że pobłądziła, wybierając swego prezydenta komucha zamiast katolika. I oto po roku tych kazań owczarnia deklaruje większe zaufanie do Kwaśniewskiego niż do Kościoła i liczniej go popiera. I wedle tych samych badań opinii publicznej niechęć do Kościoła jest znaczniejsza niż do prezydenta. Tak to Kościół siał, siał, nieborak – a szatan żniwa zbiera.
** Źródło: ''Czy Bóg to ateista'', „Nie”, 20 marca 1997.

* Biorę pigułkę poronną, żeby wyskrobać z siebie debila.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=SJ9DlLPLxNk ''Pigułka poronna''], youtube.com, 29 kwietnia 2016.

* Broniliśmy godności PZPR-owców, ludzi poprzedniej władzy. Trochę dlatego że sami się poczuwaliśmy do tej wspólnoty. Ale i dlatego że to zapewniało mojemu pismu klientelę. Myśmy to wymyślili także z powodów rynkowych, z wyrachowania. „Solidarność” była tabu, Wałęsa, Kościół też, więc zaczęliśmy walić w tabu.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Brzydzę się także żywności. Kanapki jadam nożem i widelcem.
** Źródło: Teresa Torańska, ''Byli'', wywiad z Jerzym Urbanem

* Breżniew Watykanu jako magik duchowy ma jednak wpływ na ludzi biorący się z ich wiary w różne świętości. Krzepić ją może mit, obraz na telebimie, znak umowny, np. kukła, czarny kamień, dwa patyki na krzyż, strumień światła. Dla wzbudzania metafizycznych emocji nie trzeba żywego trupa obwozić po świecie, wlec po ulicach i stadionach. Chyba że ktoś pragnie wzniecać kult masochizmu i sadyzmu, znęcania się nad sobą i fanatyzmu.
** Opis: o papieżu [[Jan Paweł II|Janie Pawle II]].
** Źródło: tygodnik „Nie”

* Byli ludzie, którzy mnie kochali jako gladiatora walczącego z zagrażającą im siłą.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Bywało, sypiałem z kobitami. Do dziś jeszcze pamiętam, jak to się robi. Przyczyną sypiania z kobietami jest – ubolewam – moja niechęć do sypiania z mężczyznami. Bardzo się jej wstydzę. Świadczy ona o erotycznym zubożeniu, ograniczeniu wrażeń, jakie wycisnąć można z życia. Nie czuję przy tym obrzydzenia do stosunków towarzyskich z mężczyznami, mogę też z nimi obcować zawodowo i politycznie. Wyjąwszy seks, jestem całkowicie biseksualny.
** Źródło: '' Czekając na Heroda'', „Nie”, 17 czerwca 1999.

==C==
* Czekam na przeszczep serca... Ale drugiej takiej świni jeszcze nie znaleźli.
** Źródło: film ''Operacja Urbana'' na kanale Tygodnika NIE

* ''Człowiek z żelaza'' Wajdy.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaki jest najgorszy polski film.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

* Czuję się z nim bardzo związany w tym rozumieniu, że kiedy jego życie znów potoczy się normalnie, to znaczy Michnik pójdzie siedzieć, zaraz potem ja pójdę wisieć.
** Opis: o [[Adam Michnik|Adamie Michniku]].
** Źródło: ''Alfabet Urbana'', s. 122, wyd. BGW 1990.

* Czym się różnią ustroje? W feudalizmie dziedziczyło się tytuł hrabiowski, dobra, czasem dostojeństwa. Na ogół poddaństwo i pańszczyznę. W socjalizmie dziedziczyło się mieszkanie, nazwisko, znajomość w KC i sklepie mięsnym. Teraz w kapitalizmie dziedziczy się majątek, znajomości, profesurę, zawód adwokata, aktora i lekarza, status celebryty i bytność na telewizyjnym ekranie. Co przyjemne nie trzeba czekać, aż zdechną rodzice.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/09/25/ustroj-slubny/ ''Ustrój ślubny'', blog Jerzego Urbana, 25 września 2012]
** Zobacz też: [[feudalizm]], [[socjalizm]], [[kapitalizm]]

* Czytelników rażą na stronach „Nie” „chuje” i „kurwy”, choć nie potrafią zracjonalizować, cóż w tym złego. Macham sztandarem językowej wolności, a przecież są w mowie rzeczy wywołujące z kolei mój nienawistny sprzeciw wewnętrzny. Na przykład paternalistyczne mówienie „na ty” do kogokolwiek powyżej lat piętnastu, kto tej formy nie odwzajemnia. W ten zaś sposób liczni kapitaliści i inni szefowie pomiatają pośledniejszym personelem, księża owcami, przy konfesjonale i w temu podobnych okolicznościach, a także duchowni oraz belfrzy zawsze – wszystkimi ludźmi młodymi. Kiedy to słyszę, grają we mnie impoderabilia.
** Źródło: ''Żłób u żłobka'', „Nie”, 18–25 grudnia 1997.

==D==
* Dla mnie zawsze pozostanie mężem stanu. To człowiek dwóch decyzji. Jedna to wprowadzenie stanu wojennego. Druga to Okrągły Stół. Pięknie zaczął i pięknie skończył.
** Opis: o [[Wojciech Jaruzelski|Wojciechu Jaruzelskim]].
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 196.

* Do straszaków w rodzaju komuchów, Niemców, feministek czy masonów dochodzą jeszcze strachy sezonowe, które pojawiają się i giną bez śladu. W roku 1994–ruska mafia, w zeszłym roku to były kleszcze, w tym wściekłe krowy, w następnym mogą być pomidory, Słowacy albo wróble. Naród lubi być straszony, gdyż nie straszony usypia z nudów, przestaje czuć, że żyje. (…) Do obowiązków dobrego Polaka i katolika należy zaś zesrywać się ze strachu i w tym obywatel nigdy nie zawiedzie.
** Źródło: ''Sranie ochotne'', „Nie”, 27 czerwca 1996.

* Drogi wnuku i wszystkie dzieci polskie, życzę wam tak udanego początku roku szkolnego, jaki ja miałem w 1939 roku.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=RP0Vud6cVts ''1 września''], youtube.com, 31 sierpnia 2014.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]]

* Dużo się gada o dokonanym przewrocie politycznym oraz gospodarczym, który jest w toku. Trwa jednak także przewrót społeczny. O nim się nie mówi. Kierownicze siły polityczne rozprawiają co najwyżej o powstawaniu swej ulubionej klasy średniej (…). Jeżeli jednak cokolwiek jest średnie, oznacza to, że istnieje coś powyżej i również poniżej. Choćby bardzo liczna się stała pobudzana do życia klasa średnia, to w kraju tak ubogim jak Polska liczniejsza musi być warstwa niższa. Który polityków mówi, który z publicystów pisze o większości narodu i sprawach tej warstwy? (…) O tym, że za pewien czas zostanie zamknięta w swoich trudno przekraczalnych granicach? I o tym, że owo upośledzenie stanie się na ogół dziedziczne tak jak bogactwo? Kto z rządzących przyzna, że oto historyczną repliką na powojenny proces awansu społecznego większości będzie teraz masowa deklasacja? Nikt! Cena budownictwa kapitalizmu skrywana jest pilnie przez jego architektów. Oni nie chcą pokazać rachunku kosztów swojej budowy.
** Źródło: ''Drogie pamiątki po socjalizmie'', „Nie”, 18 kwietnia 1991.
** Zobacz też: [[kapitalizm]]

==G==
* Gdyby wojsko, SB, aparat partyjny zaczęły występować przeciw wynikom wyborów, byłaby to też akcja przeciw Jaruzelskiemu i kierownictwu PZPR.
** Opis: o wyborach z 1989.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Gdybym był doradcą medialnym, to bym mu to odradził.
** Opis: o zerwaniu przez Czesława Kiszczaka wywiadu w TVN24.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1585156,0,1,urban-nie-balem-sie-polowania--ale-wojny,wiadomosc.html tvn24.pl]

* Gdybym nie czuł się zobowiązany historycznymi zaszłościami, nie poszedłbym głosować na lewicę, poparłbym Platformę Obywatelską.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]
** Zobacz też: [[Platforma Obywatelska]]

* Gdy trzeba uchwalić idiotyzm, nasz parlament staje się jednomyślny, co zresztą nie dziwi społeczeństwa, które go wybrało na własny obraz i podobieństwo.
** Opis: o uchwale Sejmu z 10 września 2004 w sprawie praw Polski do niemieckich reparacji wojennych oraz w sprawie bezprawnych roszczeń wobec Polski i obywateli polskich wysuwanych w Niemczech.

* Gomułka miał wizję państwa niepolicyjnego, natomiast represyjnego wedle kaprysów. To były straszne rzeczy. (…) Pewnego dnia gdzieś w jakimś miasteczku koło Dęblina, na jakichś wałach chłopiec zgwałcił i zamordował dziewczynę. Po czym okazało się, że jego kolega też (…). Zrodziła się psychoza. I poszła dyrektywa, że w całej Polsce trzeba ścigać gwałty. Prokuratorzy mi opowiadali, że muszą „wyrobić” gwałty, bo są pod presją statystyk. Gomułka uznał, że to jest główny problem Polski. Minęły gwałty, zaczęły się afery mięsne. Wawrzecki poszedł wisieć. Skończyło się mięso, zaczęły się skóry, a w aferach skórzanych ludzie dostawali dożywocia.
** Opis: o [[Władysław Gomułka|Władysławie Gomułce]].
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 125.

* Gwiazdor z filmu „O dwóch takich, co ukradli księżyc” po podtłuszczeniu i ogoleniu łba.
** Opis: odpowiedź na pytanie, kto mógłby go zagrać w filmie.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]
==H==
* Hoduję żonę oraz inne zwierzęta.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=kPK3xw3LG-0''Spowiedź Urbana''], youtube.com, 16 listopada 2018.

==I==
* Idę do kościoła. Od drugiej wojny światowej nie byłem.
** Źródło: film ''URBAN IDZIE DO KOŚCIOŁA'' na kanale Tygodnik NIE

* I tak powiedziałem więcej, niż wiem.
** Źródło: przesłuchanie przed sejmową komisję śledczą ds. [[Afera Rywina|afery Rywina]].

==J==
* (…) ja jestem jak kurwa, utrzymanka biznesmena, która udaje, że nie istnieje, by nie przynosić kłopotów. Ale jak mój kochanek kupuje mi futro i prowadzi na premierę do opery, to przecież nie będę się opierać (…).
** Opis: o zaproszeniu i wyeksponowaniu przez Janusza Palikota podczas wieczoru wyborczego.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl, 25 października 2011]

* Ja jestem za podwyższeniem tego [odpisu na Kościół] do 0,4, żeby wyjść naprzeciw Kościołowi, bo uważam, że tak cenne jest powiedzenie „sprawdzam” wobec społeczeństwa. Ile, jaka część społeczeństwa zapłaci, bo tu już nie chodzi o pieniądze, ale o policzenie się.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]
** Zobacz też: [[Kościół (organizacja)|Kościół]]

* Ja jestem złym człowiekiem, ja jestem złym człowiekiem…
** Opis: w programie ''Kuba Wojewódzki'', gdy nadawany był w Polsacie, prowadzący namówił Jerzego Urbana, by powtórzył to kilkakrotnie pod melodię obecnego w studio DJ.

* Ja lubię [mięso] pieczyste, ociekające sosem i smakami, a nie wysuszone na jakimś ruszcie, jak moi przodkowie w Treblince.
** Opis: o grillowaniu.
** Źródło: program [http://www.youtube.com/watch?v=KTIEm0vvHFI ''Nie ma żartów''], Superstacja

* Ja zawsze tęgo piłem, natomiast nigdy nie miałem skłonności do uzależnienia od tego nałogu. Moje picie po dziś dzień jest jak jedzenie, to znaczy, że jak wypiję, to mam dosyć i nie mogę więcej.
** Źródło: wywiad dla HomoDicit.pl (styczeń 2008)

* Jak wszystko w Polsce, tak i życie seksualne dzieli się teraz na prawicowokatolickie i realne, czyli łóżkowe. Na zdrowy rozum nie można pojąć, czemu przykościelna prawica tak twardo nie zgadza się na nauczanie w szkole mechanizmów życia seksualnego. Czy katoliczka nie ma łechtaczki? A katolik – wzwodu? Czy katolicki młodzianek nie powinien wiedzieć, że partnerka oczekuje gry wstępnej, a nie jak najszybszego załatwienia sprawy, gdyż seks tym właśnie różni się do robienia kupy? Można mieć odmienne poglądy na moralne oceny ludzkich postępków łóżkowych i o tej różnorodności opowiadać. W Polsce jednak tworzy się wrażenie, że istnieje nie tylko etyka, ale i seksuologia lewicowa i prawicowa, katolicka i laicka. (…) Racjonalista w ogóle więc nie pojmuje, o co klerowi chodzi. To jest przecież tak, jakby wiarę w niepokalane poczęcie przeciwstawiać technice wycinania ślepej kiszki.
** Źródło: ''Zupa z łechtaczki'', „Nie”, 29 stycznia 1998.
** Zobacz też: [[edukacja seksualna]]

* Jana Pawła II nie znoszę i nigdy nie przeproszę.
** Źródło: Grzegorz Wysocki, [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,26267928,jerzy-urban-jestem-jak-edith-piaf-minus-glos-niczego-nie.html ''„Jestem jak Edith Piaf minus głos. Niczego nie żałuję”. Ostatni wywiad z Jerzym Urbanem''], wyborcza.pl, 5 września 2020.
** Zobacz też: [[Jan Paweł II]]

* Jest to kurewstwo rządzących gnojków i tchórzy.
** Opis: o negatywnej decyzji rządu [[Marek Belka|Marka Belki]] w sprawie refundacji środków antykoncepcyjnych.

* Jest różnica, czy się stało, czy nie stało I pomijając całe zacietrzewienie i słowa „bura suka” – ja jestem raczej psem koloru siwego…
** Opis: odpowiedź na słowa Zbigniewa Janasa o łganie jak „bura suka”.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1577346,0,1,dawny-opozycjonista-do-urbana-lze-pan--jak-bura-suka,wiadomosc.html tvn24.pl, 13 grudnia 2008]

==K==
* Katolicy myją okna przed świętami, a my, ateiści, wtedy, jak się Matka Boska na szybie ukaże.
** Opis: zapytany dlaczego myje okna po świętach.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=F-Ez3HM7hKQ ''Porządki''], youtube.com, 15 kwietnia 2016.
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu]]

* Każdy człowiek ma tylko jednego człowieka, którego nigdy przekupywać nie musi. Nie jest to matka ani żona, lekarz ani sędzia, syn ani premier. Przekupywać nie trzeba wyłącznie samego siebie.
** Źródło: felieton ''Przychodzi doktor na prezydenta''

* Kiedy Lew Rywin wyszedł z wiezienia, na pewnym biznesowym przyjęciu w mojej obecności rzucili się sobie na szyję z Millerem. Bardzo to dziwne, bo gdybym ja się na pana bezpodstawnie powołał, żądając łapówki, byłby pan na mnie wściekły. Więc ten pocałunek wzbudził moją podejrzliwość.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Kiedy padły trupy w „Wujku”.
** Opis: odpowiedź na pytanie dziennikarza o „Najgorszy moment stanu wojennego dla pana?”.
** Źródło: Program Babilon w telewizji TVN24, 12 grudnia 2009.

* Kiedy w telewizji pojawia się wódz lewicy, odnoszę wrażenie, że widzę człowieka, który nadrabia miną, bo jest w strachu, że zaraz dopadnie go policja za kradzież gumy do żucia w supermarkecie.
** Opis: o [[Grzegorz Napieralski|Grzegorzu Napieralskim]].
** Źródło: [http://wyborcza.pl/1,75248,7222387,Czy_Szmajdzinski_bedzie_krolobojca.html wyborcza.pl], 5 listopada 2009

* Kluby sportowe to jest rodzaj religii. Teraz ta religia zostanie wzmocniona jakimiś rozgrywkami piłkarskimi. Tam są wyznawcy klubów i na dzisiaj to jest silniejsze i bardziej emocjonujące niż takie tradycyjne religie.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]

* Kościół jako siła przewodnia, podobnie jak Wałęsa, ma przechlapane, a cała polska karawana leniwie człapie dalej, tyle że wielbłądy gryzą się jak psy tymi swoimi tępymi zębami.
** Źródło: ''Smród w próżni'', „Nie”, 6 października 1994.
** Zobacz też: [[Kościół (organizacja)]]

==L==
* Licząc od Edwarda Osóbki-Morawskiego znałem 13 byłych premierów. Z 9 byłem lub jestem na ty. Np. z Józefem Cyrankiewiczem i Janem Olszewskim. Czy nadal mogę mówić do nich lub myśleć o nich na ty?
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/10/05/jak-mowic-panie-premierze/ ''Jak mówić panie premierze'', blog Jerzego Urbana, 5 października 2012]
** Zobacz też: [[Józef Cyrankiewicz]], [[Jan Olszewski]]

* Lubiłem Michnika, Kuronia, choć oczywiście nie urzędowo. Wałęsy nie cierpiałem i nie cierpię do dziś.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

==Ł==
* Łódzka zasymilowana inteligencja żydowska przed wojną była środowiskiem, które wisiało pomiędzy społecznością żydowską i polską. Gardziła prostymi Żydami, zwanymi chałaciarzami. Ta pogarda była większa wobec litwaków, Żydów wysiedlonych z Rosji centralnej, którzy nie znali polskiego lub znali go bardzo kiepsko, a mniejsza wobec „rdzennego” łódzkiego plebsu. Nie było solidarności narodowej, natomiast istniało poczucie solidarności warstwowej. Życie towarzyskie toczyło się w obrębie społeczności zasymilowanych Żydów, małżeństwa mieszane należały do rzadkości.
** Źródło: Igor Rakowski-Kłos, [https://wyborcza.pl/1,75475,12569027,Jerzy_Urban_opowiada_o_swoim_dziecinstwie_w_Lodzi.html ''Jerzy Urban opowiada o swoim dzieciństwie w Łodzi''], wyborcza.pl, 28 września 2012.

==M==
* Mariusz Walter nadaje się na głównego konsultanta, jakiegoś szefa programowego i TV – jednym słowem nie kierownika pionu propagandy, lecz główną siłę koncepcyjno-fachową. Walter to najzdolniejszy w ogóle redaktor telewizyjny w Polsce, który przedstawia tow. Mieczysławowi Rakowskiemu i mnie sporo interesujących koncepcji ogólnopolitycznych i propagandowych.
** Opis: fragment listu polecającego Mariusza Waltera gen. Czesławowi Kiszczakowi z 1983.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/page,2,title,Tajemnica-sukcesu-TVN,wid,13860570,wiadomosc.html ''„Tajemnica” sukcesu TVN'', wp.pl, 4 października 2011]
** Zobacz też: [[Mieczysław Rakowski]], [[Mariusz Walter]]

* Minęły niestety czasy, kiedy wierni i księża wierzyli w mordy rytualne, a Prymas Tysiąclecia wahał się w tej sprawie. Dziś rozlewa się inna wiara, mianowicie że chrześcijańskie rodziny naturalne i zastępcze zabijają swoje małe Madzie. W rzeczywistości wskaźnik zabitych dzieci jest wciąż taki sam jak w czasach kiedy była maca, potem socjalizm, a później Wałęsa. Zwiększył się tylko telewizyjny popyt na zabite dzieci.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/10/03/rodzina-klatka-dla-ludzi/#comments ''Rodzina klatką dla ludzi'', blog Jerzego Urbana, 3 października 2012]

* Mogę zaświadczyć, że byłem i jestem kapusiem, i dumny z tego jestem.
** Źródło: „Trybuna”

* Moje żydostwo zwisa mi pomiędzy nogami małą nieobrzezaną glizdą.
** Źródło: „Szpilki”, lata 70. XX wieku; zacytowane w tygodniku „Nie” nr 18/2012

* Mówiąc serio: mieliśmy wtedy od dawna poczucie, że realny socjalizm przegrał, ale że to my wyprowadzimy Polaków z niego najlepiej. Wierzyliśmy, że jesteśmy lepsi, bo naprzeciw nas stoją krzykacze, demagodzy i reakcjoniści. Okrągły Stół traktowaliśmy jako sukces. Ale wybory 4 czerwca były przykrą niespodzianką.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Myśmy opisywali historię, kiedy jeden z oddziałów Caritasu dostając dary – takie, co wieczór nie sprzedane: i delikatesy, i jakieś chleby, które tracą świeżość następnego dnia – to wpierw zaopatrywał kuchnię kurii, potem zaopatrywał gospodarstwo rolne kierownika tego Caritasu, gdzie świnie to żarły. A w trzeciej kolejności, to czego nie chciał biskup i świnie, szło dla tych ubogich. No więc, to są takie sygnały, że istnieje dysproporcja, dysonans między tym, co Kościół głosi, a tym jak traktuje swoich podopiecznych, a także swoich funkcjonariuszy.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]
** Zobacz też: [[Caritas]]

==N==
* Nadszedł czas, aby ścisła ekipa premiera wykryła i ujawniła z hukiem aferę we własnych szeregach ubiegając w tym konkurencję. To jedyny sposób na uwiarygodnienie zasadniczej uczciwości rządu jako instytucji.
** Opis: przed ujawnieniem przez „Gazetę Wyborczą” [[Afera Rywina|afery Rywina]].
** Źródło: felieton ''Pytanie o męskość premiera''

* Najman. Wyzywam cię na pojedynek. Z wiedzy o polityce się boję, ale możemy się napierdalać.
** Źródło: film ''URBAN GROZI NAJMANOWI!'' na kanale Tygodnika NIE
** Zobacz też: [[Marcin Najman]]

* Naprawdę dobrze czułem się w „Polityce”, piśmie pragmatycznego liberalizmu.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Naród polski zawsze wyznawał i wyrażał przekonanie, że złe okoliczności i siły zewnętrzne nie pozwalają mu się dobrze urządzić. (…) Fatalne zrządzenie historii sprawiło, że teraz nie ma już na kogo zwalać. Jesteśmy nareszcie we własnym domu, tylko nie sposób w nim wytrzymać. My Polacy, jako naród wyhodowaliśmy w sobie przez wieki jedną tylko skłonność (bo trudno powiedzieć, że umiejętność), mianowicie do walki o niepodległość. Nic to, że przegrywaliśmy wszystkie powstania, podobnie jak i niepodległość uzyskiwaną czasem. Nas te porażki tylko na krótko uspokajały, a potem podjudzały do nowych prób. Obecnie osiągnięta „niezawisłość” jest nieszczęściem, bo niszczy naszą witalność, pozbawia dążeń, jedyny nasz zapał zbiorowy czyni bezużytecznym. Samo istnienie dość bezpiecznego państwa polskiego przeszkadza nam żyć, pozbawia nas sensu istnienia, gasi ducha, niszczy ideę zespalającą naród, pozbawia go znaków orientacyjnych i celów.
** Źródło: ''Po co Polska Polakom'', „Nie”, 29 kwietnia 1993.
** Zobacz też: [[Polacy]]

* Nazywam się Jerzy Urban, jestem stara żydo-komuna, moje hasło: Żydzi do gazu łupkowego.
** Źródło: film ''Urban na gazie'' na kanale Tygodnika NIE

* Na telewizyjnej dokrętce filmowej klatka, w której swego czasu siedziała przed Sejmem redaktor Monika Olejnik.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaka stopklatka szczególnie zapadła mu w pamięć.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

* Na złość władzy trzeba być pedałem.
** Źródło: ''Kuba Wojewódzki''

* Narcyzm to dominująca cecha narodowa Polaków. Plemię nasze różni się i dzieli pod względem płci, statusu społecznego, orientacji politycznej, ale wszystkich łączy zadowolenie z siebie. Ja na przykład jestem głupim chujem i wiem o tym, ale takim właśnie się sobie podobam i nie stanowię tu wyjątku. Zastrzec się jednak muszę, że istnieją jeszcze głupsze ode mnie prącia; to te, które nie wiedzą, że nimi są.
** Źródło: „Nie” nr 26/2007.

* Naród zwariował.
** Źródło: wywiad Teresy Torańskiej z 2002, cyt. za: Teresa Torańska, ''Byli'', 2006.

* Nasz kraik wkracza w nowy reżim zwany kaczyzmem.

* Nie cieszę się ze śmierci żadnych przeciwników politycznych ani im jej nie życzę, ale stwierdzam jasno: to nie była i nie jest moja żałoba. Brak obłudy oraz odwaga wykluczania się ze wspólnoty społecznej, a już na pewno tej wiązanej emocjami, są moimi jedynymi zaletami. Pielęgnuję je więc.
** Opis: o katastrofie smoleńskiej.
** Źródło: „Nie” nr 17/2010

* Nie ma nic gorszego w życiu człowieka niż chodzenie do szkoły.
** Źródło: ''Skandaliści'' (2015)

* Nie mogę odpowiadać za panienki, które gapią się w telewizor. Trzeba ich zapytać, czym je oczarował. Dla mnie obrzydliwe były te wszystkie jego sztuczki – tańczenie z dziećmi na placu zabaw, rozdawanie jabłek… Te triki wykorzystał też Kaczyński i baraszkował z bachorami w swoim biurze, które przerobił na przedszkole.
** Opis: o kampanii prezydenckiej Grzegorza Napieralskiego.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,page,2,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl, 25 października 2011]

* Nie robię tego, bo ja bardziej lubię brać niż dawać.
** Opis: odpowiedź na pytanie dlaczego nie wpłaca na organizacje charytatywne.

==O==
* Obchodzimy dzisiaj rocznicę drugiej największej tragedii w dziejach Polski, zaraz po jej chrzcie w 966 roku.
** Opis: o rocznicy [[Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku|katastrofy smoleńskiej]].
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=gZCXZXxw5K0 ''Rocznica katastrofy''], youtube.com, 9 kwietnia 2016.
** Zobacz też: [[chrzest Polski]]

* Obóz fanatyków i nacjonalistów.
** Opis: o PiS.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Obwoźne sado-maso.
** Opis: o papieżu Janie Pawle II.
** Źródło: tygodnik [http://niniwa22.cba.pl/urban_obwozne_sado_maso.htm ''„Nie”'']

* Opowiadał mi Rakowski, że generał wezwał go kiedyś do siebie i mówi, że jak wkroczą Rosjanie, on sobie palnie w łeb. Tego samego oczekiwał od Rakowskiego.
** Opis: o Wojciechu Jaruzelskim.
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 216.
** Zobacz też: [[Mieczysław Rakowski]]

==P==
* Papież nie jest dla mnie żadnym autorytetem, to człowiek, który odgrywa fatalną rolę, obskurancką, usiłując zawracać świat współczesny w kierunku dawno przebrzmiałym, zarówno formą, jak i poglądem. To człowiek, który nie rozumie współczesnego świata, a jego doktryna społeczna, która tak bliska jest sercu lewicy, jest tylko zespołem pobożnych życzeń. Dla mnie jest rzeczą przygnębiającą, że ten autor pustosłowia jest uznawany za autorytet moralny, co nie wynika z tego, o czym on mówi, lecz z kompleksu Polaków, że oto jeden Polak zrobił tak wspaniałą karierę i dlatego jest naszym idolem.
** Opis: o papieżu Janie Pawle II.
** Źródło: tygodnik „Angora” nr 50/2000

* Parlament, prezydent, kolejne rządy coraz słabiej zwracają uwagę na istnienie ludności, którą oni rządzą. Te jej różne drobne sprawy: poziomu życia, cen, płac, pracy, mieszkań, leczenia, uczenia, pojawiają się w przemówieniach solidaruchów. Ale w rzeczywistości grupa solidaruchów mająca w ręku państwo zajmuje się i przejmuje wyłącznie sobą: kryzysy rządowe, lustracje, afery, większości sejmowe, mniejszości seksualne, koalicje, stanowiska. Na społeczne tło, na którym solidaruchy swój teatr rozgrywają, oni coraz mniej zwracają uwagę. W ich teatrze naród to zakurzona dekoracja. (…) Politycy kochają kamery. Naród polski przywykł zaś cieszyć się ustawicznym widowiskiem, które solidaruchy dla niego tworzą.
** Źródło: ''Wyspa Solidaruchów'', „Nie”, 16 lipca 1992.
** Zobacz też: [[Solidarność]]

* Parlament wyłoniony w pierwszych wolnych wyborach nikomu się zresztą nie podoba, ponieważ jest dokładną reprezentacją narodu. Społeczeństwo mamy liche, zagubione w tej całej demokracji. Tworzenie dobrego systemu przedstawicielskiego trzeba by zacząć od kształtowania mądrego elektoratu, które wie, czego chce i jak swe cele osiągać. Doświadczenia minionych czterdziestu pięciu lat pokazały jednak, że dobry elektorat nie powstaje, dopóki on sam nie może wybierać. Sądzę, że jeszcze przez najbliższe kilkadziesiąt lat politycy nie będą w pełni zadowoleni z poziomu swoich wyborców. Naród uwarzył sobie parlament, który nie jest ani zupą ogórkową, ani rosołem, ani barszczem lub grochówką, czyli żadną wyraźną zupą z konkretnych składników. Zlał do jednego kotła rozmaite zupy z różnych garnków. Trudno, by to komukolwiek smakowało. Małe ma więc znaczenie, jakie są proporcje tej biało-czerwonej lury, ni to krasnego barszczu, ni to biało-żółtego rosołu.
** Źródło: ''Biało-czerwona zupa dnia'', „Nie”, 31 października 1991.

* Pedał kręci dupką, mówi falsetem, szminkuje ohydną swoją mordę, obwiesza się złotem i fałszywymi brylantami, ubiera się kolorowo, chodzi tanecznym krokiem podrygując, a gesty ma płynne, okrągłe. Częściej jednak pedała można poznać po tym, że wszystko jest na odwrót. Łeb wygolony, na nogach glany, krok Schwarzeneggera, sposób bycia kaprala. Większość ciot poznajemy po tym, że udają stworzenia jeszcze bardziej męskie od wszechpolaków.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 31/2006

* Piotr Adamczyk, z którego pragnąłem zrywać białą suknie papieża.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaka jest jego ulubiona aktorka erotyczna.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

* Prima aprilis skurwysyny.
** Źródło: film ''Pożegnanie'' na kanale Tygodnik NIE

* Po aferze ze zwłokami Anny Walentynowicz intuicja mi podpowiada, że w sarkofagu prezydentostwa na Wawelu leży żołnierz radziecki wraz ze szkieletem wiernego konia.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/09/26/kopanie-trupow/ ''Kopanie trupów'', blog Jerzego Urbana, 26 września 2012]
** Zobacz też: [[pogrzeb Lecha i Marii Kaczyńskich]]

* Polska jest państwem małego kalibru, ale większego, niż potrafi udźwignąć. Nie wiadomo, kto nią rządzi, a raczej wielu rządzi po trochu, choć to cecha raczej anarchii niż demokracji. Podziały i walki będą się wzmagać, mnożyć zaś skandale i sezonowe sensacje. Nic to złego, bo Polska zawsze bałaganem stała. Także za socjalizmu. Cały ten zarysowany teatr polityczny jest dla przeciętnego człowieka coraz bardziej odległy i egzotyczny, dla społeczeństwa obojętny. Ma ono własne, odrębne życie i zmartwienia. Objawia nieufny dystans wobec wszystkich osobistości. Nie chce ani poznawać programów, ani z drugiej strony stawać się motłochem, który zwabia demagogia.
** Źródło: ''Smród w próżni'', „Nie”, 6 października 1994.
** Zobacz też: [[Polska]]

* Polski Kościół, czemuś rzymsko-katolicki, to dowód na trafność ateizmu. Gdyby Bóg istniał, już dawno zmieniłby personel.
** Źródło: [http://nie.com.pl/archiwum/owrzodzony-kraj/ ''Owrzodzony kraj''], tygodnik „Nie” nr 3/2014.

* Popieram idee lewicowe, jestem za równością, ale bynajmniej nie chcę jej podlegać.
** Źródło: ''Wywiad rzeka z Urbanem'', gazeta.pl, 28 kwietnia 2013

* Postępuje teatralizacja życia publicznego.
** Źródło: ''Rząd z motopompą'', „Nie”, 14 lutego 2008.

* Powiedziałem już o wiele więcej niż wiedziałem.
** Opis: podczas przesłuchania przed komisją śledczą badającą aferę Rywina 7 marca 2003.
** Źródło: [http://wyborcza.pl/1,76842,1363414.html wyborcza.pl]

* Powinien zacząć od elementarza.
** Opis: odpowiedź na pytanie o lekturę dla Grzegorza Napieralskiego.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,page,2,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl], 25 października 2011.

* Prawda zaś jest taka, że broniłem ustroju gorszego przed ustrojem lepszym. Sądziłem bowiem, że PRL reprezentuje tyle dobrodziejstw dla ludzi, że sto razy lepiej reformować realny socjalizm, niż ryzykować tragiczne zmagania wewnętrzne z prawicową, nacjonalistyczną kontrdyktaturą. Nie miałem jednak racji w ocenie tragizmu przyszłości, koszmaru władzy alternatywnej wobec PZPR. Przy tym wiedziałem, że realny socjalizm w latach 80. już był historycznie przegrał walkę konkurencyjną ze współczesnym kapitalizmem. Stało się to zgodnie z główną zasadą materializmu historycznego, sformułowaną przez pradziadka Marksa: zwycięski zawsze będzie ten ustrój, który stworzy polityczne i społeczne stosunki bardziej sprzyjające cywilizacyjnemu postępowi (…) A ustrój idealny jest tylko w ewentualnym niebie (…). Niczego więc nie żałując (…) i za nic nie kajając, stwierdzam, że grałem w gorszej, ale bliskiej mi drużynie, a przegraliśmy zasłużenie, i dobrze, że tak się stało.
** Źródło: ''Prymus wśród dyktatorów'', „Nie”, 27 maja 1999.
** Zobacz też: [[kapitalizm]], [[komunizm]], [[PRL]]

* Przyjdzie gender (...) [wrzuci cię] do jeziora i ci kutasa obetnie.
** Opis: odpowiedź na żartobliwe stwierdzenie, że „prawicowe mamy” straszą swoje dzieci „ideologią gender”
** Źródło: ''Nie ma żartów'', Superstacja, 30 stycznia 2014.
** Zobacz też: [[gender]]

* Przyszły badacz dzisiejszych w Polsce obyczajów zauważy, że jeśli stanowisko jest poważne, nazywa się ono po męsku. Jest lekarz i lekarka, ale tylko ordynator, ordynatorka nie istnieje, choćby była konkretnie kobietą. Jest pani prokurator, od biedy prokuratorka, ale nie ma szefowej prokuratury, tylko pani szef prokuratury, chociaż szefowa istnieje w języku polskim jak najbardziej, jako żona szefa lub kierowniczka kuchni. Nauczycielka tytułowana być może profesorką, ale kiedy ma nominację Rady Państwa na ten stopień, jest już pani profesor, staje się jako profesor samcem, i przykłady można mnożyć.
** Źródło: ''Doberman'', zbiór reportaży ''Romanse'', 1981
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Ptasią grypę telewizja robi w pięć minut. Czyli kreuje zagrożenia.

==R==
* Rezultatem przespania się z dziewczyną bywa czasem zawarcie z nią znajomości. Zdarza się, że taka znajomość przemienia się we flirt. Raz na wiele lat przebieg któregoś z flirtów zakłócał mi wybuch miłości. Eksplozja uczuciowa prowadziła do porzucenia poprzedniego mieszkania, żeby zamieszkać wedle bieżącego zakochania. Nigdy w życiu nie chciałem brać ślubu. Nie umiałbym się przy tym zakochać w kobiecie, która dąży do oficjalnego małżeństwa. Milej mieszkać z pluskwami, niż z taką aż kretynką. (…) Kiedy nasze państwo było ludowe, ono zmuszało mnie jednak do brania ślubów i rozwodów, ilekroć zakochiwałem się z wzajemnością. Wielkość mieszkania, które dostawało się lub kupowało, była proporcjonalna do liczebności urzędowo powstałej rodziny. W Polsce Ludowej, podobnie jak na cmentarzu, metry przypadały na osobę. Miłość, do której państwo nie wtykałoby swojego czerwonego nosa, była więc możliwa, ale nazbyt ciasna.
** Źródło: ''Czekając na Heroda'', „Nie”, 17 czerwca 1999.

* Robiąc Katyń, czyli zastrzeliwując w roku 1940 kilkanaście tysięcy polskich jeńców-oficerów, Stalin nie przewidział, że miejsce ich pochówku zajmą potem Niemcy, rozkopią groby, narobią krzyku, a wujkowi Joe wstydu przed aliantami. Przez to w roku 1944 drugi Katyń, chociaż pilnie Stalinowi teraz potrzebny, był już nie do własnoręcznego wykonania. Na Polaków zawsze można jednak liczyć. Wywołując powstanie sami sprowokowali zabicie w swojej stolicy około 20 tysięcy wojskowo przeszkolonych młodych polskich inteligentów o orientacji prolondyńskiej. Na dokładkę uśmiercono 200 tysięcy ich rodziców, krewnych i znajomych. Wszystko bez jednego radzieckiego strzału, naprawdę rękoma Niemców – nie trzeba już było im tego wmawiać. Pełna higiena polityczna. Odeszli ''jak kamienie przez Boga rzucone na szaniec''. (…). W powstaniu warszawskim zabito kilkanaście razy więcej ludzi niż w Katyniu. Mniej więcej tyle, ile zginęło polskich żołnierzy na wszystkich frontach II wojny światowej.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 31/2004.
** Zobacz też: [[powstanie warszawskie]], [[zbrodnia katyńska]]

* Rozwścieczone masy greckie, hiszpańskie i pokrewne zajadle atakowały gmachy państwowe w Atenach, Madrycie, Barcelonie, Rzymie. Prezes Jarosław Kaczyński wykumał więc własnym rozumkiem, że kiedy ludzie zbiorą się na ulicy nabierają strasznych antyrządowych emocji. Nie przypuszczał, że tam emocje wyciągają ludzi na ulice a nie podstawione autokary. I że ludzie stając się tłumem nie nabierają przez to złości.&lt;br /&gt;Tusk na tyle marnie rządzi, że zasłużył już sobie na opozycję przynajmniej takiego kalibru z jaką ja się biłem za czasów Jaruzelskiego.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/09/30/spali-idac/ ''Spali idąc'', blog Jerzego Urbana, 30 września 2012]
** Zobacz też: [[Jarosław Kaczyński]], [[Donald Tusk]]

* Rząd się sam wyżywi.
** Opis: odpowiedź na sankcje gospodarcze nałożone przez [[Ronald Reagan|Ronalda Reagana]] na Polskę w 1981.

* Rządy SLD były koteryjnymi rządami niecnoty.

==S==
* Skoro świętuje się w Polsce rocznicę klęski wrześniowej czy Powstania Warszawskiego, generał Kiszczak może równie dobrze świętować rocznicę 4 czerwca, kiedy to przegrał wybory.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Starczy upór papieża w zadawaniu sobie udręki i czynieniu z niej widowiska pokazuje wyznawcom oraz niepodległym magii gapiom, że człowiek żyjący publicznie zatraca instynkt samozachowawczy i ludzkie wobec siebie odruchy. Ambicje władcze stają się jego najsilniejszą skłonnością.
** Źródło: tygodnik „Nie”

* Starszy Kulczyk bodaj zarobił miliony za granicą. Jak? Nie wiemy. Możliwe, że ktoś tam korzystał z protekcji ambasady albo wywiadu.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

==Ś==
* Ślub to szczyt głupoty. Ja już trzy razy brałem ślub, ale robiłem to bardzo dyskretnie i wstydliwie. I zawsze żeniłem się z konieczności mieszkaniowej.

* Świństwem byłoby śmiać się z Żydów za Hitlera kiedy ich mordowano, ale jest świętym prawem każdego rozumnego i uczciwego człowieka śmiać się dziś z Żydów w Izraelu, którzy są okupantami i rasistami.
** Źródło: Radio RDC, 4 marca 2015

==T==
* Ta część opozycji i ta część władzy, które zasiadły przy Okrągłym Stole, zaczęły odczuwać narastającą bliskość poglądów.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Tabloidy zawsze podlizują się czytelnikom i podjudzają emocje motłochu. Ja zaś czynię na odwrót. Zmierzam do drażnienia czytelników, co czasami skłania ich do wartościowania samodzielnego, a nie stadnego. Stronię od wyrażania poglądów dominujących, więc aprobowanych, wystrzegam się śpiewania w chórze. Sądzę, że jeśli mój pogląd nie idzie na przekór większości, znaczy to, iż jest banalny, a skoro tak, to nie warto go podawać do publicznej wiadomości.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 5/2005

* Ten Jurczyk to był nadęty ćwierćinteligient.
** Źródło: wywiad Teresy Torańskiej z 2002, cyt. za: Teresa Torańska, ''Byli'', 2006

* To dosyć typowe, że Kościół najsilniej reaguje na problem swoich pieniędzy albo prestiżu. Kościół jakby sam zadaje kłam swojej misji, bo gdy chodzi o jakieś kwestie religijne, które nie wiążą się z zaangażowaniem ambicjonalnym takim jak np. aborcja lub nie wiążą się z pieniędzmi, to Kościół nie wykazuje tej pasji jaką objawia teraz w sprawach pieniędzy.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]

* To już nie jest życie. To jest życie. Tylko alkohol, żarcie, czasem gdzieś wyjeżdżam, ale ledwo nogami ruszam. I jestem już zupełnym impotentem.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=kPK3xw3LG-0''Spowiedź Urbana''], youtube.com, 16 listopada 2018.

* To mocny człowiek lewicy, dlatego myślę, że świetnie się nadaje do wynoszenia sztandarów. Pewnie szybko mu to pójdzie.
** Opis: o [[Leszek Miller|Leszku Millerze]].
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl, 25 października 2011]

* To nadzwyczajne świństwo i bezprawie. Pomysł PO jest populistyczny, przeznaczony dla motłochu, łamiący wszelkie zasady funkcjonowania państwa.
** Opis: o pomyśle odebrania emerytur członkom WRON.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1566281,0,1,urban-wyrownam-jaruzelskiemu--jesli-mu-zabiora,wiadomosc.html tvn24.pl], 26 września 2008

==U==
* Uważam, że jestem potrzebny prawicy. Oni po prostu potrzebują uosobienia wroga, tak jak Kościół katolicki potrzebuje diabła. Czyli mnie. Jestem, w ich rozumieniu, komunistą, a przy tym ateistą, hedonistą, kosmopolitą, cynikiem.

* Uważam, że przewrót w ’56 roku był możliwy tylko dzięki Gomułce, jego postawie wobec Związku Radzieckiego, na którym chciał wymóc poszerzenie skali polskiej autonomii. To był wielki okres Gomułki i na tym się jego wielkość skończyła. Potem już ochoczo pacyfikował Czechosłowację.
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 124.
** Zobacz też: [[polski październik]]

==W==
* W czasie wojny wszyscy Polacy pomagali Żydom. Jedni pomagali im przeżyć, a inni umrzeć.
** Źródło: tygodnik „Nie”; cyt. za: „Przegląd” nr 47 (933), 20–26 listopada 2017, s. 3.
** Zobacz też: [[Holokaust]]

* W ówczesnych redakcjach, tak jak i w części dzisiejszych nawet debiutant, praktykant nie jest zobowiązany do siedzenia od 8 do 16. Ma zajęcia dosyć luźne i wiele zależy nie od jego pozycji hierarchicznej, ale od tego, jakimi umiejętnościami się wykaże i jak go ocenią czytelnicy, widzowie czy słuchacze. Jednym słowem ma w ręku i słowie instrumenty stanowienia o sobie.
** Źródło: wywiad dla HomoDicit.pl, styczeń 2008

* W jednym tylko przypadku zauważyłem, że SB kręci – gdy fingowała śledztwo w sprawie zabójstwa Grzegorza Przemyka. Ale i wtedy nie chodziło o zabicie z premedytacją syna opozycjonistki, tylko o przypadkowe pobicie. SB działała pod naporem nieprawdziwych oskarżeń, że morduje opozycjonistom dzieci.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* W realnych okolicznościach lat dziewięćdziesiątych narastanie kontrastów społecznych i wznoszenie sztywnych barier klasowych jest do pewnego stopnia koniecznością. To jednak wielka różnica, czy uważa się te zjawiska za złą konieczność wymagającą łagodzenia czy za pożądany model. Rządzący liberałowie programowo dążą do dźwignięcia gospodarki kosztem upośledzenia co najmniej połowy narodu. Może jest to i nieodzowne, aby kiedykolwiek wszystkim było lepiej. Niech jednak rządzący zaryzykują otwarte powiedzenie o tym narodowi. Oni się boją przyznać do tego, co robią. Ja ich rozumiem. Budują więc nowy ustrój, szwindlując. Wywoła to rozczarowanie, za które zapłacą.
** Źródło: ''Drogie pamiątki po socjalizmie'', „Nie”, 18 kwietnia 1991.
** Źródło: [[III Rzeczpospolita]], [[liberalizm]]

* W wyższych sferach urzędowych krąży obecnie prawdziwa podobno historyjka z życia rodzinnego, będąca tematem literackim na miarę naszej epoki. Żona, wychodząc na zakupy, kazała mężowi zreperować kaloryfer, z którego ciekła woda. Po powrocie zobaczyła męża od pasa w dół. Leżał bowiem na wznak na podłodze z korpusem i głową skrytą pod meblem i stukał narzędziem w kaloryfer. Będąc kontenta z mężowskiego posłuszeństwa, poczochrała leżącego pieszczotliwie po genitaliach i przeszła do drugiego pokoju. (…). Ku swemu przerażeniu zobaczyła męża siedzącego w fotelu. Małżonkowie postanowili, że musi ona iść i przeprosić hydraulika za to, że go przywitała nazbyt poufale. Rzemieślnik nie reagował jednak na jej słowa i nie ruszał się. Wezwano pogotowie, tym razem lekarskie, a nie ogrzewnicze. Głaskanie hydraulika po genitaliach  –  jak się okazało  –  tak zaszokowało nie rozpieszczonego widać specjalistę, że gwałtownie poderwał głowę, walnął się czołem o żeliwne żeberko i stracił przytomność.
** Źródło: ''Rola mezaliansów'', „Szpilki”, maj 1986.

* Wieloma rzeczami, ale nie chcę mu prawić komplementów, bo tylko mu zaszkodzę. Najważniejsze jest jednak to, że zapewnia stabilizację. Chroni mnie przed obozem nienawistników, którym przewodzą Kaczyńscy. Z ich nacjonalizmem, mitem suwerenności.
** Opis: uzasadniając, czemu [[Donald Tusk]] budzi jego sympatię.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Wielu ludzi martwi się i skarży, że w życiu politycznym Polski nie potrafią dopatrzyć się logiki, reguł i sensu. Mózg takich ludzi okaleczył widocznie alkohol oraz szkolnictwo państwowe. Szukają czegoś, czego nie ma. Aby politykę pojmować, trzeba śledzić tylko to, kto jaki ma przeciw komu interes.
** Źródło: ''Prezydenta pośliń i przylep'', „Nie”, 3 czerwca 1999.

* Większość polskiego społeczeństwa w wolnych wyborach oraz nie fałszowanych badaniach opinii publicznej wypowiedziała się za gospodarką w pełni rynkową, za całkowitym kapitalizmem i unifikacją naszego kraju z Europą. Społeczeństwa udziela aprobaty ogólnej, po czym jednak bez żadnego poczucia konsekwencji protestuje przeciw szczegółowym a nieuchronnym skutkom swojego generalnego wyboru. Kiedy poparta przez większość polityka wyrażana jako zasada ogólna schodzi do parteru, wywołuje rezultaty konkretne – Polacy machają odcinkami swoich emerytalnych przekazów, wyrażając rozpacz i gniew. A niby dlaczego, a jakim prawem? Polak przypomina klienta, który idzie do fryzjera mówiąc: proszę ogolić mi głowę na zero. Kiedy zaś fryzjer wykona obstalunek, klient bierze z podłogi jeden obcięty włos i podtyka go mistrzowi pod nos, rozpacza, że go utracił i urządza histerie. Było nie golić się na zero! Było myśleć o skutkach ogólnego przyzwolenia, o czuprynie więc, a nie o pojedynczych włosach.
** Źródło: ''Lwów i Wilno a kaloryfery'', „Nie”, 9 stycznia 1992.
** Zobacz też: [[wolny rynek]]

* Większość współczesnych obywateli RP wywodzi się z prowincjonalnej ogłupiałej lub nawet zbrodniczej hołoty. Warszawski anglojęzyczny menedżer z laptopem to wnuk babska spod kradzionej żydowskiej pierzyny. Kielecki tym bardziej.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 5/2008

* Wszyscy będą mieli w pewnym momencie dosyć katolicko-nacjonalistycznej prawicy z bardzo różnych powodów.

==Z==
* Zawsze daje się dupy wobec jakiegoś systemu wartości, środowiska czy otoczenia. Dawanie dupy jest zawsze rzeczą względną.
** Źródło: wywiad dla HomoDicit.pl, styczeń 2008

* Zawsze uważałem siebie za patriotę, sprzyjałem poszerzaniu autonomii polskiego państwa. Rodzinę traktowałem zaś jako przykrą i trudną formę współżycia ludzi, ale przypominającą samochód. Wszyscy wybierają ten sposób jazdy, tylko wybierają rozmaite modele. Sakralizacja Polski, narodu, suwerenności, moralności oraz pragnienie klerykałów, żeby te dobra i te pojęcia skamieniały, wpychają ludzi współczesnych, a zdolnych do myślenia na pozycje przeciwstawne, także coraz bardziej skrajne. Precz z suwerennością – uciekajmy z takiej Polski do zjednoczonej Europy. Sama nazwa rodziny śmierdzi. Pojęcie moralności trzeba uznać za skompromitowane przez naszych okupantów. Agresja dewotów na państwo i prawo nie uformuje społeczności na obraz i podobieństwo marszalicy Grześkowiak i Rodziny Radia „Maryja”. Atak ten wzmocni liberalizm i libertynizm oraz nihilizm, młodzieży także. Do niewolenia siłą nie wystarczy większość parlamentarna, potrzeba stosów. Jak wrzucić Internet do ognia? Ja sam palący jestem, ale niepalny.
** Opis: komentarz Urbana w sprawie przegłosowania w dniu 3 marca 2000 przez Sejm RP zmian w kodeksie karnym, wprowadzających całkowity zakaz produkcji i rozpowszechniania twardej pornografii (zawetowanych później przez prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego).
** Źródło: ''Rzeczpospolita bachorów'', „Nie”, 23 marca 2000.

* Znęcanie się papieża nad sobą i nad wrażliwszą częścią publiczności TV – tą chrześcijańską, naginaną do współczuwania – nazywane bywa bohaterstwem Jana Pawła. Jednakże każde bohaterstwo stanowi łamanie praw człowieka wobec siebie samego. Ktokolwiek zaś znęca się nad sobą, tym łatwiej uczyni to innym.
** Źródło: tygodnik „Nie”

* Z okazji 70 urodzin, życze drogiemu prezesowi Kaczyńskiemu, żeby dostał raka, odry i złamał sobie kręgosłup. Są to może życzenia podłe, ale jedyne szczere, jakie otrzymał.
** Źródło: film ''Życzenia dla Kaczyńskiego'' na kanale Tygodnika NIE

* Z całego serca popieram kandydaturę na prezydenta Rzeczypospolitej pani doktor Ogórek, ponieważ pod nią kryje się… Leszek Miller.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=UXxbPcymrxE ''Kandydatura SLD''], youtube.com, 23 marca 2015.
** Zobacz też: [[Magdalena Ogórek]]

==Ż==
* „Żołnierz wolności” Jakubowskiej, gdyż ukazuje, jak generał Karol Świerczewski bezwzględnie kochał ojczyznę.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaki jest jego ulubiony film erotyczny.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

==O Jerzym Urbanie==
* Dla dziennikarzy niezależnych wejście na konferencję znienawidzonego powszechnie Jerzego Urbana było wielką atrakcją, powiększoną dodatkowo przez reakcję dziennikarzy zagranicznych patrzących na nas jak na partyzantów, którzy właśnie wyszli z lasu z granatami za pasem i karabinami w dłoniach. A Urban, zamiast dzwonić po ZOMO, musiał grzecznie odpowiadać na nasze pytania.
** Autor: [[Jerzy Skoczylas (dziennikarz)|Jerzy Skoczylas]], ''Podziemie pyta – rzecznik rządu odpowiada'', „Gazeta Wyborcza”, 4 kwietnia 2006 [http://serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,3259647.html]
** Opis: o konferencji prasowej w czasie obrad [[Okrągły Stół|Okrągłego Stołu]].

* Gdyby p. Urban mnie promował, to byłbym bardziej znany, niż p. Lech Wałęsa… To zdolny propagandzista.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], blog JKM, 18 grudnia 2006

* Goebbels stanu wojennego.
** Autor: [[Ryszard Bender]]
** Źródło: ''[https://wiadomosci.wp.pl/bender-nie-przeprosi-urbana-za-goebbelsa-stanu-wojennego-6036723384234625a? Bender nie przeprosi Urbana za „Goebbelsa stanu wojennego”]''

* Ja tego nie biorę do ręki, Gazety Wyborczej nie biorę nigdy do ręki – musiałbym się myć. Nie wiem, czy bym się wymył. Tak samo nie biorę niektórych innych gazet do ręki, to by mi ubliżało, ja jestem Polakiem! Dawniej Polacy mieli godność, honor! Nie biorę nigdy, jakiegoś „Nie” Urbana (…) „Nie” precz! Panie Jezu: wejrzyj i nawróć ich, aby nie kłamali (…)
** Autor: [[Tadeusz Rydzyk]]
** Źródło: homilia wygłoszona w Chicago w parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika, 16 kwietnia 2007

* Jeden z najbłyskotliwszych umysłów w Polsce.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], blog JKM, 28 października 2011

* Jednym słowem? Kanalia.
** Autor: [[Wojciech Wierzejski]]
** Opis: odpowiedź na pytanie: „Jak jednym słowem określiłby pan Jerzego Urbana”; zorganizowane na potrzeby programu ''Kuba Wojewódzki''.

* Jerzy Urban jest taką postacią, która nigdy do końca nie będzie jednoznacznie oceniana. Takich postaci w polskiej historii w ramach transformacji jest dużo. Taka sama sytuacja była z oceną generała Jaruzelskiego, pułkownika Kuklińskiego.
** Autor: [[Włodzimierz Czarzasty]]
** Źródło: [https://kultura.onet.pl/wiadomosci/jerzy-urban-nie-oszczedzal-czarzastego-niech-imie-jego-bedzie-zapomniane/5k3weyb onet.pl], 20 listopada 2025

* Jerzy Urban pozostaje swoistą „arką przymierza” między dawnymi a nowymi laty owej walki o ostateczne usunięcie Kościoła i chrześcijaństwa z obszaru polskiej (a raczej „tutejszej”) wolności. Teraz znaczy to nadużywane pojęcie coraz częściej właśnie wolność od Boga i wolność od Polski, od wszelkich ponadjednostkowych zobowiązań…
** Autor: [[Andrzej Nowak]], Martyna Deszczyńska
** Źródło: [[Andrzej Nowak]], Martyna Deszczyńska, ''Kościół na straży polskiej niepodległości'', wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2018, ISBN 9788375532500, s. 302.

* Miał piękny dowcip i IQ 1000, ale najważniejszą jego rolą pozostanie bycie tubą zbrodniczego, ruskiego reżimu w jego najczarniejszej karcie.
** Autor: [[Jakub Żulczyk]]
** Źródło: [https://www.onet.pl/styl-zycia/noizz/jerzy-urban-nie-zyje-kim-byl-naczelny-tygodnika-nie/jte0v1c,3796b4dc onet.pl], 3 października 2022

* Nie tylko wypada z Urbanem się zgodzić, lecz i podziękować mu, że jako jeden z niewielu upomina się w przestrzeni publicznej o prawo do bycia nie tylko niekatolikiem, lecz antykatolikiem, nie tylko krytykiem Kościoła z pozycji dobrze mu życzących i troszczących się o jego dobro, lecz również krytykiem Kościoła i katolicyzmu po prostu.
** Autor: [[Jan Hartman]]
** Źródło: [http://ramka.liberte.pl/index.php?data=45541 ''Bronię Urbana''], liberte.pl, 13 października 2018.
** Zobacz też: [[katolicyzm]], [[wolność słowa]]

* On słownie terroryzował Naród, tak jak ZOMO terroryzowało go fizycznie.
** Autor: [[Ryszard Bender]]
** Źródło: [http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20081008&amp;typ=po&amp;id=po41.txt ''Politycy o goszczeniu Urbana przez Lisa'', naszdziennik.pl, 8 października 2008]

* Pan Urban łże jak bura suka. Nikt z nas nie chciał walczyć zbrojnie, a wy za wszystko groziliście nam karą śmierci.
** Autor: [[Zbigniew Janas]]
** Opis: komentarz do wypowiedzi Urbana, iż było wielu pragnących przyłączyć się do walki zbrojnej.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1577346,0,1,dawny-opozycjonista-do-urbana-lze-pan--jak-bura-suka,wiadomosc.html tvn24.pl, 13 grudnia 2008]

* Rządzący mówią z taką samą butą, jak komunistyczni ministrowie. Mówią, że jest świetnie, że są zadowoleni ze swojej dwuletniej pracy. Kiedy widzę premiera mówiącego te słowa, to jakbym widział Jerzego Urbana w 1981 roku.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Opis: podczas konwencji wyborczej PO.
** Źródło: [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,4554627.html gazeta.pl]

* Urban, jak wiadomo, fizycznie zmienić się nie może. Kurwa, on się w ogóle nawet nie starzeje.
** Autor: [[Daniel Olbrychski]]
** Źródło: ''Anioły wokół głowy''

* Wie pan, kto to Urban? To taki mężczyzna, który zasypia w krawacie, żeby rano odróżnić dupę od twarzy.
** Autor: [[Jan Pietrzak]]
** Źródło: ''Kuba Wojewódzki''

* Urban to mędrzec. Porządkuje mi świat. Co tydzień czekam na jego tekst. Moje własne myśli czytam w jego felietonach.
** Autor: [[Marek Raczkowski]]
** Źródło: [http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/marek-raczkowski culture.pl]

* Zaproszenie Jaruzelskiego to demonstracja polityczna. Można powiedzieć, że zaraz w sprawach bezpieczeństwa zostanie zaproszony gen. Kiszczak, a w sprawach wolności prasy Jerzy Urban.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Opis: o zaproszeniu Wojciecha Jaruzelskiego na posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/12690,1683644,0,1,zaraz-zostana-zaproszeni-gen-kiszczak-i-jerzy-urban,wiadomosc.html tvn24.pl, 24 listopada 2010]


{{SORTUJ:Urban, Jerzy}}
[[Kategoria:Laureaci Wiktorów]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (1944-1989)]]
[[Kategoria:Politycy Sojuszu Lewicy Demokratycznej]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]]
[[Kategoria:Polscy felietoniści]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Polscy przedsiębiorcy]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polskie osobowości YouTube]]</text>
      <sha1>q85yxv5c24t81ae7dz4p7yyvbk4w2qk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650381</id>
      <parentid>650380</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:59:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* P */</comment>
      <origin>650381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59716" sha1="6lzf0zvctwxt1lx4w8rp72w0wnzjsek" xml:space="preserve">'''[[w:Jerzy Urban|Jerzy Urban]]''' (1933–2022) – polski [[dziennikarz]], [[publicysta]], [[satyryk]], [[polityk]], [[pisarz]], rzecznik rządu [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]], redaktor naczelny tygodnika „Nie”.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Jerzy Urban 2019.jpg|mały|{{center|Jerzy Urban (2019)}}]]
{{wulgaryzmy}}

==A==
* A dziś dla równowagi zamierzam dopierdolić prezydentowi.
** Źródło: Teresa Torańska, ''Byli'', wywiad z Jerzym Urbanem

* A ja mam to w dupie.
** Opis: odpowiedź na pytanie o stosunek do pochówku generała Jaruzelskiego w Alei Zasłużonych na Powązkach.
** Źródło: Polsat News, studio

* A może pani jest miłośnicą psów i razi ją to, że flaga tak marnego kraju jest wkładana w tak szlachetne wydzieliny?
** Opis: odpowiedź na e-mail oburzonej słuchaczki dotyczącego akcji wkładania flag polskich w psie kupki, cytat z tegoż e-maila: „Myślę, że nie można tego tak zostawić, żeby jakiś facet szargał bezkarnie nasze narodowe symbole”.
** Źródło: audycja ''Jak się miewa satyra w dzisiejszej rzeczywistości politycznej'', radio Tok FM

==B==
* Bardzo to smutne, ale prawdziwe, póki ma swoją klientelę ks. Popiełuszko i wzięciem cieszą się jego czarne msze, a do których Michnik służy i ogonem dzwoni.
** Opis: o ks. [[Jerzy Popiełuszko|Jerzym Popiełuszce]] i [[Adam Michnik|Adamie Michniku]].
** Źródło: [https://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THO/popieluszko_09.html felieton ''Seanse nienawiści''], „Tu i Teraz” nr 38, 19 września 1984

* Bardzo źle. Ja nie lubię dzieci, a pani mi kazała włożyć strój pedofila.
** Opis: zapytany o to jak czuje się w stroju biskupa.
** Źródło: [https://natemat.pl/135857,urban-przebrany-za-biskupa-i-z-papierosem-w-ustach-w-polsat-news-to-byl-pomysl-redakcji ''Urban przebrany za biskupa i z papierosem w ustach w Polsat News. „To był pomysł redakcji”'', natemat.pl, 7 marca 2015]

* Biedny ten Kościół. Jego bohaterowie to sami jacyś nieutalentowani nieszczęśnicy. Kościół wszystkich po śmierci grzebie, ale spośród ludzi publicznych hoduje sobie do apoteozy już tylko jedną nadmiernie tęgą pieśniarkę bez głosu, jedną nadmiernie suchą aktorkę bez ról oraz wyleniałego eks-amanta scen i ekranów. Tyle mu zostało z wielkiego majątku znakomitości. (…) Coraz więcej Kościół posiada budynków, ziemi, aut i pretensji, a coraz mniej osobowości. Jego owczarnia zaś przez cały miniony rok była napominana, że pobłądziła, wybierając swego prezydenta komucha zamiast katolika. I oto po roku tych kazań owczarnia deklaruje większe zaufanie do Kwaśniewskiego niż do Kościoła i liczniej go popiera. I wedle tych samych badań opinii publicznej niechęć do Kościoła jest znaczniejsza niż do prezydenta. Tak to Kościół siał, siał, nieborak – a szatan żniwa zbiera.
** Źródło: ''Czy Bóg to ateista'', „Nie”, 20 marca 1997.

* Biorę pigułkę poronną, żeby wyskrobać z siebie debila.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=SJ9DlLPLxNk ''Pigułka poronna''], youtube.com, 29 kwietnia 2016.

* Broniliśmy godności PZPR-owców, ludzi poprzedniej władzy. Trochę dlatego że sami się poczuwaliśmy do tej wspólnoty. Ale i dlatego że to zapewniało mojemu pismu klientelę. Myśmy to wymyślili także z powodów rynkowych, z wyrachowania. „Solidarność” była tabu, Wałęsa, Kościół też, więc zaczęliśmy walić w tabu.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Brzydzę się także żywności. Kanapki jadam nożem i widelcem.
** Źródło: Teresa Torańska, ''Byli'', wywiad z Jerzym Urbanem

* Breżniew Watykanu jako magik duchowy ma jednak wpływ na ludzi biorący się z ich wiary w różne świętości. Krzepić ją może mit, obraz na telebimie, znak umowny, np. kukła, czarny kamień, dwa patyki na krzyż, strumień światła. Dla wzbudzania metafizycznych emocji nie trzeba żywego trupa obwozić po świecie, wlec po ulicach i stadionach. Chyba że ktoś pragnie wzniecać kult masochizmu i sadyzmu, znęcania się nad sobą i fanatyzmu.
** Opis: o papieżu [[Jan Paweł II|Janie Pawle II]].
** Źródło: tygodnik „Nie”

* Byli ludzie, którzy mnie kochali jako gladiatora walczącego z zagrażającą im siłą.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Bywało, sypiałem z kobitami. Do dziś jeszcze pamiętam, jak to się robi. Przyczyną sypiania z kobietami jest – ubolewam – moja niechęć do sypiania z mężczyznami. Bardzo się jej wstydzę. Świadczy ona o erotycznym zubożeniu, ograniczeniu wrażeń, jakie wycisnąć można z życia. Nie czuję przy tym obrzydzenia do stosunków towarzyskich z mężczyznami, mogę też z nimi obcować zawodowo i politycznie. Wyjąwszy seks, jestem całkowicie biseksualny.
** Źródło: '' Czekając na Heroda'', „Nie”, 17 czerwca 1999.

==C==
* Czekam na przeszczep serca... Ale drugiej takiej świni jeszcze nie znaleźli.
** Źródło: film ''Operacja Urbana'' na kanale Tygodnika NIE

* ''Człowiek z żelaza'' Wajdy.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaki jest najgorszy polski film.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

* Czuję się z nim bardzo związany w tym rozumieniu, że kiedy jego życie znów potoczy się normalnie, to znaczy Michnik pójdzie siedzieć, zaraz potem ja pójdę wisieć.
** Opis: o [[Adam Michnik|Adamie Michniku]].
** Źródło: ''Alfabet Urbana'', s. 122, wyd. BGW 1990.

* Czym się różnią ustroje? W feudalizmie dziedziczyło się tytuł hrabiowski, dobra, czasem dostojeństwa. Na ogół poddaństwo i pańszczyznę. W socjalizmie dziedziczyło się mieszkanie, nazwisko, znajomość w KC i sklepie mięsnym. Teraz w kapitalizmie dziedziczy się majątek, znajomości, profesurę, zawód adwokata, aktora i lekarza, status celebryty i bytność na telewizyjnym ekranie. Co przyjemne nie trzeba czekać, aż zdechną rodzice.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/09/25/ustroj-slubny/ ''Ustrój ślubny'', blog Jerzego Urbana, 25 września 2012]
** Zobacz też: [[feudalizm]], [[socjalizm]], [[kapitalizm]]

* Czytelników rażą na stronach „Nie” „chuje” i „kurwy”, choć nie potrafią zracjonalizować, cóż w tym złego. Macham sztandarem językowej wolności, a przecież są w mowie rzeczy wywołujące z kolei mój nienawistny sprzeciw wewnętrzny. Na przykład paternalistyczne mówienie „na ty” do kogokolwiek powyżej lat piętnastu, kto tej formy nie odwzajemnia. W ten zaś sposób liczni kapitaliści i inni szefowie pomiatają pośledniejszym personelem, księża owcami, przy konfesjonale i w temu podobnych okolicznościach, a także duchowni oraz belfrzy zawsze – wszystkimi ludźmi młodymi. Kiedy to słyszę, grają we mnie impoderabilia.
** Źródło: ''Żłób u żłobka'', „Nie”, 18–25 grudnia 1997.

==D==
* Dla mnie zawsze pozostanie mężem stanu. To człowiek dwóch decyzji. Jedna to wprowadzenie stanu wojennego. Druga to Okrągły Stół. Pięknie zaczął i pięknie skończył.
** Opis: o [[Wojciech Jaruzelski|Wojciechu Jaruzelskim]].
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 196.

* Do straszaków w rodzaju komuchów, Niemców, feministek czy masonów dochodzą jeszcze strachy sezonowe, które pojawiają się i giną bez śladu. W roku 1994–ruska mafia, w zeszłym roku to były kleszcze, w tym wściekłe krowy, w następnym mogą być pomidory, Słowacy albo wróble. Naród lubi być straszony, gdyż nie straszony usypia z nudów, przestaje czuć, że żyje. (…) Do obowiązków dobrego Polaka i katolika należy zaś zesrywać się ze strachu i w tym obywatel nigdy nie zawiedzie.
** Źródło: ''Sranie ochotne'', „Nie”, 27 czerwca 1996.

* Drogi wnuku i wszystkie dzieci polskie, życzę wam tak udanego początku roku szkolnego, jaki ja miałem w 1939 roku.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=RP0Vud6cVts ''1 września''], youtube.com, 31 sierpnia 2014.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]]

* Dużo się gada o dokonanym przewrocie politycznym oraz gospodarczym, który jest w toku. Trwa jednak także przewrót społeczny. O nim się nie mówi. Kierownicze siły polityczne rozprawiają co najwyżej o powstawaniu swej ulubionej klasy średniej (…). Jeżeli jednak cokolwiek jest średnie, oznacza to, że istnieje coś powyżej i również poniżej. Choćby bardzo liczna się stała pobudzana do życia klasa średnia, to w kraju tak ubogim jak Polska liczniejsza musi być warstwa niższa. Który polityków mówi, który z publicystów pisze o większości narodu i sprawach tej warstwy? (…) O tym, że za pewien czas zostanie zamknięta w swoich trudno przekraczalnych granicach? I o tym, że owo upośledzenie stanie się na ogół dziedziczne tak jak bogactwo? Kto z rządzących przyzna, że oto historyczną repliką na powojenny proces awansu społecznego większości będzie teraz masowa deklasacja? Nikt! Cena budownictwa kapitalizmu skrywana jest pilnie przez jego architektów. Oni nie chcą pokazać rachunku kosztów swojej budowy.
** Źródło: ''Drogie pamiątki po socjalizmie'', „Nie”, 18 kwietnia 1991.
** Zobacz też: [[kapitalizm]]

==G==
* Gdyby wojsko, SB, aparat partyjny zaczęły występować przeciw wynikom wyborów, byłaby to też akcja przeciw Jaruzelskiemu i kierownictwu PZPR.
** Opis: o wyborach z 1989.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Gdybym był doradcą medialnym, to bym mu to odradził.
** Opis: o zerwaniu przez Czesława Kiszczaka wywiadu w TVN24.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1585156,0,1,urban-nie-balem-sie-polowania--ale-wojny,wiadomosc.html tvn24.pl]

* Gdybym nie czuł się zobowiązany historycznymi zaszłościami, nie poszedłbym głosować na lewicę, poparłbym Platformę Obywatelską.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]
** Zobacz też: [[Platforma Obywatelska]]

* Gdy trzeba uchwalić idiotyzm, nasz parlament staje się jednomyślny, co zresztą nie dziwi społeczeństwa, które go wybrało na własny obraz i podobieństwo.
** Opis: o uchwale Sejmu z 10 września 2004 w sprawie praw Polski do niemieckich reparacji wojennych oraz w sprawie bezprawnych roszczeń wobec Polski i obywateli polskich wysuwanych w Niemczech.

* Gomułka miał wizję państwa niepolicyjnego, natomiast represyjnego wedle kaprysów. To były straszne rzeczy. (…) Pewnego dnia gdzieś w jakimś miasteczku koło Dęblina, na jakichś wałach chłopiec zgwałcił i zamordował dziewczynę. Po czym okazało się, że jego kolega też (…). Zrodziła się psychoza. I poszła dyrektywa, że w całej Polsce trzeba ścigać gwałty. Prokuratorzy mi opowiadali, że muszą „wyrobić” gwałty, bo są pod presją statystyk. Gomułka uznał, że to jest główny problem Polski. Minęły gwałty, zaczęły się afery mięsne. Wawrzecki poszedł wisieć. Skończyło się mięso, zaczęły się skóry, a w aferach skórzanych ludzie dostawali dożywocia.
** Opis: o [[Władysław Gomułka|Władysławie Gomułce]].
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 125.

* Gwiazdor z filmu „O dwóch takich, co ukradli księżyc” po podtłuszczeniu i ogoleniu łba.
** Opis: odpowiedź na pytanie, kto mógłby go zagrać w filmie.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]
==H==
* Hoduję żonę oraz inne zwierzęta.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=kPK3xw3LG-0''Spowiedź Urbana''], youtube.com, 16 listopada 2018.

==I==
* Idę do kościoła. Od drugiej wojny światowej nie byłem.
** Źródło: film ''URBAN IDZIE DO KOŚCIOŁA'' na kanale Tygodnik NIE

* I tak powiedziałem więcej, niż wiem.
** Źródło: przesłuchanie przed sejmową komisję śledczą ds. [[Afera Rywina|afery Rywina]].

==J==
* (…) ja jestem jak kurwa, utrzymanka biznesmena, która udaje, że nie istnieje, by nie przynosić kłopotów. Ale jak mój kochanek kupuje mi futro i prowadzi na premierę do opery, to przecież nie będę się opierać (…).
** Opis: o zaproszeniu i wyeksponowaniu przez Janusza Palikota podczas wieczoru wyborczego.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl, 25 października 2011]

* Ja jestem za podwyższeniem tego [odpisu na Kościół] do 0,4, żeby wyjść naprzeciw Kościołowi, bo uważam, że tak cenne jest powiedzenie „sprawdzam” wobec społeczeństwa. Ile, jaka część społeczeństwa zapłaci, bo tu już nie chodzi o pieniądze, ale o policzenie się.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]
** Zobacz też: [[Kościół (organizacja)|Kościół]]

* Ja jestem złym człowiekiem, ja jestem złym człowiekiem…
** Opis: w programie ''Kuba Wojewódzki'', gdy nadawany był w Polsacie, prowadzący namówił Jerzego Urbana, by powtórzył to kilkakrotnie pod melodię obecnego w studio DJ.

* Ja lubię [mięso] pieczyste, ociekające sosem i smakami, a nie wysuszone na jakimś ruszcie, jak moi przodkowie w Treblince.
** Opis: o grillowaniu.
** Źródło: program [http://www.youtube.com/watch?v=KTIEm0vvHFI ''Nie ma żartów''], Superstacja

* Ja zawsze tęgo piłem, natomiast nigdy nie miałem skłonności do uzależnienia od tego nałogu. Moje picie po dziś dzień jest jak jedzenie, to znaczy, że jak wypiję, to mam dosyć i nie mogę więcej.
** Źródło: wywiad dla HomoDicit.pl (styczeń 2008)

* Jak wszystko w Polsce, tak i życie seksualne dzieli się teraz na prawicowokatolickie i realne, czyli łóżkowe. Na zdrowy rozum nie można pojąć, czemu przykościelna prawica tak twardo nie zgadza się na nauczanie w szkole mechanizmów życia seksualnego. Czy katoliczka nie ma łechtaczki? A katolik – wzwodu? Czy katolicki młodzianek nie powinien wiedzieć, że partnerka oczekuje gry wstępnej, a nie jak najszybszego załatwienia sprawy, gdyż seks tym właśnie różni się do robienia kupy? Można mieć odmienne poglądy na moralne oceny ludzkich postępków łóżkowych i o tej różnorodności opowiadać. W Polsce jednak tworzy się wrażenie, że istnieje nie tylko etyka, ale i seksuologia lewicowa i prawicowa, katolicka i laicka. (…) Racjonalista w ogóle więc nie pojmuje, o co klerowi chodzi. To jest przecież tak, jakby wiarę w niepokalane poczęcie przeciwstawiać technice wycinania ślepej kiszki.
** Źródło: ''Zupa z łechtaczki'', „Nie”, 29 stycznia 1998.
** Zobacz też: [[edukacja seksualna]]

* Jana Pawła II nie znoszę i nigdy nie przeproszę.
** Źródło: Grzegorz Wysocki, [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,26267928,jerzy-urban-jestem-jak-edith-piaf-minus-glos-niczego-nie.html ''„Jestem jak Edith Piaf minus głos. Niczego nie żałuję”. Ostatni wywiad z Jerzym Urbanem''], wyborcza.pl, 5 września 2020.
** Zobacz też: [[Jan Paweł II]]

* Jest to kurewstwo rządzących gnojków i tchórzy.
** Opis: o negatywnej decyzji rządu [[Marek Belka|Marka Belki]] w sprawie refundacji środków antykoncepcyjnych.

* Jest różnica, czy się stało, czy nie stało I pomijając całe zacietrzewienie i słowa „bura suka” – ja jestem raczej psem koloru siwego…
** Opis: odpowiedź na słowa Zbigniewa Janasa o łganie jak „bura suka”.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1577346,0,1,dawny-opozycjonista-do-urbana-lze-pan--jak-bura-suka,wiadomosc.html tvn24.pl, 13 grudnia 2008]

==K==
* Katolicy myją okna przed świętami, a my, ateiści, wtedy, jak się Matka Boska na szybie ukaże.
** Opis: zapytany dlaczego myje okna po świętach.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=F-Ez3HM7hKQ ''Porządki''], youtube.com, 15 kwietnia 2016.
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu]]

* Każdy człowiek ma tylko jednego człowieka, którego nigdy przekupywać nie musi. Nie jest to matka ani żona, lekarz ani sędzia, syn ani premier. Przekupywać nie trzeba wyłącznie samego siebie.
** Źródło: felieton ''Przychodzi doktor na prezydenta''

* Kiedy Lew Rywin wyszedł z wiezienia, na pewnym biznesowym przyjęciu w mojej obecności rzucili się sobie na szyję z Millerem. Bardzo to dziwne, bo gdybym ja się na pana bezpodstawnie powołał, żądając łapówki, byłby pan na mnie wściekły. Więc ten pocałunek wzbudził moją podejrzliwość.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Kiedy padły trupy w „Wujku”.
** Opis: odpowiedź na pytanie dziennikarza o „Najgorszy moment stanu wojennego dla pana?”.
** Źródło: Program Babilon w telewizji TVN24, 12 grudnia 2009.

* Kiedy w telewizji pojawia się wódz lewicy, odnoszę wrażenie, że widzę człowieka, który nadrabia miną, bo jest w strachu, że zaraz dopadnie go policja za kradzież gumy do żucia w supermarkecie.
** Opis: o [[Grzegorz Napieralski|Grzegorzu Napieralskim]].
** Źródło: [http://wyborcza.pl/1,75248,7222387,Czy_Szmajdzinski_bedzie_krolobojca.html wyborcza.pl], 5 listopada 2009

* Kluby sportowe to jest rodzaj religii. Teraz ta religia zostanie wzmocniona jakimiś rozgrywkami piłkarskimi. Tam są wyznawcy klubów i na dzisiaj to jest silniejsze i bardziej emocjonujące niż takie tradycyjne religie.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]

* Kościół jako siła przewodnia, podobnie jak Wałęsa, ma przechlapane, a cała polska karawana leniwie człapie dalej, tyle że wielbłądy gryzą się jak psy tymi swoimi tępymi zębami.
** Źródło: ''Smród w próżni'', „Nie”, 6 października 1994.
** Zobacz też: [[Kościół (organizacja)]]

==L==
* Licząc od Edwarda Osóbki-Morawskiego znałem 13 byłych premierów. Z 9 byłem lub jestem na ty. Np. z Józefem Cyrankiewiczem i Janem Olszewskim. Czy nadal mogę mówić do nich lub myśleć o nich na ty?
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/10/05/jak-mowic-panie-premierze/ ''Jak mówić panie premierze'', blog Jerzego Urbana, 5 października 2012]
** Zobacz też: [[Józef Cyrankiewicz]], [[Jan Olszewski]]

* Lubiłem Michnika, Kuronia, choć oczywiście nie urzędowo. Wałęsy nie cierpiałem i nie cierpię do dziś.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

==Ł==
* Łódzka zasymilowana inteligencja żydowska przed wojną była środowiskiem, które wisiało pomiędzy społecznością żydowską i polską. Gardziła prostymi Żydami, zwanymi chałaciarzami. Ta pogarda była większa wobec litwaków, Żydów wysiedlonych z Rosji centralnej, którzy nie znali polskiego lub znali go bardzo kiepsko, a mniejsza wobec „rdzennego” łódzkiego plebsu. Nie było solidarności narodowej, natomiast istniało poczucie solidarności warstwowej. Życie towarzyskie toczyło się w obrębie społeczności zasymilowanych Żydów, małżeństwa mieszane należały do rzadkości.
** Źródło: Igor Rakowski-Kłos, [https://wyborcza.pl/1,75475,12569027,Jerzy_Urban_opowiada_o_swoim_dziecinstwie_w_Lodzi.html ''Jerzy Urban opowiada o swoim dzieciństwie w Łodzi''], wyborcza.pl, 28 września 2012.

==M==
* Mariusz Walter nadaje się na głównego konsultanta, jakiegoś szefa programowego i TV – jednym słowem nie kierownika pionu propagandy, lecz główną siłę koncepcyjno-fachową. Walter to najzdolniejszy w ogóle redaktor telewizyjny w Polsce, który przedstawia tow. Mieczysławowi Rakowskiemu i mnie sporo interesujących koncepcji ogólnopolitycznych i propagandowych.
** Opis: fragment listu polecającego Mariusza Waltera gen. Czesławowi Kiszczakowi z 1983.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/page,2,title,Tajemnica-sukcesu-TVN,wid,13860570,wiadomosc.html ''„Tajemnica” sukcesu TVN'', wp.pl, 4 października 2011]
** Zobacz też: [[Mieczysław Rakowski]], [[Mariusz Walter]]

* Minęły niestety czasy, kiedy wierni i księża wierzyli w mordy rytualne, a Prymas Tysiąclecia wahał się w tej sprawie. Dziś rozlewa się inna wiara, mianowicie że chrześcijańskie rodziny naturalne i zastępcze zabijają swoje małe Madzie. W rzeczywistości wskaźnik zabitych dzieci jest wciąż taki sam jak w czasach kiedy była maca, potem socjalizm, a później Wałęsa. Zwiększył się tylko telewizyjny popyt na zabite dzieci.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/10/03/rodzina-klatka-dla-ludzi/#comments ''Rodzina klatką dla ludzi'', blog Jerzego Urbana, 3 października 2012]

* Mogę zaświadczyć, że byłem i jestem kapusiem, i dumny z tego jestem.
** Źródło: „Trybuna”

* Moje żydostwo zwisa mi pomiędzy nogami małą nieobrzezaną glizdą.
** Źródło: „Szpilki”, lata 70. XX wieku; zacytowane w tygodniku „Nie” nr 18/2012

* Mówiąc serio: mieliśmy wtedy od dawna poczucie, że realny socjalizm przegrał, ale że to my wyprowadzimy Polaków z niego najlepiej. Wierzyliśmy, że jesteśmy lepsi, bo naprzeciw nas stoją krzykacze, demagodzy i reakcjoniści. Okrągły Stół traktowaliśmy jako sukces. Ale wybory 4 czerwca były przykrą niespodzianką.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Myśmy opisywali historię, kiedy jeden z oddziałów Caritasu dostając dary – takie, co wieczór nie sprzedane: i delikatesy, i jakieś chleby, które tracą świeżość następnego dnia – to wpierw zaopatrywał kuchnię kurii, potem zaopatrywał gospodarstwo rolne kierownika tego Caritasu, gdzie świnie to żarły. A w trzeciej kolejności, to czego nie chciał biskup i świnie, szło dla tych ubogich. No więc, to są takie sygnały, że istnieje dysproporcja, dysonans między tym, co Kościół głosi, a tym jak traktuje swoich podopiecznych, a także swoich funkcjonariuszy.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]
** Zobacz też: [[Caritas]]

==N==
* Nadszedł czas, aby ścisła ekipa premiera wykryła i ujawniła z hukiem aferę we własnych szeregach ubiegając w tym konkurencję. To jedyny sposób na uwiarygodnienie zasadniczej uczciwości rządu jako instytucji.
** Opis: przed ujawnieniem przez „Gazetę Wyborczą” [[Afera Rywina|afery Rywina]].
** Źródło: felieton ''Pytanie o męskość premiera''

* Najman. Wyzywam cię na pojedynek. Z wiedzy o polityce się boję, ale możemy się napierdalać.
** Źródło: film ''URBAN GROZI NAJMANOWI!'' na kanale Tygodnika NIE
** Zobacz też: [[Marcin Najman]]

* Naprawdę dobrze czułem się w „Polityce”, piśmie pragmatycznego liberalizmu.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Naród polski zawsze wyznawał i wyrażał przekonanie, że złe okoliczności i siły zewnętrzne nie pozwalają mu się dobrze urządzić. (…) Fatalne zrządzenie historii sprawiło, że teraz nie ma już na kogo zwalać. Jesteśmy nareszcie we własnym domu, tylko nie sposób w nim wytrzymać. My Polacy, jako naród wyhodowaliśmy w sobie przez wieki jedną tylko skłonność (bo trudno powiedzieć, że umiejętność), mianowicie do walki o niepodległość. Nic to, że przegrywaliśmy wszystkie powstania, podobnie jak i niepodległość uzyskiwaną czasem. Nas te porażki tylko na krótko uspokajały, a potem podjudzały do nowych prób. Obecnie osiągnięta „niezawisłość” jest nieszczęściem, bo niszczy naszą witalność, pozbawia dążeń, jedyny nasz zapał zbiorowy czyni bezużytecznym. Samo istnienie dość bezpiecznego państwa polskiego przeszkadza nam żyć, pozbawia nas sensu istnienia, gasi ducha, niszczy ideę zespalającą naród, pozbawia go znaków orientacyjnych i celów.
** Źródło: ''Po co Polska Polakom'', „Nie”, 29 kwietnia 1993.
** Zobacz też: [[Polacy]]

* Nazywam się Jerzy Urban, jestem stara żydo-komuna, moje hasło: Żydzi do gazu łupkowego.
** Źródło: film ''Urban na gazie'' na kanale Tygodnika NIE

* Na telewizyjnej dokrętce filmowej klatka, w której swego czasu siedziała przed Sejmem redaktor Monika Olejnik.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaka stopklatka szczególnie zapadła mu w pamięć.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

* Na złość władzy trzeba być pedałem.
** Źródło: ''Kuba Wojewódzki''

* Narcyzm to dominująca cecha narodowa Polaków. Plemię nasze różni się i dzieli pod względem płci, statusu społecznego, orientacji politycznej, ale wszystkich łączy zadowolenie z siebie. Ja na przykład jestem głupim chujem i wiem o tym, ale takim właśnie się sobie podobam i nie stanowię tu wyjątku. Zastrzec się jednak muszę, że istnieją jeszcze głupsze ode mnie prącia; to te, które nie wiedzą, że nimi są.
** Źródło: „Nie” nr 26/2007.

* Naród zwariował.
** Źródło: wywiad Teresy Torańskiej z 2002, cyt. za: Teresa Torańska, ''Byli'', 2006.

* Nasz kraik wkracza w nowy reżim zwany kaczyzmem.

* Nie cieszę się ze śmierci żadnych przeciwników politycznych ani im jej nie życzę, ale stwierdzam jasno: to nie była i nie jest moja żałoba. Brak obłudy oraz odwaga wykluczania się ze wspólnoty społecznej, a już na pewno tej wiązanej emocjami, są moimi jedynymi zaletami. Pielęgnuję je więc.
** Opis: o katastrofie smoleńskiej.
** Źródło: „Nie” nr 17/2010

* Nie ma nic gorszego w życiu człowieka niż chodzenie do szkoły.
** Źródło: ''Skandaliści'' (2015)

* Nie mogę odpowiadać za panienki, które gapią się w telewizor. Trzeba ich zapytać, czym je oczarował. Dla mnie obrzydliwe były te wszystkie jego sztuczki – tańczenie z dziećmi na placu zabaw, rozdawanie jabłek… Te triki wykorzystał też Kaczyński i baraszkował z bachorami w swoim biurze, które przerobił na przedszkole.
** Opis: o kampanii prezydenckiej Grzegorza Napieralskiego.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,page,2,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl, 25 października 2011]

* Nie robię tego, bo ja bardziej lubię brać niż dawać.
** Opis: odpowiedź na pytanie dlaczego nie wpłaca na organizacje charytatywne.

==O==
* Obchodzimy dzisiaj rocznicę drugiej największej tragedii w dziejach Polski, zaraz po jej chrzcie w 966 roku.
** Opis: o rocznicy [[Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku|katastrofy smoleńskiej]].
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=gZCXZXxw5K0 ''Rocznica katastrofy''], youtube.com, 9 kwietnia 2016.
** Zobacz też: [[chrzest Polski]]

* Obóz fanatyków i nacjonalistów.
** Opis: o PiS.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Obwoźne sado-maso.
** Opis: o papieżu Janie Pawle II.
** Źródło: tygodnik [http://niniwa22.cba.pl/urban_obwozne_sado_maso.htm ''„Nie”'']

* Opowiadał mi Rakowski, że generał wezwał go kiedyś do siebie i mówi, że jak wkroczą Rosjanie, on sobie palnie w łeb. Tego samego oczekiwał od Rakowskiego.
** Opis: o Wojciechu Jaruzelskim.
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 216.
** Zobacz też: [[Mieczysław Rakowski]]

==P==
* Papież nie jest dla mnie żadnym autorytetem, to człowiek, który odgrywa fatalną rolę, obskurancką, usiłując zawracać świat współczesny w kierunku dawno przebrzmiałym, zarówno formą, jak i poglądem. To człowiek, który nie rozumie współczesnego świata, a jego doktryna społeczna, która tak bliska jest sercu lewicy, jest tylko zespołem pobożnych życzeń. Dla mnie jest rzeczą przygnębiającą, że ten autor pustosłowia jest uznawany za autorytet moralny, co nie wynika z tego, o czym on mówi, lecz z kompleksu Polaków, że oto jeden Polak zrobił tak wspaniałą karierę i dlatego jest naszym idolem.
** Opis: o papieżu Janie Pawle II.
** Źródło: tygodnik „Angora” nr 50/2000

* Parlament, prezydent, kolejne rządy coraz słabiej zwracają uwagę na istnienie ludności, którą oni rządzą. Te jej różne drobne sprawy: poziomu życia, cen, płac, pracy, mieszkań, leczenia, uczenia, pojawiają się w przemówieniach solidaruchów. Ale w rzeczywistości grupa solidaruchów mająca w ręku państwo zajmuje się i przejmuje wyłącznie sobą: kryzysy rządowe, lustracje, afery, większości sejmowe, mniejszości seksualne, koalicje, stanowiska. Na społeczne tło, na którym solidaruchy swój teatr rozgrywają, oni coraz mniej zwracają uwagę. W ich teatrze naród to zakurzona dekoracja. (…) Politycy kochają kamery. Naród polski przywykł zaś cieszyć się ustawicznym widowiskiem, które solidaruchy dla niego tworzą.
** Źródło: ''Wyspa Solidaruchów'', „Nie”, 16 lipca 1992.
** Zobacz też: [[Solidarność]]

* Parlament wyłoniony w pierwszych wolnych wyborach nikomu się zresztą nie podoba, ponieważ jest dokładną reprezentacją narodu. Społeczeństwo mamy liche, zagubione w tej całej demokracji. Tworzenie dobrego systemu przedstawicielskiego trzeba by zacząć od kształtowania mądrego elektoratu, które wie, czego chce i jak swe cele osiągać. Doświadczenia minionych czterdziestu pięciu lat pokazały jednak, że dobry elektorat nie powstaje, dopóki on sam nie może wybierać. Sądzę, że jeszcze przez najbliższe kilkadziesiąt lat politycy nie będą w pełni zadowoleni z poziomu swoich wyborców. Naród uwarzył sobie parlament, który nie jest ani zupą ogórkową, ani rosołem, ani barszczem lub grochówką, czyli żadną wyraźną zupą z konkretnych składników. Zlał do jednego kotła rozmaite zupy z różnych garnków. Trudno, by to komukolwiek smakowało. Małe ma więc znaczenie, jakie są proporcje tej biało-czerwonej lury, ni to krasnego barszczu, ni to biało-żółtego rosołu.
** Źródło: ''Biało-czerwona zupa dnia'', „Nie”, 31 października 1991.

* Pedał kręci dupką, mówi falsetem, szminkuje ohydną swoją mordę, obwiesza się złotem i fałszywymi brylantami, ubiera się kolorowo, chodzi tanecznym krokiem podrygując, a gesty ma płynne, okrągłe. Częściej jednak pedała można poznać po tym, że wszystko jest na odwrót. Łeb wygolony, na nogach glany, krok Schwarzeneggera, sposób bycia kaprala. Większość ciot poznajemy po tym, że udają stworzenia jeszcze bardziej męskie od wszechpolaków.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 31/2006

* Piotr Adamczyk, z którego pragnąłem zrywać białą suknie papieża.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaka jest jego ulubiona aktorka erotyczna.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

* Prima aprilis skurwysyny.
** Źródło: film ''Pożegnanie'' na kanale Tygodnik NIE

* Po aferze ze zwłokami Anny Walentynowicz intuicja mi podpowiada, że w sarkofagu prezydentostwa na Wawelu leży żołnierz radziecki wraz ze szkieletem wiernego konia.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/09/26/kopanie-trupow/ ''Kopanie trupów'', blog Jerzego Urbana, 26 września 2012]
** Zobacz też: [[pogrzeb Lecha i Marii Kaczyńskich]]

* Polska jest państwem małego kalibru, ale większego, niż potrafi udźwignąć. Nie wiadomo, kto nią rządzi, a raczej wielu rządzi po trochu, choć to cecha raczej anarchii niż demokracji. Podziały i walki będą się wzmagać, mnożyć zaś skandale i sezonowe sensacje. Nic to złego, bo Polska zawsze bałaganem stała. Także za socjalizmu. Cały ten zarysowany teatr polityczny jest dla przeciętnego człowieka coraz bardziej odległy i egzotyczny, dla społeczeństwa obojętny. Ma ono własne, odrębne życie i zmartwienia. Objawia nieufny dystans wobec wszystkich osobistości. Nie chce ani poznawać programów, ani z drugiej strony stawać się motłochem, który zwabia demagogia.
** Źródło: ''Smród w próżni'', „Nie”, 6 października 1994.
** Zobacz też: [[Polska]]

* Polski Kościół, czemuś rzymsko-katolicki, to dowód na trafność ateizmu. Gdyby Bóg istniał, już dawno zmieniłby personel.
** Źródło: [http://nie.com.pl/archiwum/owrzodzony-kraj/ ''Owrzodzony kraj''], tygodnik „Nie” nr 3/2014.

* Popieram idee lewicowe, jestem za równością, ale bynajmniej nie chcę jej podlegać.
** Źródło: ''Wywiad rzeka z Urbanem'', gazeta.pl, 28 kwietnia 2013

* Postępuje teatralizacja życia publicznego.
** Źródło: ''Rząd z motopompą'', „Nie”, 14 lutego 2008.

* Powiedziałem już o wiele więcej niż wiedziałem.
** Opis: podczas przesłuchania przed komisją śledczą badającą aferę Rywina 7 marca 2003.
** Źródło: [http://wyborcza.pl/1,76842,1363414.html wyborcza.pl]

* Powinien zacząć od elementarza.
** Opis: odpowiedź na pytanie o lekturę dla Grzegorza Napieralskiego.
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,page,2,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl], 25 października 2011.

* Prawda zaś jest taka, że broniłem ustroju gorszego przed ustrojem lepszym. Sądziłem bowiem, że PRL reprezentuje tyle dobrodziejstw dla ludzi, że sto razy lepiej reformować realny socjalizm, niż ryzykować tragiczne zmagania wewnętrzne z prawicową, nacjonalistyczną kontrdyktaturą. Nie miałem jednak racji w ocenie tragizmu przyszłości, koszmaru władzy alternatywnej wobec PZPR. Przy tym wiedziałem, że realny socjalizm w latach 80. już był historycznie przegrał walkę konkurencyjną ze współczesnym kapitalizmem. Stało się to zgodnie z główną zasadą materializmu historycznego, sformułowaną przez pradziadka Marksa: zwycięski zawsze będzie ten ustrój, który stworzy polityczne i społeczne stosunki bardziej sprzyjające cywilizacyjnemu postępowi (…) A ustrój idealny jest tylko w ewentualnym niebie (…). Niczego więc nie żałując (…) i za nic nie kajając, stwierdzam, że grałem w gorszej, ale bliskiej mi drużynie, a przegraliśmy zasłużenie, i dobrze, że tak się stało.
** Źródło: ''Prymus wśród dyktatorów'', „Nie”, 27 maja 1999.
** Zobacz też: [[kapitalizm]], [[komunizm]], [[PRL]]

* Przyjdzie gender (...) [wrzuci cię] do jeziora i ci kutasa obetnie.
** Opis: odpowiedź na żartobliwe stwierdzenie, że „prawicowe mamy” straszą swoje dzieci „ideologią gender”.
** Źródło: ''Nie ma żartów'', Superstacja, 30 stycznia 2014.
** Zobacz też: [[gender]]

* Przyszły badacz dzisiejszych w Polsce obyczajów zauważy, że jeśli stanowisko jest poważne, nazywa się ono po męsku. Jest lekarz i lekarka, ale tylko ordynator, ordynatorka nie istnieje, choćby była konkretnie kobietą. Jest pani prokurator, od biedy prokuratorka, ale nie ma szefowej prokuratury, tylko pani szef prokuratury, chociaż szefowa istnieje w języku polskim jak najbardziej, jako żona szefa lub kierowniczka kuchni. Nauczycielka tytułowana być może profesorką, ale kiedy ma nominację Rady Państwa na ten stopień, jest już pani profesor, staje się jako profesor samcem, i przykłady można mnożyć.
** Źródło: ''Doberman'', zbiór reportaży ''Romanse'', 1981
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Ptasią grypę telewizja robi w pięć minut. Czyli kreuje zagrożenia.

==R==
* Rezultatem przespania się z dziewczyną bywa czasem zawarcie z nią znajomości. Zdarza się, że taka znajomość przemienia się we flirt. Raz na wiele lat przebieg któregoś z flirtów zakłócał mi wybuch miłości. Eksplozja uczuciowa prowadziła do porzucenia poprzedniego mieszkania, żeby zamieszkać wedle bieżącego zakochania. Nigdy w życiu nie chciałem brać ślubu. Nie umiałbym się przy tym zakochać w kobiecie, która dąży do oficjalnego małżeństwa. Milej mieszkać z pluskwami, niż z taką aż kretynką. (…) Kiedy nasze państwo było ludowe, ono zmuszało mnie jednak do brania ślubów i rozwodów, ilekroć zakochiwałem się z wzajemnością. Wielkość mieszkania, które dostawało się lub kupowało, była proporcjonalna do liczebności urzędowo powstałej rodziny. W Polsce Ludowej, podobnie jak na cmentarzu, metry przypadały na osobę. Miłość, do której państwo nie wtykałoby swojego czerwonego nosa, była więc możliwa, ale nazbyt ciasna.
** Źródło: ''Czekając na Heroda'', „Nie”, 17 czerwca 1999.

* Robiąc Katyń, czyli zastrzeliwując w roku 1940 kilkanaście tysięcy polskich jeńców-oficerów, Stalin nie przewidział, że miejsce ich pochówku zajmą potem Niemcy, rozkopią groby, narobią krzyku, a wujkowi Joe wstydu przed aliantami. Przez to w roku 1944 drugi Katyń, chociaż pilnie Stalinowi teraz potrzebny, był już nie do własnoręcznego wykonania. Na Polaków zawsze można jednak liczyć. Wywołując powstanie sami sprowokowali zabicie w swojej stolicy około 20 tysięcy wojskowo przeszkolonych młodych polskich inteligentów o orientacji prolondyńskiej. Na dokładkę uśmiercono 200 tysięcy ich rodziców, krewnych i znajomych. Wszystko bez jednego radzieckiego strzału, naprawdę rękoma Niemców – nie trzeba już było im tego wmawiać. Pełna higiena polityczna. Odeszli ''jak kamienie przez Boga rzucone na szaniec''. (…). W powstaniu warszawskim zabito kilkanaście razy więcej ludzi niż w Katyniu. Mniej więcej tyle, ile zginęło polskich żołnierzy na wszystkich frontach II wojny światowej.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 31/2004.
** Zobacz też: [[powstanie warszawskie]], [[zbrodnia katyńska]]

* Rozwścieczone masy greckie, hiszpańskie i pokrewne zajadle atakowały gmachy państwowe w Atenach, Madrycie, Barcelonie, Rzymie. Prezes Jarosław Kaczyński wykumał więc własnym rozumkiem, że kiedy ludzie zbiorą się na ulicy nabierają strasznych antyrządowych emocji. Nie przypuszczał, że tam emocje wyciągają ludzi na ulice a nie podstawione autokary. I że ludzie stając się tłumem nie nabierają przez to złości.&lt;br /&gt;Tusk na tyle marnie rządzi, że zasłużył już sobie na opozycję przynajmniej takiego kalibru z jaką ja się biłem za czasów Jaruzelskiego.
** Źródło: [http://jerzyurban.blog.pl/2012/09/30/spali-idac/ ''Spali idąc'', blog Jerzego Urbana, 30 września 2012]
** Zobacz też: [[Jarosław Kaczyński]], [[Donald Tusk]]

* Rząd się sam wyżywi.
** Opis: odpowiedź na sankcje gospodarcze nałożone przez [[Ronald Reagan|Ronalda Reagana]] na Polskę w 1981.

* Rządy SLD były koteryjnymi rządami niecnoty.

==S==
* Skoro świętuje się w Polsce rocznicę klęski wrześniowej czy Powstania Warszawskiego, generał Kiszczak może równie dobrze świętować rocznicę 4 czerwca, kiedy to przegrał wybory.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Starczy upór papieża w zadawaniu sobie udręki i czynieniu z niej widowiska pokazuje wyznawcom oraz niepodległym magii gapiom, że człowiek żyjący publicznie zatraca instynkt samozachowawczy i ludzkie wobec siebie odruchy. Ambicje władcze stają się jego najsilniejszą skłonnością.
** Źródło: tygodnik „Nie”

* Starszy Kulczyk bodaj zarobił miliony za granicą. Jak? Nie wiemy. Możliwe, że ktoś tam korzystał z protekcji ambasady albo wywiadu.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

==Ś==
* Ślub to szczyt głupoty. Ja już trzy razy brałem ślub, ale robiłem to bardzo dyskretnie i wstydliwie. I zawsze żeniłem się z konieczności mieszkaniowej.

* Świństwem byłoby śmiać się z Żydów za Hitlera kiedy ich mordowano, ale jest świętym prawem każdego rozumnego i uczciwego człowieka śmiać się dziś z Żydów w Izraelu, którzy są okupantami i rasistami.
** Źródło: Radio RDC, 4 marca 2015

==T==
* Ta część opozycji i ta część władzy, które zasiadły przy Okrągłym Stole, zaczęły odczuwać narastającą bliskość poglądów.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Tabloidy zawsze podlizują się czytelnikom i podjudzają emocje motłochu. Ja zaś czynię na odwrót. Zmierzam do drażnienia czytelników, co czasami skłania ich do wartościowania samodzielnego, a nie stadnego. Stronię od wyrażania poglądów dominujących, więc aprobowanych, wystrzegam się śpiewania w chórze. Sądzę, że jeśli mój pogląd nie idzie na przekór większości, znaczy to, iż jest banalny, a skoro tak, to nie warto go podawać do publicznej wiadomości.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 5/2005

* Ten Jurczyk to był nadęty ćwierćinteligient.
** Źródło: wywiad Teresy Torańskiej z 2002, cyt. za: Teresa Torańska, ''Byli'', 2006

* To dosyć typowe, że Kościół najsilniej reaguje na problem swoich pieniędzy albo prestiżu. Kościół jakby sam zadaje kłam swojej misji, bo gdy chodzi o jakieś kwestie religijne, które nie wiążą się z zaangażowaniem ambicjonalnym takim jak np. aborcja lub nie wiążą się z pieniędzmi, to Kościół nie wykazuje tej pasji jaką objawia teraz w sprawach pieniędzy.
** Źródło: [http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,102433,11370579,Urban__Dlaczego_0_3__Odpis_na_Kosciol_powinien_byc.html ''Urban: Dlaczego 0,3? Odpis na Kościół powinien być większy'', tokfm.pl, 19 marca 2012]

* To już nie jest życie. To jest życie. Tylko alkohol, żarcie, czasem gdzieś wyjeżdżam, ale ledwo nogami ruszam. I jestem już zupełnym impotentem.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=kPK3xw3LG-0''Spowiedź Urbana''], youtube.com, 16 listopada 2018.

* To mocny człowiek lewicy, dlatego myślę, że świetnie się nadaje do wynoszenia sztandarów. Pewnie szybko mu to pójdzie.
** Opis: o [[Leszek Miller|Leszku Millerze]].
** Źródło: [http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Zaskakujace-wyznanie-Jerzego-Urbana,wid,13922720,komentarz.html wp.pl, 25 października 2011]

* To nadzwyczajne świństwo i bezprawie. Pomysł PO jest populistyczny, przeznaczony dla motłochu, łamiący wszelkie zasady funkcjonowania państwa.
** Opis: o pomyśle odebrania emerytur członkom WRON.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1566281,0,1,urban-wyrownam-jaruzelskiemu--jesli-mu-zabiora,wiadomosc.html tvn24.pl], 26 września 2008

==U==
* Uważam, że jestem potrzebny prawicy. Oni po prostu potrzebują uosobienia wroga, tak jak Kościół katolicki potrzebuje diabła. Czyli mnie. Jestem, w ich rozumieniu, komunistą, a przy tym ateistą, hedonistą, kosmopolitą, cynikiem.

* Uważam, że przewrót w ’56 roku był możliwy tylko dzięki Gomułce, jego postawie wobec Związku Radzieckiego, na którym chciał wymóc poszerzenie skali polskiej autonomii. To był wielki okres Gomułki i na tym się jego wielkość skończyła. Potem już ochoczo pacyfikował Czechosłowację.
** Źródło: ''Jerzy Urban. Rozmawia Marta Stremecka'', Wyd. Czerwone i Czarne, Warszawa 2013, s. 124.
** Zobacz też: [[polski październik]]

==W==
* W czasie wojny wszyscy Polacy pomagali Żydom. Jedni pomagali im przeżyć, a inni umrzeć.
** Źródło: tygodnik „Nie”; cyt. za: „Przegląd” nr 47 (933), 20–26 listopada 2017, s. 3.
** Zobacz też: [[Holokaust]]

* W ówczesnych redakcjach, tak jak i w części dzisiejszych nawet debiutant, praktykant nie jest zobowiązany do siedzenia od 8 do 16. Ma zajęcia dosyć luźne i wiele zależy nie od jego pozycji hierarchicznej, ale od tego, jakimi umiejętnościami się wykaże i jak go ocenią czytelnicy, widzowie czy słuchacze. Jednym słowem ma w ręku i słowie instrumenty stanowienia o sobie.
** Źródło: wywiad dla HomoDicit.pl, styczeń 2008

* W jednym tylko przypadku zauważyłem, że SB kręci – gdy fingowała śledztwo w sprawie zabójstwa Grzegorza Przemyka. Ale i wtedy nie chodziło o zabicie z premedytacją syna opozycjonistki, tylko o przypadkowe pobicie. SB działała pod naporem nieprawdziwych oskarżeń, że morduje opozycjonistom dzieci.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* W realnych okolicznościach lat dziewięćdziesiątych narastanie kontrastów społecznych i wznoszenie sztywnych barier klasowych jest do pewnego stopnia koniecznością. To jednak wielka różnica, czy uważa się te zjawiska za złą konieczność wymagającą łagodzenia czy za pożądany model. Rządzący liberałowie programowo dążą do dźwignięcia gospodarki kosztem upośledzenia co najmniej połowy narodu. Może jest to i nieodzowne, aby kiedykolwiek wszystkim było lepiej. Niech jednak rządzący zaryzykują otwarte powiedzenie o tym narodowi. Oni się boją przyznać do tego, co robią. Ja ich rozumiem. Budują więc nowy ustrój, szwindlując. Wywoła to rozczarowanie, za które zapłacą.
** Źródło: ''Drogie pamiątki po socjalizmie'', „Nie”, 18 kwietnia 1991.
** Źródło: [[III Rzeczpospolita]], [[liberalizm]]

* W wyższych sferach urzędowych krąży obecnie prawdziwa podobno historyjka z życia rodzinnego, będąca tematem literackim na miarę naszej epoki. Żona, wychodząc na zakupy, kazała mężowi zreperować kaloryfer, z którego ciekła woda. Po powrocie zobaczyła męża od pasa w dół. Leżał bowiem na wznak na podłodze z korpusem i głową skrytą pod meblem i stukał narzędziem w kaloryfer. Będąc kontenta z mężowskiego posłuszeństwa, poczochrała leżącego pieszczotliwie po genitaliach i przeszła do drugiego pokoju. (…). Ku swemu przerażeniu zobaczyła męża siedzącego w fotelu. Małżonkowie postanowili, że musi ona iść i przeprosić hydraulika za to, że go przywitała nazbyt poufale. Rzemieślnik nie reagował jednak na jej słowa i nie ruszał się. Wezwano pogotowie, tym razem lekarskie, a nie ogrzewnicze. Głaskanie hydraulika po genitaliach  –  jak się okazało  –  tak zaszokowało nie rozpieszczonego widać specjalistę, że gwałtownie poderwał głowę, walnął się czołem o żeliwne żeberko i stracił przytomność.
** Źródło: ''Rola mezaliansów'', „Szpilki”, maj 1986.

* Wieloma rzeczami, ale nie chcę mu prawić komplementów, bo tylko mu zaszkodzę. Najważniejsze jest jednak to, że zapewnia stabilizację. Chroni mnie przed obozem nienawistników, którym przewodzą Kaczyńscy. Z ich nacjonalizmem, mitem suwerenności.
** Opis: uzasadniając, czemu [[Donald Tusk]] budzi jego sympatię.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/opinie/artykuly/89694,urban-widzialem-usciski-millera-i-rywina.html ''Urban: Widziałem uściski Millera i Rywina'', dziennik.pl, 23 maja 2009]

* Wielu ludzi martwi się i skarży, że w życiu politycznym Polski nie potrafią dopatrzyć się logiki, reguł i sensu. Mózg takich ludzi okaleczył widocznie alkohol oraz szkolnictwo państwowe. Szukają czegoś, czego nie ma. Aby politykę pojmować, trzeba śledzić tylko to, kto jaki ma przeciw komu interes.
** Źródło: ''Prezydenta pośliń i przylep'', „Nie”, 3 czerwca 1999.

* Większość polskiego społeczeństwa w wolnych wyborach oraz nie fałszowanych badaniach opinii publicznej wypowiedziała się za gospodarką w pełni rynkową, za całkowitym kapitalizmem i unifikacją naszego kraju z Europą. Społeczeństwa udziela aprobaty ogólnej, po czym jednak bez żadnego poczucia konsekwencji protestuje przeciw szczegółowym a nieuchronnym skutkom swojego generalnego wyboru. Kiedy poparta przez większość polityka wyrażana jako zasada ogólna schodzi do parteru, wywołuje rezultaty konkretne – Polacy machają odcinkami swoich emerytalnych przekazów, wyrażając rozpacz i gniew. A niby dlaczego, a jakim prawem? Polak przypomina klienta, który idzie do fryzjera mówiąc: proszę ogolić mi głowę na zero. Kiedy zaś fryzjer wykona obstalunek, klient bierze z podłogi jeden obcięty włos i podtyka go mistrzowi pod nos, rozpacza, że go utracił i urządza histerie. Było nie golić się na zero! Było myśleć o skutkach ogólnego przyzwolenia, o czuprynie więc, a nie o pojedynczych włosach.
** Źródło: ''Lwów i Wilno a kaloryfery'', „Nie”, 9 stycznia 1992.
** Zobacz też: [[wolny rynek]]

* Większość współczesnych obywateli RP wywodzi się z prowincjonalnej ogłupiałej lub nawet zbrodniczej hołoty. Warszawski anglojęzyczny menedżer z laptopem to wnuk babska spod kradzionej żydowskiej pierzyny. Kielecki tym bardziej.
** Źródło: tygodnik „Nie” nr 5/2008

* Wszyscy będą mieli w pewnym momencie dosyć katolicko-nacjonalistycznej prawicy z bardzo różnych powodów.

==Z==
* Zawsze daje się dupy wobec jakiegoś systemu wartości, środowiska czy otoczenia. Dawanie dupy jest zawsze rzeczą względną.
** Źródło: wywiad dla HomoDicit.pl, styczeń 2008

* Zawsze uważałem siebie za patriotę, sprzyjałem poszerzaniu autonomii polskiego państwa. Rodzinę traktowałem zaś jako przykrą i trudną formę współżycia ludzi, ale przypominającą samochód. Wszyscy wybierają ten sposób jazdy, tylko wybierają rozmaite modele. Sakralizacja Polski, narodu, suwerenności, moralności oraz pragnienie klerykałów, żeby te dobra i te pojęcia skamieniały, wpychają ludzi współczesnych, a zdolnych do myślenia na pozycje przeciwstawne, także coraz bardziej skrajne. Precz z suwerennością – uciekajmy z takiej Polski do zjednoczonej Europy. Sama nazwa rodziny śmierdzi. Pojęcie moralności trzeba uznać za skompromitowane przez naszych okupantów. Agresja dewotów na państwo i prawo nie uformuje społeczności na obraz i podobieństwo marszalicy Grześkowiak i Rodziny Radia „Maryja”. Atak ten wzmocni liberalizm i libertynizm oraz nihilizm, młodzieży także. Do niewolenia siłą nie wystarczy większość parlamentarna, potrzeba stosów. Jak wrzucić Internet do ognia? Ja sam palący jestem, ale niepalny.
** Opis: komentarz Urbana w sprawie przegłosowania w dniu 3 marca 2000 przez Sejm RP zmian w kodeksie karnym, wprowadzających całkowity zakaz produkcji i rozpowszechniania twardej pornografii (zawetowanych później przez prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego).
** Źródło: ''Rzeczpospolita bachorów'', „Nie”, 23 marca 2000.

* Znęcanie się papieża nad sobą i nad wrażliwszą częścią publiczności TV – tą chrześcijańską, naginaną do współczuwania – nazywane bywa bohaterstwem Jana Pawła. Jednakże każde bohaterstwo stanowi łamanie praw człowieka wobec siebie samego. Ktokolwiek zaś znęca się nad sobą, tym łatwiej uczyni to innym.
** Źródło: tygodnik „Nie”

* Z okazji 70 urodzin, życze drogiemu prezesowi Kaczyńskiemu, żeby dostał raka, odry i złamał sobie kręgosłup. Są to może życzenia podłe, ale jedyne szczere, jakie otrzymał.
** Źródło: film ''Życzenia dla Kaczyńskiego'' na kanale Tygodnika NIE

* Z całego serca popieram kandydaturę na prezydenta Rzeczypospolitej pani doktor Ogórek, ponieważ pod nią kryje się… Leszek Miller.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=UXxbPcymrxE ''Kandydatura SLD''], youtube.com, 23 marca 2015.
** Zobacz też: [[Magdalena Ogórek]]

==Ż==
* „Żołnierz wolności” Jakubowskiej, gdyż ukazuje, jak generał Karol Świerczewski bezwzględnie kochał ojczyznę.
** Opis: odpowiedź na pytanie, jaki jest jego ulubiony film erotyczny.
** Źródło: [http://www.shemag.pl/ona-on/piotr-adamczyk-ulubiona-aktorka-erotyczna-jerzego-urbana/ Michał Hernes, shemag.pl]

==O Jerzym Urbanie==
* Dla dziennikarzy niezależnych wejście na konferencję znienawidzonego powszechnie Jerzego Urbana było wielką atrakcją, powiększoną dodatkowo przez reakcję dziennikarzy zagranicznych patrzących na nas jak na partyzantów, którzy właśnie wyszli z lasu z granatami za pasem i karabinami w dłoniach. A Urban, zamiast dzwonić po ZOMO, musiał grzecznie odpowiadać na nasze pytania.
** Autor: [[Jerzy Skoczylas (dziennikarz)|Jerzy Skoczylas]], ''Podziemie pyta – rzecznik rządu odpowiada'', „Gazeta Wyborcza”, 4 kwietnia 2006 [http://serwisy.gazeta.pl/wyborcza/1,34474,3259647.html]
** Opis: o konferencji prasowej w czasie obrad [[Okrągły Stół|Okrągłego Stołu]].

* Gdyby p. Urban mnie promował, to byłbym bardziej znany, niż p. Lech Wałęsa… To zdolny propagandzista.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], blog JKM, 18 grudnia 2006

* Goebbels stanu wojennego.
** Autor: [[Ryszard Bender]]
** Źródło: ''[https://wiadomosci.wp.pl/bender-nie-przeprosi-urbana-za-goebbelsa-stanu-wojennego-6036723384234625a? Bender nie przeprosi Urbana za „Goebbelsa stanu wojennego”]''

* Ja tego nie biorę do ręki, Gazety Wyborczej nie biorę nigdy do ręki – musiałbym się myć. Nie wiem, czy bym się wymył. Tak samo nie biorę niektórych innych gazet do ręki, to by mi ubliżało, ja jestem Polakiem! Dawniej Polacy mieli godność, honor! Nie biorę nigdy, jakiegoś „Nie” Urbana (…) „Nie” precz! Panie Jezu: wejrzyj i nawróć ich, aby nie kłamali (…)
** Autor: [[Tadeusz Rydzyk]]
** Źródło: homilia wygłoszona w Chicago w parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika, 16 kwietnia 2007

* Jeden z najbłyskotliwszych umysłów w Polsce.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]], blog JKM, 28 października 2011

* Jednym słowem? Kanalia.
** Autor: [[Wojciech Wierzejski]]
** Opis: odpowiedź na pytanie: „Jak jednym słowem określiłby pan Jerzego Urbana”; zorganizowane na potrzeby programu ''Kuba Wojewódzki''.

* Jerzy Urban jest taką postacią, która nigdy do końca nie będzie jednoznacznie oceniana. Takich postaci w polskiej historii w ramach transformacji jest dużo. Taka sama sytuacja była z oceną generała Jaruzelskiego, pułkownika Kuklińskiego.
** Autor: [[Włodzimierz Czarzasty]]
** Źródło: [https://kultura.onet.pl/wiadomosci/jerzy-urban-nie-oszczedzal-czarzastego-niech-imie-jego-bedzie-zapomniane/5k3weyb onet.pl], 20 listopada 2025

* Jerzy Urban pozostaje swoistą „arką przymierza” między dawnymi a nowymi laty owej walki o ostateczne usunięcie Kościoła i chrześcijaństwa z obszaru polskiej (a raczej „tutejszej”) wolności. Teraz znaczy to nadużywane pojęcie coraz częściej właśnie wolność od Boga i wolność od Polski, od wszelkich ponadjednostkowych zobowiązań…
** Autor: [[Andrzej Nowak]], Martyna Deszczyńska
** Źródło: [[Andrzej Nowak]], Martyna Deszczyńska, ''Kościół na straży polskiej niepodległości'', wydawnictwo Biały Kruk, Kraków 2018, ISBN 9788375532500, s. 302.

* Miał piękny dowcip i IQ 1000, ale najważniejszą jego rolą pozostanie bycie tubą zbrodniczego, ruskiego reżimu w jego najczarniejszej karcie.
** Autor: [[Jakub Żulczyk]]
** Źródło: [https://www.onet.pl/styl-zycia/noizz/jerzy-urban-nie-zyje-kim-byl-naczelny-tygodnika-nie/jte0v1c,3796b4dc onet.pl], 3 października 2022

* Nie tylko wypada z Urbanem się zgodzić, lecz i podziękować mu, że jako jeden z niewielu upomina się w przestrzeni publicznej o prawo do bycia nie tylko niekatolikiem, lecz antykatolikiem, nie tylko krytykiem Kościoła z pozycji dobrze mu życzących i troszczących się o jego dobro, lecz również krytykiem Kościoła i katolicyzmu po prostu.
** Autor: [[Jan Hartman]]
** Źródło: [http://ramka.liberte.pl/index.php?data=45541 ''Bronię Urbana''], liberte.pl, 13 października 2018.
** Zobacz też: [[katolicyzm]], [[wolność słowa]]

* On słownie terroryzował Naród, tak jak ZOMO terroryzowało go fizycznie.
** Autor: [[Ryszard Bender]]
** Źródło: [http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20081008&amp;typ=po&amp;id=po41.txt ''Politycy o goszczeniu Urbana przez Lisa'', naszdziennik.pl, 8 października 2008]

* Pan Urban łże jak bura suka. Nikt z nas nie chciał walczyć zbrojnie, a wy za wszystko groziliście nam karą śmierci.
** Autor: [[Zbigniew Janas]]
** Opis: komentarz do wypowiedzi Urbana, iż było wielu pragnących przyłączyć się do walki zbrojnej.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1577346,0,1,dawny-opozycjonista-do-urbana-lze-pan--jak-bura-suka,wiadomosc.html tvn24.pl, 13 grudnia 2008]

* Rządzący mówią z taką samą butą, jak komunistyczni ministrowie. Mówią, że jest świetnie, że są zadowoleni ze swojej dwuletniej pracy. Kiedy widzę premiera mówiącego te słowa, to jakbym widział Jerzego Urbana w 1981 roku.
** Autor: [[Donald Tusk]]
** Opis: podczas konwencji wyborczej PO.
** Źródło: [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,4554627.html gazeta.pl]

* Urban, jak wiadomo, fizycznie zmienić się nie może. Kurwa, on się w ogóle nawet nie starzeje.
** Autor: [[Daniel Olbrychski]]
** Źródło: ''Anioły wokół głowy''

* Wie pan, kto to Urban? To taki mężczyzna, który zasypia w krawacie, żeby rano odróżnić dupę od twarzy.
** Autor: [[Jan Pietrzak]]
** Źródło: ''Kuba Wojewódzki''

* Urban to mędrzec. Porządkuje mi świat. Co tydzień czekam na jego tekst. Moje własne myśli czytam w jego felietonach.
** Autor: [[Marek Raczkowski]]
** Źródło: [http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/marek-raczkowski culture.pl]

* Zaproszenie Jaruzelskiego to demonstracja polityczna. Można powiedzieć, że zaraz w sprawach bezpieczeństwa zostanie zaproszony gen. Kiszczak, a w sprawach wolności prasy Jerzy Urban.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Opis: o zaproszeniu Wojciecha Jaruzelskiego na posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/12690,1683644,0,1,zaraz-zostana-zaproszeni-gen-kiszczak-i-jerzy-urban,wiadomosc.html tvn24.pl, 24 listopada 2010]


{{SORTUJ:Urban, Jerzy}}
[[Kategoria:Laureaci Wiktorów]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (1944-1989)]]
[[Kategoria:Politycy Sojuszu Lewicy Demokratycznej]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]]
[[Kategoria:Polscy felietoniści]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Polscy przedsiębiorcy]]
[[Kategoria:Polscy Żydzi]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polskie osobowości YouTube]]</text>
      <sha1>6lzf0zvctwxt1lx4w8rp72w0wnzjsek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Józef Stalin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>808</id>
    <revision>
      <id>650366</id>
      <parentid>647369</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem</comment>
      <origin>650366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40062" sha1="k818n1hljkzbrjbeabnqq85pvwpvedq" xml:space="preserve">'''[[w:Józef Stalin|Józef Stalin]]''' (ros. ''Иосиф Сталин''; właśc. '''Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili''', pseud. '''Koba'''; 1878–1953) – [[Związek Radziecki|radziecki]] [[polityk]], [[rewolucjonista]], [[zbrodnia]]rz, dyktator Związku Radzieckiego, z pochodzenia Gruzin.
[[Plik:Joseph Stalin official portrait.jpg|mały|{{center|Józef Stalin}}]]
* A ile dywizji ma papież?
** Opis: na konferencji w Poczdamie w 1945 r., odpowiedź na słowa Churchilla, który przekazał, że [[papież]]owi nie podoba się przejęcie władzy w Europie Wschodniej przez komunistów (gdy przekazano te słowa papieżowi ten podobno odpowiedział – „Powiedzcie mojemu synowi Józefowi, że spotka moje dywizje w życiu wiecznym”).
** Źródło: Gary Dickson, ''Krucjata dziecięca. Mroczna tajemnica średniowiecza'', wyd. Bellona, 2010, s. 49.

* A więc drań nie żyje! Szkoda, że nie schwytaliśmy go żywcem.
** Opis: reakcja na śmierć [[Adolf Hitler|Hitlera]].
** Źródło: Gieorgij Żukow, ''Wspomnienia i refleksje''

* Amerykanie są jak Rosjanki; im więcej ich tłuczesz, tym bardziej cię kochają.

* Ani kroku w tył!
** Opis: nagłówek słynnego dekretu wydanego na początku lipca 1941 r. po wycofaniu się wojsk radzieckich z Mińska. Ów dekret nakazywał funkcjonariuszom [[NKWD]] bezwzględne zabijanie dezerterów.
** Źródło: Jurij Boriew, ''Prywatne życie Stalina'', Oficyna Literatów Rój, 1989, s. 126.

* Bić ich! Co jest z wami? Chcecie być bardziej humanitarni niż Lenin, który rozkazał Dzierżyńskiemu wyrzucić Sawinkowa przez okno? Dzierżyński nie może się z wami równać, ale on nie wzdragał się przed brudną robotą. Wy pracujecie jak kelnerzy w białych rękawiczkach. Jeśli chcecie być czekistami, zdejmijcie rękawiczki.
** Opis: skierowane do szefa MGB Siemiona Ignatiewa w 1952 podczas tzw. „spisku lekarzy” (czyli wielkiej operacji rozstrzeliwania i deportowania Żydów rosyjskich).
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara''

* Cóż to jest ta wasza Armia Krajowa? Co to za armia bez artylerii, bez czołgów, bez lotnictwa? Nawet broni ręcznej nie ma dosyć… To są drobne oddziałki partyzanckie, a nie regularna siła zbrojna. Słyszę, że rząd polski polecił tym oddziałom wypędzić Niemców z Warszawy. Nie rozumiem, jak to zrobią, bo przecież nie mają na to siły.
** Opis: 3 sierpnia 1944 na Kremlu do [[Stanisław Mikołajczyk|Stanisława Mikołajczyka]], gdy ten przyjechał prosić o pomoc dla polskich oddziałów walczących w powstaniu warszawskim.
** Źródło: Roman Daszczyński, ''Odsieczy nie będzie, zostaliśmy sami'', „Gazeta Wyborcza”, 20 stycznia 2010.
** Zobacz też: [[Armia Krajowa]], [[powstanie warszawskie]]

* Cudów nie ma.

* Czego się bać? Trzeba pracować!
** Opis: na zebraniu partyjnym w 1938.

* Czekista ma tylko dwie drogi: albo awans, albo pod ścianę.
** Źródło: Lew Łurje, ''Człowiek w złotych binoklach'', „Ogoniok”, za: „Forum”, 19 lipca 2013.
** Zobacz też: [[czekista]]

* Czuje się już znacznie lepiej. Wody w pobliżu Soczi są bardzo dobre i zapobiegają sklerozie, neurozie, ischiasowi, podagrze i reumatyzmowi. Czy nie powinieneś tu przysłać swojej żony?
** Opis: w liście do [[Wiaczesław Mołotow|Mołotowa]].
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara'', wyd. Magnum, Warszawa 2008, s. 77, tłum. M. Antosiewicz.

* Dla sowieckiego żołnierza ucieczka z pola walki wymaga więcej odwagi niż stanięcie do niej!
** Opis: po wprowadzeniu dekretu w życie.

* Doświadczenie historyczne uczy, że Hitlerzy przychodzą i odchodzą, a naród niemiecki, a państwo niemieckie – pozostaje.
** Opis: pesymistyczne wizja dalszej historii ZSRR, po zdobyciu Berlina, maj 1945.
** Źródło: Tomasz Szarota, ''Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy'', PWN, 1996, s. 183.

* Ja mam ludzi mnogo!
** Opis: na temat milionowych strat w Armii Czerwonej.

* Jego się nie boisz… mnie się boisz!
** Opis: do swojego przyjaciela z seminarium na spotkaniu w Moskwie, który bał się jaki strój wybrać; świecki – obrażając Boga, zakonny – Stalina.
** Źródło: Waldemar Dziak, ''Stalin, stalinizm, stalinowcy''

* Jesteście jak ślepe kocięta. Beze mnie ten kraj zginie.
** Opis: na spotkaniu członków Prezydium partii komunistycznej w 1952, jako zarzut, że nie potrafią rozpoznać wrogów; w tym wypadku chodziło o „Żydowskich nacjonalistów – agentów amerykańskiego wywiadu”.
** Źródło: Jarosław Bratkiewicz, ''Zapętlenia modernizacji'', Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, 2007, s. 238.

* Jesteśmy pięćdziesiąt albo sto lat za krajami rozwiniętymi. Musimy pokonać ten dystans w ciągu dziesięciu lat. Albo zrobimy to, albo nas zniszczą.
** Opis: na zebraniu partyjnym w 1931, u progu szybkiego uprzemysłowienia.

* Jeśli chcecie poznać ludzi wokół siebie, dowiedzcie się, co czytają.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara''
** Zobacz też: [[książka]]

* Jeżeli dyplomata chce za wszelką cenę utrzymać pakt pokojowy, to znaczy, że przy granicach już czekają gotowe dywizje krążowników i czołgów.

* Kadry decydują o wszystkim!

* Każdy wprowadza swój system tak daleko, jak sięga jego armia.

* '''Stalin''': Kim jesteście?&lt;br /&gt;'''Chruszczow''': Jestem Chruszczow, towarzyszu Stalin.&lt;br /&gt;'''Stalin''': Nie, nie jesteście Chruszczow… Taki a taki mówi, że nie.&lt;br /&gt;'''Chruszczow''': Jak mogliście w to uwierzyć? Moja matka jeszcze żyje. Sprawdźcie.
** Opis: rozmowa, która odbyła się na plenum partyjnym w 1937 w trakcie tzw. „operacji polskiej” (podczas której rozstrzelano 111 091 osób polskiego pochodzenia, polskich komunistów oraz inne osoby w jakikolwiek sposób związane z Polakami), po tym jak Chruszczow został zadenuncjowany jako „Polak”; Stalin w tym przypadku dał za wygraną, ale nie przestał sprawdzać swojego najbliższego otoczenia.
** Źródło: [[Simon Sebag Montefiore]], ''Stalin. Dwór czerwonego cara'', tłum. M. Antosiewicz, wyd. Magnum, Warszawa 2008.

* Klasa robotnicza żadnego kraju nie może popierać tej wojny. Z pewnością nie może bronić faszystowskiej Polski, która odrzuciła pomoc Związku Radzieckiego i uciskała inne narodowości. Strategia partii komunistycznych polega na wyjaśnianiu masom, że wojna nie przyniesie im niczego poza nieszczęściami i ruiną. (…) [partie komunistyczne, które poparły udział w wojnie przeciwko Niemcom], muszą natychmiast skorygować swoją linię polityczną.
** Źródło: Dyrektywa Międzynarodówki Komunistycznej, 7 września 1939; cyt. za: Przemysław Kmieciak, [https://krytykapolityczna.pl/historia/historia-ii-wojna-swiatowa-reakcja-komunistow-na-atak-niemiec-na-polske-zsrr/ ''Między ideałami a wiernością Stalinowi. Brytyjscy i francuscy komuniści we wrześniu 1939''], krytykapolityczna.pl, 21 lutego 2026.
** Zobacz też: [[kampania wrześniowa]]

* Kto będzie pamiętał o tej całej hołocie za dziesięć czy dwadzieścia lat? Kto dziś pamięta imiona bojarów, których pozbył się Iwan Groźny? Nikt. Ludzie muszą wiedzieć, że pozbył się wszystkich swoich wrogów. W końcu wszyscy dostali to, na co zasłużyli. (…) Iwan zabił za mało bojarów. Powinien zabić ich wszystkich żeby stworzyć silne państwo.
** Opis: na przyjęciu u Klimenta Woroszyłowa w obecności Siemiona Budionnego, Anastasa Mikojana i Wiaczesława Mołotowa w okresie „Wielkiej czystki”.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara''

* Lepiej skrócić o głowę niewinnego niż zawahać się podczas wojny.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara''
** Zobacz też: [[wojna]]

* Ludzie potrzebują cara, którego mogą czcić, dla którego mogą żyć i pracować. (…) Ludzie rosyjscy są monarchistami.
** Źródło: Edvard Radzinsky, ''Stalin: The First In-depth Biography Based on Explosive New Documents from Russia’s Secret Archives'', Anchor Books, Londyn 1997, s. 323.
** Zobacz też: [[Rosjanie]]

* Łatwo jest rozstrzeliwać ludzi, znacznie trudniej nakłonić ich do pracy.
** Opis: w rozmowie z szefem MGB Wiktorem Abakumowem.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara''

* Mieszkańcy Kraju Rad lubią Polaków, ale władze Kraju Rad mogą popełniać pomyłki.

* Mogę zaręczyć słowem honoru, że Związek Radziecki nie zdradzi swego sojusznika.
** Opis: po podpisaniu [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|paktu Ribbentrop-Mołotow]], Niemcy-ZSRR, do [[Joachim von Ribbentrop|Joachima Ribbentropa]], w nocy 23 sierpnia 1939.
** Źródło: [https://twojahistoria.pl/2018/04/26/jak-doszlo-do-podpisania-paktu-ribbentrop-molotow/#5 Norman Davies, ''Jak doszło do podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow?''], twojahistoria.pl, 26 kwietnia 2018.

* Największym szczęściem jest określić wroga, przygotować wszystko, zemścić się, a potem pójść spać.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara''
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Nie ma takiej twierdzy, której nie zdobyliby bolszewicy.

* Nie przeprowadzać żadnych egzekucji bez należytego procesu! W przeciwnym razie świat powiedziałby, że baliśmy się ich sądzić.
** Opis: podczas rozmowy odbytej w październiku 1944 w Moskwie z [[Winston Churchill|Winstonem Churchillem]] na temat sądzenia zbrodniarzy hitlerowskich. Premier Wielkiej Brytanii nalegał by nazistów sądzić w sześciogodzinnych procesach bez możliwości odwołania do wyższej instancji i natychmiast rozstrzeliwać.
** Źródło: Neal Bascomb, ''Wytropić Eichmanna'', Kraków 2009, cyt. za: Richard Overy ''Interrogations. The Nazi Elite in Allied Hands, 1945'', Nowy Jork 2001, s. 6.

* Nie trzeba kupować narodu, wystarczy mieć tych inżynierów dusz i to zupełnie załatwia problem zniewolenia.
** Opis: wypowiedź Stalina z okresu 1945–1950, o roli elit w narzucaniu ustroju komunistycznego w powojennej Polsce.
** Źródło: ''Oblicza PRL. Najnowsza historia Polaków'', dodatek historyczny Instytutu Pamięci Narodowej do gazety „Rzeczpospolita” nr 2, 20 listopada 2007, s. 13.

* Nie wierzcie ludziom, którzy nie piją! Abstynenci nie piją, bo się boją, że po pijaku powiedzą o sobie coś, czego inni mają nie wiedzieć.
** Opis: w lipcu 1931.

* Nie wymieniam lejtnanta na marszałka.
** Inna wersja: Nie mam syna Jakowa.
** Opis: odpowiedź na ofertę wymiany Jakowa, syna Stalina, przebywającego w niemieckiej niewoli na feldmarszałka Friedricha Paulusa, który poddał się Rosjanom pod Stalingradem.

* Nie wierzę nikomu. Nie wierzę nawet sobie samemu.

* Obiektywnie socjaldemokracja jest umiarkowanym skrzydłem faszyzmu.
** Źródła: ''1924'', wyd. Książka i Wiedza, 1953, s. 284.
** Zobacz też: [[socjaldemokracja]]

* Pańskie pismo w sprawie Warszawy otrzymałem. Myślę, że zakomunikowane Panu przez Polaków informacje są także przesadzone i nie budzą zaufania. Do takiego wniosku można dojść choćby na (tej) podstawie, że Polacy emigranci przypisali już sobie niemal zdobycie Wilna przez jakieś tam jednostki Armii Krajowej i nawet ogłosili o tym przez radio. Ale to oczywiście w żadnym stopniu nie odpowiada prawdzie. Armia Krajowa Polaków składa się z kilku oddziałów, które niesłusznie nazywają siebie dywizjami. Nie mają oni ani artylerii, ani lotnictwa, ani czołgów. Nie wyobrażam sobie, jak takie oddziały mogą zdobyć Warszawę, dla której obrony Niemcy wystawili cztery dywizje pancerne, w tej liczbie Spadochronową Dywizję Pancerną „Hermann Göring”.
** Opis: depesza do [[Winston Churchill|Winstona Churchilla]], 5 sierpnia 1944.
** Źródło: Andrzej L. Sowa, ''Kto wydał wyrok na miasto'', Wydawnictwo Literackie 2016, s. 387–388.

* Pisarz jest inżynierem ludzkiej duszy.
** Opis: na spotkaniu 50 najwybitniejszych pisarzy radzieckich w domu Maksyma Gorkiego w październiku 1932.
** Źródło: ''Simon Montefiore'', ''Stalin. Dwór czerwonego cara''

* Pojednanie istnieje tylko na cmentarzach.

* Ponieważ władza jest w moich rękach to ja wystawiam ludziom oceny.
** Źródło: Jurij Boriew, ''Prywatne życie Stalina'', op. cit., s. 14.

* Prasa (…) jest to najostrzejsza i najpotężniejsza broń naszej partii.

* Przemawiacie tak, jak gdybyście byli szefem wielkiego mocarstwa, a jesteście przywódcą słabej partii i słabego kraju, który my wyzwoliliśmy. Oni strzelali do naszych ludzi i my ich za to pociągniemy do odpowiedzialności.
** Opis: do [[Władysław Gomułka|Władysława Gomułki]], który skarżył się, że aresztowanie przywódców Państwa Podziemnego pogwałciło suwerenność Polski. Cytat pochodzi z notatki sporządzonej przez Andrzeja Werblana z rozmowy z Gomułką w 1981.
** Źródło: „Polityka” nr 10, 6 marca 2010, s. 78.

* Stolica ma być w Warszawie. A jak to zrobicie, to już wasza sprawa. Będzie trzeba, to pomożemy.
** Opis: do polskiej delegacji z Bolesławem Bierutem, która przybyła do Moskwy 22 stycznia 1945 r.
** Źródło: [https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/7,54420,22044591,niewiele-brakowalo-a-stolica-polski-bylaby-lodz-70-lat-od.html wyborcza.pl] 3 lipca 2017.

* Słyszałeś, co się stało w Niemczech? Zuch z tego Hitlera! Wspaniale! To dopiero zręczne posunięcie!
** Opis: wypowiedziane do Anastasa Mikojana w reakcji na „noc długich noży” (podczas której Hitler dokonał rzezi swoich przeciwników w NSDAP).
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara''

* Spać z Leninem to jeszcze nie znaczy rozumieć leninizm.
** Opis: o Nadieżdzie Krupskiej.
** Źródło: „Wysokie Obcasy”, 10–11 listopada 2007

* Szczery dyplomata jest jak sucha woda albo drewniane żelazo.

* Tam, gdzie stanie żołnierz sowiecki, tam już jest Związek Radziecki.

* To było jedyne stworzenie zdolne zmiękczyć moje kamienne serce. Umarła, a razem z nią wszystkie ciepłe uczucia, jakie miałem dla ludzkich istot.
** Opis: nad grobem ukochanej Jekatieriny Swanidze, która zmarła na tyfus w wieku 27 lat.
** Źródło: Diane Durcet, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Znak, 2012.

* Trzeba dużo odwagi, żeby być tchórzem w Armii Czerwonej.
** Źródło: [http://historicus.umk.pl/dict/index.php?a=print&amp;d=20&amp;t=568 historicus.umk.pl].

* Ty nie jesteś Stalinem i ja nie jestem Stalinem. Stalin to władza radziecka. Stalin jest tym, czym jest w gazetach i na portretach, a nie tobą czy nawet mną!
** Opis: do swojego syna Wasilija, kiedy skrytykował go za wykorzystywanie nazwiska ojca.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore ''Stalin. Dwór czerwonego cara''

* Uciekli do Mandżurii.
** Opis: odpowiedź na pytanie o losy polskich oficerów, który w 1939 dostali się do sowieckiej niewoli.
** Źródło: [http://facet.wp.pl/gid,13401388,img,13401418,kat,84554,galeriazdjecie.html?T[page]=2 wp.pl], 14 maja 2011

* Uderzenie we wroga ze wschodu ze strony Armii Czerwonej po raz pierwszy zostało połączone z uderzeniem armiami naszych sojuszników w jeden wspólny cios.

* W celu obalenia burżuazji wystarczy wysiłek jednego kraju, świadczy o tym także historia naszej rewolucji. W celu ostatecznego zwycięstwa socjalizmu, w celu zorganizowania produkcji socjalistycznej, wysiłki jednego kraju, zwłaszcza tak bardzo chłopskiego jak nasz, są niewystarczające – w tym celu niezbędne są wysiłki proletariuszy kilku przodujących krajów.
** Źródło: ''O podstawach leninizmu'', kwiecień 1924. Broszura z tą wzmianką została w przyszłości wycofana z obiegu, a sam pogląd nazwany trockistowskim, co w nowomowie stalinowskiej oznaczało antykomunistyczny.

* Wdzięczność to cecha psów.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin – młode lata despoty''

* Wiem, jak bardzo naród niemiecki kocha swojego Führera. To wielki człowiek.
** Opis: o [[Adolf Hitler|Adolfie Hitlerze]], po uzgodnieniu [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|paktu Ribbentrop-Mołotow]], podczas toastu do [[Joachim von Ribbentrop|Joachima Ribbentropa]], 22 sierpnia 1939.
** Źródło: [https://twojahistoria.pl/2018/04/26/jak-doszlo-do-podpisania-paktu-ribbentrop-molotow/#5 Norman Davies, ''Jak doszło do podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow?'']], twojahistoria.pl, 26 kwietnia 2018.

* Wojna to barbarzyństwo, ale użycie bomby A to wyjątkowe barbarzyństwo. I wcale nie było potrzeby jej użycia. Japonia została już pokonana!
** Opis: reakcja na zrzucenia bomby atomowej na Hiroszimę w 1945.
** Źródło: [https://historia.rp.pl/historia/art39922941-jak-zmarl-jozef-stalin-tajemnica-smierci-czerwonego-cara rp.pl], 1 marca 2024

* Wolę, gdy ludzie popierają mnie ze strachu niż z przekonania. Przekonania są zmienne, strach zawsze jest ten sam.

* Wprowadzenie komunizmu w Polsce byłoby podobne do nałożenia siodła na krowę.
** Zobacz też: [[Polska]]

* Wrogiem ludu jest nie tylko ten, kto szkodzi, ale i ten, kto wątpi w słuszność linii partyjnej. Takich jest wśród nas jeszcze wielu, a my musimy zrobić z nimi porządek.
** Opis: do prokuratora Wyszynskiego, podczas „procesu alternatywnego antysowieckiego centrum trockistowskiego” w styczniu 1937.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Stalin. Dwór czerwonego cara'', Warszawa 2008.

* Wy macie teraz taką siłę, że jak powiecie 2 razy 2 jest 16, to wasi przeciwnicy potwierdzą to. Jak tak patrzę na waszą pracę, to – gdyby nie było Czerwonej Armii – to przez tydzień i was by nie było. (…) wystrzelaliby was jak kuropatwy.
** Opis: do delegatów PKWN na konferencji moskiewskiej w październiku 1944 w relacjach Bolesława Bieruta i Michała Żymierskiego.
** Źródło: Stanisław Kopf, Stefan Starba-Bałuk, ''Armia Krajowa. Kronika fotograficzna'', Wydawnictwo Ars Print Production, Warszawa 1999, s. 581.

* Wystarczy, że kiwnę małym palcem, a nie będzie już Tity!
** Źródło: Simon Sebag Montefiore ''Stalin. Dwór czerwonego cara''
** Zobacz też: [[Josip Broz Tito]]

* Za wszystkie nowe, obecne i przyszłe grzechy należy go powiesić za jaja, a jeśli jaja okażą się mocne i nie urwą się, przebaczyć mu i uznać, że postępował słusznie; jeśli się urwą, wrzucić go do rzeki.
** Opis: o ludowym komisarzu finansów Briuchanowie, który dopuścił do spekulacji walutą.
** Źródło: Robert Service, ''A History of Twentieth-Century Russia'', Harvard University Press, 1999, s. 175.

* Zaproś rosyjskiego chłopa do domu, a on położy nogi na stole.

* Zawrót głowy od sukcesów.
** Źródło: [[Leszek Moczulski]], ''Geopolityka. Potęga w czasie i przestrzeni'', wyd. Bellona, 1999, s. 209.

* Żeby wygrać bitwę, potrzeba setek tysięcy żołnierzy, ale żeby zwycięstwo poszło na marne, wystarczy kilku szpiegów.

* Życie stało się lepsze, towarzysze, życie stało się weselsze. A gdy życie jest wesołe, to i praca idzie dobrze.
** Źródło: „Polska sztuka ludowa”, tomy 4–5, Państwowy Instytut Sztuki, 1950, s. 94.

* Życie to ciężka i smutna sprawa.
** Opis: do córki, Swietłany, w Kuncewie w 1937.
** Źródło: Jurij Boriew, ''Prywatne życie Stalina'', op. cit., s. 62.

{{wulgaryzmy}}

* Nie siedź gołą dupą na kamieniu. Idź do Komsomołu albo na robotniczy fakultet.
** Opis: dopisek na reprodukcji szkicu malarza Walentina Sierowa, przedstawiającego zamyślonego młodego mężczyznę siedzącego nago na kamiennym bloku.
** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/409123_Rubaszny_wujaszek_Stalin.html rp.pl], 21 grudnia 2009

* Towarzysz Lenin stworzył nasze państwo, a my je przesraliśmy.
** Opis: wypowiedziane do współpracowników (m.in. Berii i Budionnego) w trakcie obchodów rocznicy rewolucji październikowej, 7 listopada 1941 w czasie przewag Niemców na froncie wschodnim.

==Cytaty przypisywane==
* Bić, bić i jeszcze raz bić.
** Opis: zapytany, jak traktować więźniów i zdobywać od nich informacje.
** Źródło: Nikita Chruszczow, tajny referat przedstawiony na XX zjeździe KPZR w 1956

* Dobre jest to, co służy nam, Rosjanom. Mówię otwarcie, powinniśmy posługiwać się przemocą i fałszem.

* Gdy obstrukcjoniści staną się zbyt irytujący, nazwijcie ich faszystami, nazistami albo antysemitami. Skojarzenie to, wystarczająco często powtarzane, stanie się faktem w opinii publicznej.
** Źródło: dekret z 1943, cyt. za: [[Leszek Żebrowski]], [http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20101203&amp;typ=my&amp;id=my01.txt ''Nazywajcie ich faszystami'', „Nasz Dziennik”, 3 grudnia 2010]
** Zobacz też: [[antysemityzm]], [[faszyzm]], [[nazizm]]

* Idee są potężniejsze od karabinów. Skoro nie pozwalamy naszym wrogom na posiadanie karabinów, to dlaczego mamy im pozwolić na posiadanie idei?
** Zobacz też: [[idee]]

* Jedna śmierć to tragedia, milion – to statystyka.
** Inna wersja: Śmierć jednego człowieka to tragedia. Śmierć milionów ludzi to statystyka.
** Źródło: [[Erich Maria Remarque]], ''Czarny Obelisk''
** Zobacz też: [[śmierć]], [[statystyka]]

* Jestem najpotężniejszym człowiekiem na świecie, rządzę największym imperium w dziejach, kochają mnie miliony i nie mam z kim wypić filiżanki herbaty.
** Zobacz też: [[herbata]]

* Niech stanie przede mną ten, kto jest w stanie usnąć na moich oczach.

* Nie Niemcy, ale Polska to nasza największa zdobycz wojenna.
** Opis: w 1945.

* Ona musi kochać, to, czym się zajmuje.
** Opis: domniemana reakcja Stalina na wieść o tym, że Nina Andrycz wróciła do Warszawy przed rozpoczęciem bankietu na Kremlu.
** Źródło: [https://www.fakt.pl/Tajemnice-PRL-Jozef-Stalin-uwodzil-aktorke-Nine-Andrycz,artykuly,214120,1.html fakt.pl], 3 czerwca 2013

* Przez 300 lat Rosja była pod dyktaturą Romanowów. Teraz będzie pod moją, aż do mojej śmierci.

* Śmierć rozwiązuje wszystkie problemy – nie ma człowieka, nie ma problemu.
** Źródło: [[Anatolij Rybakow]], ''Dzieci Arbatu''; w kolejnej powieści pisarz przyznał, że wymyślił ten cytat.

* To nasz Himmler. To Beria.
** Opis: podczas konferencji w Jałcie, gdy [[Franklin Delano Roosevelt|Roosevelt]] zainteresował się gościem towarzyszącym Stalinowi.
** Źródło: ''Dzieje najnowsze'', tom 29, wydania 1–2, PWN, Oddział w Łodzi, 1997, s. 200.

* Uważam, że to nie ma znaczenia, kto i jak będzie głosować w partii, ale najważniejsze jest to, kto i jak będzie liczyć głosy.
** Inna wersja: Nieważne, kto głosuje, ważne, kto liczy głosy.
** ''Я считаю, что совершенно неважно, кто и как будет в партии голосовать; но вот что чрезвычайно важно, это кто и как будет считать голоса.'' (ros.)
** Źródło: Бажанов Б. [https://lib.ru/MEMUARY/BAZHANOW/stalin.txt ''Воспоминания бывшего секретаря Сталина''], СПб.: Всемирное слово, 1992. (ros.); [Bażanow B., ''Wspomnienia byłego sekretarza Stalina'', Wsiemirnoje słowo, 1992]

==O Józefie Stalinie==
[[Plik:Stalin nose.JPG|mały|{{center|''Koba''}}]]

* Ani razu się nie powtórzył. Mówił tak, jak strzelali jego żołnierze – prosto i celnie (…) Skromny, surowy, zdeterminowany w butach wyglansowanych na błysk, prostych workowatych spodniach i dopasowanej kurtce. Nie nosił żadnych insygniów, wojskowych ani cywilnych (…) Osadzony jest blisko ziemi, jak wymarzony blokujący. Ma około pięciu stóp i sześciu cali (168 cm), waży jakieś sto dziewięćdziesiąt funtów (86 kg). Jego ręce są wielkie i równie twarde jak jego umysł.
** Autor: [[Harry Hopkins]], doradca prezydenta Stanów Zjednoczonych Franklina Delano Roosevelta.
** Źródło: [[Andrew Nagorski]], ''1941. Rok, w którym Niemcy przegrały wojnę'', 2019, s. 166.

* Cechą zła Stalina było to, że postawił on moralność na głowie: to co było złe stało się dobre, to co było dobre, złe. Był to człowiek, który przestał dostrzegać fakt, że ludzka godność i dobrobyt leżą w sercu każdego postępu.
** Autor: [[Michaił Gorbaczow]]
** Źródło: Miranda Twiss, ''Najwięksi zbrodniarze w historii'', tłum. Arkadiusz Czerwiński, wyd. Muza, Warszawa 2004, ISBN 8373194428, s. 132.

* Dźwigał na swoich barkach ciężar całej walki z Hitlerem i był nadzieją na przeobrażenia w Polsce (…). Dla mnie był człowiekiem, z którego imieniem na ustach miliony ludzi szło do walki i ginęło.
** Autor: [[Jakub Berman]]
** Źródło: [[Marci Shore]], ''[https://krytykapolityczna.pl/kultura/shore-dzieci-rewolucji/ Dzieci rewolucji]'', krytykapolityczna.pl, 10 listopada 2012.

* Ja niedawno czytałem książkę o wielkim niemieckim wodzu i najlepszym przyjacielu naszego kochanego OJCA Stalina, Adolfie Hitlerze. On jest też proletariuszem i buduje socjalistyczną ojczyznę dla swego narodu tak samo i taką samą jak i nasz WIELKI Stalin. I nigdy nie może być wojny między dwoma bratnimi narodami. To jest jasne dla każdego normalnego człowieka. A słuchy o takiej wojnie puszczają polscy panowie i agenci imperialistów angielskich. Ale z nimi wszystkimi wkrótce my, razem z towarzyszem TOWARZYSZA Stalina, Adolfem Hitlerem, rozprawimy się.
** Autor: [[Sergiusz Piasecki]], ''Zapiski oficera Armii Czerwonej'', Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007, ISBN 9788375650952, s. 30.

* Jeśli chodzi o Stalina i ludzi, którymi kierował, sowieckich przywódców tego okresu, jest jasne i oczywiste dla każdego, że popełnili oni przestępstwo. Przestępstwo przede wszystkim przeciwko własnemu narodowi i, do pewnego stopnia, także przeciwko historii.
** ''Regarding Stalin and people under his leadership, the Soviet leaders of that period, it’s clear and obvious to everyone that they had committed a crime. A crime against their nation first of all, and against history to some extent too.'' (ang.)
** Autor: [[Dmitrij Miedwiediew]], ''Russian president gives interview to RT’s editor in chief'', Russia Today, 14 kwietnia 2010

* Nakarmiono go łyżeczką, kiedy pokazał jedną z ckliwych fotografii na ścianie, przedstawiającą dziewczynkę karmiącą kózkę, a potem wskazał na siebie. Tak jakby się uśmiechnął. Uśmiechnęliśmy się w odpowiedzi. Mołotow uznał to za przejaw osobliwego poczucia humoru Koby, a Beria padł na kolana i ucałował dłoń Stalina.
** Autor: [[Nikita Chruszczow]]
** Opis: o agonii Stalina.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore ''Stalin. Dwór czerwonego cara''
** Zobacz też: [[Ławrientij Beria]]

* Nieczęsto, ale czasami. Zawsze ten sam sen. Okoliczności są dosyć niezwykłe. Jestem w jakimś zniszczonym mieście, nie mogę odnaleźć drogi, a później spotykam jego… (…)&lt;br /&gt;Potem, potem budzę się mokry od potu.
** Autor: [[Wiaczesław Mołotow]], ''Molotov Letters'', Chicago 1993.
** Opis: zapytany w wywiadzie z 1985, czy śni mu się Stalin.

* OJCZE NASZ, KTÓRYŚ JEST W KREMLU, ŚWIĘĆ SIĘ IMIĘ TWOJE! BĄDŹ WOLA TWOJA! PRZYJDŹ KRÓLESTWO TWOJE JAKO W KREMLU, TAK I W RESZCIE ŚWIATA.
** Opis: komunistyczna „modlitwa” do Stalina przez oficera Armii Czerwonej.
** Autor: [[Sergiusz Piasecki]], ''Zapiski oficera Armii Czerwonej'', Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007, ISBN 9788375650952, s. 139.

* Potrafił być człowiekiem pełnym uroku, a kiedy liczył, że ktoś będzie z nim współpracować, wykazywał w stosunku do niego dużo serdeczności, a nawet troskliwości (…). Drobne, ludzkie rzeczy, które człowieka zawsze niezwykle ujmują i do siebie zbliżają.
** Autor: [[Jakub Berman]]
** Źródło: [[Marci Shore]], ''[https://krytykapolityczna.pl/kultura/shore-dzieci-rewolucji/ Dzieci rewolucji]'', krytykapolityczna.pl, 10 listopada 2012.

* Stalin, największy obok Hitlera morderca w dziejach świata, ma swój monumentalny grób w centrum Moskwy, na Placu Czerwonym, pod samym murem Kremla. Codziennie Stalinowi oddaje hołd około 5 tysięcy Rosjan. Ciekawe, jaka byłaby reakcja, gdyby w samym centrum Berlina był grób Hitlera. To byłoby nie do przyjęcia. Tymczasem, najwięksi ludobójcy Rosji mają swoje grobowce w Moskwie. Ich groby odwiedza Putin, defiluje tam armia rosyjska. (…) Władze Rosji identyfikują się z tamtym reżimem.
** Autor: [[Józef Szaniawski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/139472-sp-jozef-szaniawski-mial-odwage-mowic-rzeczy-niepopularne-nazywac-zbrodniarzy-po-imieniu-upominac-sie-o-pamiec-o-polskich-swietosciach wpolityce.pl, 5 września 2012]
** Zobacz też: [[Adolf Hitler]]

* Stalin jest naprawdę zwycięskim wodzem narodu rosyjskiego. Dowiódł w rozmiarach dotąd niespotykanych, że największa brednia i najnikczemniejsze okrucieństwo może być narzucone ludziom, że słowo płynące z autorytatywnego źródła najwyższej władzy musi być powtórzone tylko parę razy, aby stało się jedyną obowiązującą prawdą. Jednostki inteligenckie się nie liczą. Masa okazała się posłuszna i karna. Teza polityczna, oparta na absolutnej pogardzie dla rodzaju człowieczego, została przez Stalina potwierdzona olbrzymim eksperymentem dokonanym w laboratorium sowieckim. To, co nazywamy polityką, doczekało się w Sowietach koszmarnej i groteskowej karykatury. Wydawać by się mogło, że ten obraz przerazi ludzi, że ta zbyt daleko posunięta gra obróci się przeciw głównemu reżyserowi. Ale troglodyta uzbrojony w karabin maszynowy i latający samolotem zachował psychikę jaskiniowca.	
** Autor: [[Antoni Słonimski]], [https://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,20635742,slonimski-ciagle-pisze-o-nas-czyli-czy-chcemy-wychowac-pokolenie.html ''Stalin dobry i mądry'', 20 marca 1938], w: ''Kroniki tygodniowe 1936–1939'', LTW, Warszawa 2004.

* Stalin jest zbyt brutalny i wada ta, która jest całkiem do zniesienia w naszym środowisku i w stosunkach między nami, komunistami, staje się nie do zniesienia na stanowisku sekretarza generalnego. Wobec tego proponuję towarzyszom, by zastanowili się nad sposobem przeniesienia Stalina z tego stanowiska i wyznaczyli na to miejsce innego człowieka, który niezależnie od wszystkich innych względów miałby tę przewagę nad tow. Stalinem, że charakteryzowałby się większą tolerancyjnością, większą lojalnością, większą uprzejmością, bardziej życzliwym stosunkiem do towarzyszy, mniej kapryśnym usposobieniem itd.
** Autor: [[Włodzimierz Lenin]]
** Źródło: [https://twojahistoria.pl/2017/12/26/co-lenin-naprawde-myslal-o-stalinie/#3 twojahistoria.pl], 26 grudnia 2017.

* Stalin w przeciwieństwie do Hitlera nie był wariatem – był pozbawionym ludzkich uczuć psychopatą, niezwykle logicznym, przebiegłym i dalekowzrocznym.
** Autor: [[Rafał Ziemkiewicz]], ''Jakie piękne samobójstwo'', wyd. Fabryka Słów, Lublin 2014, s. 128.

* Starał się rozbić nie idee swego przeciwnika, lecz jego głowę.
** Autor: [[Lew Trocki]] (1936)
** Źródło: [[Simon Sebag Montefiore]], ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 204.

* Stalin był sowieckim dyktatorem, który podczas II wojny światowej pokonał hitlerowskie Niemcy, poszerzył zasięg rosyjskiego imperium na niespotykaną dotąd skalę, doprowadził do uprzemysłowienia ZSRR oraz uczynił zeń supermocarstwo nuklearne. W okresie trwających 30 lat rządów terroru Stalina ponad 25 mln niewinnych obywateli jego własnego kraju poniosło śmierć, zaś 18 mln zostało zesłanych do obozów pracy przymusowej.
** Autor: [[Simon Sebag Montefiore]], ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 204.

* Stalin nigdy nie złamał danego mi słowa. Zgodziliśmy się, co do Bałkanów. Powiedziałem mu, że może zatrzymać Rumunię i Bułgarię, a on oddał mi Grecję. Podpisał to i dotrzymał obietnicy. Dzięki temu Grecja została ocalona.
** Autor: [[Winston Churchill]]
** Opis: w wywiadzie z 1956.
** Źródło: ''Oliver Stone’s Untold History of the United States'' (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 4

* Stalin to kat. To on ponosi winę za to, że nasz kraj stracił cały wiek w swym rozwoju.
** Autor: [[Aleksander Awdiejew]], minister kultury Rosji
** Opis: zapytany w wywiadzie dla radia „Echo Moskwy” o pomysł mera Moskwy Jurija Łużkowa wywieszenia w dniu 9 maja 2010, w 65 rocznicę zwycięstwa nad Niemcami, plakatów ze Stalinem.
** Źródło: „Gazeta Wyborcza”, 27/28 marca 2010, s. 9.

* To był miły, szlachetny i wielkoduszny człowiek, geniusz.
** Autor: [[Leonid Żura]], rosyjski historyk
** Źródło: „Forum”, 19 października 2009

* Twarz ściemniała i zmieniła się, rysy stały się nierozpoznawalne (…). Agonia była straszna. Dusił się na oczach wszystkich. W pewnym momencie – nie wiem, czy rzeczywiście, ale tak mi się wydawało – otworzył oczy i powiódł wzrokiem po stojących dookoła. Było to przerażające spojrzenie, na poły bezmyślne, na poły gniewne i przepełnione strachem przed śmiercią. Ojciec uniósł lewą rękę i ni to wskazał gdzieś w górę, ni to pogroził nam wszystkim. W następnym momencie dusza, uczyniwszy ostatni wysiłek wyrwała się z ciała. (…) Twarz taty zbladła i przyjęła swój zwykły wygląd (…) stateczny, piękny, opanowany. Nie wiem, ile czasu staliśmy tak w milczeniu, oniemiali…
** Autorka: [[Swietłana Alliłujewa]]
** Opis: o agonii Stalina.
** Źródło: [[Simon Sebag Montefiore]], ''Stalin. Dwór czerwonego cara'', tłum. M. Antosiewicz, wyd. Magnum, Warszawa 2008.

* Wolno mi nawet nazywać GO – naszego wodza – towarzyszem. Pomyślcie sobie tylko uczciwie: ja mam prawo swobodnie i wszędzie nazywać GO towarzyszem! Towarzysz Stalin! TOWARZYSZ STALIN!… Otóż to jest moją największą dumą i radością!… Czy może obywatel państwa kapitalistycznego nazywać swojego prezydenta lub króla towarzyszem? Nigdy!
** Autor: [[Sergiusz Piasecki]], ''Zapiski oficera Armii Czerwonej'', Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007, ISBN 9788375650952, s. 11.

* Wszystkich tych demokratów, mędrków, którzy opluwają Stalina, rozstrzelałbym pod ścianą.
** Autor: [[Jewgienij Dżugaszwili]], wnuk Józefa Stalina
** Źródło: „Forum”, 24 maja 2010.

* Wygląda na to, że ojciec był Gruzinem, gdy był młodszy.
** Autor: syn Wasilij
** Opis: do siostry Swietłany, pokazując, jak mało czasu Stalin spędzał ze swoimi dziećmi.

* Zastał Rosję pracującą z drewnianymi pługami, a zostawił ją zaopatrzoną w głowice atomowe.
** Opis: cytat przypisywany [[Winston Churchill|Winstonowi Churchillowi]], ale brak potwierdzających go źródeł.
** Źródło: ''Encyclopaedia Britannica'' z 1964, tom V, s. 250.

===W poezji===
* A to co za makabryczna kolejka?&lt;br /&gt;Kto do Cienia z hołdami się tłoczy?&lt;br /&gt;Dobrze Cieniu, że masz martwe oczy,&lt;br /&gt;Jeszcze lepiej, że usta twoje&lt;br /&gt;śmierć wieczystym zamknęła spokojem,&lt;br /&gt;Miłosierna śmierć Dobrodziejka.&lt;br /&gt;A najlepiej, że już nie masz siły&lt;br /&gt;…………………………………
** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Hołdy''

* Dzisiaj słońce jest żałobną chorągwią&lt;br /&gt;Umarł Stalin.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]]
** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wybór [[Ludwik Stomma]], Gdańsk 2000.

* Gdzie odnaleźć Twe imię? w gałązce pokoju&lt;br /&gt;Które rozdałeś ludom po zwycięskim boju…
** Autor: [[Leopold Lewin]]
** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.

* I moja lira z nowej stali&lt;br /&gt;i dumnie przemieniona muza,&lt;br /&gt;obywateli jasny wzrok&lt;br /&gt;i głos, i oddech, myśl i krok&lt;br /&gt;i wolność, która nas odurza&lt;br /&gt;– to Stalin!
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Stalin''

* I Stalin mówi: Zwyciężymy!&lt;br /&gt;Wschodzi wolności pierwszy kłos.
** Autor: [[Wiktor Woroszylski]]
** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.

* Jaki rozkaz przekazuje nam&lt;br /&gt;na sztandarach rewolucji profil czwarty?&lt;br /&gt;– Pod sztandarem rewolucji wzmacniać warty!&lt;br /&gt;Wzmocnić warty u wszystkich bram!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Oto Partia – ludzkości wzrok.&lt;br /&gt;Oto Partia: siła ludów i sumienie.&lt;br /&gt;Nic nie pójdzie z jego życia w zapomnienie.&lt;br /&gt;Jego Partia rozgarnia mrok.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Niewzruszony drukarski znak&lt;br /&gt;drżenia ręki mej piszącej nie przekaże,&lt;br /&gt;nie wykrzywi go ból, łza nie zmaże.&lt;br /&gt;A to słusznie. A to nawet lepiej tak.
** Autor: [[Wisława Szymborska]]
** Źródło: ''Ten dzień'', „Życie Literackie” nr 11/61, 15 marca 1963

* Lecz nie zagłuszyć, nie zadusić nigdy niczym&lt;br /&gt;odgłosu kroków, który rośnie, potężnieje:&lt;br /&gt;świt co dzień wstawał na przedmieściach robotniczych&lt;br /&gt;i budził kroki. Walka trwała, i trwał gniew.&lt;br /&gt;Jak naszych bito, jak w defach katowano!&lt;br /&gt;Ale milczeli i oczu nie spuszczali,&lt;br /&gt;o rewolucji chroniąc myśl swą twardą&lt;br /&gt;i w sercu hasło, niby pancerz – Stalin.
** Autor: [[Wiktor Woroszylski]], ''Ballada o Stalinie w Krakowie i krokach rewolucji''

* Mądrość Stalina&lt;br /&gt;rzeka szeroka&lt;br /&gt;w ciężkich turbinach&lt;br /&gt;przetacza wody,&lt;br /&gt;płynąc wysiewa&lt;br /&gt;pszenicę w tundrach,&lt;br /&gt;zalesia stepy&lt;br /&gt;stawia ogrody.
** Autor: [[Adam Ważyk]], ''Rzeka''

* Niech żyje nam towarzysz Stalin&lt;br /&gt;Co usta słodsze miał od malin!
** Autor: [[anonim]]
** Opis: zakazana piosenka z lat 50.
** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.

* Niechby się inaczej zgięła historii sprężyna&lt;br/&gt;A rehabilitowalibyśmy dziś Stalina.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Rehabilitacja komunistów''

* Niezwyciężone pepesze dał Stalin.
** Autor: [[Władysław Machejek]]
** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.

* O, przyjaciele! Nadejdzie stulecie,&lt;br /&gt;Jasne jak szczęście – i zupełnie inne.&lt;br /&gt;Ale mu za nie tych dni nie oddamy,&lt;br /&gt;Kiedyśmy żyli tutaj. Ze Stalinem.
** Autor: [[Anatol Stern]], ''Do współczesnych''

* Pędzi pociąg historii,&lt;br /&gt;błyska stulecie – semafor&lt;br /&gt;Rewolucji nie trzeba glorii,&lt;br /&gt;nie trzeba szumnych metafor,&lt;br /&gt;potrzebny jest maszynista,&lt;br /&gt;którym jest On:&lt;br /&gt;towarzysz, wódz, komunista –&lt;br /&gt;Stalin – słowo jak dzwon!
** Autor: [[Władysław Broniewski]], ''Słowo o Stalinie''

* Promyk wiary dziecięco naiwnej&lt;br /&gt;Że śmierć z Twoim nie spotka się Ciałem&lt;br /&gt;i że Ono nigdy nie ostygnie.
** Autor: [[Jerzy Ficowski]]
** Źródło: ''Antologia poezji głupich i mądrych Polaków'', wybór L. Stomma, Gdańsk 2000.

* Ta potworna purchawka&lt;br /&gt;Mogła róść tylko na gnoju&lt;br /&gt;Komunistycznej Rosji,&lt;br /&gt;Jej ludzi i jej pokroju
** Autor: [[Marian Hemar]], ''Moja przekora''

* Zaledwie przyszła z Moskwy&lt;br /&gt;Komenda, żeby w try migi&lt;br /&gt;Likwidować Stalina,&lt;br /&gt;Już hurmą, na wyścigi,&lt;br /&gt;Ruszyli moi koledzy.&lt;br /&gt;Chruszczow kazał. Nu, znaczy,&lt;br /&gt;Bić Stalina, jak w kuper,&lt;br /&gt;Za przeproszeniem, kaczy.
** Autor: [[Marian Hemar]], ''Moja przekora''

* Żyjemy tu, nie czując pod stopami ziemi, &lt;br/ &gt;Nie słychać i na dziesięć kroków, co szepczemy,&lt;br/ &gt;A w półsłówkach, półrozmówkach naszych&lt;br/ &gt;Cień górala kremlowskiego straszy. &lt;br/ &gt;&lt;br/ &gt;Palce tłuste jak czerwie, w grubą pięść układa, &lt;br/ &gt;Słowo mu z ust pudowym ciężarem upada. &lt;br/ &gt;Śmieją się karalusze wąsiska&lt;br/ &gt;I cholewa jak słońce rozbłyska. &lt;br/ &gt;&lt;br/ &gt;Wokół niego hałastra cienkoszyich wodzów: &lt;br/ &gt;Bawi go tych usłużnych półludzików mozół. &lt;br/ &gt;Jeden łka, drugi czka, trzeci skrzeczy, &lt;br/ &gt;A on sam szturcha ich i złorzeczy. &lt;br/ &gt;&lt;br/ &gt;I ukaz za ukazem kuje jak podkowę – &lt;br/ &gt;Temu w pysk, temu w kark, temu w brzuch, temu w głowę. &lt;br/ &gt;Miodem kapie każda nowa śmierć&lt;br/ &gt;Na szeroką osetyńską pierś.
** Autor: [[Osip Mandelsztam]], ''Listopad 1933'', tłum. [[Stanisław Barańczak]]


{{SORTUJ:Stalin, Józef}}
[[Kategoria:Józef Stalin|!]]</text>
      <sha1>k818n1hljkzbrjbeabnqq85pvwpvedq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Bar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>963</id>
    <revision>
      <id>650399</id>
      <parentid>650167</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T23:38:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zero</username>
        <id>20</id>
      </contributor>
      <comment>/* Czym Wikicytaty nie są */</comment>
      <origin>650399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102341" sha1="140bxs56umit7cdg1zur1q3psbq44u4" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
[[Kategoria:Meta-strony Wikicytatów|Bar]] {{Skrót|[[WC:BAR]]}}
Strona ta jest miejscem do dyskusji na temat organizacji serwisu oraz zadawania wszelkich pytań związanych z jego funkcjonowaniem.

'''Zobacz też:'''
* [[m:Bar|Meta:Bar]] - [[w:Wikipedia:Kawiarenka_pod_Wesołym_Encyklopedystą|Wikipedia:Kawiarenka]] - [[d:Wikidata:Kafejka|Wikidane:Kafejka]] - [[wikt:Wikisłownik:Bar|Wikisłownik:Bar]] - [[b:Wikibooks:Bar|Wikibooks:Bar]] - [[n:Wikinews:Kawiarenka|Wikinews:Kawiarenka]] - [[s:Wikiźródła:Skryptorium|Wikiźródła:Skryptorium]] - [[voy:Wikipodróże:Pub podróżnika|Wikipodróże:Pub podróżnika]] - [[Commons:Commons:Bar|Commons:Bar]] - [[wikispecies:Wikispecies:Village Pump|Wikispecies:Bar]]  
* [[m:Polskojęzyczne projekty Wikimedia|Polskojęzyczne projekty Wikimedia]]

'''Archiwa:'''
* Archiwum [[Wikicytaty:Bar/Archiwum001|1]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum002|2]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum003|3]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum004|4]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum005|5]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum006|6]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum007|7]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum008|8]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum009|9]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum010|10]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum011|11]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum012|12]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum013|13]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum014|14]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015|15 (&lt;u&gt;wyłącznie&lt;/u&gt; automatyczne powiadomienia)]] - [[Wikicytaty:Bar/Archiwum016|16]]

&lt;div class=&quot;toc&quot; style=&quot;text-align:center; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em&quot;&gt;&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;'''[{{fullurl:Wikicytaty:Bar|action=edit&amp;section=new}} Rozpocznij nową dyskusję]'''&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
__TOC__


==  Żeńska kategoryzacja ==

Witajcie! Za radą administratora Zero pragnę się Was dopytać o pewną kwestię. Od wczoraj zajmuje się przekształcaniem męskiej kategoryzacji na żeńską. To znaczy bardzo wiele kobiet umieszczonych jest w kategoriach męskich np. &quot;Polscy piosenkarze&quot;, więc ja postanowiłem wszystkie kobiety z tej kategorii przenieść do nowej - &quot;Polskie piosenkarki&quot;. Następnie zrobiłem to na kilku innych tematach - &quot;Polscy tłumacze&quot;, &quot;Polscy wokaliści&quot; itp. Dzisiaj otrzymałem reprymendę od administratora Zero, że przed rozpoczęciem takowych zmian na dużą skalę powinienem zapytać społeczność o ich opinię. W związku z tym kieruję do Was pytanie - czy uważacie takowe zmiany za uzasadnione i przydatne czy może za szkodliwe lub zbędne? Bardzo chciałbym poznać Waszą opinię na ten temat. W mojej opinii taka zmiana jest pozytywna, ponieważ czytelnik może szukać cytatów kobiet i w wypadku istnienia żeńskiej kategorii może łatwo zlokalizować takowy a nie grzebać w kategorii męskiej. Pozdrawiam Was! [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 18:44, 10 sie 2025 (CEST)

:Deklarowałem kiedyś, że nie interesuję się kategoryzacją - potwierdzam. Kategoryzowanie polega na dzieleniu. Znajdą się pewnie lepsi specjaliści od tego, jak głęboko z tym podziałem schodzić. Zauważę tylko, że obecnie nadrzędna kategoria Ludzie nie ma podziału na płeć. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 18:53, 10 sie 2025 (CEST)
Ja generalnie jestem przeciw dzieleniu wszystkich kategorii na męskie i żeńskie.
Może mieć to jakiś sens w bardzo dużych kategoriach, takich jak np. aktorzy czy piosenkarze, w których nie ma wiele innych podziałów, ale już nie w kategoriach dotyczących naukowców czy pisarzy. Kategorie różnych naukowców nie są u nas bardzo duże, a kategoria „pisarze” jest już podzielona wg narodowości, dziedziny literatury, gatunku, rodzaju literackiego i epoki literackiej. I wystarczy. Uważam, że dalsze jej dzielenie tylko utrudni, a nie ułatwi szukanie haseł i poruszanie się po niej. Mam też poważne wątpliwości, czy przy takim skomplikowaniu kategoryzacji, uda się nią objąć wszystkie hasła na Wikicytatach. Bo już teraz jest problem z kompletnością poszczególnych kategorii (a to powinno być najważniejsze). Dlatego jestem za usunięciem nowopowstałych kategorii historyczek i prozaiczek. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:24, 10 sie 2025 (CEST)

:No prozaiczki zaczynałem przenosić ale akurat napisał do mnie Zero i poprosił o zaprzestanie do czasu wyrobienia konsensusu ;) Chyba prościej byłoby je uzupełnić do końca, a nie cofać wszystko [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:30, 10 sie 2025 (CEST)
:: Może jednak lepiej się wstrzymać do czasu zakończenia dyskusji. Ponadto podstawową zasadą Wikicytatów jest, że tworzymy kategorię dla co najmniej dwóch artykułów lub dwóch podkategorii, więc podkategorie w kategoriach dziennikarki i tłumaczki nie spełniają już nawet tego podstawowego wymogu. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 22:48, 10 sie 2025 (CEST)

== Cytat dnia ==

Cześć. Jak to jest z tym &quot;cytatem dnia&quot;? Z nazwy wynika, że powinien się aktualizować codziennie, a obecny autorstwa Pani Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej wyświetla się od przynajmniej 3 dni. Czy dałoby się to jakoś naprawić żeby codziennie był inny a jeżeli nie mamy takiej możliwości, bo nie mamy dużo głębokich cytatów warto zmienić nazwę na np. &quot;cytat tygodnia&quot; i zmieniać co tydzień? Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 09:12, 24 sie 2025 (CEST)

:Szablony dla cytatów dnia znajdują się w kategorii [[:Kategoria:Szablony cytatów dnia]]. Jeśli chcemy, żeby faktycznie każdego dnia był inny cytat to należałoby odnaleźć wśród nich powtarzające się cytaty i podmienić je na inne. Jeśli z kolei byśmy chcieli, żeby zmieniały się co tydzień to możnaby zrobić analogicznie jak z sekcjami ''Wybrana osoba'', ''Wybrany temat'' i ''Wybrane dzieło'' i utworzyć 53 szablony z cytatem na dany tydzień. Co do zmiany co tydzień to widzę też, że istnieje też kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]], ale została ona utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach i nie wiem do czego mają służyć zawarte w niej szablony. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:14, 24 sie 2025 (CEST)
::Dodam też może, że w szukaniu powtarzających się cytatów mogą bardzo pomóc strony w kategorii [[:Kategoria:Cytaty dnia]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:24, 24 sie 2025 (CEST)
:Deklaruję chęć podmiany tych powtarzających się cytatów na unikalne. Prosiłbym o informację czy mam co do tego zielone światło: nie wiem czy ta kategoria [[:Kategoria:Szablony cytatów tygodnia]] jest do czegoś potrzebna, jako, że została utworzona na długo zanim zacząłem działać w Wikicytatach - może jednak tak ma być, że jeden cytat jest na stronie głównej przez kilka dni? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:15, 30 sty 2026 (CET)
::Cytat dnia to ma być cytat dnia. Jeśli się powtarzają to tylko dlatego, że nie zostały opracowane na każdy dzień. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 16:34, 31 sty 2026 (CET)
:::Właśnie nie byłem pewny czy właśnie taki był powód, że cytaty na każdy dzień nie zostały opracowane do końca, czy jednak kiedyś ustalono, że mają się powtarzać. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu to chciałbym rozpocząć pracę nad podmianą tych powtarzających się cytatów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:30, 31 sty 2026 (CET)
::::Wobec braku sprzeciwu, zacząłem powoli podmieniać te cytaty na unikalne. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:26, 11 lut 2026 (CET)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 23:36, 26 sie 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== Szablony na jubileuszowe artykuły ==
Cześć. Przepraszam, że tak często otwieram to nowe wątki w kawiarence, ale nie chciałbym robić niczego na własną rękę bez zdania społeczności. Mianowicie przy okazji wczorajszego 31-tysięcznego artykułu pomyślałem, że ciekawym pomysłem byłoby honorowanie naszych jubileuszowych  artykułów szablonami na tej zasadzie co na Wikinews: https://pl.wikinews.org/wiki/Szablon:Jubileusz

Oczywiście tekst komunikatu zostałby zmieniony. Aczkolwiek nie wiem czy mamy gdzieś odnotowane te dotychczasowe 30 pozycji z ubiegłych lat, jeżeli nie to sprawa się znacznie komplikuje. Pozdrawiam [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:59, 5 wrz 2025 (CEST)

:Myślę, że można, ale może być ciężko z pilnowaniem, który artykuł faktycznie jest jubileuszowy. Część jubileuszowych haseł jest wymienionych na stronie [[Wikicytaty:Kronika]], ale nie wiem na ile te dane są dokładnie, bo hasła bez linków do innych haseł nie są wliczane do liczby haseł (patrz: [[Wikicytaty:Bar/Archiwum015#Table_content_pages_without_wikilinks._28.10.2023]]; choć nie wiem też czy gdy do kroniki dodawano wpisy o jubileuszowych hasłach to też to tak działało). Pytanie też czy hasło o Edycie Strzyckiej faktycznie jest 31-tysięcznym hasłem (według strony [[Specjalna:Bez linków]] mamy trochę haseł w których nie ma linków). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:21, 5 wrz 2025 (CEST)

== Robota dla SwamBOTa ==

Chciałbym zagonić [[Użytkownik:SwamBOT|SwamBOTa]] do pracy i dać mu parę zadań stałych, które wykonywałby automatycznie. Zanim jednak go puszczę, chciałbym skonsultować to ze społecznością.

Parę zadań, które dla niego wymyśliłem:
* oznaczanie martwych linków zewnętrznych i informowanie o nich na stronie dyskusji hasła (przydatne w znajdowaniu linków w źródłach, które prowadzą do usuniętych stron - tu przydało by się utworzyć szablon na wzór [[w:Szablon:Martwy link dyskusja|szablonu Martwy link dyskusja z Wikipedii]]).
* zamiana DEFAULTSORT na SORTUJ (to już chyba zamienia jakiś skrypt do czyszczenia kodu, ale chyba nic nie stoi na przeszkodzie, żeby bot sam to zmieniał przy okazji sprawdzania linków).
* podmiana trzech kropek na wielokropek
* zamiana przestarzałego tagu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; na szablon {{s|center}} (tu chyba podobna sytuacja jak z DEFAULTSORT)
* sortowanie alfabetyczne kategorii w hasłach, zgodnie z zaleceniem ze strony [[Wikicytaty:Kategorie]]
* dodawanie brakujących linków do Wikipedii we wstępie
* można by też kazać mu automatycznie archiwizować dyskusje i zgłoszenia na prośbach do administratorów, ale to bym musiał jeszcze ogarnąć skąd bot ma wiedzieć, że może zarchiwizować daną dyskusję/dane zgłoszenie

Bardzo proszę o komentarze. Jeśli ktoś ma sugestie kolejnych podobnych zadań dla bota to też można pisać :) [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 5 wrz 2025 (CEST)

:{{za}} rozpoczęciem powyższych zadań przy użyciu bota. Nie widzę żadnych przeciwskazań, działania te tylko nam pomogą w codziennej pracy. [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:52, 7 wrz 2025 (CEST)

::Dziękuję za komentarz. [[Użytkownik:Swam pl/brudnopis/szablony|Utworzyłem w brudnopisie szablon, który mógłby wstawiać bot]]. Można zgłaszać uwagi/sugestie co do jego zawartości. Jeśli nikt nie zgłosi sprzeciwu, chciałbym uruchomić bota, żeby wykonywał te zadania (oczywiście o ile nic nie pójdzie nie tak :) ). Na razie może bez archiwizacji: ją może zostawię na później jak już będę mieć trochę większe doświadczenie z botami. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:41, 7 wrz 2025 (CEST)
:Oznaczę może też trochę aktywnych edytorów, żeby potem nie było, że puszczam bota bez konsultacji: {{ping|Zero}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}. {{ping|Kawon Kez Sel}}.  [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:24, 9 wrz 2025 (CEST)
::Jak dla mnie brzmi sensownie. Nie mam uwag. Może jedynie pamiętaj, żeby nowe rzeczy jednak sprawdzić na niewielkiej próbce, którą łatwo będzie naprawić. Sam się parę razy naciąłem, że mój RegExp czegoś tam nie brał pod uwagę. Dla przykładu &lt;nowiki&gt;&lt;center&gt;&lt;/nowiki&gt; może być niezamknięty tagiem tylko końcem obrazka lub końcem tabeli (jeśli dobrze pamiętam). [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 21:34, 9 wrz 2025 (CEST)
:::Dziękuję. Przed puszczeniem bota będę testował swój kod. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:49, 9 wrz 2025 (CEST)

: Mam kilka uwag, które nastawiają mnie negatywnie. 1. Zmiana na SORTUJ. Nie ma sensu robić edycji tylko dla takiej zmiany. 2. Podmiana trzech kropek na wielokropek jest obarczona ryzykiem wielu niechcianych zmian. Po pierwsze ciężko będzie wyłączyć wykropkowania, a w szczególności te trzykropkowe. Po drugie wielokropki w linkach. Tę zmianę uznałem za tak ryzykowną, że nie wprowadziłem jej do ogólnodostępnych skryptów formatujących. 3. Znaczniki center mogą być bez zamknięcia, mogą być błędnie zamknięte center (bez /). Warto popatrzeć jak to jest w skrypcie zrobione. Tyle, że skrypt gubi się jeśli są dwa obrazki jeden po drugim. Tam kod wymaga poprawy. 4. Dodawanie brakującego linku do wikipedii. A skąd wiadomo do czego linkować? Czy to będzie brane z wikidanych?&lt;br&gt;Generalnie punkt 1 i 3 oraz sortowanie kategorii jest w skryptach formatujących. Skrypty formatujące dokonują jeszcze wielu innych zmian, więc czemu bot nie miałby zrobić też innych zmian? Moim zdaniem uzysk w tych zmianach jest zbyt mały do ryzyka jakie niesie za sobą puszczenie automatu. Jakbym miał wskazać zadania dla bota to byłyby to zadania informacyjne. Które osoby nie są na listach osób, które filmy nie są na listach filmów. Porównanie kategorii z hasłami z wikipedii (dla sprawdzenia brakujących kategorii). Wskazanie długich cytatów (ponad 1000 znaków wraz ze spacjami). Sprawdzenie czy wszystkie żyjące osoby na wikicytatach faktycznie żyją itp. To byłby materiał do dalszego działania, ale po decyzji edytora. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:32, 9 wrz 2025 (CEST)
:: Co do poprawy linków do Wikipedii to można się ograniczyć do Wikidanych (bez nich chyba nie ma sensu zgadywać jak powinien wyglądać link, a widzę, że w pywikibocie można działać z Wikidanymi: https://doc.wikimedia.org/pywikibot/master/api_ref/pywikibot.page.html#page.ItemPage). Jeśli sama podmiana DEFAULTSORT na SORTUJ i sortowanie kategorii nie ma sensu to można by je robić tylko jednocześnie z innymi zmianami. Co do center to faktycznie, może być trudno wziąć pod uwagę wszystkie przypadki, wielokropek też faktycznie potencjalnie mógłby być problematyczne. Twoje pomysły na zadania też można by zaimplementować w bocie (ew. sprawdzanie czy dana osoba żyje mogło by być utrudnione, choć pewnie dałoby się sprawdzić czy odpowiednik hasła w Wikipedii jest w odpowiedniej kategorii/jest podana data śmierci danej osoby w Wikidanych - tu bym musiał jeszcze ogarnąć jak dokładnie wygląda praca z Wikidanymi w pywikibocie). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:09, 10 wrz 2025 (CEST)
::Daty powinny być wyświetlone szablonem powiązanym z modułem LUA, który brałby je z Wikidanych. [[Użytkownik:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja użytkownika:Wargo|dyskusja]]) 13:01, 1 gru 2025 (CET)
:::Masz na myśli daty z rokiem urodzenia i śmierci? Chyba faktycznie więcej sensu miałoby utworzenie takiego szablonu, niż danie bota do informowania o zmarłych osobach. Pewnie przed stworzeniem takiego szablonu dobrze byłoby szerzej przedyskutować jego utworzenie (jak rozumiem byłby on używany we wszystkich hasłach o ludziach). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:10, 2 gru 2025 (CET)

:{{za}}. Przy okazji przydałoby się jakieś narzędzie do szybkiej neutralizacji i blokady działań człowieka od &quot;dziwów&quot;. [[Użytkownik:Kawon Kez Sel|Kawon Kez Sel]] ([[Dyskusja użytkownika:Kawon Kez Sel|dyskusja]]) 13:27, 10 wrz 2025 (CEST)

:Uruchomiłem bota. Na razie informuje o martwych linkach zewnętrznych na stronie dyskusji oraz o zbyt długich cytatach na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]]. W przyszłości można mu dodać więcej zadań. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)

== Archiwizacja ==

Każdy cytat powinien być opatrzony źródłem. Niestety z czasem wiele starych artykułów zawiera tzw. martwe linki. Przykładowo w artykule [[Erik Bobella]] oba linki prowadzą do strony z błędem 404, jednak istnieje ich archiwum https://web.archive.org/web/20130119035805/http://www.magazyngitarzysta.pl/ludzie/wywiady/11599-totentanz.html. I uważam, że lepiej byłoby gdybyśmy wymienili martwe linki na te w archiwum. Można również rozważyć stworzenie szablonu do wpisywania wersji zarchiwizowanej. Chętnie wysłucham Waszych stanowisk.  [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 21:46, 7 wrz 2025 (CEST)

:Na pewno znajdować martwe linki i informować o nich na stronie dyskusji hasła powinno się dać radę ogarnąć za pomocą bota (wspomniałem też o tym w wątku wyżej: [[#Robota dla SwamBOTa]]). Mógłbym na razie skonfigurować SwamBOTa, żeby sprawdzał linki zewnętrzne w hasłach i zgłaszał niedziałające linki na stronie dyskusji. Potem ręcznie można by sprawdzić czy nie zostały one zarchiwizowane np. w Internet Archive i podmienić link na link do archiwum lub poszukać innego źródła jeśli strona nie została nigdzie zarchiwizowana. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:32, 7 wrz 2025 (CEST)
::Jeżeli Twój bot mógłby to zrobić to super by było. Znacznie łatwiej by było przy szukaniu martwych linków. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 22:34, 7 wrz 2025 (CEST)
:::Mógłbym dać mu takie zadanie. Chciałbyś wypowiedzieć się też w wątku powyżej? Mógłbym od razu dać mu od razu trochę innych zadań do wykonania. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:45, 7 wrz 2025 (CEST)
::::@[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] to jeszcze dopytam jakbyś widział taką wymianę na archiwum - podmianę obecnego linka, umieszczenie obok niedziałającego (coś w stylu wersja zarchiwizowana: link) czy jeszcze inaczej? [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 15:56, 8 wrz 2025 (CEST)
:::::{{re|Igor123121}}: jak wcześniej podmieniałem linki na linki do archiwum to po prostu w miejsce niedziałającego linku wstawiałem link do archiwum, aczkolwiek nie wydaje mi się, żebyśmy mieli ustalone jak ma wyglądać linkowanie do zarchiwizowanych stron. Pewnie nie zaszkodziłoby to wspólnie przedyskutować i zapisać gdzieś ustalenia. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:18, 8 wrz 2025 (CEST)
:Uruchomiłem bota do informowania o martwych linkach. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:30, 12 paź 2025 (CEST)
== Utworzenie kategorii &quot;Posłowie na Sejm () kadencji&quot; ==

Witajcie ponownie! Podczas pisania artykułu o pośle [[Artur Łącki|Arturze Łąckim]] zastanawiałem się czy może warto byłoby stworzyć kategorię &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej X kadencji&quot; i oczywiście potem dalej &quot;Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji&quot;. Uważam, że ułatwiłoby to czytelnikom przemieszczanie się bo biogramach posłów.

Analogicznie można by było zrobić z senatorami. Pozdrawiam, [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:20, 12 wrz 2025 (CEST)
:Jestem przeciwny. Zważywszy, że większość znanych posłów jest nimi przez cały szereg kadencji byłoby trzeba do setek haseł polityków dodawać często po pięć, sześć, albo i więcej nowych kategorii. Jest to absolutnie zbędne i bezsensowne, bo nie sądzę, żeby ktokolwiek szukał artykułów polityków wg kadencji. Większość ludzi nawet interesujących się polityką pewnie nawet nie wie jaka jest obecnie kadencja Sejmu czy Senatu. Artykuły współczesnych polityków są skategoryzowane wg przynależności partyjnej i moim zdaniem taki podział jest w zupełności wystarczający. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 12:29, 13 wrz 2025 (CEST)
:Niechętnie wypowiadam się o kategoriach, ale faktycznie ten pomysł namnożyłby kategorii, których wartość poznawcza w wikicytatach byłaby bardzo mała. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 11:41, 14 wrz 2025 (CEST)

== Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu ==

&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu.

Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST).

Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. 

Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.'''

*Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę.
*Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek.

''Inne skutki'':

*Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych.
* Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut.

W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. 

'''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 17:42, 18 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29170715 --&gt;

== Upcoming Dark Mode user interface rollout for anonymous Wikimedia sites users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}} Wikimedians,

Apologies if this message is not in your language. {{int:please-translate}}.

The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will launch the Dark mode feature for anonymous users on all Wikimedia sites, including yours, on October 29, 2025.

[[:en:Special:MyLanguage/Light-on-dark color scheme|Dark mode]] is an option that allows users to view pages in light-coloured text, and icons on a dark background. Once it is available for anonymous users, they can enable it when using various devices. More information on ways to enable it can be found on [[:en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Dark mode#Options for anyone|this page]].
Given many pages are still not compatible with dark mode this will be an opt-in feature and not automatically apply to pages.

Dark mode requires modifications to content pages and templates, and since our initial launch [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/ in July 2024], we have been working with communities and helping them prepare for dark mode. Before the rollout, it is essential that template authors and technical contributors test dark mode and read [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|this page]] to learn how to make pages Dark mode-ready and address any compatibility issues found in templates.

We will fix most color compatibility issues only on the most-viewed pages on projects with over 5 million monthly page views. Technical contributors with an account should opt into dark mode currently using preferences or settings and test pages and seek help before the release to ensure everything complies before the enablement.

If you have any questions or need help, please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|contact the Reader Experience team]] for support.

Thank you!
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 04:08, 30 wrz 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:UOzurumba (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_mass_message_list_(October_2025)&amp;oldid=29358561 --&gt;

== Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Drogie i drodzy,

Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie.

Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]].

Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury.

Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos.

Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC.

Z wyrazami szacunku,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Przewodniczący Komitetu Wyborczego&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:48, 9 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej).

Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:43, 20 paź 2025 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. 

Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]]

Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org.

W imieniu zespołu wsparcia komitetów,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:13, 30 paź 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii ==

&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:22, 20 lis 2025 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Reforma ortografii a cytaty wypowiedziane przed jej wprowadzeniem ==

Wraz z nowym rokiem, weszła w życie reforma ortografii języka polskiego. W związku z tym, chciałbym założyć ten wątek, żeby przedyskutować jak powinniśmy do niej podejść.

Widzę, że {{ping|Igor123121}} poprawił pisownię słowa ''opel'' na paru stronach. Co do opisów cytatów i sekcji ''Zobacz też'' nie mam wątpliwości, że należy je poprawiać, ale co z treściami cytatów? Na przykład, w haśle [[Akcja Kutschera]] jest cytat ''Ciemnostalowy Opel admirał Kutschery skręcił w Al. Ujazdowskie […]''. Czy na pewno tutaj słowo ''Opel'' powinno było być poprawione jeśli jako źródło cytatu podana jest jest książka z 2008 roku? Co prawda, nie mam dostępu do tej książki, ale skoro wyszła przed reformą to zapewne jest w niej zapis małą literą, więc teraz byłaby rozbieżność między cytatem w Wikicytatach, a cytatem w źródle.

Jak też powinniśmy traktować cytaty ze źródeł niepisanych (takich jak filmy, seriale czy utwory muzyczne)?

Wnioski z dyskusji proponowałbym gdzieś spisać, żeby móc się potem do nich odwoływać, np. przy wycofywaniu nieodpowiednich zmian. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 00:10, 2 sty 2026 (CET)
: Moim zdaniem nie powinniśmy ingerować w treść z cytatów opublikowanych przed 1 stycznia 2026, na tej samej zasadzie jak nie ingerujemy w treść cytatów wziętych ze staropolszczyzny, jeśli tylko zapis jest zgodny z podanym źródłem. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:26, 2 sty 2026 (CET)
::Również skłaniałbym się ku temu by ingerowaniu w ich treść. Pytanie też co zrobić z cytatami mówionymi (jak na przykład [[Specjalna:Różnica/629557|tutaj]]). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:32, 4 sty 2026 (CET)
:Wszystko będzie naturalnie dążyć do nowej ortografii. To nie pierwsza reforma ortografii w historii języka polskiego. Nie należy tego robić na siłę i szybko, bo jest okres przejściowy. Gdyby jednak, ktoś chciał koniecznie, bo musi, to w pierwszej kolejności należałoby poprawić cytaty &quot;ze słuchu&quot;. No chyba, że ktoś z was udowodni, że jakiś wyraz był powiedziany łącznie lub wielką literą (albo na odwrót). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:05, 15 sty 2026 (CET)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

22:02, 19 sty 2026 (CET)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Czy postacie na zagranicznych Wikipediach są z automatu encyklopedyczne? ==

Dzień dobry,
chciałabym zapytać czy postacie, które mają artykuł przynajmniej na zagranicznej wersji Wikipedii kwalifikują się już jako postacie, którym można dodać artykuł na Wikicytatach. Chciałabym dodać na Wikicytaty strony działaczy takich jak Jej Perfekcyjność, Natalia Broniarczyk oraz Justyna Wydrzyńska. W przeszłości zdarzyło mi się dodawać (na innym koncie) strony z osobami, których nie było w Wikipedii, i zostały mi one usunięte, dlatego pytam na wszelki wypadek. [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:18, 19 lut 2026 (CET)
: Jeśli chodzi o encyklopedyczność to chyba jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] mamy napisane, że ''w artykułach umieszczamy jedynie istotne wypowiedzi osób sławnych lub zasłużonych bądź też słowa w jakiś sposób zakorzenione w kulturze. Nie akceptujemy cytatów z przeciętnego Kowalskiego, albo wypowiedzi osób sławnych, ale które nie niosą żadnej wartości poznawczej.''. Moim zdaniem, jeśli te postacie mają swoje hasło w Wikipedii (nawet jeśli jest to Wikipedia w języku innym niż polski) i wynika z nich, że nie są to zupełnie nieznane osoby to nie powinno być problemu z encyklopedycznością. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:01, 20 lut 2026 (CET)
:Chciałbym trochę zmienić sposób myślenia. Generalnie jesteśmy zbiorem cytatów, a nie zbiorem tego, co ktoś istotny powiedział. To się jakoś pokrywa, ale nie w całości. Zbieramy to co jest powtarzane, a częściej powtarzane są słowa osób istotnych. Mamy hasła osób, które nie mają artykułu w pl wiki, mamy osób, które mają tylko w pl wiki, a i znajdą się hasła osób, które mają artykuł tylko w jakiejś innej wiki. Jeśli mogę coś poradzić: koncentruj się na cytowalności/uniwersalności, nie rób wyboru na zasadzie &quot;zgadzam się z tymi słowami&quot;, nie promuj nikogo. Wikicytaty nie są od ustalania prawdy, ani od lansowania czyichś poglądów. Zastanawiające jest, że osoby, o które spytałaś (czasem używasz formy męskiej) nie mają artykułu w swoim ojczystym języku, a mają w angielskim. Ponieważ pytasz o działaczy/lobbystów, to jest to dobra okazja, żeby zaznaczyć, że ich wypowiedzi mogą być zrównane z wypowiedziami polityków i w taki sposób traktowane. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:49, 20 lut 2026 (CET)
::Dziękuję za odpowiedź. Chciałam jeszcze zapytać o Jej Perfekcyjność - na angieskiej Wikipedii nie ma podanego imienia i nazwiska tej osoby (w sieci można niekiedy znaleźć jej prawdopodobnie deadname). Czy istnieje wymóg podawania imienia i nazwiska danej osoby czy wystarczy tylko jej pseudonim? I czy osoby nie identyfikujące się z płcią narzuconą im przy urodzeniu mogą widnieć pod danymi, którymi wolą się posługiwać, czy trzeba podawać także ich deadname (np. Maja Heban, Zenobia Żaczek, Małgorzata Szutowicz?). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 06:03, 21 lut 2026 (CET)
:::Jeśli chodzi o podawanie deadname we wstępie to wydaje mi się, że nie mamy żadnych ustaleń jak należy postępować w takim wypadku, więc powiedziałbym, że nie jest to ani zakazane, ani wymagane. W przypadku Jej Perfekcyjności, jeśli nie jest w 100% pewne jaki jest deadname tej osoby, to bym go nie podawał, żeby nie ryzykować rozpowszechniania nieprawdziwych informacji (pomijając czy uznamy umieszczanie deadname we wstępie za słuszne czy też nie). Jeśli chodzi o deadname w cytatach, to bym go w nich zostawił, żeby nie fałszować źródeł (w takiej sytuacji nie wiem czy nie byłoby dobrze dodać chociaż jakieś notki, że imię w cytacie to, np. imię sprzed tranzycji, żeby czytelnicy nie mieli wątpliwości, że cytat faktycznie dotyczy osoby, której dotyczy artykuł). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:25, 6 mar 2026 (CET)

== Czy materiały wideo mogą być źródłem przy odpowiednim oznaczeniu? ==

Chciałam zapytać czy wypowiedzi np. z kanału Youtube mogą służyć za źródło, jeśli poza podaniem nazwy kanału, nazwy filmu i daty wstawienia umieści się też czas trwania wypowiedzi (np. 6:66-21:37), a poza tym czy istnieje jakiś wymóg co do encyklopedyczności kanałów na YT czy też nie ma on znaczenia jeśli wypowiada się w nim encyklopedyczna osoba? Planowałam wstawić stronę o kilku kandydatach na prezydenta z zeszłego roku i posłużyć się w tym celu m.in. Kanałem Zero albo kanałem Moniki Jaruzelskiej oraz innymi, które udałoby mi się znaleźć (byłyby one uzupełnieniem dla cytatów z innych stron internetowych). [[Użytkownik:Helena Metal|Helena Metal]] ([[Dyskusja użytkownika:Helena Metal|dyskusja]]) 05:59, 21 lut 2026 (CET)

:Zapoznaj się proszę z [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]. Temat jest tam poruszony. Dodam tylko, że nie jest wymagane podawanie dokładnej sekundy i zazwyczaj nie jest. PS. Można poza przestrzenią główną żartować, ale te żarty nie powinny być prowokacyjne wobec jakichkolwiek grup użytkowników. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:59, 21 lut 2026 (CET)

== Oznaczanie podstron dokumentacji szablonów ==

Mamy obecnie dwa szablony służące do oznaczania podstron dokumentacji szablonów: {{s|Podstrona dokumentacji}} i {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}. Czy są jakieś ustalenia kiedy powinno się używać którego szablonu? Dziś zauważyłem, że mamy stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]] i według niej chyba powinno się używać szablonu {{s|Opis szablonu bezpośrednio}}, ale po co w takim razie szablon {{s|Podstrona dokumentacji}}? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:11, 16 mar 2026 (CET)
:Proponowałbym też zmienić na stronie [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]], w sekcji ''[[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu#Jak to się robi|Jak to się robi]]'', fragmenty:
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;includeonly&gt;{{opis szablonu dołączony}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{opis szablonu bezpośrednio}}&lt;/noinclude&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Podstrona dokumentacji}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - nie wiem czy szablon {{s|Podstrona dokumentacji}} nie ma jaśniejszego komunikatu. Szablon {{S|Opis szablonu bezpośrednio}} wspomina o zmiennych i linkuje do nieistniejącej strony, a {{s|Podstrona dokumentacji}} mówi jedynie co się zawiera na stronie.
:# &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{{{FULLPAGENAME}}/opis}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; na &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Dokumentacja}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; - myślę, że skoro mamy dedykowany szablon do załączania dokumentacji to lepiej korzystać z niego. Taki sposób chyba jest też czytelniejszy w kodzie źródłowym. Szablon {{s|Dokumentacja}} dodaje też tekst ''Powyższy opis jest dołączany ze strony [nazwa strony]'' co eliminuje konieczność dodawania szablonu {{s|opis szablonu dołączony}}.
:Czy ktoś miałby coś przeciwko takim zmianom? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:51, 21 mar 2026 (CET)
::Wygląda na to, że [[Szablon:Opis szablonu bezpośrednio|Opis szablonu bezpośrednio]] jest używany tylko parę razy, więc można szybo podmienić na ten popularnieszy (i używany też na Wikipedii). Zaraz poprawię tryb ciemny w tym drugim. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:35, 21 mar 2026 (CET)
:::Dziękuję. Popularniejszy może być przez to, że dodawałem go na podstronach dokumentacji nie wiedząc, że na stronie Schemat opisu stron jest napisane inaczej. 😅 W razie czego {{S|Dokumentacja}} nie ma nawet 40 wywołań, więc w razie czego nie powinno być problemów, np. z ewentualną podmianą botem. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 10:08, 21 mar 2026 (CET)
:::Widzę, że Nux usunął już szablon Opis szablonu bezpośrednio i zaktualizował stronę [[Wikicytaty:Schemat opisu szablonu]]. Czy powinniśmy usunąć też szablon {{s|Opis szablonu dołączony}} czy może lepiej zostawić go w razie wu? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:24, 28 mar 2026 (CET)
::::Tak, nie ma co trzymać nieużywanych szablonów, bo tylko robią zamieszanie. [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 09:15, 28 mar 2026 (CET)
:::::Okej, dzięki za skasowanie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 20:39, 28 mar 2026 (CET)

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Bot Flag Request for [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]] ==

Appologies for posting in English. Also, I could not locate a dedicated page for bot request in {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}, so I am posting here. Please direct me to the correct page if one exists. Thank you.

* '''Bot name''': [[{{ns:User}}:SchlurcherBot]]
* '''Bot operator''': [[commons:User:Schlurcher]]
* '''Bot task''': Automatically convert links from &lt;code&gt;http://&lt;/code&gt; to &lt;code&gt;https://&lt;/code&gt; (secure protocol migration)
* '''Technical details''': Please see [[meta:User:SchlurcherBot]] for full details, including the expected number of affected URLs on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}}.
* '''Bot flags on other projects''': [[meta:Steward_requests/Bot_status/2025-12#Global_bot_status_for_User:SchlurcherBot|Global bot status granted]]. Also flagged on [[w:en:Wikipedia:Bots/Requests for approval/SchlurcherBot|English Wikipedia]], [[w:de:Wikipedia:Bots/Anträge_auf_Botflag/Archiv/2025#2025-02-14_–_SchlurcherBot|German Wikipedia]], [[w:fr:Wikipédia:Bot/Statut/Archive_12#(Traité)_SchlurcherBot|French Wikipedia]], [[w:it:Wikipedia:Bot/Autorizzazioni/Archivio/2025#SchlurcherBot|Italian Wikipedia]], [[w:pl:Wikipedia:Boty/Zgłoszenia/2025#Wikipedysta:SchlurcherBot|Polish Wikipedia]], [[w:pt:Wikipédia:Robôs/Pedidos_de_aprovação/Arquivo/2025#SchlurcherBot|Portuguese Wikipedia]], and [[commons:Commons:Bots/Requests/SchlurcherBot2|Commons]]. For a full list, see: [[sulutil:SchlurcherBot]]
* '''Comment''': The bot is globally approved and active on the top 10 Wikipedia projects. As this wiki has opted out of the global bot policy, I am requesting permission to perform these link updates on {{#language:{{CONTENTLANGUAGE}}}} {{SITENAME}} as well. Please let me know if a local bot flag can be granted or if you have any questions. Thank you. --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 09:55, 7 kwi 2026 (CEST)
:: {{ping|Schlurcher}}: bot requests page for Polish Wikiquote is [[Wikicytaty:Prośby o flagę bota]], it's probably best if you ask there. Thank you. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 11:54, 7 kwi 2026 (CEST)
::: Thanks. Will move it there. I've also update the link list on Wikidata: [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q4615128&amp;diff=2479105003&amp;oldid=2474337474] --[[Użytkownik:Schlurcher|Schlurcher]] ([[Dyskusja użytkownika:Schlurcher|dyskusja]]) 13:37, 7 kwi 2026 (CEST)
:::: Thank you! [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 13:50, 7 kwi 2026 (CEST)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])&lt;/bdi&gt; 19:12, 23 cze 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:30, 25 cze 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== Zaostrzenie wymagań uzyskania uprawnień użytkowników automatycznie zatwierdzonych ==

Obecnie w polskich Wikicytatach wystarczy jedynie posiadać konto od 4 dni, żeby uzyskać uprawnienia użytkowników automatycznie zatwierdzonych. Obecnie wandale mogą więc założyć konto, odczekać 4 dni bez wykonywania żadnych akcji i automatycznie otrzymać uprawnienia pozwalające na edytowanie stron zabezpieczonych na poziomie automatycznie zatwierdzonych. Z tego co wiem, można to zmienić, ale potrzebny byłby konsensus. Od siebie proponuję albo [[w:Wikipedia:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|wymagania takie jak w Wikipedii]] (tj. muszą wykonać min. 10 edycji i od pierwszej z nich muszą minąć 4 dni) lub w [[wikt:Wikisłownik:Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy|Wikisłowniku]] (tj. muszą wykonać min 25 edycji i od pierwszej z nich również muszą minąć 4 dni). Proszę o komentarze (również w sprawie tego która z tych opcji byłaby lepsza; może ktoś ma też inny, lepszy pomysł na wymagania dla uprawnień automatycznie zatwierdzonych). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 09:46, 7 lip 2026 (CEST)

:Ze względu na wielkość projektu uważam, że powinniśmy wzorować się na Wikisłowniku. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 09:51, 9 lip 2026 (CEST)
:: Bardzo dobry pomysł. Też jestem za tą drugą opcją. Byłbym nawet za tym, żeby to było 25 niewycofanych edycji w przestrzeni głównej projektu, ale nie wiem, czy taki wymóg jest technicznie możliwy do wprowadzenia. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 16:21, 12 lip 2026 (CEST)
:+1 dla zasad słownikowych, byłoby być może mniej zalewów wandalizowania [[User:Nux|Nux]] &lt;small&gt;([[User talk:Nux|dyskusja]])&lt;/small&gt; 23:43, 13 lip 2026 (CEST)
:jak dla mnie może być tak jak na Wikipedii. Wikicytaty tak po prawdzie edytuje kilka aktywnych osób, to już może nie zniechęcajmy bardziej. [[Użytkownik:Gower|Gower]] ([[Dyskusja użytkownika:Gower|dyskusja]]) 06:03, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} – jak na Wikisłowniku. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:28, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} dla identycznych zasad jak na Wikisłowniku --[[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 12:30, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} tym z Wikipedii [[Użytkownik:Tylko Medycyna|Tylko Medycyna]] ([[Dyskusja użytkownika:Tylko Medycyna|dyskusja]]) 15:43, 14 lip 2026 (CEST)
: {{za}} – jak na Wikisłowniku. [[Użytkownik:Rosewood|Rosewood]] ([[Dyskusja użytkownika:Rosewood|dyskusja]]) 20:51, 20 lip 2026 (CEST)
:: Dodałem prośbę o ustawienie wymagań na 25 edycji jako, że większość osób, która się wypowiedziała optowała za tą opcją. Wspomniałem też o sugestii Mrnr o niewycofanych edycjach. Link do prośby na Phabricatorze: [[phab:T433541]]. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:38, 29 lip 2026 (CEST)
:{{Załatwione}} Wdrożyłem zmiany w konfiguracji, tak aby automatyczne zatwierdzenie było od 25 edycji (i 4 dni). Na tyle, na ile się orientuję, nie mamy jednak łatwego sposobu na określenie że mają to być niewycofane edycje w przestrzeni głównej. [[Użytkownik:Msz2001|Msz2001]] ([[Dyskusja użytkownika:Msz2001|dyskusja]]) 16:35, 30 lip 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasad na osobną stronę ==

Utworzyłem w swojej przestrzeni nazw propozycję osobnych stron opisujących dwie zasady Wikicytatów: zasadę mówiącą o maksymalnej długości cytatów ([[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]]) i mówiąca o nieprzytaczaniu cytatów polityków z ostatniego miesiąca ([[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]]). Obecnie wzmiankowane są one jedynie na innych stronach (zasada z długością cytatów na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] a ta z cytatami polityków na stronie [[Wikicytaty:Zasady formatowania]]).

Proponuję wydzielić opisy tych zasad na osobne strony. Opisanie ich na osobnej stronie ułatwi linkowanie do nich np. w opisach zmian przy wycofywaniu zmian niezgodnych z tymi zasadami, będą się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]]. W przypadku zasady dystansu, nie jest ona związana stricte z formatowaniem stron, więc strona opisująca zasady formatowania chyba nie jest najlepszym miejscem na jej opisanie.

Bardzo proszę o komentarze, również w sprawie treści stron. Na stronie [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]] dodałem w nawiasie, że przez miesiąc należy rozumieć okres 30 dni, ale nie wiem czy lepszy będzie okres 31 dni. Na stronie [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]] dodałem wzmiankę o tym, że do limitu znaków liczą się też znaki interpunkcyjne (na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] jest mowa jedynie o spacjach) i informacje o maksymalnej długości znaków przy cytowaniu dialogów. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:01, 13 lip 2026 (CEST)
: Dobra inicjatywa. Myślę jednak, że wydzielenie tych zasad na osobne strony to świetna okazja, aby każdej z nich poświęcić odrębną dyskusję (a przynajmniej odrębny wątek dla potomności), co da społeczności możliwość ich doszlifowania. Dotychczas zasady te istniały tylko jako poboczne notki: czy sprawdziły się? Czy wymagają modyfikacji? Jak wyglądają statystyki długości cytatów (może wiesz, skoro sprawdzasz to na bieżąco botem)? Przy zasadzie dystansu być może warto wspomnieć też o zasadzie [[WC:CW]]? A może je zintegrować? Etc… chyba jest kilka kwestii do omówienia. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:42, 14 lip 2026 (CEST)
:: {{ping|tsca}}: dziękuję za komentarz. Zgodnie z sugestią, utworzyłem poniżej osobne wątki dla każdej z tych zasad. Odpowiadając na pytania: wydaje mi się, że mimo, że zasady te nie są opisane na osobnych, dedykowanych stronach to funkcjonują tak jak każde inne zasady. W historii edycji strony [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty/1]] widać, że Zero zajmuje się zidentyfikowanymi przez bota zbyt długimi cytatami. Zasada dystansu też jest egzekwowana (dwa przykłady z tego roku: [[Specjalna:Diff/632466|przykład 1]], [[Specjalna:Diff/644446|przykład 2]]). Jeśli chodzi o modyfikację zasad, zaproponowałem na stronach doprecyzowanie niektórych kwestii (jak np. jako ile dni powinniśmy rozumieć miesiąc przy zasadzie dystansu czy maksymalna długość dialogów). Jeśli chodzi o statystyki cytatów, to wiem jedynie o tych, które są obecnie na stronie [[Użytkownik:SwamBOT/Zbyt długie cytaty]] (bot jedynie na bieżąco dodaje na jej podstrony zbyt długie cytaty po ich zidentyfikowaniu). Myślę, że można dodać na stronie opisującej zasadę dystansu wzmiankę o zasadzie ciszy wyborczej, ale nie wiem czy bym je ze sobą zintegrował. Zasada ciszy wyborczej obowiązuje jedynie od ogłoszenia ciszy wyborczej do ogłoszenia wyborów i dotyczy jedynie polskich polityków, a zasada dystansu obowiązuje zawsze i, jak rozumiem, dotyczy wszystkich polityków, a nie tylko tych polskich. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasady maksymalnej długości cytatu na osobną stronę ==
Chciałbym zaproponować wydzielenie zasady mówiącej o maksymalnej długości cytatu na osobną stronę. Obecnie jest ona wspomniana jedynie na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]], ale wydaje mi się, że lepiej opisać ją na osobnej stronie. Pozwoli to na łatwiejsze linkowanie do niej np. w opisie zmian przy wycofywaniu cytatów dodających zbyt długi cytat. Osobna strona będzie się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]].

Utworzyłem w swojej przestrzeni propozycję treści takiej strony: [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]]. Bardzo prosiłbym o komentarze i uwagi, również w sprawie treści strony. Dodałem na niej o tym, że do limitu znaków liczą się też znaki interpunkcyjne (na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] jest mowa jedynie o spacjach) i informacje o maksymalnej długości znaków przy cytowaniu dialogów (informacji o tym na stronie [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]] nie ma).

--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)

: Warto dodać informację, że do liczby znaków nie wliczają się wersja oryginalna ani informacje o autorze i źródle.
: Czy z praktyki edycyjnej wynika, że zasadę tę trzeba egzekwować bezwzględnie, czy też może są wyjątki (wtedy zamiast zasady mogłoby to być zalecenie)?
: [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:48, 29 lip 2026 (CEST)

:: [[Specjalna:Diff/645843|Dodałem wzmiankę o oryginalnej wersji cytatu oraz o autorze i źródle]]. Osobiście żadnych wyjątków nie kojarzę, ale może ktoś inny coś wie. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:05, 29 lip 2026 (CEST)
:: Osobiście wolałbym, żeby ta zasada była zaleceniem, które nie jest egzekwowane bewzględnie. Nie widzę powodu, żeby usuwać np. dłuższe cytaty ze źródeł historycznych, które od dawna nie są objęte prawami autorskimi i cytowane są w takiej długości w pracach historyków. Poza tym uważam, że do maksymalnej długości cytatu nie powinny liczyć się ujęte w nawiasach dopiski od redakcji, które czasami się u nas zdarzają. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)
::: [[Specjalna:Diff/645918|Dodałem informację o dopiskach]]. Co do tego czy powinno być to zaleceniem: może lepiej dać to jako zasadę, ale sprecyzować w jakich przypadkach akceptowalne jest przekroczenie długości? Może takie rozwiązanie ograniczy liczbę dyskusji czy przekroczenie długości cytatu w danym przypadku jest słuszne czy też nie? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:56, 31 lip 2026 (CEST)
:::: Okej. Może tak być, o ile nikt inny nie jest przeciw. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 11:13, 1 sie 2026 (CEST)
:::::Byłem inicjatorem tej zasady. Zawsze podkreślam, że z natury cytat to krótka wypowiedź. Jak krótka wymagało dookreślenia. Przyznam, że sam nie traktuję jej zero-jedynkowo. Jeśli widzę, że wypowiedź jest ważna, często przytaczana, a ma np. 1001 znaków, to ją zostawiam. Jak zauważył Mrnr cytaty z tekstów historycznych mogą być traktowane luźniej ze względu na wygaśnięcie majątkowych praw autorskich. Nie zmienia to jednak faktu, że nie jesteśmy repozytorium tekstów, wypisami, czy czymś innym niż zbiór cytatów. W związku z tym potraktowałbym to jako twarde zalecenie, zasadę z wyjątkami. Wyjątki powinny być rzadkie i uzasadnione. W żadnym przypadku zacytowanie nie może przekraczać strony maszynopisu czyli 1800 znaków wraz ze spacjami. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:13, 20 sie 2026 (CEST)
::::::[[Specjalna:Diff/646752|Trochę zmieniłem stronę]]. We fragmencie o maszynopisie dodałem też wzmiankę o znakach interpunkcyjnych (hasło [[w:Znormalizowany maszynopis|znormalizowany maszynopis]] w Wikipedii podaje, że one też się wliczają do maszynopisu). Zastanawiam się czy nie podać przykładów dopuszczalnych wyjątków od tej reguły. Przykładem mógłby być często przytaczany cytat mający więcej niż 1000 znaków. Czy byłyby też jakieś inne dopuszczalne sytuacje w której akceptowalne byłyby trochę dłuższe cytaty? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 02:20, 22 sie 2026 (CEST)
:Minęły ponad dwa tygodnie od ostatniego komentarza w tym temacie. Czy miałby ktoś przeciwko, żebym dodał przykład częstego przytaczania cytatu jako dopuszczalnego powodu dodania cytatu o długości ponad 1000 znaków oraz przeniósł stronę [[Użytkownik:Swam pl/Maksymalna długość cytatu]] pod [[Wikicytaty:Maksymalna długość cytatu]]? Też czy po przeniesieniu strona powinna być oznaczona szablonem {{s|Zalecenia}} czy {{s|Zasady}}? Ping dla osób, które wcześniej wypowiedziały się w tym wątku: {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Zero}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:00, 10 wrz 2026 (CEST)
::1. Odszedłbym od tego, że to nie jest miejsce dla pełnych tekstów. Sprowadzę to absurdu. Jeśli umieścimy hasło reklamowe to to jest pełen &quot;tekst&quot;. Jeśli umieścimy Pana Tadeusza bez ostatniej księgi, to to nie jest pełen tekst. Kluczowe jest, że nie jest to miejsce dla długich tekstów. I określamy, gdzie jest granica długości. 2. Po to zasada została rozluźniona, żeby być zasadą. Gdyby miało być zalecenie, to nie było potrzeby rozluźniania. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:10, 10 wrz 2026 (CEST)
:::{{re|Zero}}, [[Specjalna:Diff/647523|trochę przeredagowałem]]. Pozwoliłem sobie też przy okazji dodać fragment o przykładowym dopuszczalnym wyjątku od zasady o którym pisałem wyżej. Czy do obecnej wersji masz jakieś uwagi? Nie wiem czy we fragmencie ''Długość poszczególnych cytatów w hasłach (…)'' nie lepiej by zmienić na coś w stylu ''Długość poszczególnych cytatów, sentencji i maksym (…)'' tak jak w pierwszym zdaniu (je zmieniłem zgodnie z tym co jest zapisane na stronie głównej), żeby potem nie było, że sentencje i maksymy są od tego wyłączone (choć z drugiej strony czy istnieją aż tak długie sentencje i maksymy?). [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:35, 10 wrz 2026 (CEST)
::::Publikowanie cudzych cytatów nie jest oderwane od praw autorskich. Nie wchodząc w zbyt głębokie analizy, to ograniczenie długości ma nam dać bezpieczeństwo prawa cytatu. Zapisałem, że wyjątki mogą dotyczyć cytatów historycznych. Ponieważ mają to być przypadki żadne to historyczne rozumiałbym łącznie jako zapisane w historii i nieobjęte majątkowymi prawa autorskimi (autor zmarł ponad 70 lat temu). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:31, 11 wrz 2026 (CEST)
:::::Okej, dziękuję. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 01:26, 11 wrz 2026 (CEST)
Jestem za przeniesieniem obecnej treści do zestawu oficjalnych zasad. [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:46, 11 wrz 2026 (CEST)
:Stronę przeniosłem pod nazwę [[Wikicytaty:Maksymalna długość cytatu]] i wstawiłem na niej szablon {{s|Zasady}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:49, 15 wrz 2026 (CEST)

== Wydzielenie zasady dystansu na osobną stronę ==
Chciałbym zaproponować wydzielenie zasady mówiącej o nieprzytaczaniu cytatów z polityków oraz dotyczących ich działalności politycznej przez miesiąc od ich pierwszego opublikowania na osobną stronę. Obecnie jest ona wspomniana jedynie na stronie [[Wikicytaty:Zasady formatowania]], ale wydaje mi się, że lepiej opisać ją na osobnej stronie. Pozwoli to na łatwiejsze linkowanie do niej np. w opisie zmian przy wycofywaniu cytatów dodających cytat z polityków z ostatniego miesiąca. Osobna strona będzie się też pojawiać w kategorii [[:Kategoria:Zasady Wikicytatów]]. Nie jest ona też związana stricte z formatowaniem stron.

Utworzyłem w swojej przestrzeni propozycję treści takiej strony: [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]]. Bardzo prosiłbym o komentarze i uwagi, również w sprawie treści strony. Dodałem na niej w nawiasie informację o tym, że przez miesiąc należy rozumieć okres 30 dni, ale nie wiem czy lepszy będzie okres 31 dni.

Pytanie też czy „Zasada dystansu” będzie dobrą nazwą. Po wpisaniu tej frazy w wyszukiwarkę Wikicytatów wyświetla się parę wyników w dyskusjach w odniesieniu do tej zasady, ale może ktoś ma lepszy pomysł.

--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 19:28, 15 lip 2026 (CEST)
: • Dodałem „Zobacz też: Cisza wyborcza”.
: • Może zamiast pisać „miesiąc” i go definiować, od razu napisać „pełne 30 dni”?
: • Proponuję zmienić „czynnych polityków” na po prostu „polityków”. Po co wikłać się w niepotrzebne dyskusje, czy ktoś jest czynny, czy nie.
: • Do rozważenia: może dodać też „cytatów dotyczących najświeższych (bieżących) wydarzeń i kwestii politycznych”? Ktokolwiek znany się wypowie na takie tematy, w pewnym sensie staje się politykiem.
: [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 12:28, 29 lip 2026 (CEST)
::Te dwa ostatnie punkty stanowiłyby znaczące rozszerzenie zasady dystansu i na pewno wymagałyby przeprowadzenia głosowania. Myślę, że zasada dystansu w obecnym zakresie dobrze się sprawdziła i nie wymaga dalszych zmian. Dlaczego mielibyśmy zupełnie kastrować Wikicytaty z treści politycznych? Czemu cenzurować artystów i naukowców odnoszących się do kwestii ogólnopolitycznych? Nie widzę w tym żadnego sensu, szczególnie, że aktywność na Wikicytatach i tak już jest bardzo mała. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)
:: • Poprawiłem formatowanie na zgodnie ze stroną [[Wikicytaty:Zasady formatowania#Odnośniki „Zobacz też”]] i dodałem przestrzeń nazw do linku (nie powinno być teraz wątpliwości, że link prowadzi do strony opisującej zasadę ciszy wyborczej, a nie do [[cisza wyborcza|hasła o ciszy wyborczej w przestrzeni głównej]]) ([[Specjalna:Diff/645845|link 1]], [[Specjalna:Diff/645874|link 2]]).
:: • [[Specjalna:Diff/645874|Poprawiłem]].
:: Co do dwóch ostatnich punktów, to jeśli miałoby być w ich sprawie głosowanie to proponowałbym założyć w jego celu osobny wątek.
:: --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 23:34, 29 lip 2026 (CEST)
:Chyba to ja zainicjowałem zasadę dystansu i ja ją tak nazwałem. Nie znajduję lepszej nazwy. Chodzi o nabranie dystansu do wypowiedzi. W pierwszym momencie to wydaje się być bardzo ważne, a po miesiącu nikt już tego nie pamięta/powtarza. Postulowałbym pozostawienie &quot;czynnego polityka&quot;. To wyciąganie komuś, że 30 lat temu był w parlamencie (Ibisz, Rewiński, Kutz, Cugowski, Lato) rodziłoby większe konflikty. Ja postulowałem, żeby zasada dotyczyła wszystkich wypowiedzi - sens jest ten sam - ale wypowiedzi polityków i o politykach, o tyle mnie satysfakcjonują, że z tym był zawsze największy problem. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 00:00, 20 sie 2026 (CEST)
:Minęły już 3 tygodnie od ostatniego komentarza w tej kwestii. Od tego czasu nikt też nie założył osobnego wątku w sprawie zmian zaproponowanych przez tsca. Czy wobec tego ktoś miałby coś przeciwko, żebym przeniósł obecną zawartość strony [[Użytkownik:Swam pl/Zasada dystansu]] na stronę [[Wikicytaty:Zasada dystansu]]? Ping dla osób, które wypowiedziały się wcześniej w tym wątku: {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Zero}}. [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 12:00, 10 wrz 2026 (CEST)
::bez uwag Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 20:10, 10 wrz 2026 (CEST)
:: {{za}} [[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 21:48, 11 wrz 2026 (CEST)
:::Strona została przeniesiona pod nazwę [[Wikicytaty:Zasada dystansu]]. Czy wobec tego można ze strony [[Wikicytaty:Zasady formatowania]] usunąć 16. punkt z sekcji ''Zasady ogólne'' (tj. ''16. Nie przytaczamy cytatów z '''czynnych polityków''' oraz cytatów dotyczących ich '''działalności politycznej''' wcześniej niż '''1 miesiąc''' od pierwszego ich opublikowania.'') czy może lepiej mimo to go tam zostawić? [[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 18:51, 15 wrz 2026 (CEST)
::::Lepiej usunąć. Można zrobić jakiś szablon pokazujący linki do wszystkich zasad. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 22:57, 15 wrz 2026 (CEST)
:::::[[Specjalna:Diff/648106|Usunąłem]]. Można utworzyć coś na wzór szablonu {{s|Formatowanie}} i powstawiać go na stronach zasad i zaleceń. --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 22:47, 16 wrz 2026 (CEST)
::::::Utworzyłem szablon {{s|Zasady i zalecenia}} i umieściłem go na stronach z zasadami i zaleceniami. Jak ktoś ma lepszy pomysł na wygląd tego szablonu to można śmiało zmienić. --[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 21:13, 20 wrz 2026 (CEST)

== Marathon ==

Dear colleagues, hello! My name is S. Marchenko, I am a user of Wikimedia Foundation Russian language projects and a VRT agent. I actively edit the Russian version of Wikiquote, and recently I had the idea to hold an international marathon to improve and expand Wikiquote articles in different languages. In connection with this, I created a competition page on Meta [[m:Wiki Loves Quotes 2026]], where you can also register your local community. I really hope you find it interesting! Sincerely, [[Użytkownik:S.Marchenko|S.Marchenko]] ([[Dyskusja użytkownika:S.Marchenko|dyskusja]]) 10:48, 16 lip 2026 (CEST)

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  14:25, 24 lip 2026 (CEST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Niespójność formatowania stron z tematami ==
Na stronie pomocy [[Wikicytaty:Schematy stron/Temat]] znajdziemy instrukcję, że w przypadku tych stron autora i źródło podajemy w jednym podpunkcie, tj. w jednym wierszu „Autor”. Poniżej jako przykłady „poprawnie sformatowanych artykułów” podane są hasła [[aktor]] i [[wiedza]] – jednak w obu tych hasłach widać praktykę podawania autora i źródła w osobnych wierszach, pod odrębnymi nagłówkami „Autor” i „Źródło”– czyli sprzecznie z zasadą, którą mają ilustrować. Okazuje się też, że na bardzo wielu stronach o tematach te dwa podejścia są przemieszane, nawet w ramach jednej strony.

Czy to jest problem? Ta zasada ([[Wikicytaty:Schematy stron/Temat|schemat stron]]) została zapisana 18 lat temu. Może wymaga aktualizacji (np. dopuszczenia obu formatowań albo zmiany na odrębne wiersze)? A może należy masowo poprawiać istniejące hasła (w którą stronę)?

[[Użytkownik:Tsca|tsca]] ([[Dyskusja użytkownika:Tsca|dyskusja]]) 11:40, 29 lip 2026 (CEST)
:Zwyczajowo przyjęto, że w artykułach tematycznych źródło powinno się podawać w jednym podpunkcie, tj. w jednym wierszu „Autor”, gdy autor cytatu jest jednocześnie autorem źródła. Natomiast w dwóch podpunktach „Autor” i „Źródło”, gdy autorzy cytatu i źródła są różni, np. gdy cytat pochodzi z wywiadu albo autor cytatu jest cytowany w jakiejś książce. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 19:33, 29 lip 2026 (CEST)

:Przyznaję, że zdarzają się jednostki, które mają problem z prawidłowym formatowaniem. Ja to od lat poprawiam i nigdy z tym nie miałem problemu. Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 23:52, 19 sie 2026 (CEST)

== Czym Wikicytaty nie są ==
Mógłbym postawić znak zapytania w tytule, ale nie potrzeba: doświadczeni użytkownicy wiedzą. Problem jest z nowymi. Nie było dużo zmian w [[Wikicytaty:Czym Wikicytaty nie są]]. Spojrzałem, że inne rozwinięte projekty mają te zasady dużo bardziej rozbudowane. Wynotuję kilka importowanych es: Wikiquote to nie Wikinews ani zbiór cytatów gwiazd z wywiadów itp. en i es: Wikiquote nie jest zbiorem reklam ani haseł politycznych de:platforma do prezentowania poglądów politycznych, forum do rozpowszechniania światopoglądów, forum do naruszania praw osobistych poprzez obraźliwe i wyrwane z kontekstu cytaty, zbiór zwykłych przejęzyczeń, zbiór żartów, przewodnik turystyczny, zbiór nieistotnych i trywialnych cytatów z filmów, platforma do wywiadów lub komunikatów prasowych, Medium rozpowszechniania bieżących wydarzeń, lt: Repozytorium nieistotnych powiedzonek. Zaproponuje nowe brzmienie strony. PS. część projektów pokusiła się o opisanie celu poprzez afirmację. Angielskie wikicytaty mają też bardzo pomocne wskazówki pod nazwą Cytowalność (Quotability). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:09, 13 wrz 2026 (CEST)

Opracowałem nowe brzmienie [[Użytkownik:Zero/Czym Wikicytaty nie są]]. Różni się ona dość znacznie od obecnej, choć nie uważam, żeby zmieniała podstawowe założenia projektu. Tekst przygotowałem, korzystając z rozwiązań przyjętych na innych wersjach językowych Wikiquote. Wydaje mi się, że mimo różnic w szczegółowych zasadach wszystkie te projekty łączy wspólne rozumienie celu Wikicytatów. Chciałem, żeby proponowana wersja lepiej wyrażała ten cel i ułatwiała ocenę, jakie treści pasują do projektu. Przed zastąpieniem obecnego tekstu nową wersją chciałbym poznać wasze opinie i uwagi. {{ping|Swam pl}}, {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|Mrnr84201}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Niegodzisie}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Igor123121}}, {{ping|Michalg95}}, {{ping|Kawon Kez Sel}}, {{ping|Lukaes54}}, {{ping|Helena Metal}}, {{ping|Jadwiga}}
:Jestem przeciwny tej nowej propozycji zasad. Uważam obecne zasady za dobre i wystarczające. Aż tak szczegółowe uregulowanie w formie sztywnych zasad tego, co można zamieścić w Wikicytatach będzie ostatnim gwoździem do trumny tego projektu, gdzie już teraz prawie nikt nie zamieszcza nowych cytatów. Chociaż niektóre z tych nowych podpunktów osobiście uważam, za słuszne (np. „Nie należy jednak wybierać ich ani dodawać masowo w celu przekonywania odbiorców do określonego stanowiska” czy „Cytaty należy przytaczać w sposób, który nie wypacza ich znaczenia”), to nie widzę potrzeby wprowadzania ich w formie twardej zasady. Wystarczy indywidualne reagowanie na konkretne przypadki i rzeczowa dyskusja. Zostawmy ludziom trochę przestrzeni na swobodne edytowanie. Z pozostałymi podpunktami kompletnie się nie zgadzam (wywiady, anegdoty, żarty, recenzje itp.). Gdyby te nowe zasady w całości weszły w życie, to zamienilibyśmy się zupełnie w muzeum sentencji i aforyzmów, a użytkownicy zaczęliby w ogóle bać się dodawać jakiekolwiek cytaty. [[Użytkownik:Mrnr84201|Mrnr84201]] ([[Dyskusja użytkownika:Mrnr84201|dyskusja]]) 13:57, 18 paź 2026 (CEST)
:  Nie dostałem pinga, (nie wiem czy to nie z powodu braku podpisu komentarza), pozwolę sobie zatem pingnąć wspomniane w komentarzu Zero, które się jeszcze nie wypowiedziały: {{ping|Nazwa1234}}, {{ping|tsca}}, {{ping|Niegodzisie}}, {{ping|Raf24~commonswiki}}, {{ping|Nux}}, {{ping|Igor123121}}, {{ping|Michalg95}}, {{ping|Kawon Kez Sel}}, {{ping|Lukaes54}}, {{ping|Helena Metal}}, {{ping|Jadwiga}}
: Parę propozycji/komentarzy ode mnie:
:* Czy w punkcie ''Wikicytaty nie są medium do rozpowszechniania lub komentowania bieżących wydarzeń'' potrzebna jest wzmianka o Wikinews skoro projekt ten został zamknięty i jest w trybie tylko do odczytu?
:* W punkcie ''Wikicytaty nie są encyklopedią'' proponuję dodać odesłanie do Wikipedii (analogiczne do odesłania do Wikiźródeł w punkcie ''Wikicytaty nie są zbiorem tekstów.'')
:* W punkcie ''Wikicytaty nie są medium do rozpowszechniania lub komentowania bieżących wydarzeń'' może warto też wspomnieć o [[Wikicytaty:Cisza wyborcza|zasadzie ciszy wyborczej]]?
:* O ile uważam, że Wikicytaty nie powinny być miejscem na zamieszczanie dowolnych cytatów, podobnie jak Mrnr mam obawy czy zbytnie ograniczanie zawartości projektu nie zniechęci ludzi do dodawania cytatów. Planuję przygotować stronę, która może pomóc ustalić czy dany cytat powinien zostać zamieszczony na Wikicytatach (coś na wzór [[:en:Wikiquote:Quotability]] z angielskich Wikicytatów). Może nie jako bezwzględne zasady, ale zbiór wskazówek/zaleceń.
:--[[Użytkownik:Swam pl|Swam pl]] ([[Dyskusja użytkownika:Swam pl|dyskusja]]) 16:11, 18 paź 2026 (CEST)

Czemu stworzyłem nowe brzmienie? Bezpośrednim powodem jest akcja jednego z użytkowników, który dodał jakieś losowe treści (vide WC:SDU), a potem odgrażał się, że tak można i próbował budować sojusz z innym, który miał jakiś inny pomysł, jak wykorzystać Wikicytaty. Jestem w tym projekcie od pierwszych jego dni i widzę projekt maksymalnie szeroko, o ile dodawane treści mają jakąś wartość. Wikicytaty to nie hasiok. Gwoździem do trumny nie będzie napisanie wskazówek po co ten projekt powstał, tylko będzie nim dodawanie losowych treści. To nie są żadne twarde zasady, co więcej nie wiem, co tu jest nowego. Proszę, żeby wskazać, co miałoby zbyt ograniczać użytkowników. Ja postaram się pokazać jakieś przykłady treści. Podyskutujemy, zmienimy, wykreślimy, trzeba to dodamy. Nie będzie jednomyślności, to będziemy głosować. Może być każdy punkt osobno. Zupełnie nie rozumiem zarzutu, że użytkownicy będą się bać. Wskazówki zmniejszają strach. Można dodać do każdego punktu przykład na tak i na nie, żeby jeszcze bardziej ułatwić odbiór użytkownikom. Czy będą zniechęceni? To nie jest cel zmian (jedynie celem jest zniechęcenie do dodawania treści w złej wierze) i określenie wskazówek nie jest w stanie zniechęcić. Zniechęcić może zbyt daleko idące egzekwowanie. Podejdźmy rzeczowo do propozycji, a nie produkujmy nieprawdziwe tezy, że już nikt nie dodaje, że muzeum sentencji i aforyzmów, czy jakieś potencjalne sprzeczności typu: jestem za tym, żeby nie wyrywać z kontekstu, ale niech sobie ludzie śmiało edytują (czyli mogą wyrywać z kontekstu?). Zerо [[Dyskusja użytkownika:Zero|πiσ]] 01:38, 20 paź 2026 (CEST)

== Migracja na Parsoid ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Przeczytaj w innym języku]]&lt;/em&gt;

Witajcie! Miło mi poinformować, że w ramach kolejnego etapu projektu [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Ujednolicenie parsera]] nowszy parser, ''Parsoid'', wkrótce zostanie włączony jako domyślny renderer artykułów na waszej wiki. Stopniowo zwiększamy liczbę wiki korzystających z Parsoid, z zamiarem uczynienia go domyślnym parserem wikikodu w następnej wersji MediaWiki z długoterminowym wsparciem (ang. ''long-term support'', LTS). Dzięki temu nasze wiki będą bardziej niezawodne i spójne dla osób edytujących, czytelniczek i czytelników oraz narzędzi, a także ułatwi to rozwój przyszłych funkcji wikikodu.

Jeśli wpłynie to negatywnie na wasz sposób pracy, nie ma powodów do obaw! Nadal będzie można zrezygnować z używania Parsoida za pomocą preferencji lub wyłączyć go na bieżącej stronie w menu „Narzędzia”, zgodnie z opisem w dokumentacji [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]].

Dostępne są [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|bardziej szczegółowe informacje o naszej strategii wdrażania]], w tym informacje o testach przeprowadzanych przed włączeniem Parsoida na każdej nowej wiki.

Przed zgłaszaniem ewentualnych błędów i problemów prosimy o zapoznanie się z dokumentacją [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|znanych problemów]]. Jeśli znajdziecie nowy błąd, utwórzcie zgłoszenie w Phabricatorze i oznaczcie [[phab:project/view/5846|zespół ''Content Transform Team'' w Phabricatorze]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 21:03, 14 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:MSantos (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikiquote&amp;oldid=23943229 --&gt;

== Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu ==
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

[[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu.

Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST).

Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. 

Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. 
&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.&lt;/span&gt;

'''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.'''

* Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę.
* Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek.

''Inne skutki'':

* Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych.
* Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut.

W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. 

'''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;

[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=30513874 --&gt;

== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''

Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.&lt;br/&gt;
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).

We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.&lt;br/&gt;
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of &quot;Language Link&quot; edits as seen in the Recent Changes feed]]

The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. 

Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]

Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 13:51, 25 wrz 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31080909 --&gt;

== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''

Editors on group 1 wikis, including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on '''October 5 at 07:00 UTC''' as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make higher-value changes easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project]] or [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]].&lt;br/&gt;Please reach out if you have any questions, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]])  sent via [[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:42, 1 paź 2026 (CEST)
&lt;!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&amp;oldid=31106967 --&gt;</text>
      <sha1>140bxs56umit7cdg1zur1q3psbq44u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adolf Hitler</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1237</id>
    <revision>
      <id>650347</id>
      <parentid>648727</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>650347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53923" sha1="mjiq8a2ug2q4l25d42rv29xoyw1jloy" xml:space="preserve">[[Plik:Hitler portrait crop (cropped)(2).jpg|mały|{{center|Adolf Hitler (1938)}}]]
'''[[w:Adolf Hitler|Adolf Hitler]]''' (1889–1945) – [[Niemcy|niemiecki]] [[polityk]] pochodzenia [[austria]]ckiego, przywódca [[III Rzesza|III Rzeszy]], główny inicjator [[II wojna światowa|II wojny światowej]], uznawany za odpowiedzialnego za śmierć milionów ludzi.

==''Mein Kampf''==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{osobne|Mein Kampf}}
* Austrię opuściłem w pierwszym rzędzie z powodów politycznych. Nie chciałem walczyć za habsburskie państwo.
** Zobacz też: [[Austria]]

* Być obywatelem swojego państwa, nawet jeśli jest się tylko zamiataczem ulic, musi być uważane za większy honor niż bycie królem w obcym kraju.
** Zobacz też: [[honor]], [[król]], [[państwo]]

* Jakże nędzne są myśli ludzi małych.

* Kiedy siła do walki o własne zdrowie przestaje istnieć, oznacza to koniec prawa do życia w tym świecie walki. Ona należy do silnej całości, nie słabej połowy.
** ''Wenn die Kraft zum Kämpfe um die eigene Gesundheit nicht mehr vorhanden ist, endet das Recht zum Leben in dieser Welt des Kampfes. Sie Gehört nur dem kraftvollen „Ganzen” und nicht dem schwachen „Halben”.'' (niem.)
** Zobacz też: [[siła]], [[walka]]

==Inne==
* Bądźcie bez litości, bądźcie brutalni… Dżyngis-Chan rzucił na śmierć miliony kobiet i dzieci świadomie i z lekkim sercem – historia widzi w nim tylko wielkiego założyciela państw. Obecnie tylko na wschodzie umieściłem oddziały SS Totenkopf, dając im rozkaz nieugiętego i bezlitosnego zabijania kobiet i dzieci polskiego pochodzenia i polskiej mowy, bo tylko tą drogą zdobyć możemy potrzebną nam przestrzeń życiową.
** Opis: „Drugie Przemówienie”, którego istnienie jest podważane, na odprawie dowódców w Obersalzbergu, 22 sierpnia 1939. Wielu historyków twierdzi, że tamtego dnia Hitler miał tylko jedno przemówienie, a autentyczność Dokumentu Norymberskiego nr 798-PS, skąd pochodzi całość przemówienia, nie została nigdy potwierdzona.

* Dajcie mi pięć lat, a nie poznacie Niemiec.
** Opis: w 1933.
** Źródło: ''Dzieje najnowsze'', t. 35, Państwowe Wydawn. Naukowe, Oddział w Łodzi, 2003, s. 16.

* Dla każdego mocarstwa sprawą fundamentalną jest przestrzeń życiowa współmierna do potęgi państwa (…) Stawką nie jest tutaj Gdańsk. Dla nas jest to kwestia powiększenia przestrzeni życiowej na Wschodzie, zabezpieczenia dostaw żywności i rozwiązania problemu państw bałtyckich. Żywność można pozyskać jedynie z obszarów słabo zaludnionych; (…) staranna niemiecka uprawa ziemi ogromnie zwiększy jej produktywność. W Europie nie widać innych możliwości (…). Oszczędzenie Polski jest wykluczone i pozostaje nam następująca decyzja: &lt;u&gt;Zaatakować Polskę przy pierwszej nadarzającej się sposobności&lt;/u&gt;.
** Źródło: [https://web.archive.org/web/20121012085530/http://www.nizkor.org/hweb/people/h/hitler-adolf/hitler-and-poland.html stenogram narady Hitlera z wyższymi oficerami Wehrmachtu 23 maja 1939 spisany przez adiutanta Führera majora Schmundta]

* Dla przyszłości Niemiec trzy idee mają znaczenie kluczowe. [trzecią z nich jest]… Antysemityzm: uzasadnia on odrzucenie na tle rasowym tego, co jest z gruntu wrogie wszystkiemu, co niemieckie. Nacjonalizm jest w głównej mierze szczepionką przeciw zarazie, która ogarnęła świat, a antysemityzm niezbędnym środkiem ochronnym, można by powiedzieć przeciwciałem.
** Opis: przemówienie w Monachium 29 stycznia 1932.
** Źródło: Gitta Sereny, ''Albert Speer: His Battle with Truth'', cyt. za: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 60.

* Dobre kłamstwo jest jak magiczne zaklęcie.
** Zobacz też: [[kłamstwo]]

* Gdziekolwiek sięgnie nasz triumf, zawsze będzie jedynie punktem wyjścia do nowej walki.

* Gdybyśmy nie mieli paru profesorów, którzy wstawiali się za mną, byłoby ze mną źle. (…) Jeden z naszych profesorów (…) [König, u którego Hitler miał lekcje francuskiego] był c.k. komisarzem do sprawdzania kotłów parowych (…). Podczas eksplozji odebrało mu mowę. Tak, że pewnych rzeczy nie mógł wymówić. Kiedyśmy przyszli do jego klasy, siedziałem całkiem z przodu. Zaczął odczytywać nazwiska. Kiedy doszło do mnie, patrzyłem na niego, nie ruszając się. Oburzony kazał mi się wytłumaczyć. ''Nie nazywam się Itler, nazywam się Hitler, panie profesorze!'' Nie mógł wymówić H.
** Opis: wspomnienia z nocy 8/9 stycznia 1942.

* Głównym punktem w programie nazistowskim jest zniesienie liberalnej koncepcji jednostki i marksistowskiej koncepcji ludzkości, które zastąpi zakorzeniona w ziemi i połączona ze sobą więzią wspólnej krwi wspólnota ludowa.
** Źródło: [http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/hitler1.htm ''On National Socialism and world relations'', 30 stycznia 1937]
** Zobacz też: [[liberalizm]], [[marksizm]]

* Jesteśmy socjalistami, jesteśmy wrogami obecnego systemu kapitalistycznego, który wykorzystuje ekonomicznie słabszych, z jego niesprawiedliwymi płacami, z niesprawiedliwą oceną osoby ludzkiej według jej zamożności a nie według odpowiedzialności i rzeczywistych dokonań. Jesteśmy zdeterminowani aby zniszczyć ten system za wszelką cenę.
** Opis: przemówienie z 1 maja 1927, Hitler definiował jednak [[socjalizm]] odmiennie od marksistów.
** Źródło: John Toland, ''Adolf Hitler'', 1991, ISBN 9780385420532, s. 224.

* Jeśli dojdzie do choćby jednego incydentu, zmiażdżę Polaków tak doszczętnie, że po Polsce nie zostanie nawet ślad.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z [[Carl Jakob Burckhardt|Carlem Burckhardtem]].
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].

* Jeśli dojdziemy kiedyś do władzy, to utrzymamy ją z pomocą Bożą. Nie damy już jej sobie odebrać.
** Opis: 17 października 1930.
** Źródło: ''Hitler. Reden und Proklamationen 1932–1945'', red. M. Domarus, Frankfurt 1962, s. 140.

* Jeśli dziś stoję tu jako rewolucjonista, to jako rewolucjonista przeciwko rewolucji i zbrodni.
** ''Wenn ich hier als Revolutionär stehe, so stehe ich hier gegen Revolution und Verbrechen.'' (niem.)
** Opis: w lutym 1924 na swoim procesie, oskarżony o próbę przeprowadzenia zamachu stanu.
** Źródło: [http://www.kurt-bauer-geschichte.at/PDF_Lehrveranstaltung%202008_2009/06_Hitlerprozess.pdf ''Vernehmung Adolf Hitlers vor dem bayrischen Volksgericht im Februar 1924'' (Auszüge)], kurt-bauer-geschichte.at
** Zobacz też: [[rewolucja]]

* Jeśli niemiecki naród nie potrafi zwyciężyć, to powinien zginąć.
** Opis: w kwietniu 1945.

* Jeśli się powiedzie, to bardzo dobrze; jeśli się nie uda, powiesimy się!
** Opis: przed puczem monachijskim.
** Źródło: [https://histmag.org/Adolf-Hitler-ostatnie-godziny-bestii-14178 histmag.org]

* Jeśli uważacie, że moja praca była słuszna – jeśli wierzycie, że działałem sumiennie i ciężko pracowałem, że przez te lata stawałem w Waszej obronie i że uczciwie poświęciłem swój czas służbie mojemu ludowi – to oddajcie na mnie głos; a jeśli będzie to głos na „TAK”, to stańcie w mojej obronie, tak jak ja stawałem w Waszej!
** ''Du meine Arbeit für richtig hältst, ob du glaubst, dass ich fleißig gewesen bin, dass ich gearbeitet habe, dass ich mich in diesen Jahren für dich eingesetzt habe, dass ich anständig meine Zeit verwendet habe im Dienste meines Volkes. Gib du jetzt deine Stimme ab, wenn &quot;JA&quot;, dann tritt für mich ein, so wie ich für dich eingetreten bin!'' (niem.)
** Źródło: przemówienie w fabryce Kruppa (1935)

* Jeżeli naród planuje toczyć wojnę, nie morduje swoich oficerów.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem o Armii Czerwonej.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].

* Jeżeli ta wojna jest przegrana, to nie jest moim zmartwieniem, że giną w niej ludzie. Nie uronię za nich jednej łzy, bo nie zasłużyli na nic lepszego.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Kiedy zacznie się operacja „Barbarossa”, świat wstrzyma oddech z podziwu i nic nie powie.
** Opis: po zapoznaniu się z planami ataku na ZSRR w 1941.
** Źródło: Alan Bullock, ''Hitler. Studium tyranii'', Warszawa 1997, s. 546.

* Kościół katolicki przez piętnaście stuleci traktował Żydów jak szkodników, zamykał ich w gettach i tak dalej, ponieważ zorientowano się czym są Żydzi. (…) Ja odwołuję się do tych piętnastu stuleci.
** ''Die katholische Kirche hat 1500 Jahre lang die Juden als die Schädlinge angesehen, sie ins Ghetto gewiesen usw., da hat man erkannt, was die Juden sind. (…) Ich gehe zurück auf die Zeit, was man 1500 lang getan hat.'' (niem.)
** Opis: w 1933 na Konferencji Episkopatu Niemiec w Berlinie.
** Źródło: Saul Friedländer, ''Das Dritte Reich und die Juden'', Verlag C.H. Beck, Monachium 2007, s. 60.
** Zobacz też: [[katolicyzm]], [[Kościół (organizacja)|Kościół]]

* Mieszkańcy Europy stanowią na świecie jedną, wspólną rodzinę. Dlatego wyobrażenie, że w tak ograniczonym „domu”, jakim jest Europa, utrzymanie różnego porządku prawnego i różnych wartości dla jednej wspólnoty mieszkańców, jest wyobrażeniem fałszywym.
** Opis: 7 marca 1936 przed Reichstagiem.
** Zobacz też: [[Europa]]

* Mnie nie interesuje prawo, mnie interesuje sprawiedliwość.
** Opis: na zjeździe [[prawnik]]ów niemieckich.

* Moje uczucia jako chrześcijanina wskazują mi mojego Pana i Zbawcę jako wojownika. Wskazują mi człowieka, który kiedyś w swej samotności, otoczony przez garstkę uczniów, rozpoznawał w Żydach, czym naprawdę są, i zebrał ludzi, by walczyć przeciwko nim, i który był największym nie jako męczennik, ale jako wojownik. W nieograniczonej miłości jako chrześcijanin i jako człowiek czytam ustępy, które mówią, jak Pan wystąpił w swej mocy i pochwycił bicz, by wypędzić ze świątyni ten ród węży i żmij. Jak wspaniała była jego walka w obronie świata przeciwko truciźnie żydowskiej. Dziś, po dwu tysiącach lat, z głębokim uczuciem rozpoznaję wyraźniej niż kiedykolwiek, że w tym właśnie celu rozlał On swoją krew na krzyżu. Jako chrześcijanin nie mam obowiązku, by przyzwalać na oszukiwanie mnie, lecz obowiązkiem moim jest być wojownikiem o prawdę i sprawiedliwość…
** Opis: 12 kwietnia 1922 w Monachium.
** Źródło: ''The Speeches of Adolf Hitler. April 1922-August 1939'', red. Norman H. Baynes, Oxford University Press, Londyn 1980.

* My jesteśmy państwem narodowym (''Volksstaat''), a Anglia imperium. My jesteśmy organizmem, podczas gdy Anglia zrzeszeniem.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].
** Zobacz też: [[Anglia]]

* Nasza siła bierze się z naszej szybkości i brutalności. Dżyngis Chan prowadził miliony kobiet i dzieci na rzeź z premedytacją i lekkim sercem. Jednak historia pokazuje go jako wielkiego twórcę państwa (…). A zatem (…) wydałem rozkaz zabicia bez litości wszystkich mężczyzn, kobiet i dzieci polskiej rasy i języka. Tylko w ten sposób zyskamy przestrzeń życiową, której tak nam trzeba. Kto dziś mówi o eksterminacji Ormian?
** Opis: inna wersja powyższego cytatu z przypisywanej Hitlerowi wypowiedzi z 22 sierpnia 1939. Autentyczność cytatu budzi wiele wątpliwości, w szczególności ostatniego zdania; fragment ten jest szeroko cytowany w literaturze na temat [[ludobójstwo Ormian|ludobójstwa Ormian]] w 1915.
** Źródło: G. Lewy, ''The Armenian Massacres in Ottoman Turkey: A Disputed Genocide'', University of Utah Press, Salt Lake City, 2005, s. 264, 265.

* Najgłupszym możliwym błędem z naszej strony byłoby pozwolenie niższym rasom na posiadanie broni. Historia dowodzi, że wszyscy zdobywcy, którzy pozwolili niższym rasom na posiadanie broni, szykowali tym sobie upadek.
** Źródło: ''Hitler’s Secret Conversations'', tłum. Norman Cameron i R.H. Stevens, Signet Books, 1961, s. 403.

* Nie idzie nam o zdobycie ludów, lecz wyłącznie o zdobycie przestrzeni nadającej się do celów rolniczych. Bardziej też odpowiada naszym celom szu­kanie tej przestrzeni w Europie, w bezpośrednim sąsiedztwie Rzeszy, niż za morzami, ten zaś cel musi być osiągnięty w ciągu jednej lub dwóch generacji.
** Opis: do współpracowników, 5 listopada 1937.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 18, Proces głównych zbrodniarzy wojennych przed M.T.W, tom XXII.

* Nie ma nic piękniejszego od wychowania sobie młodego stworzenia: dziewczyna w wieku osiemnastu, dwudziestu lat jest miękka jak wosk. Mężczyzna musi mieć możliwość, aby na każdej dziewczynie odcisnąć swoją pieczęć. Kobieta chce tego samego!
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, 2004, Katowice, s. 184.

* Nie możemy liczyć na to, że powtórzy się sprawa czeska. Tym razem będzie wojna.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 20–21.

* Niemcy narodowosocjalistyczne pragną pokoju w wyniku swoich najgłębszych przekonań światopoglądowych.
** Opis: przemówienie z maja 1935.
** Źródło: [[Leszek Kołakowski]], ''Casus Eichmanna'' (1961), cyt. za: „Gazeta Wyborcza”, 19–20 lipca 2014.

* Obie królowe sztuki – architektura i muzyka – nie mają żydostwu niczego do zawdzięczenia.
** Zobacz też: [[sztuka]]

* Pakt jest tak długo ważny, jak długo służy celowi.
** Zobacz też: [[pakt]]

* Po fakcie człowiek żałuje tylko, że był za dobry.
** Opis: podczas ślubu z Ewą Braun w bunkrze w 1945 (nazajutrz oboje popełnili samobójstwo).
** Źródło: Diane Ducret, Emmanuel Hecht, ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak

* Polska zdecydowała się walczyć i jej życzenie zostało spełnione. Walkę wybrała niefrasobliwie, gdyż niektórzy mężowie stanu zapewniali ją, że dysponują szczegółową wiedzą o braku wartości Niemiec i ich sił zbrojnych, o niższości naszego uzbrojenia, o słabym morale naszych wojsk, o defetyzmie panującym w Rzeszy, o rozdźwięku między narodem niemieckim, a jego przywódcami. (…)&lt;br /&gt;W chwili gdy do was przemawiam, nasze wojska tworzą potężną linię od Brześcia Litewskiego po Lwów; od wczorajszego popołudnia niekończące się kolumny żołnierzy z rozbitej polskiej armii wymaszerowują z tego sektora jako jeńcy. (…) To, co pozostało z armii polskiej na zachód od tej linii, skapituluje w ciągu kilku dni; złożą broń albo zostaną zmiażdżeni.
** Opis: fragment triumfalnego przemówienia wygłoszonego 19 września 1939 w Gdańsku.
** Źródło: [http://www.hitler.org/speeches/09-13-39.html ''Danzig. Speech of September 19, 1939'', Hitler.org]

* Przede wszystkim nie chcę niczego od Zachodu – niczego dzisiaj i niczego jutro (…). Muszę jednak mieć wolną rękę na Wschodzie.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].

* Przyczyną tej agresji nie jest bynajmniej spór, który powstał między Niemcami a Polską odnośnie Gdańska, lecz konieczność powiększenia przestrzeni życiowej Niemiec i zapewnienia im dostatecznego wyżywienia.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 20–21.
** Zobacz też: [[kampania wrześniowa]]

* Ręka mi drży, ale serce nie.
** Opis: Hitler chorował na [[Choroba Parkinsona|Parkinsona]].

* Rodacy, niemieccy robotnicy, pochodzę z waszych szeregów, byłem jednym z was, stawałem z wami, ramię w ramię, przez 4 lata wojny. Później awansowałem dzięki wytrwałości i samokształceniu, chociaż musiałem znosić głód! Ale w głębi duszy, nadal jestem taki sam.
** Opis: przemówienie w fabryce Siemensa (nawiązanie do I wojny światowej).
** Źródło: film dokumentalny ''Apokalipsa. Siła Hitlera: Zagrożenie''

* Rozkazałem niemieckim siłom powietrznym prowadzić działania w sposób humanitarny, atakując jedynie wojska uczestniczące w walkach. Polski rząd i dowództwo armii nakazały ludności cywilnej toczenie nieregularnej wojny z zasadzki. W tych okolicznościach bardzo trudno jest się powstrzymać. (…) Moja cierpliwość też może mieć granice.
** Opis: fragment triumfalnego przemówienia wygłoszonego 19 września 1939 w Gdańsku.
** Źródło: [http://www.hitler.org/speeches/09-13-39.html Hitler.org/speeches]

* Ruch narodowosocjalistyczny (…) w odróżnieniu do narodowej burżuazji odrzuca germanizację lub zniemczenie, ponieważ stawia na ekspansję własnego narodu. (…) Państwo rasowe pod żadnym pozorem nie powinno anektować Polaków z zamiarem, aby pewnego dnia zrobić z nich Niemców. Wręcz przeciwnie, musi ono podjąć decyzje o odizolowaniu tych rasowo obcych elementów, aby nie dopuścić do skażenia krwi własnego narodu, lub o ich wyrzuceniu w celu przekazania przedstawicielom naszego narodu uwolnionego gruntu i ziemi.
** Opis: tekst napisany w 1928, ale publicznie wydany dopiero po II wojnie światowej.
** Źródło: ''Druga książka'' (''Zweites Buch'', 1928)
** Zobacz też: [[Polacy]]

* Socjalizm! To jest w ogóle niefortunne słowo… Co socjalizm naprawdę oznacza? Jeśli ludzie mają coś do jedzenia i jakieś przyjemności, to wtedy mają socjalizm.
** Opis: tłumacząc na zebraniu partyjnym (nazistowskich liderów) w 1929, co oznacza przymiotnik „socjalistyczna” w nazwie NSDAP.
** Źródło: Henry A. Turner, ''German Big Business and the Rise of Hitler'', Oxford University Press, 1985, s. 77.
** Zobacz też: [[socjalizm]]

* Stworzę propagandowy powód rozpoczęcia wojny; nieważne, czy będzie on wiarygodny.
** Opis: o przygotowaniach [[Prowokacja gliwicka|prowokacji gliwickiej]], propagandowego pretekstu do rozpoczęcia [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/39/246/Artykul/674913,Niemiecki-pretekst-do-napadu-na-Polske ''Niemiecki pretekst do napadu na Polskę ''], polskieradio.pl, 1 września 2018.

* Sudety są moim ostatnim żądaniem terytorialnym w Europie.
** Źródło: przemówienie, 26 września 1938, cyt. za: „Zeszyty historyczne”, wydania 1–2, Instytut Literacki, 1962, s. 133.
** Zobacz też: [[układ monachijski]]

* Sumienie to żydowski wynalazek.
** Źródło: [[Władysław Bartoszewski]], ''Pod wspólnym niebem. Tematy polsko-żydowskie'', Towarzystwo „Więź”, 1998, s. 144.
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Ten widok był dla mnie urzeczywistnieniem rasowej profanacji.
** Opis: o mniejszościach narodowych, które zobaczył w [[Wiedeń|Wiedniu]].
** Źródło: film dokumentalny ''Apokalipsa. Siła Hitlera: Zagrożenie''

* W obecnej godzinie czuję się zobowiązany wobec swojego sumienia do jeszcze jednego apelu do rozsądku Anglii. Uważam, że mogę to uczynić, ponieważ nie proszę o coś jako pokonany, lecz opowiadam się jako zwycięzca za rozsądkiem. Nie widzę powodu, który zmuszałby do kontynuowania tej walki. Żałuję ofiar, które będzie ona kosztować. Także mojemu własnemu narodowi chciałbym ich oszczędzić.
** Opis: 19 lipca 1940.

* Walka z wewnętrznym wrogiem narodu nigdy nie rozbije się o formalną biurokrację lub jej nieudolność, lecz jedynie tam, gdzie formalna biurokracja państwowa miałaby się okazać niezdatną do rozwiązania jakiegoś problemu, naród niemiecki użyje swej aktywniejszej organizacji, by dopomóc sobie w zrealizowaniu konieczności życiowej (…), o czym może rozstrzygać państwo, o tym też ono rozstrzygnie. To, czego państwo nie będzie w stanie rozwiązać, zostanie rozwiązane za pomocą zorganizowanego ruchu (partyjnego).
** Opis: z przemówienia wygłoszonego na zjeździe norymberskim 11 września 1935.
** Źródło: Eberhard Jäckel, ''Panowanie Hitlera'', tłum. A. Karaszniewicz-Mazur, wyd. Ossolineum, Wrocław 1989, s. 62, 63.
** Zobacz też: [[biurokracja]]

* Was, moi panowie, wzywa sława, jak to nie zdarzyło się od wieków. Bądźcie twardzi, bądźcie bezlitośni, działajcie szybciej i brutalniej niż przeciwnicy. Mieszczanie zachodnioeuropejscy muszą zadrżeć ze zgrozy. (…) A teraz na wroga! W Warszawie będziemy święcić przywitanie!
** Opis: fragmenty mowy do generałów dowodzących Wehrmachtem, którą wygłosił w Obersalzbergu w przededniu wojny, 22 sierpnia 1939.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 22–23.
** Zobacz też: [[Warszawa]], [[obrona Warszawy (1939)]]

* Wojna jest przegrana.
** Opis: rozpacz, w jaką popadł 22 kwietnia 1945.
** Źródło: Jean-Paul Bled, ''Samobójstwo Hitlera'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 29.

* Wolałbym dać sobie wyrwać trzy lub cztery zdrowe zęby, niż przejść przez tę rozmowę raz jeszcze.
** Opis: w październiku 1940 o swojej 9-godzinnej, bezowocnej rozmowie z generałem [[Francisco Franco|Franco]] na temat przystąpienia [[Hiszpania|Hiszpanii]] do wojny.
** Źródło: Jerzy Eisler, ''Kolaboracja we Francji 1940–1944'', Książka i Wiedza, 1989, s. 130.

* W polityce należy sobie zdobyć poparcie kobiet; mężczyźni pójdą za Tobą sami z siebie.
** Źródło: Diane Ducret, ''Kobiety dyktatorów'', tłum. Maria Rostworowska, Wydawnictwo Znak, Kraków 2012, ISBN 9788324018840, s. 293.

* Wspaniale! Mam teraz świat w kieszeni.
** Opis: na wieść o zgodzie na wizytę Ribbentropa u Józefa Stalina w Moskwie w sierpniu 1939 i podpisanie [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|paktu Ribbentrop-Mołotow]].
** Źródło: [https://twojahistoria.pl/2018/04/26/jak-doszlo-do-podpisania-paktu-ribbentrop-molotow/#5 Norman Davies, ''Jak doszło do podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow?''], twojahistoria.pl, 26 kwietnia 2018.

* Wszystkie moje przedsięwzięcia są skierowane przeciw Rosji. Jeżeli Zachód jest zbyt tępy lub ślepy, by to pojąć, będę zmuszony dojść do porozumienia z Rosjanami, obrócić się i uderzyć na Zachód, a po jego pokonaniu ponownie zwrócić się z całą siłą przeciwko Związkowi Sowieckiemu.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].
** Zobacz też: [[ZSRR]]

* Wydałem rozkaz i każę każdego rozstrzelać, kto by chociaż jednym słowem usiłował krytykować, iż celem wojny nie jest osiągnięcie oznaczonych linii, lecz fizyczne zniszczenie przeciwnika. (…) Polska zostanie wyludniona i zasiedlona Niemcami. Mój pakt z Polską pomyślany był tylko jako pozyskanie czasu…
** Opis: fragmenty mowy do generałów dowodzących Wehrmachtem, którą wygłosił w Obersalzbergu w przededniu wojny, 22 sierpnia 1939.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 22–23.

* Wystarczy tylko pchnąć drzwi i cała przegniła budowla zawali się z trzaskiem.
** Opis: o Rosji Stalina do Alfreda Jodla przed atakiem na ZSRR.
** Źródło: Alan Bullock, ''Hitler. Studium tyranii'', Warszawa 1997, s. 558.

* Z mieszczańskiego socjaldemokraty nie da się zrobić dobrego nazisty. Z komunisty natomiast jak najbardziej.
** Źródło: [[Wiktor Suworow]], ''Alfabet Suworowa'', Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2014, s. 17.
** Zobacz też: [[komunizm]], [[nazizm]], [[socjaldemokracja]]

* Zawarcie przez Watykan traktatu z nowymi Niemcami oznacza uznanie przez Kościół katolicki państwa narodowosocjalistycznego. Traktat ten jasno i wyraźnie pokazuje całemu światu, że twierdzenie o wrogości narodowego socjalizmu do religii jest kłamstwem. (…) Konkordat dał Niemcom możliwość i stworzył sferę zaufania, która będzie miała szczególne znaczenie w pilnej walce z międzynarodowym żydostwem.
** Opis: w odezwie z 22 lipca 1933 do NSDAP.
** Źródło: John Cornwell, ''Papież Hitlera: Sekretna historia Piusa XII'', tłum. Andrzej Grabowski, Warszawa 2006, s. 59.

* Zniszczenie Polski jest naszym pierwszym zadaniem.
** Źródło: ''Sprawa polska w czasie drugiej wojny światowej w pamiętnikach'', Warszawa 1990, PIW, s. 44.
** Zobacz też: [[Polska]]

* Zwycięzcy nikt nie będzie się pytał, czy mówił prawdę.
** Źródło: [[Henryk Markiewicz]], Andrzej Romanowski, ''Skrzydlate słowa'', Warszawa 1990, PIW, s. 273.
** Zobacz też: [[prawda]]

* '''Galeazzo Ciano:''' Czego tak naprawdę chcecie: Gdańska czy Korytarza?&lt;br /&gt;'''Joachim von Ribbentrop:''' Teraz już nie o to chodzi. Chcemy wojny.&lt;br /&gt;'''Adolf Hitler:''' Jest pan południowcem i nigdy nie zrozumie pan, jak bardzo mi, jako Niemcowi, potrzebne jest drewno z polskich lasów.
** Opis: w Berchtesgaden w sierpniu 1939.
** Źródło: [[Galeazzo Ciano]], ''Pamiętniki 1939–1943'', tłum. Kazimierz Fudakowski, Warszawa 1949, s. 122.
** Zobacz też: [[Gdańsk]], [[Joachim von Ribbentrop]]

==Cytaty przypisywane==
===''Rozmowy przy stole''===
&lt;small&gt;(tajne notatki spisane przez [[Martin Bormann|Martina Bormanna]], wyd. Charyzma, 1996)&lt;/small&gt;

* Błędny jest pogląd, że żołnierz nie wytrzyma za granicą, jeżeli nie będzie miał co palić. To był błąd, który trzeba zapisać na konto ówczesnego dowództwa, że na początku wojny zaczęliśmy od przyznania każdemu żołnierzowi określonego dziennego przydziału dymu. Teraz się tego nie da odkręcić. Ale jak tylko będzie pokój, skończę z tym. Mamy co robić z dewizami, nie musimy za nie sprowadzać trucizny. Zacznę od młodzieży, wystarczy im powiedzieć: nie bierzcie przykładu ze starych, tak też jest fajnie!
** Źródło: s. 325.

* Ciężkie miałem życie w Wiedniu. Bywało, że miesiącami nie jadłem nic ciepłego, żywiłem się mlekiem i suchym chlebem, a dzień w dzień wydawałem trzynaście krajcarów na papierosy, paliłem dwadzieścia pięć do czterdziestu papierosów dziennie! Jeden krajcar to było dla mnie więcej jak dzisiaj dziesięć tysięcy marek. Aż pewnego dnia naszła mnie myśl: człowieku, wydajesz trzynaście krajcarów na papierosy. Kupiłbyś sobie masła do chleba, wyniosłoby cię to pięć krajcarów i jeszcze by ci trochę zostało! Wyrzuciłem papierosy do Dunaju i więcej po nie nie sięgnąłem. Jestem przekonany, że gdybym palił, tobym nie zniósł tego wszystkiego, co dźwigam od dłuższego czasu. Może naród niemiecki temu zawdzięcza ocalenie! Tylu wybitnych ludzi straciłem przez papierosy: Starszy Pan [feldmarszałek Hindenburg], Dietrich Eckart, Troost! Pana, Hoffmann, też przez nie stracę!
** Źródło: s. 326.

* Co do Polaków, mamy to szczęście, że są leniwi i głupi, zarozumiali.
** Źródło: s. 232.

* Co jest naszym problemem: nie znaleźliśmy do tej pory dramaturga o talencie na miarę historii niemieckich cesarzy! Był Schiller, to nie miał nic lepszego do roboty, tylko gloryfikować tego szwajcarskiego łazęgę! [chodzi o Wilhelma Tella]
** Źródło: s. 272.

* Cztery kobiety pozostaną na zawsze w mojej pamięci: pani Troost, panią Wagner, panią Scholtz-Klink i Leni Riefenstahl.
** Źródło: s. 240, gramatyka wg przekładu

* Dla utrzymania porządku społecznego ważne jest posiadanie nie tylko głowy, lecz i pięści, inaczej pewnego dnia pojawi się siła bez umysłu i głowę rozbije.
** Źródło: s. 243.

* Gdybym w Styrii, Salzburgu i Tyrolu wyrzucił z Partii kłusowników, tobym stracił całe organizacje.
** Źródło: s. 390.

* Jak myśliwi dokarmiają zwierzynę, żeby ją przy okazji zabić, tak prawnicy hodują świat przestępczy.
** Źródło: s. 141.

* Jak się spojrzy na Fryderyka Wielkiego, który przeciwstawił się dwunastokrotnie silniejszemu przeciwnikowi, to człowiek czuje się gówniarzem!
** Źródło: s. 247.

* Kobieta nie musi być inteligentna. W porównaniu z wykształconymi intelektualistkami moja matka była na pewno prostą kobietą, co żyje dla swojego męża i dzieci, w towarzystwie naszych wykształconych pań czułaby się chyba nieswojo – ale dała narodowi niemieckiemu wielkiego syna!
** Źródło: s. 324.

* Ma to posmak tragedii, że pancernik, ekstrakt ludzkiej sprawności w opanowaniu materii, w obliczu rozwoju lotnictwa stał się bezużytecznym gratem.
** Źródło: s. 56.

* Ministerstwo spraw wewnętrznych wydało testy służące do sprawdzania, czy ktoś kwalifikuje się do sterylizacji. Gdyby moją matkę zapytano, dlaczego pływa statek zrobiony z żelaza, to bym się pewnie nigdy nie urodził! Na co najmniej trzy czwarte pytań z tego testu mama by nie odpowiedziała! Mogę tylko powiedzieć: do śmieci z tym!
** Źródło: s. 380.

* Najpiękniejszym dniem mego życia będzie dzień, w którym wycofam się z życia politycznego i pozostawię za sobą wszystkie troski, plagi i kłopoty.
** Źródło: s. 239.

* Naszym zadaniem jest wychowanie człowieka, który będzie widział piękne i prawdziwie wspaniałe strony życia, który nie zamieni się przedwcześnie w ponurego zrzędę. Chcemy cieszyć się pełnią życia, trzymać się go i unikać wszystkiego, co według ludzkiej miary szkodzi bliźniemu. Jeśli teraz [23 IX 1941] szkodzę Rosjanom, to tylko dlatego, że inaczej oni szkodziliby mi. Tak robi i dobry Bóg: rzuca nagle masy ludzi na ziemię i niech się każdy sam martwi o siebie. Jeden zabiera drugiemu, i koniec końców pewne jest tylko to, że zwycięża silniejszy. To zresztą najsensowniejszy układ, gdyby było odwrotnie, nic by nie powstało. Gdybyśmy nie przestrzegali praw natury, nakazujących korzystanie z prawa silniejszego, to pewnego dnia pożarłyby nas dzikie zwierzęta, potem owady pożarłyby dzikie zwierzęta, aż w końcu pozostałyby tylko mikroby.
** Źródło: s. 61.

* Przeniesienie się do Germanii było dla Rzymianina czymś podobnym, jak dla nas przez jakiś czas przeniesienie się do Poznania.
** Źródło: s. 271.

* Szwajcarzy to nic innego jak zagubiona gałąź naszego narodu.
** Źródło: s. 222.

* Taka Szwajcaria to jest nic innego jak wrzód na ciele Europy, tego nie można tolerować!
** Źródło: s. 374.

* W Marchii Wschodniej zdobyliśmy takie cudowne tereny alpejskie, że nikt już nie potrzebuje jeździć do Szwajcarii, która zresztą prędzej czy później jako państwo zdechnie i stanie się częścią trzeciej Rzeszy.
** Źródło: s. 336.

* W porównaniu z Rosją Polska to całkiem kulturalny kraj.
** Źródło: s. 90.

* Zostałem politykiem wbrew swojej woli. Polityka jest dla mnie tylko środkiem do celu. Są ludzie, którzy myślą że trudno mi będzie nie być tak aktywnym jak obecnie. Nie. Najpiękniejszym dniem mego życia będzie dzień, w którym wycofam się z życia politycznego i pozostawię za sobą wszystkie troski, plagi i kłopoty. Zrobię to, gdy tylko po zakończeniu wojny wykonam moje zadania polityczne. (…) Gdyby znalazł się ktoś inny, nigdy nie pakowałbym się w politykę, lecz został artystą lub filozofem. Troska o istnienie narodu zmusza mnie do tej działalności – kultura jest tylko tam, gdzie jest bezpieczeństwo życia.

* Zrobiłem samochodem dwa i pół miliona kilometrów, nikogo nawet nie zraniwszy! Kiedy jeździłem (…), pilnowałem, żeby [kierowcy] zawsze utrzymywali prędkość, przy której będą w stanie zatrzymać samochód w zasięgu widoczności. Jeśli jeden z moich kierowców przejedzie dziecko i będzie powoływał się na to, że trąbił, powiem: co pan! Dziecko nie myśli, pan ma myśleć!
** Źródło: s. 231.

* Żeby Stalin podziałał jeszcze dziesięć – piętnaście lat, toby Sowiety stały się najpotężniejszym państwem na świecie, potem mogłoby minąć 150, 200, 300 lat – cud zdarza się raz! Że ogólny standard życia wzrósł, to nie ulega kwestii. Głodu tam nie było. Powiedzmy sobie szczerze, oni tam, gdzie dwa lata wstecz były wioski zapomniane przez Boga i ludzi, stawiali fabryki klasy Hermann-Goering-Werke! Mają linie kolejowe, których nie ma na żadnej mapie. U nas jeszcze nie ma linii, a już są kłótnie o taryfy. Mam książkę o Stalinie i trzeba powiedzieć, że to niesamowita osobowość, prawdziwy asceta, który trzyma to olbrzymie państwo żelazną ręką. Ale powiedzieć, że to państwo socjalistyczne, to jest oszustwo jakich mało! To jest państwo państwowo-kapitalistyczne. 200 milionów ludzi, żelazo, mangan, nikiel, oleje, ropa, co kto chce i ile kto chce. A nad tym wszystkim jeden człowiek, który pyta: czy uważacie, że 13 milionów ludzi to za dużo wobec tak wspaniałej idei?
** Źródło: s. 370, 371

===''Rozmowy przy stole (1941–1945)''===
&lt;small&gt;(tajne notatki spisane przez Martina Bormanna, wyd. Londyn 1953)&lt;/small&gt;

* Najcięższym ciosem, jaki kiedykolwiek spadł na ludzkość było nadejście chrześcijaństwa. Bolszewizm jest nieślubnym dzieckiem chrześcijaństwa. Jedno i drugie zostało wymyślone przez Żydów.
** Opis: rozmowa z 11–12 lipca 1941 pochodząca z tajnych notatek spisanych przez Martina Bormanna, który słynął ze swojej wrogości do religii chrześcijańskiej.
** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]]

* Pierwotnie, chrześcijaństwo było jedynie wcieleniem bolszewickiego niszczyciela. Niemniej jednak, Galilejczyk, którego później nazwano Chrystusem, zamierzał coś zupełnie innego. On musi być traktowany jako lider, który zajmował pozycję wrogą wobec żydostwa. Galilea była kolonią, do której Rzymianie przesiedlali galijskich legionistów (…) Jezus nie był Żydem.
** Opis: rozmowa z 20 października 1942.
** Zobacz też: [[Jezus Chrystus]]

===Inne przypisywane===
* Co na przykład możemy powiedzieć o plakacie reklamującym nowe mydło, jeżeli przedstawia inne mydła jako dobre?

* Co za bzdura! Nadszedł moment, że wkraczamy w okres pozostawiający za sobą wszelką mistykę, a ten znowu zaczyna od początku. Zamiast tego byłoby już lepiej trzymać się Kościoła. Ma on przynajmniej tradycję. I pomyśleć że kiedyś uczyniono by mnie „świętym SS”! Wyobraźcie sobie! Przewróciłbym się w grobie!
** Opis: na temat mitów Himmlera o [[SS]].
** Źródło: [[Albert Speer]], ''Wspomnienia'', Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1990, s. 117.

* Kiedy już uporam się z innymi sprawami (…) zerwę z Kościołem. Będzie miał wtedy za swoje.
** Źródło: Albert Speer, ''Wspomnienia'', Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1990, s. 117.

* Naszym nieszczęściem jest posiadanie niewłaściwej religii. Dlaczego nie mamy takiej religii jak Japończycy, która za najwyższe dobro uznaje ofiarę dla ojczyzny? Także religia mahometańska byłaby dla nas o wiele bardziej odpowiednia niż właśnie chrześcijaństwo z jego ckliwą tolerancją.
** Źródło: Albert Speer, ''Wspomnienia'', Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1990, s. 118.

==O Adolfie Hitlerze==
* Adolf Hitler jest prawdziwym duchem świętym, prawdziwym światłem, które nas oświetla.
** Autor: [[Hermann Göring]]
** Źródło: Roman Bäcker, ''Partia nowego typu'', w: ''Totalitaryzm. Geneza. Istota. Upadek'', Toruń 1992.

* Adolf Hitler miał charyzmę w złym tego słowa znaczeniu. Trochę go podziwiałem. Był świrem, wariatem, ale miał coś w sobie. (...) Zabił tych wszystkich ludzi i w ogóle... Ale coś w sobie miał.
** Autor: [[Ozzy Osbourne]]
** Źródło: wywiad dla ''Night Flight'' z 1982 roku.

* Adolf Hitler powinien otrzymać pokojową nagrodę Nobla.
** ''Hitler should have received the Nobel Peace Prize.'' (ang.)
** Autorka: [[Gertrude Stein]]
** Opis: od 1934 roku do II wojny światowej Stein podejmowała (wyraźnie ironiczne) działania, aby Adolf Hitler otrzymał pokojową nagrodę Nobla.
** Źródło: Warren Lassing, [http://www.nytimes.com/books/98/05/03/specials/stein-views.html ''Gertrude Stein Views Life and Politics''], „New York Times”, 6 maja 1934

* A któż to jest ten dzidziuś w kaftaniku?&lt;br/&gt;Toż to Adolfek, syn państwa Hitlerów!&lt;br/&gt;Może wyrośnie na doktora praw?&lt;br/&gt;Albo będzie tenorem w operze wiedeńskiej?&lt;br/&gt;Czyja to rączka, czyja, oczko, uszko, nosek?&lt;br/&gt;Czyj brzuszek pełen mleka, nie wiadomo jeszcze:&lt;br/&gt;drukarza, konsyliarza, kupca, księdza?&lt;br/&gt;A dokąd te śmieszne nóżki zawędrują, dokąd?&lt;br/&gt;Do ogródka, do szkoły, do biura, na ślub&lt;br/&gt;może z córką burmistrza?
** Autorka: [[Wisława Szymborska]], ''[[Pierwsza fotografia Hitlera]]''

* A więc drań nie żyje! Szkoda, że nie schwytaliśmy go żywcem.
** Autor: [[Józef Stalin]]
** Źródło: Gieorgij Żukow, ''Wspomnienia i refleksje''

* Był wojownikiem, wojownikiem dla ludzkości i prorokiem ewangelii sprawiedliwości dla wszystkich narodów.
** Autor: [[Knut Hamsun]]
** Opis: po wiadomości o śmierci Hitlera.

* Chwała Hitlerowi!
** ''Heil Hitler!'' (niem.)
** Opis: powitanie w [[III Rzesza|III Rzeszy]].
** Źródło: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pozdrowienie_hitlerowskie wikipedia.org]

* Często śniłem o Hitlerze, podobnie jak inni mężczyźni śnią o kobietach.
** Autor: [[Salvador Dalí]]
** Źródło: [https://histmag.org/Salvador-Dali-surrealizm-to-ja-25863 histmag.org]

* Dostrzegam wiele dobrych rzeczy w Hitlerze. Każdy człowiek ma wartości, które ma do zaoferowania, zwłaszcza Hitler. Lubię Hitlera.
** Autor: [[Kanye West]]
** Źródło: [https://www.rmf24.pl/fakty/swiat/newsamp-kanye-west-pochwalil-hitlera-i-zanegowal-holokaust,nId,6446819 rmf24.pl]

* Führer potrafi być naprawdę uroczy. Ile jest w nim naturalnego ciepła, ile rozsiewa wokół siebie szczerej, przyjacielskiej serdeczności. Nic dziwnego, że jest tak kochany.
** Autor: generał [[Alfred Jodl]]
** Źródło: Bernhard von Lossberg, ''Im Wehrmacht Führungsstab''

* Gdyby Niemcy nagle nie oślepli, nie byłoby Hitlera.
** Autor: Czarek w 6 odcinku ''[[13 posterunek|13 posterunku]]''

* Hitler chciał dobrze dla Niemiec. A że potem przyjął metody takie, które nie są do zaakceptowania w żadnym systemie, to już inna sprawa. Natomiast co do propagandy był to dobry mówca, miał świetnych nauczycieli. Niektórzy mogliby się od niego sporo nauczyć, choćby mowy ciała.
** Autor: [[Andrzej Lepper]], „Polityka” nr 7, 2002

* Hitler jest nadętym czeskim kapralem.
** Autor: [[Paul von Hindenburg]]
** Źródło: Ruppert Matthews, ''Hitler, dowódca wojskowy''

* Hitler jest największym dowódcą wszech czasów.
** Autor: feldmarszałek [[Wilhelm Keitel]]
** Źródło: Ruppert Matthews, ''Hitler, dowódca wojskowy''

* Hitler nigdy nie zyskał większości w wolnych wyborach. Nawet w 1933 r., kiedy już sprawował dyktatorską władzę i niemożliwa była kampania wyborcza opozycji i uczciwe liczenie głosów, dostał tylko 43 proc. Doszedł do władzy jedynie dzięki zręcznym zakulisowym intrygom, wystawiając do wiatru koalicjantów, którzy go zlekceważyli.
** Autor: [[Andrew Nagorski]]
** Źródło: rozmowa Wojciecha Orlińskiego, ''Jak zlekceważono wariata'', „Gazeta Wyborcza”, 15–16 grudnia 2012.

* Hitler nienawidził Kościoła, szlachty oraz monarchii, ale to socjalistów i komunistów, a nie arystokratów, więziono w III Rzeszy i mordowano. Arystokraci mieli się zaś doskonale – nikt nie konfiskował ich majątków, a przedstawiciele arystokracji robili błyskotliwe wojskowe kariery.
** Autor: [[Adam Leszczyński]], [https://oko.press/brudzinski-hitler-lewica-nazizm-faszyzm-maja-nic-wspolnego-prawica-a-swistak-zawija-sreberka/ ''Brudziński: Hitler to lewica, nazizm i faszyzm nie mają nic wspólnego z prawicą. A świstak zawija w sreberka''], oko.press, 25 stycznia 2018.

* Hitler (…) okazał się duchowo bardzo rozbudzony, a fizycznie dziarski, zwinny i wytrwały. Jego osobista odwaga i bezwzględne męstwo, z którymi w niebezpiecznych sytuacjach i podczas potyczek przeciwstawiał się wszelkim niebezpieczeństwom, są wyjątkowe.
** Autor: [[Friedrich Petz]]
** Opis: o Hitlerze i jego działaniach z okresu I wojny światowej, 20 marca 1922.

* Hitler powinien teraz żyć dalej jako Żyd.
** ''Hitler müßte jetzt als Jude weiterleben.'' (niem.)
** Autor: [[Elias Canetti]], ''Prowincja ludzka. Zapiski 1942–1972'', rozdział ''1945''

* Hitler był zdecydowanie zdolny, jakkolwiek jednostronnie, ale brak mu było samodyscypliny, przynajmniej uchodził za krnąbrnego, samowolnego, upartego i porywczego; z wyraźnym trudem przychodziło mu dopasowywanie się do ram szkoły. Nie był również pilny, bowiem w przeciwnym razie, przy swoich zdolnościach, mógłby osiągnąć lepsze wyniki.
** Autor: Eduard Hümer, nauczyciel Hitlera od języków – [[język francuski|francuskiego]] i [[język niemiecki|niemieckiego]] ze szkoły w Linzu.
** Opis: podczas procesu Hitlera w Monachium w 1924.

* [Hitler] w gabinecie w centrali NSDAP zawiesił duży portret przemysłowca i nie krył, że stanowi on dla niego inspirację. Hitler zachwycił się wydaną w Niemczech autobiografią Forda, w której przedstawione zostały także poglądy przedsiębiorcy na kwestię żydowską. Czytał również opublikowane w Niemczech wydanie książkowe „Międzynarodowego Żyda” i kiedy w 1923 r. dowiedział się, że biznesmen rozważa start w wyborach prezydenckich, powiedział dziennikarzowi „Chicago Tribune”, że żałuje, iż nie może wysłać do Stanów swoich SA-manów, którzy na pewno bardzo pomogliby w kampanii Forda.
** Autor: [[Piotr Nehring]], [https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,25005108,zydowska-obsesja-henry-ego-forda-najwazniejszy-antysemita-ameryki.html ''Żydowska obsesja Henry’ego Forda. Najważniejszy antysemita Ameryki'', „Ale Historia”], wyborcza.pl, 22 lipca 2019.
** Zobacz też: [[Henry Ford]]

* Hitlerowi wyszło wszystko na opak. Chciał uczynić z Niemiec globalne imperium, a obrócił je w gruzy. Chciał przejść do historii jako największy z Niemców, a zapamiętano go jako największego zbrodniarza. Chciał zniszczyć bolszewizm, a spowodował, że bolszewizm rozlał się na pół Europy. To był człowiek przegrany, wszystkie jego plany spaliły na panewce. Pozostawił po sobie tylko zgliszcza. No i ten marny koniec, w czeluściach wilgotnego ciemnego bunkra.
** Autor: [[Antony Beevor]]
** Źródło: [[Piotr Zychowicz]], ''Niemcy'', Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2017, s. 184.

* Ja niedawno czytałem książkę o wielkim niemieckim wodzu i najlepszym przyjacielu naszego kochanego OJCA Stalina, Adolfie Hitlerze. On jest też proletariuszem i buduje socjalistyczną ojczyznę dla swego narodu tak samo i taką samą jak i nasz WIELKI Stalin. I nigdy nie może być wojny między dwoma bratnimi narodami. To jest jasne dla każdego normalnego człowieka. A słuchy o takiej wojnie puszczają polscy panowie i agenci imperialistów angielskich. Ale z nimi wszystkimi wkrótce my, razem z towarzyszem TOWARZYSZA Stalina, Adolfem Hitlerem, rozprawimy się.
** Autor: [[Sergiusz Piasecki]], ''Zapiski oficera Armii Czerwonej'', Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007, ISBN 9788375650952, s. 30.

* Jesteś jak Hitler, ale nawet Hitler troszczył się o Niemcy czy coś!
** Opis: Morty do Ricka w serialu ''[[Rick i Morty]]''.
** Źródło: odcinek ''Pilot''

* Jeżeli wódz, oczarowując poddanego, zechce być jego idolem, a podwładny będzie tego od niego ciągle oczekiwał, wtedy obraz wodza przemienia się w obraz uwodziciela. Wódz i urząd, ubóstwiając samych siebie, urągają Bogu.
** Autor: [[Dietrich Bonhoeffer]]
** Opis: o wodzostwie Adolfa Hitlera w wypowiedzi radiowej w 1933, która po tych słowach została przerwana przez rozgłośnię.
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/religia/dietrich-bonhoeffer-75-rocznica-smierci-dzialacza-antyfaszystowskiego/852lh7d Paweł Czernich, ''Prawy Niemiec w III Rzeszy. Mija 75 lat od stracenia Dietricha Bonhoeffera''], onet.pl, 9 kwietnia 2020.

* Kanclerz Rzeszy wprowadzał wszystkich w błąd, otwarcie kłamiąc (w odpowiedzi) na sprecyzowane odnośne zapytania – czy Niemcy się mobilizują, a nikt w Europie wojny nie pragnął z wyjątkiem Niemiec, przygotowujących się do niej z pruską dokładnością wojskową i z zakłamaniem politycznym, jakiego historia dotąd nie znała.
** Autor: [[Tadeusz Kutrzeba]]
** Źródło: Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski (oprac.), ''Wrzesień 1939 w relacjach i wspomnieniach'', wyd. MON, Warszawa 1989, s. 381.

* Ludzie pytają mnie, kim są moi bohaterzy. Podziwiam Hitlera, ponieważ wyciągnął swój naród, kiedy ten we wczesnych latach trzydziestych był w strasznym stanie. Ale sytuacja tu jest tak tragiczna, że jedna osoba by nie wystarczyła. Potrzebujemy w Wietnamie czterech lub pięciu Hitlerów.
** Autor: [[Nguyễn Cao Kỳ]]
** Opis: w lipcu 1965.
** Źródło: „Daily Mirror”, wywiad

* Między Hitlerem a Chamberlainem była klasowa przepaść. Chamberlain nienawidził konfliktów, był angielskim dżentelmenem z wyższej klasy, chronionym przed wszelkimi awanturami z racji urodzenia i pozycji społecznej. Hitler był z klasy służących. Chamberlain po prostu nie wierzył, że można kłamać, patrząc w oczy. Hitler to potrafił.
** Autor: [[John le Carré]]
** Źródło: rozmowa [[Adam Michnik|Adama Michnika]] i Pawła Smoleńskiego, „Gazeta Wyborcza”, 17–18 września 2011.
** Zobacz też: [[Neville Chamberlain]]

* Mówi Hitler. O polityce, idei i organizacji. Głęboko i mistycznie. Prawie jak ewangelia. Przejmuje dreszcz, gdy wędruje się z nim ku otchłaniom bytu.
** Autor: [[Joseph Goebbels]], ''Dzienniki (1923–1945)''

* Mówi to, co serce jego słuchaczy chce usłyszeć.
** ''Er sagt, was das Herz seiner Zuhörer zu hören wünscht.'' (niem.)
** Autor: [[Otto Strasser]], ''Hitler und ich''

* Na temat Hitlera nie mam nic do powiedzenia.
** ''Mir fällt zu Hitler nichts ein.'' (niem.)
** Opis: pierwsze słowa książki.
** Autor: [[Karl Kraus]], ''Trzecia noc Walpurgii'' (1933, wyd. 1952)

* Narobił łajdactw i zbrodni, których dotąd nie można sobie było nawet wyobrazić, a gdy przyszła pora na obrachunek, uciekł na tamten świat. […] Poza wymordowaniem kilkunastu czy dwudziestu kilku milionów ludzi, zniszczeniem doszczętnym kilkudziesięciu miast i doprowadzeniem do ruiny swego narodu i państwa – nie dokonał niczego, co by przetrwało jego niesławny żywot. […] Tak więc – lichy wódz, mierny polityk, wielki – nie złoczyńca nawet – geniusz zła. […] Nauka jego da się sprowadzić do prostego odwrócenia nauk Chrystusowych: nienawiść bliźniego, niemiłosierdzie dla słabych, chorych, bezbronnych, pycha zamiast pokory.
** Autor: [[Jerzy Putrament]]
** Źródło: [https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/archiwum/218240,80-rocznica-samobojczej-smierci-Adolfa-Hitlera.html 80. rocznica samobójczej śmierci Adolfa Hitlera]

* Nawet nie zdejmuje butów, a często w ogóle nie idziemy do łóżka. Robimy to na podłodze. To go bardzo podnieca.
** Autorka: [[Eva Braun]]
** Źródło: Adam Ian, ''Seks i sława. Od Kleopatry do Polańskiego'', tłum. Agnieszka Tynecka, Tomasz Bednarowicz, Robert Foltyn, Time after Time. International, Los Angeles-Łódź 1991, ISBN 8390036002, s. 40.

* Nie ma dowodów na to, że Adolf Hitler wiedział o Holokauście.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]]
** Źródło: Salon polityczny Trójki, 2014

* Nie oczekujecie chyba panowie, że uczynię tego austriackiego gefrajtra kanclerzem Rzeszy.
** Autor: [[Paul von Hindenburg]]
** Opis: 26 stycznia 1933 na naradzie z liderami partii konserwatywnej (DNVP).
** Źródło: Eberhard Jäckel, ''Panowanie Hitlera'', op. cit., s. 34.

* Nie podoba mi się jego wygląd.
** Autor: [[Benito Mussolini]]
** Opis: po pierwszym spotkaniu z Hitlerem.
** Źródło: [[Winston Churchill]], ''The Gathering Storm'' (1946)

* Nie spotkałem wcześniej szczęśliwszych ludzi niż Niemcy, a Hitler jest jednym z największych ludzi. Starsi ufają mu, młodzi ubóstwiają. To jest właśnie uwielbienie narodowego bohatera, który uratował ich kraj.
** Autor: [[David Lloyd George]]
** Źródło: „Daily Express”, 17 września 1936

* Po Hitlerze i po Stalinie, po tym całym strasznym XX wieku, mamy zwyczaj mówić i myśleć etnicznie. To jest ich (zwłaszcza Hitlera) zwycięstwo intelektualne i bardzo utrudnia zrozumienie przeszłości.
** Autor: [[Timothy Snyder]]
** Źródło: ''Mord bez granic'', wywiad Adama Leszczyńskiego, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 maja 2011.

* Podobnie jak Hitler i jego naziści, włoscy faszyści zaoferowali gloryfikację woli narodu w miejsce monotonii kompromisów politycznych. Mussolini, a po nim Hitler wykorzystali w polityce wewnętrznej istnienie Związku Radzieckiego. Choć pełni podziwu dla leninowskiej dyscypliny i modelu państwa jednopartyjnego, obydwaj posługiwali się niemniej groźbą rewolucji komunistycznej jako argumentem, by zyskać władzę. Mimo że różnili się pod wieloma względami, obydwaj reprezentowali nową odmianę europejskiej prawicy, uznającą za oczywistość, że największym wrogiem jest komunizm, a zarazem naśladującą pewne aspekty polityki komunistów.
** Autor: [[Timothy Snyder]], ''Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem'', przeł. Bartłomiej Pietrzyk
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[komunizm]], [[nazizm]], [[prawica]]

* Siekiera, motyka, bimber, alasz&lt;br/&gt;Przegra wojnę głupi malarz.
** Autorka: [[Anna Jachnina]], piosenka ''[[Siekiera, motyka]]''

* Taktyka jego na tym polegała: posunąć się o krok dalej w okrucieństwie, cynizmie, kłamstwie, chytrości, odwadze, o ten jeden krok oszałamiający, wytrącający z normy, fantastyczny, niemożliwy, nie do przyjęcia… wytrzymać tam gdzie inni, przerażeni, wołają: ''pas''! Dlatego wtrącił naród niemiecki w okrucieństwo, i w okrucieństwo wtrącił Europę – on pragnął najokrutniejszego życia jako ostatecznego sprawdzianu zdolności do życia.
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik. 1953–1958]]'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007, s. 430.

* Uznaję pana Hitlera – po pierwotnym wahaniu – za człowieka o najszczerszych narodowych uczuciach i cieszę się, że przywódca tego wielkiego ruchu będzie współpracował z nami i z innymi grupami prawicy.
** Autor: [[Paul von Hindenburg]]
** Opis: 17 lutego 1933.
** Źródło: Eberhard Jäckel, ''Panowanie Hitlera'', op. cit., s. 43, 44.

* W konfrontacji z prawdziwym socjalizmem, bogate klasy zawsze stały po jego (Hitlera) stronie. To było wyraźnie widoczne w czasie hiszpańskiej wojny domowej i gdy Francja skapitulowała. W marionetkowym rządzie Hitlera nie działają robotnicy, ale banda bankierów, klika generałów i sprzedajnych prawicowców.
** Autor: [[George Orwell]], [http://ebooks.adelaide.edu.au/o/orwell/george/o79e/part14.html ''The Lion and the Unicorn: Socialism and the English Genius''], 1941
** Zobacz też: [[kapitalizm]], [[prawica]]

* Widać z dnia na dzień, na jak wielkiego męża stanu wyrasta Hitler.
** Autor: [[Martin Heidegger]] 
** Źródło: [https://krytykapolityczna.pl/kultura/heidegger-popieral-hitlera-z-przekonania/ list do brata z 13 kwietnia 1933 roku]

* Wiem, jak bardzo naród niemiecki kocha swojego Führera. To wielki człowiek.
** Autor: [[Józef Stalin]]
** Opis: o Adolfie Hitlerze, po uzgodnieniu [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|paktu Ribbentrop-Mołotow]], podczas toastu do [[Joachim von Ribbentrop|Joachima Ribbentropa]], 22 sierpnia 1939.
** Źródło: [[Norman Davies]], [https://twojahistoria.pl/2018/04/26/jak-doszlo-do-podpisania-paktu-ribbentrop-molotow/ ''Jak doszło do podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow?''], twojahistoria.pl, 26 kwietnia 2018.

* Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 312.
** Zobacz też: [[Benito Mussolini]], [[Mustafa Kemal Atatürk]], [[Józef Stalin]], [[Mao Zedong]], [[Napoleon Bonaparte]]

* Wynajęliśmy go.
** Autor: [[Franz von Papen]]
** Opis: po tym, jak w 1933 Adolf Hitler zgodził się na koalicję z konserwatystami, uzyskując w rządzie zjednoczonej prawicy tylko trzy stanowiska dla NSDAP.
** Źródło: [[Igor Rakowski-Kłos]], [https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,22184660,kto-wybral-hitlera-tvp-udaje-ze-w-iii-rzeszy-byly-demokratyczne.html ''Kto wybrał Hitlera? TVP udaje, że w III Rzeszy były demokratyczne wybory''], wyborcza.pl, 2 sierpnia 2017.

* Za pokój, wolność i demokrację. Nigdy więcej faszyzmu. Miliony zmarłych przypominają nam.
** Autor: [[anonim]]
** Opis: inskrypcja na [[kamień|kamieniu]] przed miejscem narodzin Adolfa Hitlera.


[[Kategoria:Adolf Hitler|!]]</text>
      <sha1>mjiq8a2ug2q4l25d42rv29xoyw1jloy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650375</id>
      <parentid>650347</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem</comment>
      <origin>650375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53014" sha1="kb966nxyiooiwsnojpu7zedppa04l5d" xml:space="preserve">[[Plik:Hitler portrait crop (cropped)(2).jpg|mały|{{center|Adolf Hitler (1938)}}]]
'''[[w:Adolf Hitler|Adolf Hitler]]''' (1889–1945) – [[Niemcy|niemiecki]] [[polityk]] pochodzenia [[austria]]ckiego, przywódca [[III Rzesza|III Rzeszy]], główny inicjator [[II wojna światowa|II wojny światowej]], uznawany za odpowiedzialnego za śmierć milionów ludzi.

==''Mein Kampf''==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{osobne|Mein Kampf}}
* Austrię opuściłem w pierwszym rzędzie z powodów politycznych. Nie chciałem walczyć za habsburskie państwo.
** Zobacz też: [[Austria]]

* Być obywatelem swojego państwa, nawet jeśli jest się tylko zamiataczem ulic, musi być uważane za większy honor niż bycie królem w obcym kraju.
** Zobacz też: [[honor]], [[król]], [[państwo]]

* Jakże nędzne są myśli ludzi małych.

* Kiedy siła do walki o własne zdrowie przestaje istnieć, oznacza to koniec prawa do życia w tym świecie walki. Ona należy do silnej całości, nie słabej połowy.
** ''Wenn die Kraft zum Kämpfe um die eigene Gesundheit nicht mehr vorhanden ist, endet das Recht zum Leben in dieser Welt des Kampfes. Sie Gehört nur dem kraftvollen „Ganzen” und nicht dem schwachen „Halben”.'' (niem.)
** Zobacz też: [[siła]], [[walka]]

==Inne==
* Bądźcie bez litości, bądźcie brutalni… Dżyngis-Chan rzucił na śmierć miliony kobiet i dzieci świadomie i z lekkim sercem – historia widzi w nim tylko wielkiego założyciela państw. Obecnie tylko na wschodzie umieściłem oddziały SS Totenkopf, dając im rozkaz nieugiętego i bezlitosnego zabijania kobiet i dzieci polskiego pochodzenia i polskiej mowy, bo tylko tą drogą zdobyć możemy potrzebną nam przestrzeń życiową.
** Opis: „Drugie Przemówienie”, którego istnienie jest podważane, na odprawie dowódców w Obersalzbergu, 22 sierpnia 1939. Wielu historyków twierdzi, że tamtego dnia Hitler miał tylko jedno przemówienie, a autentyczność Dokumentu Norymberskiego nr 798-PS, skąd pochodzi całość przemówienia, nie została nigdy potwierdzona.

* Dajcie mi pięć lat, a nie poznacie Niemiec.
** Opis: w 1933.
** Źródło: ''Dzieje najnowsze'', t. 35, Państwowe Wydawn. Naukowe, Oddział w Łodzi, 2003, s. 16.

* Dla każdego mocarstwa sprawą fundamentalną jest przestrzeń życiowa współmierna do potęgi państwa (…) Stawką nie jest tutaj Gdańsk. Dla nas jest to kwestia powiększenia przestrzeni życiowej na Wschodzie, zabezpieczenia dostaw żywności i rozwiązania problemu państw bałtyckich. Żywność można pozyskać jedynie z obszarów słabo zaludnionych; (…) staranna niemiecka uprawa ziemi ogromnie zwiększy jej produktywność. W Europie nie widać innych możliwości (…). Oszczędzenie Polski jest wykluczone i pozostaje nam następująca decyzja: &lt;u&gt;Zaatakować Polskę przy pierwszej nadarzającej się sposobności&lt;/u&gt;.
** Źródło: [https://web.archive.org/web/20121012085530/http://www.nizkor.org/hweb/people/h/hitler-adolf/hitler-and-poland.html stenogram narady Hitlera z wyższymi oficerami Wehrmachtu 23 maja 1939 spisany przez adiutanta Führera majora Schmundta]

* Dla przyszłości Niemiec trzy idee mają znaczenie kluczowe. [trzecią z nich jest]… Antysemityzm: uzasadnia on odrzucenie na tle rasowym tego, co jest z gruntu wrogie wszystkiemu, co niemieckie. Nacjonalizm jest w głównej mierze szczepionką przeciw zarazie, która ogarnęła świat, a antysemityzm niezbędnym środkiem ochronnym, można by powiedzieć przeciwciałem.
** Opis: przemówienie w Monachium 29 stycznia 1932.
** Źródło: Gitta Sereny, ''Albert Speer: His Battle with Truth'', cyt. za: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 60.

* Dobre kłamstwo jest jak magiczne zaklęcie.
** Zobacz też: [[kłamstwo]]

* Gdziekolwiek sięgnie nasz triumf, zawsze będzie jedynie punktem wyjścia do nowej walki.

* Gdybyśmy nie mieli paru profesorów, którzy wstawiali się za mną, byłoby ze mną źle. (…) Jeden z naszych profesorów (…) [König, u którego Hitler miał lekcje francuskiego] był c.k. komisarzem do sprawdzania kotłów parowych (…). Podczas eksplozji odebrało mu mowę. Tak, że pewnych rzeczy nie mógł wymówić. Kiedyśmy przyszli do jego klasy, siedziałem całkiem z przodu. Zaczął odczytywać nazwiska. Kiedy doszło do mnie, patrzyłem na niego, nie ruszając się. Oburzony kazał mi się wytłumaczyć. ''Nie nazywam się Itler, nazywam się Hitler, panie profesorze!'' Nie mógł wymówić H.
** Opis: wspomnienia z nocy 8/9 stycznia 1942.

* Głównym punktem w programie nazistowskim jest zniesienie liberalnej koncepcji jednostki i marksistowskiej koncepcji ludzkości, które zastąpi zakorzeniona w ziemi i połączona ze sobą więzią wspólnej krwi wspólnota ludowa.
** Źródło: [http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/hitler1.htm ''On National Socialism and world relations'', 30 stycznia 1937]
** Zobacz też: [[liberalizm]], [[marksizm]]

* Jesteśmy socjalistami, jesteśmy wrogami obecnego systemu kapitalistycznego, który wykorzystuje ekonomicznie słabszych, z jego niesprawiedliwymi płacami, z niesprawiedliwą oceną osoby ludzkiej według jej zamożności a nie według odpowiedzialności i rzeczywistych dokonań. Jesteśmy zdeterminowani aby zniszczyć ten system za wszelką cenę.
** Opis: przemówienie z 1 maja 1927, Hitler definiował jednak [[socjalizm]] odmiennie od marksistów.
** Źródło: John Toland, ''Adolf Hitler'', 1991, ISBN 9780385420532, s. 224.

* Jeśli dojdzie do choćby jednego incydentu, zmiażdżę Polaków tak doszczętnie, że po Polsce nie zostanie nawet ślad.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z [[Carl Jakob Burckhardt|Carlem Burckhardtem]].
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].

* Jeśli dojdziemy kiedyś do władzy, to utrzymamy ją z pomocą Bożą. Nie damy już jej sobie odebrać.
** Opis: 17 października 1930.
** Źródło: ''Hitler. Reden und Proklamationen 1932–1945'', red. M. Domarus, Frankfurt 1962, s. 140.

* Jeśli dziś stoję tu jako rewolucjonista, to jako rewolucjonista przeciwko rewolucji i zbrodni.
** ''Wenn ich hier als Revolutionär stehe, so stehe ich hier gegen Revolution und Verbrechen.'' (niem.)
** Opis: w lutym 1924 na swoim procesie, oskarżony o próbę przeprowadzenia zamachu stanu.
** Źródło: [http://www.kurt-bauer-geschichte.at/PDF_Lehrveranstaltung%202008_2009/06_Hitlerprozess.pdf ''Vernehmung Adolf Hitlers vor dem bayrischen Volksgericht im Februar 1924'' (Auszüge)], kurt-bauer-geschichte.at
** Zobacz też: [[rewolucja]]

* Jeśli niemiecki naród nie potrafi zwyciężyć, to powinien zginąć.
** Opis: w kwietniu 1945.

* Jeśli się powiedzie, to bardzo dobrze; jeśli się nie uda, powiesimy się!
** Opis: przed puczem monachijskim.
** Źródło: [https://histmag.org/Adolf-Hitler-ostatnie-godziny-bestii-14178 histmag.org]

* Jeśli uważacie, że moja praca była słuszna – jeśli wierzycie, że działałem sumiennie i ciężko pracowałem, że przez te lata stawałem w Waszej obronie i że uczciwie poświęciłem swój czas służbie mojemu ludowi – to oddajcie na mnie głos; a jeśli będzie to głos na „TAK”, to stańcie w mojej obronie, tak jak ja stawałem w Waszej!
** ''Du meine Arbeit für richtig hältst, ob du glaubst, dass ich fleißig gewesen bin, dass ich gearbeitet habe, dass ich mich in diesen Jahren für dich eingesetzt habe, dass ich anständig meine Zeit verwendet habe im Dienste meines Volkes. Gib du jetzt deine Stimme ab, wenn &quot;JA&quot;, dann tritt für mich ein, so wie ich für dich eingetreten bin!'' (niem.)
** Źródło: przemówienie w fabryce Kruppa (1935)

* Jeżeli naród planuje toczyć wojnę, nie morduje swoich oficerów.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem o Armii Czerwonej.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].

* Jeżeli ta wojna jest przegrana, to nie jest moim zmartwieniem, że giną w niej ludzie. Nie uronię za nich jednej łzy, bo nie zasłużyli na nic lepszego.
** Zobacz też: [[wojna]]

* Kiedy zacznie się operacja „Barbarossa”, świat wstrzyma oddech z podziwu i nic nie powie.
** Opis: po zapoznaniu się z planami ataku na ZSRR w 1941.
** Źródło: Alan Bullock, ''Hitler. Studium tyranii'', Warszawa 1997, s. 546.

* Kościół katolicki przez piętnaście stuleci traktował Żydów jak szkodników, zamykał ich w gettach i tak dalej, ponieważ zorientowano się czym są Żydzi. (…) Ja odwołuję się do tych piętnastu stuleci.
** ''Die katholische Kirche hat 1500 Jahre lang die Juden als die Schädlinge angesehen, sie ins Ghetto gewiesen usw., da hat man erkannt, was die Juden sind. (…) Ich gehe zurück auf die Zeit, was man 1500 lang getan hat.'' (niem.)
** Opis: w 1933 na Konferencji Episkopatu Niemiec w Berlinie.
** Źródło: Saul Friedländer, ''Das Dritte Reich und die Juden'', Verlag C.H. Beck, Monachium 2007, s. 60.
** Zobacz też: [[katolicyzm]], [[Kościół (organizacja)|Kościół]]

* Mieszkańcy Europy stanowią na świecie jedną, wspólną rodzinę. Dlatego wyobrażenie, że w tak ograniczonym „domu”, jakim jest Europa, utrzymanie różnego porządku prawnego i różnych wartości dla jednej wspólnoty mieszkańców, jest wyobrażeniem fałszywym.
** Opis: 7 marca 1936 przed Reichstagiem.
** Zobacz też: [[Europa]]

* Mnie nie interesuje prawo, mnie interesuje sprawiedliwość.
** Opis: na zjeździe [[prawnik]]ów niemieckich.

* Moje uczucia jako chrześcijanina wskazują mi mojego Pana i Zbawcę jako wojownika. Wskazują mi człowieka, który kiedyś w swej samotności, otoczony przez garstkę uczniów, rozpoznawał w Żydach, czym naprawdę są, i zebrał ludzi, by walczyć przeciwko nim, i który był największym nie jako męczennik, ale jako wojownik. W nieograniczonej miłości jako chrześcijanin i jako człowiek czytam ustępy, które mówią, jak Pan wystąpił w swej mocy i pochwycił bicz, by wypędzić ze świątyni ten ród węży i żmij. Jak wspaniała była jego walka w obronie świata przeciwko truciźnie żydowskiej. Dziś, po dwu tysiącach lat, z głębokim uczuciem rozpoznaję wyraźniej niż kiedykolwiek, że w tym właśnie celu rozlał On swoją krew na krzyżu. Jako chrześcijanin nie mam obowiązku, by przyzwalać na oszukiwanie mnie, lecz obowiązkiem moim jest być wojownikiem o prawdę i sprawiedliwość…
** Opis: 12 kwietnia 1922 w Monachium.
** Źródło: ''The Speeches of Adolf Hitler. April 1922-August 1939'', red. Norman H. Baynes, Oxford University Press, Londyn 1980.

* My jesteśmy państwem narodowym (''Volksstaat''), a Anglia imperium. My jesteśmy organizmem, podczas gdy Anglia zrzeszeniem.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].
** Zobacz też: [[Anglia]]

* Nasza siła bierze się z naszej szybkości i brutalności. Dżyngis Chan prowadził miliony kobiet i dzieci na rzeź z premedytacją i lekkim sercem. Jednak historia pokazuje go jako wielkiego twórcę państwa (…). A zatem (…) wydałem rozkaz zabicia bez litości wszystkich mężczyzn, kobiet i dzieci polskiej rasy i języka. Tylko w ten sposób zyskamy przestrzeń życiową, której tak nam trzeba. Kto dziś mówi o eksterminacji Ormian?
** Opis: inna wersja powyższego cytatu z przypisywanej Hitlerowi wypowiedzi z 22 sierpnia 1939. Autentyczność cytatu budzi wiele wątpliwości, w szczególności ostatniego zdania; fragment ten jest szeroko cytowany w literaturze na temat [[ludobójstwo Ormian|ludobójstwa Ormian]] w 1915.
** Źródło: G. Lewy, ''The Armenian Massacres in Ottoman Turkey: A Disputed Genocide'', University of Utah Press, Salt Lake City, 2005, s. 264, 265.

* Najgłupszym możliwym błędem z naszej strony byłoby pozwolenie niższym rasom na posiadanie broni. Historia dowodzi, że wszyscy zdobywcy, którzy pozwolili niższym rasom na posiadanie broni, szykowali tym sobie upadek.
** Źródło: ''Hitler’s Secret Conversations'', tłum. Norman Cameron i R.H. Stevens, Signet Books, 1961, s. 403.

* Nie idzie nam o zdobycie ludów, lecz wyłącznie o zdobycie przestrzeni nadającej się do celów rolniczych. Bardziej też odpowiada naszym celom szu­kanie tej przestrzeni w Europie, w bezpośrednim sąsiedztwie Rzeszy, niż za morzami, ten zaś cel musi być osiągnięty w ciągu jednej lub dwóch generacji.
** Opis: do współpracowników, 5 listopada 1937.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 18, Proces głównych zbrodniarzy wojennych przed M.T.W, tom XXII.

* Nie ma nic piękniejszego od wychowania sobie młodego stworzenia: dziewczyna w wieku osiemnastu, dwudziestu lat jest miękka jak wosk. Mężczyzna musi mieć możliwość, aby na każdej dziewczynie odcisnąć swoją pieczęć. Kobieta chce tego samego!
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, 2004, Katowice, s. 184.

* Nie możemy liczyć na to, że powtórzy się sprawa czeska. Tym razem będzie wojna.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 20–21.

* Niemcy narodowosocjalistyczne pragną pokoju w wyniku swoich najgłębszych przekonań światopoglądowych.
** Opis: przemówienie z maja 1935.
** Źródło: [[Leszek Kołakowski]], ''Casus Eichmanna'' (1961), cyt. za: „Gazeta Wyborcza”, 19–20 lipca 2014.

* Obie królowe sztuki – architektura i muzyka – nie mają żydostwu niczego do zawdzięczenia.
** Zobacz też: [[sztuka]]

* Pakt jest tak długo ważny, jak długo służy celowi.
** Zobacz też: [[pakt]]

* Po fakcie człowiek żałuje tylko, że był za dobry.
** Opis: podczas ślubu z Ewą Braun w bunkrze w 1945 (nazajutrz oboje popełnili samobójstwo).
** Źródło: Diane Ducret, Emmanuel Hecht, ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak

* Polska zdecydowała się walczyć i jej życzenie zostało spełnione. Walkę wybrała niefrasobliwie, gdyż niektórzy mężowie stanu zapewniali ją, że dysponują szczegółową wiedzą o braku wartości Niemiec i ich sił zbrojnych, o niższości naszego uzbrojenia, o słabym morale naszych wojsk, o defetyzmie panującym w Rzeszy, o rozdźwięku między narodem niemieckim, a jego przywódcami. (…)&lt;br /&gt;W chwili gdy do was przemawiam, nasze wojska tworzą potężną linię od Brześcia Litewskiego po Lwów; od wczorajszego popołudnia niekończące się kolumny żołnierzy z rozbitej polskiej armii wymaszerowują z tego sektora jako jeńcy. (…) To, co pozostało z armii polskiej na zachód od tej linii, skapituluje w ciągu kilku dni; złożą broń albo zostaną zmiażdżeni.
** Opis: fragment triumfalnego przemówienia wygłoszonego 19 września 1939 w Gdańsku.
** Źródło: [http://www.hitler.org/speeches/09-13-39.html ''Danzig. Speech of September 19, 1939'', Hitler.org]

* Przede wszystkim nie chcę niczego od Zachodu – niczego dzisiaj i niczego jutro (…). Muszę jednak mieć wolną rękę na Wschodzie.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].

* Przyczyną tej agresji nie jest bynajmniej spór, który powstał między Niemcami a Polską odnośnie Gdańska, lecz konieczność powiększenia przestrzeni życiowej Niemiec i zapewnienia im dostatecznego wyżywienia.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 20–21.
** Zobacz też: [[kampania wrześniowa]]

* Ręka mi drży, ale serce nie.
** Opis: Hitler chorował na [[Choroba Parkinsona|Parkinsona]].

* Rodacy, niemieccy robotnicy, pochodzę z waszych szeregów, byłem jednym z was, stawałem z wami, ramię w ramię, przez 4 lata wojny. Później awansowałem dzięki wytrwałości i samokształceniu, chociaż musiałem znosić głód! Ale w głębi duszy, nadal jestem taki sam.
** Opis: przemówienie w fabryce Siemensa (nawiązanie do I wojny światowej).
** Źródło: film dokumentalny ''Apokalipsa. Siła Hitlera: Zagrożenie''

* Rozkazałem niemieckim siłom powietrznym prowadzić działania w sposób humanitarny, atakując jedynie wojska uczestniczące w walkach. Polski rząd i dowództwo armii nakazały ludności cywilnej toczenie nieregularnej wojny z zasadzki. W tych okolicznościach bardzo trudno jest się powstrzymać. (…) Moja cierpliwość też może mieć granice.
** Opis: fragment triumfalnego przemówienia wygłoszonego 19 września 1939 w Gdańsku.
** Źródło: [http://www.hitler.org/speeches/09-13-39.html Hitler.org/speeches]

* Ruch narodowosocjalistyczny (…) w odróżnieniu do narodowej burżuazji odrzuca germanizację lub zniemczenie, ponieważ stawia na ekspansję własnego narodu. (…) Państwo rasowe pod żadnym pozorem nie powinno anektować Polaków z zamiarem, aby pewnego dnia zrobić z nich Niemców. Wręcz przeciwnie, musi ono podjąć decyzje o odizolowaniu tych rasowo obcych elementów, aby nie dopuścić do skażenia krwi własnego narodu, lub o ich wyrzuceniu w celu przekazania przedstawicielom naszego narodu uwolnionego gruntu i ziemi.
** Opis: tekst napisany w 1928, ale publicznie wydany dopiero po II wojnie światowej.
** Źródło: ''Druga książka'' (''Zweites Buch'', 1928)
** Zobacz też: [[Polacy]]

* Socjalizm! To jest w ogóle niefortunne słowo… Co socjalizm naprawdę oznacza? Jeśli ludzie mają coś do jedzenia i jakieś przyjemności, to wtedy mają socjalizm.
** Opis: tłumacząc na zebraniu partyjnym (nazistowskich liderów) w 1929, co oznacza przymiotnik „socjalistyczna” w nazwie NSDAP.
** Źródło: Henry A. Turner, ''German Big Business and the Rise of Hitler'', Oxford University Press, 1985, s. 77.
** Zobacz też: [[socjalizm]]

* Stworzę propagandowy powód rozpoczęcia wojny; nieważne, czy będzie on wiarygodny.
** Opis: o przygotowaniach [[Prowokacja gliwicka|prowokacji gliwickiej]], propagandowego pretekstu do rozpoczęcia [[II wojna światowa|II wojny światowej]].
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/39/246/Artykul/674913,Niemiecki-pretekst-do-napadu-na-Polske ''Niemiecki pretekst do napadu na Polskę ''], polskieradio.pl, 1 września 2018.

* Sudety są moim ostatnim żądaniem terytorialnym w Europie.
** Źródło: przemówienie, 26 września 1938, cyt. za: „Zeszyty historyczne”, wydania 1–2, Instytut Literacki, 1962, s. 133.
** Zobacz też: [[układ monachijski]]

* Sumienie to żydowski wynalazek.
** Źródło: [[Władysław Bartoszewski]], ''Pod wspólnym niebem. Tematy polsko-żydowskie'', Towarzystwo „Więź”, 1998, s. 144.
** Zobacz też: [[sumienie]]

* Ten widok był dla mnie urzeczywistnieniem rasowej profanacji.
** Opis: o mniejszościach narodowych, które zobaczył w [[Wiedeń|Wiedniu]].
** Źródło: film dokumentalny ''Apokalipsa. Siła Hitlera: Zagrożenie''

* W obecnej godzinie czuję się zobowiązany wobec swojego sumienia do jeszcze jednego apelu do rozsądku Anglii. Uważam, że mogę to uczynić, ponieważ nie proszę o coś jako pokonany, lecz opowiadam się jako zwycięzca za rozsądkiem. Nie widzę powodu, który zmuszałby do kontynuowania tej walki. Żałuję ofiar, które będzie ona kosztować. Także mojemu własnemu narodowi chciałbym ich oszczędzić.
** Opis: 19 lipca 1940.

* Walka z wewnętrznym wrogiem narodu nigdy nie rozbije się o formalną biurokrację lub jej nieudolność, lecz jedynie tam, gdzie formalna biurokracja państwowa miałaby się okazać niezdatną do rozwiązania jakiegoś problemu, naród niemiecki użyje swej aktywniejszej organizacji, by dopomóc sobie w zrealizowaniu konieczności życiowej (…), o czym może rozstrzygać państwo, o tym też ono rozstrzygnie. To, czego państwo nie będzie w stanie rozwiązać, zostanie rozwiązane za pomocą zorganizowanego ruchu (partyjnego).
** Opis: z przemówienia wygłoszonego na zjeździe norymberskim 11 września 1935.
** Źródło: Eberhard Jäckel, ''Panowanie Hitlera'', tłum. A. Karaszniewicz-Mazur, wyd. Ossolineum, Wrocław 1989, s. 62, 63.
** Zobacz też: [[biurokracja]]

* Was, moi panowie, wzywa sława, jak to nie zdarzyło się od wieków. Bądźcie twardzi, bądźcie bezlitośni, działajcie szybciej i brutalniej niż przeciwnicy. Mieszczanie zachodnioeuropejscy muszą zadrżeć ze zgrozy. (…) A teraz na wroga! W Warszawie będziemy święcić przywitanie!
** Opis: fragmenty mowy do generałów dowodzących Wehrmachtem, którą wygłosił w Obersalzbergu w przededniu wojny, 22 sierpnia 1939.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 22–23.
** Zobacz też: [[Warszawa]], [[obrona Warszawy (1939)]]

* Wojna jest przegrana.
** Opis: rozpacz, w jaką popadł 22 kwietnia 1945.
** Źródło: Jean-Paul Bled, ''Samobójstwo Hitlera'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 29.

* Wolałbym dać sobie wyrwać trzy lub cztery zdrowe zęby, niż przejść przez tę rozmowę raz jeszcze.
** Opis: w październiku 1940 o swojej 9-godzinnej, bezowocnej rozmowie z generałem [[Francisco Franco|Franco]] na temat przystąpienia [[Hiszpania|Hiszpanii]] do wojny.
** Źródło: Jerzy Eisler, ''Kolaboracja we Francji 1940–1944'', Książka i Wiedza, 1989, s. 130.

* W polityce należy sobie zdobyć poparcie kobiet; mężczyźni pójdą za Tobą sami z siebie.
** Źródło: Diane Ducret, ''Kobiety dyktatorów'', tłum. Maria Rostworowska, Wydawnictwo Znak, Kraków 2012, ISBN 9788324018840, s. 293.

* Wspaniale! Mam teraz świat w kieszeni.
** Opis: na wieść o zgodzie na wizytę Ribbentropa u Józefa Stalina w Moskwie w sierpniu 1939 i podpisanie [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|paktu Ribbentrop-Mołotow]].
** Źródło: [https://twojahistoria.pl/2018/04/26/jak-doszlo-do-podpisania-paktu-ribbentrop-molotow/#5 Norman Davies, ''Jak doszło do podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow?''], twojahistoria.pl, 26 kwietnia 2018.

* Wszystkie moje przedsięwzięcia są skierowane przeciw Rosji. Jeżeli Zachód jest zbyt tępy lub ślepy, by to pojąć, będę zmuszony dojść do porozumienia z Rosjanami, obrócić się i uderzyć na Zachód, a po jego pokonaniu ponownie zwrócić się z całą siłą przeciwko Związkowi Sowieckiemu.
** Opis: 11 sierpnia 1939 w Obersalzbergu podczas rozmowy z Carlem Burckhardtem.
** Źródło: [http://www.worldfuturefund.org/wffmaster/Reading/Germany/Burckhardt.htm Carl J. Burckhardt, ''Meine Danziger Mission'', Monachium 1960, s. 339–343].
** Zobacz też: [[ZSRR]]

* Wydałem rozkaz i każę każdego rozstrzelać, kto by chociaż jednym słowem usiłował krytykować, iż celem wojny nie jest osiągnięcie oznaczonych linii, lecz fizyczne zniszczenie przeciwnika. (…) Polska zostanie wyludniona i zasiedlona Niemcami. Mój pakt z Polską pomyślany był tylko jako pozyskanie czasu…
** Opis: fragmenty mowy do generałów dowodzących Wehrmachtem, którą wygłosił w Obersalzbergu w przededniu wojny, 22 sierpnia 1939.
** Źródło: Tadeusz Kułakowski, ''Gdyby Hitler zwyciężył'', Warszawa 1960, s. 22–23.

* Wystarczy tylko pchnąć drzwi i cała przegniła budowla zawali się z trzaskiem.
** Opis: o Rosji Stalina do Alfreda Jodla przed atakiem na ZSRR.
** Źródło: Alan Bullock, ''Hitler. Studium tyranii'', Warszawa 1997, s. 558.

* Z mieszczańskiego socjaldemokraty nie da się zrobić dobrego nazisty. Z komunisty natomiast jak najbardziej.
** Źródło: [[Wiktor Suworow]], ''Alfabet Suworowa'', Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2014, s. 17.
** Zobacz też: [[komunizm]], [[nazizm]], [[socjaldemokracja]]

* Zawarcie przez Watykan traktatu z nowymi Niemcami oznacza uznanie przez Kościół katolicki państwa narodowosocjalistycznego. Traktat ten jasno i wyraźnie pokazuje całemu światu, że twierdzenie o wrogości narodowego socjalizmu do religii jest kłamstwem. (…) Konkordat dał Niemcom możliwość i stworzył sferę zaufania, która będzie miała szczególne znaczenie w pilnej walce z międzynarodowym żydostwem.
** Opis: w odezwie z 22 lipca 1933 do NSDAP.
** Źródło: John Cornwell, ''Papież Hitlera: Sekretna historia Piusa XII'', tłum. Andrzej Grabowski, Warszawa 2006, s. 59.

* Zniszczenie Polski jest naszym pierwszym zadaniem.
** Źródło: ''Sprawa polska w czasie drugiej wojny światowej w pamiętnikach'', Warszawa 1990, PIW, s. 44.
** Zobacz też: [[Polska]]

* Zwycięzcy nikt nie będzie się pytał, czy mówił prawdę.
** Źródło: [[Henryk Markiewicz]], Andrzej Romanowski, ''Skrzydlate słowa'', Warszawa 1990, PIW, s. 273.
** Zobacz też: [[prawda]]

* '''Galeazzo Ciano:''' Czego tak naprawdę chcecie: Gdańska czy Korytarza?&lt;br /&gt;'''Joachim von Ribbentrop:''' Teraz już nie o to chodzi. Chcemy wojny.&lt;br /&gt;'''Adolf Hitler:''' Jest pan południowcem i nigdy nie zrozumie pan, jak bardzo mi, jako Niemcowi, potrzebne jest drewno z polskich lasów.
** Opis: w Berchtesgaden w sierpniu 1939.
** Źródło: [[Galeazzo Ciano]], ''Pamiętniki 1939–1943'', tłum. Kazimierz Fudakowski, Warszawa 1949, s. 122.
** Zobacz też: [[Gdańsk]], [[Joachim von Ribbentrop]]

==Cytaty przypisywane==
===''Rozmowy przy stole''===
&lt;small&gt;(tajne notatki spisane przez [[Martin Bormann|Martina Bormanna]], wyd. Charyzma, 1996)&lt;/small&gt;

* Błędny jest pogląd, że żołnierz nie wytrzyma za granicą, jeżeli nie będzie miał co palić. To był błąd, który trzeba zapisać na konto ówczesnego dowództwa, że na początku wojny zaczęliśmy od przyznania każdemu żołnierzowi określonego dziennego przydziału dymu. Teraz się tego nie da odkręcić. Ale jak tylko będzie pokój, skończę z tym. Mamy co robić z dewizami, nie musimy za nie sprowadzać trucizny. Zacznę od młodzieży, wystarczy im powiedzieć: nie bierzcie przykładu ze starych, tak też jest fajnie!
** Źródło: s. 325.

* Ciężkie miałem życie w Wiedniu. Bywało, że miesiącami nie jadłem nic ciepłego, żywiłem się mlekiem i suchym chlebem, a dzień w dzień wydawałem trzynaście krajcarów na papierosy, paliłem dwadzieścia pięć do czterdziestu papierosów dziennie! Jeden krajcar to było dla mnie więcej jak dzisiaj dziesięć tysięcy marek. Aż pewnego dnia naszła mnie myśl: człowieku, wydajesz trzynaście krajcarów na papierosy. Kupiłbyś sobie masła do chleba, wyniosłoby cię to pięć krajcarów i jeszcze by ci trochę zostało! Wyrzuciłem papierosy do Dunaju i więcej po nie nie sięgnąłem. Jestem przekonany, że gdybym palił, tobym nie zniósł tego wszystkiego, co dźwigam od dłuższego czasu. Może naród niemiecki temu zawdzięcza ocalenie! Tylu wybitnych ludzi straciłem przez papierosy: Starszy Pan [feldmarszałek Hindenburg], Dietrich Eckart, Troost! Pana, Hoffmann, też przez nie stracę!
** Źródło: s. 326.

* Co do Polaków, mamy to szczęście, że są leniwi i głupi, zarozumiali.
** Źródło: s. 232.

* Co jest naszym problemem: nie znaleźliśmy do tej pory dramaturga o talencie na miarę historii niemieckich cesarzy! Był Schiller, to nie miał nic lepszego do roboty, tylko gloryfikować tego szwajcarskiego łazęgę! [chodzi o Wilhelma Tella]
** Źródło: s. 272.

* Cztery kobiety pozostaną na zawsze w mojej pamięci: pani Troost, panią Wagner, panią Scholtz-Klink i Leni Riefenstahl.
** Źródło: s. 240, gramatyka wg przekładu

* Dla utrzymania porządku społecznego ważne jest posiadanie nie tylko głowy, lecz i pięści, inaczej pewnego dnia pojawi się siła bez umysłu i głowę rozbije.
** Źródło: s. 243.

* Gdybym w Styrii, Salzburgu i Tyrolu wyrzucił z Partii kłusowników, tobym stracił całe organizacje.
** Źródło: s. 390.

* Jak myśliwi dokarmiają zwierzynę, żeby ją przy okazji zabić, tak prawnicy hodują świat przestępczy.
** Źródło: s. 141.

* Jak się spojrzy na Fryderyka Wielkiego, który przeciwstawił się dwunastokrotnie silniejszemu przeciwnikowi, to człowiek czuje się gówniarzem!
** Źródło: s. 247.

* Kobieta nie musi być inteligentna. W porównaniu z wykształconymi intelektualistkami moja matka była na pewno prostą kobietą, co żyje dla swojego męża i dzieci, w towarzystwie naszych wykształconych pań czułaby się chyba nieswojo – ale dała narodowi niemieckiemu wielkiego syna!
** Źródło: s. 324.

* Ma to posmak tragedii, że pancernik, ekstrakt ludzkiej sprawności w opanowaniu materii, w obliczu rozwoju lotnictwa stał się bezużytecznym gratem.
** Źródło: s. 56.

* Ministerstwo spraw wewnętrznych wydało testy służące do sprawdzania, czy ktoś kwalifikuje się do sterylizacji. Gdyby moją matkę zapytano, dlaczego pływa statek zrobiony z żelaza, to bym się pewnie nigdy nie urodził! Na co najmniej trzy czwarte pytań z tego testu mama by nie odpowiedziała! Mogę tylko powiedzieć: do śmieci z tym!
** Źródło: s. 380.

* Najpiękniejszym dniem mego życia będzie dzień, w którym wycofam się z życia politycznego i pozostawię za sobą wszystkie troski, plagi i kłopoty.
** Źródło: s. 239.

* Naszym zadaniem jest wychowanie człowieka, który będzie widział piękne i prawdziwie wspaniałe strony życia, który nie zamieni się przedwcześnie w ponurego zrzędę. Chcemy cieszyć się pełnią życia, trzymać się go i unikać wszystkiego, co według ludzkiej miary szkodzi bliźniemu. Jeśli teraz [23 IX 1941] szkodzę Rosjanom, to tylko dlatego, że inaczej oni szkodziliby mi. Tak robi i dobry Bóg: rzuca nagle masy ludzi na ziemię i niech się każdy sam martwi o siebie. Jeden zabiera drugiemu, i koniec końców pewne jest tylko to, że zwycięża silniejszy. To zresztą najsensowniejszy układ, gdyby było odwrotnie, nic by nie powstało. Gdybyśmy nie przestrzegali praw natury, nakazujących korzystanie z prawa silniejszego, to pewnego dnia pożarłyby nas dzikie zwierzęta, potem owady pożarłyby dzikie zwierzęta, aż w końcu pozostałyby tylko mikroby.
** Źródło: s. 61.

* Przeniesienie się do Germanii było dla Rzymianina czymś podobnym, jak dla nas przez jakiś czas przeniesienie się do Poznania.
** Źródło: s. 271.

* Szwajcarzy to nic innego jak zagubiona gałąź naszego narodu.
** Źródło: s. 222.

* Taka Szwajcaria to jest nic innego jak wrzód na ciele Europy, tego nie można tolerować!
** Źródło: s. 374.

* W Marchii Wschodniej zdobyliśmy takie cudowne tereny alpejskie, że nikt już nie potrzebuje jeździć do Szwajcarii, która zresztą prędzej czy później jako państwo zdechnie i stanie się częścią trzeciej Rzeszy.
** Źródło: s. 336.

* W porównaniu z Rosją Polska to całkiem kulturalny kraj.
** Źródło: s. 90.

* Zostałem politykiem wbrew swojej woli. Polityka jest dla mnie tylko środkiem do celu. Są ludzie, którzy myślą że trudno mi będzie nie być tak aktywnym jak obecnie. Nie. Najpiękniejszym dniem mego życia będzie dzień, w którym wycofam się z życia politycznego i pozostawię za sobą wszystkie troski, plagi i kłopoty. Zrobię to, gdy tylko po zakończeniu wojny wykonam moje zadania polityczne. (…) Gdyby znalazł się ktoś inny, nigdy nie pakowałbym się w politykę, lecz został artystą lub filozofem. Troska o istnienie narodu zmusza mnie do tej działalności – kultura jest tylko tam, gdzie jest bezpieczeństwo życia.

* Zrobiłem samochodem dwa i pół miliona kilometrów, nikogo nawet nie zraniwszy! Kiedy jeździłem (…), pilnowałem, żeby [kierowcy] zawsze utrzymywali prędkość, przy której będą w stanie zatrzymać samochód w zasięgu widoczności. Jeśli jeden z moich kierowców przejedzie dziecko i będzie powoływał się na to, że trąbił, powiem: co pan! Dziecko nie myśli, pan ma myśleć!
** Źródło: s. 231.

* Żeby Stalin podziałał jeszcze dziesięć – piętnaście lat, toby Sowiety stały się najpotężniejszym państwem na świecie, potem mogłoby minąć 150, 200, 300 lat – cud zdarza się raz! Że ogólny standard życia wzrósł, to nie ulega kwestii. Głodu tam nie było. Powiedzmy sobie szczerze, oni tam, gdzie dwa lata wstecz były wioski zapomniane przez Boga i ludzi, stawiali fabryki klasy Hermann-Goering-Werke! Mają linie kolejowe, których nie ma na żadnej mapie. U nas jeszcze nie ma linii, a już są kłótnie o taryfy. Mam książkę o Stalinie i trzeba powiedzieć, że to niesamowita osobowość, prawdziwy asceta, który trzyma to olbrzymie państwo żelazną ręką. Ale powiedzieć, że to państwo socjalistyczne, to jest oszustwo jakich mało! To jest państwo państwowo-kapitalistyczne. 200 milionów ludzi, żelazo, mangan, nikiel, oleje, ropa, co kto chce i ile kto chce. A nad tym wszystkim jeden człowiek, który pyta: czy uważacie, że 13 milionów ludzi to za dużo wobec tak wspaniałej idei?
** Źródło: s. 370, 371

===''Rozmowy przy stole (1941–1945)''===
&lt;small&gt;(tajne notatki spisane przez Martina Bormanna, wyd. Londyn 1953)&lt;/small&gt;

* Najcięższym ciosem, jaki kiedykolwiek spadł na ludzkość było nadejście chrześcijaństwa. Bolszewizm jest nieślubnym dzieckiem chrześcijaństwa. Jedno i drugie zostało wymyślone przez Żydów.
** Opis: rozmowa z 11–12 lipca 1941 pochodząca z tajnych notatek spisanych przez Martina Bormanna, który słynął ze swojej wrogości do religii chrześcijańskiej.
** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]]

* Pierwotnie, chrześcijaństwo było jedynie wcieleniem bolszewickiego niszczyciela. Niemniej jednak, Galilejczyk, którego później nazwano Chrystusem, zamierzał coś zupełnie innego. On musi być traktowany jako lider, który zajmował pozycję wrogą wobec żydostwa. Galilea była kolonią, do której Rzymianie przesiedlali galijskich legionistów (…) Jezus nie był Żydem.
** Opis: rozmowa z 20 października 1942.
** Zobacz też: [[Jezus Chrystus]]

===Inne przypisywane===
* Co na przykład możemy powiedzieć o plakacie reklamującym nowe mydło, jeżeli przedstawia inne mydła jako dobre?

* Co za bzdura! Nadszedł moment, że wkraczamy w okres pozostawiający za sobą wszelką mistykę, a ten znowu zaczyna od początku. Zamiast tego byłoby już lepiej trzymać się Kościoła. Ma on przynajmniej tradycję. I pomyśleć że kiedyś uczyniono by mnie „świętym SS”! Wyobraźcie sobie! Przewróciłbym się w grobie!
** Opis: na temat mitów Himmlera o [[SS]].
** Źródło: [[Albert Speer]], ''Wspomnienia'', Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1990, s. 117.

* Kiedy już uporam się z innymi sprawami (…) zerwę z Kościołem. Będzie miał wtedy za swoje.
** Źródło: Albert Speer, ''Wspomnienia'', Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1990, s. 117.

* Naszym nieszczęściem jest posiadanie niewłaściwej religii. Dlaczego nie mamy takiej religii jak Japończycy, która za najwyższe dobro uznaje ofiarę dla ojczyzny? Także religia mahometańska byłaby dla nas o wiele bardziej odpowiednia niż właśnie chrześcijaństwo z jego ckliwą tolerancją.
** Źródło: Albert Speer, ''Wspomnienia'', Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1990, s. 118.

==O Adolfie Hitlerze==
* Adolf Hitler jest prawdziwym duchem świętym, prawdziwym światłem, które nas oświetla.
** Autor: [[Hermann Göring]]
** Źródło: Roman Bäcker, ''Partia nowego typu'', w: ''Totalitaryzm. Geneza. Istota. Upadek'', Toruń 1992.

* Adolf Hitler miał charyzmę w złym tego słowa znaczeniu. Trochę go podziwiałem. Był świrem, wariatem, ale miał coś w sobie. (...) Zabił tych wszystkich ludzi i w ogóle... Ale coś w sobie miał.
** Autor: [[Ozzy Osbourne]]
** Źródło: wywiad dla ''Night Flight'' z 1982 roku.

* Adolf Hitler powinien otrzymać pokojową nagrodę Nobla.
** ''Hitler should have received the Nobel Peace Prize.'' (ang.)
** Autorka: [[Gertrude Stein]]
** Opis: od 1934 roku do II wojny światowej Stein podejmowała (wyraźnie ironiczne) działania, aby Adolf Hitler otrzymał pokojową nagrodę Nobla.
** Źródło: Warren Lassing, [http://www.nytimes.com/books/98/05/03/specials/stein-views.html ''Gertrude Stein Views Life and Politics''], „New York Times”, 6 maja 1934

* A któż to jest ten dzidziuś w kaftaniku?&lt;br/&gt;Toż to Adolfek, syn państwa Hitlerów!&lt;br/&gt;Może wyrośnie na doktora praw?&lt;br/&gt;Albo będzie tenorem w operze wiedeńskiej?&lt;br/&gt;Czyja to rączka, czyja, oczko, uszko, nosek?&lt;br/&gt;Czyj brzuszek pełen mleka, nie wiadomo jeszcze:&lt;br/&gt;drukarza, konsyliarza, kupca, księdza?&lt;br/&gt;A dokąd te śmieszne nóżki zawędrują, dokąd?&lt;br/&gt;Do ogródka, do szkoły, do biura, na ślub&lt;br/&gt;może z córką burmistrza?
** Autorka: [[Wisława Szymborska]], ''[[Pierwsza fotografia Hitlera]]''

* A więc drań nie żyje! Szkoda, że nie schwytaliśmy go żywcem.
** Autor: [[Józef Stalin]]
** Źródło: Gieorgij Żukow, ''Wspomnienia i refleksje''

* Był wojownikiem, wojownikiem dla ludzkości i prorokiem ewangelii sprawiedliwości dla wszystkich narodów.
** Autor: [[Knut Hamsun]]
** Opis: po wiadomości o śmierci Hitlera.

* Chwała Hitlerowi!
** ''Heil Hitler!'' (niem.)
** Opis: powitanie w [[III Rzesza|III Rzeszy]].
** Źródło: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pozdrowienie_hitlerowskie wikipedia.org]

* Często śniłem o Hitlerze, podobnie jak inni mężczyźni śnią o kobietach.
** Autor: [[Salvador Dalí]]
** Źródło: [https://histmag.org/Salvador-Dali-surrealizm-to-ja-25863 histmag.org]

* Dostrzegam wiele dobrych rzeczy w Hitlerze. Każdy człowiek ma wartości, które ma do zaoferowania, zwłaszcza Hitler. Lubię Hitlera.
** Autor: [[Kanye West]]
** Źródło: [https://www.rmf24.pl/fakty/swiat/newsamp-kanye-west-pochwalil-hitlera-i-zanegowal-holokaust,nId,6446819 rmf24.pl]

* Führer potrafi być naprawdę uroczy. Ile jest w nim naturalnego ciepła, ile rozsiewa wokół siebie szczerej, przyjacielskiej serdeczności. Nic dziwnego, że jest tak kochany.
** Autor: generał [[Alfred Jodl]]
** Źródło: Bernhard von Lossberg, ''Im Wehrmacht Führungsstab''

* Gdyby Niemcy nagle nie oślepli, nie byłoby Hitlera.
** Autor: Czarek w 6 odcinku ''[[13 posterunek|13 posterunku]]''

* Hitler chciał dobrze dla Niemiec. A że potem przyjął metody takie, które nie są do zaakceptowania w żadnym systemie, to już inna sprawa. Natomiast co do propagandy był to dobry mówca, miał świetnych nauczycieli. Niektórzy mogliby się od niego sporo nauczyć, choćby mowy ciała.
** Autor: [[Andrzej Lepper]], „Polityka” nr 7, 2002

* Hitler jest nadętym czeskim kapralem.
** Autor: [[Paul von Hindenburg]]
** Źródło: Ruppert Matthews, ''Hitler, dowódca wojskowy''

* Hitler jest największym dowódcą wszech czasów.
** Autor: feldmarszałek [[Wilhelm Keitel]]
** Źródło: Ruppert Matthews, ''Hitler, dowódca wojskowy''

* Hitler nigdy nie zyskał większości w wolnych wyborach. Nawet w 1933 r., kiedy już sprawował dyktatorską władzę i niemożliwa była kampania wyborcza opozycji i uczciwe liczenie głosów, dostał tylko 43 proc. Doszedł do władzy jedynie dzięki zręcznym zakulisowym intrygom, wystawiając do wiatru koalicjantów, którzy go zlekceważyli.
** Autor: [[Andrew Nagorski]]
** Źródło: rozmowa Wojciecha Orlińskiego, ''Jak zlekceważono wariata'', „Gazeta Wyborcza”, 15–16 grudnia 2012.

* Hitler nienawidził Kościoła, szlachty oraz monarchii, ale to socjalistów i komunistów, a nie arystokratów, więziono w III Rzeszy i mordowano. Arystokraci mieli się zaś doskonale – nikt nie konfiskował ich majątków, a przedstawiciele arystokracji robili błyskotliwe wojskowe kariery.
** Autor: [[Adam Leszczyński]], [https://oko.press/brudzinski-hitler-lewica-nazizm-faszyzm-maja-nic-wspolnego-prawica-a-swistak-zawija-sreberka/ ''Brudziński: Hitler to lewica, nazizm i faszyzm nie mają nic wspólnego z prawicą. A świstak zawija w sreberka''], oko.press, 25 stycznia 2018.

* Hitler (…) okazał się duchowo bardzo rozbudzony, a fizycznie dziarski, zwinny i wytrwały. Jego osobista odwaga i bezwzględne męstwo, z którymi w niebezpiecznych sytuacjach i podczas potyczek przeciwstawiał się wszelkim niebezpieczeństwom, są wyjątkowe.
** Autor: [[Friedrich Petz]]
** Opis: o Hitlerze i jego działaniach z okresu I wojny światowej, 20 marca 1922.

* Hitler powinien teraz żyć dalej jako Żyd.
** ''Hitler müßte jetzt als Jude weiterleben.'' (niem.)
** Autor: [[Elias Canetti]], ''Prowincja ludzka. Zapiski 1942–1972'', rozdział ''1945''

* Hitler był zdecydowanie zdolny, jakkolwiek jednostronnie, ale brak mu było samodyscypliny, przynajmniej uchodził za krnąbrnego, samowolnego, upartego i porywczego; z wyraźnym trudem przychodziło mu dopasowywanie się do ram szkoły. Nie był również pilny, bowiem w przeciwnym razie, przy swoich zdolnościach, mógłby osiągnąć lepsze wyniki.
** Autor: Eduard Hümer, nauczyciel Hitlera od języków – [[język francuski|francuskiego]] i [[język niemiecki|niemieckiego]] ze szkoły w Linzu.
** Opis: podczas procesu Hitlera w Monachium w 1924.

* [Hitler] w gabinecie w centrali NSDAP zawiesił duży portret przemysłowca i nie krył, że stanowi on dla niego inspirację. Hitler zachwycił się wydaną w Niemczech autobiografią Forda, w której przedstawione zostały także poglądy przedsiębiorcy na kwestię żydowską. Czytał również opublikowane w Niemczech wydanie książkowe „Międzynarodowego Żyda” i kiedy w 1923 r. dowiedział się, że biznesmen rozważa start w wyborach prezydenckich, powiedział dziennikarzowi „Chicago Tribune”, że żałuje, iż nie może wysłać do Stanów swoich SA-manów, którzy na pewno bardzo pomogliby w kampanii Forda.
** Autor: [[Piotr Nehring]], [https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,25005108,zydowska-obsesja-henry-ego-forda-najwazniejszy-antysemita-ameryki.html ''Żydowska obsesja Henry’ego Forda. Najważniejszy antysemita Ameryki'', „Ale Historia”], wyborcza.pl, 22 lipca 2019.
** Zobacz też: [[Henry Ford]]

* Hitlerowi wyszło wszystko na opak. Chciał uczynić z Niemiec globalne imperium, a obrócił je w gruzy. Chciał przejść do historii jako największy z Niemców, a zapamiętano go jako największego zbrodniarza. Chciał zniszczyć bolszewizm, a spowodował, że bolszewizm rozlał się na pół Europy. To był człowiek przegrany, wszystkie jego plany spaliły na panewce. Pozostawił po sobie tylko zgliszcza. No i ten marny koniec, w czeluściach wilgotnego ciemnego bunkra.
** Autor: [[Antony Beevor]]
** Źródło: [[Piotr Zychowicz]], ''Niemcy'', Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2017, s. 184.

* Ja niedawno czytałem książkę o wielkim niemieckim wodzu i najlepszym przyjacielu naszego kochanego OJCA Stalina, Adolfie Hitlerze. On jest też proletariuszem i buduje socjalistyczną ojczyznę dla swego narodu tak samo i taką samą jak i nasz WIELKI Stalin. I nigdy nie może być wojny między dwoma bratnimi narodami. To jest jasne dla każdego normalnego człowieka. A słuchy o takiej wojnie puszczają polscy panowie i agenci imperialistów angielskich. Ale z nimi wszystkimi wkrótce my, razem z towarzyszem TOWARZYSZA Stalina, Adolfem Hitlerem, rozprawimy się.
** Autor: [[Sergiusz Piasecki]], ''Zapiski oficera Armii Czerwonej'', Wydawnictwo LTW, Łomianki 2007, ISBN 9788375650952, s. 30.

* Jesteś jak Hitler, ale nawet Hitler troszczył się o Niemcy czy coś!
** Opis: Morty do Ricka w serialu ''[[Rick i Morty]]''.
** Źródło: odcinek ''Pilot''

* Jeżeli wódz, oczarowując poddanego, zechce być jego idolem, a podwładny będzie tego od niego ciągle oczekiwał, wtedy obraz wodza przemienia się w obraz uwodziciela. Wódz i urząd, ubóstwiając samych siebie, urągają Bogu.
** Autor: [[Dietrich Bonhoeffer]]
** Opis: o wodzostwie Adolfa Hitlera w wypowiedzi radiowej w 1933, która po tych słowach została przerwana przez rozgłośnię.
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/religia/dietrich-bonhoeffer-75-rocznica-smierci-dzialacza-antyfaszystowskiego/852lh7d Paweł Czernich, ''Prawy Niemiec w III Rzeszy. Mija 75 lat od stracenia Dietricha Bonhoeffera''], onet.pl, 9 kwietnia 2020.

* Kanclerz Rzeszy wprowadzał wszystkich w błąd, otwarcie kłamiąc (w odpowiedzi) na sprecyzowane odnośne zapytania – czy Niemcy się mobilizują, a nikt w Europie wojny nie pragnął z wyjątkiem Niemiec, przygotowujących się do niej z pruską dokładnością wojskową i z zakłamaniem politycznym, jakiego historia dotąd nie znała.
** Autor: [[Tadeusz Kutrzeba]]
** Źródło: Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski (oprac.), ''Wrzesień 1939 w relacjach i wspomnieniach'', wyd. MON, Warszawa 1989, s. 381.

* Ludzie pytają mnie, kim są moi bohaterzy. Podziwiam Hitlera, ponieważ wyciągnął swój naród, kiedy ten we wczesnych latach trzydziestych był w strasznym stanie. Ale sytuacja tu jest tak tragiczna, że jedna osoba by nie wystarczyła. Potrzebujemy w Wietnamie czterech lub pięciu Hitlerów.
** Autor: [[Nguyễn Cao Kỳ]]
** Opis: w lipcu 1965.
** Źródło: „Daily Mirror”, wywiad

* Między Hitlerem a Chamberlainem była klasowa przepaść. Chamberlain nienawidził konfliktów, był angielskim dżentelmenem z wyższej klasy, chronionym przed wszelkimi awanturami z racji urodzenia i pozycji społecznej. Hitler był z klasy służących. Chamberlain po prostu nie wierzył, że można kłamać, patrząc w oczy. Hitler to potrafił.
** Autor: [[John le Carré]]
** Źródło: rozmowa [[Adam Michnik|Adama Michnika]] i Pawła Smoleńskiego, „Gazeta Wyborcza”, 17–18 września 2011.
** Zobacz też: [[Neville Chamberlain]]

* Mówi Hitler. O polityce, idei i organizacji. Głęboko i mistycznie. Prawie jak ewangelia. Przejmuje dreszcz, gdy wędruje się z nim ku otchłaniom bytu.
** Autor: [[Joseph Goebbels]], ''Dzienniki (1923–1945)''

* Mówi to, co serce jego słuchaczy chce usłyszeć.
** ''Er sagt, was das Herz seiner Zuhörer zu hören wünscht.'' (niem.)
** Autor: [[Otto Strasser]], ''Hitler und ich''

* Na temat Hitlera nie mam nic do powiedzenia.
** ''Mir fällt zu Hitler nichts ein.'' (niem.)
** Opis: pierwsze słowa książki.
** Autor: [[Karl Kraus]], ''Trzecia noc Walpurgii'' (1933, wyd. 1952)

* Narobił łajdactw i zbrodni, których dotąd nie można sobie było nawet wyobrazić, a gdy przyszła pora na obrachunek, uciekł na tamten świat. […] Poza wymordowaniem kilkunastu czy dwudziestu kilku milionów ludzi, zniszczeniem doszczętnym kilkudziesięciu miast i doprowadzeniem do ruiny swego narodu i państwa – nie dokonał niczego, co by przetrwało jego niesławny żywot. […] Tak więc – lichy wódz, mierny polityk, wielki – nie złoczyńca nawet – geniusz zła. […] Nauka jego da się sprowadzić do prostego odwrócenia nauk Chrystusowych: nienawiść bliźniego, niemiłosierdzie dla słabych, chorych, bezbronnych, pycha zamiast pokory.
** Autor: [[Jerzy Putrament]]
** Źródło: [https://ipn.gov.pl/pl/historia-z-ipn/archiwum/218240,80-rocznica-samobojczej-smierci-Adolfa-Hitlera.html 80. rocznica samobójczej śmierci Adolfa Hitlera]

* Nawet nie zdejmuje butów, a często w ogóle nie idziemy do łóżka. Robimy to na podłodze. To go bardzo podnieca.
** Autorka: [[Eva Braun]]
** Źródło: Adam Ian, ''Seks i sława. Od Kleopatry do Polańskiego'', tłum. Agnieszka Tynecka, Tomasz Bednarowicz, Robert Foltyn, Time after Time. International, Los Angeles-Łódź 1991, ISBN 8390036002, s. 40.

* Nie ma dowodów na to, że Adolf Hitler wiedział o Holokauście.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]]
** Źródło: Salon polityczny Trójki, 2014

* Nie oczekujecie chyba panowie, że uczynię tego austriackiego gefrajtra kanclerzem Rzeszy.
** Autor: [[Paul von Hindenburg]]
** Opis: 26 stycznia 1933 na naradzie z liderami partii konserwatywnej (DNVP).
** Źródło: Eberhard Jäckel, ''Panowanie Hitlera'', op. cit., s. 34.

* Nie podoba mi się jego wygląd.
** Autor: [[Benito Mussolini]]
** Opis: po pierwszym spotkaniu z Hitlerem.
** Źródło: [[Winston Churchill]], ''The Gathering Storm'' (1946)

* Nie spotkałem wcześniej szczęśliwszych ludzi niż Niemcy, a Hitler jest jednym z największych ludzi. Starsi ufają mu, młodzi ubóstwiają. To jest właśnie uwielbienie narodowego bohatera, który uratował ich kraj.
** Autor: [[David Lloyd George]]
** Źródło: „Daily Express”, 17 września 1936

* Po Hitlerze i po Stalinie, po tym całym strasznym XX wieku, mamy zwyczaj mówić i myśleć etnicznie. To jest ich (zwłaszcza Hitlera) zwycięstwo intelektualne i bardzo utrudnia zrozumienie przeszłości.
** Autor: [[Timothy Snyder]]
** Źródło: ''Mord bez granic'', wywiad Adama Leszczyńskiego, „Gazeta Wyborcza”, 21–22 maja 2011.

* Podobnie jak Hitler i jego naziści, włoscy faszyści zaoferowali gloryfikację woli narodu w miejsce monotonii kompromisów politycznych. Mussolini, a po nim Hitler wykorzystali w polityce wewnętrznej istnienie Związku Radzieckiego. Choć pełni podziwu dla leninowskiej dyscypliny i modelu państwa jednopartyjnego, obydwaj posługiwali się niemniej groźbą rewolucji komunistycznej jako argumentem, by zyskać władzę. Mimo że różnili się pod wieloma względami, obydwaj reprezentowali nową odmianę europejskiej prawicy, uznającą za oczywistość, że największym wrogiem jest komunizm, a zarazem naśladującą pewne aspekty polityki komunistów.
** Autor: [[Timothy Snyder]], ''Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem'', przeł. Bartłomiej Pietrzyk
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[komunizm]], [[nazizm]], [[prawica]]

* Siekiera, motyka, bimber, alasz&lt;br/&gt;Przegra wojnę głupi malarz.
** Autorka: [[Anna Jachnina]], piosenka ''[[Siekiera, motyka]]''

* Taktyka jego na tym polegała: posunąć się o krok dalej w okrucieństwie, cynizmie, kłamstwie, chytrości, odwadze, o ten jeden krok oszałamiający, wytrącający z normy, fantastyczny, niemożliwy, nie do przyjęcia… wytrzymać tam gdzie inni, przerażeni, wołają: ''pas''! Dlatego wtrącił naród niemiecki w okrucieństwo, i w okrucieństwo wtrącił Europę – on pragnął najokrutniejszego życia jako ostatecznego sprawdzianu zdolności do życia.
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''[[Dziennik (Witold Gombrowicz)|Dziennik. 1953–1958]]'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007, s. 430.

* Uznaję pana Hitlera – po pierwotnym wahaniu – za człowieka o najszczerszych narodowych uczuciach i cieszę się, że przywódca tego wielkiego ruchu będzie współpracował z nami i z innymi grupami prawicy.
** Autor: [[Paul von Hindenburg]]
** Opis: 17 lutego 1933.
** Źródło: Eberhard Jäckel, ''Panowanie Hitlera'', op. cit., s. 43, 44.

* W konfrontacji z prawdziwym socjalizmem, bogate klasy zawsze stały po jego (Hitlera) stronie. To było wyraźnie widoczne w czasie hiszpańskiej wojny domowej i gdy Francja skapitulowała. W marionetkowym rządzie Hitlera nie działają robotnicy, ale banda bankierów, klika generałów i sprzedajnych prawicowców.
** Autor: [[George Orwell]], [http://ebooks.adelaide.edu.au/o/orwell/george/o79e/part14.html ''The Lion and the Unicorn: Socialism and the English Genius''], 1941
** Zobacz też: [[kapitalizm]], [[prawica]]

* Widać z dnia na dzień, na jak wielkiego męża stanu wyrasta Hitler.
** Autor: [[Martin Heidegger]] 
** Źródło: [https://krytykapolityczna.pl/kultura/heidegger-popieral-hitlera-z-przekonania/ list do brata z 13 kwietnia 1933 roku]

* Wiem, jak bardzo naród niemiecki kocha swojego Führera. To wielki człowiek.
** Autor: [[Józef Stalin]]
** Opis: o Adolfie Hitlerze, po uzgodnieniu [[Pakt Ribbentrop-Mołotow|paktu Ribbentrop-Mołotow]], podczas toastu do [[Joachim von Ribbentrop|Joachima Ribbentropa]], 22 sierpnia 1939.
** Źródło: [[Norman Davies]], [https://twojahistoria.pl/2018/04/26/jak-doszlo-do-podpisania-paktu-ribbentrop-molotow/ ''Jak doszło do podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow?''], twojahistoria.pl, 26 kwietnia 2018.

* Wynajęliśmy go.
** Autor: [[Franz von Papen]]
** Opis: po tym, jak w 1933 Adolf Hitler zgodził się na koalicję z konserwatystami, uzyskując w rządzie zjednoczonej prawicy tylko trzy stanowiska dla NSDAP.
** Źródło: [[Igor Rakowski-Kłos]], [https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,22184660,kto-wybral-hitlera-tvp-udaje-ze-w-iii-rzeszy-byly-demokratyczne.html ''Kto wybrał Hitlera? TVP udaje, że w III Rzeszy były demokratyczne wybory''], wyborcza.pl, 2 sierpnia 2017.

* Za pokój, wolność i demokrację. Nigdy więcej faszyzmu. Miliony zmarłych przypominają nam.
** Autor: [[anonim]]
** Opis: inskrypcja na [[kamień|kamieniu]] przed miejscem narodzin Adolfa Hitlera.


[[Kategoria:Adolf Hitler|!]]</text>
      <sha1>kb966nxyiooiwsnojpu7zedppa04l5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seweryn Goszczyński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2613</id>
    <revision>
      <id>650361</id>
      <parentid>650308</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:19:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3274" sha1="gwq12ybnnajfyxy9jlw0wdk40onaclp" xml:space="preserve">[[Plik:SewerynGoszczynski.jpg|mały|{{center|Pomnik na grobie Seweryna Goszczyńskiego}}]]
'''[[w:Seweryn Goszczyński|Seweryn Goszczyński]]''' (1801–1876) – polski poeta, publicysta, działacz niepodległościowy.
* Minęło lato. Góry śniegiem się odziewają, przedgórza występują w dzikszych coraz barwach. Polany opustoszały, ogłuchły echa pieśni pasterskich, słońce z każdym dniem widoczniej się nudzi, z każdym dniem wcześniej na spoczynek odchodzi.
** Źródło: ''Dziennik podróży do Tatrów''
** Zobacz też: [[góry]]

* Nic tak nie wyzwalało, nie podnosiło mojej wyobraźni, jak choćby tylko myślenie o górach. Z niecierpliwością czekam dnia, który mię skieruje ku Tatrom.
** Źródło: ''Dziennik podróży do Tatrów''

* Piekła za wojną zatrzaśnięto bramę.&lt;br /&gt;Znów tenże pokój i zbrodnie te same.
** Źródło: ''Zamek kaniowski'', II, 30, 1828

* „Pierwej zbawienie duszy, a potem Polska” powtarzają nam prawowierni katolicy. I nie bierzmy tego zdania za czcze brzmienie, za chwilowe obłąkanie kwietyzmu religijnego. Nie widzieliśmy-ż w ostatnim naszym powstaniu ludzi, którzy je ściśle zastosowali? Jest ono logicznie wyciągnione z ducha katolicyzmu; za takie musimy je przyjąć – a przyjąwszy, cóż mamy z niego wnosić? Oto, że niepodobna być zarazem dobrym katolikiem i dobrym Polakiem.
** Źródło: ''Dzieła zbiorowe'', t. 4, Lwów 1911, s. 413–414.

* Poezja jest wszędzie, w każdej chwili, jak bóstwo, nikomu nie wzbronna jak zbawienie, jak uczciwa sława. Nawet nasz wiek, tak osławiony, tak okrzyczany prozaicznym, nawet nasze pokolenie, odsądzone od czci i wiary przez idealistów, mają swoją poezję. Nie jest ona wprawdzie ani rajską, ani homeryczną, ani romantyczną, ale jest tak dobrą, jak wszystkie starsze jej siostry, jest poezją swojego czasu. Nie potrzeba jej daleko szukać, nie potrzeba jej uganiać poza obrębem dzisiejszej ludzkości, nie potrzeba jej sobie wymyślać; jest ona pomiędzy nami, w sferze naszego życia, naszych ludzi, w postaciach najpowszedniejszych.
** Źródło: ''Król zamczyska'', 1842.
** Zobacz też: [[poezja]]

* Sadźmy, przyjacielu, róże!&lt;br /&gt;Długo jeszcze, długo światu&lt;br /&gt;Szumieć będą śnieżne burze,&lt;br /&gt;Sadźmy je przyszłemu latu!
** Źródło: ''Przy sadzeniu róż'', 1831
** Zobacz też: [[róża]]

* Tatry, Pieniny, Babia Góra zostały teraz brzegami morza, z którego łona podnoszą się gdzieniegdzie, jak ciemne wyspy, wyższe wzgórza lasami porosłe.
** Źródło: ''Dziennik podróży do Tatrów''
** Zobacz też: [[góry]], [[Tatry]], [[Babia Góra]]

* Tylko razem, tylko zgodnie&lt;br /&gt;A gdzie nam trzeba, zajdziem niezawodnie!

* Uczciwość w życiu narodu gra ważniejszą rolę niż genialny człowiek.
** Zobacz też: [[uczciwość]]

* Uderzcie w bębny, zagrajcie nam w rogi:&lt;br /&gt;Za Bug, za Bug, za Bug!
** Źródło: ''Marsz za Bug'', „Nowa Polska” nr 129, 1831
** Opis: melodia jest przypisywana Ignacemu Feliksowi Dobrzyńskiemu.
** Zobacz też: [[Bug]]

{{Wikisource|Seweryn Goszczyński|Seweryna Goszczyńskiego}}


{{SORTUJ:Goszczyński Seweryn}}
[[Kategoria:Polscy poeci romantyczni]]
[[Kategoria:Polscy publicyści]]
[[Kategoria:Powstańcy listopadowi]]
[[Kategoria:Ziewonia]]</text>
      <sha1>gwq12ybnnajfyxy9jlw0wdk40onaclp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fidel Castro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2889</id>
    <revision>
      <id>650373</id>
      <parentid>642668</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:34:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem</comment>
      <origin>650373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25651" sha1="p3tk2dzkwo9fpcifajfcxhya5euxnv9" xml:space="preserve">'''[[w:Fidel Castro|Fidel Castro]]''' (1926–2016) – [[kuba]]ński [[rewolucja|rewolucjonista]], [[polityk]] i [[prawnik]], [[prezydent]] i [[premier]] Kuby, pierwszy sekretarz Komunistycznej Partii Kuby.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Fidel Castro 1950s.jpg|mały|{{center|Fidel Castro w latach 50. XX wieku}}]]

==A==
* [Amerykanie] Zwrócili się do nas, byśmy poszli w kierunku kapitalizmu, który jest zniewagą dla naszego kraju (…). Byłoby niezwykle trudne dla kubańskiego parlamentu, by odrzucił system socjalistyczny. To nie do pomyślenia.
** Opis: w kubańskim parlamencie, 1 lipca 2002.

* Ani jedna kropla krwi nie została przelana w Stanach Zjednoczonych, ani jeden atom zdrowia nie został stracony przez 43 lata kubańskiej rewolucji z powodu zamachów terrorystycznych zorganizowanych przez Kubę.
** Opis: wypowiedziane w czasie wizyty w stolicy południowo-wschodniej prowincji Kuby, 26 maja 2002.
** Zobacz też: [[Stany Zjednoczone]]

==C==
* Ci, którzy nie wyrzekną się nawyku picia rumu, będą musieli drogo płacić za ten napój.
** Źródło: PAP, 6 grudnia 2002

* Cygara są zdrowe dla naszej gospodarki, ale nie dla zdrowia.

* Czy to nie paradoks historii, że w chwili, gdy pewne grupy kleru stają się rewolucyjne, niektóre grupy marksistowskie stają się pseudorewolucyjnym kościołem? Mam nadzieję, że nie będę ekskomunikowany, ani nie będę doprowadzony przed Świętą Inkwizycję za te słowa. Nie ma nic bardziej antymarksistowskiego niż dogmat i sztywne myślenie. W świecie idei rewolucyjnych nikt nie ma prawa uzurpować sobie monopolu.
** Opis: w 1963, kpiąc z radzieckich komunistów.
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 30.
** Zobacz też: [[marksizm]], [[rewolucja]]

* Czy to źle być dyktatorem? Widziałem, jak Stany Zjednoczone zaprzyjaźniały się z niektórymi dyktatorami.
** Źródło: film dokumentalny ''Comandante'', 21 lutego 2003

==H==
* Historia mnie uniewinni.
** ''La historia me absolverá.'' (hiszp.)
** Opis: z przemówienia w sądzie we własnej obronie w procesie ataku na koszary Moncada, 1953.
** Źródło: ''Historia mnie uniewinni''
** Zobacz też: [[historia]]

==J==
* Jeśli udowodnią mi że mam konta za granicą, zrezygnuję z mojego stanowiska i z moich obecnych obowiązków.
** Opis: odpowiadając na oskarżenia, że ma zagraniczne konta, a na nich 900 mln dolarów.

==K==
* Kennedy jeszcze i teraz ma okazję stać się najsławniejszym prezydentem Stanów Zjednoczonych, przywódcą, który powinien wreszcie zrozumieć, że możliwe jest współistnienie kapitalistów i socjalistów – nawet w Ameryce.
** Opis: podsumowanie działalności Kennedy’ego zaraz po jego śmierci.

* Kiedy byłem dzieckiem, co roku w Wielki Tydzień między czwartkiem i sobotą umierał Bóg. Mówiono: „Żydzi zabili Jezusa”. Obwiniali o to Żydów! (…) I tak to trwało przez 2 tys. lat. Nie sądzę, żeby ktokolwiek był bardziej spotwarzany od Żydów. O wiele bardziej niż muzułmanie. Żydów oczerniano i obwiniano o wszystko. A muzułmanów o nic się historycznie nie oskarża. Irański rząd musi zrozumieć, że Żydów wypędzono z ich ziemi, prześladowano, poniewierano i gromiono na całym świecie, bo oskarżano ich, że to oni zabili Boga. (…) Przetrwali jako naród dzięki kulturze i religii. Ich los był o wiele cięższy niż nasz. Niczego nie da się porównać do Holocaustu. Rząd Iranu lepiej przysłuży się pokojowi, jeśli uzna tę unikalną historię antysemityzmu i zrozumie, dlaczego Izraelczycy tak boją się o swoje przetrwanie.
** Opis: krytykując prezydenta [[Mahmud Ahmadineżad|Mahmuda Ahmadineżada]] za politykę wobec Izraela.
** Źródło: wywiad Jeffreya Goldberga, „The Atlantic”, tłum. Maciej Stasiński, „Gazeta Wyborcza”, 9 września 2010.
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

* Kiedy sądzicie oskarżonego o kradzież, panowie sędziowie, to nie pytacie go, od jak dawna jest bez pracy, ile ma dzieci, przez ile dni w tygodniu jada, nie interesujecie się wcale warunkami bytowymi środowiska, w którym on żyje. Posyłacie go do więzienia, poświęciwszy mu niewiele czasu. Nie idą tam bogaci, którzy palą magazyny i sklepy, ażeby otrzymać odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia. I chociaż często spalają się tam także i ludzie, to właściciele tych magazynów mają dość pieniędzy, by opłacić adwokatów i przekupić sędziów. Posyłacie do więzienia nieszczęśnika kradnącego z głodu, ale żaden z setek złodziei, którzy ukradli państwu miliony, nigdy nie spędził nawet jednej nocy za kratami. W noc sylwestrową spożywacie z nimi kolację w jakimś arystokratycznym lokalu i cieszą się oni waszym szacunkiem.
** Źródło: ''Historia mnie uniewinni'', 1953

* Kiedy widziałem jakąś górę wydawała mi się ona wyzwaniem… Zdarzało się, że cała grupa czekała na mnie przez dwie godziny, bo ja wspinałem się na szczyt. Nie ganiono mnie (…). Kiedy jezuici zauważali u swoich uczniów ducha ryzyka, poświęcenie, gotowość do wysiłku – zachęcali ich, nie chcieli mieć uczniów mięczaków.
** Opis: wspominając wychowanie odebrane w katolickiej szkole.
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 22.

* Komunizm albo śmierć.
** Opis: hasło przyświecające w 1981 rządom Fidela Castro na Kubie.

* Kuba nigdy nie będzie żywiła nienawiści ani nie obwiniała Amerykanów za krzywdy, jakie wycierpieliśmy z rąk ich rządu.
** Opis: wypowiedziane w czasie wizyty w stolicy południowo-wschodniej prowincji Kuby, 26 maja 2002.

==M==
* Model kubański nie działa już nawet dla nas.
** Opis: zaraz po publikacji wywiadu, Castro oświadczył, że został źle zrozumiany: [https://www.wprost.pl/ar/208986/Castro-zle-mnie-zrozumiano/ wprost.pl, 10 września 2010]
** Źródło: [http://www.pap.pl/palio/html.run?_Instance=cms_www.pap.pl&amp;_PageID=1&amp;s=depesza&amp;dz=swiat&amp;dep=24453&amp;data=depeszadepesza&amp;_CheckSum=-701969527 PAP, 9 września 2010]

* Można porównać prześladowania za przekonania religijne, które w gruncie rzeczy były też ideami politycznymi niewolników i ciemiężonych w Rzymie, z systematycznymi i brutalnymi prześladowaniami, których ofiarami w czasach nowożytnych byli nosiciele politycznych idei robotników i chłopów, czyli komuniści.
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 23.
** Zobacz też: [[religia]], [[komunizm]]

* Musimy zachować spokój, ponieważ gang, mafia [o Unii Europejskiej] dołączyła się do jankeskich imperialistów, ohydnie służąc nazistowskiemu rządowi Stanów Zjednoczonych.
** Źródło: PAP, 16 czerwca 2003

* Muszę przyznać, iż w pewnym okresie zdawało się, iż będziemy mogli pozostawić władzę innym; byliśmy trochę „utopistami”.
** Źródło: ''O rewolucji kubańskiej. Wybór przemówień''

==N==
* Na Kubie przez ostatnie 45 lat nikt nikogo nie torturował, nie było szwadronów śmierci, nie było ani jednej egzekucji pozasądowej.
** Opis: na wiecu w Hawanie, 17 maja 2004.

* Nawet gdyby mnie dopadł parkinson, to co z tego? Papież Jan Paweł II jeździł z parkinsonem po całym świecie.
** Źródło: w przemówieniu na uniwersytecie w Hawanie.
** Zobacz też: [[Jan Paweł II]]

* Nie mogą być prowokatorami ludzie pragnący doczekać się ziszczenia swoich marzeń.
** Źródło: ''O rewolucji kubańskiej. Wybór przemówień''

* Niektórzy chcą nam wybaczyć. Niby co? Kuba nie potrzebuje ani Stanów Zjednoczonych, ani Unii Europejskiej.
** Źródło: ''Green Left Weekly'', 28 lutego 2005

==O==
* Ojczyzna, albo śmierć. Zwyciężymy!
** Opis: hasło rzucone dyktaturze Batisty, 1953.

==P==
* Pewnego dnia trzeba będzie wznieść pomnik na cześć tych krajów, które w tak niezwykle trudnych warunkach wszystko zaryzykowały i zagłosowały przeciwko projektom Jankesów.
** Opis: przemówienie pierwszomajowe wygłoszone na placu Rewolucji w Hawanie 1 maja 2004.

* Po moim odejściu Kuba pozostanie niezłomna.
** Opis: w programie telewizyjnym Diego Maradony.

==R==
* Radzę nie próbować aktów zemsty na naszym narodzie. Mogą one naruszyć porozumienie migracyjne. Mogą sprowokować masowy exodus, a my nie jesteśmy przygotowani, by go powstrzymać.
** Opis: w czasie demonstracji w Hawanie, 30 czerwca 2004.

==S==
* Są rzeczy, które przetrwają biedę tego świata oraz rzeczy, które są wieczne, jak moje wspomnienie o Tobie, którego nikt nie może mi zabrać…
** Opis: do [[Natalia Fernández|Natalii Fernández]], swojej kochanki
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', tłum. Roman Niedballa, wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 145.

* Słońca nie można zakryć palcem.
** Opis: latem 1968, decydując się na pojednanie z Moskwą i kończąc 10-letni okres tzw. „herezji kubańskiej”.
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 32.

* Socjalizm albo śmierć!
** ''Socialismo o muerte!'' (hiszp.)
** Zobacz też: [[socjalizm]]

* Socjalizm pozostanie jedyną nadzieją na pokój i przetrwanie naszego gatunku.
** Źródło: BBC News, 6 grudnia 2004

==U==
* USA zaczną z nami rozmawiać, gdy ich prezydentem będzie Murzyn, a papieżem Latynos.
** Opis: do dziennikarzy w 1973.
** Źródło: ''Zabójcze puenty'', „Forum” nr 16, 7–20 sierpnia 2015, s. 82.

==W==
* W każdy zakątek świata możemy wysłać więcej lekarzy, nauczycieli, techników niż amerykański Korpus Pokoju i wszystkie Kościoły razem wzięte. A mamy tylko dziesięć milionów mieszkańców.
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 32–33.

* W przyszłości przykład Che będzie powszechny. Znikną narodowe flagi, nacjonalizm i egoizm, tak jak zniknęły one z jego serca i umysłu.
** Opis: niedokładnie przetłumaczone, oryginalną treść można przeczytać [http://www.cuba.cu/gobierno/discursos/1967/esp/f181067e.html tutaj].

* Wizyta w Wenezueli była jedyną oficjalną wizytą, w czasie której nie usiłowano mnie zabić w zamachu.
** Źródło: serwis www.yahoo.com, 18 lipca 2005

* Wyobrażam sobie Kubę jako wielką moralną potęgę. Z bardzo wielką godnością.
** Źródło: program telewizyjny [[Diego Maradona|Diego Maradony]]

==O Fidelu Castro==
* Aktor zimnej wojny (…) potrafił dla Kubańczyków uosabiać dumę z odrzucenia obcej dominacji.
** Autor: [[François Hollande]], [http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/kondolencje-po-smierci-fidela-castro-od-zachodnich-politykow,695126.html ''Fidel Castro nie żyje. „Żegnaj, komendancie”, „dla wielu był bohaterem”. Dużo ciepłych słów od światowych przywódców''], tvn24.pl, 26 listopada 2016.

* Autentyczny przywódca lewego skrzydła burżuazji.
** Autor: [[Ernesto Guevara]]
** Opis: w 1957.
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 24.

* Był on legendarnym rewolucjonistą i mówcą, który znacząco poprawił system edukacji i opieki zdrowotnej na Kubie. Był postacią kontrowersyjną, ale zarówno zwolennicy, jak i krytycy Castro przyznają, że kochał i był ogromnie oddany kubańskiemu narodowi, który żywił długie i głębokie uczucie dla swojego „El Comandante”. (…) Wiem, że mój ojciec z dumą nazywał go swoim przyjacielem i po jego śmierci miałem okazję sam spotkać Fidela.
** Autor: [[Justin Trudeau]], [http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/kondolencje-po-smierci-fidela-castro-od-zachodnich-politykow,695126.html ''Fidel Castro nie żyje. „Żegnaj, komendancie”, „dla wielu był bohaterem”. Dużo ciepłych słów od światowych przywódców''], tvn24.pl, 26 listopada 2016.

* Castro? Jeszcze jeden rzeźnik.
** Autor: [[Jean-Paul Sartre]]
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 49.

* Castro przyznaje, że około 550 ''kryminalistów'' Batisty zostało rozstrzelanych po wyrokach przed specjalnymi trybunałami rewolucyjnymi w latach 1959 i 1960. Cokolwiek by jednak sądzić o tamtych procesach, oskarżeni byli wybierani nie na chybił trafił, lecz dlatego, że – jak wierzono – popełnili zbrodnie i okrucieństwa na wielką skalę. Rewolucyjne rozprawy na Kubie nie przypominały krwawych łaźni z innych rewolucji XX wieku – w Meksyku, Rosji, Chinach. W normalnie przyjętym znaczeniu tego określenia „krwawej łaźni” na Kubie po upadku Batisty nie było.
** Autor: Tad Szulc, ''Fidel. A critical portrait''. Post Road Press. Nowy Jork 2000.

* CIA knuła tak niesamowite spiski, aby zamordować kubańskiego dyktatora, że zawstydziłyby one nawet agenta 007… Chciała wykorzystać trujące tabletki, toksyczne cygara i wybuchające małże. Doszło nawet do tego, że Fidel sam proponował, że się zastrzeli. Od niemal pół wieku CIA i kubańscy uchodźcy próbowali stworzyć plan zamachu na Fidela Castro. Oczywiście żaden z tych pomysłów nie wypalił, ale wiele z nich z pewnością uznano by za zbyt wymyślne nawet jak na fabułę powieści o Jamesie Bondzie.
** Autor: Duncan Campbell, [https://wiadomosci.onet.pl/raporty/638-sposobow-na-zabicie-fidela,1,3332525,wiadomosc.html ''638 sposobów na zabicie Fidela'', „The Guardian”, cyt. za: onet.pl, 9 sierpnia 2006]
** Zobacz też: [[CIA]]

* Co by tu jednak nie mówić, Fidel okazał się niezwykle zręcznym politykiem. Pod hasłem „socjalizm albo śmierć” utrzymuje się przy władzy do dziś, mimo upadku jego głównego sojusznika, ZSRR oraz załamania się komunistycznej ideologii. Do niedawna jeszcze, dopóki wiek i zdrowie pozwalały, z upodobaniem pojawiał się ubrany w swój nieśmiertelny mundur w świetle reflektorów. Wielki, dumny, ze wspaniałą, siwiejącą brodą; nigdy w towarzystwie jakiejkolwiek kobiety – zda się ostatni na wyspie szlachetny asceta.
** Autor: Przemysław Słowiński, ''Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze'', Wydawnictwo Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 220.

* Człowiek może się z nim nie zgadzać co do niektórych spraw, ale – cholera! – pozwólcie mu działać w spokoju! Chciałbym zobaczyć Kubę bez blokady, ciekawe, co by się wydarzyło.
** Autor: [[Diego Maradona]]
** Źródło: [http://www.lewica.pl/index.php?id=18128 lewica.pl, 4 grudnia 2008]

* Fidel Castro nieodmiennie od 50 lat uosabia mit rewolucji kubańskiej, ale w ostatnim czasie zaczynał już być dla nas tylko wspomnieniem przeszłości. Wielu było gotowych wybaczyć mu jego błędy i porażki. Postawili go na szarym piedestale historii XX wieku, uwieczniając w godzinie chwały, jak w przypadku wielkich zmarłych. Jednak jego nagłe ponowne pojawienie się zniweczyło te wysiłki.
** Autorka: [[Yoani Sánchez]]
** Opis: o powrocie Fidela Castro do życia publicznego po czterech latach nieobecności.
** Źródło: Alessandro Scotti, ''Blogerka z Hawany'', „Courrier International”, tłum. „Forum”, 23 sierpnia 2010.

* Fidel Castro, przywódca małej 11 milionowej wyspy, jak Dawid rzucił wyzwanie Goliatowi. W bezpośrednim sąsiedztwie Florydy ogłosił rewolucję i obronił ją przed przygotowaną przez CIA interwencją zbrojną w Zatoce Świń w 1961 r. Udało mu się również przetrwać szereg innych ataków i wyzwań, w tym ciężkie embargo handlowe wprowadzone przez USA w 1960 r.
** Autorka: [[Ewita Spieglanin]], [http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/ameryka-lacinska/20161203/fidel-zycie-po-zyciu ''Fidel – życie po życiu''], krytykapolityczna.pl, 3 grudnia 2016.

* Fidel Castro to najgorsze nieszczęście w całych dziejach Kuby. A Raul Castro jest w tej tragedii drugi.
** Autor: [[Guillermo Fariñas]], [https://wyborcza.pl/1,75477,7791387,Damy_w_Bieli_na_Nobla.html wyborcza.pl, 20 kwietnia 2010]

* Fidel jest dziś tylko cieniem dawnego wodza, który w czasie, gdy milion gardeł skandowało jego imię na placu, ułaskawiał jednych ludzi, nakazywał stracić innych i przyjmował ustawy, w których sprawie z nikim się nie konsultował.
** Autorka: [[Yoani Sánchez]]
** Źródło: Alessandro Scotti, ''Blogerka z Hawany'', „Courrier International”, za: „Forum”, 23 sierpnia 2010.

* Historia odnotuje i oceni olbrzymi wpływ, jaki ta postać wywarła na ludzi i na świat. (…) Dziś przekazujemy rodzinie Fidela Castro kondolencje a narodowi kubańskiemu nasze myśli i modlitwy.
** Autor: [[Barack Obama]], [https://web.archive.org/web/20190716184724/http://www.polskieradio.com/news_det.aspx?id=109042&amp;kat=18 ''Obama i Trump o śmierci Fidela Castro''], polskieradio.pl, 26 listopada 2016.

* Historia przyznała rację Fidelowi.
** Autor: [[Aleksis Tsipras]], [http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/kondolencje-po-smierci-fidela-castro-od-zachodnich-politykow,695126.html ''Fidel Castro nie żyje. „Żegnaj, komendancie”, „dla wielu był bohaterem”. Dużo ciepłych słów od światowych przywódców''], tvn24.pl, 26 listopada 2016.

* Jego przeciwnicy mówią, że był królem bez korony i mylił jedność z jednomyślnością. W tym jego przeciwnicy mają rację. Jego przeciwnicy mówią, że gdyby Napoleon miał taką gazetę, jak Granma, żaden Francuz nie dowiedziałby się o klęsce pod Waterloo. W tym jego przeciwnicy mają rację. (…) Ale jego przeciwnicy nie mówią, że ta rewolucja wzrastała w karcerze i stała się tym, czym mogła, a nie tym, czym chciała. (…) I nie mówią, że mimo wszystkich zewnętrznych agresji i wewnętrznych ograniczeń, ta wyspa cierpiąca, ale uparcie wesoła, wydała na świat społeczność latynoamerykańską o najmniejszych nierównościach społecznych.
** Autor: [[Eduardo Galeano]]
** Źródło: Ewita Spieglanin, [http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/ameryka-lacinska/20161203/fidel-zycie-po-zyciu ''Fidel – życie po życiu''], krytykapolityczna.pl, 3 grudnia 2016.

* Jego wysiłki, rachuby i szaleństwa zadają kłam słynnej frazie: ''żaden człowiek nie jest wyspą'' poety Johna Donne’a. Kuba to Castro. Ale Castro to coś więcej niż jego wyspa. To najbardziej liryczny ''caudillo'' jakiego wydała Ameryka Łacińska. Teatralny, dumny, szalony, niezmordowany. Patriarcha, demiurg, marzyciel. Rewolucjonista, który jedną ręką przywraca karę śmierci, a drugą – likwiduje Papę Noela [odpowiednika Świętego Mikołaja] i zmienia datę karnawału. Szef rządu, który aspiruje do uprawiania truskawek poniżej zwrotnika Raka… Na swój sposób potwór – szef, który z nikim nie chce dzielić władzy…
** Autorzy: Jean-François Fogel, Bertrand Rosentahal, ''Fin de Siglo en La Habana'', TM Editores, Madryt 1995.

* Jeśli jest takim samym przywódcą jak ojcem, współczuję Kubie!
** Autor: Mirta Diaz-Balart, pierwsza żona
** Źródło: Diane Ducret, ''Kobiety dyktatorów 2'', tłum. Anna Maria Nowak, Wydawnictwo Znak, Kraków 2013, ISBN 9788324021628, s. 11.

* Jeśli Fidel istotnie rozważał operację ratunkową, doszedł być może do konkluzji, że męczeństwo Che posłuży lepiej sprawie rewolucji niż Che żywy, ale sfrustrowany w Hawanie…
** Autor: Jorge Castañeda, ''Utopia desarmada'', 1997

* Kiedy umarł stare kurwy i złodzieje z Miami radowały się jak dzieci. Bo wreszcie odszedł ten, który zniszczył ich starą, dobrą Kubę. Najwspanialszy burdel Stanów Zjednoczonych Ameryki. (…) Śmierć Fidela Castro, który zaczynał jako rewolucjonista i wolnościowiec, a na starość został populistycznym dyktatorem, przyspieszy zmiany na Kubie. Ale historia nie cofnie się. Nowa Kuba do starej roli już nie wróci. Burdelem USA już nie będzie.
** Autor: [[Piotr Gadzinowski]], [http://trybuna.eu/gadzinowski-fidel-dziadek-wszystkich-rewolucjonistow/ ''Fidel. Dziadek wszystkich rewolucjonistów''], trybuna.eu, 26 listopada 2016.

* Kuba nigdy nikomu nie zagrażała i chce tylko żyć swym własnym życiem. Wielu ją za tę odwagę bezpodstawnie nienawidziło i nienawidzi. Chciałbym wyrazić narodowi kubańskiemu głębokie współczucie, że stracił Fidela Castro, promotora tej odwagi.
** Autor: [[Robert Fico]], [http://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/kondolencje-po-smierci-fidela-castro-od-zachodnich-politykow,695126.html ''Fidel Castro nie żyje. „Żegnaj, komendancie”, „dla wielu był bohaterem”. Dużo ciepłych słów od światowych przywódców''], tvn24.pl, 26 listopada 2016.

* Kuba pod rządami Fidela Castro stała się pierwszym krajem w Ameryce Łacińskiej, który wyeliminował analfabetyzm. Dalej pozostaje jednym z niewielu pozbawionych tego problemu. Sieć publicznych szpitali i powszechny program szczepień pomogły obniżyć umieralność noworodków do poziomu tego z krajów Europy Zachodniej. Kuba zaczęła też przyjmować tysiące młodych ludzi z całej Ameryki Łacińskiej na nieodpłatne studia medyczne. Wysyła również lekarzy na misje w najbiedniejsze zakątki świata i bojowników na wojny o niepodległość w Afryce. Fidel nie tolerował jednak opozycji. W pierwszych latach jego rządów w więzieniu można było wylądować nawet za orientację seksualną czy zbytnią religijność.
** Autorka: Ewita Spieglanin, [http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/ameryka-lacinska/20161203/fidel-zycie-po-zyciu ''Fidel – życie po życiu''], krytykapolityczna.pl, 3 grudnia 2016.

* Nie wiem czy Fidel był kiedykolwiek człowiekiem skorumpowanym, ale całkowicie autorytarnym na pewno. Rewolucja kubańska stała się repliką zatęchłego hispano-arabskiego caudillismo, autorytarnego państwa wodzowskiego. Ale nie zawsze tak było. Nie tak miało być…
** Autor: [[Carlos Fuentes]]
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 18.

* Razem organizują desant partyzancki na Kubę (Che Guevara i Fidel Castro). Desant po wylądowaniu na Kubie wpada w zasadzkę. Jest 2 grudnia 1956. Z 82 ludzi zostaje 12. Nie wszyscy mają nawet karabiny. Guevara jest ranny. Tych dwunastu zaczyna największą epopeję w najnowszej historii Ameryki Łacińskiej.
** Autor: [[Ryszard Kapuściński]], ''Chrystus z karabinem na ramieniu''

* Rewolucjonista Castro umocnił Kubę bardziej sprawiedliwą i niepodległą. W tym samym czasie Castro ''caudillo'' niszczył testament rewolucji.
** Autor: Marifeli Pérez-Stable, ''The Cuban Revolution: Origins, Course, and Legacy'', Oxford University Press, 1998.

* Rozpalali w sobie nawzajem jakiś dziki ogień. Bez Che Fidel być może nie zostałby komunistą. Bez Fidela Che nie byłby nikim więcej niż idealistycznym intelektualistą.
** Autor: o. Benjamin Forcan, ''El Che y la teologia de la liberacion'' (1998), cyt. za: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 357.

* Ten błyskotliwy wychowanek kolegium jezuickiego, duży orator o wielkiej charyzmie, choć adwokat słaby, bo po tym jak jego kancelaria praktycznie splajtowała, musiał się czymś zająć – zajął się więc działalnością polityczną. Początkowo, wydawałoby się, nie miał ochoty zmieniać systemu kubańskiego na komunistyczny – to Raúl Castro od 15. roku życia był członkiem Partii Komunistycznej, nie Fidel. Potem role się odwróciły i w lutym 1959 roku Fidel zostaje premierem Kuby.
** Autor: [[Tomasz Turowski]]
** Źródło: [https://web.archive.org/web/20070630102906/http://www.solidarnizkuba.pl/turowski ''Tomasz Turowski, były ambasador RP na Kubie'', 2006]
** Zobacz też: [[jezuici]]

* Ten Castro to niepoczytalny facet! Znowu zrobił awanturę na cały świat!
** Autor: [[Aleksiej Kosygin]], premier ZSRR
** Opis: w 1975 po wsparciu przez Kubę rewolucji w Angoli.
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 32.

* Też zostałem uwiedziony przez Castro. Na Kubie były ogromne warstwy ubóstwa i nikt tego nie może poddawać w wątpliwość. Batista, wcześniejszy dyktator, przerwał reformy z lat 40., obalił postępową konstytucję. Fidel zamachnął się na niego. Trudno było nie wierzyć takiemu człowiekowi.
** Autor: [[Raúl Rivero]], [https://web.archive.org/web/20220701190948/http://wyborcza.pl/1,86719,5025496.html ''Castro – dyktator w piżamie'', wyborcza.pl, 15 marca 2008]

* Warto było się poświęcić. (…) W tym długaśnym wywiadzie Castro zwierzył mi się ze swoich największych trosk i obaw. Mało jest przywódców, którzy poświęcają tyle czasu dziennikarzom i tak otwarcie z nimi rozmawiają. (…) ''Jesteś głodna, Barbaro?'' – zapytał i z całą moją ekipą znalazłam się w kuchni, gdzie zrobił nam przepyszne kanapki z roztopionym serem. Miałam w życiu wiele kulinarnych przygód, ale żadna nie wytrzymuje porównania z Fidelem Castro przyrządzającym mi jedzenie o drugiej w nocy.
** Autor: [[Barbara Walters]], [https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53662,6973290,Krolowa_amerykanskiego_wywiadu.html wysokieobcasy.pl, 28 sierpnia 2009]
** Opis: o wywiadzie z 20 maja 1977.

* Wielokrotnie krytykowałem Fidela, ale osobiście. Nie chciałem robić prezentów jego wrogom. Wielokrotnie interweniowałem w obronie więźniów. Pewny jestem jednego: na Kubie pod rządami Fidela znikły tortury.
** Autor: [[Frei Betto|Brat Betto]] (Carlos Alberto Libânio Christo), brazylijski dominikanin i pisarz
** Źródło: Artur Domosławski, ''Gorączka latynoamerykańska'', op. cit., s. 48.


{{SORTUJ:Castro, Fidel}}
[[Kategoria:Antyrewizjoniści]]
[[Kategoria:Ekskomunikowani przez Kościół katolicki]]
[[Kategoria:Kubańscy komuniści]]
[[Kategoria:Kubańscy prawnicy]]
[[Kategoria:Kubańscy rewolucjoniści]]
[[Kategoria:Premierzy Kuby]]
[[Kategoria:Prezydenci Kuby]]</text>
      <sha1>p3tk2dzkwo9fpcifajfcxhya5euxnv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Benito Mussolini</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2935</id>
    <revision>
      <id>650365</id>
      <parentid>642658</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, - grafika</comment>
      <origin>650365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8225" sha1="tmctwxvo039bau36aefnod1il90umpu" xml:space="preserve">[[Plik:Mussolini mezzobusto.jpg|mały|{{center|Benito Mussolini}}]]
'''[[w:Benito Mussolini|Benito Mussolini]]''' (1883–1945) – włoski dyktator, twórca [[faszyzm]]u, premier Włoch w latach 1922–1943.
* Biedna Polska! Cóż to za egzaltowany naród. Jak Polacy mogli się łudzić, że Anglia i Francja im pomogą?!
** Źródło: Piotr Zychowicz, ''Pakt Ribbentrop-Beck'' (2013), s. 288

* Demokracja jest piękna w teorii, ale w praktyce to porażka. Wy w Ameryce przekonacie się o tym pewnego dnia.
** Opis: do Edwina L. Jamesa.
** Źródło: „New York Times” (1928)

* Faszyzm jest religią; XX wiek będzie znany w dziejach jako wiek faszyzmu.
** Opis: słowa wypowiedziane po dojściu do władzy [[Adolf Hitler|Adolfa Hitlera]] w 1933.
** Źródło: Przemysław Słowiński, ''Dyktatorzy i ich kobiety. Seks, władza i pieniądze'', Wydawnictwo Videograf, Chorzów 2013, ISBN 9788378351320, s. 109.

* Faszystowska koncepcja państwa jest wszechogarniająca; poza nią żadne wartości ludzkie ani duchowe nie tylko nie mają sensu, lecz po prostu nie mogą istnieć.
** Źródło: Benito Mussolini, ''Doktryna faszyzmu'' (1932); cyt. za: Simon Sebag Montefiore, ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, ISBN 9788324715480, s. 210.
** Zobacz też: [[państwo]], [[faszyzm]]

* Lepiej żyć jeden dzień jak lew niż 100 lat jak owca.
** Źródło: ''Duce (1922–42)'', „Time” (2 sierpnia 1943)

* Nasz program jest prosty: chcielibyśmy rządzić Włochami. Pytają nas o nasze programy polityczne w momencie kiedy różnych programów jest już mnóstwo wszędzie. To nie programy mają służyć rozwiązaniu problemów Włoch, ale ludzie i ich siła woli.
** Źródło: Crane Brinton, John B. Christopher, Robert Lee Wolff, ''A History of Civilization'' (1955), s. 520.

* On jest ''pederastą''.
** Opis: słowa wypowiedziane o Hitlerze przed tym, jak obaj byli aliantami; słowa były reakcją na obalenie z rozkazu Hitlera austriackiego dyktatora Engelberta Dollfußa, który z kolei był przyjacielem Mussoliniego.

* Państwo dzisiaj jest tytoniarzem, listonoszem, kolejarzem, piekarzem, ubezpieczeniowcem, agrariuszem, kafejkarzem, cukiernikiem, torciarzem itd. itd. Każdy zarząd państwowy jest klęską ekonomiczną.
** Źródło: artykuł ''Per essere liberi'', „Il Popolo d’Italia” (7 stycznia 1921), w którym domagał się Mussolini większej swobody dla inicjatywy prywatnej.

* Rasa? To jest uczucie, a nie rzeczywistość: dziewięćdziesiąt-pięć procent, co najmniej, to uczucie. Nic mnie nigdy nie przekona do tego, że czyste biologicznie rasy nadal istnieją. Wystarczająco zabawne, nikt kto głosił „szlachetność” rasy Teutońskiej był sam Teutonem. Gobineau był Francuzem, Chamberlain, Anglikiem; Woltmann, Żydem; Lapouge, kolejny Francuz.
** Opis: odpowiedź w wywiadzie dla niemiecko-żydowskiego dziennikarza Emila Ludwiga na pytanie odnośnie poglądów Il Duce na kwestie rasowe.
** Źródło: Lawrence A. Fernsworth, ''Dictators and Democrats'' (1941), s. 68

* Sama krew pcha koła historii.
** Źródło: Derek Swannson, ''Crash Gordon and the Mysteries of Kingsburg'' (2007), s. 507

* Socjaliści pytają nas o nasz program? Nasz program polega na zmiażdżeniu głów socjalistom.
** Źródło: ''A History of Terrorism'' (2001), Walter Laqueur, s. 71.

* Strzelaj w moją pierś.
** Opis: [[ostatnie słowa]].

* Tak, moja droga pani, moja gwiazda zgasła. Czekam na ostatni akt tragedii i – porzucony przez wszystkich – nie jestem już aktorem, a jedynie ostatnim widzem.
** Opis: do dziennikarki Maddaleny Mollier w 1944.
** Źródło: Emmanuel Hecht, ''Druga śmierć Duce'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 19.

* W ostatnich latach, w wielu szkołach elementarnych Królestwa, zdjęto ze ścian wizerunki Chrystusa i portrety Króla. Jest to jawne i niemożliwe do przyjęcia pogwałcenie przepisów, zwłaszcza dominującej religii Państwa, a także jedności Narodu. W związku z tym nakazujemy wszystkim administracjom miejskim Królestwa przywrócenie w szkołach, które zostały tego pozbawione, obu symboli wiary i uczuć narodowych.
** Źródło: „Il Popolo d’Italia”, październik 1922

* Wierzyć! Być posłusznym! Walczyć!
** ''Credere! Obbedire! Combattere!'' (wł.)

* Wolność jest obowiązkiem, nie prawem.
** Źródło: Tim Redman, ''Ezra Pound and Italian Fascism'' (1991), s. 114.

* W życiu kobiety pierwszeństwo ma zawsze miłość do dzieci lub mężczyzny. Jeśli go nie kocha, to już zagłosowała przeciw niemu.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 159.

* Wygracie albo umrzecie.
** ''Vincere o morire.'' (wł.)
** Opis: w telegramie do włoskich piłkarzy przed meczem na mistrzostwach świata w 1938.
** Źródło: Alfredo Relaño, ''Tantos mundiales, tantas historias''

* Z mojej strony to ja preferuję pięćdziesiąt tysięcy karabinów od pięciu milionów głosów.
** Źródło: Christopher Hibbert, ''Benito Mussolini: The Rise and Fall of Il Duce'' (1965), s. 40.

* Zdaję sobie sprawę i wszyscy to mi mówią, że nasz kraj nie chce mieć nic wspólnego z Niemcami.
** Źródło: „Galeazzo Ciano”, sierpień 1939

* Złamiemy kręgosłup Grecji!
** ''Spezzeremo le reni alla Grecia!'' (wł.)
** Opis: przemówienie z 18 listopada 1940; dosłownie „złamiemy nerki Grecji”.
** Źródło: Enrico G. Dapei, ''Una potenza virtuale alla resa dei Conti''

==O Benito Mussolinim==
* Był ojcem faszyzmu – despotycznym autokratą, którego totalitarna polityka utorowała drogę hitlerowskiemu nazizmowi. Bezlitośnie tłumiąc wszelkie formy opozycji we własnym kraju, Mussolini był również zaborczym kolonizatorem, który żywiąc ambicje w stylu rzymskich cesarzy, dokonał bezprecedensowej inwazji na Abisynię i był bezpośrednio odpowiedzialny za śmierć ponad 300 000 jej mieszkańców. Jako sojusznik Adolfa Hitlera, Mussolini był również współwinny zbrodni popełnionych przez nazistowskie Niemcy.
** Autor: Simon Sebag Montefiore, ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', op. cit., s. 210.

* Gdybym był Włochem, byłbym z wami w waszej zwycięskiej walce z zachłannymi apetytami leninizmu. Włochy pokazały światu, że są sposoby na to, aby masy ludowe wzięły udział w obronie stabilności socjalnej. Włochy dostarczyły również cywilizowanym narodom niezbędnego antidotum przeciw rosyjskiej truciźnie.
** Autor: [[Winston Churchill]]
** Źródło: [[Jacek Bartyzel]], ''„Umierać, ale powoli!”. O monarchistycznej i katolickiej kontrrewolucji w krajach romańskich 1815–2000'', Kraków 2006, s. 735.

* Mussolini robi szybkie postępy i z żywiołową siłą powali wszystko, co stanie mu na drodze. Mussolini to cudowny człowiek. Słyszycie mnie? Cudowny człowiek! Niedawno się nawrócił. Wyszedł ze skrajnej lewicy i ma siłę napędową neofity… Do niego należy przyszłość.
** Autor: [[Pius XI]]
** Opis: wypowiedziane pod koniec 1921.
** Źródło: Hans Kuhner, ''Das Imperium der Papste: Kirchengeschichte, Weltgeschichte, Zeitgeschichte von Petrus bis heute'', Stuttgart 1980, s. 364.

* Podobnie jak Hitler i jego naziści, włoscy faszyści zaoferowali gloryfikację woli narodu w miejsce monotonii kompromisów politycznych. Mussolini, a po nim Hitler wykorzystali w polityce wewnętrznej istnienie Związku Radzieckiego. Choć pełni podziwu dla leninowskiej dyscypliny i modelu państwa jednopartyjnego, obydwaj posługiwali się niemniej groźbą rewolucji komunistycznej jako argumentem, by zyskać władzę. Mimo że różnili się pod wieloma względami, obydwaj reprezentowali nową odmianę europejskiej prawicy, uznającą za oczywistość, że największym wrogiem jest komunizm, a zarazem naśladującą pewne aspekty polityki komunistów.
** Autor: [[Timothy Snyder]], ''Skrwawione ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem'', przeł. Bartłomiej Pietrzyk, Warszawa 2011, s. 36.
** Zobacz też: [[faszyzm]], [[komunizm]], [[prawica]], [[Adolf Hitler]]


{{SORTUJ:Mussolini, Benito}}
[[Kategoria:Benito Mussolini|!]]</text>
      <sha1>tmctwxvo039bau36aefnod1il90umpu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baran</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4216</id>
    <revision>
      <id>650383</id>
      <parentid>632284</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>grafika</comment>
      <origin>650383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2575" sha1="e2t6z6dqasavm88memvbcocnxhsxxqz" xml:space="preserve">[[Plik:Widder - männliches Schaf - Nationalpark Hohe Tauern, Kärnten.jpg|mały|{{center|Baran}}]]
'''[[w:Owca domowa|Baran]]''' – samiec gatunku owca domowa, hodowlanego zwierzęcia domowego z rodziny krętorogich.
* Armia baranów, której przewodzi lew, jest silniejsza od armii lwów prowadzonej przez barana.
** Autor: [[Napoleon Bonaparte]]
** Zobacz też: [[lew]]

* Baran ma rogi, a zając nogi.
** Opis: powiedzenie

* Baran, baran, beee…&lt;br /&gt;czego tutaj chcesz?&lt;br /&gt;Chcę się bawić w chowanego,&lt;br /&gt;lecz brakuje mi kolegów,&lt;br /&gt;może ktoś z was chce&lt;br /&gt;grać z baranem – beee…
** Autor: [[Ada Kopcińska-Niewiadomska]], ''Baran, baran, beee''

* Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
** ''Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.'' (łac.)
** Opis: Baranek Boży, to tytuł, którego używał wobec [[Jezus Chrystus|Jezusa Chrystusa]] [[Jan Chrzciciel]].
** Źródło: modlitwa ''Baranku Boży''

* Groźniejszy od wilka w owczej skórze jest baran w wilczej.
** Autor: [[Wiesław Brudziński]]
** Zobacz też: [[wilk]]

* Jeden doi barana, drugi sito podstawia.

* Leniwemu baranowi ciąży jego wełna.
** Opis: [[przysłowia angielskie|przysłowie angielskie]]
** Zobacz też: [[wełna]]

* Odnaleziona w życiu – zrodzona w królestwie marzeń – kobieta jest jak ów kwiat mistyczny – lilia przeczystej bieli; marzyciel nie śmie jej dotknąć i z dala tylko adoruje najszczytniejsze bóstwo, ustami kryjąc ślady jej na pyle ziemi, a przychodzi baran – i bez namysłu ją pożera, niby groch przy drodze.
** Autor: [[Bolesław Szczęsny Herbaczewski]]

* Powróćmy do naszych baranów.
** ''Revenons à nos moutons!'' (fr.)
** Autor: anonim, ''Mistrz Piotr Pathelin''
** Opis: używane wracając do głównego wątku; „do rzeczy”.

* Przyszedł baran do barana&lt;br /&gt;I powiada: „Proszę pana,&lt;br /&gt;Nogi bolą mnie od rana,&lt;br /&gt;Pan mnie weźmie na barana”.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Baran''

* Warto jest chwalić głosy baranie, jeśli się za to wełny dostanie.
** Autor: [[Jan Sztaudynger]]

* Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,&lt;br /&gt;pantera z koźlęciem razem leżeć będą,&lt;br /&gt;cielę i lew paść się będą społem&lt;br /&gt;i mały chłopiec będzie je poganiał.
** Źródło: [https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=483 ''Księga Izajasza'' 11,6] (''Biblia Tysiąclecia'')
** Zobacz też: ''[[Księga Izajasza]]''

'''Zobacz też:'''
* [[Augustyn Baran]]
* [[Józef Baran]]
* [[Marcin Baran]]
* [[jagnię]]


[[Kategoria:Ssaki]]
[[Kategoria:Zwierzęta domowe]]</text>
      <sha1>e2t6z6dqasavm88memvbcocnxhsxxqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650384</id>
      <parentid>650383</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>linki zewnętrzne</comment>
      <origin>650384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2598" sha1="3jaiw8asfyhipn8sohhp7y2khs1jthm" xml:space="preserve">[[Plik:Widder - männliches Schaf - Nationalpark Hohe Tauern, Kärnten.jpg|mały|{{center|Baran}}]]
'''[[w:Owca domowa|Baran]]''' – samiec gatunku [[owca]] domowa, hodowlanego zwierzęcia domowego z rodziny krętorogich.
* Armia baranów, której przewodzi lew, jest silniejsza od armii lwów prowadzonej przez barana.
** Autor: [[Napoleon Bonaparte]]
** Zobacz też: [[lew]]

* Baran ma rogi, a zając nogi.
** Opis: powiedzenie

* Baran, baran, beee…&lt;br /&gt;czego tutaj chcesz?&lt;br /&gt;Chcę się bawić w chowanego,&lt;br /&gt;lecz brakuje mi kolegów,&lt;br /&gt;może ktoś z was chce&lt;br /&gt;grać z baranem – beee…
** Autorka: [[Ada Kopcińska-Niewiadomska]], ''Baran, baran, beee''

* Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
** ''Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.'' (łac.)
** Opis: Baranek Boży, to tytuł, którego używał wobec [[Jezus Chrystus|Jezusa Chrystusa]] [[Jan Chrzciciel]].
** Źródło: modlitwa ''Baranku Boży''

* Groźniejszy od wilka w owczej skórze jest baran w wilczej.
** Autor: [[Wiesław Brudziński]]
** Zobacz też: [[wilk]]

* Jeden doi barana, drugi sito podstawia.

* Leniwemu baranowi ciąży jego wełna.
** Opis: [[przysłowia angielskie|przysłowie angielskie]]
** Zobacz też: [[wełna]]

* Odnaleziona w życiu – zrodzona w królestwie marzeń – kobieta jest jak ów kwiat mistyczny – lilia przeczystej bieli; marzyciel nie śmie jej dotknąć i z dala tylko adoruje najszczytniejsze bóstwo, ustami kryjąc ślady jej na pyle ziemi, a przychodzi baran – i bez namysłu ją pożera, niby groch przy drodze.
** Autor: [[Bolesław Szczęsny Herbaczewski]]

* Powróćmy do naszych baranów.
** ''Revenons à nos moutons!'' (fr.)
** Autor: anonim, ''Mistrz Piotr Pathelin''
** Opis: używane wracając do głównego wątku; „do rzeczy”.

* Przyszedł baran do barana&lt;br /&gt;I powiada: „Proszę pana,&lt;br /&gt;Nogi bolą mnie od rana,&lt;br /&gt;Pan mnie weźmie na barana”.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Baran''

* Warto jest chwalić głosy baranie, jeśli się za to wełny dostanie.
** Autor: [[Jan Sztaudynger]]

* Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,&lt;br /&gt;pantera z koźlęciem razem leżeć będą,&lt;br /&gt;cielę i lew paść się będą społem&lt;br /&gt;i mały chłopiec będzie je poganiał.
** Źródło: [https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=483 ''Księga Izajasza'' 11,6] (''Biblia Tysiąclecia'')
** Zobacz też: ''[[Księga Izajasza]]''

'''Zobacz też:'''
* [[Augustyn Baran]]
* [[Józef Baran]]
* [[Marcin Baran]]
* [[Paul Baran]]
* [[jagnię]]


[[Kategoria:Ssaki]]
[[Kategoria:Zwierzęta domowe]]</text>
      <sha1>3jaiw8asfyhipn8sohhp7y2khs1jthm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650389</id>
      <parentid>650384</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat.</comment>
      <origin>650389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2565" sha1="53ioc7ijjlej9x231evrlbcsetfhii1" xml:space="preserve">[[Plik:Widder - männliches Schaf - Nationalpark Hohe Tauern, Kärnten.jpg|mały|{{center|Baran}}]]
'''[[w:Owca domowa|Baran]]''' – samiec gatunku [[owca]] domowa, hodowlanego zwierzęcia domowego z rodziny krętorogich.
* Armia baranów, której przewodzi lew, jest silniejsza od armii lwów prowadzonej przez barana.
** Autor: [[Napoleon Bonaparte]]
** Zobacz też: [[lew]]

* Baran ma rogi, a zając nogi.
** Opis: powiedzenie

* Baran, baran, beee…&lt;br /&gt;czego tutaj chcesz?&lt;br /&gt;Chcę się bawić w chowanego,&lt;br /&gt;lecz brakuje mi kolegów,&lt;br /&gt;może ktoś z was chce&lt;br /&gt;grać z baranem – beee…
** Autorka: [[Ada Kopcińska-Niewiadomska]], ''Baran, baran, beee''

* Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
** ''Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.'' (łac.)
** Opis: Baranek Boży, to tytuł, którego używał wobec [[Jezus Chrystus|Jezusa Chrystusa]] [[Jan Chrzciciel]].
** Źródło: modlitwa ''Baranku Boży''

* Groźniejszy od wilka w owczej skórze jest baran w wilczej.
** Autor: [[Wiesław Brudziński]]
** Zobacz też: [[wilk]]

* Jeden doi barana, drugi sito podstawia.

* Leniwemu baranowi ciąży jego wełna.
** Opis: [[przysłowia angielskie|przysłowie angielskie]]
** Zobacz też: [[wełna]]

* Odnaleziona w życiu – zrodzona w królestwie marzeń – kobieta jest jak ów kwiat mistyczny – lilia przeczystej bieli; marzyciel nie śmie jej dotknąć i z dala tylko adoruje najszczytniejsze bóstwo, ustami kryjąc ślady jej na pyle ziemi, a przychodzi baran – i bez namysłu ją pożera, niby groch przy drodze.
** Autor: [[Bolesław Szczęsny Herbaczewski]]

* Powróćmy do naszych baranów.
** ''Revenons à nos moutons!'' (fr.)
** Autor: anonim, ''Mistrz Piotr Pathelin''
** Opis: używane wracając do głównego wątku; „do rzeczy”.

* Przyszedł baran do barana&lt;br /&gt;I powiada: „Proszę pana,&lt;br /&gt;Nogi bolą mnie od rana,&lt;br /&gt;Pan mnie weźmie na barana”.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Baran''

* Warto jest chwalić głosy baranie, jeśli się za to wełny dostanie.
** Autor: [[Jan Sztaudynger]]

* Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,&lt;br /&gt;pantera z koźlęciem razem leżeć będą,&lt;br /&gt;cielę i lew paść się będą społem&lt;br /&gt;i mały chłopiec będzie je poganiał.
** Źródło: [https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=483 ''Księga Izajasza'' 11,6] (''Biblia Tysiąclecia'')
** Zobacz też: ''[[Księga Izajasza]]''

'''Zobacz też:'''
* [[Augustyn Baran]]
* [[Józef Baran]]
* [[Marcin Baran]]
* [[Paul Baran]]
* [[jagnię]]


[[Kategoria:Owca]]</text>
      <sha1>53ioc7ijjlej9x231evrlbcsetfhii1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krowa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4221</id>
    <revision>
      <id>650391</id>
      <parentid>596799</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:36:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat.</comment>
      <origin>650391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3905" sha1="9rg4a2w812f87gnpqxejah24kked4yz" xml:space="preserve">[[Plik:Krowa.jpg|mały|{{center|Krowa}}]]
'''[[w:Krowa|Krowa]]''' – samica [[Bydło|bydła]] domowego, [[zwierzę]] to jest głównym źródłem [[mleko|mleka]] oraz wołowiny.
* Biada temu domowi, gdzie krowa dobodzie wołowi.
** Autor: [[anonim]]

* Choć dasz krowie kakao, nie wydoisz czekolady.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]

* Cielę bardziej pragnie ssać niż krowa karmić.
** Źródło: ''[[Talmud]]''

* Czarna krowa w kropki bordo&lt;br /&gt;gryzła trawę kręcąc mordą.&lt;br /&gt;Kręcąc mordą i rogami&lt;br /&gt;gryzła trawę wraz z jaskrami.
** Autorka: [[Joanna Kulmowa]], wiersz ''Czarna krowa w kropki bordo''

* Czarna krowa w kropki bordo wędrowała drogą.&lt;br /&gt;Z przodu miała wielką głowę, z tyłu miała ogon!
** Autor: [[Natalia Usenko]], ''Czarna krowa''

* I czarna krowa białe mleko daje.
** Autor: [[Samuel Linde]]
** Zobacz też: [[mleko]]

* Jeżeli stajnia lub jej ściana jest krzywa, to krowa nie daje mleka.
** Opis: [[przysłowia armeńskie|przysłowie armeńskie]]

* Każda krowa była kiedyś bycza.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Każda krowa swoje cielę liże.
** Opis: [[przysłowia polskie]]
** Źródło: [[Samuel Adalberg]], [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=18873 ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich''], wyd. Druk. E. Skiwskiego, Warszawa 1889–1894, s. 243.

* Krowa ciele kocha i zadek mu liże.
** Opis: [[przysłowia polskie]]
** Źródło: [[Samuel Adalberg]], ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich'', op. cit., s. 243.

* Krowa, co wiele ryczy, mało mleka daje.
** Opis: [[przysłowia polskie]]
** Źródło: [[Samuel Adalberg]], ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich'', op. cit., s. 243.

* Nawet święta krowa potrzebuje byka.
** Autor: [[Harold Pinter]]
** Zobacz też: [[byk]]

* Nie zarzyna się dojnej krowy.
** Opis: powiedzenie.

* – Powiedz mi – zapytał Staś – co to jest zły uczynek?&lt;br /&gt;– Jeśli ktoś Kalemu zabrać krowy – odpowiedział po krótkim namyśle – to jest zły uczynek.&lt;br /&gt;– Doskonale! – zawołał Staś – a dobry?&lt;br /&gt;Tym razem odpowiedź przyszła bez namysłu:&lt;br /&gt;– Dobry, to jak Kali zabrać komuś krowy.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]], ''[[W pustyni i w puszczy]]'', tom II, rozdział 10.
** Zobacz też: [[dobry uczynek]], [[zły uczynek]]

* To nie jest wieś, gdzie dzieci głaszczą krówki.&lt;br /&gt;Tu dzieci czują syf już od podstawówki.
** Autor: [[Sokół (raper)|Sokół]]
** Źródło: utwór ''Promienie'' grupy WWO

* Tylko krowa zdania nie zmienia.
** Opis: powiedzenie

* Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,&lt;br /&gt;pantera z koźlęciem razem leżeć będą,&lt;br /&gt;cielę i lew paść się będą społem&lt;br /&gt;i mały chłopiec będzie je poganiał.&lt;br /&gt;Krowa i niedźwiedzica przestawać będą przyjaźnie,&lt;br /&gt;młode ich razem będą legały.&lt;br /&gt;Lew też jak wół będzie jadał słomę.&lt;br /&gt;Niemowlę igrać będzie na norze kobry,&lt;br /&gt;dziecko włoży swą rękę do kryjówki żmii.
** Źródło: [https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=483 ''Księga Izajasza'' 11,6-8] (Biblia Tysiąclecia)
** Zobacz też: [[Księga Izajasza]]

* Z mlekiem nie jest jak z moczem, nie daje się bez przyczyny. No, krowy są gwałcone, żeby zostać zapłodnione. Tak zwane ''rape rack'', proszę sobie sprawdzić w Internecie – mówię tutaj do słuchaczy i słuchaczek – na czym to polega i... krowy są gwałcone po to, żeby zostać zapłodnione, po to żeby mogły urodzić i żeby dawać mleko. Żadna krowa, tak jak żadna kobieta nie daje mleka... Proszę spojrzeć. Tutaj jest masa kobiet, one nie dają mleka po prostu.
** Autorka: [[Sylwia Spurek]]
** Źródło: wywiad Mikołaja Janusza podczas XI Kongresu Kobiet w Warszawie, ''Warsaw Woman Expo'', w formie wideo 21 września 2019


[[Kategoria:Bydło]]</text>
      <sha1>9rg4a2w812f87gnpqxejah24kked4yz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wół</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4222</id>
    <revision>
      <id>650395</id>
      <parentid>561630</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:39:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat.</comment>
      <origin>650395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1546" sha1="a945q3hmtdawc9xkjyb8dyl2oj1ur3v" xml:space="preserve">[[Plik:A couple of Oxes.JPG|mały|{{center|Wół}}]]
'''[[w:Wół|Wół]]''' – wykastrowany samiec [[Bydło|bydła]] domowego z rodziny parzystokopytnych, przeznaczony do tuczu lub do prac polowych w zaprzęgu.
* Biada temu domowi, gdzie krowa dobodzie wołowi.
** Autor: nieznany

* Mniejszy wół uczy się orać od większego
** ''A bove maiori discit arare minor'' (łac.)

* Pasuje jak wół do karety.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]]

* Stoi jak wół na granicy.
** Opis: przysłowie polskie

* Szczęściarzowi nawet wół się ocieli.
** Opis: przysłowie polskie

* U sytego jagnięcia ogon jest twardy, u głodnego wołu nawet rogi są miękkie.
** Opis: [[przysłowia mongolskie|przysłowie mongolskie]]
** Zobacz też: [[jagnię]], [[ogon]]

* (…) Wół dla mnie nie nowina,&lt;br /&gt;Bo wół – to wołowina,&lt;br /&gt;To zwykła sztuka mięsa,&lt;br /&gt;Co w polu się wałęsa.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Dwa widelce''

* Wół przemówił!
** ''bos locutus est'' (łac.)
** Opis: według legendy rzymskiej, wół przemawiając ludzkim głosem do Rzymian przestrzegł ich przed zbliżającymi się wojskami nieprzyjacielskimi.

* Wół: Zastanawiam się, po co właściwie są na świecie jelenie.
** ''Vůl. Tak si říkám, k čemu jsou vlastně na světě jeleni.'' (czes.)
** Autor: [[Karel Čapek]], ''Bajky'', „Lidové noviny”, 24 czerwca 1933, za: ''Menší prózy'', Praha 1992

* Zapomniał wół, jak cielęciem był.
** Opis: przysłowie polskie

'''Zobacz też:'''
* [[krowa]]


[[Kategoria:Bydło]]</text>
      <sha1>a945q3hmtdawc9xkjyb8dyl2oj1ur3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biurokracja</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4619</id>
    <revision>
      <id>650377</id>
      <parentid>630798</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne, sortowanie</comment>
      <origin>650377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12122" sha1="m9oj7o903sl7tb3tog0ydcys5lkiquf" xml:space="preserve">'''[[:w:Biurokracja|Biurokracja]]''' – scentralizowany system organizacyjny, w którym władza powiązana jest z urzędem, ogół ludzi zajmujących się administrowaniem lub typ organizacji społecznej charakterystyczny dla zracjonalizowanego społeczeństwa nowoczesnego.
* Biurokracja jest mechanizmem, a więc jest zabójczą dla kultury czynu. A gdzie wszystko musi być jednakowe, jakież tam pole do użytku z władz umysłowych? Tylko pośród rozmaitości wymaga namysłu sam wybór, a z wyborem łączy się odpowiedzialność. Biurokracja zadusza wszelką zdolność twórczą, będąc wroga personalizmowi. Niełatwo o twórczość na gruncie gromadności.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 88.

* Biurokracja jest to system papierów kancelaryjnych, dla którego człowiek jest niczym. Nie dostrzega człowieka, a gdy przypadkowo dostrzeże, uważa go za coś bezwartościowego, gdyż dla biurokracji istnieją tylko papierki międzykancelaryjne. Ruch tych papierów nazywa się administracją, a z człowiekiem niech się dzieje co chce! Byle „być w porządku” względem papierów, można ignorować całkowicie człowieka, którego formalnie dotyczą. W mieście czy powiecie może panować chaos i bigos wszystkiego złego; nic to! Wszystko dobrze, jeżeli administracja papierów kancelaryjnych odpowiada przepisom. Przez porządek w administracji rozumie się porządek w papierach, choćby kraj cały pogrążony był w straszliwym nieporządku.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 83.

* Biurokracja jest wyrazem elementarnego strachu przed zezwierzęceniem. Bo żyć bez dokumentów – to żyć jak zwierzę.
** Autor: [[Michel Tournier]], „Forum”, 24 stycznia 2011.

* Biurokracja jest zjawiskiem, które często jest wskazywane jako jeden z czynników hamujących wzrost przedsiębiorczości w Polsce. Zbyt skomplikowane i niezrozumiałe prawo jest wymieniane w sondażach publicznych jako bariera do rozpoczynania działalności gospodarczej. Dodatkowo, bardzo często nowotworzone &lt;!-- pisownia oryginalna--&gt;prawo nakłada na przedsiębiorców nadmierne obowiązki, powodując po ich stronie nieuzasadnione koszty.
** Źródło: Ministerstwo Gospodarki, [http://www.mg.gov.pl/NR/rdonlyres/3CE5B6E3-BEE3-49F8-B056-A989A00999FB/59414/PORR_150110printed.pdf ''Lepsze prawo. Program reformy regulacji 2010–2011'']

* Biurokracja pcha społeczeństwo do rewolucyjności. Im znaczniejsze gdzieś stanowisko biurokracji, tym podatniejszy grunt dla prądów przewrotowych. O rewolucji można by powiedzieć, że jest emanacją biurokracji. Jakoż poucza historia, że rewolucja zwycięska urządza się jeszcze bardziej biurokratycznie. Wszelka biurokracja nosi in petto rewolucję; wszelka rewolucja wzmacnia biurokrację.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 84.

* Biurokracja to dobrze zorganizowana zaraza.
** Autor: [[Cecil Parkinson]]
** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga

* Biurokracja to forma ustrojowa oparta na pracy biur, których funkcjonariusze (urzędnicy) – zamiast realizować interes publiczny – realizują interes własny.
** Autorka: [[Agnieszka Pawłowska]], ''Władza, elity, biurokracja. Studium z socjologii polityki'', Lublin 1998.

* Biurokracja zabija wszelka działalność, bo niszczy energię.
** Autor: [[Jan Fedorowicz]]

* Biurokracja żyje i żywi się fikcjami. Na swych stołkach urzędowych jest jak głuszec po gałęziach, i podobnież „jako głuszec, gdy tokuje nic nie widzi, nic nie czuje”; traci wprost zdatność dostrzegania rzeczywistości. Urzędnik pochodzi z wydziału prawniczego, z tego wydziału prawdziwie fikcyjnego; na uniwersytet nie uczęszczał, egzaminy pozdawał ze skryptów, a potem poprzestawać musi na bezlitosnej fikcji życia, jaką jest żywot urzędnika. Załatwia sprawy, jakich nigdy nie obserwował w życiu; nie znając się na niczym, rozstrzyga o wszystkim. Zamkną go w kancelarii i każą mu rządzić.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 89.

* Biurokracja zabija ducha.
** Autor: [[Sławomir Tryc]]
** Opis: o pracy managera kultury.
** Źródło: Stefanie Peter,'' Bürokratie tötet den Geist. Nun muß das hiesige Polnische Kulturinstitut ohne Slawomir Tryc auskommen'', „FAZ”, 25 lipca 2001.

* Formalnemu głosowaniu raz na cztery lub pięć lat przeciwstawiamy stały udział klasy robotniczej, zorganizowanej w system Rad, partie polityczne i Związki Zawodowe, w podejmowaniu, korygowaniu i kontroli wykonania decyzji gospodarczych i politycznych wszystkich szczebli. W społeczeństwie kapitalistycznym nad parlamentem stoi burżuazja, dysponująca wartością dodatkową; w systemie biurokratycznym nad fikcją parlamentu panuje niepodzielnie centralna polityczna biurokracja. W systemie demokracji robotniczej, jeśli reprezentacja ogółu będzie miała formę parlamentu, będzie nad nim stała zorganizowana w rady klasa robotnicza, dysponująca materialną podstawą bytu społeczeństwa – produktem swej pracy.
** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''List otwarty do partii'' (1964), w: ''Dojrzewanie. Pisma polityczne 1964–1968'', wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2009.

* Gdy spojrzysz na badania społeczne, to zobaczysz, że w Polsce jest potężne poparcie dla polityki socjalnej. Polacy uważają, że państwo powinno brać odpowiedzialność za wiele kluczowych spraw. Problem w tym, że usługi publiczne i administracja – to, z czym ludzie mają kontakt, na podstawie czego oceniają państwo – działają słabo. Administracja jest przeżarta nepotyzmem i feudalnymi układami, i ludzie to widzą. Usługi publiczne są z kolei skrajnie niedofinansowane, przez co ich jakość i dostępność jest niska. To był bardzo sprytny plan polskich liberałów: z jednej strony państwo przygłodzić, z drugiej zostawić w rękach lokalnych feudałów. Takie państwo łatwo atakować, trudno bronić przed demontażem.
** Autor: [[Adrian Zandberg]]
** Źródło: rozmowa Jakuba Majmurka, [https://archive.ph/dmk2N ''Zandberg: To my, niezamożna większość''], krytykapolityczna.pl, 8 czerwca 2015.

* Gospodarka chińska nadzwyczajnie szybko wróciła do pionu po kryzysowym ciosie. Umożliwiła jej to centralnie zarządzana, hierarchiczna machina decyzyjna, pozbawiona opóźnień wynikających z meandrów procesu demokratycznego. (…) Ale przecież na naszej planecie nie brakuje niekompetentnych autokratycznych reżimów. Więc czym tłumaczyć fenomen Chin? Tym, co je wyróżnia, jest aparat urzędniczy, który – przynajmniej na wyższych poziomach hierarchii – potrafi zarządzać i koordynować skomplikowane zestawy projektów.
** Autor: [[Francis Fukuyama]], ''Nie stać nas na kapitalizm'', „Foreign Affairs”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

* Jest pewien grzech przeciwko siódmemu przykazaniu, z którego Polacy zazwyczaj nie zdają sobie sprawy, chociaż bardzo ciężki. Najgorszą społecznie ze wszystkich kradzieży jest kradzież czasu, gdyż demoralizuje okradzionego. Jest to specjalność biurokracji względem obywateli, wybujała oczywiście najbardziej tam, gdzie biurokracja najbardziej się rozrosła, tj. w Polsce. Im więcej urzędów, tym więcej czasu się marnuje; im liczniejsi są w jakimś urzędzie urzędnicy, tym wymyślniejsze formy przybiera rabunek czasu.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i Prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 85.

* Najlepsi urzędnicy nie zdołają utworzyć dobrej biurokracji, gdyż ona jest złą zasadniczo i nieuleczalnie. System biurokratyczny marnuje niepotrzebnie tysiące porządnych ludzi (oto cały jego dorobek) a milionom zawadza. Nie o rodzaj tu chodzi, lecz o sam system. Na biurokrację jest jedna tylko rada: usunąć ją; postarać się, żeby przestała istnieć.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i Prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 88.

* Narzekając często (i słusznie) na europejską biurokrację warto jednak pamiętać, (…) że w czołówce najbardziej innowacyjnych krajów świata znajdują się takie państwa, jak Szwecja, Finlandia, Dania, które skutecznie podejmują konkurencję ze Stanami Zjednoczonymi i Japonią.
** Autor: [[Edwin Bendyk]], [https://archive.ph/Uq96 Antymatrix, 9 maja 2007]

* Prymitywny pogląd na gospodarkę socjalistyczną sprowadzał się do wszechogarniającego etatyzmu. Państwo jako jedyny przedsiębiorca, a cała ludność to jeden w drugiego urzędnicy państwowi. Dzisiaj taka koncepcja została kategorycznie odrzucona przez teoretyków socjalizmu. Państwu pozostawiono niezmiernie ważną i doniosłą funkcję budowania szkieletu organizmu gospodarczego, tworzenia ram gospodarki planowej, kontroli całości i zużytkowania niewykorzystanych sil produkcyjnych. Ale nic ponad to. Należy odciążyć państwo jako takie od wszystkiego, co się da, przerzucając jak najwięcej na samorządy wszelkiego typu, spółdzielnie, korporacje użyteczności publicznej (nie mieszać z korporacjami faszystowskimi) itd. Centralizacja ogólnego kierownictwa przy decentralizacji wykonania szczegółów planu.
** Autor: [[Wiktor Alter]], [http://lewicowo.pl/panstwo-wolnosciowe-czy-biurokratyczne/ ''Państwo wolnościowe czy biurokratyczne?'', w: ''Człowiek w społeczeństwie'', Wydawnicza Spółdzielnia Czytelników Książki „Światło”, Warszawa 1938].

* Redukcja liczby urzędników przypomina mi strzyżenie prosiąt: wełny mało, wrzasku dużo.
** Autor: [[Nikita Biełych]], gubernator obwodu kirowskiego (Rosja), „Forum”, 14 lutego 2011.

* Silne państwo nie musi być wcale ociężałe, wyposażone w arogancką i umacniającą się biurokrację. Chodzi raczej o zwinne państwo odpowiadające na potrzeby obywateli i oddające wiele spraw do ich decyzji. Jest to państwo demokracji włączającej, w której władzę przywrócono lokalnym instytucjom rządzenia i ludziom zorganizowanym w swoich społecznościach.
** Autor: [[John Friedmann]]
** Źródło: [[Artur Domosławski]], ''Nowe wspaniałe miasto'', „Gazeta Wyborcza”, 28–29 maja 2011.

* Skuteczne instytucje muszą powstać na gruncie krajowym, a nie być przeszczepione z zagranicy, tak by odzwierciedlały miejscowe realia polityczne, społeczne i kulturowe. Kształtowanie neutralnych zachodnioeuropejskich aparatów urzędniczych dokonywało się na drodze długiego i bolesnego procesu, w którym dużą rolę odegrały państwotwórcze czynniki pozagospodarcze.
** Autor: [[Francis Fukuyama]], ''Nie stać nas na kapitalizm'', „Foreign Affairs”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

* To nie nasza biurokracja jest za duża na nasze państwo, tylko nasze państwo jest za małe na naszą biurokrację.
** Autor: [[Żarko Petan]]

* W biurokracji awansuje się za działalność, a nie za wyniki.
** Opis: prawo Robinsona.

* Walka z wewnętrznym wrogiem narodu nigdy nie rozbije się o formalną biurokrację lub jej nieudolność, lecz jedynie tam, gdzie formalna biurokracja państwowa miałaby się okazać niezdatną do rozwiązania jakiegoś problemu, naród niemiecki użyje swej aktywniejszej organizacji, by dopomóc sobie w zrealizowaniu konieczności życiowej (…) o czym może rozstrzygać państwo, o tym też ono rozstrzygnie. To, czego państwo nie będzie w stanie rozwiązać, zostanie rozwiązane za pomocą zorganizowanego ruchu (partyjnego).
** Autor: [[Adolf Hitler]]
** Opis: z przemówienia wygłoszonego na zjeździe norymberskim 11 września 1935.
** Źródło: [[Eberhard Jäckel]], ''Panowanie Hitlera'', tłum. A. Karaszniewicz-Mazur, wyd. Ossolineum, Wrocław 1989, s. 62–63.

* Większość skutecznych przykładów polityki rozwoju przemysłu można znaleźć tam, gdzie istnieje długa tradycja silnej technokratycznej biurokracji.
** Autor: [[Francis Fukuyama]], ''Nie stać nas na kapitalizm'', „Foreign Affairs”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

'''Zobacz też:'''
* [[biurokrata]]


[[Kategoria:Prawo]]</text>
      <sha1>m9oj7o903sl7tb3tog0ydcys5lkiquf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650378</id>
      <parentid>650377</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:48:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>650378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12158" sha1="dyihr18fgifyd3vzw0sbxyfuyeg6tex" xml:space="preserve">'''[[:w:Biurokracja|Biurokracja]]''' – scentralizowany system organizacyjny, w którym władza powiązana jest z urzędem, ogół ludzi zajmujących się administrowaniem lub typ organizacji społecznej charakterystyczny dla zracjonalizowanego społeczeństwa nowoczesnego.
* Biurokracja jest mechanizmem, a więc jest zabójczą dla kultury czynu. A gdzie wszystko musi być jednakowe, jakież tam pole do użytku z władz umysłowych? Tylko pośród rozmaitości wymaga namysłu sam wybór, a z wyborem łączy się odpowiedzialność. Biurokracja zadusza wszelką zdolność twórczą, będąc wroga personalizmowi. Niełatwo o twórczość na gruncie gromadności.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 88.

* Biurokracja jest to system papierów kancelaryjnych, dla którego człowiek jest niczym. Nie dostrzega człowieka, a gdy przypadkowo dostrzeże, uważa go za coś bezwartościowego, gdyż dla biurokracji istnieją tylko papierki międzykancelaryjne. Ruch tych papierów nazywa się administracją, a z człowiekiem niech się dzieje co chce! Byle „być w porządku” względem papierów, można ignorować całkowicie człowieka, którego formalnie dotyczą. W mieście czy powiecie może panować chaos i bigos wszystkiego złego; nic to! Wszystko dobrze, jeżeli administracja papierów kancelaryjnych odpowiada przepisom. Przez porządek w administracji rozumie się porządek w papierach, choćby kraj cały pogrążony był w straszliwym nieporządku.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 83.

* Biurokracja jest wyrazem elementarnego strachu przed zezwierzęceniem. Bo żyć bez dokumentów – to żyć jak zwierzę.
** Autor: [[Michel Tournier]], „Forum”, 24 stycznia 2011.

* Biurokracja jest zjawiskiem, które często jest wskazywane jako jeden z czynników hamujących wzrost przedsiębiorczości w Polsce. Zbyt skomplikowane i niezrozumiałe prawo jest wymieniane w sondażach publicznych jako bariera do rozpoczynania działalności gospodarczej. Dodatkowo, bardzo często nowotworzone &lt;!-- pisownia oryginalna--&gt;prawo nakłada na przedsiębiorców nadmierne obowiązki, powodując po ich stronie nieuzasadnione koszty.
** Źródło: Ministerstwo Gospodarki, [http://www.mg.gov.pl/NR/rdonlyres/3CE5B6E3-BEE3-49F8-B056-A989A00999FB/59414/PORR_150110printed.pdf ''Lepsze prawo. Program reformy regulacji 2010–2011'']

* Biurokracja pcha społeczeństwo do rewolucyjności. Im znaczniejsze gdzieś stanowisko biurokracji, tym podatniejszy grunt dla prądów przewrotowych. O rewolucji można by powiedzieć, że jest emanacją biurokracji. Jakoż poucza historia, że rewolucja zwycięska urządza się jeszcze bardziej biurokratycznie. Wszelka biurokracja nosi in petto rewolucję; wszelka rewolucja wzmacnia biurokrację.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 84.

* Biurokracja to dobrze zorganizowana zaraza.
** Autor: [[Cecil Parkinson]]
** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga

* Biurokracja to forma ustrojowa oparta na pracy biur, których funkcjonariusze (urzędnicy) – zamiast realizować interes publiczny – realizują interes własny.
** Autorka: [[Agnieszka Pawłowska]], ''Władza, elity, biurokracja. Studium z socjologii polityki'', Lublin 1998.

* Biurokracja zabija wszelka działalność, bo niszczy energię.
** Autor: [[Jan Fedorowicz]]

* Biurokracja żyje i żywi się fikcjami. Na swych stołkach urzędowych jest jak głuszec po gałęziach, i podobnież „jako głuszec, gdy tokuje nic nie widzi, nic nie czuje”; traci wprost zdatność dostrzegania rzeczywistości. Urzędnik pochodzi z wydziału prawniczego, z tego wydziału prawdziwie fikcyjnego; na uniwersytet nie uczęszczał, egzaminy pozdawał ze skryptów, a potem poprzestawać musi na bezlitosnej fikcji życia, jaką jest żywot urzędnika. Załatwia sprawy, jakich nigdy nie obserwował w życiu; nie znając się na niczym, rozstrzyga o wszystkim. Zamkną go w kancelarii i każą mu rządzić.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 89.

* Biurokracja zabija ducha.
** Autor: [[Sławomir Tryc]]
** Opis: o pracy managera kultury.
** Źródło: Stefanie Peter,'' Bürokratie tötet den Geist. Nun muß das hiesige Polnische Kulturinstitut ohne Slawomir Tryc auskommen'', „FAZ”, 25 lipca 2001.

* Formalnemu głosowaniu raz na cztery lub pięć lat przeciwstawiamy stały udział klasy robotniczej, zorganizowanej w system Rad, partie polityczne i Związki Zawodowe, w podejmowaniu, korygowaniu i kontroli wykonania decyzji gospodarczych i politycznych wszystkich szczebli. W społeczeństwie kapitalistycznym nad parlamentem stoi burżuazja, dysponująca wartością dodatkową; w systemie biurokratycznym nad fikcją parlamentu panuje niepodzielnie centralna polityczna biurokracja. W systemie demokracji robotniczej, jeśli reprezentacja ogółu będzie miała formę parlamentu, będzie nad nim stała zorganizowana w rady klasa robotnicza, dysponująca materialną podstawą bytu społeczeństwa – produktem swej pracy.
** Autor: [[Jacek Kuroń]], ''List otwarty do partii'' (1964), w: ''Dojrzewanie. Pisma polityczne 1964–1968'', wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2009.

* Gdy spojrzysz na badania społeczne, to zobaczysz, że w Polsce jest potężne poparcie dla polityki socjalnej. Polacy uważają, że państwo powinno brać odpowiedzialność za wiele kluczowych spraw. Problem w tym, że usługi publiczne i administracja – to, z czym ludzie mają kontakt, na podstawie czego oceniają państwo – działają słabo. Administracja jest przeżarta nepotyzmem i feudalnymi układami, i ludzie to widzą. Usługi publiczne są z kolei skrajnie niedofinansowane, przez co ich jakość i dostępność jest niska. To był bardzo sprytny plan polskich liberałów: z jednej strony państwo przygłodzić, z drugiej zostawić w rękach lokalnych feudałów. Takie państwo łatwo atakować, trudno bronić przed demontażem.
** Autor: [[Adrian Zandberg]]
** Źródło: rozmowa Jakuba Majmurka, [https://archive.ph/dmk2N ''Zandberg: To my, niezamożna większość''], krytykapolityczna.pl, 8 czerwca 2015.

* Gospodarka chińska nadzwyczajnie szybko wróciła do pionu po kryzysowym ciosie. Umożliwiła jej to centralnie zarządzana, hierarchiczna machina decyzyjna, pozbawiona opóźnień wynikających z meandrów procesu demokratycznego. (…) Ale przecież na naszej planecie nie brakuje niekompetentnych autokratycznych reżimów. Więc czym tłumaczyć fenomen Chin? Tym, co je wyróżnia, jest aparat urzędniczy, który – przynajmniej na wyższych poziomach hierarchii – potrafi zarządzać i koordynować skomplikowane zestawy projektów.
** Autor: [[Francis Fukuyama]], ''Nie stać nas na kapitalizm'', „Foreign Affairs”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

* Jest pewien grzech przeciwko siódmemu przykazaniu, z którego Polacy zazwyczaj nie zdają sobie sprawy, chociaż bardzo ciężki. Najgorszą społecznie ze wszystkich kradzieży jest kradzież czasu, gdyż demoralizuje okradzionego. Jest to specjalność biurokracji względem obywateli, wybujała oczywiście najbardziej tam, gdzie biurokracja najbardziej się rozrosła, tj. w Polsce. Im więcej urzędów, tym więcej czasu się marnuje; im liczniejsi są w jakimś urzędzie urzędnicy, tym wymyślniejsze formy przybiera rabunek czasu.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i Prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 85.

* Najlepsi urzędnicy nie zdołają utworzyć dobrej biurokracji, gdyż ona jest złą zasadniczo i nieuleczalnie. System biurokratyczny marnuje niepotrzebnie tysiące porządnych ludzi (oto cały jego dorobek) a milionom zawadza. Nie o rodzaj tu chodzi, lecz o sam system. Na biurokrację jest jedna tylko rada: usunąć ją; postarać się, żeby przestała istnieć.
** Autor: [[Feliks Koneczny]], ''Państwo i Prawo'', Wydawnictwo WAM, Kraków 1997, s. 88.

* Narzekając często (i słusznie) na europejską biurokrację warto jednak pamiętać, (…) że w czołówce najbardziej innowacyjnych krajów świata znajdują się takie państwa, jak Szwecja, Finlandia, Dania, które skutecznie podejmują konkurencję ze Stanami Zjednoczonymi i Japonią.
** Autor: [[Edwin Bendyk]], [https://archive.ph/Uq96 Antymatrix, 9 maja 2007]

* Prymitywny pogląd na gospodarkę socjalistyczną sprowadzał się do wszechogarniającego etatyzmu. Państwo jako jedyny przedsiębiorca, a cała ludność to jeden w drugiego urzędnicy państwowi. Dzisiaj taka koncepcja została kategorycznie odrzucona przez teoretyków socjalizmu. Państwu pozostawiono niezmiernie ważną i doniosłą funkcję budowania szkieletu organizmu gospodarczego, tworzenia ram gospodarki planowej, kontroli całości i zużytkowania niewykorzystanych sil produkcyjnych. Ale nic ponad to. Należy odciążyć państwo jako takie od wszystkiego, co się da, przerzucając jak najwięcej na samorządy wszelkiego typu, spółdzielnie, korporacje użyteczności publicznej (nie mieszać z korporacjami faszystowskimi) itd. Centralizacja ogólnego kierownictwa przy decentralizacji wykonania szczegółów planu.
** Autor: [[Wiktor Alter]], [http://lewicowo.pl/panstwo-wolnosciowe-czy-biurokratyczne/ ''Państwo wolnościowe czy biurokratyczne?'', w: ''Człowiek w społeczeństwie'', Wydawnicza Spółdzielnia Czytelników Książki „Światło”, Warszawa 1938].

* Redukcja liczby urzędników przypomina mi strzyżenie prosiąt: wełny mało, wrzasku dużo.
** Autor: [[Nikita Biełych]], gubernator obwodu kirowskiego (Rosja), „Forum”, 14 lutego 2011.
** Zobacz też: [[świnia|prosię]]

* Silne państwo nie musi być wcale ociężałe, wyposażone w arogancką i umacniającą się biurokrację. Chodzi raczej o zwinne państwo odpowiadające na potrzeby obywateli i oddające wiele spraw do ich decyzji. Jest to państwo demokracji włączającej, w której władzę przywrócono lokalnym instytucjom rządzenia i ludziom zorganizowanym w swoich społecznościach.
** Autor: [[John Friedmann]]
** Źródło: [[Artur Domosławski]], ''Nowe wspaniałe miasto'', „Gazeta Wyborcza”, 28–29 maja 2011.

* Skuteczne instytucje muszą powstać na gruncie krajowym, a nie być przeszczepione z zagranicy, tak by odzwierciedlały miejscowe realia polityczne, społeczne i kulturowe. Kształtowanie neutralnych zachodnioeuropejskich aparatów urzędniczych dokonywało się na drodze długiego i bolesnego procesu, w którym dużą rolę odegrały państwotwórcze czynniki pozagospodarcze.
** Autor: [[Francis Fukuyama]], ''Nie stać nas na kapitalizm'', „Foreign Affairs”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

* To nie nasza biurokracja jest za duża na nasze państwo, tylko nasze państwo jest za małe na naszą biurokrację.
** Autor: [[Żarko Petan]]

* W biurokracji awansuje się za działalność, a nie za wyniki.
** Opis: prawo Robinsona.

* Walka z wewnętrznym wrogiem narodu nigdy nie rozbije się o formalną biurokrację lub jej nieudolność, lecz jedynie tam, gdzie formalna biurokracja państwowa miałaby się okazać niezdatną do rozwiązania jakiegoś problemu, naród niemiecki użyje swej aktywniejszej organizacji, by dopomóc sobie w zrealizowaniu konieczności życiowej (…) o czym może rozstrzygać państwo, o tym też ono rozstrzygnie. To, czego państwo nie będzie w stanie rozwiązać, zostanie rozwiązane za pomocą zorganizowanego ruchu (partyjnego).
** Autor: [[Adolf Hitler]]
** Opis: z przemówienia wygłoszonego na zjeździe norymberskim 11 września 1935.
** Źródło: [[Eberhard Jäckel]], ''Panowanie Hitlera'', tłum. A. Karaszniewicz-Mazur, wyd. Ossolineum, Wrocław 1989, s. 62–63.

* Większość skutecznych przykładów polityki rozwoju przemysłu można znaleźć tam, gdzie istnieje długa tradycja silnej technokratycznej biurokracji.
** Autor: [[Francis Fukuyama]], ''Nie stać nas na kapitalizm'', „Foreign Affairs”, tłum. „Forum”, 26 kwietnia 2011.

'''Zobacz też:'''
* [[biurokrata]]


[[Kategoria:Prawo]]</text>
      <sha1>dyihr18fgifyd3vzw0sbxyfuyeg6tex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cielę</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5159</id>
    <revision>
      <id>650394</id>
      <parentid>589971</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat.</comment>
      <origin>650394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2455" sha1="8nno93w5dmghmtpdg9io6jyyhkbxdd4" xml:space="preserve">[[Plik:Auerochse, Kalb (Bos primigenius primigenius).jpg|mały|{{center|Cielę}}]]
'''[[w:Cielę|Cielę]]''' – młode przede wszystkim [[Krowa|krowy]], ale również dzikich [[Zwierzę|zwierząt]] rogatych.
* Cielę bardziej pragnie ssać niż krowa karmić.
** Źródło: ''[[Talmud]]'', ''Pesachim'' 112

* Co się stało? co się stało?&lt;br /&gt;cielę oknem wyleciało.
** Opis: [[rymowanki dziecięce|dziecięca rymowanka]]

* Każda krowa swoje cielę liże.
** Opis: [[Przysłowia polskie|przysłowie polskie]]
** Źródło: [[Samuel Adalberg]], [http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=18873 ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich''], Druk. E. Skiwskiego, Warszawa 1889–94, s. 243.

* Krowa cielę kocha i zadek mu liże.
** Opis: [[Przysłowia polskie|przysłowie polskie]]
** Źródło: [[Samuel Adalberg]], ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich'', op. cit., s. 243.

* Lew i cielę mogą spoczywać obok siebie, ale cielę nie będzie spało zbyt dobrze.
** Autor: [[Woody Allen]], ''Bez piór'', ''Zwoje''

* Nawet móżdżek cielęcy wie, jak smakować ludziom.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''Myśli nieuczesane''

* Po tłuste cielę i do domu trafią, a chudego i na targu nie kupią.
** Opis: [[Przysłowia polskie|przysłowie polskie]]
** Źródło: [[Samuel Adalberg]], ''Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich'', op. cit., s. 67.

* Pokorne cielę dwie matki ssie.
** Opis: [[Przysłowia polskie|przysłowie polskie]]

* W sytuacji bez wyjścia nawet cielę dobrze pływa.
** Opis: [[przysłowia tuwińskie|przysłowie tuwińskie]]
** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części tuwińskiej: Stanisław Kałużyński, s. 126.

* Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,&lt;br /&gt;pantera z koźlęciem razem leżeć będą,&lt;br /&gt;cielę i lew paść się będą społem&lt;br /&gt;i mały chłopiec będzie je poganiał.
** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', ''[[Księga Izajasza]]'' 11,6

* Wpuść cielę do kościoła, a toż ino ogon wyniesie.
** Autor: [[Władysław Stanisław Reymont]], ''Chłopi''

* Zapomniał wół, jak cielęciem był.
** Opis: [[Przysłowia polskie|przysłowie polskie]]

'''Zobacz też:'''
{{Wikisłownik|cielę}}
* [[byk]]


[[Kategoria:Bydło]]</text>
      <sha1>8nno93w5dmghmtpdg9io6jyyhkbxdd4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Świnia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5647</id>
    <revision>
      <id>650348</id>
      <parentid>648064</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>przen. cytatu, notka, drobne merytoryczne, grafika</comment>
      <origin>650348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4057" sha1="fdpymqcgf98g6qem0ua4dtsdq83ecmm" xml:space="preserve">[[Plik:Pigs in the Altai Mountains. Village Ortolyk.jpg|mały|{{center|Świnia wraz z prosiętami}}]]
'''[[w:Świnia|Świnia domowa]]''' (''Sus domesticus'') – [[zwierzę]] hodowlane udomowione między VII a VI tysiącleciem p.n.e. 
* Chcesz być bogatym, bądź siedem lat świnią.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]]

* Daj człowiekowi koryto, a momentalnie zamieni się w świnię.
** Autor: [[Andrzej Majewski]]
** Zobacz też: [[koryto]]

* Gość nie świnia, swoje prawa ma.
** Autor: [[Katarzyna Grochola]], ''[[Serce na temblaku]]''

* I ja waść, i ty waść, a kto będzie świnie paść?
** Opis: przysłowie polskie.

* Jak świnia w deszcz pobożny.

* Józuś zaganiaj go do koryta, ale delikatnie, świnia też stworzenie boże. Naucz się wreszcie, jak chcesz posadę utrzymać. Świnia z miłościo chowana dobre mięsko daje, a jak będziesz na nią krzyczał, nie daj Boże widłami poganiał, to co? A ja nawet w kiełbasie zestresowaną świnię wyczuję.
** Źródło: film ''[[U Pana Boga za piecem]]''

* Kto ma moją świnię?
** Autor: [[Roger Waters]] 
** Opis: podczas trasy Dark Side of the Moon, w Indianapolis, gdy nadmuchiwana świnia zerwała się ze sznurka i uleciała w niebo

* Nie chodzi o to, żeby zmieniać świnie przy korycie, tylko żeby im zabrać koryto.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]]
** Zobacz też: [[koryto]]

* Pijany jest jak jagnię, świnia, małpa i lew.
** Opis: [[przysłowia duńskie|przysłowie duńskie]]
** Zobacz też: [[jagnię]], [[lew]], [[małpa]], [[nałóg]]

* Polemika: maszyna, do której wchodzi świnia, a wychodzi mielona kiełbasa.
** Autor: [[Ambrose Bierce]]

* Potrzebne to komu jak świni siodło.
** Opis: przysłowie polskie

* Proszę żadnego świństwa z tom świniom świnia świński ryj świniopas świntuch świnia!
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''Ślub''

* Psy patrzą na nas z szacunkiem, koty z pogardą, a świnie jak na równych sobie.
** Autor: [[Winston Churchill]]

* Redukcja liczby urzędników przypomina mi strzyżenie prosiąt: wełny mało, wrzasku dużo.
** Autor: [[Nikita Biełych]], gubernator obwodu kirowskiego (Rosja)
** Źródło: „Forum”, 14 lutego 2011.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Słusznie powiadają: wstaw pełne koryto, a świnie się znajdą.
** Autor: [[Władysław Reymont]]

* Świnia poucza Minerwę.
** Autor: [[Plutarch]]

* Świnia świni świni nieświadomie. Człowiek człowiekowi świadomie

* Świnia zostaje świnią, choćby na sobie złote siodło miała.
** Opis: [[przysłowia czeskie|przysłowie czeskie]]
** Zobacz też: [[siodło]]

* Tylko świnia lub skończony tchórz może się chwalić, że nigdy nie odczuwał strachu.
** Autor: [[Jean Lannes]]
** Zobacz też: [[tchórz,]] [[strach]]

* Tylko świnie siedzą w kinie, co bogatsze to w teatrze.
** Opis: powiedzenie z czasów okupacji hitlerowskiej.

* Uczył Marcin Marcina, a sam głupi jak świnia.
** Opis: przysłowie polskie

* Upił się jak świnia.
** Opis: przysłowie polskie

* Wielki człowiek, człowiek świnia – ha, ha, jesteś zagadką (…) pozornie wywołujesz śmiech, pozornie wywołujesz śmiech, lecz tak naprawdę chce się nad tobą płakać.
** Źródło: ''Pigs'' z płyty ''The Animals'' zespołu [[Pink Floyd]]

* Wtem wpadła świnia zirytowana.&lt;br /&gt;„To w błocie byłam dobra dla pana?&lt;br /&gt;W błocie, w kałuży i nawet w bagnie,&lt;br /&gt;A teraz pan mnie porzucić pragnie?&lt;br /&gt;Niech pan pomyśli: co pan wyczynia?”&lt;br /&gt;Odrzecze bocian: „Wiem, jestem świnia!”&lt;br /&gt;„Kto z kim przestaje, takim się staje”.&lt;br /&gt;Rzekł. I odleciał w dalekie kraje.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Kto z kim przestaje''

* Zobaczysz to jak świnia niebo.
** Opis: przysłowie polskie

* Zwierzęta w ogrodzie patrzyły to na świnię, to na człowieka, potem znów na świnię i na człowieka, ale nikt już nie mógł się połapać, kto jest kim.
** Autor: [[George Orwell]], ''[[Folwark zwierzęcy]]''
** Opis: ostatnie słowa w książce.


[[Kategoria:Ssaki]]
[[Kategoria:Zwierzęta domowe]]</text>
      <sha1>fdpymqcgf98g6qem0ua4dtsdq83ecmm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650349</id>
      <parentid>650348</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne techniczne</comment>
      <origin>650349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4064" sha1="0mbu9bsddyob1ub6kmwdcfki0f745tl" xml:space="preserve">[[Plik:Pigs in the Altai Mountains. Village Ortolyk.jpg|mały|{{center|Świnia wraz z prosiętami}}]]
'''[[w:Świnia domowa|Świnia domowa]]''' (''Sus domesticus'') – [[zwierzę]] hodowlane udomowione między VII a VI tysiącleciem p.n.e. 
* Chcesz być bogatym, bądź siedem lat świnią.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]]

* Daj człowiekowi koryto, a momentalnie zamieni się w świnię.
** Autor: [[Andrzej Majewski]]
** Zobacz też: [[koryto]]

* Gość nie świnia, swoje prawa ma.
** Autor: [[Katarzyna Grochola]], ''[[Serce na temblaku]]''

* I ja waść, i ty waść, a kto będzie świnie paść?
** Opis: przysłowie polskie.

* Jak świnia w deszcz pobożny.

* Józuś zaganiaj go do koryta, ale delikatnie, świnia też stworzenie boże. Naucz się wreszcie, jak chcesz posadę utrzymać. Świnia z miłościo chowana dobre mięsko daje, a jak będziesz na nią krzyczał, nie daj Boże widłami poganiał, to co? A ja nawet w kiełbasie zestresowaną świnię wyczuję.
** Źródło: film ''[[U Pana Boga za piecem]]''

* Kto ma moją świnię?
** Autor: [[Roger Waters]] 
** Opis: podczas trasy Dark Side of the Moon, w Indianapolis, gdy nadmuchiwana świnia zerwała się ze sznurka i uleciała w niebo

* Nie chodzi o to, żeby zmieniać świnie przy korycie, tylko żeby im zabrać koryto.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]]
** Zobacz też: [[koryto]]

* Pijany jest jak jagnię, świnia, małpa i lew.
** Opis: [[przysłowia duńskie|przysłowie duńskie]]
** Zobacz też: [[jagnię]], [[lew]], [[małpa]], [[nałóg]]

* Polemika: maszyna, do której wchodzi świnia, a wychodzi mielona kiełbasa.
** Autor: [[Ambrose Bierce]]

* Potrzebne to komu jak świni siodło.
** Opis: przysłowie polskie

* Proszę żadnego świństwa z tom świniom świnia świński ryj świniopas świntuch świnia!
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''Ślub''

* Psy patrzą na nas z szacunkiem, koty z pogardą, a świnie jak na równych sobie.
** Autor: [[Winston Churchill]]

* Redukcja liczby urzędników przypomina mi strzyżenie prosiąt: wełny mało, wrzasku dużo.
** Autor: [[Nikita Biełych]], gubernator obwodu kirowskiego (Rosja)
** Źródło: „Forum”, 14 lutego 2011.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Słusznie powiadają: wstaw pełne koryto, a świnie się znajdą.
** Autor: [[Władysław Reymont]]

* Świnia poucza Minerwę.
** Autor: [[Plutarch]]

* Świnia świni świni nieświadomie. Człowiek człowiekowi świadomie

* Świnia zostaje świnią, choćby na sobie złote siodło miała.
** Opis: [[przysłowia czeskie|przysłowie czeskie]]
** Zobacz też: [[siodło]]

* Tylko świnia lub skończony tchórz może się chwalić, że nigdy nie odczuwał strachu.
** Autor: [[Jean Lannes]]
** Zobacz też: [[tchórz,]] [[strach]]

* Tylko świnie siedzą w kinie, co bogatsze to w teatrze.
** Opis: powiedzenie z czasów okupacji hitlerowskiej.

* Uczył Marcin Marcina, a sam głupi jak świnia.
** Opis: przysłowie polskie

* Upił się jak świnia.
** Opis: przysłowie polskie

* Wielki człowiek, człowiek świnia – ha, ha, jesteś zagadką (…) pozornie wywołujesz śmiech, pozornie wywołujesz śmiech, lecz tak naprawdę chce się nad tobą płakać.
** Źródło: ''Pigs'' z płyty ''The Animals'' zespołu [[Pink Floyd]]

* Wtem wpadła świnia zirytowana.&lt;br /&gt;„To w błocie byłam dobra dla pana?&lt;br /&gt;W błocie, w kałuży i nawet w bagnie,&lt;br /&gt;A teraz pan mnie porzucić pragnie?&lt;br /&gt;Niech pan pomyśli: co pan wyczynia?”&lt;br /&gt;Odrzecze bocian: „Wiem, jestem świnia!”&lt;br /&gt;„Kto z kim przestaje, takim się staje”.&lt;br /&gt;Rzekł. I odleciał w dalekie kraje.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Kto z kim przestaje''

* Zobaczysz to jak świnia niebo.
** Opis: przysłowie polskie

* Zwierzęta w ogrodzie patrzyły to na świnię, to na człowieka, potem znów na świnię i na człowieka, ale nikt już nie mógł się połapać, kto jest kim.
** Autor: [[George Orwell]], ''[[Folwark zwierzęcy]]''
** Opis: ostatnie słowa w książce.


[[Kategoria:Ssaki]]
[[Kategoria:Zwierzęta domowe]]</text>
      <sha1>0mbu9bsddyob1ub6kmwdcfki0f745tl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650362</id>
      <parentid>650349</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>650362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4066" sha1="8keox4mgzrbub1a5reni92kbypx0p64" xml:space="preserve">[[Plik:Pigs in the Altai Mountains. Village Ortolyk.jpg|mały|{{center|Świnia wraz z prosiętami}}]]
'''[[w:Świnia domowa|Świnia domowa]]''' (''Sus domesticus'') – [[zwierzę]] hodowlane udomowione między VII a VI tysiącleciem p.n.e. 
* Chcesz być bogatym, bądź siedem lat świnią.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]]

* Daj człowiekowi koryto, a momentalnie zamieni się w świnię.
** Autor: [[Andrzej Majewski]]
** Zobacz też: [[koryto]]

* Gość nie świnia, swoje prawa ma.
** Autorka: [[Katarzyna Grochola]], ''[[Serce na temblaku]]''

* I ja waść, i ty waść, a kto będzie świnie paść?
** Opis: przysłowie polskie.

* Jak świnia w deszcz pobożny.

* Józuś zaganiaj go do koryta, ale delikatnie, świnia też stworzenie boże. Naucz się wreszcie, jak chcesz posadę utrzymać. Świnia z miłościo chowana dobre mięsko daje, a jak będziesz na nią krzyczał, nie daj Boże widłami poganiał, to co? A ja nawet w kiełbasie zestresowaną świnię wyczuję.
** Źródło: film ''[[U Pana Boga za piecem]]''

* Kto ma moją świnię?
** Autor: [[Roger Waters]] 
** Opis: podczas trasy Dark Side of the Moon, w Indianapolis, gdy nadmuchiwana świnia zerwała się ze sznurka i uleciała w niebo

* Nie chodzi o to, żeby zmieniać świnie przy korycie, tylko żeby im zabrać koryto.
** Autor: [[Janusz Korwin-Mikke]]
** Zobacz też: [[koryto]]

* Pijany jest jak jagnię, świnia, małpa i lew.
** Opis: [[przysłowia duńskie|przysłowie duńskie]]
** Zobacz też: [[jagnię]], [[lew]], [[małpa]], [[nałóg]]

* Polemika: maszyna, do której wchodzi świnia, a wychodzi mielona kiełbasa.
** Autor: [[Ambrose Bierce]]

* Potrzebne to komu jak świni siodło.
** Opis: przysłowie polskie

* Proszę żadnego świństwa z tom świniom świnia świński ryj świniopas świntuch świnia!
** Autor: [[Witold Gombrowicz]], ''Ślub''

* Psy patrzą na nas z szacunkiem, koty z pogardą, a świnie jak na równych sobie.
** Autor: [[Winston Churchill]]

* Redukcja liczby urzędników przypomina mi strzyżenie prosiąt: wełny mało, wrzasku dużo.
** Autor: [[Nikita Biełych]], gubernator obwodu kirowskiego (Rosja)
** Źródło: „Forum”, 14 lutego 2011.
** Zobacz też: [[urzędnik]]

* Słusznie powiadają: wstaw pełne koryto, a świnie się znajdą.
** Autor: [[Władysław Reymont]]

* Świnia poucza Minerwę.
** Autor: [[Plutarch]]

* Świnia świni świni nieświadomie. Człowiek człowiekowi świadomie

* Świnia zostaje świnią, choćby na sobie złote siodło miała.
** Opis: [[przysłowia czeskie|przysłowie czeskie]]
** Zobacz też: [[siodło]]

* Tylko świnia lub skończony tchórz może się chwalić, że nigdy nie odczuwał strachu.
** Autor: [[Jean Lannes]]
** Zobacz też: [[tchórz,]] [[strach]]

* Tylko świnie siedzą w kinie, co bogatsze to w teatrze.
** Opis: powiedzenie z czasów okupacji hitlerowskiej.

* Uczył Marcin Marcina, a sam głupi jak świnia.
** Opis: przysłowie polskie

* Upił się jak świnia.
** Opis: przysłowie polskie

* Wielki człowiek, człowiek świnia – ha, ha, jesteś zagadką (…) pozornie wywołujesz śmiech, pozornie wywołujesz śmiech, lecz tak naprawdę chce się nad tobą płakać.
** Źródło: ''Pigs'' z płyty ''The Animals'' zespołu [[Pink Floyd]]

* Wtem wpadła świnia zirytowana.&lt;br /&gt;„To w błocie byłam dobra dla pana?&lt;br /&gt;W błocie, w kałuży i nawet w bagnie,&lt;br /&gt;A teraz pan mnie porzucić pragnie?&lt;br /&gt;Niech pan pomyśli: co pan wyczynia?”&lt;br /&gt;Odrzecze bocian: „Wiem, jestem świnia!”&lt;br /&gt;„Kto z kim przestaje, takim się staje”.&lt;br /&gt;Rzekł. I odleciał w dalekie kraje.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Kto z kim przestaje''

* Zobaczysz to jak świnia niebo.
** Opis: przysłowie polskie

* Zwierzęta w ogrodzie patrzyły to na świnię, to na człowieka, potem znów na świnię i na człowieka, ale nikt już nie mógł się połapać, kto jest kim.
** Autor: [[George Orwell]], ''[[Folwark zwierzęcy]]''
** Opis: ostatnie słowa w książce.


[[Kategoria:Ssaki]]
[[Kategoria:Zwierzęta domowe]]</text>
      <sha1>8keox4mgzrbub1a5reni92kbypx0p64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Saddam Husajn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9697</id>
    <revision>
      <id>650363</id>
      <parentid>650231</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11988" sha1="1077wmy5o6nu2b8u7z4zfbhr0er0tga" xml:space="preserve">'''[[w:Saddam Husajn|Saddam Husajn]]''' (1937–2006) – iracki polityk, generał, dyktatorski prezydent Iraku w latach 1979–2003, stracony przez powieszenie.

==Wypowiedzi==
===Wypowiedzi po 9 kwietnia 2003===
* Bóg was wszystkich przeklnie!
** Opis: usłyszawszy groźby prokuratora o piekle i potępieniu.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 235.

* Kim pan jest i czego ten sąd ode mnie chce?
** Opis: zapytany przez urzędnika sądowego o nazwisko i zawód.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 236.

* Mówicie do Saddama Husajna prezydenta Iraku. Ja jestem zgodnie z wolą Irakijczyków prezydentem Iraku, i dalej jestem prezydentem, aż do dziś.
** Opis: podczas swojego procesu w Iraku, 29 maja 2006.

* Muktada? I to nazywacie męstwem?
** Opis: do obecnych przy egzekucji szyitów, którzy skandowali imię Muktady Al-Sadra (za „Gazetą Wyborczą”).

* Nie bój się, nas wszystkich to czeka.
** Opis: do przedstawiciela rządu irackiego asystującego przy egzekucji; za TVN.

* Bóg jest wielki! Bóg jest wielki! Niech żyje Irak! Niech żyje Iracki lud! Precz ze zdrajcami!
** Opis: Na sali sądowej przerywając wypowiedź sędziemu po ogłoszeniu werdyktu skazującego go na karę śmierci.

* Niech żyje naród! Niech żyje lud! (…) Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest jego prorokiem. Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest…
** Opis: [[ostatnie słowa]] (niedokończone z powodu wykonania egzekucji).
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 234.

* Nie, nie boję się śmierci. Całe życie walczyłem z niewiernymi i najeźdźcami. My pójdziemy do raju, podczas gdy nasi wrogowie szczezną w piekle.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 235.

* Nie strzelajcie! Ja jestem wodzem! Saddam Husajn to ja!
** Opis: schwytany w 2003 przez amerykańskich żołnierzy.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 238.

* Radzę wam jako Irakijczyk, że gdybyście byli w sytuacji, że musielibyście wydać wyrok śmierci, musicie pamiętać, że Saddam jest wojskowym i w tym przypadku werdykt musiałby brzmieć „śmierć przez rozstrzelanie, a nie przez powieszenie”.
** Źródło: Mirror. co. uk, 31 lipca 2006

* Składam siebie w ofierze. Jeśli taka będzie wola Allaha, przyzna mi miejsce u boku męczenników i prawdziwych mężczyzn. Nie zaprzestawać nienawiści. Niech żyje Irak, Palestyna, dżihad – święta wojna – i mudżahedini – bojownicy. Ludu wierny, żegnam się z Tobą, a duszę swoją powierzam miłosiernemu stwórcy.
** Źródło: ''List do narodu irackiego''; cyt. za: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 234.

* To w głowę powinieneś się stuknąć.
** Opis: do sędziego podczas procesu w lutym 2006.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 237.

* Umrę z honorem i bez lęku, dumny z mego kraju i mojego arabskiego narodu, ale amerykańscy okupanci wycofają się upokorzeni i przegrani. Przez najbliższe lata będą oglądać rzeki krwi. Wietnam przy tym zblednie.
** Opis: wypowiedziane do adwokatów dzień przed wyrokiem śmierci.

* '''Świadek egzekucji Husajna:''' Wszystkim nam zrujnowałeś życie, zagłodziłeś nas, wymordowałeś!&lt;br /&gt;'''Saddam Husajn:''' Wyrwałem was ze szponów oszustwa i nędzy! Zmiażdżyłem waszych wrogów Persów i amerykańskiego najeźdźcę. Sprawiłem, że Irak stał się potężny i bogaty.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 235.

===Inne===
* Rządząca rodzina Kuwejtu jest dobra w szantażu, wyzysku i niszczeniu swoich przeciwników. Utrwalili Amerykański spisek przeciwko nam, wbijając Irakowi w plecy zatruty sztylet
** Opis: w Radiu Bagdad, lipiec 1990.

* W małżeństwie najważniejsze jest to aby mężczyzna nie dopuścił do tego by kobieta czuła się urażona z faktu bycia kobietą podczas gdy on jest mężczyzną.
** Opis: wywiad z magazynem Al-Mar’a w 1978.

* Wy Amerykanie traktujecie Trzeci świat tak jak Iracki chłop traktuje swoją pannę młodą. Trzy dni miesiąca miodowego a potem w pole.
** Opis: spotkanie z urzędnikami departamentu stanu USA w 1985.

* Wielki pojedynek, matka wszystkich bitew zaczęła się. Świt zwycięstwa zbliża się tak jak ta wielka rozgrywka!
** Opis: transmisja w Radiu Bagdad, 17 stycznia 1991.

* Palestyna jest arabska, musi zostać wyzwolona od rzeki do morza, wszyscy syjoniści którzy tam wyemigrowali muszą opuścić to miejsce.
** Opis: w irackiej telewizji, 30 maja 2001.

* Irak jest teraz wielkim narodem tak jak to miało już miejsce w historii. Zwykle narody wchodzą „na szczyt” tylko raz. Irak jednak był tam wiele razy przed i po Islamie. Irak to jedyny taki kraj na świecie. Ten dar został dany ludowi Iraku przez Boga. Kiedy Irakijczycy upadną to powstaną ponownie.
** Opis: wywiad z agentem FBI George L. Piro, 7 lutego 2004.

* Administracja amerykańska chce zniszczyć Irak, by kontrolować bliskowschodnią ropę naftową, a w konsekwencji politykę, także politykę naftową i gospodarczą całego świata.
** Opis: w posłaniu odczytanym w ONZ, 20 września 2002.

* Amerykańskie groźby wymierzone są nie tylko w Irak, ale we wszystkich Arabów.
** Źródło: PAP, 30 sierpnia 2002

* Lew nie przejmuje się małpą która śmieje się z niego z drzewa
** Opis: reakcja na śmiech jednego z widzów podczas jego procesu.

* Trójca której Bóg nie powinien stworzyć to Persowie, Żydzi i muchy.
** Opis: popularna sentencja podczas wojny z Iranem. Saddam prawdopodobnie zaczerpnął ją od swojego wuja.

* Podczas rządów szacha, arogancja, agresja, ekspansja terytorialna kosztem Arabów i próby zaszkodzenia narodowej suwerenności Iraku były stałym wzorcem. Irak i naród Arabski był postrzegany jako strefa wpływów dla ekspansjonistycznych interesów Iranu. Państwo Perskie podążało za tą polityką przez wieki przeciwko sąsiadom na Zachodzie tak jak pokazaliśmy.
** Opis: o wojnie iracko-irańskiej, przed trzecim szczytem Islamskiej Konferencji.

* Nasze relacje z Iranem doświadczyły poważnych kryzysów z racji polityki kolejnych reżimów w Iranie, które postrzegały Irak i arabską ojczyznę, a w szczególności rejon Zatoki Arabskiej za sferę dominacji i wpływów.
** Opis: o wojnie iracko-irańskiej, przed trzecim szczytem Islamskiej Konferencji.

* W 1520 roku osiemnaście traktatów zostało zawartych między państwem perskim a jego zachodnimi sąsiadami w odniesieniu do ich stosunków z nimi, w tym kwestii granic. Przy każdej okazji państwo Perskie wybrało sposobność naruszenia wspomnianych traktatów, zarówno słowem, jak i czynem.
** Opis: o wojnie iracko-irańskiej, przed trzecim szczytem Islamskiej Konferencji.

* Perska agresja przeciwko Irakowi była wynikiem aroganckiej, rasistowskiej i złej postawy rządzącej kliki w Iranie. Był to jednocześnie spisek syjonistyczny i imperialistyczny, którego celem była likwidacja odrodzenia Iraku i sprawdzenie jego rozwoju przez dziesięciolecia. Próbowała odciąć się od twojego lśniącego umysłu i serca, tak jak starała się zniszczyć naukowe, kulturowe i techniczne podstawy twojego nowego przebudzenia. Ale ty, z odwagą, cierpliwością i wydajnością – Dzięki osiągnięciom rewolucji – Masz możność sprostać wyzwaniu, któremu wiele narodów na świecie może nie sprostać, a niektóre kraje arabskiej ojczyzny rzeczywiście nie spotkały.
** Opis: przemowa Husajna w Dniu Narodowym, 1981.

* Amerykańskie zachowanie wskazuje na tyranię i wrogość wobec ludzi. Jesteśmy przeciwko agresji na Iran z wielu powodów… Iran jest naszym sąsiadem i to, co zagraża jego bezpieczeństwu, nas również dotyczy.
** Źródło: PAP, 24 lutego 2002

* Amerykanie i Brytyjczycy mówią, że gdyby Irakowi pozostawić wolną rękę, produkowałby takie, czy inne rodzaje broni i oddałby te broń na usługi terroryzmu. Takie gadanie przypomina raczej kiepski żart, ale w rzeczywistości chodzi o to, żeby nam zaszkodzić.
** Źródło: PAP, 2 sierpnia 2002

* Ja żyję w każdym irackim domu. Nie potrzebuję stałego adresu.
** Źródło: BBC, 6 lipca 2004

* Jeśli Amerykanie życzą sobie pomocy ekspertów z Iraku, Irakijczycy mogliby się zgodzić na udzielenie im pomocy ze względów humanitarnych.
** Źródło: PAP, 30 września 2001

* Jeśli Bóg uzna, że musimy walczyć (…), to będziemy walczyć.
** Źródło: PAP, 6 września 2002

* Ktokolwiek by chciał sforsować mury miasta – zginie. Mieszkańcy Bagdadu zdecydowanie odeprą samobójczy atak na nasze miasto hord Mongołów naszych czasów.
** Opis: w przemówieniu, 17 stycznia 2003.

* Nigdy mnie nie pokonacie. Nigdy! Nawet jeśli przybędziecie z całego świata i poprosicie o pomoc wszystkie złe duchy na świecie.
** Opis: w przemówieniu, 19 lipca 2002.

* Obecna polityka amerykańska działa na rzecz syjonizmu, tak aby odwrócić uwagę od syjonistycznych zbrodni w Palestynie.
** Opis: na posiedzeniu rządu, 4 października 2002.

* Ufam kobietom. Nie wierz mężczyznom, mogą cię zdradzić. Kobiety zaś są wiernymi przyjaciółkami, na których zawsze można polegać. Jeśli masz za przyjaciółkę kobietę, nigdy cię nie zdradzi.
** Źródło: Diane Ducret, ''Kobiety dyktatorów 2'', tłum. Anna Maria Nowak, Wydawnictwo Znak, Kraków 2013, ISBN 9788324021628, s. 75.

* Wszelkie podejmowane z zewnątrz próby powstrzymania intifady są bluźnierstwem, zbrodnią i spiskiem przeciw narodowi palestyńskiemu.
** Źródło: PAP, 11 marca 2002

* Zwycięstwo jest bardzo bliskie!
** Opis: słowa wypowiedziane w momencie wkraczania wojsk amerykańskich do Bagdadu.

==Komentarze po powieszeniu Saddama==
* Saddam Husajn popełnił odrażające zbrodnie i okrucieństwa przeciwko narodowi irackiemu. Nigdy nie powinniśmy zapominać ofiar jego zbrodni. Każdy kraj członkowski powinien sam decydować o karze śmierci.
** Autor: [[Ban Ki-moon]], sekretarz generalny ONZ

* Zdjęcia z egzekucji były odrażające i barbarzyńskie, ale nie wdaję się w rozważania, czy (Saddam) na to zasługiwał. Co do procesu, wszyscy eksperci prawa międzynarodowego uznali, że był nielegalny, ponieważ przeprowadzono go pod okupacją.
** Autor: [[Husni Mubarak]], [https://archive.ph/z7AYS wyborcza.pl, 5 stycznia 2007]

==O Saddamie Husajnie==
* Saddam nie jest ani strategiem, ani taktykiem, ani generałem, ani żołnierzem.
** Autor: [[Norman Schwarzkopf]]
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 204.

* To spokojny człowiek – bardzo, bardzo spokojny. Nigdy nie podnosi głosu. Jest dobrze poinformowany, wbrew powszechnemu przekonaniu o jego niewiedzy i izolacji. A także wpływowy.
** Autor: [[Kofi Annan]]
** Źródło: konferencja prasowa z 24 lutego 1998.

* Według tych, którzy znają go osobiście, Saddam nie ma najmniejszego poczucia humoru ani też cierpliwości, aby wysłuchać rad na temat dyplomacji czy budowania wizerunku. Jego image oscyluje między autorytetem moralnym a tyranem.
** Autorka: Nora Boustany, „Washington Post”, 12 sierpnia 1990
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 185.


{{SORTUJ:Husajn, Saddam}}
[[Kategoria:Premierzy Iraku]]
[[Kategoria:Prezydenci Iraku]]
[[Kategoria:Straceni premierzy]]
[[Kategoria:Straceni prezydenci]]
[[Kategoria:Wojskowi]]
[[Kategoria:Zbrodniarze wojenni]]</text>
      <sha1>1077wmy5o6nu2b8u7z4zfbhr0er0tga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650379</id>
      <parentid>650363</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>grafika, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12044" sha1="ctfz184gw81arl29knypa4w0k5mywlo" xml:space="preserve">[[Plik:Saddam Hussein 1979.jpg|mały|{{center|Saddam Husajn (1879)}}]]
'''[[w:Saddam Husajn|Saddam Husajn]]''' (1937–2006) – iracki polityk, generał, dyktatorski prezydent Iraku w latach 1979–2003, stracony przez powieszenie.

===Wypowiedzi po 9 kwietnia 2003===
* Bóg was wszystkich przeklnie!
** Opis: usłyszawszy groźby prokuratora o piekle i potępieniu.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 235.

* Kim pan jest i czego ten sąd ode mnie chce?
** Opis: zapytany przez urzędnika sądowego o nazwisko i zawód.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 236.

* Mówicie do Saddama Husajna prezydenta Iraku. Ja jestem zgodnie z wolą Irakijczyków prezydentem Iraku, i dalej jestem prezydentem, aż do dziś.
** Opis: podczas swojego procesu w Iraku, 29 maja 2006.

* Muktada? I to nazywacie męstwem?
** Opis: do obecnych przy egzekucji szyitów, którzy skandowali imię Muktady Al-Sadra (za „Gazetą Wyborczą”).

* Nie bój się, nas wszystkich to czeka.
** Opis: do przedstawiciela rządu irackiego asystującego przy egzekucji; za TVN.

* Bóg jest wielki! Bóg jest wielki! Niech żyje Irak! Niech żyje Iracki lud! Precz ze zdrajcami!
** Opis: Na sali sądowej przerywając wypowiedź sędziemu po ogłoszeniu werdyktu skazującego go na karę śmierci.

* Niech żyje naród! Niech żyje lud! (…) Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest jego prorokiem. Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest…
** Opis: [[ostatnie słowa]] (niedokończone z powodu wykonania egzekucji).
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 234.

* Nie, nie boję się śmierci. Całe życie walczyłem z niewiernymi i najeźdźcami. My pójdziemy do raju, podczas gdy nasi wrogowie szczezną w piekle.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 235.

* Nie strzelajcie! Ja jestem wodzem! Saddam Husajn to ja!
** Opis: schwytany w 2003 przez amerykańskich żołnierzy.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 238.

* Radzę wam jako Irakijczyk, że gdybyście byli w sytuacji, że musielibyście wydać wyrok śmierci, musicie pamiętać, że Saddam jest wojskowym i w tym przypadku werdykt musiałby brzmieć „śmierć przez rozstrzelanie, a nie przez powieszenie”.
** Źródło: Mirror. co. uk, 31 lipca 2006

* Składam siebie w ofierze. Jeśli taka będzie wola Allaha, przyzna mi miejsce u boku męczenników i prawdziwych mężczyzn. Nie zaprzestawać nienawiści. Niech żyje Irak, Palestyna, dżihad – święta wojna – i mudżahedini – bojownicy. Ludu wierny, żegnam się z Tobą, a duszę swoją powierzam miłosiernemu stwórcy.
** Źródło: ''List do narodu irackiego''; cyt. za: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 234.

* To w głowę powinieneś się stuknąć.
** Opis: do sędziego podczas procesu w lutym 2006.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 237.

* Umrę z honorem i bez lęku, dumny z mego kraju i mojego arabskiego narodu, ale amerykańscy okupanci wycofają się upokorzeni i przegrani. Przez najbliższe lata będą oglądać rzeki krwi. Wietnam przy tym zblednie.
** Opis: wypowiedziane do adwokatów dzień przed wyrokiem śmierci.

* '''Świadek egzekucji Husajna:''' Wszystkim nam zrujnowałeś życie, zagłodziłeś nas, wymordowałeś!&lt;br /&gt;'''Saddam Husajn:''' Wyrwałem was ze szponów oszustwa i nędzy! Zmiażdżyłem waszych wrogów Persów i amerykańskiego najeźdźcę. Sprawiłem, że Irak stał się potężny i bogaty.
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Ostatni bój Saddama Husajna'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 235.

===Inne===
* Rządząca rodzina Kuwejtu jest dobra w szantażu, wyzysku i niszczeniu swoich przeciwników. Utrwalili Amerykański spisek przeciwko nam, wbijając Irakowi w plecy zatruty sztylet
** Opis: w Radiu Bagdad, lipiec 1990.

* W małżeństwie najważniejsze jest to aby mężczyzna nie dopuścił do tego by kobieta czuła się urażona z faktu bycia kobietą podczas gdy on jest mężczyzną.
** Opis: wywiad z magazynem Al-Mar’a w 1978.

* Wy Amerykanie traktujecie Trzeci świat tak jak Iracki chłop traktuje swoją pannę młodą. Trzy dni miesiąca miodowego a potem w pole.
** Opis: spotkanie z urzędnikami departamentu stanu USA w 1985.

* Wielki pojedynek, matka wszystkich bitew zaczęła się. Świt zwycięstwa zbliża się tak jak ta wielka rozgrywka!
** Opis: transmisja w Radiu Bagdad, 17 stycznia 1991.

* Palestyna jest arabska, musi zostać wyzwolona od rzeki do morza, wszyscy syjoniści którzy tam wyemigrowali muszą opuścić to miejsce.
** Opis: w irackiej telewizji, 30 maja 2001.

* Irak jest teraz wielkim narodem tak jak to miało już miejsce w historii. Zwykle narody wchodzą „na szczyt” tylko raz. Irak jednak był tam wiele razy przed i po Islamie. Irak to jedyny taki kraj na świecie. Ten dar został dany ludowi Iraku przez Boga. Kiedy Irakijczycy upadną to powstaną ponownie.
** Opis: wywiad z agentem FBI George L. Piro, 7 lutego 2004.

* Administracja amerykańska chce zniszczyć Irak, by kontrolować bliskowschodnią ropę naftową, a w konsekwencji politykę, także politykę naftową i gospodarczą całego świata.
** Opis: w posłaniu odczytanym w ONZ, 20 września 2002.

* Amerykańskie groźby wymierzone są nie tylko w Irak, ale we wszystkich Arabów.
** Źródło: PAP, 30 sierpnia 2002

* Lew nie przejmuje się małpą która śmieje się z niego z drzewa
** Opis: reakcja na śmiech jednego z widzów podczas jego procesu.

* Trójca której Bóg nie powinien stworzyć to Persowie, Żydzi i muchy.
** Opis: popularna sentencja podczas wojny z Iranem. Saddam prawdopodobnie zaczerpnął ją od swojego wuja.

* Podczas rządów szacha, arogancja, agresja, ekspansja terytorialna kosztem Arabów i próby zaszkodzenia narodowej suwerenności Iraku były stałym wzorcem. Irak i naród Arabski był postrzegany jako strefa wpływów dla ekspansjonistycznych interesów Iranu. Państwo Perskie podążało za tą polityką przez wieki przeciwko sąsiadom na Zachodzie tak jak pokazaliśmy.
** Opis: o wojnie iracko-irańskiej, przed trzecim szczytem Islamskiej Konferencji.

* Nasze relacje z Iranem doświadczyły poważnych kryzysów z racji polityki kolejnych reżimów w Iranie, które postrzegały Irak i arabską ojczyznę, a w szczególności rejon Zatoki Arabskiej za sferę dominacji i wpływów.
** Opis: o wojnie iracko-irańskiej, przed trzecim szczytem Islamskiej Konferencji.

* W 1520 roku osiemnaście traktatów zostało zawartych między państwem perskim a jego zachodnimi sąsiadami w odniesieniu do ich stosunków z nimi, w tym kwestii granic. Przy każdej okazji państwo Perskie wybrało sposobność naruszenia wspomnianych traktatów, zarówno słowem, jak i czynem.
** Opis: o wojnie iracko-irańskiej, przed trzecim szczytem Islamskiej Konferencji.

* Perska agresja przeciwko Irakowi była wynikiem aroganckiej, rasistowskiej i złej postawy rządzącej kliki w Iranie. Był to jednocześnie spisek syjonistyczny i imperialistyczny, którego celem była likwidacja odrodzenia Iraku i sprawdzenie jego rozwoju przez dziesięciolecia. Próbowała odciąć się od twojego lśniącego umysłu i serca, tak jak starała się zniszczyć naukowe, kulturowe i techniczne podstawy twojego nowego przebudzenia. Ale ty, z odwagą, cierpliwością i wydajnością – Dzięki osiągnięciom rewolucji – Masz możność sprostać wyzwaniu, któremu wiele narodów na świecie może nie sprostać, a niektóre kraje arabskiej ojczyzny rzeczywiście nie spotkały.
** Opis: przemowa Husajna w Dniu Narodowym, 1981.

* Amerykańskie zachowanie wskazuje na tyranię i wrogość wobec ludzi. Jesteśmy przeciwko agresji na Iran z wielu powodów… Iran jest naszym sąsiadem i to, co zagraża jego bezpieczeństwu, nas również dotyczy.
** Źródło: PAP, 24 lutego 2002

* Amerykanie i Brytyjczycy mówią, że gdyby Irakowi pozostawić wolną rękę, produkowałby takie, czy inne rodzaje broni i oddałby te broń na usługi terroryzmu. Takie gadanie przypomina raczej kiepski żart, ale w rzeczywistości chodzi o to, żeby nam zaszkodzić.
** Źródło: PAP, 2 sierpnia 2002

* Ja żyję w każdym irackim domu. Nie potrzebuję stałego adresu.
** Źródło: BBC, 6 lipca 2004

* Jeśli Amerykanie życzą sobie pomocy ekspertów z Iraku, Irakijczycy mogliby się zgodzić na udzielenie im pomocy ze względów humanitarnych.
** Źródło: PAP, 30 września 2001

* Jeśli Bóg uzna, że musimy walczyć (…), to będziemy walczyć.
** Źródło: PAP, 6 września 2002

* Ktokolwiek by chciał sforsować mury miasta – zginie. Mieszkańcy Bagdadu zdecydowanie odeprą samobójczy atak na nasze miasto hord Mongołów naszych czasów.
** Opis: w przemówieniu, 17 stycznia 2003.

* Nigdy mnie nie pokonacie. Nigdy! Nawet jeśli przybędziecie z całego świata i poprosicie o pomoc wszystkie złe duchy na świecie.
** Opis: w przemówieniu, 19 lipca 2002.

* Obecna polityka amerykańska działa na rzecz syjonizmu, tak aby odwrócić uwagę od syjonistycznych zbrodni w Palestynie.
** Opis: na posiedzeniu rządu, 4 października 2002.

* Ufam kobietom. Nie wierz mężczyznom, mogą cię zdradzić. Kobiety zaś są wiernymi przyjaciółkami, na których zawsze można polegać. Jeśli masz za przyjaciółkę kobietę, nigdy cię nie zdradzi.
** Źródło: Diane Ducret, ''Kobiety dyktatorów 2'', tłum. Anna Maria Nowak, Wydawnictwo Znak, Kraków 2013, ISBN 9788324021628, s. 75.

* Wszelkie podejmowane z zewnątrz próby powstrzymania intifady są bluźnierstwem, zbrodnią i spiskiem przeciw narodowi palestyńskiemu.
** Źródło: PAP, 11 marca 2002

* Zwycięstwo jest bardzo bliskie!
** Opis: słowa wypowiedziane w momencie wkraczania wojsk amerykańskich do Bagdadu.

==Komentarze po powieszeniu Saddama==
* Saddam Husajn popełnił odrażające zbrodnie i okrucieństwa przeciwko narodowi irackiemu. Nigdy nie powinniśmy zapominać ofiar jego zbrodni. Każdy kraj członkowski powinien sam decydować o karze śmierci.
** Autor: [[Ban Ki-moon]], sekretarz generalny ONZ

* Zdjęcia z egzekucji były odrażające i barbarzyńskie, ale nie wdaję się w rozważania, czy (Saddam) na to zasługiwał. Co do procesu, wszyscy eksperci prawa międzynarodowego uznali, że był nielegalny, ponieważ przeprowadzono go pod okupacją.
** Autor: [[Husni Mubarak]], [https://archive.ph/z7AYS wyborcza.pl, 5 stycznia 2007]

==O Saddamie Husajnie==
* Saddam nie jest ani strategiem, ani taktykiem, ani generałem, ani żołnierzem.
** Autor: [[Norman Schwarzkopf]]
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie'', Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa 2014, s. 204.

* To spokojny człowiek – bardzo, bardzo spokojny. Nigdy nie podnosi głosu. Jest dobrze poinformowany, wbrew powszechnemu przekonaniu o jego niewiedzy i izolacji. A także wpływowy.
** Autor: [[Kofi Annan]]
** Źródło: konferencja prasowa z 24 lutego 1998.

* Według tych, którzy znają go osobiście, Saddam nie ma najmniejszego poczucia humoru ani też cierpliwości, aby wysłuchać rad na temat dyplomacji czy budowania wizerunku. Jego image oscyluje między autorytetem moralnym a tyranem.
** Autorka: Nora Boustany, „Washington Post”, 12 sierpnia 1990
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 185.


{{SORTUJ:Husajn, Saddam}}
[[Kategoria:Premierzy Iraku]]
[[Kategoria:Prezydenci Iraku]]
[[Kategoria:Straceni premierzy]]
[[Kategoria:Straceni prezydenci]]
[[Kategoria:Wojskowi]]
[[Kategoria:Zbrodniarze wojenni]]</text>
      <sha1>ctfz184gw81arl29knypa4w0k5mywlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Byk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9921</id>
    <revision>
      <id>650393</id>
      <parentid>518786</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat.</comment>
      <origin>650393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="800" sha1="l9zhbacjqjne4f1capgf9vey18k205b" xml:space="preserve">[[Plik:Paulus Potter - De Stier.jpg|mały|Paulus Potter: ''Byk'']]
'''[[w:Bydło|Byk]]''' – samiec, [[zwierzę]] hodowlane z rodziny krętorogich.
* Czym byk nawykł, tym ryczy.
** Autor: Niezabitowski (?)

* Gdy zbiegłeś, zachowałeś się jak dziki byk; gdy cię schwytali, merdasz ogonem jak pies.
** Opis: [[przysłowia asyryjskie|przysłowie asyryjskie]]
** Zobacz też: [[pies]]

* Gdzie nie ma byka, tam byczek panem.
** Opis: [[przysłowia asyryjskie|przysłowie asyryjskie]]

* Lepiej spotkać dziesięcioletniego byka w ślepym zaułku niż łatwą kobietę z sercem namiętnym.
** Autor: [[Lion Feuchtwanger]]
** Zobacz też: [[kobieta]], [[namiętność]], [[serce]]

* Nawet święta krowa potrzebuje byka.
** Autor: [[Harold Pinter]]
** Zobacz też: [[krowa]]


[[Kategoria:Bydło]]</text>
      <sha1>l9zhbacjqjne4f1capgf9vey18k205b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jagnię</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9944</id>
    <revision>
      <id>650390</id>
      <parentid>580029</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat.</comment>
      <origin>650390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1324" sha1="d9j7dtlr7mp5sgu8lk2pdhpjvfe5zxg" xml:space="preserve">[[Plik:Agneau lac chambon 2.jpg|mały|{{center|Jagnię}}]]
'''[[w:Owca domowa|Jagnię]]''' – młode [[Owca|owcy]] domowej.
* Jeśli żart ma ukąsić – to nie jak pies, ale jak jagnię kąsać powinno, w przeciwnym bowiem razie nie żart to będzie, ale grubiaństwo.
** Autor: [[Giovanni Boccaccio]]
** Zobacz też: [[pies]], [[żart]]

* Na rynku sprzedaje się więcej skór jagnięcia aniżeli skór wilka.
** Opis: [[przysłowia duńskie|przysłowie duńskie]]
** Zobacz też: [[skóra]], [[wilk]]

* Pijany jest jak jagnię, świnia, małpa i lew.
** Źródło: [[przysłowia duńskie|przysłowie duńskie]]
** Zobacz też: [[małpa]], [[nałóg]], [[świnia]]

* U sytego jagnięcia ogon jest twardy, u głodnego wołu nawet rogi są miękkie.
** Źródło: [[przysłowia mongolskie]]
** Zobacz też: [[ogon]], [[wół]]

* Z lwem bądź jak lew, z jagnięciem – jak jagnię, ale z osłem – nie udawaj osła.
** Opis: [[Przysłowia karaimskie|przysłowie karaimskie]]
** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części karaimskiej: Edward Tryjarski, s. 83.
** Zobacz też: [[lew]], [[osioł]]

'''Zobacz też:'''
* [[baran]]
* [[owca]]


[[Kategoria:Owca]]</text>
      <sha1>d9j7dtlr7mp5sgu8lk2pdhpjvfe5zxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Muammar al-Kaddafi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11570</id>
    <revision>
      <id>650371</id>
      <parentid>640851</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:33:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13024" sha1="fyxaa1xi7piccqykutoa0fw29zcej60" xml:space="preserve">[[Plik:Muammar al-Gaddafi-30112006.jpg|mały|{{center|Muammar al-Kaddafi (2006)}}]]
'''[[w:Muammar al-Kaddafi|Muammar al-Kaddafi]]''' (1942–2011) – libijski wojskowy i polityk. Dyktator Libii w latach 1969–2011

==''Zielona książka'' (1975)==
{{osobne|Zielona książka}}
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
* Demokracja to kontrola ludu nad samym sobą.
** Źródło: s. 30

* Nadciąga ku nam epoka mas ludowych nadciągająca po epoce republik.
** Źródło: s. 45

==Testament==
* Libijczycy powinni szanować swoją odrębność, osiągnięcia, historię i własnych przodków oraz bohaterów. Libijczycy nie powinni zaprzepaścić ofiary swoich wolnych, najlepszych synów.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/12691,1721909,0,1,testament-kaddafiego-wzywam-do-walki-dzis--jutro--zawsze,wiadomosc.html ''Testament Kaddafiego: Wzywam do walki dziś, jutro, zawsze'', tvn24.pl, 24 października 2011]

* Niech wszyscy wolni ludzie na świecie wiedzą, że nie ugięliśmy się i nie sprzedaliśmy własnej sprawy w zamian za obietnice osobistego bezpieczeństwa i stabilnego życia. Mieliśmy wiele ofert w tej sprawie, ale zdecydowaliśmy się walczyć, aby pokazać, co to obowiązek i honor.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/12691,1721909,0,1,testament-kaddafiego-wzywam-do-walki-dzis--jutro--zawsze,wiadomosc.html ''Testament Kaddafiego: Wzywam do walki dziś, jutro, zawsze'', tvn24.pl, 24 października 2011]

* Wzywam moich zwolenników do kontynuowania oporu i walki z każdym zagranicznym agresorem Libii: dziś, jutro, zawsze.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/12691,1721909,0,1,testament-kaddafiego-wzywam-do-walki-dzis--jutro--zawsze,wiadomosc.html ''Testament Kaddafiego: Wzywam do walki dziś, jutro, zawsze'', tvn24.pl, 24 października 2011]

==Wypowiedzi==
===Wypowiedzi w dniu 20 października 2011===
* Co się dzieje? Nie strzelajcie!
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Kaddafi, czyli dokądże pędzisz, beduinie?'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 256.

* Wystarczy już. Wystarczy. Czego ode mnie chcecie?
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Kaddafi, czyli dokądże pędzisz, beduinie?'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 256.

* Synkowie! Synkowie! Czyż nie znacie różnicy między dobrem a złem?
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Kaddafi, czyli dokądże pędzisz, beduinie?'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 256.

===Inne===
* Afryka to nie 50 państw, to jedna nacja, jeden naród, jedna kultura, jedna ekonomia i żadnych granic…
** Źródło: [http://www.arabia.pl/content/view/268897/50/ ''Wielka Dżamahirija - nowy wizerunek'', arabia.pl, 31 sierpnia 2003]

* Chrześcijaństwo nie jest dla ludów Afryki, Azji, Europy i Ameryki. Ci, którzy nie są synami Izraela, nie mają z tą religią nic wspólnego.
** Źródło: „Forum”, 21 maja 2007

* FIFA to skorumpowana organizacja, która porywa ludzi i lansuje niewolnictwo. Kupuje zawodników z biednych państw, umieszcza ich w obozach treningowych krajów bogatych i potem z zyskiem sprzedaje.
** Źródło: [https://www.sport.pl/MS2010/1,105712,8007905,MS_2010__Kadafi__FIFA_to_globalna_mafia__ktora_lansuje.html sport.pl, 13 czerwca 2010]
** Zobacz też: [[FIFA]]

* Islam niesie posłannictwo ciągłej kontynuacji i permanentnej rewolucji (…) potępia wszelki zastój i powolną ewolucję (…) jest zgodny z dynamiką życia aż po Sąd Ostateczny.
** Opis: na I Kongresie Propagowania Islamu w Trypolisie w 1971.
** Źródło: Tadeusz Fryzel, [https://web.archive.org/20110814124417/trzeciswiat.wordpress.com/2011/05/11/socjalizm-muzulmanski-w-libijskiej-dzamahirijji/ ''Socjalizm muzułmański w Libijskiej Dżamahirijji'']

* Islam powinien stać się religią całej Europy.
** Źródło: [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,8309071,Pulkownik_Kadafi____Islam_powinien_stac_sie_religia.html gazeta.pl, 29 sierpnia 2010]
** Zobacz też: [[islam]]

* Istnieją znaki, że Allah udzieli wielkiego zwycięstwa islamowi w Europie. Bez mieczy, bez karabinów, bez podbojów. Niepotrzebni są nam terroryści, nie potrzebni samobójcy. 50 milionów muzułmanów [w Europie] przekształci ją w muzułmański kontynent w ciągu kilku dziesięcioleci.
** Opis: w wywiadzie dla telewizji Al-Dżazira w 2006.

* Jestem gotów złożyć się w ofierze memu ludowi i nie opuszczę tej ziemi zroszonej krwią mych przodków, którzy walczyli z włoskimi i brytyjskimi kolonistami.
** Opis: fragment przemówienia do zwolenników.
** Źródło: [http://www.se.pl/wydarzenia/swiat/libia-kadafi-nie-zamierza-odejsc-jestem-gotow-zlozyc-sie-w-ofierze_196126.html ''Libia: Kadafi nie zamierza odejść – Jestem gotów złożyć się w ofierze'', se.pl, 17 lipca 2011]

* Jestem libijskim wojownikiem, który przyniósł Libijczykom chwałę. Pozostanę w Libii jako przywódca.
** Opis: fragment przemówienia do narodu.
** Źródło: [https://www.rmf24.pl/raport-rewolucja-w-libii/fakty/news-kadafi-jestem-beduinskim-wojownikiem,nId,325441 rmf24.pl, 23 lutego 2011]

* Jesteście mniejszością w Europie. Ale pewnego dnia, dzięki Bogu, staniecie się panami, liderami i spadkobiercami kontynentu europejskiego.
** Opis: w wystąpieniu do delegacji muzułmanów z Bałkanów.
** Źródło: „Forum”, 14 czerwca 2010.

* Libia to jest mój kraj. Nie oddam władzy, jestem dalej przywódcą rewolucji. Umrę jako męczennik za wspaniałą rewolucję.
** Źródło: [http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/317224,Muammar-Kadafi-Nie-ustapie-umre-meczennikiem-Libia-to-moj-kraj polskieradio.pl, 23 lutego 2011]

* Na Allacha, prawdziwy socjalizm ma swoje źródło w naszej religii, w naszej świętej księdze. To my mamy nieść posłannictwo socjalizmu, którego przewodnikiem jest nasz wielki prorok Muhammad.
** Źródło: Tadeusz Fryzel, [http://antyimperializm.wordpress.com/2012/05/''Socjalizm muzułmański w Libijskiej Dżamahirijji'']

* Należy zlikwidować armie, a ich miejsce powinien zająć zbrojny lud. Dopóki, bowiem istnieją regularne armie, dopóty istnieć będzie na świecie zagrożenie dla pokoju. Natomiast zbrojny lud jest w stanie sam się obronić, nie dąży do napaści na inne ludy, gdyż z natury rzeczy żaden naród nie ruszy sam z siebie przeciwko innemu narodowi.
** Źródło: Tadeusz Fryzel, [http://antyimperializm.wordpress.com/2012/05/''Socjalizm muzułmański w Libijskiej Dżamahirijji'']

* Naród libijski nie ma problemów, to mocarstwa kolonialne mają problemy. Chcą kontrolować naszą ropę. Są zazdrosne, ponieważ Bóg przekazał nam dar ropy. Nie obawiamy się ich. Nie mamy innego wyboru, jak stawić opór, stać się męczennikami i walczyć do końca.
** Źródło: [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,81048,9918536,Libia_Kadafi_grozi_Europie_atakami__meczennikow_.html gazeta.pl, 8 lipca 2011]

* Nie jestem prezydentem, aby ustępować, jestem wodzem rewolucji. Tu są groby moich przodków. Chcecie, żeby okupowała was Ameryka, tak jak Afganistan?! (…) Jeszcze nie użyłem siły, ale to zrobię, w zgodzie z prawem międzynarodowym i libijską konstytucją. Wtedy wszystko będzie płonąć!
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75477,9150013,Kaddafi__Nie_ustapie.html#ixzz1Enb5jK2V wyborcza.pl, 23 lutego 2011]
** Zobacz też: [[wojna domowa w Libii (2011)]]

* Od 40 lat wszystkie nasze spotkania na szczycie kończą się fiaskiem. Nasze mini-państewka nie mają przyszłości.
** Źródło: „Polityka”, 7 lipca 2007

* Pozostaję z moim narodem i gotów jestem do śmierci w mękach
** Źródło: jedno z przemówień radiowych; cyt. za [http://polish.ruvr.ru/2011/09/27/56835123.html ''Kaddafi wygłosił nowy apel'', polish.ruvr.ru, 27 września 2011]

* Przyszłość Dżamahirii to cały świat. Wielka liczba samorządnych społeczeństw. Społeczne kongresy i komitety narodowe jako podstawa życia społecznego. Zielone komitety dla zarządzania, obrony, demaskacji, stawiania wyzwań, wskazywania drogi władzy narodowej. Wszystko to odnajdziecie w Zielonej Książce – przeczytajcie ją, skopiujcie, podzielcie się z innymi. Wykorzystujcie swoje własne systemy łączności, nie dowierzajcie wrogowi. Stwórzcie swój własny system komunikacji. Gdy już odbierzecie swoje bogactwa naturalne, nie bójcie się władzy a posiądźcie ją. To wasza władza, bogactwo i broń, które rządy, banki i wojskowi ukradli wam.
** Opis: fragment odezwy nadanej przez radio (24 sierpnia 2011).
** Źródło: [http://www.geopolityka.org/index.php/libia-2011/1005-trypolijska-mowa-kaddafiego-do-testamentu-daleko ''Trypolijska mowa Kaddafiego – do testamentu daleko…'', geopolityka.org, 27 sierpnia 2011]

* Przywódców rewolucji się nie wybiera. Oni się nimi stają.
** Źródło: [http://www.cytaty.info/cytat/przywodcowrewolucjisienie.htm cytaty.info]

* Saddam Husajn jest świętym męczennikiem, przewyższa wszystkich żyjących przywódców arabskich.
** Źródło: „Forum”, 19 marca 2007

* Te szczury i karaluchy nie reprezentują narodu.
** Opis: o demonstrantach przeciwnych jego władzy.
** Źródło: [http://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/317224,Muammar-Kadafi-Nie-ustapie-umre-meczennikiem-Libia-to-moj-kraj polskieradio.pl, 23 lutego 2011]

* Wzywam wszystkich Włochów, mężczyzn i kobiety, żeby zrobili testy genetyczne i sprawdzili, kto z nich ma libijskie korzenie.
** Opis: do potomków włoskich kolonizatorów w Libii.
** Źródło: „Forum”, 16 kwietnia 2007

* Zasnąłem u boku czterech milionów Libijczyków, a obudziłem się u boku czterystu milionów Afrykańczyków.
** Źródło: [http://www.arabia.pl/content/view/268897/50/ ''Wielka Dżamahirija - nowy wizerunek'', arabia.pl, 31 sierpnia 2003]

==O Muammarze Kaddafim==
* Dopóki żył Muammar Kaddafi (…), dopóty do Burkina Faso płynął strumień pieniędzy. Libia dostarczała ropę naftową, budowała banki i szkoły. Po śmierci pułkownika pieniądze z Trypolisu się skończyły, a wszelkie inwestycje wstrzymano. Burkina Faso to jedno z niewielu miejsc na świecie, gdzie rozpacz po stracie pułkownika jest autentyczna.
** Autor: [[Marek Berowski]], ''Biedni i prawi'', „Angora” nr 45 (1221), 10 listopada 2013, s. 79.
** Zobacz też: [[Burkina Faso]]

* Dziwaczny przewrót w Libii wyniósł do władzy młodego oficera-półanalfabetę Muammara Kadafiego. Jego saudyjscy wrogowie zawsze twierdzili, że za zamachem stał brytyjski wywiad, jak to było w przypadku Idiego Amina w Ugandzie.Deklarowane przez Kadafiego nacjonalizm, radykalizm i modernizacja kraju były tylko na pokaz, jak jego opowiadania science-fiction pisane przez autorów-widma.
** Autor: [[Tariq Ali]], ''Kto następny?'', „The Guardian”, tłum. „Forum”, 28 lutego 2011.

* Kaddafi miał hopla na punkcie obchodzenia świąt. (…) Nie można było patrzeć. Przyprowadzają żywą krowę, rżną, wyrywają kawały mięsa i jedzą. Zatrzymuje się oddział komandosów, każdy ma żywego królika, rozrywa, gryzie, krew się leje. Mówiłem po cichu, że nasza pomorska dywizja toby ich jednym kopniakiem rozwaliła, choć królików i kur na żywo nie zjadają.
** Autor: [[Albin Siwak]], wywiad Pawła Smoleńskiego, ''Kaddafi wariat, ale jego Libia to była żyła złota'', „Gazeta Wyborcza”, 5–6 marca 2011.

* Na samym początku mojej kadencji zmuszono cały korpus dyplomatyczny do przyglądania się, jak na uniwersytecie studenci wykonywali wyroki śmierci na jego [Kaddafiego] przeciwnikach politycznych. (…) Wszyscy oglądali. Żeby wykonywali te wyroki jak kat, byłoby szybko, zgrabnie i człowiek by się nie męczył. Ale tam wojsko tylko przyprowadzało skazanych, ręce związane do tyłu, ławki stały pod belką. Makabra (…).
** Autor: [[Albin Siwak]], wywiad Pawła Smoleńskiego, ''Kaddafi wariat, ale jego Libia to była żyła złota'', „Gazeta Wyborcza”, 5–6 marca 2011.

* Oto nadzieja świata arabskiego.
** Autor: [[Georges Pompidou]] (w początkach rządów Kaddafiego)
** Źródło: Vincent Hugeux, ''Kaddafi, czyli dokądże pędzisz, beduinie?'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 259.

* Pomijając to, że śmierć człowieka jest oczywiście strasznym wydarzeniem, to jest fantastyczna sprawa: stał się męczennikiem. Zaostrzy to opór resztek ludzi, którzy będą walczyć za Kadafiego i jego rodzinę. Zza grobu też można skutecznie szkodzić. Na pewno w następnych dniach wielu przywódców Afryki będzie z powodu śmierci Kadafiego lamentować. Bo Unia Afrykańska miała inny pogląd na rozwiązanie tego konfliktu. Kadafi był przecież jednym z nich.
** Autor: Kacper Rękawek, [http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114881,10505145,_Kaddafi_nie_zyje__Powstancy_schwytali_dyktatora_.html ''„Kaddafi nie żyje” Powstańcy schwytali dyktatora. &amp;#91;Relacja minuta po minucie&amp;#93;'', gazeta.pl, 20 października 2011]


{{SORTUJ:Kaddafi, Muammar}}
[[Kategoria:Libijscy wojskowi]]
[[Kategoria:Premierzy Libii]]</text>
      <sha1>fyxaa1xi7piccqykutoa0fw29zcej60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Owca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12258</id>
    <revision>
      <id>650386</id>
      <parentid>577196</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat.</comment>
      <origin>650386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1564" sha1="p1mac159zezsjye2s3q6wliyigdggui" xml:space="preserve">[[Plik:Owca wrzosówka.jpg|mały|{{center|Owca}}]]
'''[[w:Owca domowa|Owca]]''' – gatunek roślinożernego hodowlanego [[zwierzę]]cia domowego z rodziny krętorogich.
* Dobry pasterz strzyże swoje owce, a nie obdziera ze skóry.
** ''Boni pastoris est tondere pecus, non deglubere.'' (łac.)
** Autor: [[Tyberiusz]]
** Zobacz też: [[pasterz]]

* Gdy jedna owca beczy, cała owczarnia chce pić.
** Opis: [[przysłowia fińskie|przysłowie fińskie]]

* Jeśli żarcik ma ukąsić, nie jak pies ale jak jagnię kąsać powinien.
** Autor: [[Giovanni Boccaccio]]
** Zobacz też: [[wilk]], [[żart]]

* Lepiej mieć lwa na czele owiec, niż owcę na czele lwów.
** Autor: [[Daniel Defoe]]
** Zobacz też: [[lew]]

* Nie dawaj wilkowi paść owiec i nie noś ognia w podołku.
** Opis: [[przysłowia tuwińskie|przysłowie tuwińskie]]
** Zobacz też: [[ogień]], [[wilk]]

* Owca, co miała złote runo, nie była bogata.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Owca idzie za owcą, jak czyni matka, tak czyni córka.
** Źródło: ''[[Talmud]]''

* Owce są podobne do ludzi: dasz im trzy posiłki dziennie, a będą spokojnie czekać, aż je zjesz.
** Postać: Vince McCain w filmie ''[[Lemur zwany Rollo]]''.

* Rzeźnik nie boi się nawet tłumu owiec.
** Autor: [[Aleksander Wielki]]
** Zobacz też: [[rzeźnik]]

* Wilk zjada tylko owcę oddaloną od trzody.
** Opis: [[przysłowia armeńskie|przysłowie armeńskie]]
** Zobacz też: [[wilk]]

'''Zobacz też:'''
* [[baran]]
* [[jagnię]]
* [[kabaret Owca]]


[[Kategoria:Owca|!]</text>
      <sha1>p1mac159zezsjye2s3q6wliyigdggui</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650387</id>
      <parentid>650386</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>650387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1565" sha1="7pv750efgb3x1feagrdwngt0v399rom" xml:space="preserve">[[Plik:Owca wrzosówka.jpg|mały|{{center|Owca}}]]
'''[[w:Owca domowa|Owca]]''' – gatunek roślinożernego hodowlanego [[zwierzę]]cia domowego z rodziny krętorogich.
* Dobry pasterz strzyże swoje owce, a nie obdziera ze skóry.
** ''Boni pastoris est tondere pecus, non deglubere.'' (łac.)
** Autor: [[Tyberiusz]]
** Zobacz też: [[pasterz]]

* Gdy jedna owca beczy, cała owczarnia chce pić.
** Opis: [[przysłowia fińskie|przysłowie fińskie]]

* Jeśli żarcik ma ukąsić, nie jak pies ale jak jagnię kąsać powinien.
** Autor: [[Giovanni Boccaccio]]
** Zobacz też: [[wilk]], [[żart]]

* Lepiej mieć lwa na czele owiec, niż owcę na czele lwów.
** Autor: [[Daniel Defoe]]
** Zobacz też: [[lew]]

* Nie dawaj wilkowi paść owiec i nie noś ognia w podołku.
** Opis: [[przysłowia tuwińskie|przysłowie tuwińskie]]
** Zobacz też: [[ogień]], [[wilk]]

* Owca, co miała złote runo, nie była bogata.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Owca idzie za owcą, jak czyni matka, tak czyni córka.
** Źródło: ''[[Talmud]]''

* Owce są podobne do ludzi: dasz im trzy posiłki dziennie, a będą spokojnie czekać, aż je zjesz.
** Postać: Vince McCain w filmie ''[[Lemur zwany Rollo]]''.

* Rzeźnik nie boi się nawet tłumu owiec.
** Autor: [[Aleksander Wielki]]
** Zobacz też: [[rzeźnik]]

* Wilk zjada tylko owcę oddaloną od trzody.
** Opis: [[przysłowia armeńskie|przysłowie armeńskie]]
** Zobacz też: [[wilk]]

'''Zobacz też:'''
* [[baran]]
* [[jagnię]]
* [[kabaret Owca]]


[[Kategoria:Owca|!]]</text>
      <sha1>7pv750efgb3x1feagrdwngt0v399rom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krystyna Janda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12423</id>
    <revision>
      <id>650351</id>
      <parentid>650220</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:46:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11547" sha1="gffrlacqwpfp04yb3x3421ubhelb1jl" xml:space="preserve">[[Plik:Krystyna Janda by Foksal.jpg|mały|{{center|Krystyna Janda (2008)}}]]
'''[[w:Krystyna Janda|Krystyna Janda]]''' (ur. 1952) – polska aktorka filmowa i teatralna, prozaiczka i felietonistka, piosenkarka. Była żoną [[Andrzej Seweryn|Andrzeja Seweryna]], a potem [[Edward Kłosiński|Edwarda Kłosińskiego]]; matka [[Maria Seweryn|Marii Seweryn]].

==Cytaty z utworów literackich==
===''Różowe tabletki na uspokojenie''===
* Była niezorganizowana. Osobna. Miała swój świat. Czytała, czytała, czytała. Zachwycała się zdaniami, i słowami. Wzruszała wierszami. Rozumiała, co czyta. Świat był taki, jakim go czytała. Ludzie byli tacy, jakimi ich sobie idealizowała. Kochała, kochała, kochała. Pisała listy, nie spała, czasem cierpiała, żyła w uniesieniu. Nie zastanawiał się, ile kosztuje mleko i dlaczego drabiny straży pożarnej sięgają tylko do ósmego piętra (…) Pracowała. Żyła. Nie widziała nigdy dokładnie, jaka jest data i która godzina. Żyła.

* – Czy wierzy pani w horoskopy? Numerologię?&lt;br /&gt;– Nie.&lt;br /&gt;– A czy pani je czyta?&lt;br /&gt;– Tak.&lt;br /&gt;– Czy jest pani przesądna?&lt;br /&gt;– Ależ skąd?&lt;br /&gt;– Czy wierzy pani w przeznaczenie, fatum, nieuchronność zdarzeń?&lt;br /&gt;– Nie.&lt;br /&gt;– Siły nadprzyrodzone, zaklęcia, wróżby, klątwy, rzucone uroki, czary, pewnie też nie?&lt;br /&gt;– Oczywiście, nie. To bzdura.&lt;br /&gt;– W co pani wierzy?&lt;br /&gt;– W siebie, w rozsądek, sprawiedliwość, rozum i pracowitość.&lt;br /&gt;– Ale w przypadek chyba pani wierzy?&lt;br /&gt;– Tak, może tylko w przypadek.

* Dzieci są naszymi małymi niewolnikami. Są skazane na nas. Na nasze nerwy, humory, upodobania. Na nasze poczucie sprawiedliwości. Poczucie taktu. To my, jak władcy absolutni ustalamy granice wolności i godności tych małych istot.

* Gdyby pan [Kieślowski], twórca ''Dekalogu'', umarł i po śmierci trafił do nieba, jak pan myśli, co by powiedział Pan Bóg?” Krzysztof odpowiedział: „Gdybym tam trafił, musiałbym go obudzić. Bo jeżeli tam jest, to śpi. Powiedziałbym mu, OBUDŹ SIĘ! ZOBACZ, CO SIĘ DZIEJE!”
** Zobacz też: [[Krzysztof Kieślowski]]

* Kobieta to kobieta, a mercedes to mercedes. I nic się na to nie poradzi. A poza tym to jest piękne.

* Muszę szybko spać, pomyślałam. Nie ma czasu. Może jeszcze coś ważnego zdążę zrobić?

* Ponieważ Bóg nie może być z każdym, wymyślił matkę.

* Rano decyduję, czy dziś udaję kobietę, czy zostaję facetem, to zależy od trudności, komplikacji dnia. Jeżeli wyjątkowo skomplikowany – wybieram kobietę. Łatwiejszy – spokojnie, jestem facetem i do tego wyjątkowo leniwym i niezależnym.

===''www.małpa2.pl''===
* Gdy widzę, przestaję słyszeć, gdy słyszę, nie widzę.

* W ciągu minuty tyle może się wydarzyć. To lub tamto. Trochę tego i trochę tamtego. Lub całe tamto i nic tego. Ponieważ ty decydujesz, co jest ważne, to czy tamto.

==Wypowiedzi==
* (…) Bardini był bezpiecznym reżyserem. U niego nie można się było pomylić.
** Opis: o [[Aleksander Bardini|Aleksandrze Bardinim]].
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20429 „Rzeczpospolita”, 10 kwietnia 2010]

* Dla mnie receptą jest niezmuszanie się do niczego. Ja robię to, na co mam ochotę. A na szczęście mam ochotę pracować.&lt;br /&gt;Ja nie spotykam się z ludźmi, z którymi się nie chcę spotkać. Nie czytam książek, które mnie nudzą. Nie oglądam filmów… Od pewnego momentu uznałam, że nic nie muszę ani nie powinnam nawet.&lt;br /&gt;Takie słowo „powinnam” też wykreśliłam.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/-1,1596251,0,1,zyje-tak--jak-podpowiada-mi-nastroj,wiadomosc.html „Żyję tak, jak podpowiada mi nastrój”, TVN24]

* Do tolerancji się dojrzewa.
** Źródło: „Zwierciadło” nr 7/1929, lipiec 2007.

* Gram dlatego, że muszę, a nie dlatego, że chcę. Mam nadzieję, że to się zmieni.
** Źródło: Marta Kawczyńska, [https://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/115278.html ''Gram, bo muszę'', „Super Express” nr 87, 14 kwietnia 2011]

* Ja czuję się po prostu, jakby ktoś mnie opluł w tej chwil (…) Ja się czuję, jakby ktoś na mnie srał po prostu cały czas. To jest coś okropnego.
** Opis: o wypowiedzi [[Jarosław Kaczyński|Jarosława Kaczyńskiego]].
** Źródło: [https://www.fakt.pl/wydarzenia/polska/mocne-slowa-jandy-czuje-jakby-ktos-na-mnie-sl-caly-czas-to-jest-cos-okropnego/164ft70 ''Mocne słowa Jandy: Czuję, jakby ktoś na mnie s**ł cały czas. To jest coś okropnego!''], fakt.pl, 12 września 2017.

* Jestem na zakręcie. Cały czas buduję teatr. W związku, z czym wszystkie inne rzeczy schodzą troszkę na dalszy plan.
** Źródło: [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=27627 wywiad, 2005]

* Każde pokolenie ma prawo do protestu i krzyku, do wyrażania swoich frustracji co do swojej interpretacji świata.
** Źródło: „Zwierciadło” nr 7/1929, lipiec 2007.

* Miłości babci i dziadka nie zastąpi nic. Socjalistyczne przedszkola i żłobki narobiły tyle złego, że rodzice, którzy przez nie przeszli, mają złe wspomnienia.
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20429 „Rzeczpospolita”, 10 kwietnia 2010]

* Mnie teatru nikt nie dał, sama go stworzyłam. Nie rozumiem tej buty, tego roszczenia, które ma środowisko teatralne, że należą im się miliony, a oni roztoczą jakąś wizję. Wiem, że awangarda kosztuje i ona musi mieć pieniądze, bo sztuki wizjonerskie potrzebują nakładów. Jednak dobre spektakle można robić też za małe pieniądze. A koszty utrzymania teatru państwowego, utrzymania całej instytucji, są niewiarygodne. Przysięgam, gdybym miała takie pieniądze, zbudowałabym z tego teatr.
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/19703 „Dziennik Metro”, 16 marca 2010]

* Myślę, robię swoje, postępuję według swoich zasad, ale jednocześnie jestem otwarta, ciekawa innych. Nie oceniam za szybko, nie wyrokuję.
** Źródło: „Zwierciadło” nr 7/1929, lipiec 2007.

* Nie jestem za tym, żeby rozliczać teatry z osiągnięć artystycznych, ponieważ artystą się bywa, ale przy minimalnym rozpisaniu projektu widać, czy coś ma perspektywy.
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/19703 „Dziennik Metro”, 16 marca 2010]

* Nigdzie na świecie nie ma podobnej sytuacji, kiedy to ten sam aktor gra jednocześnie w serialu, teatrze i filmie. To jest piekło i szatani.
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/19703 „Dziennik Metro”, 16 marca 2010]

* Trafiłam do teatru, gdzie była hierarchia i szczebelki w drabinie, po której trzeba się było piąć. Wymagano talentu, oryginalności i techniki. Mówiło się żartem, że Woszczerowicz straszy po korytarzach: jak się ma złą dykcję albo mówi za cicho, to złapie za kostkę. Partnerzy, wspaniali doświadczeni koledzy, byli wymagający. Wchodziłam na scenę z Aleksandrą Śląską, Janem Świderskim, Czesławem Wołłejką. Nie było żartów. Trzeba było im dorównać. Kiedy graliśmy ''Mewę'' zdarzyła się zabawna sytuacja: Śląska w roli Arkadiny grała słynną scenę pożegnania, tymczasem Bohdan Ejmont – w epizodycznej roli rządcy – mówił w tej scenie krótkie zdanie, które ktoś na widowni nagrodził brawami. To oznaczało, że reżyser się pomylił. Zwołano w tej sprawie zebranie, a potem zrobiono próbę.
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20429 „Rzeczpospolita”, 10 kwietnia 2010]
** Zobacz też: [[Aleksandra Śląska]], [[Jan Świderski]]

* Trzeba umieć zrozumieć czas.

* W obcym języku jest znacznie trudniej przekazać niuanse
** Źródło: [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=27627 wywiad, 2005]

* Życie, moim zdaniem, jest ważniejsze niż sztuka i cenniejsze niż sztuka, miesza się też ze sztuką i jest inspiracją wieczną, tworzywem podstawowym dla każdego, kto „tworzy”. Najczęściej „dzieła” nie dorównują życiu, ale potrzeba, aby życie chwalić i je opisać, każe ponawiać próby i daje wieczny sens wszelkiej twórczości, szczególnie, kiedy doświadczenia życiowe stają się „obsesją”.
** Źródło: [http://film.onet.pl/F,17819,1549941,1,artykul.html film.onet.pl]

* Życie bez jakiejkolwiek twórczości jest bez sensu.
** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/19703 „Dziennik Metro”, 16 marca 2010]

==O Krystynie Jandzie==
* Mało sypia, musi być cały czas czynna, bezgranicznie się angażować. Ale to jest jej pasja. Na scenie czuje się o wiele lepiej, niż w życiu, bo tam wszystko wie: gdzie ma zejść, przyjść, kiedy się przebrać i tak dalej.
** Autor: [[Marek Kondrat]], [https://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/110231.html ''Gdy wszystko jest pozytywnym rozczarowaniem'', „Śląsk” nr 1, 11 stycznia 2011]

* (…) ona ma coś do powiedzenia na ekranie.
** Autor: [[Andrzej Wajda]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=52514 wywiad]

* Przez 54 lata w zawodzie marzyłem o różnych filmach. O tych, które nakręciłem, i takich, których nie udało mi się zrealizować. ''Tatarak'' dojrzewał we mnie jednak coraz bardziej z myślą o tym, że jest w nim rola dla Krystyny Jandy.
** Autor: [[Andrzej Wajda]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=52514 wywiad]

* (…) zagrała Lady Makbet sentymentalnie, płaczliwie, w stylu południowoamerykańskich telenowel.
** Autor: [[Jacek Cieślak]], „Rzeczpospolita”, 28 maja 1996.
** Zobacz też: ''[[Makbet]]''

* (…) zawsze gra podobną, raz stworzoną postać, nadając jej cechy wszystkim swoim rolom. Jej aktorstwo cechuje silna ekspresja, żywiołowy temperament, ideowe zaangażowanie, czasem manieryczność.
** Autor: [[Jan Kłossowicz]], ''Słownik Teatru Polskiego'', Warszawa 2002.

==Zobacz też==
* ''[[Bez tajemnic]]''
* ''[[Człowiek z żelaza]]''
* ''[[Dekalog (serial telewizyjny)|Dekalog]]''
* [[Kabaret Pod Egidą]]
* ''[[Przesłuchanie]]''
* ''[[Ryś]]''
* ''[[Tato]]''


{{SORTUJ:Janda, Krystyna}}
[[Kategoria:Kabaret Pod Egidą]]
[[Kategoria:Laureaci Feliksów Warszawskich]]
[[Kategoria:Laureaci festiwalu Dwa Teatry]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody im. Zbyszka Cybulskiego]]
[[Kategoria:Laureaci nagrody za debiut reżyserski na FPFF]]
[[Kategoria:Laureaci Superwiktorów]]
[[Kategoria:Laureaci nagrody im. Leona Schillera]]
[[Kategoria:Laureatki Telekamer dla najlepszej aktorki]]
[[Kategoria:Laureatki Złotej Palmy dla najlepszej aktorki]]
[[Kategoria:Najlepsze aktorki pierwszoplanowe na FPFF]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi]]
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Odznaczeni odznaką Zasłużony Działacz Kultury]]
[[Kategoria:Polscy artyści kabaretowi]]
[[Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi]]
[[Kategoria:Polscy prozaicy]]
[[Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni]]
[[Kategoria:Polscy reżyserzy telewizyjni]]
[[Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi]]
[[Kategoria:Polscy scenarzyści telewizyjni]]
[[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Polskie piosenkarki]]
[[Kategoria:Polskie aktorki filmowe]]
[[Kategoria:Polskie aktorki teatralne]]
[[Kategoria:Polskie aktorki telewizyjne]]
[[Kategoria:Polskie aktorki radiowe]]
[[Kategoria:Polskie feministki i feminiści]]
[[Kategoria:Wykonawcy piosenki aktorskiej]]</text>
      <sha1>gffrlacqwpfp04yb3x3421ubhelb1jl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Bédel Bokassa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12825</id>
    <revision>
      <id>650374</id>
      <parentid>638888</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:35:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem</comment>
      <origin>650374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3580" sha1="tf3t9ur6l2iq9irv62fdhjh40osy0v1" xml:space="preserve">[[Plik:Bokassa colored.png|mały|{{center|Jean-Bédel Bokassa (1970)}}]]
'''[[w:Jean-Bédel Bokassa|Jean-Bédel Bokassa]]''' (1921–1996) – wojskowy i [[polityk]] Republiki Środkowoafrykańskiej, [[dyktator]] (1966–1979).
* Byłem cesarzem…
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami''

* Nie da się tworzyć historii bez powiedzeń.
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Ballada o czarnym Makapho i o duchach'' w: tenże, ''[[Wyspy bezludne]]'', op. cit., s. 255.

* Pragnę, by przyszłość mego ludu błyszczała jak ten kamień.
** Opis: o 138-karatowym diademie w kształcie serca, który wieńczył jego koronę.
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Ballada o czarnym Makapho i o duchach'' w: tenże, ''[[Wyspy bezludne]]'', op. cit., s. 255.

* Tego dnia przestałem być człowiekiem, który zawsze musiał dawać podarki – diamenty, kość słoniową, kobiety… Przywódcy z całego świata okazywali mi szacunek, bo byłem cesarzem.
** Opis: o dniu swojej koronacji na cesarza środkowoafrykańskiego, uważanej za groteskową, gdyż kraj ten był jednym z najbiedniejszych rejonów Afryki.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami''

==O Jeanie-Bédelu Bokassie==
* Bokassa jest dla mnie kolejnym symbolem tego, co tkwiło także w Neronie czy Kaliguli, Hitlerze, co obserwujemy u Saddama Husajna.
** Autor: [[Werner Herzog]]
** Źródło: Magdalena Zagała, [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/jadl-ludzkie-mieso-uwazal-sie-za-napoleona-splodzil-piecdziesiat-czworo-dzieci/qj883 ''Jadł ludzkie mięso, uważał się za Napoleona, spłodził pięćdziesiąt czworo dzieci. Bokassa – dyktator z Czarnego Lądu'', onet.pl]

* Bokassa to po prostu skrajny przypadek, karykatura rządów straszących w Trzecim Świecie. Nie jest to jedyny w Afryce przywódca, który podsyca kult swej osoby, nadaje sobie szumne tytuły lub ustanawia marionetkowe instytucje (partia, parlament itd.) właśnie po to, aby uniemożliwić wszelką ewolucję. U tego cesarza odnajdujemy elementy składniowe najbardziej rozpowszechnionego w Afryce systemu politycznego, tylko że w przejaskrawionej formie. Nazywając rzeczy po imieniu: jest to tyrania uważająca się za oświeconą, a w rzeczywistości ślepa.
** Opis: komentarz lewicowego tygodnika „Jeune Afrique” („Młoda Afryka”).
** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Ballada o czarnym Makapho i o duchach'' w: tenże, ''[[Wyspy bezludne]]'', Wydawnictwo Orgelbrandów, Warszawa 1994, ISBN 8386606002, s. 256.

* Były lata 50., zbliżała się epoka niepodległości. Przyszedł czas afrykanizacji, również w armiach. Ale brytyjscy i francuscy oficerowie chcą w nich zostać jak najdłużej. Żeby dowieść, że są niezastąpieni, spośród podwładnych Afrykańczyków awansują ludzi trzeciego rzutu, niezbyt lotnych, ale posłusznych, z dnia na dzień z kaprali i sierżantów robią pułkowników i generałów. Bokassa w Republice Środkowej Afryki, Soglo w Dahomeju, Amin w Ugandzie – mogą być przykładem.
** Autor: [[Ryszard Kapuściński]], ''Heban'', rozdz. 13.
** Zobacz też: [[Christophe Soglo]]

* Wprowadził on Republikę Środkowoafrykańską na mapy świata.
** Autor: [[Idi Amin]]
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Życie erotyczne wielkich dyktatorów'', tłum. Zofia Domaniewska, wyd. Puls, ISBN 1859170676, s. 173.


{{SORTUJ:Bokassa, Jean-Bédel}}
[[Kategoria:Cesarze]]
[[Kategoria:Prezydenci Republiki Środkowoafrykańskiej]]
[[Kategoria:Władcy afrykańscy]]
[[Kategoria:Wojskowi]]</text>
      <sha1>tf3t9ur6l2iq9irv62fdhjh40osy0v1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Edyta Geppert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13051</id>
    <revision>
      <id>650352</id>
      <parentid>650221</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2296" sha1="mt2eoatji58eqwa224c09qusb8gojhn" xml:space="preserve">[[Plik:Geppert, Lepiej, czyli horyzont 2000, 62 KFPP w Opolu 03.jpg|mały|{{center|Edyta Geppert (2025)}}]]
'''[[w:Edyta Geppert|Edyta Geppert]]''' (ur. 1953) – polska wokalistka węgierskiego pochodzenia, wykonująca piosenkę literacką.
==Cytaty z piosenek wykonywanych przez Edytę Geppert==
* Dziś czuję się, jak mrówka, gdy czyjś but tratuje jej mrowisko…
** Autorka: [[Magda Czapińska]], ''Zamiast''
** Zobacz też: [[mrówka]]

* Jakie życie taka śmierć&lt;br /&gt;Nie dziwi nic&lt;br /&gt;Jaka zdrada taki gniew&lt;br /&gt;Nie dziwi nic&lt;br /&gt;Jaki kamień taki cios&lt;br /&gt;Nie dziwi nic&lt;br /&gt;Nawet to co jest&lt;br /&gt;Co wyrywa z nas&lt;br /&gt;Cały zapas słów&lt;br /&gt;Cały spokój serc
** Autor: [[Jacek Cygan]], ''Jaka róża taki cierń''

* Przebić wzrokiem ścianę&lt;br /&gt;Skruszyć cegły, skruszyć mur&lt;br /&gt;Może tam, po drugiej stronie&lt;br /&gt;Ktoś tak jak ja zaciska w dłoniach ból
** Autor: [[Andrzej Brzeski]], ''Znowu jestem sama''

* Więc gdy uznamy, że to już&lt;br /&gt;kochany mój&lt;br /&gt;bądź blisko mnie jak anioł stróż&lt;br /&gt;jak anioł stróż przy mnie stój.
** Autor: [[Jan Wołek]], ''A gdy uznamy, że to już''

* Wierzę w niezmienność&lt;br /&gt;Nadziei nadziei&lt;br /&gt;W światełko na mierzei&lt;br /&gt;Co drogę wskaże we mgle&lt;br /&gt;Nie zdradzi mnie&lt;br /&gt;Nie opuści mnie&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A ja szepnę skrycie&lt;br /&gt;och życie kocham cię kocham cię&lt;br /&gt;kocham cię nad życie&lt;br /&gt;Choć barwy ściemniasz&lt;br /&gt;Choć tej wędrówki mi nie uprzyjemniasz&lt;br /&gt;Choć się marnie odwzajemniasz
** Autor: [[Wojciech Młynarski]], ''Och, życie kocham cię nad życie''

* Szukaj mnie&lt;br /&gt;Cierpliwie dzień po dniu,&lt;br /&gt;Staraj się podążać moim śladem.&lt;br /&gt;Szukaj mnie,&lt;br /&gt;Bo sama nie wiem już,&lt;br /&gt;Bo nie wiem, kiedy sama się odnajdę.
** Autor: [[Marek Dagnan]], ''Szukaj mnie'', piosenka z filmu ''[[Kogel-mogel (film)|Kogel-mogel]]''


{{SORTUJ:Geppert, Edyta}}
[[Kategoria:Kabaret Pod Egidą]]
[[Kategoria:Laureaci KFPP]]
[[Kategoria:Laureaci Przeglądu Piosenki Aktorskiej]]
[[Kategoria:Laureaci Wiktorów]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]]
[[Kategoria:Polscy wykonawcy poezji śpiewanej]]
[[Kategoria:Polskie piosenkarki]]
[[Kategoria:Węgrzy]]</text>
      <sha1>mt2eoatji58eqwa224c09qusb8gojhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marek Krukowski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14697</id>
    <revision>
      <id>650398</id>
      <parentid>597019</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T22:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zero</username>
        <id>20</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>format, dr Zmiana</comment>
      <origin>650398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1068" sha1="9hi7zzizfi96wrvltewfupr19enak0w" xml:space="preserve">'''[[w:Marek Krukowski|Marek Krukowski]]''' (ur. 1964) – polski bibliotekarz, erudyta, wielokrotny uczestnik i zwycięzca telewizyjnych teleturniejów; z wykształcenia [[filozof]].
* Bez żony korzystanie z Internetu przez modem byłoby niemożliwe. Tylko obecność kogoś, kto stałym i uporczywym naciskiem odciąga od komputera, kto na każdym kroku wyraża się o Internecie z lekceważeniem bądź ironią daje szanse, by znaleźć odrobinę czasu, żeby zarobić trochę pieniędzy na opłacenie rachunków telefonicznych. Dlatego wszystkim, którzy chcieliby bawić się w tym kraju Internetem przez telefon gorąco polecam, by wcześniej wstąpili w związki małżeńskie. Tak po prostu nakazuje rachunek ekonomiczny.
** Źródło: „Magazyn Internet”, grudzień 1998

* Wziąłem udział w ''Jednym z dziesięciu'', ponieważ:&lt;br /&gt;Były pieniądze do wygrania.
** Źródło: [http://ww6.tvp.pl/4657,20050905242259.strona tvp.pl 6 marca 2006]


{{SORTUJ:Krukowski, Marek}}
[[Kategoria:Polscy filozofowie]]
[[Kategoria:Polskie osobowości telewizyjne]]</text>
      <sha1>9hi7zzizfi96wrvltewfupr19enak0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szachownica flamandzka</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15873</id>
    <revision>
      <id>650382</id>
      <parentid>649067</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>skrócenie i przywrócenie cytatów</comment>
      <origin>650382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9903" sha1="a6xkco0ursk1m5i54sc0rkdcum8jm9o" xml:space="preserve">'''[[w:Szachownica flamandzka|Szachownica flamandzka]]''' (hiszp. ''La tabla de Flandes'') – powieść [[Arturo Pérez-Reverte|Arturo Péreza-Reverte]] z 1990 roku; tłum. [[Filip Łobodziński]].
* Białe i czarne bierki symbolizowały jakby manichejską walkę między światłem a ciemnością, między dobrem a złem, toczącą się w duszy człowieka.
** Opis: Garri Kasparow, ''Autobiografia''.

* Być najlepszym niczego nie oznacza. Można być najlepszym, podobnie jak można być blondynem albo mieć płaskostopie, co nie jest równoznaczne z koniecznością demonstrowania tego faktu całemu światu
** Postać: Muñoz

* Cisza gra równie ważną rolę, co zorganizowane dźwięki.
** Postać: Manolo Belmonte

* Czasem zastanawiam się (…) czy szachy zostały wynalezione przez człowieka, czy tylko odkryte… Może to coś, co zawsze było, od początku wszechświata. Jak liczby całkowite.
** Postać: Muñoz

* Chez les grecs.
** Opis: fr. do diabła.

* Dobro i Zło nie są od siebie oddzielone na podobieństwo białych i czarnych pól na szachownicy (…) Wszystkie pola są szare, córeczko, co wynika z uświadomienia sobie, że Zło jest pochodną doświadczenia. (…) To, co nazywamy Dobrem, jest często jałowe, bezczynne i niesprawiedliwe. Przypominasz sobie (…) Settembriniego z Czarodziejskiej góry…? On powiadał, że złośliwość to najskuteczniejsza broń rozumu przeciwko mocom mroków i brzydoty.
** Postać: Cesar

* Gdy w grę wchodzi ambicja, jedyny grzech, jaki można popełnić, to ponieść klęskę, zwycięstwo zaś automatycznie staje się cnotą.
** Postać: Montegrifo

* Jakie to dziwne – zwrócił mi uwagę Holmes kilka wieczorów później – że aby poznać przeszłość, czasami trzeba najpierw poznać przyszłość.
** Opis: Raymond M. Smullyan, ''Zagadki szachowe Sherlocka Holmesa''.

* Jest wiele inteligentnych sposobów na ukrycie pewnych informacji w muzyce, w wierszu czy w obrazie.
** Postać: Belmonte

* Jeśli pewnych rzeczy się nie pojmuje, to zaczyna być niebezpiecznie.
** Postać: Julia

* Kobiety potrafią różne rzeczy. Inna sprawa, że nie każdy nam pozwala rozwinąć skrzydła.
** Postać: Lola Belmonte

* Moja gra (…) polega na tym, żeby uniknąć szachu, w jakim chce mnie postawić życie, a to nie mało (…) I(…) jak wszyscy, muszę się uciekać się do drobnych sztuczek, żeby jakoś szło.
** Postać: Cesar

* Na szachownicy można zrealizować zamysły, które w praktyce, to znaczy w rzeczywistym życiu, zdają się niewykonalne.
** Postać: Muñoz

* Nic bardziej zwodniczego niż fakty oczywiste. Ta zasada logiczna znajduje zastosowanie w szachach: coś, co wydaje się ewidentne, wcale niekoniecznie staje się rzeczywistością…
** Postać: Muñoz

* Niepokalana uczciwość to stuprocentowa gwarancja śmierci głodowej…
** Postać: Cesar

* Niewyraźny, trwający ledwie kilkanaście sekund obrazek, z trudem zapamiętany, który mimo to zdołał, niby skalpel, jednym zdecydowanym cięciem naznaczyć granicę między jej młodością a resztą życia.
** Opis: o Julii.

* Nie zawsze możemy wybrać towarzystwo albo własne przeznaczenie.
** Postać: Julia
** Opis: cytując Cesara.

* Ostatecznie – mruknął szachista w przestrzeń – szachy są kombinacją wrogich odruchów…
** Postać: Muñoz

* Ostatecznie wszystkie obrazy są obrazami jednego obrazu, wszystkie lustra są odbiciami jednego lustra, wszystkie śmierci są śmierciami jednej Śmierci.

* – Prawda jest jak doskonałe zagranie szachowe: istnieje, ale trzeba je znaleźć. Po upływie odpowiedniego czasu zawsze da się udowodnić. (…)&lt;br /&gt;– Skłonny jestem raczej dopuścić, że doskonałe zagranie, jak pan to nazwał, czy po prostu prawda, b y ć  m o ż e istnieje. Ale nie zawsze da się przeprowadzić na to dowód. A każdy system, który podejmie się tego zadania, jest ograniczony i względny (…). Świat jest ogromnym paradoksem (…) A teraz niech się pan poważy udowodnić mi twierdzenie przeciwne.
** Opis: dialog, muzyk don Manuel Belmonte i szachista Muñoz.

* Przedziwne (…) – że współcześnie tworzone obrazy bardzo szybko pokrywają się szczelinkami, pęknięcia i dziurki powstają na skutek stosowania nowoczesnych materiałów i sztucznych metod suszenia. Tymczasem dzieła dawnych mistrzów, którzy obsesyjnie dbali o nie przy użyciu technik naprawdę rzemieślniczych, opierają się upływowi czasu z większą godnością, ich piękno jest trwalsze.
** Postać: Julia

* Przyjaciół się nie wybiera, to oni wybierają ciebie i albo ich odrzucisz, albo przyjmiesz z dobrodziejstwem inwentarza.
** Postać: Julia

* Skinął głową z rezygnacją, która towarzyszyła mu od lat. Podobnego wyrazu twarzy nabiera się wyłącznie kosztem własnych złudzeń.
** Opis: o Belmontem.

* Strach jako czynnik niespodziewany, jako zatrważająca świadomość rzeczywistości odkrywanej w danym momencie, chociaż stale obecnej. Strach jako ostateczna siła niszcząca pokłady nieświadomości albo jako gwałtowny koniec stanu łaski. Strach jako grzech.
** Postać: Julia

* Strach przed strachem nie jest tym samym, czym strach przed śmiercią z ręki żywej istoty.
** Postać: Julia

* Słowo „szachy” pochodzi od perskiego shah, czyli „król”, i na dobrą sprawę w każdym języku brzmi podobnie.
** Postać: Muñoz

* Starzeje się i dobrze wie o tym, cierpi na niedostatek praktycznych pomysłów, za to umysł zaludniają mu ulotne widma. Chcąc je przegnać, zamyka na chwilę zmęczone oczy, by otworzyć je na powrót.
** Opis: van Huys o sobie.

* Świat nie jest taki prosty, jak niektórzy chcieliby nam wmówić. Kontury są niewyraźne, liczą się odcienie. Nic nie jest czarne albo białe. Zło może skrywać dobro albo piękno i na odwrót, a żadne z tych pojęć nie wyklucza drugiego. Istota ludzka potrafi kochać i zdradzić ukochaną osobę, co w niczym nie zaprzecza autentyczności jej uczuć. Można być zarazem ojcem, bratem, synem i kochankiem, ofiarą i katem… Weź pierwszy z brzegu przykład. Życie to niebezpieczna przygoda w zamglonym pejzażu o ruchomej powierzchni i sztucznie wyznaczonych granicach. Tu wszystko może w każdej chwili skończyć się i zacząć na nowo, albo urwać nagle, jak ucięte, na zawsze. Tu jedynym rzeczywistym absolutem, spójnym, niepodważalnym i ostatecznym jest śmierć. A my jesteśmy małymi błyskami między dwiema wiecznymi nocami i mamy (…) bardzo mało czasu.
** Postać: Cesar do Julii

* Ty nie musisz się niczym martwić, bo ktoś dokona za ciebie wszelkich delikatnych transakcji. Tu nie mam żadnych wątpliwości, księżniczko. Szczególnie co do niezbędnej w tym wypadku lojalności tej osoby. Nawiasem mówiąc, jest to lojalność najemnika, co wcale jej nie dyskwalifikuje, może nawet przez to jest bardziej godna zaufania. Nie dowierzam ludziom lojalnym bezinteresownie.
** Postać: Cesar do Julii

* Uważam, że wszelkie podziały, klasyfikacje, porządki i systemy, które przypisujemy wszechświatu, są arbitralną fikcja…Nie ma takiego układu, który nie zawierałby własnego przeciwieństwa. Mówi to panu ktoś, kto już swoje przeżył.
** Postać: don Manuel Belmonte

* W ciemności rzeczy nie zmieniają kształtu ani miejsca, po prostu tylko ich nie widzimy.

* W kwestiach sercowych (…) nie wolno dawać rad ani podsuwać rozwiązań… Co najwyżej czystą chusteczkę w stosownym momencie.
** Postać: César

* W ostatecznym rozrachunku pewna mogła być tylko siebie samej. Tylko tym dysponowała, żeby iść naprzód.
** Postać: Julia o sobie

* W moich latach powinno być odwrotnie. Ciekawe, że wbrew wszelkiej logice człowiek przywiązuje się do własnej egzystencji z siłą odwrotnieproporcjonalną do tej resztki życia, jaka mu została.
** Postać: don Manuel Belmonte

* W sumie (…) każdy wawrzyn jest w jakimś sensie cudzy. Czysta twórczość nie istnieje, o czym zawiadamiam was z prawdziwym bólem.
** Postać: Cesar

* Wszystko jest tylko etapem tej samej historii. A może po prostu historia się powtarza? (…) Zuchwale tropimy tajemnice, które nie są niczym innym, jak po prostu zagadkami naszego własnego życia (…) A to, jak się dobrze przyjrzeć, także niesie z sobą pewne ryzyko. To tak, jakbyśmy rozbili lustro, chcąc sprawdzić, co jest po drugiej stronie warstwy rtęci…
** Postać: Cesar

* Wszystko jest szachownicą nocy i dni, na której Los gra ludźmi niczym figurami.
** Postać: Julia cytując (?)

* Wszystko się wiąże ze wszystkim.(…) Poza tym życie jest ciągiem wypadków, które wynikają z siebie nawzajem, często bez udziału woli…
** Postać: Cesar

* Wyjątek nie tyle potwierdza, ile unieważnia albo niszczy wszelkie reguły… Dlatego tak bardzo trzeba uważać przy wyprowadzaniu wniosków.
** Postać: Muñoz

* Wyobraźnia to nowotwór na zdrowej tkance prawdy historycznej.
** Postać: Julia

* Zawsze ryzykujemy, że będziemy naginać fakty do teorii tylko po to, żeby teoria pasowała do faktów.
** Postać: Julia

* Złośliwość to najskuteczniejsza broń rozumu przeciwko mocom mroków i brzydoty.

* Życie jest jak droga restauracja, gdzie zawsze na koniec podsuwają ci rachunek, co wcale nie oznacza konieczności zapomnienia o delicjach, których się wcześniej kosztowało.
** Postać: Julia

* Życie nie jest łatwe, a co dopiero stosunki między ludźmi…
** Postać: don Manuel Belmonte

* Życie to niebezpieczna przygoda w zamglonym pejzażu o ruchomej powierzchni i sztucznie wyznaczonych granicach. Tu wszystko może w każdej chwili skończyć się i zacząć na nowo względnie urwać nagle, jak ucięte, na zawsze. Tu jedynym rzeczywistym absolutem, spójnym, niepodważalnym i ostatecznym jest śmierć.
** Postać: César


[[Kategoria:Arturo Pérez-Reverte]]
[[Kategoria:Hiszpańskie powieści sensacyjne]]</text>
      <sha1>a6xkco0ursk1m5i54sc0rkdcum8jm9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jeden z dziesięciu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17336</id>
    <revision>
      <id>650397</id>
      <parentid>649484</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:53:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56196-85</username>
        <id>62163</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wyznaczanie do odpowiedzi */</comment>
      <origin>650397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15802" sha1="ijooislpwyd5l1msn9unqqnjjlk4z4a" xml:space="preserve">[[Plik:Tadeusz Sznuk-2007.jpg|mały|{{center|Prowadzący teleturniej – [[Tadeusz Sznuk]] (2007)}}]]

'''[[w:Jeden z dziesięciu|Jeden z dziesięciu]]''' – [[teleturniej]] Telewizji Polskiej emitowany od 3 czerwca 1994 roku. Jego prowadzący to [[Tadeusz Sznuk]].

== Częste kwestie ==
* Goście przyjechali w komplecie. / Goście stawili się w komplecie.
* (Przed nami / No to / No i / I) druga kolejka pytań.
* Etap drugi. W tym etapie kto odpowie poprawnie na swoje pytanie, wyznacza kolejnego pytanego.
* Na siebie. / Proszę dla mnie.
* Oddaję. / Oddaję pytanie.
* Poproszę pana/panią z numerem…
* Pytanie będzie muzyczne.
* Można się pomylić o…
* To pierwsze. / To drugie. / To trzecie.
* Sygnał oznaczał upływ czasu.
* Otóż nie.
* Zmieścił(a) się pan(i) w żądanym zakresie tolerancji.
* A sytuacja na liście zwycięzców jest taka…
* Pytania do wszystkich. / Zaczynamy od pytań adresowanych do wszystkich.
* Kto zna odpowiedź, ten się zgłasza. / Kto się zgłosi, ten odpowiada. / Kto się zgłosi, ten musi odpowiadać.
* Pani Sylwia bieży z podarkami dla finalistów. / Pani Sylwia wręcza podarki (za udział w finale).
* (Dziękuję pani Sylwii,) Dziękuję graczom, dziękuję widzom. Do zobaczenia.

== Powitania ==
* '''Prowadzący:''' Dzień dobry. Przeglądając wczoraj korespondencję od państwa, otworzyłem kolejno dwa listy: w jednym było zdanie o tym, że pytania są skandalicznie trudne, w drugim – że są skandalicznie łatwe. W związku z tym wychodzi po prostu, że: to skandal.
** Źródło: edycja 2., odcinek 9.
* '''Prowadzący:''' Dzień dobry. Od nowego roku, zgodnie z normą, mamy w Polsce wyższe napięcie. Ale tak wysokiego napięcia, jak w studiu przed rozpoczęciem teleturnieju to nie ma w żadnym kontakcie. Oto gracze.
** Źródło: edycja 42., odcinek 23.&lt;!--2004 --&gt;
* '''Prowadzący:''' Pytają państwo, czy pytania w tym teleturnieju muszą być takie trudne. Otóż nie muszą. Ale są, bo teleturniej ma określony czas i gdyby pytania były łatwe, to musielibyśmy je zadawać dużo dłużej.
** Źródło: edycja 50., odcinek 7.
* '''Prowadzący:''' Dzień dobry, „Jeden z dziesięciu”. „Jeden z dziesięciu”, czyli męska rzecz. Sami państwo zobaczą. Zawsze z radością witamy panie, kiedy tylko zechcą do nas przyjść; a dzisiaj nie chciały.
** Źródło: edycja 54., odcinek 9.
* '''Prowadzący:''' (''początek odcinka'') Dzień dobry. W jednym z elektronicznych listów wyczytałem: „Witam pana w najłatwiejszym teleturnieju polskiej telewizji”. Jeszcze na ten temat, jeżeli znajdzie się chwila, porozmawiamy.&lt;br /&gt;(''przed finałem'') Pierwsze dwa etapy trwały dość długo, więc nie zdążymy teraz odbyć pogadanki o trudnościach zabawy w ''Jednego z dziesięciu''; to się odbędzie w następnym terminie.
** Źródło: edycja 54., odcinek 18.
* '''Prowadzący:''' Pewno państwo spostrzegli, że na nowoczesnych telewizorach nasz obraz jest szerszy, a w tych starszych to my jesteśmy szczuplejsi – taka jest cena postępu.
** Opis: chodziło o zmianę formatu obrazu, w jakim nagrywano program (z 4:3 na 16:9).
** Źródło: edycja 63., odcinek 26.
* '''Prowadzący:''' Poznaliśmy dzisiejszych gości, no i pewnie państwo spostrzegli, że są to sami panowie. Ba! Powiem więcej: Zajrzałem na listę zaproszonych do dwóch kolejnych odcinków i tam też nie znalazłem ani jednej niewiasty. Często o tym mówimy, a także często państwo pytają, dlaczego u nas występuje więcej mężczyzn. Odpowiedź brzmi: nie wiem, choć się domyślam.
** Źródło: odcinek z 2014 roku.
* '''Prowadzący:''' Dzień dobry. Właśnie teraz rozpoczyna się 118. seria teleturnieju ''Jeden z dziesięciu''. Seria jest zupełnie nowa, natomiast reszta jest w gruncie rzeczy stara: zarówno regulamin, jak i prowadzący – to się na razie nie zmienia. Nasi gracze, oczywiście, są też całkiem nowi. Oto oni.
** Źródło: edycja 118., odcinek 1.
* '''Prowadzący:''' Miło mi państwa powitać… no i właściwie na tym kończą się uprzejmości, bo zaraz bierzemy się za walkę i pytania, i odpowiedzi, i sprawdzanie refleksu, wiedzy…
** Źródło: edycja 124., odcinek 6. (po przedstawieniu zawodników).
* '''Prowadzący:''' Zanim rozpoczniemy pierwszy etap, chciałbym odpowiedzieć jednemu z widzów na jego list, w którym reklamuje, że niektóre pytania są tak śmiesznie łatwe. Jeśli panu się tak wydaje, to zapraszamy pana do studia, do gry.
** Źródło: edycja 124., odcinek 19. (po przedstawieniu zawodników).
* '''Prowadzący:''' Tak jak wcześniej mówiłem, „nie ma kobiet w naszej chacie”, zupełnie jak w operze polskiego kompozytora.
** Źródło: edycja 130., odcinek 19. (po przedstawieniu zawodników).
* '''Prowadzący:''' Dzień dobry. Kiedy opuszczałem studio po ostatnim nagraniu, zatrzymał mnie jegomość, bardzo uprzejmie pytając: „Panie, czy pan musi tych ludzi tak męczyć pytaniami? Kup se pan Wikipedię albo jaką inną książkę”. Otóż, proszę pana, ja muszę pytać – ponieważ nasi goście chcą odpowiadać.
** Źródło: edycja 146., odcinek 3.

== Przedstawianie zawodników ==
* Moje zainteresowania to: kino, podróże… i żona kolegi Darka, Monika.
* Zainteresowania: słaby film, słaba książka oraz pani Sylwia z tego programu.
** Źródło: edycja 79., odcinek 17.
* Zainteresowania: władza, seks, pieniądze i prowadzący, pan Tadeusz.
** Źródło: edycja 82., odcinek 7.
* Lubię chlebek, przyprawy, i ciepłe flaczki u babci.
** Źródło: edycja 83., odcinek 6.
* Moje zainteresowania to: Tibia, kobiety i równania różniczkowe.
** Źródło: edycja 85., odcinek 20.
* Lubię naleśniki, spać… i grać na komputerze.
** Źródło: edycja 86., odcinek 9.
* Moje zainteresowania to kościół, szkoła, strzelnica.
** Źródło: edycja 88., odcinek 10.
* W zeszłym roku skończyłem 21 lat; obecnie nie mam dziewczyny, ale głęboko wierzę, że po emisji tego programu sytuacja się zmieni.
** Źródło: edycja 90., odcinek 5.
* Moje zainteresowania to nauki ścisłe oraz sporty ekstremalne, głównie szachy.
** Źródło: edycja 90., odcinek 13.
* Hobby – jak u klasyka – raz dziennie coś ciepłego i żeby do pierwszego starczyło.
** Źródło: edycja 90., odcinek 19.
* Lubię fajne dziewczyny, ogrom kosmosu i dobry kminek.
** Źródło: edycja 92., odcinek 7.
* … a moją nieco masochistyczną pasją jest kibicowanie Wiśle Kraków.
** Źródło: edycja 93., odcinek 1.
* Lubię ciepłe obiadki ze słoików, muzykę Krzysztofa Krawczyka, żeglarstwo i koszykówkę NBA.
** Źródło: edycja 94., odcinek 6.
* Interesuję się sztuką oraz nauką języków obcych, chociaż w żadnym nie mam nic mądrego do powiedzenia.
** Źródło: edycja 116., odcinek 4.
* Zawsze chciałem kupić sportowy samochód i wystąpić w „Jednym z dziesięciu” i właśnie jestem w „Jednym z dziesięciu”.
** Źródło: edycja 124., odcinek 17.
* Moje zainteresowania to: nieprzydatne fakty i ciekawostki, dobry żart i dobry humor oraz zainteresowania uczestników teleturnieju „Jeden z dziesięciu”
** Źródło: edycja 124., odcinek 19.
* Moimi zainteresowaniami są władza i pieniądze, a nie mam ani jednego, ani drugiego.
** Źródło: edycja 124., odcinek 19.
* '''Prowadzący:''' Będą się starali o wygraną: (…) i pan Janusz z Chełma, który jest młynarzem na emeryturze, a poza tym z niejednego pieca chleb jadł i różnych zajęć się imał.
** Źródło: edycja 128., odcinek 19. (wstęp do finału odcinka)
* Zainteresowania: gry komputerowe, gry niekomputerowe, śpiewanie pod prysznicem i kolekcjonowanie elektrośmieci.
** Źródło: edycja 131., odcinek 6.
* Moje zainteresowania to: boks, polityka i inne sporty walki.
** Źródło: edycja 144., odcinek 20.

== Wyznaczanie do odpowiedzi ==
* Ale pan jesteś!
** Opis: zawodnik, który stracił ostatnią szansę na ostatnim pytaniu w finale, do przeciwnika, który go wyznaczył.
* Lubię grać w ping-ponga, więc oddaję.
** Opis: zawodnik po poprawnej odpowiedzi na pytanie.
* Pan… z numerem 11.
** Opis: uczestniczka finału odcinka pomyliła liczbę punktów z numerem stanowiska.
* '''Zawodnik:''' Poproszę pana numer 3.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Pan 3 to pan.&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Niech będzie.
** Źródło: edycja 126., odcinek 3. (finał odcinka)
* '''Prowadzący:''' Pan Sebastian ma powodzenie wśród konkurentów. &lt;br /&gt;
** Opis: Prowadzący do gracza, który został wyznaczony w drugim etapie trzy razy.
** Źródło: edycja 156., odcinek 10. (drugi etap)

== Pytania i odpowiedzi ==
* '''Prowadzący:''' Kto był ojcem dziewięciu muz?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Apollo. /''sygnał błędnej odpowiedzi''&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' &quot;O Jezus!&quot;.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Jezus też nie…
* '''Prowadzący:''' Ile nóg ma salamandra?&lt;br /&gt;'''Zawodniczka:''' Trzy.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' To chyba kulawa…
* '''Prowadzący:''' Ile stron Księżyca możemy oglądać podczas jednego miesiąca?&lt;br /&gt;'''Zawodniczka:''' Cztery.
* '''Prowadzący:''' Jak nazywa się melodia, która jest co godzinę odgrywana z wieży kościoła Mariackiego?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Nie wiem.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Na pewno pan wie. To hejnał.
* '''Prowadzący:''' Jak się nazywa stolica Szkocji?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Sztokholm.
** Opis: poprawną odpowiedzią miał być Edynburg.
* '''Prowadzący:''' Jak się nazywa szpital wojskowy?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Latryna.
** Opis: poprawną odpowiedzią miał być lazaret.
* '''Prowadzący:''' Jak się nazywał rosyjski chemik, twórca układu okresowego pierwiastków?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Mołotow.
** Opis: poprawną odpowiedzią miał być Mendelejew.
* '''Prowadzący:''' Jaką część ciała odciął sobie Vincent van Gogh?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Włosy?
* '''Prowadzący:''' Jakie drzewo opisuje korzenie rodziny?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Dąb.
* '''Prowadzący:''' Jakiego koloru są kwiaty czereśni?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Zielonego.
* '''Prowadzący:''' Kategoria powiedzenia i przysłowia. Proszę dokończyć: goły jak święty…&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Mikołaj.
* '''Prowadzący:''' Kto wynalazł perpetuum mobile, czyli maszynę wykonującą pracę bez pobierania energii z zewnątrz?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Jeszcze jak do tej pory nikt. Ale wszystko przed nami.
* '''Prowadzący:''' Proszę podać dwa stany Stanów Zjednoczonych, sąsiadujące z Pacyfikiem (…).&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Alaska i Meksyk.
* '''Prowadzący:''' Jakie imiona nosili Niechcicowie (…)?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Bogumił i Jan.
* '''Prowadzący:''' Proszę podać wzór na pole prostokąta.&lt;br /&gt;'''Zawodniczka:''' a kwadrat plus b kwadrat… O, Boże! Powiedziałam wzór na obwód!&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Niestety pani wzór na obwód również jest nieprawidłowy…
* '''Prowadzący:''' Przez jaki ocean przepływa prąd Golfsztrom?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Przez Bałtyk?&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Bałtyk jeszcze nie awansował do rangi oceanu.
* '''Prowadzący:''' W co zamieniło się Brzydkie Kaczątko?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' W królewnę.
* '''Prowadzący:''' Z jakiego zboża produkuje się płatki owsiane?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Z kukurydzy.
* '''Prowadzący:''' Kto jest matką reżyserki Katarzyny Adamik?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Laco Adamik.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Laco Adamik z trudem mógłby być matką.&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Aha, przepraszam, nie słyszałem! Nie słyszałem… z rozpędu…&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' To z rozpędu to jest Agnieszka Holland. 
** Źródło: edycja 55., odcinek 26.&lt;!-- Ostatnie pytanie w odcinku --&gt;
* '''Prowadzący:''' Motoryzacja. Z czym samochodowy gaźnik miesza paliwo?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Z wodą.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Mógłby wtedy nie pojechać. Z powietrzem.
** Źródło: edycja 118., odcinek 2.
* '''Prowadzący:''' Ile palców ma łapa niedźwiedzia brunatnego?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Cztery.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Pięć. Pięć zakończonych pazurami, aczkolwiek nie zaleca się liczenia palców u niedźwiedzi brunatnych.
** Źródło: edycja 118., odcinek 2.
* '''Prowadzący:''' Pytanie jest takie: z którego musicalu pochodzi ta piosenka…&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' „Koty”.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' … jego tytuł nawiązuje do amerykańskiego miasta, w którym toczy się akcja dzieła. Gdyby mi pan pozwolił skończyć, [na] pytanie byłoby może łatwiej odpowiedzieć. To Chicago.
** Źródło: edycja 124., odcinek 21.
* '''Prowadzący:''' Geografia. Selwa to jest wiecznie zielony las równikowy na którym kontynencie? Selwa.&lt;br /&gt;'''Zawodniczka:''' Eu… ro… pa…&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' W Europie mamy raczej niewiele lasów równikowych.&lt;br /&gt;'''Zawodniczka:''' No właśnie, tak coś mi nie gra.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' W Ameryce Południowej.
** Źródło: edycja 124., odcinek 21.
* '''Prowadzący:''' Matematyka. Jakie liczby wyznaczymy przy zastosowaniu metody zwanej sitem Eratostenesa?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Też chciałbym to wiedzieć.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' To ja panu powiem: liczby pierwsze.
** Źródło: edycja 125., odcinek 2.
* '''Prowadzący:''' Kto prowadził pierwsze wydania programu &quot;Pytanie na śniadanie&quot; w parze z panią Grażyną Bukowską? (...) Odpowiem krótko: ja. Ma się rozumieć oczekiwałbym odpowiedzi: Tadeusz Sznuk.
** Źródło: edycja 132., odcinek 11. (finał odcinka, zawodnicy nie zgłosili się do odpowiedzi)
* '''Prowadzący:''' Jak brzmi w celowniku (komu? czemu?) liczby pojedynczej rzeczownik „mucha”?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' „Musze”. /''sygnał poprawnej odpowiedzi''/&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Niczego pan nie musi.&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Muszę wyznaczyć.
** Źródło: edycja 139., odcinek 13.&lt;!-- Trzynasta minuta --&gt;
* '''Prowadzący:''' Jaką wspólną nazwą określamy osobę, która w mediach kieruje dyskusją, a także urządzenie do przyciszania dźwięków w pianinie?&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Pedał.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Nie, to jest moderator.
** Źródło: edycja 146., odcinek 12.&lt;!-- Finał odcinka, 26 pytań do końca --&gt;

== Zakończenia odcinka ==
* A teraz pora na najbardziej wyczekiwany przez widzów, wierząc nadsyłanej korespondencji, moment naszego programu – do studia wejdzie pani Sylwia i wręczy finalistom kuferki ze słodyczami.
** Opis: prowadzący po zakończeniu rozgrywki finałowej.
* '''Prowadzący:''' Odpowiem panu Janowi na pytanie, po jakim czasie można ponownie [wziąć udział w programie]. (…) Ten okres karencji trwa u nas 4 lata.&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Uuuhuhu… (''śmiech'') To można nie dożyć.
* '''Zawodnik:''' Tak mi przyszło do głowy, że gdyby pan otworzył szkołę dla dżentelmenów, to pan tam powinien zostać rektorem.&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' Pan, proszę pana, żartuje.&lt;br /&gt;'''Zawodnik:''' Ja zawsze, naprawdę, tak myślałem, że pan powinien być rektorem szkoły dla dżentelmenów… w Anglii.
** Źródło: edycja 57.
* Gratulujemy zwycięzcy, widzom dziękujemy za obecność – i to koniec.
** Opis: słowa wypowiedziane na koniec ostatniego odcinka przed dłuższą niż zwykle przerwą w emisji, wywołaną nieporozumieniami między nadawcą a producentem.&lt;!-- które prawdopodobnie mogły doprowadzić do zaprzestania produkcji programu --&gt;
** Źródło: edycja 124., odcinek 21.

== Za kulisami ==
* '''Tadeusz Sznuk:''' Coś nam padło? To… Proszę poczekać, ja podniosę. Coś tam poleciało. Pewnie znowu kawałek tego guzika, nie?&lt;br /&gt;'''Uczestniczka:''' Nie, obrączka mi spadła.&lt;br /&gt;'''Tadeusz Sznuk:''' Obrączka? Ooo… to poważna sprawa! Szukamy obrączki. (…) poszukamy, poszukamy, spokojnie, poszukamy. Bo inaczej jak pani będzie bez obrączki zgadywać?&lt;br /&gt;'''Głos ze studia:''' A jak nie będzie obrączki?&lt;br /&gt;'''Prowadzący:''' No, to… rozbieramy scenografię.

[[Kategoria:Polskie programy telewizyjne]]
[[Kategoria:Teleturnieje]]</text>
      <sha1>ijooislpwyd5l1msn9unqqnjjlk4z4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mariusz Pudzianowski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20810</id>
    <revision>
      <id>650353</id>
      <parentid>650223</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:51:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2430" sha1="5lju3p6xud9g34uwtheob0r6gm8gqds" xml:space="preserve">[[Plik:Mariusz Pudzianowski-mv4-2006.jpg|mały|{{center|Mariusz Pudzianowski (2006)}}]]
'''[[w:Mariusz Pudzianowski|Mariusz Zbigniew Pudzianowski]]''' (ur. 1977) – polski siłacz i zawodnik [[mieszane sztuki walki|mieszanych sztuk walki]].
* Ja się zakochuję cały czas. Szybko się zakochuję, ale jeszcze szybciej odkochuję.
** Źródło: ''Grunt to rodzinka'', Polsat, 2009 (dostęp – ipla).

* Ja uważam, że śpiewam jak dziadek pod kościołem.
** Źródło: ''Tylko nas dwoje'', emisja Polsat, 20 marca 2010.

* Liczyłem, że skończę tę walkę najpóźniej po 2–3 minutach. Gdy zobaczyłem, że zaczyna się druga runda, nie wierzyłem własnym oczom.
** Opis: o walce z Yusuke Kawaguchi.
** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/472564.html ''Tańczy, śpiewa i bije'', rp.pl, 8 maja 2010]

* Polska gurom!
** Źródło: [https://sport.betfan.pl/polska-guuurom-geneza/ ''Polska Guuurom – skąd się wzięło?'', sport.betfan.pl, 1 maja 2024]

* Reasumując wszystkie aspekty kwintesencji tematu dochodzę do fundamentalnej konkluzji: warto studiować.
** Źródło: [https://www.youtube.com/watch?v=BP1UTQXoAsk, Reklama Społecznej Akademii Nauk, 24 września 2013]

* Tak się nie robi. Panowie, wychodzimy.
** Opis: kwestia wypowiedziana gościnnie w serialu TVN ''Na Wspólnej''.
** Źródło: [https://www.eska.pl/cinema/news/panowie-wychodzimy-kultowa-scena-z-pudzianem-w-na-wspolnej-ma-juz-ponad-15-lat-aa-AEyK-QN1k-DsCx.html ''„Panowie, wychodzimy” - kultowa scena z Pudzianem w Na Wspólnej ma już ponad 15 lat!'', 18 września 2020]

* Tanio skóry nie sprzedam.
** Opis: za każdym razem odpowiada tak, kiedy pytają go o następną walkę.

* Trzecią uderzyłem, ale to by nic nie dało i tak, to by nic nie dało, nawet jakbym wygrał, nie dało by nic.
** Opis: w odniesieniu do uczestnictwa w Mistrzostwach Świata Strongman 2009.
** Źródło: [https://sport.fakt.pl/inne-sporty/to-by-nic-nie-dalo-wywiad-mariusza-pudzianowskiego-strongman/3xz038s ''„To by nic nie dało i tak”. Jak Pudzian przegrał swoje ostatnie mistrzostwa świata?'', 26 listopada 2023]

* Tyle ile można, trzeba ze mnie wydołać.
** Opis: podczas próby programu ''Tylko nas dwoje''.


{{SORTUJ:Pudzianowski, Mariusz}}
[[Kategoria:Polscy zawodnicy MMA]]
[[Kategoria:Polskie osobowości telewizyjne]]
[[Kategoria:Uczestnicy programów typu reality show]]
[[Kategoria:Uczestnicy programów typu talent show]]</text>
      <sha1>5lju3p6xud9g34uwtheob0r6gm8gqds</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21230</id>
    <revision>
      <id>650396</id>
      <parentid>637580</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T17:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-56060-81</username>
        <id>62162</id>
      </contributor>
      <comment>sortowanie</comment>
      <origin>650396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86273" sha1="fxf10fadpss8f60ldqz9buuwcona4c0" xml:space="preserve">[[Plik:Katastrofa w Smoleńsku.jpg|mały|{{center|Zdjęcie Tu-154M rozbitego w Smoleńsku}}]]
'''[[w:Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku|Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku]]''' – katastrofa lotnicza polskiego samolotu wojskowego, do której doszło w [[Smoleńsk]]u 10 kwietnia 2010 roku. Zginęło w niej 96 osób, wśród nich prezydent RP [[Lech Kaczyński]] z [[Maria Kaczyńska|małżonką]].

==O katastrofie==
* Bóg po raz drugi wystawia nas na próbę. Teraz z Polakami jesteśmy złączeni podwójną krwią.
** Autor: [[Matwiej Ganapolski]], szef rosyjskiej rozgłośni radiowej Echo Moskwy

* Coś niesamowitego, to jest tragiczny, dramatyczny przeklęty Katyń. Miejsce przeklęte, to w ogóle jakaś straszliwa symbolika.
** Autor: [[Aleksander Kwaśniewski]], [http://wiadomosci.onet.pl/2153193,11,kwasniewski_symboliczny__przeklety_katyn,item.html onet.pl, 10 kwietnia 2010]

* Do głowy przychodziły mi myśli, że ich dopadli, wykończyli, bo za dużo myśleli, bo domagali się prawdy o Katyniu. Dla Rosjan przekaz, że oni nie byli wyzwolicielami narodów Europy a wprost przeciwnie – byli katami, to podważenie ich całej strategii. Smoleńsk jest konsekwencją zbrodni katyńskiej.
** Autor: [[Andrzej Melak]]
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/7/8318/Artykul/2479515,Andrzej-Melak-Smolensk-jest-konsekwencja-zbrodni-katynskiej ''Andrzej Melak: Smoleńsk jest konsekwencją zbrodni katyńskiej''], polskieradio.pl, 24 marca 2020.

* Dowiedziałam się o tej katastrofie późno, ponieważ gdy do niej doszło, byłam chora – od 18 marca leżałam nieprzytomna w szpitalu i dopiero w maju odzyskałam przytomność. Jarek powiedział mi o wszystkim w końcu maja. Ale ja nie w pełni to wówczas zrozumiałam. Leżałam na erce i dookoła następowały rozmaite zdarzenia – ktoś umiera, ktoś ciężko choruje, ciągle był jakiś szum. Dopiero jak przenieśli mnie do separatki, przyśnił mi się potworny sen: napaść na samolot w powietrzu. Opowiedziałam ten sen dwóm pielęgniarkom, z których jedna bardzo się przestraszyła. Pamiętam, że od tego momentu starałam się, by z nikim już nie rozmawiać o katastrofie, by nie wywoływać tego lęku. Chciałabym, żeby to była zwykła katastrofa. Nie bardzo chce mi się jednak w to wierzyć.
** Autor: [[Jadwiga Kaczyńska]], [https://www.gazetapolska.pl/2540-przeraza-mnie-mysl-ze-nie-byla-zwykla-katastrofa ''Przeraża mnie myśl, że to nie była zwykła katastrofa'', gazetapolska.pl, 6 kwietnia 2011]

* Dwa dni później nastąpiło dramatyczne wydarzenie, o którego naturze wiedzieli wszyscy światowi przywódcy, ale wygodniej im było uznać, że to „normalna katastrofa komunikacyjna” (słowa Korwin-Mikkego). Ówczesne milczenie jest jedną z przyczyn dzisiejszej wojny na Ukrainie. Mimo tragedii smoleńskiej szczyt NATO-Rosja w Lizbonie (listopad 2010) przebiegał w sympatycznej atmosferze wzajemnego zrozumienia, a Amerykanie kontynuowali „reset” aż do roku 2013, gdy zorientowali się, że czynione są starania aby „wyprowadzić” ich z Europy.
** Autor: [[Jan Martini]]
** Źródło: [https://wnet.fm/kurier/jak-racjonalnie-wytlumaczyc-wieloletnia-wspolprace-politykow-europy-z-putinem-jan-martini-kurier-wnet-94-2022/ ''Jak racjonalnie wytłumaczyć wieloletnią współpracę polityków Europy z Putinem?''], wnet. fm, 23 kwietnia 2022.

* Dzisiejszy dramat jest tragicznym zbiegiem okoliczności, który sprawia, że jego miejsce staje się mistyczne.
** Autor: [[Dmitrij Miedwiediew]], „Forum”, 12 kwietnia 2010.

* Gdy spoglądamy na Judasza, jego zakłamanie i złodziejstwo, to nam z pewnością nasuwa się skojarzenie, że ludzie jego pokroju stoją w tle katastrofy smoleńskiej i tego, co się po niej wydarzyło.
** Autor: [[Ignacy Dec]], [http://niedziela.pl/artykul/28228/Bp-Dec-ludzie-pokroju-Judasza-stoja-w-tle ''Bp Dec: ludzie pokroju Judasza stoją w tle katastrofy smoleńskiej''], niedziela.pl, 11 kwietnia 2017

* Ja wiem, że tym nie ugasimy niczyjego bólu. Sam czuję go wyjątkowo mocno, ale nikt nas nie zwalnia z obowiązków. Państwo polskie funkcjonuje i musi funkcjonować.
** Autor: [[Donald Tusk]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,7753930,Tusk__Takiego_dramatu_wspolczesny_swiat_nie_widzial.html gazeta.pl], 10 kwietnia 2010.

* Jako historyk nie wierzę w zrządzenie losu, bo bym musiał wierzyć w jakąś spiskową teorię dziejów. To był przypadek. To mogło wydarzyć się z kilku powodów, co pokazują już analizy. Oczywiście, dla przeciętnego człowieka, katolika szczególnie, może to tworzyć wrażenie czegoś pozaziemskiego. Ja jednak pozostaję przy swoim i twierdzę, że to był tylko zbieg okoliczności.
** Autor: [[Czesław Dumkiewicz]]
** Opis: odpowiedź na pytanie „Jak pan sobie tłumaczy to, co się wydarzyło w sobotę pod Smoleńskiem? Okrutne oblicze ziemi katyńskiej 70 lat później, czy to był tylko przypadek?”
** Źródło: Damian Wicher, ''Nie wierzę w zrządzenie losu'', „Tygodnik Prudnicki”, 15 (1007), 14 kwietnia 2010

* Jestem głęboko wstrząśnięta tą katastrofą lotniczą i śmiercią polskiego prezydenta. To wielka tragedia o wymiarze ludzkim i politycznym dla Polski, naszego sąsiada.
** Autor: [[Angela Merkel]], „Forum”, 12 kwietnia 2010

* Katastrofa pokazała w sposób dobitny, że jest dokładnie odwrotnie, niż mówił prezydent Bronisław Komorowski. Słowa o tym, że państwo zdało egzamin, brzmią dziś jak straszliwy żart. Okazało się, że państwo po prostu nie funkcjonowało i nie funkcjonuje tak, jak powinno. Było to widać po katastrofie. W Polsce nie otwarto trumien, nie przeprowadzono sekcji zwłok, a polscy prokuratorzy na miejscu zaniechali swoich obowiązków lub po prostu nie pozwolono im ich wykonywać. Sądzę, że do katastrofy nie doszłoby, gdyby polski premier nie dopuścił do rozdzielenia wizyt i gdyby odpowiednie służby rzetelnie chroniły bezpieczeństwo prezydenckiej delegacji. To, że państwo nie działa poprawnie, widać także w wielu innych sytuacjach. Ludzie mogą się o tym przekonać, czekając latami w kolejce do lekarza specjalisty czy próbując załatwić sprawy w urzędach.
** Autor: [[Marta Kaczyńska]]
** Opis: w 2014.
** Źródło: Dorota Łosiewicz, ''Moi rodzice. Marta Kaczyńska. Rozmawiała Dorota Łosiewicz'', Wydawnictwo The Facto, Warszawa 2014, ISBN 9788361808411, s. 191.

* Katastrofa smoleńska była zemstą Władimira Putina na Lechu Kaczyńskim za jego zachowanie w konflikcie rosyjsko-gruzińskim w 2008 roku i postawę w tamtym czasie podczas pobytu w Tbilisi. Nie ma takich wypadków, nie wierzę w tego typu przypadki. To było celowe działanie Putina. Jestem pewien, że był bardzo zadowolony z tego co się wydarzyło.
** Autor: [[Micheil Saakaszwili]]
** Źródło: [https://www.tvp.info/33484585/katastrofa-smolenska-byla-zemsta-putina-na-lechu-kaczynskim ''„Katastrofa smoleńska była zemstą Putina na Lechu Kaczyńskim”''], tvp.info, 4 sierpnia 2017.

* Katastrofa smoleńska jest wydarzeniem bezprecedensowym w historii Polski oraz w historii Europy. Zginął prezydent RP, zginęła znaczna część elity politycznej. I to, w jakich okolicznościach. To sprawia, że zachowanie w tej sprawie kompletnego milczenia, udawanie, że nic takiego nie było, a nawet jeśli to nas to nie obchodzi jest nawet nie warte oceny. Takie stanowisko jest kuriozalne.
** Autor: [[Jan Olszewski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/129484-nasz-wywiad-jan-olszewski-skandalem-jest-ze-jedynym-dokumentem-w-obiegu-miedzynarodowym-jest-rosyjski-raport-mak ''Jan Olszewski: Skandalem jest, że jedynym dokumentem w obiegu międzynarodowym jest rosyjski raport MAK''], wpolityce.pl, 28 marca 2012.
** Zobacz też: [[Europa]]

* Katastrofę spowodowali piloci, którzy zeszli we mgle poniżej 100 metrów. Do ustalenia pozostaje, kto ich do tego skłonił.
** Opis: esemesa z takim przekazem według gen. [[Sławomir Petelicki|Sławomira Petelickiego]] mieli otrzymać członkowie Platformy Obywatelskiej tuż po katastrofie smoleńskiej.
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/331202,gen-petelicki-tusk-spanikowal-i-sie-przestraszyl.html ''Były szef GROM ujawnia, kim jest osoba od „rządowego SMS-a”''], dziennik.pl, 14 kwietnia 2011.

* Lecieli tam, żeby uczcić pamięć pomordowanej elity. Giną, nie oddawszy im tego hołdu. To rana, którą bardzo trudno będzie zabliźnić. Każde to nazwisko jest jak cios nożem.
** Autor: [[Aleksander Kwaśniewski]], [http://www.tvn24.pl/12690,1651571,0,1,dramatyczny--przeklety-katyn,wiadomosc.html tvn24.pl, 10 kwietnia 2010]

* Lech Kaczyński miał odwagę m.in. udzielić Gruzji pomocy, broni. Czyli przyczyny były. Czyj interes? Tak, był interes, interes Moskwy. (…) To pytanie o odpowiedzialność za tę zbrodnię, o to, jak mają być potraktowani i ostatecznie ustaleni ci, którzy podjęli decyzję i ci, którzy ją wykonali. Tu, w Polsce, ale przede wszystkim tam, w Rosji. To zadanie wielkie i trudne, ale trzeba je podjąć, w interesie Polski, w interesie naszego regionu, ale także w interesie wolnej Europy.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://polskieradio24.pl/5/1222/artykul/2936954,tak-polacy-oddawali-hold-ofiarom-katastrofy-smolenskiej-zapis-relacji ''Tak Polacy oddawali hołd ofiarom katastrofy smoleńskiej''], polskieradio24.pl, 10 kwietnia 2022.

* Likwidacja elity przywiązanej do idei państwowości polskiej i przeciwnej projektowi Eurazji wywołała wielkie wrażenie. Przez pół roku nikt nie przybył do Moskwy i nigdzie nie zapraszano ówczesnego premiera Putina. W celu przełamania ostracyzmu Putin poprosił panią Dilmę Rousseff – komunistkę pochodzenia bułgarskiego, której pomógł uzyskać posadę prezydenta Brazylii – aby zaprosiła go do Brazylii na wizytę państwową. Już uwiarygodniony jako polityk, przybył w listopadzie 2010 r. do Berlina z propozycją utworzenia „harmonijnej wspólnoty gospodarczej” i spotkał się z grupą 300 polityków i przemysłowców niemieckich z Angelą Merkel na czele.
** Autor: [[Jan Martini]]
** Źródło: [https://wnet.fm/kurier/jak-racjonalnie-wytlumaczyc-wieloletnia-wspolprace-politykow-europy-z-putinem-jan-martini-kurier-wnet-94-2022/ ''Jak racjonalnie wytłumaczyć wieloletnią współpracę polityków Europy z Putinem?''], wnet. fm, 23 kwietnia 2022.

* Mam w Wołowcu stado owiec. A słuchając jednej z audycji radiowych, występowali w niej m.in. Kurski i Jakubiak, pomyślałem, że dokupię czarnego barana i nazwę go „Smoleńsk”. Wolno mi, bo po 10 kwietnia zabrnęliśmy w groteskę i surrealizm. (…) Rozdęte urzędnicze ego nie pozwala o sobie zapomnieć nawet po śmierci, ci ludzie nie żyją, a nadal mają fioła na swoim punkcie, słyszę, że ci, którzy wtedy siedzieli w samolocie, to byli święci, że siedziała elita elit. Prawda jest znacznie bardziej prozaiczna – w absurdalnej katastrofie zginęło kilkudziesięciu urzędników państwowych, bo ktoś wpadł na pomysł, żeby lecieli na uroczystości jednym samolotem.
** Autor: [[Andrzej Stasiuk]], „Tygodnik Powszechny”, 5 kwietnia 2011.
** Zobacz też: [[Jacek Kurski]], [[Elżbieta Jakubiak]]

* Można powiedzieć, że zginęli na posterunku i to w szczególnym momencie, kiedy jechali oddać hołd zamordowanym w Katyniu. Straszna katastrofa, straszny smutek, straszny żal. Polska bardzo wiele straciła dzisiaj – dodał. Jak zaznaczył, śmierć tylu osób skłania do zadumy. – Właściwie sam nie wiem, co powiedzieć. Bardzo jest mi żal, z żalem myślę o rodzinie prezydenta, o jego bracie Jarosławie. Różni nas wiele, ale to nie moment na różnice.
** Autor: [[Tadeusz Mazowiecki]], [https://www.newsweek.pl/polska/tadeusz-mazowiecki-zgineli-w-szczegolnym-momencie/pxfs6rw ''Zginęli w szczególnym momencie''], newsweek.pl, 10 kwietnia 2010.

* Na początku było niedowierzanie, a później coraz większa gorycz. Straciliśmy nie tylko głowę państwa, ale i wielu dobrych polityków, ministrów i wojskowych. My, sportowcy straciliśmy prezesa Polskiego Komitetu Olimpijskiego, który był wielkim autorytetem i wspaniałym człowiekiem. Znałem go osobiście. To dla mnie tym większy cios, że tak wspaniały człowiek odszedł w tak tragiczny sposób.
** Autor: [[Adam Małysz]]

* Nagle usłyszałam, jak dziennikarz mówi, że rozpoczęcie uroczystości opóźnia się z powodu problemów z lądowaniem. (…) Wierzyłam, że za chwilę usłyszę, że samolot z prezydencką delegacją właśnie wylądował. (…) Nadal dzwoniłam do rodziców. Wybierając numery jak automat, wciąż wierzyłam, że przeżyli. A potem w telewizji powiedziano, że wszyscy pasażerowie zginęli. Gdy odczytywałam po raz kolejny tekst wyświetlany na żółtym pasku informacyjnym, nadzieja gasła. Nagle zamknął się pewien rozdział życia, choć w tamtych chwilach nie mogłam w to uwierzyć.
** Autor: [[Marta Kaczyńska]]
** Źródło: [https://fakty.interia.pl/raporty/raport-lech-kaczynski-nie-zyje/aktualnosci/news-mieli-marzenia-plany-mija-dziewiec-lat-od-katastrofy-smolens,nId,2928308 ''„Mieli marzenia, plany”. Mija dziewięć lat od katastrofy smoleńskiej''], interia.pl

* Nie bardzo można w to uwierzyć, ale podobno powstaje w Polsce Ruch 10 Kwietnia. Jest to mniej więcej tak, jakby po zamachu na nowojorski World Trade Center dla uczczenia tego wydarzenia zaczęto celebrować Ruch 11 Września, co jest nawet bardzo prawdopodobne i zrozumiałe, ale tylko w Afganistanie.
** Autor: [[Michał Ogórek]]

* Nie ma znaczenia, czy w kokpicie tupolewa był generał Błasik, czy nie. To już nie przywróci życia tym, którzy w tej katastrofie zginęli.
** Autor: [[Paweł Graś]]
** Opis: na temat zaprzeczania przez osoby związane z [[PiS]] obecności w kokpicie Tu-154 generała Andrzeja Błasika, który do ostatniej chwili przebywał obok pilotów i naciskał na lądowanie.
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75968,11016581,Grasizmy_rzecznika_rzadu.html wyborcza.pl], 23 stycznia 2012.

* Niewiarygodna katastrofa w Smoleńsku wstrząsnęła nami wszystkimi. Ta nagła śmierć całkowicie zmieniła perspektywę, z której patrzymy na ludzi, spory polityczne i partyjne, nawet na siebie. Ta śmierć brutalnie przypomniała o przemijalności spraw, które czasem traktujemy tak, jakby miały trwać wiecznie. Hałas niedawnych sporów zastąpiło milczenie, które narzuca śmierć.
** Autor: [[Adam Boniecki]]

* Osiem lat temu dotknęła Polskę straszliwa tragedia, najgorsza od II wojny światowej. Nie tylko dlatego, że w katastrofie zginęło po prostu 96 Polaków, ale dlatego, że państwo polskie, że nasza Polska – dopiero co tak niedawno odrodzona po latach zniewolenia, Polska, która wyrwała się zza żelaznej kurtyny – znowu straciła swoją elitę, a w każdym razie dużą jej część. Jakże tragiczny, straszny moment! Najstraszliwszy oczywiście dla rodzin, które straciły ojców, mamy, braci, synów, córki – ale straszliwy dla całej Polski, bo to byli ludzie, którzy tę odrodzoną Polskę budowali i co do których przecież wszyscy mieliśmy nadzieję, że będą ją budowali jeszcze przez długie, długie lata. Bo wielu z nich to byli ludzie, którzy na pewno mieli przed sobą jeszcze lata służby dla Rzeczypospolitej. Czegóż oni mogli jeszcze dokonać!
** Autor: [[Andrzej Duda]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/smolensk/390264-viii-rocznica-tragedii-smolenskiej-odsloniecie-pomnika-ofiar-katastrofy-z-10-kwietnia-2010-roku-zdjecia-i-wideo ''VIII rocznica tragedii smoleńskiej. Odsłonięcie pomnika ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku''], wpolityce.pl, 15 kwietnia 2018.

* Państwo polskie w obliczu dramatu katastrofy pod Smoleńskiem i jej skutków zdało egzamin. Trzeba dzisiaj wszystkim obywatelom państwa polskiego powiedzieć, że zdaliśmy razem ten trudny egzamin i mamy prawo być dumni ze współczesnego państwa polskiego.
** Autor: [[Bronisław Komorowski]]
** Opis: przemówienie, 3 maja 2010.
** Źródło: ''Wydarzenia'', [[Polsat]]

* Pijany prezydent w ruskiej trumnie. Tyle zostało, poza krzyżem pod Pałacem i portretami w Sejmie, ze smoleńskiej „żałoby”. Palikot z Brudzińskim znów rozkręcają PO-PiSowy cyrk  –  nic nowego.
** Autor: [[Michał Sutowski]], [http://www.krytykapolityczna.pl/MichalSutowski/PocoglaskacbulterieraTuska/menuid-295.html krytykapolityczna.pl, 14 lipca 2010]
** Zobacz też: [[Janusz Palikot]], [[Joachim Brudziński]]

* PiS rozgrywa Smoleńsk już na takim poziomie, na jakim naziści rozgrywali pożar Reichstagu.
** Autor: [[Leszek Miller]], [http://www.krytykapolityczna.pl/CezaryMichalski/Razemprzeciw/menuid-291.html krytykapolityczna.pl, 26 lipca 2010]

* Politycy, dziennikarze, celebryci, elity oraz zwykli obywatele pobili w atakach na braci Kaczyńskich, a szczególnie na Jarosława po śmierci Lecha, światowy rekord brutalności, często noszącej znamiona okrucieństwa. Nie szczędzono razów rodzinie, nie szanowano najbardziej zasługujących na szacunek odczuć, drwiono ze śmierci, życzono jej, przeklinano, licytowano się w lżących wyzwiskach.
** Autor: [[Ryszard Legutko]]
** Źródło: [https://niezalezna.pl/41654-czym-jest-antykaczyzm ''Czym jest antykaczyzm''], niezalezna.pl, 24 maja 2013

* Premier rządu w emocjonalnym wystąpieniu powiedział, że była to największa tragedia, jaką zna współczesny świat. To po prostu ocena, bardzo subiektywna. Nieprawda. Nie minęło 100 dni od dramatu Haiti, gdzie zginęło 300 tysięcy ludzi. Gorszych, bo nieznanych? Bo nie z rządu? Bo nie z rządu naszego? W ciągu dwóch tygodni na polskich drogach ginie więcej osób. Znajmy miarę. A raczej umiar.
** Autor: [[Roman Kurkiewicz]], ''Katastrofa polityczna'', przekroj.pl

* Pytanie jest niezmienne od początku: jak w XXI wieku mogło się zdarzyć coś takiego w Polsce, która miała rząd, armię, kontrwywiad, wywiad, wszelkie służby? Okazało się, że to był domek z kart, który runął.
** Autor: [[Andrzej Melak]]
** Źródło: [http://www.tvp.info/29881166/melak-ci-ktorzy-mienili-sie-przywodcami-okazali-sie-po-prostu-tchorzami ''Melak: ci, którzy mienili się przywódcami, okazali się po prostu tchórzami''], tvp.info, 10 kwietnia 2017.
** Zobacz też: [[Polska]]

* Rosjanie mogą zniszczyć rosyjski samolot, oni wiedzą najlepiej, oni robili wcześniej takie rzeczy. W Smoleńsku nie było urządzeń pozwalających na lądowanie. Myślę, że oni przygotowywali się do tego, przygotowali to i zrobili to w sposób bardzo tragiczny. Putin jest zdolny do tego, to jest profesjonalny zabójca. To jest człowiek, który nigdy nie powstrzymuje się kiedy trzeba kogoś zniszczyć.
** Autor: [[Micheil Saakaszwili]]
** Źródło: [https://www.tvp.info/33498126/putin-to-profesjonalny-zabojca-a-na-liscie-jego-wrogow-lech-kaczynski-byl-pierwszy ''„Putin to profesjonalny zabójca. A na liście jego wrogów Lech Kaczyński był pierwszy”''], tvp.info, 5 sierpnia 2017.

* Rozmiar tragedii jest tak wielki, że wszyscy powinniśmy wziąć prawdziwą lekcję, której tak często brakuje, jeśli chodzi o obyczaje, (…) żeby godnie przeżyć tę traumę.
** Autor: [[Kazimierz Kutz]], [http://film.onet.pl/0,0,2153799,wiadomosci.html film.onet.pl, 12 kwietnia 2010]

* Śmierć polskiej elity z prezydentem Lechem Kaczyńskim na czele była prostą konsekwencją otwarcia Polski przez rząd Tuska na wpływy rosyjskie. (…) O tym agenturalno-rosyjskim uzależnieniu polityki Donalda Tuska musimy dziś jasno mówić.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,24330399,macierewicz-zaprzecza-ostatnim-slowom-pis-o-przynaleznosci-do.html ''Macierewicz zaprzecza ostatnim słowom PiS o przynależności do UE. „Ta Unia odchodzi w przeszłość”''], gazeta.pl, 17 grudnia 2018.
** Zobacz też: [[Donald Tusk]], [[Lech Kaczyński]], [[Rosja]]

* Tak, to mógł być zamach. Nie można tego wykluczyć. W każdym innym kraju to byłby pierwszy wariant, który by rozważano i którego nie odsunęłoby się na bok, póki by się go nie wykluczyło.
** Autor: [[Anna Fotyga]]
** Opis: odpowiedź na pytanie, czy katastrofa smoleńska mogłaby być zamachem.
** Źródło: [http://www.polskatimes.pl/stronaglowna/317315,anna-fotyga-smolensk-to-mogl-byc-zamach-a-polska-traci,id,t.html polskatimes.pl], 8 października 2010

* Takiego dramatu współczesny świat nie widział.
** Autor: [[Donald Tusk]], [https://www.rmf24.pl/fakty/news-premier-takiego-dramatu-wspolczesny-swiat-nie-widzial,nId,271758 RMF FM, 10 kwietnia 2010]

* Ta reakcja na śmierć prezydenta, na śmierć wielu polityków i nie tylko, pokazała nową twarz Polaków w sensie nie tego, że Polacy nagle zmienili zdanie o Lechu Kaczyńskim, tylko przywiązanie do państwa. Czego nam strasznie brakowało. To wytworzyło atmosferę identyfikacji z Państwem Polskim.
** Autor: [[Seweryn Blumsztajn]], [http://www.tok.fm/TOKFM/0,88711.html ''Goście poranka Tok FM'', 14 kwietnia 2010]

* To nie jest tak, że to oni umarli, a my żyjemy. To oni żyją, a my umieramy.
** Autor: [[Piotr Pawlukiewicz]]
** Opis: homilia z 10 kwietnia 2016.
** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/informacje/wspominamy-polskich-patriotow-uczczono-pamiec-ofiar-tragedii-smolenskiej/ ''„Wspominamy polskich patriotów” – Uczczono pamięć Ofiar Tragedii Smoleńskiej''], radiomaryja.pl, 11 kwietnia 2016,

* To próba nerwów dla Polaków na całym świecie, którzy zadają sobie dziś pytanie: czy Polsce rzeczywiście udało się uciec przed duchami z przeszłości? Czy te pokrwawione demony niszczące od dwustu lat pokolenie za pokoleniem nie wyszły ponownie z lasu?
** Autor: [[Neal Ascherson]], dziennikarz „The Guardian”, „Forum”, 12 kwietnia 2010,

* To, co się stało w Smoleńsku, jest, jak czuję, karą Boską. Jest karą Boską za politykę historyczną. Jest karą za igranie śmiercią i męczeństwem. Śmierć i męczeństwo to sprawy najpoważniejsze. Niestety, polscy politycy nie umieją ich uszanować. To dotyczy nie tylko dzisiejszych polskich polityków i nie tylko prawicowców, dotyczy także sanatorów, endeków, moczarowców różnych epok. W Polsce powszechne jest bezwstydne wykorzystywanie męczenników i ofiar śmiertelnych po to, aby mogli zbijać na nich kapitał ludzie jak najbardziej żywi i żywotni. Pełni jak najbardziej ziemskich apetytów. Gotowi do jak najbardziej cynicznych szwindli. Gromadzący w swoich lepkich łapach jak najwięcej kasy albo jak najwięcej władzy.
** Autor: [[Tomasz Piątek]], [http://www.krytykapolityczna.pl/Tomasz-Piatek/Ostateczny-katastroficzny/menu-id-215.html krytykapolityczna.pl, 29 kwietnia 2010]

* (…) to, że się w ogóle zdarzyła, okrywa nas, Polaków, hańbą.
** Autor: [[Andrzej Grabowski]], ''Grabowski: Być dobrym Polakiem to nie być aż Polakiem'', „Gazeta Wyborcza”, 28–29 kwietnia 2012

* Tragedia smoleńska stała się najważniejszym wydarzeniem w III RP, najtragiczniejszą chwilą w polskiej historii od czasu II wojny światowej. Stała się wydarzeniem, które wpływa na los dzisiejszej Polski i życie Polaków w sposób niebywale silny; które nas podzieliło bardzo głęboko. Dlatego próba zmierzenia się z tym tematem jest nie tylko wielkim wyzwaniem, ale i obywatelskim obowiązkiem twórcy.
** Autor: [[Antoni Krauze]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/spoleczenstwo/381559-nie-zyje-antoni-krauze-byl-wybitnym-rezyserem-i-scenarzysta-tworca-filmu-smolensk ''Nie żyje Antoni Krauze. Był wybitnym reżyserem i scenarzystą. Twórcą filmu „Smoleńsk”''], wpolityce.pl
** Zobacz też: [[Polacy]]

* Tragedia smoleńska została nazwana przez premiera Tuska, tego samego dnia, największą tragedią Polski, Polaków po II wojnie światowej. Tak ją również odczułem i odczuwam do tej pory. A ponieważ długi czas razem z innymi Polakami byłem oszukiwany, wmawiano mi jakieś rzeczy nieprawdopodobne, wydawało mi się, że mam do czynienia z manipulacją.
** Autor: [[Antoni Krauze]]
** Źródło: [http://www.rp.pl/Gdynia-2016-/160929814-Antoni-Krauze-Szukalem-szczesliwego-zakonczenia-Smolenska.html ''Antoni Krauze: Szukałem szczęśliwego zakończenia „Smoleńska”''], rp.pl, 22 września 2016.
** Zobacz też: [[II wojna światowa]], [[Donald Tusk]], [[manipulacja]]

* Wielokrotnie mówiłem, że w Smoleńsku doszło do nieszczęśliwego wypadku. Mówienie, że to była śmierć męczeńska jest niskie, pozbawione szacunku dla ofiar tego nieszczęśliwego lotu.
** Autor: [[Tadeusz Pieronek]]
** Źródło: [https://natemat.pl/8593,po-wywiadzie-pieronka-idiota-wredny-sku-biskup-splywa-to-po-mnie-nie-kibicuje-zadnej-partii ''Po wywiadzie Pieronka: Idiota, wredny sku… Biskup: Spływa to po mnie. Nie kibicuję żadnej partii''], natemat.pl, 23 grudnia 2016.

* W takich chwilach wszyscy jesteśmy Polakami.
** Autor: [[Barack Obama]], [http://www.polskieradio.pl/wiadomosci/swiat/artykul154254.html polskieradio.pl, 13 kwietnia 2010]

* Wierzący lub mniej wierzący stajemy przed tajemnicą niespodziewanej śmierci i pytamy, czy to ślepy los, czy też wola Boga, który wszystko przewiduje i działa według swoich planów? Przez nasze narodowe szeregi przeszedł Bóg i przez cieniutką granicę miedzy życiem i śmiercią skinął na tych najbardziej dojrzałych i poprosił ich prosto z samolotu do siebie. Tam, w pobliżu Katynia, jest taki dyskretny właz do nieba. Przed siedemdziesięciu laty tędy co noc przechodzili polscy żołnierze czwórkami, kompaniami ponad 200 chłopa co noc. Dziś przeszła grupa skromniejsza, ale za to dwaj prezydenci, kilku generałów, biskupi, ministrowie, parlamentarzyści. Fundamentem naszego żalu i bólu jest to, że urwała się nadzieja z nimi łączona.
** Autor: [[Józef Glemp]]

* Wtedy ustaliliśmy, że doszło do eksplozji, która ostatecznie samolot zniszczyła – to sprawa zasadnicza, bo jest jeszcze wiele dodatkowych szczegółów. Obecnie wiemy dużo więcej. Znaleźliśmy w zapisie jednego z rejestratorów moment eksplozji – został zidentyfikowany. Zajmujemy się obecnie jego analizą i wykluczeniem wszystkich możliwości innej interpretacji tego elektronicznego zapisu.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Źródło: [http://telewizjarepublika.pl/uwaga-macierewicz-znaleziono-w-rejestratorze-moment-wybuchu-w-tupolewie,55205.html ''Uwaga! Macierewicz: Znaleziono w rejestratorze moment wybuchu w tupolewie''], telewizjarepublika.pl, 15 października 2017.

* Wybaczcie, że kolejne nieszczęście przyniosła wam Rosja. Nie chcieliśmy, ale znów przysporzyliśmy wam bólu.
** Autor: [[Matwiej Ganapolski]]

* Wychowałam się na Gombrowiczu, nie na Sienkiewiczu. Ludziom o światopoglądzie zbliżonym do mojego jest chyba trudniej radzić sobie z takimi zbiorowymi emocjami. U mnie  –  niemal automatycznie – włącza się mechanizm samokontroli: żeby nie popaść w zbytnią patetyzację uczuć. A jednak… Jeszcze kilka dni temu nie przyszłoby mi do głowy, że uronię łzę po prezydencie Lechu Kaczyńskim, a teraz muszę przyznać, że kilka razy oczy mi się zaszkliły. To jest normalny ludzki odruch, bo wiemy, że życie tych, którzy zginęli, zostało nagle przerwane. Chyba wszyscy stracili kogoś bliskiego, więc to też jest odruch zwykłej ludzkiej solidarności w bólu. Poza tym działa wyobraźnia: to straszny zbieg okoliczności, że w tym samolocie było wielu ludzi w kwiecie swojej działalności, niektórych nawet znałam osobiście i darzyłam szczerym szacunkiem.
** Autor: [[Magdalena Łazarkiewicz]], [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20622 „Krytyka Polityczna”, 17 kwietnia 2010]

* Wypadek prezydenckiego samolotu to dla mnie podwójna tragedia osobista. Dlatego że – jak pamiętacie – z paroma z tych ludzi miałem otwarte problemy do rozwiązania. I dzisiaj ja im wybaczam i nie mam pretensji, ale mnie już nie wybaczą. Teraz muszę Pana Boga prosić o wybaczenie, bo też przecież parę błędów na pewno popełniłem i coś tam na sumieniu też jest.
** Autor: [[Lech Wałęsa]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,105741,7759191,Lech_Walesa__Ja_im_dzis_wybaczam__ale_oni_mi_juz_nie.html 11 kwietnia 2010]

* Ze zbrodnią katyńską już na zawsze nierozerwalnie związana jest katastrofa smoleńska (…) Największa tragedia w powojennej historii Polski. W Smoleńsku, podobnie jak w Katyniu, zginęły polskie elity. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wraz z małżonką, ostatni prezydent Polski na uchodźctwie, marszałkowie, ministrowie, posłowie i senatorowie, duchowni rożnych wyznań, szefowie wielu urzędów centralnych, przedstawiciele rodzin katyńskich, generałowie, funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu, piloci i cała załoga samolotu. Wspaniali ludzie.
** Autor: [[Andrzej Duda]]
** Źródło: [https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/prezydent-polska-nigdy-nie-pogodzila-sie-ze-zbrodnia-katynska-i-jej-konsekwencjami-enua,52005 ''Prezydent: Polska nigdy nie pogodziła się ze zbrodnią katyńską i jej konsekwencjami''], prezydent.pl, 10 kwietnia 2022.

==Kondolencje==
[[Plik:Dmitry Medvedev and Vladimir Putin - 2010 Polish Air Force Tu-154 crash.jpg|mały|{{center|Dmitrij Miedwiediew i Władimir Putin zapalili wspólnie świece w kaplicy na terenie rezydencji prezydenta Rosji w Gorkach pod Moskwą}}]]

* Autentyczny reprezentant interesów swojego kraju. Kochał swój kraj, był wojowniczym Europejczykiem.
** Autor: [[Angela Merkel]]
** Opis: o [[Lech Kaczyński|Lechu Kaczyńskim]], po tragedii w Smoleńsku.
** Źródło: [https://fakty.interia.pl/raporty/raport-lech-kaczynski-nie-zyje/aktualnosci/news-lech-kaczynski,nId,878036 ''Lech Kaczyński''], interia.pl, 13 kwietnia 2010.

* Był wybitnym mężem stanu, który odegrał kluczową rolę w ruchu Solidarności i był szeroko podziwiany w USA jako przywódca oddany sprawie postępu, wolności i ludzkiej godności.
** Autor: [[Barack Obama]]
** Opis: o [[Lech Kaczyński|Lechu Kaczyńskim]], po tragedii w Smoleńsku.
** Źródło: [https://fakty.interia.pl/raporty/raport-lech-kaczynski-nie-zyje/aktualnosci/news-lech-kaczynski,nId,878036 ''Lech Kaczyński''], interia.pl, 13 kwietnia 2010.
** Zobacz też: [[Solidarność]], [[Stany Zjednoczone]], [[wolność]]

* Byłem wstrząśnięty i zasmucony śmiercią Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, jego żony i wszystkich osób, w tym wysokiej rangi urzędników rządowych, na pokładzie samolotu, który rozbił się w Rosji. Prezydent Kaczyński zostanie zapamiętany jako silny polityk, który nieustannie stał na straży wartości, który chciał, aby Polska była bardziej zamożnym i szczęśliwym narodem. Ponieważ rząd i naród Polski opłakują to wielką narodową tragedię, rząd i naród na Malediwach składa szczere współczucia dla Ciebie, rządu i narodu Polskiego. Nasze serca są z wszystkimi, którzy stracili swoich bliskich w wypadku.
** Autor: [[Mohamed Nasheed]], prezydent [[Malediwy|Malediwów]]

* Chcę przekazać kondolencje wszystkim Polakom od całego świata. Pierwsi zadzwonili z kondolencjami premier Putin i prezydent Miedwiediew.
** Autor: [[Donald Tusk]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,7753930,Tusk__Takiego_dramatu_wspolczesny_swiat_nie_widzial.html gazeta.pl]

* Drodzy przyjaciele, obywatele Polski. Wszyscy ubolewamy nad tragicznym zdarzeniem do jakiego doszło. Obiecuję, że wszystkie fakty dotyczące wypadku zostaną wyjaśnione razem z polską stroną. Wyrażam najgłębsze kondolencje dla Polaków w imieniu wszystkich Rosjan. Ogłaszam także, że 12 kwietnia będzie dniem żałoby w Rosji.
** Autor: [[Dmitrij Miedwiediew]], [http://wiadomosci.onet.pl/2153292,12,miedwiediew_oglosil_zalobe_wystapil_z_odezwa,item.html wiadomosci.onet.pl, 10 kwietnia 2010]

* Głębokim bólem napełniła mnie wiadomość o tragicznej śmierci Pana Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, jego żony oraz osób, które towarzyszyły mu w drodze do Katynia. Spośród nich pragnę wymienić Pana Ryszarda Kaczorowskiego, byłego Prezydenta RP na uchodźctwie, biskupa polowego Tadeusza Płoskiego, prawosławnego arcybiskupa polowego Mirona Chodakowskiego i ewangelickiego duszpasterza polowego ks. Adama Pilcha. Wszystkie ofiary tego dramatycznego wypadku – parlamentarzystów, polityków, przedstawicieli wojska i Rodzin Katyńskich i inne osoby – polecam łaskawości miłosiernego Boga. Niech przyjmie ich do swojej chwały. Rodzinom tych, którzy zginęli i wszystkim Polakom składam szczere kondolencje i zapewniam o mojej duchowej bliskości. Na ten trudny czas wypraszam dla Narodu polskiego szczególne błogosławieństwo wszechmogącego Boga.
** Autor: [[Benedykt XVI]]

* Jest to trudno wyobrażalna tragedia. Wspólnie z narodem polskim na trzy dni pogrążymy się w żałobie. Wierzę, że przedstawiciele różnych narodowości, przeżywający ogromny ból wspólnie z narodem polskim, w tych dniach wykażą solidarność z Polakami przeżywającymi ogromny ból.
** Autor: [[Andrius Kubilius]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,105741,7757869,Litwa_oglosila_trzydniowa_zalobe_narodowa.html gazeta.pl]

* Lech Kaczyński naznaczył polską historię całą swoją biografią. Historycy sporządzą bilans Jego dokonań. Dziś nie jest moment na żadne wyważone oceny. Dziś jest czas na żal i dobrą pamięć.&lt;br /&gt;Lech Kaczyński służył polskiej niepodległości od marca 1968 r. Często powtarzał, że wtedy wybrał drogę sprzeciwu wobec dyktatury. I tę Jego decyzje będę zawsze wspominał z wielkim szacunkiem i sentymentem. Różniliśmy się, także w ostatnich latach, w ocenach zdarzeń politycznych. Wszelako zawsze myślałem o Lechu Kaczyńskim z szacunkiem dla Jego patriotyzmu. I te myśli towarzyszą mi od chwili, gdy usłyszałem straszną wiadomość o katastrofie lotniczej.&lt;br /&gt;Lech Kaczyński był człowiekiem prawym, życzliwym, rozumnym. I był człowiekiem szalenie sympatycznym czego nierzadko doświadczyłem. Takim będę Go pamiętał.
** Autor: [[Adam Michnik]], „Gazeta Wyborcza”, 12 kwietnia 2010.

* Łączymy się w głębokim bólu z narodem polskim. Znałem prezydenta Kaczyńskiego jako patriotę i wielkiego przyjaciela Izraela.
** Autor: [[Benjamin Netanjahu]], „Forum”, 12 kwietnia 2010.

* Prezydent Kaczyński był jedną z najważniejszych postaci w najnowszej historii Polski. Świat będzie go opłakiwać jako żarliwego patriotę i demokratę.
** Autor: [[Gordon Brown]], „Forum”, 12 kwietnia 2010.

* Przez całe swoje życie prezydent Kaczyński walczył o wolność, nie tylko o wolność Polski, ale także Gruzji i wszystkich ludzi pozbawionych wolności. Nigdy nie zapomnimy ciężkiego okresu w 2008 roku, kiedy Lech Kaczyński przyjechał do Tbilisi, ryzykując własne życie, i spędził te wyjątkowo trudne godziny z Gruzinami.
** Autor: Dawid Bakradze, przewodniczący gruzińskiego parlamentu, [http://www.dziennik.pl/katastrofa-smolensk/article584341/Lech_Kaczynski_narodowym_bohaterem_Gruzji.html dziennik.pl]

* To druzgocąca strata dla Polski, dla Stanów Zjednoczonych, dla całego świata. Prezydent Kaczyński był powszechnie podziwiany w Ameryce jako przywódca oddany walce o wolność i ludzką godność.
** Autor: [[Barack Obama]], „Forum”, 12 kwietnia 2010.

* To ogromna tragedia Polski, ale też Litwy i całej społeczności międzynarodowej. Prezydent Lech Kaczyński w naszej pamięci pozostanie jako jeden z najwybitniejszych polskich polityków, wielki i szczery przyjaciel Litwy, który w znacznym stopniu przyczynił się do rozwoju strategicznego partnerstwa Litwy i Polski. Pogrążamy się w smutku z narodem polskim.
** Autor: [[Andrius Kubilius]], [https://www.wprost.pl/ar/191919/Litwa-solidaryzuje-sie-z-Polska-w-bolu-i-oglasza-zalobe-narodowa/ wprost.pl]

* To straszna i wielka strata. Straciłem osobistego przyjaciela, przyjaciela straciła też Republika Czeska.
** Autor: [[Václav Klaus]], „Forum”, 12 kwietnia 2010.

* W godzinie, w której naród polski dotknęła wielka tragedia, wyrażamy naszą solidarność z Polakami.
** Autor: [[Daniel Ortega Saavedra]]

* W imieniu narodu, rządu brazylijskiego i jego własnym, przekazuję Premierowi oraz narodowi polskiemu najszczersze i braterskie wyrazy współczucia zapewniając, iż w momencie bólu i straty Brazylia okazuje solidarność (…).
** Autor: [[Luiz Inácio Lula da Silva]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,7756580,Trzydniowa_zaloba_z_powodu_tragedii_pod_Smolenskiem.html gazeta.pl]

* W imieniu całego NATO i moim osobiście, wyrażam moje głębokie kondolencje narodowi polskiemu, rodzinie prezydenta oraz rodzinom tych, którzy zginęli w tym straszliwym wypadku. To tragedia dla nich i dla Polski. Moje myśli są dziś z nimi.
** Autor: [[Anders Fogh Rasmussen]]

==O ofiarach tragedii==
[[Plik:2010 Polish Air Force Tu-154 crash.jpg|mały|{{center|Część ofiar katastrofy polskiego samolotu Tu-154 w Smoleńsku}}]]

* 12 lat temu ziemia smoleńska zabrała nam polskiego Prezydenta, profesora Lecha Kaczyńskiego, jego małżonkę i 94 przedstawicieli polskiej elity. Zostawili po sobie pustkę, ale pamięć o nich jest wciąż żywa.
** Autor: [[Elżbieta Witek]]
** Źródło: [https://polskieradio24.pl/5/1222/artykul/2936954,tak-polacy-oddawali-hold-ofiarom-katastrofy-smolenskiej-zapis-relacji ''Tak Polacy oddawali hołd ofiarom katastrofy smoleńskiej''], polskieradio24.pl, 10 kwietnia 2022.

* A tamci, co odeszli do ponadwiecznych, stanęli pokornie przed Tym, który nas stworzył. Dla nich skończyły się już rządy. Skończyły się kadencje, partie, kluby, orientacje, nie ma już dyskusji o aborcji, eutanazji o partnerach, lesbijkach i gejach. Dla nich skończyła się wiara, spełniła się nadzieja. Zaczęło się niebo. A piekło zostało tu.
** Autor: [[Józef Zawitkowski]]
** Opis: fragment homilii podczas mszy św. w intencji wszystkich ofiar katastrofy smoleńskiej w Bazylice Archikatedralnej pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Warszawie 10 kwietnia 2013.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/artykuly/51134-poruszajaca-homilia-bp-zawitkowskiego-nie-jestesmy-zalobnikami-nie-jestesmy-chorzy-na-ojczyzne-my-tylko-chcemy-pamietac-i-zachowac-tozsamosc ''Poruszająca homilia bp. Zawitkowskiego: „Nie jesteśmy żałobnikami, nie jesteśmy chorzy na Ojczyznę, my tylko chcemy pamiętać i zachować tożsamość”'' (wpolityce.pl)]

* Bo zginął nie tylko prezydent, nie tylko ludzie z jego Kancelarii, ale także prezes Narodowego Banku Polskiego, prezes Instytutu Pamięci Narodowej i wiele innych, znaczących w życiu publicznym osób. Było oczywiste, że w wyniku tej katastrofy nastąpiła zmiana układu politycznego w Polsce, zmiana o charakterze strukturalnym. Równowaga sił pomiędzy obozem, nazwijmy go niepodległościowym, a tym który można określić jako okrągłostołowy została zachwiana. Spodziewałem się więc, że to co mamy, ten zły model państwa powstały po 1989 roku, zostanie wzmocniony i utrwalony.
** Autor: [[Jan Olszewski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/wydarzenia/26564-jan-olszewski-w-uwazam-rze-straszliwy-bedzie-koszt-zludzen-jakimi-zyje-tusk-analogie-z-epoka-saska-tym-najgorszym-okresem ''Jan Olszewski w „Uważam Rze”: Straszliwy będzie koszt złudzeń jakimi żyje Tusk. „Analogie z epoką saską, tym najgorszym okresem”''], wpolityce.pl, 13 kwietnia 2012

* Dwie koleżanki posłanki (Izabela Jaruga-Nowacka, Jolanta Szymanek-Deresz), marszałek Szmajdziński. Wczoraj składałem mu życzenia z okazji 58 rocznicy. Pytał mnie jak to jest, kiedy przekracza się 60-tkę. Powiedziałem mu, że niedługo się przekona. (…) Znaliśmy się od wielu wielu lat. Zawsze w moim życiu był obecny, życiu politycznym. Trudno mi się oswoić, że jego już nie ma. Cały czas mam wrażenie, że go usłyszę, albo do niego zadzwonię. Zresztą jak się dowiedziałem, że ten samolot się rozbił i że on był na pokładzie, to wziąłem telefon i zadzwoniłem do niego z nadzieją, że to nieprawda. Ale niestety jego komórka milczała. (…) Pamiętajmy, że ludzi nie można zastąpić. Już nie będzie drugiego Lecha Kaczyńskiego, nie będzie Jerzego Szmajdzińskiego.
** Autor: [[Leszek Miller]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,7754919,Leszek_Miller__My_ich_wszystkich_znalismy_osobiscie_.html gazeta.pl, 10 kwietnia 2010]

* Dziewięćdziesiąt sześć córek i synów narodu, pod przewodnictwem prezydenta Lecha Kaczyńskiego i jego małżonki Marii. Byli wśród nich ludzie odpowiedzialni za najważniejsze sektory życia państwowego, przedstawiciele największych ugrupowań politycznych, cywile i wojskowi, świeccy i duchowni różnych wyznań, także osoby nie identyfikujące się z żadnym wyznaniem. Słowem – reprezentacja nas – narodu. Tego dnia Polska utraciła prezydenta i znaczną część politycznych elit. Jak powiedział przy odsłonięciu pomnika Prezydent Andrzej Duda – zginęli bo byli razem, zginęli bo chcieli oddać hołd polskim oficerom, zamordowanym w Katyniu. Polskie skrzydła wbiły się w czarną ziemię. A w naszej katedrze polskie skrzydła wzbijają się w białe niebo. Dumny orzeł zrywa żelazne łańcuchy, zrywa się do lotu.
** Autor: bp [[Michał Janocha]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/smolensk/390264-viii-rocznica-tragedii-smolenskiej-odsloniecie-pomnika-ofiar-katastrofy-z-10-kwietnia-2010-roku-zdjecia-i-wideo ''VIII rocznica tragedii smoleńskiej. Odsłonięcie pomnika ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku''], wpolityce.pl, 15 kwietnia 2018.

* Jestem przekonany, że Ryszard Kaczorowski – niezłomny patriota, zasłużony działacz ruchu harcerskiego, jeden z najszlachetniejszych synów pokolenia niepodległej Polski – pozostanie w pamięci potomnych jako wzorzec męża stanu, który na pierwszym miejscu stawiał zawsze dobro wspólne i pożytek Rzeczypospolitej.
** Autor: [[Andrzej Duda]]

* Jeszcze w czwartek spotkałem się z prezydentem – motywem kampanii Lecha Kaczyńskiego miała być „Ballada o małym rycerzu”.
** Autor: [[Adam Bielan]], „Gazeta Wyborcza”, 12 kwietnia 2010

* Leszek Kaczyński to nie tylko moja młodość, ale również taki ciężki czas, gdy ludzi z odwagą nie było tak wielu jak dzisiaj. Takie przyjaźnie długo się pamięta i trzeba naprawdę wiele zrobić w dalszym życiu by taką przyjaźń zabić. Niezależnie od różnic i sporów, które toczyliśmy już nawet nie z Leszkiem, ale z prezydentem Lechem Kaczyńskim, spotkanie z nim było zawsze spotkaniem przyjaciół.
** Autor: [[Władysław Frasyniuk]], „Gazeta Wyborcza”, 12 kwietnia 2010

* Możesz lubić lub nie lubić Kaczyńskiego, ale on był osobą naprawdę wyjątkową. Nie było w nim nic fałszywego. Możesz spotkać dobrego polityka, możesz spotkać mądrego politykiem, możesz spotkać świetnego organizatora, ale bardzo rzadko spotykasz w polityce dobrych ludzi.
** Autor: [[Micheil Saakaszwili]], [http://www.tvn24.pl/12690,1651839,0,1,byl-odwaznym-czlowiekiem-o-wielkim-sercu-plakalismy,wiadomosc.html tvn24.pl 12 kwietnia 2010]

* Nasze przejście Krakowskim Przedmieściem jest pytaniem: kto winien śmierci prezydenta? Mgła, wąwóz, piloci, naprowadzający czy brzoza? Myśmy ich zabili. Zabiliśmy ich słowami, kłamstwem, chamstwem, przekleństwem i szyderstwem. Zaklejaliście sobie usta krzyżem. Bezbożni, perfidni oszuści i fałszywie płakaliście.
** Autor: [[Józef Zawitkowski]]
** Opis: fragment homilii podczas mszy św. w intencji wszystkich ofiar katastrofy smoleńskiej w Bazylice Archikatedralnej pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Warszawie 10 kwietnia 2013.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/artykuly/51134-poruszajaca-homilia-bp-zawitkowskiego-nie-jestesmy-zalobnikami-nie-jestesmy-chorzy-na-ojczyzne-my-tylko-chcemy-pamietac-i-zachowac-tozsamosc ''Poruszająca homilia bp. Zawitkowskiego: „Nie jesteśmy żałobnikami, nie jesteśmy chorzy na Ojczyznę, my tylko chcemy pamiętać i zachować tożsamość”'' (wpolityce.pl)]

* Niech przykład tego wielkiego, pięknego życia dla Boga, dla Ojczyzny, dla bliźniego, jaki przedstawiał druh Ryszard Kaczorowski, późniejszy prezydent i przyjaciel Polski, niech będzie dla nas zachętą, byśmy umieli żyć tymi prawdami i ideami, za które można i warto ponosić wielkie ofiary.
** Autor: [[Józef Glemp]]

* Oni wszyscy mieli krew i kości. Mieli emocje, marzenia, plany. Mieli swoich bliskich. Czekała na nich w domu wielka miłość, czekał obiad albo późna kolacja. Każdy z nich obiecał, że o 18 będzie w domu…
** Autor: [[Joanna Racewicz]]
** Źródło: [https://fakty.interia.pl/raporty/raport-lech-kaczynski-nie-zyje/aktualnosci/news-mieli-marzenia-plany-mija-dziewiec-lat-od-katastrofy-smolens,nId,2928308 ''„Mieli marzenia, plany”. Mija dziewięć lat od katastrofy smoleńskiej''], interia.pl

* Osoby, które zginęły, pojawiały się w telewizorach, traktujemy więc ich śmierć jak odejście naszych bliskich. To jest naturalne.
** Autor: [[Magdalena Łazarkiewicz]], [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/20622 „Krytyka Polityczna”, 17 kwietnia 2010]

* Pamiętam, jak byłem zdumiony – i chyba wielu z was – kiedy po katastrofie smoleńskiej dziennikarze wyjęli z szuflad piękne zdjęcia pary prezydenckiej, cudowne, urocze. Gdyby nie śmierć pary prezydenckiej, chyba nigdy byśmy ich nie zobaczyli. Ktoś mi myśli, ktoś mi pokazuje świat, żebym myślał według jego woli, dobierając odpowiednio zdjęcia.
** Autor: [[Piotr Pawlukiewicz]]
** Źródło: [https://www.radiomaryja.pl/informacje/ks-p-pawlukiewicz-kto-umarl-dla-swiata-smierci-juz-nie-podlega/ ''Ks. P. Pawlukiewicz: „Kto umarł dla świata, śmierci już nie podlega”''], 10 kwietnia 2016

* Panie Prezydencie, 10 kwietnia był Pan, tak jak każdego innego dnia, na służbie. Na służbie Rzeczypospolitej. Zmierzał Pan do Katynia, aby oddać hołd ofiarom ludobójczego mordu sprzed 70 lat. Na tej drodze dosięgła Pana tragiczna śmierć. Leszku, Leszku. Słowa patriotyzm, pamięć historyczna, polska tożsamość, nie były dla Ciebie pustymi dźwiękami. Nasycałeś je głęboką treścią.
** Autor: [[Maciej Łopiński]]

* Pierwsza dama Maria Kaczyńska, choć nie pełniła funkcji politycznych ani urzędniczych, miała odwagę głosić swoje poglądy nawet wbrew interesom formacji bliskiej mężowi. Broniła kompromisu wokół ustawy antyaborcyjnej wtedy, gdy część polityków domagała się jej zaostrzenia. Odważnie wypowiadała się za procedurą in vitro. Wsparła obrońców Doliny Rospudy. Były to jej osobiste poglądy wygłaszane bez żadnych podtekstów politycznych, bez związku z polityczną taktyką. Ale były ważnym głosem w debacie na ten temat.
** Autor: [[Dominika Wielowieyska]], [https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53662,7759154,Kobiety_wybitne__liderki.html wysokieobcasy.pl, 12 kwietnia 2010]

* Praca z [[Piotr Nurowski|Piotrem Nurowskim]] była przyjemnością. To był człowiek, który nie uznawał barier między ludźmi, potrafił jak mało kto kruszyć lody i skracać dystans.
** Autor: [[Adam Krzesiński]]

* Prezydent Kaczyński był wybitnym mężem stanu, który odegrał kluczową rolę w ruchu Solidarności i był szeroko podziwiany w USA jako przywódca oddany sprawie postępu, wolności i ludzkiej godności.
** Autor: [[Barack Obama]], TVN24, 10 kwietnia 2010.

* Prezydent Kaczyński i jego małżonka Maria przyczynili się do pogłębienia relacji między narodami polskim i żydowskim, mieli również olbrzymi wkład w zabliźnianie ran przeszłości oraz budowanie wspólnej i lepszej przyszłości.
** Autor: [[Szimon Peres]], TVN24, 11 kwietnia 2010.

* Prezydent Kaczyński zginął na posterunku. Całe życie uważał, słusznie, że niepodległość jest rzeczą nadrzędną. Działał, by niepodległość odzyskać, a potem umacniać. W tym też duchu, budowania niepodległości oraz budowania pojednania z Rosją, jechał do Katynia.
** Autor: [[Zbigniew Brzeziński]], „Gazeta Wyborcza”, 12 kwietnia 2010

* Przy tym deficycie dobrych ludzi, którzy chcieliby się zajmować sprawami państwowymi, patrząc z perspektywy Śląska, to bardzo wielka strata.
** Autor: [[Kazimierz Kutz]] wspominając [[Krystyna Bochenek|Krystynę Bochenek]] i [[Grzegorz Dolniak|Grzegorza Dolniaka]], [http://film.onet.pl/0,0,2153799,wiadomosci.html film.onet.pl, 12 kwietnia 2010]

* Rzeczywiście tam było nie tylko trzech posłów Polskiego Stronnictwa Ludowego, poseł Wojtas, Woda i Deptuła, ale także elita, można powiedzieć kwiat polskiej polityki ale także duchowieństwa, wojska. Faktycznie co najmniej 80 proc. osób spośród wszystkich ofiar znałem osobiście, miałem okazję z nimi się spotkać.
** Autor: [[Marek Sawicki]]

* Spraw Panie, by dla ojczyzny nie była ich śmierć bezowocna.
** Autor: ks. płk. [[Sławomir Żarski]]
** Opis: w czasie homilii na pogrzebie załogi rządowego samolotu Tu-154, cytując wiersz ''Modlitwa za lotników'' [[Kazimiera Iłłakowiczówna|Kazimiery Iłłakowiczówny]].
** Źródło: [https://www.tvp.info/1704849/zaloga-tu154-spoczela-na-powazkach ''Załoga Tu-154 spoczęła na Powązkach''], tvp.info, 25 kwietnia 2010.

* W katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem zginęło wiele wybitnych postaci. Jedną z nich był poseł PO [[Arkadiusz Rybicki]]. Aram – takim kryptonimem nazwała go ubecja inwigilująca go w czasach PRL-u, gdy był działaczem opozycyjnego [[Ruch Młodej Polski|Ruchu Młodej Polski]]. Ale tak też mówili do niego przyjaciele i ludzie dla których był kimś bliskim. Aram podobnie jak ja był uczniem gdańskiej Jedynki liceum z którego okien widać bramę Stoczni.
** Autor: [[Krzysztof Skiba]]

* Z głębokim żalem przyjąłem wiadomość o nagłej śmierci Jego Ekscelencji Prezydenta RP, Pana Lecha Kaczyńskiego i jego Małżonki, Pani Marii Kaczyńskiej. Pragnę złożyć Panu, Panie Marszałku, a za Pana pośrednictwem również pogrążonej w żalu rodzinie Pary Prezydenckiej, moje najszczersze kondolencje.
** Autor: [[Akihito]]

* Znałem prezydenta Kaczyńskiego osobiście z kilku spotkań w Radzie Europejskiej, a także w Warszawie, i jestem zasmucony jego śmiercią. Polska straciła wielkiego patriotę i głowę państwa. Jego politycznym zobowiązaniem była służba polskiemu narodowi.
** Autor: [[Herman Van Rompuy]], TVN24, 10 kwietnia 2010.

==O śledztwie w sprawie katastrofy==
* Ale jest też sprawa wystąpienia zgodnie z prawem międzynarodowym zastępcy ambasadora Piotra Marciniaka do władz rosyjskich o eksterytorialność terenu, gdzie nastąpiła katastrofa. To rutynowa rzecz, a minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski zdecydował się wycofać z tej decyzji. To bardzo poważna sprawa. Trudno sądzić, żeby została podjęta bez wiedzy i zgody premiera Donalda Tuska. Jest mnóstwo rzeczy, o których do tej pory nie wiedzieliśmy.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1149335,kaczynski-nie-przeprosi-sikorskiego-za-slowa-o-zdradzie-dyplomatycznej.html,kaczynski-nie-przeprosi-sikorskiego-za-slowa-o-zdradzie-dyplomatycznej.html,komentarze-najnowsze,1 ''Kaczyński nie przeprosi Sikorskiego za słowa o „zdradzie dyplomatycznej”. Tak zdecydował sąd''], gazetaprawna.pl, 25 czerwca 2018.

* Antoni Macierewicz raczej posuwa, bardzo często posuwa śledztwo do przodu.
** Autor: [[Adam Hofman]], [http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Adam-Hofman8 radiozet.pl, 6 maja 2011]
** Zobacz też: [[Antoni Macierewicz]]

* Co do natury eksplozji samolotu Tu-154M nie ma wątpliwości; trwają dyskusje, jaki był charakter eksplozji, w którym miejscu został umieszczony ewentualny ładunek wybuchowy; to nie są rozstrzygnięte sprawy.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Źródło: [https://niezalezna.pl/222268-antoni-macierewicz-co-do-natury-eksplozji-tu-154m-nie-ma-watpliwosci ''Antoni Macierewicz: co do natury eksplozji Tu-154M nie ma wątpliwości''], niezależna.pl, 11 kwietnia 2018

* Część Polaków uważa, że przyczyna musi być proporcjonalna do skutku. Śmierć prezydenta i 95 innych ludzi nie może wynikać z tak banalnych przyczyn jak mgła czy błędy w pilotażu i w naprowadzaniu. Religijny instynkt skłania nas do szukania głębszego sensu. A dla PiS-u katastrofa będzie wyjaśniona, gdy Tusk, Sikorski, Arabski i Klich przyznają się do zamordowania prezydenta w spisku z Putinem. My uważamy, że komisja ministra Jerzego Millera wyjaśniła przyczyny katastrofy. Jeśli Kaczyński tak nie uważa, to niech powie, czy zgadza się z tekstem w propisowskiej „Gazecie Polskiej Codziennie”, według którego Tu-154 został zestrzelony za pomocą głowicy z ładunkiem termobarycznym. Czy to jest pic dla naiwnych, czy stanowisko PiS-u?
** Autor: [[Radosław Sikorski]], [https://wyborcza.pl/1,76842,10379991,Polska_jak_twarz_boksera_Adamka.html rozmowa Agaty Nowakowskiej i Dominiki Wielowieyskiej, wyborcza.pl, 30 września 2011]

* Czy dla zweryfikowania hipotezy o zamachu nie wystarczą dotąd dokonane ekshumacje oraz zgoda wielu rodzin tych, którzy zginęli na dokonanie dalszych ekshumacji? Dlaczego zmuszać do tego także tych, którzy takiej ekshumacji się sprzeciwiają? Biskupi prawosławni wydali w tej sprawie jednoznaczne oświadczenie; nie mogą tego uczynić także biskupi katoliccy?
** Autor: [[Andrzej Szostek]]
** Źródło: [https://archwwa.pl/aktualnosci/zgoda/ ''Zgoda''], archwwa.pl, 17 stycznia 2017
** Zobacz też: [[Kościół katolicki w Polsce]], [[Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny]]

* Do destrukcji samolotu wystarczy niewielki ładunek, podłożony w odpowiednim miejscu, a odpalony przy podchodzeniu do lądowania. Najlepiej na rosyjskiej ziemi, by przejąć śledztwo i wszystkie dowody, by je zniszczyć. Dlatego widzieliśmy panów z piłami mechanicznymi tnących części tupolewa, a części poszycia dachu „nie odnaleziono”. Dlatego zalutowano trumny ze zwłokami, a pani Kopacz zabroniła je otwierać. Po co bomba termobaryczna? By wszystkich zabić, by nikt nie przeżył. Przed klasyczną bombą można się schować. Przed odłamkami osłonią drzwi, rząd foteli. W wybuchu bomby termobarycznej zabijają fala uderzeniowa i brak powietrza do oddychania.
** Autor: [[Sławomir Matusz]]
** Źródło: [https://www.solidarni2010.pl/41883-s-matusz-brzoza-i-bomba-termobaryczna-po-ogloszeniu-raportu-podkomisji-macierewicza.html Sławomir Matusz, ''Brzoza i bomba termobaryczna. Po ogłoszeniu raportu podkomisji Macierewicza''], solidarni2010.pl, 13 kwietnia 2022

* Gdy pokazałem moim znajomym z Platformy – w celu uniknięcia możliwych przekłamań – raport zespołu ekspertów niezależnych, który skonsultowaliśmy z ekspertami amerykańskimi i brytyjskimi, jeden z tych polityków pokazał mi wtedy tego SMS-a. Powiedział mi, że nie podejrzewał wcześniej, iż mógł być tak bardzo manipulowany w sprawie śledztwa przez rząd.
** Autor: [[Sławomir Petelicki]]
** Źródło: [https://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/331202,gen-petelicki-tusk-spanikowal-i-sie-przestraszyl.html ''Były szef GROM ujawnia, kim jest osoba od „rządowego SMS-a”''], dziennik.pl, 14 kwietnia 2011.

* Gdyby śledztwo toczyło się pod auspicjami NATO, raport końcowy byłby miażdżący dla rządu i MON-u. Doszłoby do dymisji rządu – chodziło o utrzymanie się na stołkach.
** Autor: [[Sławomir Petelicki]], [http://wiadomosci.wp.pl/kat,48996,title,Gen-Petelicki-widzialem-SMS-katastrofe-spowodowali-piloci,wid,13313904,komentarz.html wp.pl, 13 kwietnia 2011]

* Generał Błasik nie był jednak zwykłym pasażerem. Z własnej woli przejął dowodzenie Tu-154M. Zadokumentował to przy trapie samolotu na lotnisku w Warszawie, składając meldunek prezydentowi Kaczyńskiemu o gotowości załogi do wykonania zadania. W ten bezprecedensowy sposób pozbawił kompetencji dowódcę maszyny i w decydującej fazie lotu zasiadł w kokpicie. Poza tym jaki pasażer może przebywać w kabinie pilotów podczas lądowania, w dodatku w skrajnie niekorzystnych warunkach atmosferycznych?
** Autor: [[Leszek Miller]], [https://www.se.pl/wydarzenia/opinie/leszek-miller-strzal-w-gowe_168024.html se.pl, 9 kwietnia 2011]

* Jak ktoś pędzi kiepską drogą we mgle 150 km na godzinę i się rozbija – co przy takich warunkach i takiej prędkości jest normalne – to czy zastanawiamy się nad odpowiedzialnością tych, którzy robili tę drogę taką, że jest dziurawa i kręta? Czy zastanawiamy się nad tymi, którzy produkowali ten samochód – że w takich warunkach walnął w drzewo? Nie wolno tak było jechać – rozsądek i prawo na to nie pozwalają.
** Autor: [[Tomasz Hypki]], [https://www.se.pl/wydarzenia/opinie/to-wina-polakow_141425.html „Super Express”, 2 czerwca 2010]

* Jestem gotowa polecieć nawet na Księżyc, by wyjaśnić tę katastrofę.
** Autorka: [[Małgorzata Wassermann]]
** Źródło: [https://natemat.pl/185839,piekna-i-madra-ale-niebezpieczna-dwie-twarze-malgorzaty-wassermann-ktora-wyrasta-na-nowa-gwiazde-pis ''Piękna i mądra, ale niebezpieczna. Dwie twarze Małgorzaty Wassermann, która wyrasta na nową gwiazdę PiS''], natemat.pl, 22 lipca 2016

* Macierewicz powiedział mi: „Wiem, że jest pan inteligentnym człowiekiem. Doskonale pan wie, że zamach smoleński to tylko narzędzie polityczne”. Te słowa głęboko zapadły mi w pamięć. Mogłem wywnioskować, że minister Macierewicz sam nawet nie wierzy w zamach, dlatego być może ma do tego takie chłodne i cyniczne podejście.
** Autor: [[Piotr Pytel]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/gen-piotr-pytel-funkcjonariusze-bor-czuja-sie-teraz-jak-ludzie-gorszej-kategorii/7gqkywd ''Gen. Piotr Pytel: funkcjonariusze BOR czują się teraz jak ludzie gorszej kategorii''], onet.pl, 13 lutego 2017.
** Zobacz też: [[Antoni Macierewicz]]

* Materiały dowodowe nie tylko zostały pozostawione przez rząd Donalda Tuska w dyspozycji Federacji Rosyjskiej, ale był także ukrywane, niszczone i fałszowane. Strona rosyjska jasno stwierdzała, że Polska nie otrzyma materiałów dowodowych i warunkuje po dzień dzisiejszy otrzymanie tych materiałów zgodą Rzeczpospolitej Polskiej na przyjęcie raportu pani Tatiany Anodiny.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Opis: o ustaleniach i prezentacja „Raportu z badania zdarzenia lotniczego z udziałem samolotu Tu-154M nr 101 nad lotniskiem Smoleńsk Siewiernyj na terenie Federacji Rosyjskiej”.
** Źródło: [https://www.tvp.info/59571095/raport-o-katastrofie-w-smolensku-katastrofa-czy-zamach-komisja-macierewicza-prezentacja-raportu-transmisja-na-zywo-11-kwietnia ''Podkomisja prezentuje raport w sprawie katastrofy smoleńskiej''], tvp.info, 11 kwietnia 2022.

* Minął już rok od jej powołania i jak na razie nie mają się czym pochwalić. Jest tylko szereg niespełnionych obietnic. To jedna wielka porażka. (…) Problem z podkomisją pana Berczyńskiego jest taki, że jej członkowie nie są ekspertami od wypadków lotniczych i mogą wyciągać błędne wnioski. Na szczęście można je później prostować.
** Autor: [[Maciej Lasek]], [https://www.newsweek.pl/polska/maciej-lasek-7-lat-po-katastrofie-smolenskiej,artykuly,408610,1.html ''Maciej Lasek: Podkomisja Berczyńskiego to jedna wielka porażka''], newsweek.pl, 11 kwietnia 2017.
** Opis: o komisji pod przewodnictwem [[Wacław Berczyński|Wacława Berczyńskiego]] badającej katastrofę Tu-154 w Smoleńsku.

* My w tej chwili już naprawdę bardzo dużo wiemy, co się naprawdę stało na lotnisku smoleńskim. Nie mamy żadnej wątpliwości, że to był zamach, natomiast jesteśmy w sensie procesowym w trochę trudniejszej sytuacji – wyraźnie trudniejszej – ale mam nadzieję będziemy je poprawiać i finał będzie pewnie właśnie taki.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://www.polskieradio.pl/399/7975/Artykul/2931215,Jaroslaw-Kaczynski-nie-mamy-zadnej-watpliwosci-ze-w-Smolensku-byl-zamach ''Jarosław Kaczyński: nie mamy żadnej wątpliwości, że w Smoleńsku był zamach''], polskieradio.pl, 1 kwietnia 2022.

* Nigdy nie byłem jego zwolennikiem, ani w żaden sposób nie jestem związany z PiS-em, ale nie mogę patrzeć na to, jak się kłamie. Gdyby raport przygotowało NATO nie można by było zwalać winy na Rosjan, gen. Błasika czy zmarłego prezydenta.
** Autor: [[Sławomir Petelicki]], [http://wiadomosci.wp.pl/kat,48996,title,Gen-Petelicki-widzialem-SMS-katastrofe-spowodowali-piloci,wid,13313904,komentarz.html ''Gen. Petelicki: widziałem SMS – „katastrofę spowodowali piloci”'', wp.pl, 12 kwietnia 2011].

* Osobiście słyszałem, jak bodaj 3 dni po wydarzeniu minister Sikorski w telewizji CNN poinformował świat, że przyczyną był „błąd pilota podczas próby lądowania w trudnych warunkach atmosferycznych”. Taką wersję powieliły wszystkie media w Polsce (bez „Gazety Polskiej” i „Naszego Dziennika”), co świadczy o rozmiarach agenturalnego opanowania rynku medialnego.
** Autor: [[Jan Martini]]
** Źródło: [https://wnet.fm/kurier/dlaczego-w-polsce-nie-mialoby-byc-ani-jednej-prorzadowej-gazety-jan-martini-wielkopolski-kurier-wnet-nr-84-2021/ ''Dlaczego w Polsce nie miałoby być ani jednej prorządowej gazety?''], wnet. fm, 13 czerwca 2021.

* Pamiętamy, jak były badane okoliczności tej katastrofy. Wiemy, co to oznaczało dla was i co oznaczało dla was milczenie tych, którzy wszystko dokładnie wiedzieli, ale cały czas oglądali się jeszcze na naszego sąsiada.
** Autor: [[Wołodymyr Zełenski]]
** Źródło: [https://www.tvp.info/58993284/wolodymyr-zelenski-o-katastrofie-smolenskiej-pamietamy-jak-badano-jej-okolicznosci-i-milczenie-tych-ktorzy-wszystko-dokladnie-wiedzieli ''Zełenski nawiązał do katastrofy smoleńskiej''], tvp.info, 11 marca 2022.

* (Podkomisja) określiła przyczynę zdarzenia lotniczego z udziałem statku powietrznego Tu-154m (…) 10 kwietnia 2010 r. nad lotniskiem Smoleńsk Siewiernyj w Rosji jako wynik aktu bezprawnej ingerencji.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Opis: o ustaleniach i prezentacji „Raportu z badania zdarzenia lotniczego z udziałem samolotu Tu-154M nr 101 nad lotniskiem Smoleńsk Siewiernyj na terenie Federacji Rosyjskiej”.
** Źródło: [https://www.tvp.info/59571095/raport-o-katastrofie-w-smolensku-katastrofa-czy-zamach-komisja-macierewicza-prezentacja-raportu-transmisja-na-zywo-11-kwietnia ''Podkomisja prezentuje raport w sprawie katastrofy smoleńskiej''], tvp.info, 11 kwietnia 2022.

* Pomysł zamachu pod Smoleńskiem to surrealizm kompletny. Może ktoś w to wierzy? Nie wiem, ja uważam, że pan Jarosław raczej chichocze w domu, ale oczywiście mogę się mylić.
** Autor: [[Janusz Głowacki]], rozmowa Agnieszki Kublik, „Gazeta Wyborcza”, 15 kwietnia 2011

* Potwierdzenie tych faktów zawarte jest nie tylko w dokumentach rosyjskich kontrolerów lotu (…), ale także w analizach rejestratorów pokazujących kolejne fazy lotu. Powtarzam raz jeszcze, w ostatnim momencie zostały zmienione kąty pochylenia i kąty natarcia i samolot zaczął odchodzić na drugi krąg.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Źródło: [https://www.tvp.info/59571095/raport-o-katastrofie-w-smolensku-katastrofa-czy-zamach-komisja-macierewicza-prezentacja-raportu-transmisja-na-zywo-11-kwietnia ''Podkomisja prezentuje raport w sprawie katastrofy smoleńskiej''], tvp.info, 11 kwietnia 2022.

* Prawda już została ustalona, żadne fakty jej nie zmienią.
** Autor: [[Katarzyna Kolenda-Zaleska]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/155957-to-zdanie-przejdzie-do-historii-prawda-juz-zostala-ustalona-zadne-fakty-jej-nie-zmienia-czyli-katarzyna-kolenda-zaleska-o-smolensku ''To zdanie przejdzie do historii: „Prawda już została ustalona, żadne fakty jej nie zmienią”. Czyli Katarzyna Kolenda-Zaleska o Smoleńsku''], wpolityce.pl, 23 kwietnia 2013.

* Prokuratura Krajowa, która przejęła śledztwo ws. katastrofy smoleńskiej powoli, systematycznie znajduje drogę do tego, aby winnych postawić przed wymiarem sprawiedliwości i właściwie ukarać.
** Autor: [[Andrzej Melak]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/351780-andrzej-melak-tusk-byl-tchorzliwa-kreatura-ktora-poszla-na-calkowite-ustepstwa-wobec-rosji ''Andrzej Melak: „Tusk był tchórzliwą kreaturą, która poszła na całkowite ustępstwa wobec Rosji”''], wpolityce.pl, 4 sierpnia 2017.

* (Przedstawiciele Polski) nigdy nie słyszeli, ani nie widzieli całości oryginałów zapisów rejestratorów lotu, nie badali zniszczeń wybuchowych w centropłacie i innych części samolotu, nie widzieli zapasowego silnika elektrycznego ani nie dokonali laboratoryjnej analizy silników, nie otrzymali też większości dokumentów lotniska Smoleńsk Siewiernyj oraz rosyjskiego systemu kontroli lotów.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Źródło: [https://www.tvp.info/59571095/raport-o-katastrofie-w-smolensku-katastrofa-czy-zamach-komisja-macierewicza-prezentacja-raportu-transmisja-na-zywo-11-kwietnia ''Podkomisja prezentuje raport w sprawie katastrofy smoleńskiej''], tvp.info, 11 kwietnia 2022.

* Przesłuchanie najważniejszych urzędników jako świadków w praktyce oznacza, że nie usłyszą zarzutów.
** Autor: [[Cezary Gmyz]], [http://blog.rp.pl/blog/2011/09/16/cezary-gmyz-kto-nie-odpowie-za-smolenski-lot/ ''Cezary Gmyz: Kto nie odpowie za smoleński lot'', blog.rp.pl, 16 września 2011]

* Przyczyna śmierci została przez komisję ustalona – pasażerowie zostali zabici eksplozją centropłatu, czyli środkowej części samolotu przed samym przyziemieniem.
** Autor: [[Antoni Macierewicz]]
** Źródło: [http://www.polskatimes.pl/fakty/swiat/a/antoni-macierewicz-ofiary-katastrofy-smolenskiej-zabila-eksplozja-centroplatu-niedlugo-ma-byc-gotowy-raport-techniczny,13080798/ ''Antoni Macierewicz: Ofiary katastrofy smoleńskiej zabiła eksplozja centropłatu. Niedługo ma być gotowy raport techniczny''], polskatimes.pl, 10 kwietnia 2018

* Raportu MAK nikt z fachowców nie bierze na serio.
** Autor: Sławomir Petelicki, [http://wiadomosci.wp.pl/kat,48996,title,Gen-Petelicki-widzialem-SMS-katastrofe-spowodowali-piloci,wid,13313904,komentarz.html ''Gen. Petelicki: widziałem SMS – „katastrofę spowodowali piloci”'', wp.pl, 12 kwietnia 2011]

* Skandalem jest, że dziś jedynym dokumentem w obiegu międzynarodowym jest rosyjski raport MAK. Doskonale wiemy, że jest to dokument propagandy antypolskiej. On nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Należałoby oczekiwać, że rząd polski podejmie jakąś akcję w tej sprawie, że będzie walczył z tymi tezami. Jednak takiej aktywności dziś nie widać.
** Autor: [[Jan Olszewski]]
** Opis: 28 marca 2012.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/polityka/129484-nasz-wywiad-jan-olszewski-skandalem-jest-ze-jedynym-dokumentem-w-obiegu-miedzynarodowym-jest-rosyjski-raport-mak ''Jan Olszewski: Skandalem jest, że jedynym dokumentem w obiegu międzynarodowym jest rosyjski raport MAK''], wpolityce.pl, 28 marca 2012

* [Stany Zjednoczone] nie widzą nic więcej, co mogliby zrobić.
** Autor: [[Paul W. Jones]], ambasador USA w Polsce
** Opis: reakcja na prośbę ministra spraw zagranicznych [[Witold Waszczykowski|Witolda Waszczykowskiego]] o pomoc USA w ustaleniu przyczyn katastrofy w Smoleńsku.
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/paul-jones-stany-zjednoczone-zrobily-wszystko-co-mogly-ws-katastrofy-smolenskiej/yw3y970 ''Paul Jones: Stany Zjednoczone zrobiły wszystko, co mogły ws. katastrofy smoleńskiej''], onet.pl, 21 kwietnia 2017.

* Ta katastrofa jest obrazem stanu państwa polskiego. To państwo upadło na kolana tam w Smoleńsku. Tam, gdzie pozostało tych 96 ofiar tej katastrofy. To państwo tam klęczy nadal na kolanach.
** Autor: [[Kazimierz Nowaczyk]]
** Źródło: ''[[Anatomia upadku]]''

* Tak naprawdę raport nie był dla mnie żadnym zaskoczeniem. Nie sądziłem tylko, że będzie aż tak bezczelny.
** Autor: Dariusz Fedorowicz, brat jednej z ofiar – Aleksandra Fedorowicza
** Źródło: film [[Ewa Stankiewicz|Ewy Stankiewicz]] i [[Jan Pospieszalski|Jana Pospieszalskiego]] ''Lista pasażerów''

* Ten samolot leciał z szybkością ok. 300 km na godzinę i jeszcze przyspieszał. O ziemię uderzył najsłabszą częścią, a nie tą, która chroni wnętrze; środkowy silnik najprawdopodobniej przeleciał przez kabinę… Biorąc to pod uwagę, nieustrzeżenie się błędów przy identyfikacji zwłok czy sekcji jest niemożliwe. Ofiar było 96, a sekcji wykonano 300. To chyba pokazuje, z czym musieli zmierzyć się ci, którzy robili te badania.
** Autor: [[Aleksander Pociej]], pełnomocnik części rodzin ofiar katastrofy, [http://wyborcza.pl/1,75248,9445917,Wzywanie_do_ekshumacji_powieksza_traume_rodzin.html wyborcza.pl, 16 kwietnia 2011]
** Opis: odnosząc się do nawoływań o ekshumowanie zwłok w związku ze spiskowymi podejrzeniami wobec strony rosyjskiej.

* To jest elementarna zasada, że jeżeli biorę się za robotę i chce dojść do prawdy to muszę wykorzystać wszystkie środki i postępować w sposób jak najbardziej racjonalny i kompleksowy. Nie mogę powiedzieć, że ze względu na miłość, prawda, do pana premiera Putina nie odważę się wykonać jakichś tam badań.
** Autor: [[Jacek Rońda]]
** Źródło: ''[[Anatomia upadku]]''
** Zobacz też: [[Władimir Putin]]

* To nie był wypadek, to był zamach.
** Autor: [[Wiesław Binienda]]
** Źródło: [https://niezalezna.pl/214559-dowody-franka-taylora-nie-pozostawiaja-zludzen-samolot-eksplodowal-bo-ktos-podlozyl-bombe ''Dowody Franka Taylora nie pozostawiają złudzeń. „Samolot eksplodował, bo ktoś podłożył bombę”''], niezależna.pl, 18 stycznia 2018

* Trauma smoleńska wielu Polaków jest ważniejsza niż rosyjskie umizgi. Polski rząd nie powinien działać na złość Polakom. Nie wolno też było walki z całym KGB zrzucić na biednego galicyjskiego urzędnika Jerzego Millera. To był obowiązek Tuska i Komorowskiego.
** Autor: [[Jan Rokita]] w wywiadzie z [[Piotr Zaremba|Piotrem Zarembą]], ''Jan Rokita: Zazdroszczę Arabom'', „Uważam Rze” nr 6/2011, s. 50.

* Trzeba mieć świadomość, że tzw. katastrofa smoleńska jest jedyną w świecie, o której rozstrzygnięto co do przyuczy i sposobu bez badania podstawowych dowodów, jaki stanowi wrak. Nie ma drugiego takiego przypadku w całej historii katastrof lotniczych.
** Autor: [[Piotr Witakowski]]
** Źródło: ''[[Anatomia upadku]]''

* Trzeba wreszcie zacząć pytać o rolę czołowych polityków prawicy w tym zamachu. (…) Czy nie byli zamieszani w ten zamach, bo chcieli na przykład pozbyć się konkurencji? Nikt jeszcze nie wykluczył takiej możliwości. (…) Czy wiodący politycy polskich partii prawicowych przypadkiem nie podłożyli tej właśnie bomby pod samolotem w Smoleńsku i rozpylili mgłę, żeby się pozbyć niezbyt popularnego prezydenta, uratować jego wizerunek, robiąc z niego męczennika, stworzyć atmosferę zagrożenia i doprowadzić do wyboru kandydata bardziej reakcyjnego. Ten plan się jednak nie powiódł. Wtedy uaktywnili tzw. plan „c”, o którego nieistnieniu wcale nie jestem przekonany.Plan „c” przewidywał oskarżenie Rosjan i premiera Tuska o zdradę, w wypadku gdyby się nie udało zamachem smoleńskim doprowadzić do przewrotu faszystowskiego w Polsce.
** Autor: [[Michał Zadara]], [http://www.krytykapolityczna.pl/MichalZadara/Trzebazadacbolesnepytanieoprawicowyspiseksmolenski/menuid-411.html krytykapolityczna.pl, 25 kwietnia 2011]

* Tuż po katastrofie w Smoleńsku politycy PO dostali SMS, by sugerować w mediach naciski na pilotów.
** Autor: [[Sławomir Petelicki]]
** Źródło: [https://www.rp.pl/wydarzenia/art14593341-tajny-sms-w-po-petelicki-mam-ten-sms ''Tajny SMS w PO. Petelicki mam ten SMS''], rp.pl, 14 kwietnia 2011.

* Te ciągłe nieodpowiedzialne bzdury o jakimś zamachu smoleńskim, bez wskazania, kto jest za ten zamach odpowiedzialny, ale sugerując, że to jest prawdopodobnie rząd polski, a może i sowieci, może i razem. To jest coś tak wstrętnego i szkodliwego, że, mam nadzieję, osoby bardziej odpowiedzialne w opozycji rządowej jakoś inaczej odniosą się do tego. To jest strasznie wredna robota robiona widocznie przez parę osób cierpiących na jakieś psychologiczne trudności, które, być może, z punktu widzenia ludzkiego są zrozumiałe, ale dla których nie ma miejscu w życiu politycznym.
** Autor: [[Zbigniew Brzeziński]], [http://polska.newsweek.pl/brzezinski--gra-polityczna-w-polsce-podwaza-fundamenty-panstwa,98175,1,1.html ''Brzeziński: gra polityczna w Polsce podważa fundamenty państwa'', newsweek.pl, 10 listopada 2012]

* Wcale nie chodzi o to, że Rosjanie tuż po tragedii rozbijali wrak, niechlujnie przeprowadzili sekcje, co mógłbym ewentualnie złożyć na karb ich ogólnie lekceważącego podejścia do życia ludzkiego. Ale dalszy ciąg tej sprawy, demonstracyjne nie dopuszczanie Polaków do kolejnych czynności śledczych, okazywanie iż mają to w zupełnej pogardzie, to już jest nie do obrony. To była świadoma decyzja Putina, pokazanie, że Polska nie jest traktowana jako samodzielny podmiot, ale jako część niemieckiej strefa wpływów. I że możemy tylko tyle, ile uzgodnią wcześniej Moskwa z Berlinem. A Polska, pan Tusk to państwo… sezonowe.
** Autor: [[Jan Olszewski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/wydarzenia/26564-jan-olszewski-w-uwazam-rze-straszliwy-bedzie-koszt-zludzen-jakimi-zyje-tusk-analogie-z-epoka-saska-tym-najgorszym-okresem ''Jan Olszewski w „Uważam Rze”: Straszliwy będzie koszt złudzeń jakimi żyje Tusk. „Analogie z epoką saską, tym najgorszym okresem”''], wpolityce.pl, 13 kwietnia 2012

* Wiceambasador w Moskwie Piotr Marciniak złożył notę w sprawie eksterytorialności miejsca katastrofy. Następnie polecono mu ją wycofać. To było posunięcie wykonane na polecenie Radosława Sikorskiego, ale czy bez wiedzy Tuska? Tu już jest bardzo poważny przepis kodeksu karnego – zdrada dyplomatyczna.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/artykuly/1149335,kaczynski-nie-przeprosi-sikorskiego-za-slowa-o-zdradzie-dyplomatycznej.html,kaczynski-nie-przeprosi-sikorskiego-za-slowa-o-zdradzie-dyplomatycznej.html,komentarze-najnowsze,1 ''Kaczyński nie przeprosi Sikorskiego za słowa o „zdradzie dyplomatycznej”. Tak zdecydował sąd''], gazetaprawna.pl, 25 czerwca 2018

* Wiele lat bardzo ciężkiej pracy, różnego rodzaju eksperymentów, czasem udanych, czasem nieudanych, różnych hipotez – potwierdzanych i niepotwierdzanych, ale przede wszystkim ta stalowa wola, która doprowadziła do tego, że mimo bardzo ostrego przeciwdziałania jesteśmy dzisiaj już nieporównanie bliżej prawdy, niż byliśmy osiem, czy siedem lat temu.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2018-04-10/jaroslaw-kaczynski-te-marsze-sa-po-to-zebysmy-doszli-do-prawdy/ ''„Kończymy”. Prezes PiS podziękował m.in. Macierewiczowi i „obrońcom krzyża”''], polsatnews.pl, 10 kwietnia 2018

* Wy jako Platforma Obywatelska macie najmniejsze prawo, żeby o tym mówić, bo to wy macie krew 96 osób na rękach.
** Autor: [[Bartosz Kownacki]]
** Opis: podczas sejmowej dyskusji na temat zasad i bezpieczeństwa transportu VIP-ów.
** Źródło: [http://www.pap.pl/aktualnosci/news,816872,w-sejmie-o-lotach-vip---po-patologia-wladzy-pis-po-ma-krew-na-rekach-.html ''W Sejmie o lotach VIP - PO: patologia władzy; PiS: PO ma krew na rękach''], pap.pl, 23 lutego 2017

* Zamieszanie na wieży kontrolnej, obecność osoby trzeciej na wieży kontrolnej – niedopuszczalne. Tak samo jak niedopuszczalna była obecność generała Błasika w kabinie załogi, tak samo niedopuszczalna była obecność tego pułkownika, który stał za plecami kontrolerów. To też wywierało jakiś wpływ.
** Autor: [[Marek Żylicz]], członek Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego (Komisji Jerzego Millera), [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,10024306,Czlonek_komisji_Millera__Wiekszosc_bledow_po_stronie.html gazeta.pl, 28 lipca 2011]

* Zamordowanie 96 osób, w tym prezydenta i innych to niesłychana zbrodnia. Każdy, kto chociażby przez matactwo czy poplecznictwo miał z tym coś wspólnego, powinien ponieść konsekwencje. W tym kierunku będziemy działali. (…) Jedyną teorią, która wszystko wyjaśniała był wybuch.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]], [https://wyborcza.pl/1,75478,12764838,Kaczynski__zamordowano_96_osob__To_nieslychana_zbrodnia_.html ''Kaczyński: zamordowano 96 osób. To niesłychana zbrodnia!'', wyborcza.pl, 30 października 2012]

* Zdecydowanie przeważają błędy, przyczyny i okoliczności leżące niestety po stronie polskiej.
** Autor: [[Marek Żylicz]], [http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80271,10024306,Czlonek_komisji_Millera__Wiekszosc_bledow_po_stronie.html gazeta.pl, 28 lipca 2011]

==O upamiętnieniu ofiar==
* A potem był 10 kwietnia 2010 roku – i rzeczywiście, tak jak to zasugerował red. Żakowski – wróciły pytania o polską wolność. Skoro Rosja Putina okazuje się najzaufańszym dla polskiego rządu partnerem do wyjaśnienia okoliczności tej tragedii, która się pod Smoleńskiem dokonała, to te pytania musiały wrócić. Wróciły i wtedy, kiedy dziesiątki tysięcy ludzi oddawały na Krakowskim Przedmieściu hołd tym, którzy zginęli pod Smoleńskiem. I kiedy na ulicach Warszawy, znów, jak w 1861, 1862, najbardziej przeszkadzał władzom Krzyż związany z biało-czerwoną flagą. Te pytania wracały, kiedy z inicjatywy marszałka polskiego sejmu, a potem (po kwietniu 2010 roku) Prezydenta RP, postawiony został pomnik żołnierzy Armii Czerwonej idących szturmować Warszawę w 1920 roku. I wtedy, kiedy można się przekonać (a można się o tym przekonać codziennie), że uznany za patrona polskiej stabilizacji geopolitycznej Władimir Putin nie jest jednak dobrym patronem wolności, ani w swoim kraju, ani wobec sąsiadów.
** Autor: [[Andrzej Nowak (historyk)|Andrzej Nowak]], [https://teologiapolityczna.pl/andrzej-nowak-spor-o-powstanie ''Spór o powstanie''], teologiapolityczna.pl, 16 stycznia 2018.

* Ale tak się złożyło, że wśród tych osób był Prezydent RP, jego Małżonka, ostatni prezydent na uchodźstwie i wiele osób, które pełniły różnego rodzaju wysokie funkcje w życiu społecznym, w życiu religijnym, w wojsku. Była to więc śmierć znacznej części polskiej elity. I chociaż śmierć zwykłych Polaków byłaby równie ważna, to trzeba pamiętać, że to buduje szczególny związek z tym, co wydarzyło się w 1940 roku w Katyniu. Tam też mordowano polską elitę. I dlatego trzeba o tym pamiętać, dlatego nie wolno tego z naszej pamięci wypierać. I dlatego musimy tu mówić nie tylko o pamięci, ale także o godności. Bo naród, który ma poczucie godności, państwo, które chce być traktowane jako państwo poważne musi tego rodzaju tragiczne wydarzenia uwzględniać i upamiętniać je. Nie może się bać. I to jest szczególnie istotne.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/smolensk/390264-viii-rocznica-tragedii-smolenskiej-odsloniecie-pomnika-ofiar-katastrofy-z-10-kwietnia-2010-roku-zdjecia-i-wideo ''VIII rocznica tragedii smoleńskiej. Odsłonięcie pomnika ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku''], wpolityce.pl, 15 kwietnia 2018.

* Ani ten pomnik, który już stoi, i który jest poświęcony wszystkim, którzy zginęli tego pamiętnego dnia 10 kwietnia 2010 roku, ani ten, który jest poświęcony jednemu człowiekowi, który był politykiem, prezydentem, ministrem, pełnił wiele różnych funkcji, nie jest przeciwko nikomu. My chcemy jedności Polaków. Ale jedności wokół dobra a nie wokół zła. Chcemy silnej Polski, Polski sprawiedliwiej, takiej, z którą będą się liczyć. Chcemy Polski godnej.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/smolensk/390264-viii-rocznica-tragedii-smolenskiej-odsloniecie-pomnika-ofiar-katastrofy-z-10-kwietnia-2010-roku-zdjecia-i-wideo ''VIII rocznica tragedii smoleńskiej. Odsłonięcie pomnika ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku''], wpolityce.pl, 15 kwietnia 2018

* Dlatego że zginęli Polacy, zginęli razem w służbie publicznej – i Polska nie może o nich nie pamiętać. Bo ludzie muszą wiedzieć, że kto ginie w służbie publicznej, ten jest upamiętniony po to, żeby byli także następni, którzy do służby publicznej pójdą i będą jej oddani. Będą służyli Rzeczypospolitej w przekonaniu, że warto, i że to przekonanie – że warto i że jest to zaszczyt – będą miały także ich rodziny i ich najbliżsi. Bo wtedy takie ryzyko jest w jakimś sensie wkalkulowane w koszt służby, choć oczywiście każdy ma nadzieję, że do tragedii nigdy nie dojdzie.
** Autor: [[Andrzej Duda]]
** Opis: o [[Pomnik Ofiar Tragedii Smoleńskiej 2010 roku w Warszawie|pomniku ofiar upamiętnionych w Warszawie]].
** Źródło: [https://wpolityce.pl/smolensk/390264-viii-rocznica-tragedii-smolenskiej-odsloniecie-pomnika-ofiar-katastrofy-z-10-kwietnia-2010-roku-zdjecia-i-wideo ''VIII rocznica tragedii smoleńskiej. Odsłonięcie pomnika ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku''], wpolityce.pl, 15 kwietnia 2018

* Miałem zaszczyt uczestniczyć w uroczystościach upamiętniających prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz członków towarzyszącej mu delegacji, którzy zostali brutalnie zamordowani przez Putina 12 lat temu.
** Autor: Christopher Miller, sekretarz obrony USA od 9 listopada 2020 do 20 stycznia 2021
** Źródło: [https://www.tvp.info/59631923/smolensk-christopher-miller-byly-szef-pentagonu-polska-delegacja-zostala-zamordowana-przez-putina ''Były szef Pentagonu o Smoleńsku: Polska delegacja została zamordowana przez Putina''], tvp.info, 14 kwietnia 2022.

* Najpierw pod pretekstem religijnym szczuje się i zniesławia ludzi. Później pod pretekstem kłamstwa, że plac ma służyć obronności, przejmuje się plac i stawia się pomniki brata. To budzi niesmak i nie zmusi się Polaków do jakiegoś szacunku.
** Autor: [[Radosław Sikorski]]
** [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/radoslaw-sikorski-dzialania-pis-ws-pomnika-lecha-kaczynskiego-budza-niesmak/dpb6q9l ''Radosław Sikorski: działania PiS ws. pomnika Lecha Kaczyńskiego budzą niesmak''], onet.pl, 27 marca 2018.

* Pamiętać o nich to wielkie zobowiązanie dla nas wszystkich, zobowiązanie do ciężkiej pracy na rzecz Polski. Każdego dnia. Jesteśmy to winni tym wszystkim wspaniałym ludziom, których straciliśmy 10 kwietnia 2010 roku. W tamtych dniach jako Polacy pokazaliśmy, że w chwilach trudnych potrafimy być wspaniałą wspólnotą, potrafimy być zjednoczeni i solidarni.
** Autor: [[Andrzej Duda]]
** Źródło: [https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/prezydent-polska-nigdy-nie-pogodzila-sie-ze-zbrodnia-katynska-i-jej-konsekwencjami-enua,52005 ''Prezydent: Polska nigdy nie pogodziła się ze zbrodnią katyńską i jej konsekwencjami''], .prezydent.pl, 10 kwietnia 2022.

* Stanie pomnik Lecha Kaczyńskiego. Możecie państwo zapytać – dlaczego? Dlaczego tu w świętym miejscu w Warszawie ma stanąć pomnik akurat tego prezydenta? Czy dlatego, że zginął w Smoleńsku? Nie. Dlatego, że przez całe swoje życie, w którym ogromną część obejmowała aktywność w sferze publicznej był w tym nurcie, tworzył ten nurt, który miał największe znaczenie. Który budował najpierw drogę do wyzwolenia ojczyzny, a następnie, gdy ta wyzwolona okazała się nie taka, jaką chcieliśmy, do tego by się zmieniła. Począwszy od Wolnych Związków Zawodowych, które były przed 1980 rokiem zaczynem Solidarności, poprzez Solidarność, w której pełnił różne funkcje, aż do funkcji I zastępcy przewodniczącego, głównie w podziemiu, poprzez działalność publiczną już po 1989 roku budował nurt polskiego życia.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/smolensk/390264-viii-rocznica-tragedii-smolenskiej-odsloniecie-pomnika-ofiar-katastrofy-z-10-kwietnia-2010-roku-zdjecia-i-wideo ''VIII rocznica tragedii smoleńskiej. Odsłonięcie pomnika ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku''], wpolityce.pl, 15 kwietnia 2018.

* Tam jest 96 nazwisk, bez żadnych tytułów, bez funkcji, po prostu 96 osób, Polek i Polaków, choć nie wszyscy byli polskiej narodowości, to wszyscy byli polskimi obywatelami; osób, które wspólnie wybrały się do Katynia właśnie po to, by podtrzymać pamięć. I już to jest wystarczającym powodem, żeby ten pomnik tutaj stanął. Gdyby to była wycieczka z jakiegoś miasteczka czy wsi, i byli to ludzie, którzy nie pełnią żadnych wysokich funkcji, nie są szeroko znani, to i tak ten pomnik tutaj powinien stanąć. Tak, powinien stanąć, bo jest wyrazem pamięci o ludziach, którzy chcieli uczynić coś ważnego, nie tylko w wymiarze osobistym, ale także w wymiarze narodowym, odnoszącym się do naszej historii, naszej pamięci. Tej trudnej pamięci, pamięci o Katyniu, ale pamięci tak ważnej. I powtarzam: nawet gdyby to były osoby zupełnie nieznane, to sam fakt, że chcieli, jest wystarczający.
** Autor: [[Jarosław Kaczyński]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/smolensk/390264-viii-rocznica-tragedii-smolenskiej-odsloniecie-pomnika-ofiar-katastrofy-z-10-kwietnia-2010-roku-zdjecia-i-wideo ''VIII rocznica tragedii smoleńskiej. Odsłonięcie pomnika ofiar katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku''], wpolityce.pl, 15 kwietnia 2018.

==Zobacz też==
* [[raport Millera]]
* [[Tatiana Anodina]]
* [[Pomnik Ofiar Tragedii Smoleńskiej 2010 roku w Warszawie]]
* [[Pomnik Lecha Kaczyńskiego na placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie]]
{{Wikinews|Samolot prezydencki rozbił się pod lotniskiem w Smoleńsku, zginęli wszyscy pasażerowie}}


[[Kategoria:Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku]]</text>
      <sha1>fxf10fadpss8f60ldqz9buuwcona4c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Urzędnik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21519</id>
    <revision>
      <id>650350</id>
      <parentid>635309</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2369" sha1="484xwv83b03shrsjkchzqtuuqj0n8sm" xml:space="preserve">'''[[w:Urzędnik|Urzędnik]]''' – osoba pracująca lub pełniąca funkcję w administracji publicznej.
* Gdy instytucja przekroczy liczbę 1000 urzędników, nie potrzebuje do swego istnienia świata zewnętrznego: jej własne problemy pochłaniają cały jej czas i wysiłek.
** Autor: [[Cyril Northcote Parkinson]]

* Kiedy obywatel odmawia posłuszeństwa, a urzędnik rezygnuje z posady, wówczas dokonuje się rewolucja.
** Autor: [[Henry David Thoreau]]
** Zobacz też: [[rewolucja]]

* Ksiądz to urzędnik bez żadnej odpowiedzialności.
** Autor: [[anonim]]

* Nie bądź rolnikiem ani żołnierzem, ani woźnicą, kapłanem czy piekarzem. Zostań urzędnikiem.
** Opis: [[przysłowia egipskie|maksyma staroegipska]]
** Źródło: [[Marek Szczepański]], ''Manowce władzy. Rzecz o elitach afrykańskich'', wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa, 1989, ISBN 83-214-0666-1 (rozdz. IV: [http://www.tg.net.pl/szczepanski/mat_afr_04.htm ''Władcy i krezusi Afryki Czarnej.''])

* Redukcja liczby urzędników przypomina mi strzyżenie prosiąt: wełny mało, wrzasku dużo.
** Autor: [[Nikita Biełych]], gubernator obwodu kirowskiego (Rosja)
** Źródło: „Forum”, 14 lutego 2011.
** Zobacz też: [[świnia|prosię]]

* Urzędnik, panie, nie ma ojczyzny. Jemu wszystko jedno, gdzie jest i co robi! Mnie się zdaje, że urzędnik to nawet duszy mieć nie może. Bo czy może mieć duszę maszyna do pisania!
** Autorka: [[Maria Rodziewiczówna]], ''Gniazdo Białozora'', Wydawnictwa Alfa, Warszawa 1991, s. 68.

* W karierze urzędniczej, aby nie utknąć w miejscu na długie lata, trzeba postępować jak papuga, która chwyta się łapami mocno gałęzi, rozglądając się jednocześnie co chwycić drugą łapką, aby podciągnąć się wyżej.
** Autor: [[Zdzisław Grabski]]
** Źródło: Piotr Janus, ''W nurcie polskiego etatyzmu. Stefan Starzyński i Pierwsza Brygada Gospodarcza 1926–1932'', Wydawnictwo Avalon, Kraków 2009, s. 230.

* Zwycięzcy, panujący i urzędnicy są zawsze znienawidzeni.
** Autor: [[Wolter]]
** Źródło: [[Marek Szczepański]], ''Manowce władzy. Rzecz o elitach afrykańskich'', wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa, 1989, ISBN 83-214-0666-1 (rozdz. IV: [http://www.tg.net.pl/szczepanski/mat_afr_04.htm ''Władcy i krezusi Afryki Czarnej.''])

'''Zobacz też:'''
* [[biurokrata]]
* [[biurokracja]]


[[Kategoria:Urzędnik|!]]</text>
      <sha1>484xwv83b03shrsjkchzqtuuqj0n8sm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Idi Amin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24205</id>
    <revision>
      <id>650367</id>
      <parentid>639074</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:31:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22489" sha1="mfd6bu5geulrdpz69h9ne10bt1u3c4x" xml:space="preserve">'''[[w:Idi Amin|Idi Amin]]''' (1925–2003) – [[Uganda|ugandyjski]] feldmarszałek i polityk, dyktatorski prezydent Ugandy w latach 1971–1979.

{{indeksPL}}
[[Plik:Idi Amin -Archives New Zealand AAWV 23583, KIRK1, 5(B), R23930288.jpg|mały|{{center|Amin (1973)}}]]
[[Plik:Idi Amin caricature2.jpg|mały|{{center|Idi Amin (karykatura)}}]]

===B===
* Brytyjczycy są zazdrośni, bo nie wziąłem za żonę angielskiej kobiety. Chcieliby mieć we mnie szwagra i teścia.
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 182.

===C===
* Człowiek nigdy nie będzie szybszy od wystrzelonej kuli.
** Źródło: Emmanuel Hecht, ''Idi Amin Dada. Upadek czarnego Ubu'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 152

* Czy nie żyje?
** Opis: na wieść o wypadku samochodowym, w którym jedna z jego żon – Maljamu Kibedi – została ranna (pojazd jednego z ochroniarzy Amina uderzył w jej samochód).
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Życie erotyczne wielkich dyktatorów'', tłum. Zofia Domaniewska, wyd. Puls, ISBN 1859170676, s. 169.

===D===
* Dlaczego wy, ministrowie, wiecznie zawracacie głowę prezydentowi Aminowi? Jesteś głupi. Jeśli zabrakło pieniędzy, rozwiązanie jest bardzo proste: powinieneś ich więcej wydrukować!
** Opis: gdy jeden z ministrów finansów nieopatrzenie poinformował prezydenta, że kasa rządowa jest pusta.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', tłum. Janusz Ruszkowski, Zysk i S-ka Wydawnictwo, Poznań 2004, ISBN 8372984662, s. 29.

* Dobrze rozważcie to, co za chwilę ujrzycie. Kay była złą kobietą i musicie zobaczyć, co się z nią stało.
** Opis: pokazując okaleczony tułów Kay Adroy – jednej ze swoich żon, która najprawdopodobniej zginęła z jego rozkazu; słowa te wypowiedział do swej najmłodszej żony – Sary – oraz synka Kay – Aligi.
** Źródło: Miranda Twiss, ''Najwięksi zbrodniarze w historii'', tłum. Arkadiusz Czerwiński, wyd. Muza, Warszawa 2004, ISBN 8373194428, s. 187.

===H===
* Henry Kissinger chyba nie jest zbyt inteligentny. Nigdy nie przyjeżdża do Kampali, żeby konsultować się ze mną w sprawach międzynarodowych.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 30.

===J===
* Jadłem ludzkie mięso. Jest bardziej słone od mięsa lamparta.
** Źródło: Simon Sebag Montefiore, ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', tłum. Jerzy Korpanty, wyd. Świat Książki, 2010, ISBN 9788324715480, s. 283.

* Ja sam uważam się za najpotężniejszą postać świata.
** Źródło: [https://afryka.org/afryka/-ostatni-krol-szkocji----studium-dyktatury,news/ ''„Ostatni król Szkocji” – studium dyktatury'', afryka.org, 5 lutego 2007]

* Jego Ekscelencja Dożywotni Prezydent, Marszałek Polny Doktor Al Hadji Idi Amin, kawaler Krzyża Wiktorii, Medalu za Wybitną Służbę i Krzyża Wojennego, Władca Wszystkich Stworzeń na Ziemi i Ryb w Morzu, a także Zdobywca Imperium Brytyjskiego w Afryce w Ogólności, a Ugandy w Szczególności.
** Opis: tytuł przyjęty przez Idiego Amina po objęciu stanowiska prezydenta Ugandy.
** Źródło: Miranda Twiss, ''Najwięksi zbrodniarze w historii'', op. cit., s. 177.

* Jestem tutaj, żeby promować turystykę w Ugandzie, moim pięknym kraju. Chcę osobiście zaprosić wszystkich Włochów, aby przyjeżdżali do Ugandy i do woli polowali na słonie i nosorożce.
** Opis: kończąc swoją podróż we Włoszech na mediolańskich targach handlowych.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 30–31.

* Jesteś doprawdy nieszczęsną kobietą. Nie umiesz właściwie pokierować swoim życiem.
** Opis: do Maljamu Kibedi (jednej ze swoich żon), gdy ta leżała w szpitalu po wypadku samochodowym (pojazd jednego z ochroniarzy uderzył w jej samochód).
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Życie erotyczne wielkich dyktatorów'', op. cit., s. 169.

* Jeśli trzykrotnie wzywając do siebie któregoś z was, trzykrotnie dowiem się, że nie ma was w biurze, bo zajmujecie się prywatnymi sprawami albo czymś w tym rodzaju, z miejsca wylatujecie z pracy. Nawet jeśli będzie to minister spraw zagranicznych.
** Opis: w trakcie posiedzenia rządu, na które zaprosił ekipę francuskich dokumentalistów, aby je sfilmowali.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 30.

===K===
* Kierowanie państwem jest jak kierowanie dużą firmą, a w dużej firmie pracuje się za duże pieniądze.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 30.

===M===
* Moja droga Królowo, zechciałabyś załatwić mi wizę do Szkocji, Irlandii, no i Walii? Chciałbym spotkać się z przywódcami ruchów rewolucyjnych, walczących z Twoim imperialnym uciskiem.
** Opis: pismo zastosowane do [[Elżbieta II|Elżbiety II]].
** Źródło: Emmanuel Hecht, ''Idi Amin Dada. Upadek czarnego Ubu'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 148.

* Módl się, ty muzułmańska suko!
** Opis: do leżącej w łóżku kobiety, kiedy ta chrapała, a on modlił się, gdyż wydawało mu się, że słyszy imama wzywającego do modlitwy; miało to miejsce nazajutrz po pijanej nocy, kiedy służył w Królewskich Strzelcach Afrykańskich.
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Życie erotyczne wielkich dyktatorów'', op. cit., s. 166.

* Mówię wam z góry, że moje wierne oddziały są w trakcie odbijania Kampali, a dowodzi nimi komendant Nine-Nine.
** Opis: wypowiedziane w czerwcu 1981 z budki telefonicznej do redakcji londyńskiego „Guardiana” (prosząc o oddzwonienie, jeśli skończą mu się drobne); w rzeczywistości tajemniczy komendant Nine-Nine nigdy się nie pojawił w Kampali.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 26.

* '''[[Elżbieta II]]:''' Proszę mi powiedzieć, panie prezydencie, czemu zawdzięczamy tę niespodziewaną radość goszczenia pana w naszym kraju?&lt;br /&gt;'''Idi Amin:''' Musiałem zrobić zakupy. W Ugandzie, wasza wysokość, trudno dostać buty numer czternasty.
** Opis: po złożeniu pierwszej oficjalnej, a zarazem całkowicie nieoczekiwanej wizyty w Londynie.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 31.

===N===
* Nie mam zbyt wiele czasu. Jestem prezydentem i głównodowodzącym sił zbrojnych. Muszę jeszcze rządzić.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', wyd. Videograf II, 2004, Katowice, s. 120.

* Nie jestem politykiem, lecz zawodowym żołnierzem. Dlatego jestem człowiekiem niewielu słów.
** Źródło: Miranda Twiss, ''Najwięksi zbrodniarze w historii'', op. cit., s. 180.

* Nie odczuwam wyrzutów sumienia. Jedynie tęsknotę za ojczyzną.
** Źródło: Emmanuel Hecht, ''Idi Amin Dada. Upadek czarnego Ubu'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', tłum. Anna Maria Nowak, wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, s. 153

* Niemcy to dobry kraj, gdzie Hitler, kiedy był premierem i naczelnym dowódcą, spalił ponad sześć milionów Żydów. Hitler i wszyscy Niemcy wiedzieli, że Izraelici nie są ludźmi, którzy pracują dla dobra narodów świata i dlatego palili ich żywcem w komorach gazowych na niemieckiej ziemi…
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 178.

===O===
* Obowiązkiem dobrego muzułmanina jest sprawiedliwe dzielenie swojej miłości między swoje żony.
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', op. cit., s. 119.

* Od kiedy opuściłem Ugandę, nikt tam nie szanuje praw obywatelskich.
** Źródło: Emmanuel Hecht, ''Idi Amin Dada. Upadek czarnego Ubu'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 153

* Ostatnio dużo myślałem o Związku Radzieckim i Chinach. Martwię się o was. Chciałbym, żebyście byli szczęśliwi. Wasze wzajemne stosunki nie są zbyt przyjacielskie. Jeśli potrzebujecie mediatora, jestem do waszej dyspozycji.
** Opis: telegram do [[Leonid Breżniew|Leonida Breżniewa]] i [[Mao Zedong]]a.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 32.

===P===
* Pragnę wyrazić poparcie dla historycznej postaci Adolfa Hitlera, który wszczął wojnę, żeby zjednoczyć Europę i którego jedynym błędem było to, że przegrał.
** Opis: telegram do Kurta Waldheima, sekretarza generalnego ONZ (i byłego oficera Wehrmachtu).
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 32.

* Prowadzę spokojne życie i jestem oddany mojej religii, islamowi i Allachowi. Nie mam żadnych problemów… Jestem zadowolony z tego, co dostaję, i nawet opłacam szkoły kilku moim osieroconym krewnym w Ugandzie, a również pomagam ludziom potrzebującym.
** Opis: o pobycie na wygnaniu w Arabii Saudyjskiej.
** Źródło: news. bbc. co. uk, cyt. za: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 184.

* Przyjacielu, to wszystko kłamstwa wymyślane po to, żeby mnie skompromitować. Amerykanie i Anglicy zaczęli opowiadać o tym, że oszalałem, bo nie chciałem lizać im butów. Czy ja wyglądam na szaleńca?
** Opis: gdy hinduski kierownik hotelu Al Waha w Arabii Saudyjskiej zapytał Amina, czy plotki na jego temat, takie jak wymordowanie tysięcy przeciwników politycznych lub wypędzenie tysięcy hinduskich sklepikarzy wraz z rodzinami, są prawdą.
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 24.

===Ś===
* Świat powinien zapamiętać, że Palestyńczycy, za pomocą Niemiec, przeprowadzili operację w wiosce olimpijskiej.
** Opis: z telegramu do ONZ wysłanego przez Amina po masakrze członków izraelskiej drużyny olimpijskiej dokonanej przez palestyńskich terrorystów w 1972.
** Źródło: Miranda Twiss, ''Najwięksi zbrodniarze w historii'', op. cit., s. 184.

===W===
* W Ugandzie nie stracono ani jednego dnia roboczego z powodu strajków. Wielka Brytania powinna brać z nas przykład.
** Źródło: [[Geoffrey Regan]], ''Historyczne błędy, skandale i ciekawostki'', op. cit., s. 108.

* Wobec sukcesu rewolucji gospodarczej w Ugandzie twierdzę, że jestem idealnym kandydatem, by przewodzić Wspólnocie zamiast Wielkiej Brytanii, której gospodarka przeżywa straszliwy kryzys.
** Opis: telegram do sekretarza generalnego Wspólnoty Brytyjskiej
** Źródło: Riccardo Orizio, ''Diabeł na emeryturze. Rozmowy z siedmioma dyktatorami'', op. cit., s. 32.

===Z===
* Zabić ich wszystkich, wszystkich Europejczyków w Rodezji, czy się chowają po domach, w rzekach czy w dżungli. Wojna to wojna. Obywatele Zimbabwe muszą tym Europejczykom odebrać ziemię i odzyskać stuprocentową kontrolę nad własną ojczyznę.
** Opis: odnośnie wojen prowadzonych w Rodezji, Namibii i RPA.
** Źródło: Joseph Kamau, Andrew Cameron, ''Lust to Kill: The rise and Fall of Idi Amin'', cyt. za: Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 182.

* Zabij ich.
** Opis: rozkaz skierowany do majora Jumy Aiga, który musiał zamordować amerykańskiego dziennikarza Nicolasa Strotha i jego kolegę Roberta Siedle’a; powodem ich śmierci było ich dążenie do uzyskania informacji w sprawie brutalnych „czystek” zorganizowanych przez Amina w kadrach oficerskich w armii.
** Źródło: Miranda Twiss, ''Najwięksi zbrodniarze w historii'', op. cit., s. 181.

* Z mojej strony mogę tylko życzyć Drugiej Republice Ugandy powodzenia i pomyślnych wiatrów. Mój rząd w odpowiednim czasie przygotuje uczciwe, sprawiedliwe i w pełni wolne wybory powszechne… Ja udam się wtedy z powrotem do koszar i będę wykonywał rozkazy nowo wybranego prezydenta. Mój rząd święcie wierzy w pokój i braterstwo między narodami… Będę utrzymywał dobre stosunki z krajami całego świata… Nie wierzę w system jednopartyjny.
** Źródło: Joseph Kamau, Andrew Cameron, ''Lust to Kill: The rise and Fall of Idi Amin'', cyt. za: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 182.

===Ż===
* Żeby zbombardować Tanzanię.
** Opis: odpowiadając izraelskiemu premierowi Mosze Dajanowi, na co potrzebuje 24 wojskowych samolotów odrzutowych typu Phantom.
** Źródło: [[Geoffrey Regan]], ''Historyczne błędy, skandale i ciekawostki'', tłum. Marek Urbański, op. cit., s. 106.

==O Idim Aminie==
* Amin to hańba całego świata. To, że mógł panować tak długo i popełnić takie zbrodnie, było możliwe tylko dzięki hipokryzji Wschodu i Zachodu, które w tamtych czasach prowadziły zimną wojnę o dominację na świecie.
** Autor: [[Ryszard Kapuściński]], [https://www.kapuscinski.info/wywiady/75,idi-amin-dada-i-dyktatury-afrykanskie.html kapuscinski.info]

* Było jasne już wtedy, w 1953 roku, że Idi ma cechy wybitnego przywódcy. Był odważny, niezwykle lojalny, wykazywał inicjatywę, no i był wspaniałym sportowcem. Nie znał angielskiego – umiał powiedzieć jedynie „Dzień dobry panu” – ale było oczywiste, że będzie stosunkowo szybko awansował pomimo potężnej przeszkody w postaci ewidentnego braku wykształcenia.
** Autorzy: Joseph Kamau, Andrew Cameron, ''Lust to Kill: The rise and Fall of Idi Amin''
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 172.

* Były lata 50., zbliżała się epoka niepodległości. Przyszedł czas afrykanizacji, również w armiach. Ale brytyjscy i francuscy oficerowie chcą w nich zostać jak najdłużej. Żeby dowieść, że są niezastąpieni, spośród podwładnych Afrykańczyków awansują ludzi trzeciego rzutu, niezbyt lotnych, ale posłusznych, z dnia na dzień z kaprali i sierżantów robią pułkowników i generałów. Bokassa w Republice Środkowej Afryki, Soglo w Dahomeju, Amin w Ugandzie – mogą być przykładem.
** Autor: [[Ryszard Kapuściński]], ''Heban'', rozdz. 13
** Zobacz też: [[Jean-Bédel Bokassa]], [[Christophe Soglo]]

* Dziwaczny przewrót w Libii wyniósł do władzy młodego oficera-półanalfabetę Muammara Kadafiego. Jego saudyjscy wrogowie zawsze twierdzili, że za zamachem stał brytyjski wywiad, jak to było w przypadku Idiego Amina w Ugandzie.Deklarowane przez Kadafiego nacjonalizm, radykalizm i modernizacja kraju były tylko na pokaz, jak jego opowiadania science-fiction pisane przez autorów-widma.
** Autor: [[Tariq Ali]], ''Kto następny?'', „The Guardian”, tłum. „Forum”, 28 lutego 2011.

* Historia kariery Idi Amina winna być przestrogą – przestrogą przed nieobliczalnymi konsekwencjami, jakimi grozi skłonność do wynoszenia miernot intelektualnych znacznie ponad granice ich możliwości (choć nie ambicji bynajmniej) i roztaczania nad nimi opieki. Ta powszechna, acz niezbyt godna polecenia, słabostka ludzka odegrała bowiem niemałą rolę w losach spektakularnego awansu kucharza Brytyjskich Sił Lądowych do rangi prezydenta niepodległego państwa afrykańskiego i grona najbardziej odrażających i zbrodniczych dyktatorów w dziejach ludzkości. Losach tym bardziej wstrząsających, że sprawca zagłady setek tysięcy ludzi był osobą o wielkim, choć siermiężnym nieco poczuciu humoru i ujmującym uśmiechu. Skądinąd uśmiech ten był zapewne ostatnią rzeczą, jaką wiele z jego ofiar zapamiętało.
** Autor: [[Geoffrey Regan]], ''Historyczne błędy, skandale i ciekawostki'', tłum. Marek Urbański, op. cit., s. 103.

* Jest on rasistą i faszystą; mordercą i bluźniercą… Nie istnieją dla niego żadne moralne ani polityczne standardy. Tworzy własne „standardy”, ustanawia własne „zasady” i zmienia je, kiedy mu przeszkadzają… Jeżeli weźmiemy pod uwagę jeszcze jeden aspekt: analfabetyzm prezydenta nowoczesnego kraju, to problem nabiera nieprawdopodobnych rozmiarów. Dla przykładu Amin nie jest w stanie spędzić całego dnia w biurze. Nie umie się skoncentrować na żadnym poważnym problemie nawet w godzinach rannych. Nie czyta. Nie umie pisać… Jego przeraźliwy brak wiedzy sprawia, że nienawidzi edukacji, ludzi wykształconych, instytucji naukowych. Chełpi się tym, że jeżeli on może dobrze rządzić krajem, to oznacza to, że nie są potrzebni ludzie z wyższym wykształceniem.
** Autor: [[Edward Rugumayo]]
** Źródło: Joseph Kamau, Andrew Cameron, ''Lust to Kill: The rise and Fall of Idi Amin'', cyt. za: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 179.

* Leczyłem go. Prezydent jest kłamcą, wyjątkowym tchórzem i histerykiem. Utrata każdej kropli drogocennej krwi wprawia go w popłoch, wymaga natychmiastowego leczenia i całych ton opatrunków. Poczucie bezpieczeństwa dają mu rojenia o przyjaźni „wielkich” tego świata. Kiła, którą zaraził się służąc jeszcze w armii brytyjskiej, zaatakowała również jego mózg. Stąd biorą się halucynacje, rozmowy z Bogiem i jego szalone pomysły.
** Autor: doktor Marcel Assael (dyrektor oddziału psychiatrycznego w szpitalu w Tel-Awiwie)
** Źródło: „Yedioth Ahrarronoth”, 9 lipca 1976, cyt. za: Pierre Accoce, Pierre Rentchnick, ''Chorzy, którzy nami rządzą'', tłum. Marta Kubiak, Wydawnictwo Test, Lublin 1992, s. 13–14.

* Myśleliśmy, że był kanibalem… No nie wiem, może był wielkim nacjonalistą, patriotą.
** Autor: [[Hugo Chávez]], [https://www.rp.pl/artykul/398533.html „Rzeczpospolita”, 28 listopada 2009]

* Najpoważniejsze kulinarne oskarżenia padły jednak pod adresem dyktatora Idiego Amina z Ugandy. Podejrzewano go bowiem o… ludożerstwo. Amin zbył to żartem, odpowiadając na pytanie angielskiego dziennikarza, że „nie przepada za ludzkim mięsem, gdyż jest dla niego zbyt słone”. Ale pochodził z plemienia, w którym wierzono, że zabity wróg nie będzie się mścił jako duch tylko wtedy, gdy zostanie przez zabójcę zjedzony. Wątpliwości więc pozostały. Amin miał 12 żon i gigantyczną liczbę dzieci, oficjalnie uznał 49! Wyjaśniał, że nadzwyczajną jurność zawdzięcza afrodyzjakowi, który sam odkrył. Miały nim być zjadane w olbrzymich ilościach pomarańcze, co najmniej czterdzieści dziennie.
** Autor: Kazimierz Pytko, ''Dla nas – nie dla mas!'', „Angora” nr 20 (1300), 17 maja 2015, s. 59.

* Nazywany był Big Daddy (Wielki Tata), miał śmieszny wygląd bufona, pod którym krył się potwór. Według Amnesty International w okresie sprawowania władzy spowodował śmierć ponad trzystu tysięcy Ugandyjczyków i zdziesiątkował całe plemiona, takie jak Longi, Acholi czy Lugbara. Początkowo dyktator miał poparcie Zachodu, który widział w nim zaporę dla komunizmu, rozprzestrzeniającego się w krajach przechodzących dekolonizację. Lecz bardzo szybko kraje zachodnie stały się świadkami niewytłumaczalnego (jeśli nie absurdalnego) niebezpiecznego postępowania swego podopiecznego.
** Autor: José María López Ruiz, ''Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata'', tłum. Agata Ciastek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2006, s. 300.

* Nieumiejący pisać ani czytać, gadatliwy, zwalistej postury, równie przerażający, co śmieszny, marszałek polny Idi Amin Dada był błazeńskim despotą i sadystycznym mordercą w jednej osobie, który zyskał sobie przydomek „Rzeźnika z Ugandy”. Ten samozwańczy „ostatni król Szkocji” doprowadził do całkowitej ruiny Ugandę, kraj uchodzący niegdyś za „perłę Afryki”; był megalomańskim szaleńcem o kanibalistycznych skłonnościach, który zamordował tak wielu swych rodaków, że krokodyle w Jeziorze Wiktorii nie nadążały z pożeraniem ich ciał.
** Autor: Simon Sebag Montefiore, ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', op. cit., s. 282.

* Rządzą nami chorzy – to czujemy i o tym dowiadujemy się po niewczasie. Satrapy w rodzaju Stalina czy Hitlera, których paranoidalne osobowości znajdują odpowiedni grunt do rozwoju w nastrojach społecznych narodów i krajów. Rządzi nami ustanawiający senatorem swego konia Kaligula, ale także Edek z Mrożkowskiego ''Tanga'' czy Witkacowski Sajetan Tempe z ''Szewców''. To są przypadki skrajne, choć wcale nie tak rzadkie i nie tylko literackie. Bo Nicolae Ceausescu, Idi Amin, Napoleon, papieże i antypapieże każą nam się zastanowić nad psychicznym zdrowiem ludzi władzy. Może jeszcze nie gminnej, ale czy czasem już nie wojewódzkiej – i na pewno centralnej.
** Autor: [[Bernard Nowak]], ''Od polskiego wydawcy'' (Lublin, grudzień 1992) w: Pierre Accoce, Pierre Rentchnick, ''Chorzy, którzy nami rządzą'', tłum. Marta Kubiak, Wydawnictwo Test, Lublin 1992, s. 7.

* To był koszmar. Po pewnym czasie i tak by mnie zamordował.
** Autor: Nonny Kwinga, sekretarka
** Źródło: Erich Schaake, ''Kobiety dyktatorów'', tłum. Roman Niedballa, wyd. Videograf II, Katowice 2004, s. 120.

* W Djeddah, jednym z największych portów Arabii Saudyjskiej, do którego zawijają statki wiozące pielgrzymów do Mekki znalazł swą przystań uciekinier, o którym już mało kto poza granicami jego kraju zdaje się pamiętać: Idi Amin Dada – były prezydent Ugandy. Pędzi spokojne, żeby nie powiedzieć szczęśliwe dni na wygnaniu. Podobno nie pije. Stał się również przykładnym muzułmaninem, nie opuszcza żadnej z codziennych modlitw. Jedyną jego pasja jest udzielanie dobrych rad nowym przywódcom swego kraju. Robi to przez telefon, a król Arabii Saudyjskiej płaci rachunki bez zmrużenia powiek. Od czasu rozwodu z byłą śpiewaczką jazzową Sarah Kyolaba mieszka sam. Jego rodzina, składająca się z czterdziestu dziewięciorga dzieci, rozproszyła się po świecie. Ale towarzyszy mu stale straż przyboczna, która ma za zadanie zarówno chronić go jak i pilnować, aby znów nie popełnił jakiegoś szaleństwa.
** Autorzy: Pierre Accoce, Pierre Rentchnick, ''Chorzy, którzy nami rządzą'', tłum. Marta Kubiak, Wydawnictwo Test, Lublin 1992, s. 9.

==Zobacz też==
* ''[[Ostatni król Szkocji]]''


{{SORTUJ:Amin, Idi}}
[[Kategoria:Antyintelektualiści]]
[[Kategoria:Bokserzy]]
[[Kategoria:Prezydenci Ugandy]]
[[Kategoria:Ugandyjscy wojskowi]]</text>
      <sha1>mfd6bu5geulrdpz69h9ne10bt1u3c4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Juan Perón</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24396</id>
    <revision>
      <id>650372</id>
      <parentid>578421</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:34:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11863" sha1="drrl583xzecoxnyw50q1snjrnsftuwd" xml:space="preserve">[[Plik:Perón de traje (1973).jpg|mały|{{center|Juan Perón (1973)}}]]
'''[[w:Juan Perón|Juan Domingo Perón]]''' (1895–1974) – argentyński wojskowy i polityk, prezydent Argentyny w latach 1946–1955 oraz 1973–1974; mąż [[Eva Perón|Evy]] (z domu Duarte) i [[Isabel Perón|Isabel]]; dyktator.
* Chlubię się posiadaniem trzech zaszczytnych tytułów: tytułu żołnierza, pierwszego argentyńskiego robotnika oraz patrioty.
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', tłum. Barbara i Daniel Lulińscy, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2002, ISBN 8311095914, s. 153.

* Jako zwykły obywatel wśród moich „descamisados” pragnę wszystkich was przytulić do serca!
** Opis: przemówienie z balkonu swej siedziby Casa Rosada do tłumu.
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 160.

* Jestem człowiekiem zasad, moją pierwszą zasadą jest pragmatyzm.
** Źródło: [http://archiwum.polityka.pl/art/gospodarka-magiczna,372466.html polityka.pl]

* Jeśli chodzi o mnie, jestem syndykalistą, a zatem także i antykomunistą, sądzę jednak, że musimy zorganizować pracowników w takie związki, aby to pracownicy, a nie właściciele czy agitatorzy odnieśli największe korzyści.
** Opis: słowa z listopada 1943.
** Źródło: Daniel Chirot, ''Tyrani XX wieku'', Wydawnictwo Michał Urbański, Warszawa 1997, ISBN 8390206382, s. 269.

* Jeśli nie uda nam się przeprowadzić rewolucji metodami pokojowymi, lud rozpęta krwawą rewolucję. (…) Możemy tego dokonać, zaprowadzając sprawiedliwość społeczną dla mas pracujących. (…) Rzecz jasna idea ta nie jest popularna wśród bogatych. (…) Bez wątpienia nasze działania spotkają się z ich oporem. Ale oni są największymi wrogami samych siebie. Lepiej jest oddać teraz 30 procent, niż w ciągu paru lat lub nawet miesięcy stracić wszystko, włącznie z posłuchem.
** Opis: słowa z sierpnia 1944.
** Źródło: Daniel Chirot, ''Tyrani XX wieku'', op. cit., s. 269–270.

* Komunizmu nie powstrzyma się przez podejmowanie rezolucji, lecz przez poprawę warunków życia naszych narodów, wyzyskiwanych przez klasy uprzywilejowane.
** Źródło: Andrzej Pankowicz, ''Historia 4. Polska i świat współczesny. Podręcznik dla szkół średnich dla klasy IV liceum ogólnokształcącego oraz dla klasy III technikum i liceum zawodowego'', Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1994, ISBN 8302047538, s. 265.

* Na giełdzie jest jakieś pięćset osób, które nieźle żyje z handlu towarami wyprodukowanymi przez innych. W Unión Industrial jest kilkunastu dżentelmenów, którzy nigdy nie byli prawdziwymi przemysłowcami. A wśród farmerów znajdują się z kolei dżentelmeni, którzy jak wszystkim wiadomo, spiskowali w celu wprowadzenia dyktatury w tym państwie. (…) To normalne zachowanie dla tych dżentelmenów, którzy zawsze sprzedawali nasz kraj. Oto są ci wielcy kapitaliści, których biznes polega na sprzedawaniu nas: prawnicy, którzy pracują dla zagranicznych firm (…) garstka ludzi współpracujących w zwalczaniu takich jak ja, co bronią własnego kraju. Kupili sobie nawet przychylność prasy. (…) To honor być atakowanym przez takich bandytów i zdrajców.
** Opis: słowa z sierpnia 1945.
** Źródło: Daniel Chirot, ''Tyrani XX wieku'', op. cit., s. 270.

* Nie odczuwam ani nienawiści, ani urazy. Walczyłem o interesy wszystkich. Dwukrotnie byłem legalnie wybrany i nie nadaję się na dyktatora. Mam dziś prawo do dysponowania życiem, które mi pozostało. Lata pracy zaczynają ciążyć. Słuszne i rozsądne jest zastąpić człowieka doktryną i instytucjami.
** Opis: z listu do generała Lombardiego, gdy Peron przebywał na terenie ambasady paragwajskiej po utracie władzy.
** Źródło: [[Kazimierz Kozub]], ''Politycy z pierwszych stron gazet'', wyd. Iskry, Warszawa 1976, s. 317.

* Nie uznaję nad sobą jakiejkolwiek suwerennej władzy innej niż władza ludu. Gdy lud popełnia błędy, ja błądzę z ludem. To jest jedyny rodzaj błędu, jaki potrafię sobie wytłumaczyć.
** Źródło: A.E. van Niekerk, ''Populism and political development in Latin America'', Rotterdam 1974, s. 154., cyt. za: Marek Bankowicz, ''Demokraci i dyktatorzy'', Krakowski Instytut Wydawniczy, Kraków 1993, ISBN 8390038503, s. 289.

* Niniejszym ostatecznie zwracam się do instytucji, która jest podporą tego państwa, do armii, słowami: żegnaj! Jednocześnie po raz pierwszy witam tę masę ludzką, reprezentującą syntezę uczuć, które, jak się zdawało, dawno już w naszej republice wymarły, prawdziwych obywateli narodu argentyńskiego!
** Opis: przemówienie z balkonu swej siedziby Casa Rosada do tłumu.
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 160.

* Rewolucje jak nasza cieszą się specjalnymi prawami. Bez wątpienia, aby osiągnąć nasze cele, musieliśmy często uciekać się do środków restrykcyjnych i nie przeczymy temu. Nałożyliśmy ograniczenia na wolności polityczne, kiedy to było niezbędne dla realizacji naszych celów. Rewolucja peronistowska teraz zakończyła się. Rozpoczyna się nowa faza, która będzie konstytucyjna, a nie rewolucyjna, bowiem kraj nie może znajdować się stale w procesie rewolucji. Co to oznacza w odniesieniu do mnie? Odpowiedź jest bardzo prosta, panowie: przestaję być liderem rewolucji i od teraz staję się prezydentem wszystkich Argentyńczyków, niezależnie od tego czy są przyjaciółmi, czy wrogami.
** Opis: oświadczenie po nieudanym zamachu stanu przeciwko Peronowi w połowie 1955.
** Źródło: A.E. van Niekerk, ''Populism and political development in Latin America'', Rotterdam 1974, s. 147, cyt. za: Marek Bankowicz, ''Demokraci i dyktatorzy'', Krakowski Instytut Wydawniczy, Kraków 1993, ISBN 8390038503, s. 289.

* Ten człowiek popełnił błędy, których ja nie popełnię.
** Opis: o [[Benito Mussolini]]m.
** Źródło: F. Luna, ''Argentina de Peron a Lanusse 1943–1973'', Barcelona 1973, s. 22., cyt. za: Marek Bankowicz, ''Demokraci i dyktatorzy'', Krakowski Instytut Wydawniczy, Kraków 1993, ISBN 8390038503, s. 281.

* Ten kraj miał dotychczas tylko rządy polityczne. Obecnie mamy nie tylko polityczny, ale również ekonomiczny i społeczny rząd. Rozwijamy te trzy obszary tak, aby razem uformowały rząd integralny.
** Opis: o Argentynie.
** Źródło: A.E. van Niekerk, ''Populism and political development in Latin America'', Rotterdam 1974, s. 152., cyt. za: Marek Bankowicz, ''Demokraci i dyktatorzy'', Krakowski Instytut Wydawniczy, Kraków 1993, ISBN 8390038503, s. 293.

* To chyba znacznie lepiej, niż gdyby mówiono, jak o wielu znanych mi wyższych oficerach, że widuje się mnie z pewnym aktorem.
** Opis: reakcja na niezadowolenie wojskowej elity, która krzywo patrzyła na związek Juana Peróna z podrzędną aktorką Evą Duarte.
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 154.

* W czasach, gdy byłem chłopcem, nie istniał zwyczaj chodzenia na prywatki. Nie zdarzało się nam ot tak, po prostu pójść do kogoś i kochać się z porządną dziewczyną.
** Źródło: [[Nigel Cawthorne]], ''Życie erotyczne wielkich dyktatorów'', tłum. Zofia Domaniewska, wyd. Puls, ISBN 1859170676, s. 146.

==O Juanie Perónie==
* Argentyna to kraj, nad którego historią w dwudziestym wieku zaciążył jeden człowiek: Juan Domingo Perón. Przeprowadził forsowną industrializację, upaństwowił dużą część gospodarki, dał biedocie pieniądze zarobione na eksporcie żywności dzięki dwóm wojnom w Europie, prawa socjalne, a przede wszystkim poczucie godności. Szukał trzeciej drogi między kapitalizmem i komunizmem. Krytycy tradycji peronizmu twierdzą, że rozdając bogactwa zasiał ziarna późniejszych argentyńskich katastrof. Każdy człowiek ze społecznych dołów w Argentynie odpowie, że to Perón zbudował szkoły, szpitale i ofiarował robotnikom najkorzystniejsze na świecie prawo pracy. Peronizm przeorał argentyńskie społeczeństwo – jego strukturę i świadomość. Rozbudził społeczne aspiracje biednych, nowej klasy średniej, rozbudził konsumpcyjne apetyty, które nie wygasły przez następne pokolenia.
** Autor: [[Artur Domosławski]], ''Gorączka latynoamerykańska'', wyd. Świat Książki, Warszawa 2010, s. 292–293.
** Zobacz też: [[Argentyna]]

* Byłoby zabawne zobaczyć, jak wyglądało życie codzienne [Peróna], w towarzystwie obłąkanego czarodzieja, zalewającego starzejącego się demagoga potokiem bzdur, i głupiej żony, byłej tancerki, gdyby nie to, że konsekwencje miały okazać się tak przerażające.
** Autor: Paul Lewis
** Opis: najbardziej zaufanym doradcą Isabel Perón był Jose López Rega, astrolog, który podawał się za czarodzieja.
** Źródło: Daniel Chirot, ''Tyrani XX wieku'', op. cit., s. 275.

* Ocena jego sylwetki politycznej i dokonań wywołuje olbrzymie kontrowersje nie tylko w Argentynie, ale i w całym świecie, bowiem Peron stał się postacią powszechnie znaną. Dla jednych był on przykładem wielce niebezpiecznego szarlatana politycznego, który miał tylko jeden cel w życiu – władzę, a dla jej osiągnięcia cynicznie sterował nastrojami społecznymi i w ogóle dla władzy gotów był zrobić wszystko i wszystko poświęcić. Dla innych zaś Peron reprezentował autentycznego przywódcę ludu, jednego z nielicznych, którzy faktycznie zasługują na to miano. Bywają i tacy, którzy uważają, że Peron daleko wykroczył poza rzeczywistość polityczną, stając się szczególnym mesjaszem, zarówno głosicielem, jak i realizatorem nowego porządku świata.
** Autor: Marek Bankowicz, ''Demokraci i dyktatorzy'', Krakowski Instytut Wydawniczy, Kraków 1993, ISBN 8390038503, s. 279.

* Populistami byli w Trzecim Świecie (…) Indira Gandhi w Indiach, Omar Torrijos w Panamie, Huari Bumedien w Algierii, Juan Domingo Perón w Argentynie i generał Suharto w Indonezji. I nigdzie nie wynikło z ich władzy to, co zapowiadali. A zapowiadali, że będzie dobrze i aby było dobrze – wprowadzili różne ograniczenia w postaci dekretów, stanów wyjątkowych lub rządów jednopartyjnych.
** Autor: [[Krzysztof Mroziewicz]], ''Demokratyczna dyktatura Borysa Jelcyna'' [posłowie z:] [[Borys Jelcyn]], ''Notatki prezydenta'', tłum. Maria Kostowska, Wydawnictwo Univ-Comp, Warszawa 1995, ISBN 8386386193, s. 418.

* Po wojnie Perón, o którym wiadomo, że admirował przede wszystkim Mussoliniego, był wybawicielem uciekających z Europy prominentów Trzeciej Rzeszy. Zbiegli naziści osiedlali się również w innych krajach – Brazylii, Chile, Paragwaju i Urugwaju, ale to Perón był tym jedynym przywódcą państwowym, który nie tylko tolerował ich obecność, lecz także osobiście się z nimi spotykał. Krótko przed śmiercią wyznał, że proces w Norymberdze był hańbą.
** Autor: [[Uki Goñi]], ''The Real Odessa'', Granta Books, Londyn-Nowy Jork 2002.

* Siłą napędową rządu Ramireza jest inteligentny i bezwzględny, ale prawie nieznany młody pułkownik o nazwisku Peron.
** Autor: John W. White, korespondent „New York Herald Tribune”
** Źródło: Sigrid Maria Grössing, ''Kobiety za kulisami historii'', op. cit., s. 152.

* Śmierć prezydenta Perona jest wielką tragedią dla Argentyny. Odejście przywódcy, który ponad trzydzieści lat – obecny czy nieobecny – wpływał w sposób decydujący na wydarzenia w tym kraju, pozostawia pustkę, która nie wiadomo jak się wypełni.
** Autor: [[Carlos Prats]], ''Dziennik chilijskiego żołnierza, czyli prawo ponad życie'' (wpis z 2 lipca 1974), tłum. Alicja Zalewska, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979, ISBN 8311064067, s. 123.


{{SORTUJ:Perón, Juan}}
[[Kategoria:Juan Perón|!]]</text>
      <sha1>drrl583xzecoxnyw50q1snjrnsftuwd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan Smuts</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26652</id>
    <revision>
      <id>650359</id>
      <parentid>650171</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:15:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1517" sha1="iki9wixmk5sc2ud4v37dsm3pv73k4ok" xml:space="preserve">[[Plik:Jan Christiaan Smuts 1919.jpg|mały|{{center|Jan Smuts (1919)}}]]
'''[[w:Jan Smuts|Jan Christiaan Smuts]]''' (1870–1950) – południowoafrykański polityk, filozof i wojskowy.
* Oddanie Niemców pod polskie rządy byłoby równie złym posunięciem, jak przekazanie ich bandzie czarnuchów.
** Opis: rzekomo w prywatnej rozmowie w 1919 na konferencji w Wersalu w reakcji na propozycję przekazania Gdańska Polsce.
** Źródło: Margaret MacMillan, ''Peacemakers'', Londyn 2001, s. 230.
** Zobacz też: [[Polska]], [[Gdańsk]]

* Polska była historyczną porażką i zawsze nią pozostanie, i w tym traktacie próbowaliśmy odwrócić werdykt historii.
** ''Poland was a historic failure, and always would be a failure, and in this Treaty we were trying to reverse the verdict of history''. (ang.)
** Opis: fragment protokołu z zebrania delegacji brytyjskiej z dnia 1 czerwca 1919, które odbyło się w Paryżu. Wypowiedź udzielona w reakcji na propozycję przekazania Górnego Śląska Polsce.
** Źródło: Joseph M. Zielinski, ''The Politics of Appeasement: Great Britain, Germany and the Upper Silesian Plebiscite'', 2010, s. 59; cyt. za: [[David Lloyd George]], ''The Truth about the Peace Treaties'', tom I, s. 693.
** Zobacz też: [[Polska]], [[Śląsk]]


{{SORTUJ:Smuts, Jan}}
[[Kategoria:Brytyjscy marszałkowie polni]]
[[Kategoria:Dyplomaci]]
[[Kategoria:Politycy Republiki Południowoafrykańskiej (Transwalu)]]
[[Kategoria:Południowoafrykańscy wojskowi]]
[[Kategoria:Premierzy ZPA i RPA]]</text>
      <sha1>iki9wixmk5sc2ud4v37dsm3pv73k4ok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paul Johnson</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27916</id>
    <revision>
      <id>650376</id>
      <parentid>626886</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:42:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7090" sha1="nsc2ijtd0byw4jnblfe395i5lvdqzd3" xml:space="preserve">[[Plik:Paul Johnson 2005 (cropped).jpg|mały|{{center|Paul Johnson (2005)}}]]
'''[[w:Paul Johnson (1928–2023)|Paul Johnson]]''' (1928–2023) – brytyjski historyk, dziennikarz i pisarz katolicki.

==''Bohaterowie'' (2007)==
* Ogromnie cenię Chile i Chilijczyków, zaniepokoiłem się więc, kiedy mój przyjaciel Salvador Allende został prezydentem i wpuścił do swego kraju hordy zbrojnych radykałów z całego świata. Wynikła z tego największa na świecie inflacja, powszechna przemoc i groźba wojny domowej. Poczułem ulgę, kiedy władzę przejął, zgodnie z wolą Parlamentu, generał Pinochet, a jeszcze bardziej ucieszyło mnie, że zdołał ożywić gospodarkę i postawił ją na pierwszym miejscu w Ameryce Łacińskiej. Uniemożliwiając przekształcenie Chile w komunistycznego satelitę, generał ściągnął na siebie wściekłą nienawiść Związku Sowieckiego, którego propaganda z powodzeniem przedstawiała go w lewicujących salonach na całym świecie jako demona. Był to ostatni triumf sowieckich agentów, zanim KGB sam skończył na śmietniku historii, natomiast w moich oczach Pinochet pozostał bohaterem, bo wiem, jak wygląda prawda.
** Źródło: ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 315–316.
** Zobacz też: [[Augusto Pinochet]]

* Są tylko trzy rzeczy, które musi robić rząd, bo nikt go w tym nie wyręczy: chronić kraj przed zewnętrznymi zagrożeniami, strzec ładu wewnętrznego i dbać o porządny pieniądz. Oprócz tego są tysiące innych rzeczy, które rząd może robić i często rzeczywiście robi. Proszę jednak pamiętać, że im więcej jest dodatkowych zadań, tym bardziej prawdopodobne jest zaniedbywanie tamtych trzech głównych spraw.
** Opis: słowa wypowiedziane do [[Margaret Thatcher]].
** Źródło: ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 301.

* Wszyscy XX-wieczni autokraci, poczynając od Mussoliniego i Atatürka, który wyłonił się z gruzów otomańskiego imperium, po Stalina Hitlera i Mao Tse-Tunga, naśladowali Bonapartego – prekursora i wzorca współczesnych tyranów. W ich ślady poszli pomniejsi despoci – Sukarno w Indonezji, Ho Chi Minh i Pol Pot w Indochinach, Naser i Saddam na Bliskim Wschodzie, Peron i Castro w Ameryce Łacińskiej, Kadafi, Bokassa i Idi Amin w Afryce. Wszystkie te ponure postacie dopuszczające się najstraszliwszych bestialstw, począwszy od ludobójstwa, a skończywszy na ludożerstwie, były w gruncie rzeczy groteskową parodią korsykańskiego mistrza.
** Źródło: ''Bohaterowie'', tłum. Anna i Jacek Maziarscy, wyd. Świat Książki, Warszawa 2009, s. 312.
** Zobacz też: [[Napoleon Bonaparte]], [[Józef Stalin]], [[Idi Amin]]

==''Intelektualiści'' (1988)==
* Sartre był archetypem tego rodzaju mężczyzn, których uznano w latach sześćdziesiątych za męskich szowinistów. Zmierzał do odtworzenia w swoim dorosłym życiu „raju” wczesnego dzieciństwa, kiedy to w pełnym zapachu perfum buduarze był ośrodkiem uwielbienia otaczających go kobiet.
** Zobacz też: [[Jean-Paul Sartre]]

* Sztuka pisania jest trudna. Twórcze pisanie jest najtrudniejszą intelektualną harówką.
** Zobacz też: [[pisarz]]

==''Twórcy'' (2006)==
* Bach nigdy nie zabiegał o sławę, dążył do doskonałości.
** Źródło: ''Twórcy. Od Chaucera i Dürera do Picassa i Disneya'', Świat Książki, Warszawa 2008, s. 120.

* Szekspir to najbardziej twórcza osobowość w dziejach ludzkości.
** Źródło: ''Twórcy. Od Chaucera i Dürera do Picassa i Disneya'', Świat Książki, Warszawa 2008, s. 67.

* Twain był artystą nie tylko oryginalnym i twórczym, ale też w stu procentach, od początku do końca amerykańskim.
** Źródło: ''Twórcy. Od Chaucera i Dürera do Picassa i Disneya'', Świat Książki, Warszawa 2008, s. 214.

* Twórczość jest naszą cechą wrodzoną. Jesteśmy przecież potomstwem wszechmogącego Boga. Określamy Go na wiele sposobów: jest wszechmocny, wszechwiedzący, wszechobecny, wiekuisty; jest prawodawcą, niewyczerpanym źródłem miłości, piękna, sprawiedliwości i szczęścia.
** Źródło: ''Twórcy. Od Chaucera i Dürera do Picassa i Disneya'', Świat Książki, Warszawa 2008, s. 7–8.

* Zdeformowane wizerunki kobiet na obrazach Picassa ściśle wiążą się z rozkoszą, jaką sprawiało mu ich dręczenie, nie tylko fizyczne. Znęcał się nad nimi nie tylko w napadach wściekłości, ale i na zimno, z rozmysłem. Potrafił pobić i zostawić na podłodze, nieprzytomną, Dorę Maar, chyba najpiękniejszą i najbardziej utalentowaną ze swoich kochanek.
** Źródło: ''Twórcy. Od Chaucera i Dürera do Picassa i Disneya'', Świat Książki, Warszawa 2008, s. 315.

==''W poszukiwaniu Boga'' (1996)==
* Człowiek ma często zabobonny stosunek do ostatnich czynów i słów osób zmarłych i doszukuje się w nich ukrytej symboliki.

* Instytucje odwykowe, gdzie fizyczne dolegliwości związane z odstawieniem dopingującej substancji składają się wraz ze wstydem, degradacją społeczną i całkowitym osamotnieniem na ciężar dla pacjenta niemal nie do uniesienia, to swoisty przedsionek piekła.
** Zobacz też: [[piekło]]

* Niepohamowana rozwiązłość, jakiej w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych oddawała się społeczność homoseksualna – tak bowiem każą się nazywać homoseksualiści – przyczyniła się do rozpętania w jej łonie straszliwej plagi AIDS – choroby, na którą nie ma lekarstwa i na którą w najbliższym czasie lekarstwa nie będzie.
** Zobacz też: [[Zespół nabytego niedoboru odporności|AIDS]], [[homoseksualizm]]

==Inne==
* Jidysz był bogatym, żywym językiem, gwarą plotki miejskiego plemienia. Charakteryzowały go ograniczenia związane z jego pochodzeniem. Było bardzo niewiele słów w jidysz nazywających zwierzęta czy ptaki. Właściwie nie miał słownika wojskowego.
** Źródło: ''Historia Żydów'' (1987)
** Zobacz też: [[jidysz]]

==O Paulu Johnsonie==
* Paul Johnson w latach 50. był bardzo radykalnym lewicowcem, który z lewicą wiązał nadzieję na to, że zabroni ona występnych i lubieżnych rozrywek, którymi kapitalistyczny przemysł rozrywkowy ogłupia masy. Z tych – wciąż jeszcze lewicowych – pozycji Johnson napisał swój słynny tekst „The Menace of Beatlism” o tym, jak rokendrol zagraża cywilizacji.&lt;br /&gt;Po 1968 Johnson czuł się na lewicy coraz bardziej osamotniony, grawitował więc na prawo i po dojściu do władzy Margaret Thatcher, zadomowił się na skrajnym skrzydle konserwatystów. Tu napisał szereg głupkowatych książek, w Polsce sprzedawanych jako „historyczne”. Dzielnie walczy o prawicową edukację, zwłaszcza jeśli chodzi o zwalczanie Darwina i obfite tradycje katolickiego BDSM.
** Autor: [[Wojciech Orliński]], [http://wo.blox.pl/2009/07/Prawa-noga.html ''Prawą nogą'', wo.blox.pl, 15 lipca 2009]


{{SORTUJ:Johnson, Paul}}
[[Kategoria:Brytyjscy dziennikarze]]
[[Kategoria:Brytyjscy historycy]]
[[Kategoria:Pisarze chrześcijańscy]]</text>
      <sha1>nsc2ijtd0byw4jnblfe395i5lvdqzd3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pol Pot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31196</id>
    <revision>
      <id>650369</id>
      <parentid>640253</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5436" sha1="ak8ogv3c37xwiw3uwlmsr29wfx723i0" xml:space="preserve">[[Plik:PolPot.jpg|mały|{{center|Pol Pot (1978)}}]]
'''[[w:Pol Pot|Pol Pot]]''' (właśc. '''Saloth Sar'''; 1925–1998) – [[kambodża]]ński polityk, działacz Komunistycznej Partii Kambodży, odpowiedzialny za ludobójstwo w czasie istnienia reżimu Czerwonych Khmerów, premier Demokratycznej Kampuczy (1976–1979).
* Hitler o większym szczęściu.
** Opis: samookreślenie Pol Pota.
** Źródło: José María López Ruiz, ''Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata'', tłum. Agata Ciastek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2006, s. 299.

* Jem skromnie i wyłącznie to, co jest dostępne dla każdego.
** Autor: Kazimierz Pytko, ''Dla nas – nie dla mas!'', „Angora” nr 20 (1300), 17 maja 2015, s. 59.

* Moje sumienie jest czyste.
** Źródło: [http://www.time4men.pl/historia/pol-pot.html time4men.pl]

* Moje życie polityczne i życie w ogóle dobiegły końca. (…) Teraz przede mną już tylko śmierć.
** Opis: ze sfilmowanego wywiadu z amerykańskim dziennikarzem Nate’owi Thayerowi pod koniec 1997.
** Źródło: [[Jean-Louis Margolin]], ''Sześć śmierci Pol Pota'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', wyd. Znak Horyzont, Kraków 2014, tłum. Anna Maria Nowak, s. 130.

* Musimy przedstawić czysty i doskonały obraz historii Partii.
** Źródło: Michael Vickery, ''Cambodia 1975–1982'', South End, Boston 1984, s. 148., cyt. za: [[Jean-Louis Margolin]], ''Kambodża – w kraju niepojętej zbrodni'' (tłum. Maria Michalik) w: ''Czarna księga komunizmu'', wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2001, ISBN 8371803265, s. 543.

* No, czy ja wyglądam na gwałtownika? Nie.
** Opis: ze sfilmowanego wywiadu z amerykańskim dziennikarzem Nate’owi Thayerowi pod koniec 1997.
** Źródło: Jean-Louis Margolin, ''Sześć śmierci Pol Pota'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 130.

* Sądzi pan, że jestem osobą agresywną? Ależ skąd. Tak więc, jeżeli chodzi o moje sumienie i moją misję, nie było żadnego problemu. Trzeba to wyjaśnić… Moje doświadczenie było takie samo jak całego mojego ruchu. Byliśmy nowi, niedoświadczeni, a ciągle coś się działo i musieliśmy sobie z tym radzić… Z miłości do narodu i ludzi tak właśnie trzeba było postąpić, ale czyniąc to, popełniliśmy błędy.
** Źródło: wywiad z Nate’em Thayerem, „Far Eastern Economic Review”, cyt. za: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 170.

* Wszyscy – na najwyższych i najniższych szczeblach władzy – pozwoliliśmy sobie na pewną przesadę.
** Opis: słowa z wystąpienia przed działaczami Czerwonych Khmerów w 1986.
** Źródło: Jean-Louis Margolin, ''Sześć śmierci Pol Pota'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 123.

* W walce rewolucyjnej w naszym kraju, w sposób twórczy i z powodzeniem wcielaliśmy w życie myśl Mao Tse-tunga od chwili gdy nie dysponowaliśmy niczym, prócz gołych rąk, po 17 kwietnia 1975.
** Opis: wypowiedziane jesienią 1977.
** Źródło: Adam W. Jelonek, [https://web.archive.org/20110513221656/trzeciswiat.wordpress.com/2011/04/29/korzenie-intelektualne-i-ideologiczne-ruchu-czerwonych-khmerow/ ''Korzenie intelektualne i ideologiczne ruchu Czerwonych Khmerów'']

==O Pol Pocie==
* Anioł zniszczenia.
** Opis: jeden z przydomków Pol Pota.
** Źródło: José María López Ruiz, ''Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata'', op. cit., s. 299.

* Był on naprawdę elegancki – miał miły uśmiech, łagodne, bystre oczy… Niezwykle ciepłym głosem, bez kartki, wygłosił ponadgodzinne kazanie. Rozprawiał na temat nieuchronnie zbliżającej się wietnamskiej inwazji – ciągle w tym samym łagodnym tonie – wyrażając przekonanie, że Amerykanie i europejskie wojska NATO będą w jego imieniu interweniować i podejmą walkę z Wietnamczykami i ich radzieckimi sojusznikami na polach ryżowych i drogach Kambodży. Nie było mowy o przerwaniu jego wypowiedzi, o zadaniu pytań na temat warunków życia Kambodżan, egzekucji czy pól śmierci. W wizji Pol Pota nie mieściło się nic poza wskazaniem wrogów i uzasadnieniem swojego postępowania.
** Autor: Elizabeth Becker, ''Pol Pot Remembered'', news. bbc. co. uk, 20 kwietnia 1998
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 166–167.

* Grób Pol Pota. Prosimy o wsparcie, umożliwiając troskę o to historyczne miejsce.
** Opis: z tabliczki w języku angielskim i khmerskim postawionej przy jego miejscu pochówku wystawionej przez Ministerstwo Turystyki.
** Źródło: Jean-Louis Margolin, ''Sześć śmierci Pol Pota'' w: ''Ostatnie dni dyktatorów'', op. cit., s. 123.

* Straszliwa wojna w Wietnamie (łącznie z jej pierwszą częścią, rozpętaną przez Francję, znaną jako wojna w Indochinach) poza zniszczeniem domów, terenów i wszelakich przejawów życia w Indochinach, stworzyła całą serię potworów, które raz były na usługach mocarstw zachodnich (Francji lub USA) lub komunistycznych (ZSRR i Chiny). Taki był przypadek Pol Pota, który ze wszelkimi honorami został przyjęty w poczet potworów minionego XX wieku.
** Autor: José María López Ruiz, ''Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata'', op. cit., s. 297.


[[Kategoria:Antyintelektualiści]]
[[Kategoria:Kambodżańscy komuniści]]
[[Kategoria:Premierzy Kambodży]]</text>
      <sha1>ak8ogv3c37xwiw3uwlmsr29wfx723i0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hồ Chí Minh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32934</id>
    <revision>
      <id>650364</id>
      <parentid>613771</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem</comment>
      <origin>650364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2374" sha1="d8d6sp12kemqpglk6w34kaqyvffh87t" xml:space="preserve">{{Nazwisko wietnamskie|Hồ}}
[[Plik:Ho Chi Minh 1946.jpg|mały|{{center|Hồ Chí Minh (ok. 1946)}}]]
'''[[w:Hồ Chí Minh|Hồ Chí Minh]]''' (1890–1969) – [[wietnam]]ski działacz niepodległościowy i [[Komunizm|komunistyczny]], [[prezydent]] i [[premier]] Demokratycznej Republiki Wietnamu.
* Indywidualizm jest czymś bardzo fałszywym i przewrotnym: zręcznie sprowadza na złą drogę.
** Źródło: Artur Dmochowski, ''Wietnam: wojna bez zwycięzców'', Kraków 1991, s. 15.

* Jeśli chodzi o mnie osobiście, to całe swe życie duszą i ciałem służyłem ojczyźnie, służyłem rewolucji, służyłem narodowi. Gdybym musiał teraz opuścić ten świat, niczego bym nie żałował. Żałuję tylko, że nie mogę dalej służyć rewolucji…
** Źródło: testament; cyt. za Artur Dmochowski, ''Wietnam: wojna bez zwycięzców'', Kraków 1991, s. 144.

* Nasza partia to partia komunistów indochińskich, ale musimy również dążyć do wyzwolenia całej Południowo-Wschodniej Azji.
** Opis: na VI zjeździe Komunistycznej Partii Indochin (1949).
** Źródło: Artur Dmochowski, ''Wietnam: wojna bez zwycięzców'', Kraków 1991, s. 42.

* Nie ma nic cenniejszego nad niepodległość i wolność.
** Źródło: Artur Dmochowski, ''Wietnam: wojna bez zwycięzców'', Kraków 1991, s. 7.
** Zobacz też: [[ojczyzna]], [[niepodległość]]

* Pokonamy Francuzów, a jeśli zrobicie ten błąd, że zostaniecie tutaj – pokonamy i was.
** Opis: do amerykańskiego dziennikarza (1951).
** Źródło: Artur Dmochowski, ''Wietnam: wojna bez zwycięzców'', Kraków 1991, s. 57.

* Zabijcie dziesięciu naszych ludzi, a my zabijemy jednego z waszych. To wy pierwsi będziecie mieli dosyć.
** Źródło: Artur Dmochowski, ''Wietnam: wojna bez zwycięzców'', Kraków 1991, s. 134.

==O Ho Chi Minie==
* Gdyby wybory odbyły się teraz, komunista Ho Chi Minh zdobyłby 80 procent głosów.
** Autor: [[Dwight Eisenhower]]
** Opis: wyjaśniając w 1955, dlaczego amerykański protegowany – prezydent [[Ngô Đình Diệm]] odwołał zaplanowane wybory w Wietnamie.
** Źródło: ''Oliver Stone’s Untold History of the United States'' (2012), tłum. Anna Rajca, Mirosław Filipowicz, odcinek 5


[[Kategoria:Antyrewizjoniści]]
[[Kategoria:Premierzy państw historycznych]]
[[Kategoria:Prezydenci państw historycznych]]
[[Kategoria:Wietnamscy komuniści]]</text>
      <sha1>d8d6sp12kemqpglk6w34kaqyvffh87t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gamal Abdel Naser</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35482</id>
    <revision>
      <id>650370</id>
      <parentid>644339</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2103" sha1="9aa1fmm93vmmb9hwx6fzso7g06arwwl" xml:space="preserve">[[Plik:Gamal Abdel Nasser (c. 1960s).jpg|mały|{{center|Gamal Abdel Naser}}]]
'''[[w:Gamal Abdel Naser|Gamal Abdel Naser Husajn]]''' (1918–1970) – egipski polityk i wojskowy, prezydent (1956–1970), premier (1954; 1954–1958; 1967–1970), de facto dyktator Egiptu w latach 1952–1970.
* Pragniemy nade wszystko, aby Arabowie, mieszkający na terenach rozciągających się od Maroka aż po Bagdad, byli silni. Do nich to wyciągamy swoją dłoń. Dzisiaj winniśmy być silni, by wyzwolić cały świat arabski, tak by tragedia palestyńska nie mogła się żadną miarą powtórzyć oraz by zapewnić Palestyńczykom ich prawa do wolności i życia.
** Opis: wypowiedziane 19 czerwca 1956.
** Źródło: Jerzy Prokopczuk, ''Islam i rewolucja'', s. 4

==O Gamalu Abdelu Naserze==
* (…) Naser jest z nami. Jest on pierwszym przywódcą Arabów czasów współczesnych, który potrafił uwolnić się od obcej przemocy! W jego stronę powinniśmy zwrócić nasze oczy.
** Autor: [[Muammar al-Kaddafi]]
** Źródło: Tadeusz Fryzel, [https://web.archive.org/20110814124417/trzeciswiat.wordpress.com/2011/05/11/socjalizm-muzulmanski-w-libijskiej-dzamahirijji/ ''Socjalizm muzułmański w Libijskiej Dżamahirijji'']

* W opinii całej arabskiej młodzieży Naser był jedynym człowiekiem we współczesnej historii Arabów, który był zdolny urzeczywistnić nadzieje i aspiracje narodu arabskiego do lepszego, zjednoczonego i aktywnego życia. Zdolny był znosić cierpienia arabskiego narodu. W efekcie patrzymy na niego, jako na kogoś, kto był zdolny wyrażać nasze nadzieje i znosić nasze cierpienia, zanim nawet spotkaliśmy go. Oto tajemnica pozycji, jaką Gamal Abdel Naser zajmuje w duszach arabskiej młodzieży.
** Autor: [[Muammar al-Kaddafi]]
** Źródło: Tadeusz Fryzel, [https://web.archive.org/20110814124417/trzeciswiat.wordpress.com/2011/05/11/socjalizm-muzulmanski-w-libijskiej-dzamahirijji/ ''Socjalizm muzułmański w Libijskiej Dżamahirijji'']


{{SORTUJ:Naser, Gamal Abdel}}
[[Kategoria:Egipscy wojskowi]]
[[Kategoria:Premierzy Egiptu]]
[[Kategoria:Prezydenci Egiptu]]</text>
      <sha1>9aa1fmm93vmmb9hwx6fzso7g06arwwl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rękopis znaleziony w Saragossie (powieść)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39714</id>
    <revision>
      <id>650360</id>
      <parentid>650302</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3339" sha1="2of3pt9a0xnaejrlhv71q2blhptb4nd" xml:space="preserve">[[Plik:Jan Potocki - Rękopis znaleziony w Saragossie, 1847.jpg|mały|{{center|Strona tytułowa polskiego wydania&lt;br /&gt;z 1847 roku}}]]
'''[[w:Rękopis znaleziony w Saragossie (powieść)|Rękopis znaleziony w Saragossie]]''' (fr. ''Manuscrit trouvé à Saragosse'') – [[powieść]] [[Jan Potocki|Jana Potockiego]] opublikowana w języku francuskim w 1847. Cytaty z przekładu [[Edmund Chojecki|Edmunda Chojeckiego]], chyba że zaznaczono inaczej.
* Ci, którzy znają Madryt, wiedzą, że pod pewnymi względami lud w tym mieście dorównywa klasom wyższym; zajmują go te same wypadki, podziela te same zdania, a dowcipy z wielkiego świata podawane z ust do ust krążą po ulicach. To samo stało się z przycinkami bywalców księgarni Morena.
** Zobacz też: [[Madryt]]

* – Drogi Alfonsie – przerwała Emina – ten klejnot, który nosisz na szyi i nazywasz cząstką prawdziwego krzyża, razi nas i wzbudza dreszcz mimowolny.&lt;br /&gt;– O! O się tyczy tego klejnotu – odparłem szybko – nie żądajcie go ode mnie. Przyrzekłem mojej matce, że go nigdy nie zdejmę, i sądzę, że nie ty powinnaś wątpić, jak umiem dotrzymywać moich przyrzeczeń.

* Gdy poczujesz się czymś przygnębiony, usuń się, zamknij w sobie, pokrzepiaj duszę własnymi zasobami, a wtedy doświadczysz szczęścia.
** Zobacz też: [[szczęście]]

* Gdy zacząłem szesnasty rok, Ojciec postanowił nas przypuścić do tajemnic kabały Sefirot. Naprzód dał nam do ręki Sefer Sohar, czyli tak zwaną „jasną księgę”, z której nic nie można zrozumieć, tak dalece jasność dzieła ślepi umysł patrzącego.
** Źródło: s. 100.
** Zobacz też: [[kabała]]

* Nie miałem jeszcze dwunastu lat, siostra zaś ośmiu, kiedy umieliśmy już po hebrajsku, po chaldejsku, po syrochaldejsku, znaliśmy mowy Sarmatów, Koptów, Abisyńczyków i różne inne umarłe lub umierające języki. Nadto, bez pomocy ołówka mogliśmy rozłożyć litery każdego wyrazu wedle wszelkich zasad oznaczonych prawidłami kabalistyki.
** Źródło: s. 100.

* Pokój był ogołocony z cenniejszych przedmiotów, pozostawiono jedynie drobiazgi znikomej wartości. W kącie, na ziemi, zauważyłem kilka zapisanych zeszytów; podniosłem je i przejrzałem ich zawartość. Był to rękopis hiszpański; jakkolwiek bardzo słabo znałem ten język, to przecież zdołałem pojąć, żem znalazł rzecz zajmującą: rękopis zawierał historie o kabalistach, zbójcach i upiorach.
** Źródło: s. 23.

* Przede wszystkim uprzedzam cię, abyś nigdy nie przywiązywał się do obrazu, ani do symbolu, lecz abyś wnikał w myśl w nich ukrytą.
** Źródło: s. 326.
** Zobacz też: [[obraz]], [[symbol]]

* (...) w hebrajskim każda litera jest liczbą, każdy wyraz przemądrą kombinacją, każde zdanie straszliwą formułą, która, gdy ją kto potrafi wymówić z potrzebnym przydechem i akcentem, z łatwością może poruszyć góry i osuszać rzeki. (...) Słowo wprawia w ruch powietrze i umysł, działa na zmysły i duszę zarazem (...) słowo jest koniecznym pośrednikiem między materią a wszelkim umysłem.
** Źródło: s. 101.

'''Zobacz też:'''
* ''[[Rękopis znaleziony w Saragossie (film)|Rękopis znaleziony w Saragossie]]'' – ekranizacja powieści


[[Kategoria:Polska literatura oświeceniowa]]
[[Kategoria:Polskie powieści]]</text>
      <sha1>2of3pt9a0xnaejrlhv71q2blhptb4nd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sukarno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44750</id>
    <revision>
      <id>650368</id>
      <parentid>578218</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:32:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>-1, luźno związane z tematem, drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3344" sha1="mdzi5tyafvhmx8g2e9k2s6h6s46cpfp" xml:space="preserve">[[Plik:Sukarno Suara Merdeka 4 October 1954.jpg|mały|{{center|Ahmed Sukarno}}]]
'''[[w:Sukarno|Ahmed Sukarno]]''' (także '''Bung Karno'''; 1901–1970) – [[Indonezja|indonezyjski]] polityk, pierwszy prezydent niepodległej Indonezji w latach 1945–1967, autorytarny przywódca.
* Możemy żywić pełne zaufanie do zdolności Moskwy i Waszyngtonu osiągnięcia dalszych porozumień i dalszego zbliżenia. Jestem przekonany, że będą one nadal pokojowo współistnieć… Nie sądzę, aby potrzebowały one nas w obecnej koniunkturze. My natomiast winniśmy zwrócić uwagę na bardziej palące i skomplikowane sprawy. Oto wyłania się przed nami poważny problem pokojowego współistnienia między starymi siłami dominacji a nowymi rozwijającymi się państwami… Jak może jakiekolwiek państwo współistnieć w pokoju, kiedy jest otoczone bazami wojskowymi i kiedy wykorzystuje się warunki ekonomiczne dla interwencji w jego wewnętrzne sprawy? (…) Czy pokojowe współistnienie może odnosić się do takich rejonów jak Kambodża, Cypr czy Wietnam? (…) przecież pokojowe współistnienie może być realizowane tylko w konkretnej sytuacji równowagi siły (…) Do pokojowego współistnienia między nami a krajami imperialistycznymi może dojść tylko wówczas, jeśli my będziemy dysponować równą im siłą. Tę zaś równą siłę możemy uzyskać tylko w wyniku naszej solidarności.
** Opis: z przemówienia wygłoszonego na konferencji państw niezaangażowanych w Kairze w 1964.
** Źródło: [[Edmund Osmańczyk]], ''Ciekawa historia ONZ'', wyd. Iskry, Warszawa 1965, s. 470.

==O Sukarno==
* Mawiał, że jesteśmy ulepieni z tej samej gliny. Uwielbiał mnie. A ja uwielbiałem jego. Był wyjątkowym człowiekiem, mimo swoich słabości, na przykład wulgarności wobec kobiet. Nie jest konieczne ani godne nieustanne pokazywanie swojej męskości, ale on tego nie rozumiał. Zresztą nie rozumiał też ekonomii.
** Autor: [[Zulfikar Ali Bhutto]]
** Opis: w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w kwietniu 1974 w Karaczi.
** Źródło: [[Oriana Fallaci]], ''Wywiad z historią'', wyd. Sfery, Warszawa 2012, ISBN 9788377990391, s. 248.

* Spójrzmy na prezydenta Indonezji, Sukarno, autorytarnego władcę i wyznawcę „sterowanej demokracji”. Podobnie jak wielu antykolonialnych przywódców Sukarno spędził w młodości wiele lat w więzieniu, nie mając żadnej możliwości zaspokojenia swych erotycznych pragnień. Gdy doszedł do władzy, popuścił sobie cugli. Mając już dobrze po sześćdziesiątce, zdobył sławę niedościgłego kobieciarza. Pilnie nadrabiał stracony czas. Amerykańskie czasopisma bezustannie zarzucały mu „pogoń za spódniczkami” i nazywały „lubieżnikiem”. Gazety francuskie nadały mu miano ''le grand seducteur'' [wielki uwodziciel], a brytyjscy dziennikarze utrzymywali, że poza ósemką legalnego potomstwa spłodził co najmniej setkę bękartów.
** Autor: [[Nigel Cawthorne]], ''Życie erotyczne wielkich dyktatorów'', tłum. Zofia Domaniewska, wyd. Puls, ISBN 1859170676, s. 7.

* Sukarno… nie zrobił na mnie wrażenia.
** Autor: [[Makarios III]]
** Opis: w wywiadzie udzielonym Orianie Fallaci w listopadzie 1974 w Nowym Jorku.
** Źródło: [[Oriana Fallaci]], ''Wywiad z historią'', op. cit., s. 657.


[[Kategoria:Prezydenci Indonezji]]</text>
      <sha1>mdzi5tyafvhmx8g2e9k2s6h6s46cpfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Józef Stolarczyk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68100</id>
    <revision>
      <id>650355</id>
      <parentid>650320</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1764" sha1="jq6uprb9h81xnnykdktaha8f0tngayg" xml:space="preserve">[[Plik:Stanisław Bizański Ksiadz Stolarczyk 1889.jpg|mały|{{center|Józef Stolarczyk (1889)}}]]
'''[[w:Józef Stolarczyk (ksiądz)|Józef Stolarczyk]]''' (1816–1893) – polski duchowny katolicki, taternik, pierwszy proboszcz [[Zakopane]]go.
* Miendzy ojcami ino jest ta różnica, co matka bedzie ci dziesiynć razy godała jedno (…]) Ale ociec to ci ino roz powie i mo być.
** Źródło: Andrzej Stopka, ''Pierwszy proboszcz Zakopanego''.

* Straśnie to biedno jest ta robota tego janiołka stróża. Wto go jednak mo i kocha, a słucha, scęśliwy to cłowiek na wieki.
** Źródło: Andrzej Stopka, ''Pierwszy proboszcz Zakopanego''.
** Zobacz też: [[Anioł Stróż]]

* W bezpośredniém zetknięciu się z naturą olbrzymią i dziką człowiek nabiera sił, umysł i serce odświeża.
** Źródło: [[s:Ulewa|''Wycieczka na szczyt Gierlachu'']] [w:] ''Pamiętnik Towarzystwa Tatrzańskiego'', tom I, wyd. Towarzystwo Tatrzańskie, Kraków 1876, s. 60.

==O Józefie Stolarczyku==
* Poza wspomnianym powyżej „królem tatrzańskim”, Chałubińskim, czyta się często o ks. Stolarczyku († 1893), „pierwszym proboszczu” w Zakopanem, gorliwym pomocniku Chałubińskiego w krzewieniu kultury na Podhalu. Należy on do tych, którzy się najbardziej przyczynili do znajomości Tatr. On też pierwszy z Polaków wszedł na Garłuch.
** Autor: [[Alojzy Milata]], ''[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/23545/edition/20802/content Dookoła Tatr. Szkic krajoznawczy z 1 mapką i 13 rycinami]'', wyd. Księgarnia B. Kotuli, Cieszyn 1924, s. 68–69.
** Zobacz też: [[Tytus Chałubiński]]


{{SORTUJ:Stolarczyk, Józef}}
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Polscy twórcy literatury górskiej]]
[[Kategoria:Polscy wspinacze]]</text>
      <sha1>jq6uprb9h81xnnykdktaha8f0tngayg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650356</id>
      <parentid>650355</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1763" sha1="od5a1sfp7iu8of9yamxjtmw74stu8pb" xml:space="preserve">[[Plik:Stanisław Bizański Ksiadz Stolarczyk 1889.jpg|mały|{{center|Józef Stolarczyk (1889)}}]]
'''[[w:Józef Stolarczyk (ksiądz)|Józef Stolarczyk]]''' (1816–1893) – polski duchowny katolicki, taternik, pierwszy proboszcz [[Zakopane]]go.
* Miendzy ojcami ino jest ta różnica, co matka bedzie ci dziesiynć razy godała jedno (…) Ale ociec to ci ino roz powie i mo być.
** Źródło: Andrzej Stopka, ''Pierwszy proboszcz Zakopanego''.

* Straśnie to biedno jest ta robota tego janiołka stróża. Wto go jednak mo i kocha, a słucha, scęśliwy to cłowiek na wieki.
** Źródło: Andrzej Stopka, ''Pierwszy proboszcz Zakopanego''.
** Zobacz też: [[Anioł Stróż]]

* W bezpośredniém zetknięciu się z naturą olbrzymią i dziką człowiek nabiera sił, umysł i serce odświeża.
** Źródło: [[s:Ulewa|''Wycieczka na szczyt Gierlachu'']] [w:] ''Pamiętnik Towarzystwa Tatrzańskiego'', tom I, wyd. Towarzystwo Tatrzańskie, Kraków 1876, s. 60.

==O Józefie Stolarczyku==
* Poza wspomnianym powyżej „królem tatrzańskim”, Chałubińskim, czyta się często o ks. Stolarczyku († 1893), „pierwszym proboszczu” w Zakopanem, gorliwym pomocniku Chałubińskiego w krzewieniu kultury na Podhalu. Należy on do tych, którzy się najbardziej przyczynili do znajomości Tatr. On też pierwszy z Polaków wszedł na Garłuch.
** Autor: [[Alojzy Milata]], ''[https://www.sbc.org.pl/dlibra/publication/23545/edition/20802/content Dookoła Tatr. Szkic krajoznawczy z 1 mapką i 13 rycinami]'', wyd. Księgarnia B. Kotuli, Cieszyn 1924, s. 68–69.
** Zobacz też: [[Tytus Chałubiński]]


{{SORTUJ:Stolarczyk, Józef}}
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]
[[Kategoria:Polscy twórcy literatury górskiej]]
[[Kategoria:Polscy wspinacze]]</text>
      <sha1>od5a1sfp7iu8of9yamxjtmw74stu8pb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikicytaty:Prośby do administratorów</title>
    <ns>4</ns>
    <id>68493</id>
    <revision>
      <id>650400</id>
      <parentid>650346</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T09:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>HRVAT$KI</username>
        <id>62166</id>
      </contributor>
      <comment>Dobrze by było gdyby administracja zaczęła ukrywać wulgarne/zwyrodnialskie/wpedzichofilskie tytuły stron z rejestrów. Pozdrawiam</comment>
      <origin>650400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="602" sha1="5ltz24d73621xsa61hps11tp7wzv3nk" xml:space="preserve">{{/Nagłówek}}
= Prośby =
&lt;!-- Prośby o wykonanie czynności wymagających uprawnień administratora należy umieszczać poniżej tej linii. --&gt;

== Prośba ==
Dobrze by było gdyby administracja zaczęła ukrywać wulgarne/zwyrodnialskie/wpedzichofilskie tytuły stron z rejestrów. Pozdrawiam

https://pl.wikiquote.org/w/index.php?title=Specjalna:Rejestr&amp;excludetempacct=1&amp;page=&amp;tagfilter=&amp;type=&amp;user=&amp;wpFormIdentifier=logeventslist&amp;wpdate=&amp;wpfilters%5B0%5D=newusers&amp;offset=&amp;limit=500 [[Użytkownik:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja użytkownika:Igor123121|dyskusja]]) 19:52, 18 paź 2026 (CEST)</text>
      <sha1>5ltz24d73621xsa61hps11tp7wzv3nk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>650418</id>
      <parentid>650400</parentid>
      <timestamp>2026-10-20T10:03:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jianhui67</username>
        <id>23093</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wycofano edycję użytkownika [[Special:Contributions/HRVAT$KI|HRVAT$KI]] ([[User talk:HRVAT$KI|dyskusja]]). Autor przywróconej wersji to [[User:Swam pl|Swam pl]].</comment>
      <origin>650344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="147" sha1="tjqbfxsy9a4gog5qvr5nyal00xnm326" xml:space="preserve">{{/Nagłówek}}
= Prośby =
&lt;!-- Prośby o wykonanie czynności wymagających uprawnień administratora należy umieszczać poniżej tej linii. --&gt;</text>
      <sha1>tjqbfxsy9a4gog5qvr5nyal00xnm326</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Najeźdźca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74272</id>
    <revision>
      <id>650385</id>
      <parentid>650168</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T15:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>sortowanie</comment>
      <origin>650385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2633" sha1="k78ht1s905vl03flb42go05e1l07wuq" xml:space="preserve">'''[[w:Najeźdźca|Najeźdźca]]''' – agresor dokonujący najazdu na cudzy kraj, naród, terytorium w celach niszczycielsko-zaborczych.
* Najeźdźca, który postawił sobie za cel zniszczenie Narodu Polskiego, ani chwilę nie ustaje w swych wysiłkach. (…) Wrogowi nie dość jednak samego niszczenia Narodu Polskiego. Powziął on zbrodniczą myśl wykonania tego rękoma jego własnych synów. Udało się to z Żydami – próbuje z Polakami. Do ostatnich łapań zaprzągł więc Polaków…
** Autor: [[Jan Piekałkiewicz]], [[s:Oświadczenie Delegata Rządu na Kraj, piętnujące osoby pomagające Niemcom w wyniszczaniu narodu polskiego (1942)|Oświadczenie Delegata Rządu na Kraj, piętnujące osoby pomagające Niemcom w wyniszczaniu narodu polskiego (1942)]], „Biuletyn Informacyjny” nr 40/144 z 15 października 1942.

* Nawet pobieżna analiza historii nasuwa konstatację: jeśli władca napada zbrojnie na inny kraj, to zazwyczaj nie po to, aby zmieniać ten kraj na lepsze lub coś mu ofiarować. Zazwyczaj najeźdźca pragnie czegoś dla siebie i bierze to.
** Autor: [[Franciszek Jägerstätter|Franz Jägerstätter]]
** Źródło: Erna Putz, ''Boży dezerter. Franz Jägerstätter 1907–1943'', Warszawa 2008, s. 227.

* Odwieczną zasadą najeźdźcy jest wybranie najsilniejszego spośród reszty i zgładzenie go, a wtedy tłum słabeuszy podda się pokornie, jak baranki.
** Autor: [[Dick Francis]], ''Przekręt'', Toruń 2003, s. 181.

* (…) Poczucie prawa i siły, umiłowanie wolności i demokracji oraz szlachetna duma wzburzona przez niegodziwego najeźdźcę naszej ziemi, są uczuciami powszechnymi wśród narodu meksykańskiego.
** Autor: [[Benito Juárez]]
** Źródło: Jarosław Wojtczak, ''Wojna meksykańska 1861–1867'', Warszawa 2009, s. 154.

* Proletariusz polski jak nikt inny odczuł i odczuwa boleśnie rozdarcie naszej ojczyzny, zwłaszcza teraz, gdy musi pod rozkazami najeźdźców wbijać bagnet w pierś swojego brata.
** Autor: [[Norbert Barlicki]], ''List otwarty do towarzyszy robotników z tzw. Lewicy PPS'' (1915)
** Źródło: ''Muszą zamilknąć spory na lewicy. Wybór pism'', Warszawa 1980.

* Ten niespodziewany w swej potędze przejaw woli ludowej zatrwożył i najeźdźców, i wyzyskiwaczy. Najeźdźcy zaczęli przemawiać do ludu w jego ojczystym języku, który przedtem pogardliwie psim nazywali.
** Autor: [[Bolesław Limanowski]]
** Źródło: Michał Szukała, [https://dzieje.pl/wiadomosci/1-maja-burzliwa-historia-swieta-pracy ''1 maja – burzliwa historia Święta Pracy''], dzieje.pl, 1 maja 2025.


[[Kategoria:Człowiek]]
[[Kategoria:Przemoc]]</text>
      <sha1>k78ht1s905vl03flb42go05e1l07wuq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wojciech Blaszyński</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74397</id>
    <revision>
      <id>650354</id>
      <parentid>650328</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T13:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kat., drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="839" sha1="bfjpbh9vsfelkc4dx41y17cyre2ostf" xml:space="preserve">'''[[w:Wojciech Blaszyński|Wojciech Blaszyński]]''' (1806–1866) – [[Polacy|polski]] duchowny katolicki, kaznodzieja, prekursor ewangelizacji poprzez osoby świeckie.
* Wiara bowiem to nasza matka, to nasze oko i życie. Jakże ją czcić wypada, jak szanować i bronić, jak dziękować za taki skarb?
** Źródło: Jakub Górka, ''Ks. Wojciech Blaszyński. Proboszcz w Sidzinie''
** Zobacz też: [[wiara]]

* Żal naturalny nie wystarcza. Kto się boi kryminału jak złodziej lub lęka się kija albo zmarnowania pieniędzy jak rozpustnik lub pijak utraty zdrowia i honoru, ten ma żal naturalny… Opamiętajcie się z bojaźni kar piekielnych i utraty łaski Bożej na wieki.
** Źródło: Jakub Górka, ''Ks. Wojciech Blaszyński. Proboszcz w Sidzinie''


{{SORTUJ:Blaszyński, Wojciech}}
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]</text>
      <sha1>bfjpbh9vsfelkc4dx41y17cyre2ostf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Czeladź</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74398</id>
    <revision>
      <id>650357</id>
      <parentid>650324</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:06:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2547" sha1="8gba5iqablo10sh988hsb52ytghn4ty" xml:space="preserve">[[Plik:Czeladź. Rynek.jpg|mały|{{center|Rynek w Czeladzi}}]]
'''[[w:Czeladź|Czeladź]]''' – miasto w południowej [[Polska|Polsce]], w województwie śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim.
* Czeladź jako miasto jest tworem osadniczym na wskroś nowym i to pod każdym względem.
** Autor: [[Ludwik Musioł]], ''[https://sbc.org.pl/Content/13821/PDF/13821.pdf Rozważania nad początkami miasta Czeladzi]'', „Zeszyty Czeladzkie” nr 1, 1993, s. 4.
** Opis: o średniowiecznej lokacji miasta w miejscu starszej osady.

* Kocham Czeladź, to moje miasto.
** Autor: [[Henryk Kuźniak]]
** Opis: podczas odsłonięcia muralu upamiętniającego kompozytora w Czeladzi, 20 marca 2026.
** Źródło: Piotr Sobierajski, [https://dziennikzachodni.pl/henryk-kuzniak-swietuje-90-urodziny-autor-muzyki-do-vabanku-i-seksmisji-odslonil-mural-w-czeladzi-ktory-upamietnia-jego-tworczosc/ar/c1p2-28836783 ''Henryk Kuźniak świętuje 90 urodziny''], „Dziennik Zachodni”, 20 marca 2026.

* Niezbyt urodziwa. Podobna do Łodzi. To dobre porównanie – mniejsza Łódź.
** Autor: [[Przemysław Rudzki]]
** Opis: o Czeladzi w latach 80. XX wieku.
** Źródło: Kuba Borowicz, [https://prostozboku.pl/extra-time/futbol-i-cala-reszta-spotkanie-z-przemyslawem-rudzkim/ ''„Futbol i cała reszta”. Spotkanie z Przemysławem Rudzkim''], prostozboku.pl, 5 marca 2016.

* Szczerze mówiąc z okresu wczesnego dzieciństwa w Czeladzi pamiętam przede wszystkim kąpiele w Brynicy i wizyty w kinie Uciecha.
** Autor: [[Henryk Kuźniak]]
** Źródło: Olga Kostrzewska-Cichoń, [https://slaskaopinia.pl/2021/03/20/muzyka-jako-tworzywo-filmowe-85-urodziny-kompozytora-henryka-kuzniaka/ ''Muzyka jako tworzywo filmowe. 85. Urodziny kompozytora Henryka Kuźniaka''], „Śląska Opinia”, 20 marca 2021.

* Świątynię czeladzką z powodzeniem można nazwać perłą Zagłębia, a zarazem naszej sosnowieckiej diecezji.
** Autor: [[Adam Śmigielski]], ''Słowo Biskupa Sosnowieckiego'' [w:] Czesław Ryszka, [https://parafia-czeladz.pl/klejnot-czeladzi/ ''Klejnot Czeladzi''].
** Opis: o [[w:Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czeladzi|kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika]] w Czeladzi.

* To jest drugi Wawel.
** Autor: [[Wiktor Zin]]
** Opis: o skarbcu kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czeladzi; wypowiedź przytoczona przez Czesława Ryszkę.
** Źródło: Czesław Ryszka, [https://parafia-czeladz.pl/klejnot-czeladzi/ ''Klejnot Czeladzi''], część ''Od autora''.


[[Kategoria:Miasta województwa śląskiego]]</text>
      <sha1>8gba5iqablo10sh988hsb52ytghn4ty</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Będzin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>74399</id>
    <revision>
      <id>650358</id>
      <parentid>650329</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T14:12:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>650358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3119" sha1="cv1jlj71xcsog0xiyhss9mr2wt05l2f" xml:space="preserve">[[Plik:Będzin - zamek.jpg|mały|{{center|Zamek w Będzinie}}]]
'''[[w:Będzin|Będzin]]''' – miasto w południowej [[Polska|Polsce]], w województwie śląskim, w Zagłębiu Dąbrowskim, nad Czarną Przemszą.
* Nie urodziłam się w Będziniu, nie kręciłam się po tym mieście jako nastolatka, ale bardzo pociągało mnie pisanie o nim.
** Autorka: [[Anna Cieplak]]
** Opis: o wyborze Będzina jako miejsca akcji powieści ''Lata powyżej zera''.
** Źródło: Emilia Padoł, [https://kultura.onet.pl/wywiady-i-artykuly/anna-cieplak-dlaczego-w-dalszym-ciagu-trwa-ta-reprodukcja-dlaczego-to-gdzie-sie/f2kk1xp ''Anna Cieplak: dlaczego w dalszym ciągu trwa ta reprodukcja, dlaczego to, gdzie się rodzimy, determinuje nasz los?''], Onet Kultura, 12 września 2017.

* O tym mieście mówiono przecież „Jerozolima Zagłębia”. Tu spędziłem lata swojego dzieciństwa i młodości.
** Autor: [[Zev Longner]]
** Opis: wspomnienie przedwojennego Będzina podczas wizyty izraelskich żołnierzy w mieście w czerwcu 2007 roku.
** Źródło: Magdalena Nowacka, [https://bedzin.naszemiasto.pl/dwustu-zolnierzy-armii-izraelskiej-oddalo-hold-poleglym/ar/c1-6679857 ''Dwustu żołnierzy armii izraelskiej oddało hołd poległym Żydom''], „Będzin Nasze Miasto”, 21 czerwca 2007.

* Przed nami leżało miasto, najpiękniejsze miasto świata, pierwsze i ostatnie miasto mego życia.
** Autor: [[Stanisław Wygodzki]]
** Opis: wypowiedź narratora opowiadania. Fragment ten został wykorzystany na tablicy upamiętniającej pisarza przy ulicy Sączewskiego 13 w Będzinie.
** Źródło: Stanisław Wygodzki, ''W kotlinie'', 1949; cyt. za: Izabela Tumas, [https://tumas.pl/wp-content/uploads/2025/09/tumas_koincydencje-pisze-do-stanislawa-wygodzkiego.pdf ''Koincydencje, czyli piszę do Stanisława Wygodzkiego''], „Śląsk”, nr 9/2025, s. 26.

* Wychodząc na drogę między obu cmentarzami zauważyłem mnóstwo uciekających, przeważnie byli to ubodzy Żydzi.
** Autor: [[Leon Stasiński]], ''Będzin – pierwsze dni wojny 1939'', s. 23; cyt. za: [https://bibliog3.wordpress.com/tag/pamietnik/ ''O Będzinie wojennym''], Biblioteka(rka) szkolna, 15 września 2014.
** Opis: relacja będzińskiego duchownego z pierwszych dni II wojny światowej.

* Miasteczko Będzin w Polsce jest.
** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Stara piosenka'', [https://www.staremelodie.pl/piosenka/1546/Stara%20piosenka%20(Benatzky,%20Tuwim) ''Stare Melodie'']; nagranie Hanki Ordonówny z 1929 roku, Syrena-Electro, nr katalogowy 3282.
** Opis: początek piosenki ''Stara piosenka'', wykonywanej m.in. przez [[Hanka Ordonówna|Hankę Ordonównę]]; utwór opowiada historię żydowskiego skrzypka pochodzącego z Będzina.

* Miasto zamiera w oczekiwaniu, a oczekiwanie to najgorsze, co może być.
** Autorka: [[Rutka Laskier]], ''Pamiętnik''; cyt. za: Cyryl Skibiński, [https://www.jhi.pl/artykuly/bedzinskie-getto-pamietamy,37 ''Będzińskie getto. Pamiętamy''], Żydowski Instytut Historyczny.
** Opis: o sytuacji w Będzinie pod okupacją niemiecką; wpis z 20 lutego 1943 roku.


[[Kategoria:Miasta województwa śląskiego]]</text>
      <sha1>cv1jlj71xcsog0xiyhss9mr2wt05l2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Owca</title>
    <ns>14</ns>
    <id>74400</id>
    <revision>
      <id>650388</id>
      <timestamp>2026-10-19T15:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowa kategoria</comment>
      <origin>650388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="6fi1zog2oec8ese43jy5md9srfx11po" xml:space="preserve">[[Kategoria:Ssaki]]
[[Kategoria:Zwierzęta domowe]]</text>
      <sha1>6fi1zog2oec8ese43jy5md9srfx11po</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoria:Bydło</title>
    <ns>14</ns>
    <id>74401</id>
    <revision>
      <id>650392</id>
      <timestamp>2026-10-19T15:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mrnr84201</username>
        <id>7345</id>
      </contributor>
      <comment>nowa kategoria</comment>
      <origin>650392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="rf32iokvzepdj8zk2198oqh2vclwefx" xml:space="preserve">{{wikipediakat|Bydło}}

[[Kategoria:Ssaki]]
[[Kategoria:Zwierzęta domowe]]</text>
      <sha1>rf32iokvzepdj8zk2198oqh2vclwefx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>