Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 654 157072 156277 2026-05-25T09:05:15Z Blakocha 15598 int. 157072 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[Plik:Sosnie herb.jpg|thumb|upright|Herb Gminy Sośnie]] '''Gmina Sośnie''' leży w południowej części [[Województwo wielkopolskie|województwa wielkopolskiego]], na południowym zachodzie [[Powiat ostrowski (województwo wielkopolskie)|powiatu ostrowskiego]]. Rozciąga się na powierzchni 187,46 km kwadratowych i zamieszkiwana jest przez około 6600 mieszkańców. Siedzibą gminy jest wieś [[Sośnie]]. == Geografia == Gmina Sośnie położona jest w '''Regionie Pradoliny Barycko-Głogowskiej''' w subregionie Kotliny Odolanowskiej, między pasmem Wału Trzebnickiego na południu a '''Wysoczyzną Kaliską''' w części północnej. Występujące na terenie gminy '''lasy''', zajmujące około 52% powierzchni należą do dzielnicy przyrodniczo – leśnej ''Wzgórz Dolnośląskich''. W celu zachowania wartości przyrodniczych, krajobrazowych i historycznych tych terenów, został w 1995 roku utworzony [[Park Krajobrazowy "Dolina Baryczy"]]. Lasy, których przeważająca większość znajduje się na terenie gminy, stanowią o jej walorach rekreacyjnych. W części zachodniej znajdują się skupiska stawów rybnych. == {{Dojazd}} == Główna trasa komunikacyjna prowadząca przez gminę to droga krajowa '''nr 25''' [[Antonin]] – [[Oleśnica]]. Przez teren gminy przebiegają również liczne drogi powiatowe, których dobrze rozbudowana sieć łączy wszystkie miejscowości i krzyżuje się w [[Sośnie|Sośniach]]. Przez teren gminy przebiega również linia kolejowa [[Ostrów Wielkopolski]] – [[Wrocław]]. == {{Komunikacja}} == Najprostszy sposób poruszania się po terenie gminy to własny transport. Istnieje także możliwość skorzystania z licznych linii autobusowych – PKS. Na terenie gminy znajdują się stacje kolejowe: [[Granowiec]], [[Sośnie]] i [[Pawłów Wielkopolski]] gdzie zatrzymują się pociągi osobowe kursujące trasą [[Ostrów Wielkopolski]] – [[Wrocław]]. == Wsie i sołectwa należące do gminy == W skład gminy wchodzi 17 wsi sołeckich. * 1 – [[Bogdaj]] * 2 – [[Chojnik]] * 3 – [[Cieszyn (województwo wielkopolskie)|Cieszyn]] * 4 – [[Dobrzec]] * 5 – [[Granowiec]] * 6 – [[Janisławice]] * 7 – [[Kałkowskie]] * 8 – [[Kąty Śląskie]] * 9 – [[Kocina]] * 10 – [[Konradów]] * 11 – [[Kuźnica Kącka]] * 12 – [[Mariak]] * 13 – [[Młynik]] * 14 – [[Możdżanów]] * 15 – [[Pawłów Wielkopolski]] * 16 – [[Szklarka Śląska]] * 17 – [[Sośnie]] == Warto zobaczyć == Do największych atrakcji turystycznych w gminie należą: * [[Sośnie]] – siedziba gminy z kościołem poewangelickim pw. Narodzenia NMP wzniesiony w roku 1895 z fundacji baronowej Agnes von Diergardt * [[Moja Wola]] – Pałac Myśliwski zbudowany w latach 1820-1825 na zlecenie księcia brunszwicko-oleśnickiego Wilhelma. * [[Możdżanów]] – Dwór Myśliwski – wzniesiony pod koniec XIX wieku przez Karola Neumanna, rozbudowany w 1935 r. o wieżę i zaadoptowany przez Wojciecha Lipskiego. * [[Cieszyn (powiat ostrowski)|Cieszyn]] – Płaskorzeźba św. Jana Chrzciciela „na puszczy” z 1499 r. wykonana przez jednego z uczniów Wita Stwosza – zaliczana do najwybitniejszych dzieł tego okresu. == {{Zrób}} == == {{Zakupy}} == == {{Gastronomia}} == == {{Rozrywka}} == == {{Noclegi}} == == {{Kontakt}} == == Linki zewnętrzne == * [http://www.sosnie.pl/ Oficjalna strona internetowa gminy Sośnie] * [http://www.sosnie.ovh.org/ Strona internetowa z informacjami o gminie Sośnie i jej wybranych miejscowościach] * [http://www.powiatostrowinfo.wordpress.com Powiat ostrowski info] * [http://www.gminasosnie.pl/index.php?option=com_frontpage&Itemid=1 Pierwsza niezależna gazeta internetowa gminy Sośnie] {{Atrybucja|Gmina_Sośnie}} {{Jest w|Powiat ostrowski (województwo wielkopolskie)}} [[Kategoria:Powiat ostrowski]] gh81i37w0cvxy7h4n6g41oz9r6et02b 0 2018 157071 144247 2026-05-25T09:05:02Z Blakocha 15598 int. 157071 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} [[Plik:Administrative division of pomerania.png|thumb|upright=1.5|Pomorze]] '''Pomorze''' – kraina historyczna na terenie Polski i Niemiec. Obejmuje [[w:Pomorze Przednie|Pomorze Przednie]], [[w:Rugia|Rugię]], [[w:Pobrzeże Szczecińskie|Pobrzeże Szczecińskie]], [[w:Pobrzeże Koszalińskie|Pobrzeże Koszalińskie]], [[w:Pobrzeże Gdańskie|Pobrzeże Gdańskie]], [[Kaszuby]], [[Pojezierze Pomorskie]], [[w:ziemia chełmińska|ziemię chełmińską]] i [[w:Krajna|Krajnę]]. Granice regionu opierają się na [[w:Recknitz|Reknicy]] na zachodzie i na linii [[w:Warta|Warty]], [[w:Noteć|Noteci]], [[w:Wisła|Wisły]] i [[w:Drwęca|Drwęcy]] na południu i południowym wschodzie. == Geografia == Większa część Pomorza znajduje się w granicach Polski, w obrębie województw: [[województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskiego]], [[województwo pomorskie|pomorskiego]] i [[województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskiego]]. Część regionu znajduje się w województwach: [[województwo wielkopolskie|wielkopolskim]] i [[województwo lubuskie|lubuskim]]. Po stronie niemieckiej znajduje się [[w:Pomorze Przednie|Pomorze Przednie]]. Jego terytorium prawie w całości znajduje się w obrębie kraju związkowego [[Meklemburgia-Pomorze Przednie]]. == Warto zobaczyć == * [[Gdańsk]] – z [[Sopot]]em, znanym kurortem i [[Gdynia|Gdynią]], miastem portowym powstałym dopiero w XX wieku stanowi organizm miejski nazywany Trójmiastem; przez kilka wieków Gdańsk był najbogatszym i największym polskim miastem, tu powstała Solidarność, zachowała się w nim wyjątkowa w skali kraju ilość zabytkowej architektury; * średniowieczną architekturę miast zespołu miejskiego [[Szczecin]]a – [[Stargard]], [[Police]], [[Goleniów]] i [[Gryfino]], port w [[Szczecin]]ie i wypocząć w rozległych lasach ziemi szczecińskiej ([[Puszcza Wkrzańska]], [[Puszcza Goleniowska]], [[Puszcza Bukowa]]) * [[Słowiński Park Narodowy]] – wydmy wdzierające się w głąb lasu lub jak kto woli, pustynia między morzem a lądem i wielkim jeziorem; * [[Woliński Park Narodowy]] – lasy nadmorskie, siedlisko żubrów * [[Drawieński Park Narodowy]] – lasy pasa pojezierzy nad rzeką Drawą * [[Malbork]] – stolica dawnego Państwa Krzyżackiego, zamek jest arcydziełem obronnej architektury gotyckiej, największym zbudowanym z cegły na świecie; * [[Wolin]] i [[Kamień Pomorski]] – średniowieczne miasta, centralne ośrodki cywilizacji na Pomorzu Zachodnim w epoce średniowiecza * [[Cedynia|Cedynię]], [[Chojna|Chojnę]], [[Police]], [[Stargard]] i inne średniowieczne miasta [[w:Pomorze Zachodnie|Pomorza Zachodniego]] * [[Bory Tucholskie]] – olbrzymi obszar leśny przecinają wyjątkowo czyste i piękne rzeki – Wda i Brda, którymi spływy można zaliczyć do najpiękniejszych nizinnych szlaków kajakowych. {{Atrybucja}} {{Jest w|Europa Środkowa}} [[Kategoria:Meklemburgia-Pomorze Przednie‎]] [[Kategoria:Polska]] 0wj2be9uw5l001jya62gvhop8u8p4z8 0 2019 157067 139771 2026-05-25T09:03:53Z Blakocha 15598 int. 157067 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Jednostka administracyjna infobox |grafika = Gdańsk, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Pomorski Urząd Wojewódzki - fotopolska.eu (227088).jpg |herb = POL województwo pomorskie COA.svg |flaga = POL województwo pomorskie flag.svg |mapa = Pomeranian in Poland (+rivers).svg |stolica = [[Gdańsk]] |ludność = 2 333 523 |powierzchnia = 18 310,34 km² |strefa czasowa = }} [[Plik:Pomeranian Voivodeship administrative map.svg|mały|upright=2.2]] [[Plik:Gdańsk Główne Miasto, Ulica Mariacka - panoramio.jpg|mały|Ulica Mariacka w Gdańsku]] [[Plik:Zamek krzyżacki - Malbork.jpg|mały|Zamek Krzyżacki w Malborku]] '''Województwo pomorskie''' – województwo położone w północnej Polsce z siedzibą w [[Gdańsk]]u. == Charakterystyka == === Historia === Województwo pomorskie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego: * gdańskiego (''w całości'') * słupskiego (''oprócz gmin powiatu sławieńskiego'') * elbląskiego (''tylko gminy powiatów nowodworskiego, malborskiego, kwidzyńskiego i obecnego sztumskiego'') * bydgoskiego (''tylko 3 z 4 gmin powiatu chojnickiego'') W wyniku protestów Bydgoszczy nie udało się utworzyć wielkiego regionu pomorskiego obejmującego również Bydgoszcz, Toruń, Włocławek i Grudziądz (obecnie będących częścią województwa kujawsko-pomorskiego). === Geografia === Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 18 310,34 km². Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. pomorskim lasy obejmowały powierzchnię 664,4 tys. ha, co stanowiło 36,3% jego powierzchni. 9,8 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych. Większość obszaru województwa znajduje się na terenie Pomorza Gdańskiego. Poza tym jego północno-zachodnia część zaliczana jest do Pomorza Zachodniego, natomiast część wschodnia do Prus. Województwo jest położone w północnej Polsce i graniczy z: * [[Rosja|Rosją]] (z [[Obwód królewiecki|obwodem królewieckim]]) – granica państwowa przecina Mierzeję Wiślaną na długości 0,8 km oraz z województwami: * [[Województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskim]] na długości 238,8 km na południu * [[Województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskim]] na długości 191,4 km na wschodzie * [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskim]] na długości 61,7 km na południowym zachodzie * [[Województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskim]] na długości 182,2 km na zachodzie == Dojazd == === Pociągiem === === Samochodem === ==== Autostrady ==== * A1 ==== Drogi ekspresowe ==== * S6, S7 ==== Drogi krajowe ==== * 5, 6, 7, 20, 21, 22, 90, 91 === Autobusem === === Samolotem === Port lotniczy znajduje się w [[Gdańsk]]u. === Statkiem === == Miasta == * [[Bytów]] * [[Czarna Woda]] * [[Człuchów]] * [[Chojnice]] * [[Gdańsk]] * [[Gdynia]] * Kartuzy * [[Krynica Morska]] * [[Kwidzyn]] * [[Lębork]] * [[Łeba]] * [[Miastko]] * [[Pruszcz Gdański]] * [[Skarszewy]] * [[Skórcz]] * [[Słupsk]] * [[Sopot]] * [[Starogard Gdański]] * [[Sztum]] * [[Tczew]] * [[Wejherowo]] * [[Żukowo]] == Powiaty == [[Plik:Województwo pomorskie powiaty.svg|mały|upright=1.8|Powiaty]] * [[powiat bytowski]] * [[powiat chojnicki]] * [[powiat człuchowski]] * [[powiat gdański]] * [[powiat kartuski]] * [[powiat kościerski]] * [[powiat kwidzyński]] * [[powiat lęborski]] * [[powiat malborski]] * [[powiat nowodworski (województwo pomorskie)|powiat nowodworski]] * [[powiat pucki]] * [[powiat słupski]] * [[powiat starogardzki]] * [[powiat sztumski]] * [[powiat tczewski]] * [[powiat wejherowski]] [[Plik:Starogard Ratusz 2.JPG|mały|Ratusz w Starogardzie Gdańskim]] [[Plik:View of Hel.jpg|mały|Widok na Hel]] [[Plik:Zamek Bytow.jpg|mały|Zamek w Bytowie]] == Warto zobaczyć == * [[Gdańsk]] – z [[Sopot]]em, znanym kurortem i [[Gdynia|Gdynią]] – miastem portowym powstałym dopiero w XX wieku. stanowi organizm miejski nazywany Trójmiastem; przez kilka wieków Gdańsk był najbogatszym i największym polskim miastem, tu powstała Solidarność, zachowała się w nim wyjątkowa w skali kraju ilość zabytkowej architektury; * [[Słowiński Park Narodowy]] – wydmy wdzierające się w głąb lasu lub jak kto woli, pustynia między morzem a lądem i wielkim jeziorem; * [[Malbork]] – stolica dawnego Państwa Krzyżackiego, zamek jest arcydziełem obronnej architektury gotyckiej, największym zbudowanym z cegły na świecie; * [[Bory Tucholskie]] – olbrzymi obszar leśny przecinają wyjątkowo czyste i piękne rzeki – Wda i Brda, którymi spływy można zaliczyć do najpiękniejszych nizinnych szlaków kajakowych; * [[Poddąbie]] – miejscowość nad morzem Bałtyckim, w której warto się poopalać na plaży i popływać w Bałtyku; * [[Bychowo (województwo pomorskie)|Bychowo]] – kaszubska wieś, której atrakcją jest odbudowany niemal od podstaw dworek (pierwotnie z XIX w.) i park podworski z ciekawymi drzewami. Atrakcją dla dzieci jest mini zoo. Kilka kilometrów na wschód znajduje się Jezioro Żarnowieckie, na zachód – Jezioro Choczewskie. Tuż obok [[Gniewino]], które stało się sławne przy okazji Euro 2012 i goszczenia piłkarskiej reprezentacji Hiszpanii. Tuż za wsią jest wieża widokowa „Kaszubskie Oko”; * W kaszubskiej wsi [[Nadole (województwo pomorskie)|Nadole]] odbywa się jedyna w Polsce pielgrzymka łodzi przez jezioro – Jezioro Żarnowieckie. Jest też (przy głównej drodze biegnącej przez wieś) niewielki, ale uroczy skansen. Przy okazji odpustu organizowane są atrakcje, np. pieczenie chleba w piecu sprzed 100 lat. Do zwiedzenia Zagroda Gburska i Rybacka; * [[Starogard Gdański]] oraz [[Owidz]] – stolicę Kociewia z grodziskiem. Starogard Gdański liczy 48 000 mieszkańców, jednak warto zobaczyć tam gotycką farę, neorenesansowy ratusz oraz Muzeum Ziemi Kociewskiej. W Owidzu – wsi znajdującej się obok Starogardu jest grodzisko oraz Muzeum Mitologii Słowiańskiej, gdzie zwiedza się je w okularach 3D; * [[Stegna]] – jedna z nadmorskich miejscowości. Odwiedza ją wiele turystów; * [[Swołowo]] – jedna z najciekawszych historycznie wsi na [[Pomorze|Pomorzu]], uznana za Europejską Wieś Dziedzictwa Kulturowego i stolicę „[[w:Kraina w Kratę|Krainy w Kratę]]”. Znajdują się tu zachowane obiekty [[w:Ściana szkieletowa|budownictwa szkieletowego]] (ryglowego) z początków XIX w., typowe dla bogatych pomorskich zagród chłopskich, stojące często w głębi za dziedzińcem. Większość domów mieszkalnych, ale i stajni, obór, stodół zbudowana jest przy użyciu metody szachulcowej; * [[Bytów]] – miasto w powiecie bytowskim, liczące 17 000 mieszkańców. Zobaczyć warto kościół śś. Katarzyny i Jana Chrzciciela oraz zamek krzyżacki. [[Plik:UG (WNS) (20160917 153001) (ubt).jpg|mały|Uniwersytet Gdański]] == Nauka == [[Plik:2010.10.02 PELPLIN (15).jpg|mały|Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie]] Szkolnictwo wyższe: * Politechnika Gdańska * Uniwersytet Gdański * Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni * Akademia Morska w Gdyni * Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku * Akademia Pomorska w Słupsku * Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku * Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku * Ateneum – Szkoła Wyższa * Gdańska Szkoła Wyższa * Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna * Gdański Uniwersytet Medyczny * Gdańskie Seminarium Duchowne * Kaszubsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Wejherowie * Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych (wydziały zamiejscowe w Gdańsku) * Pomorska Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Gdyni * Pomorska Wyższa Szkoła Polityki Społecznej i Gospodarczej w Starogardzie Gdańskim * Powiślańska Szkoła Wyższa w Kwidzynie * Szkoła Wyższa Prawa i Dyplomacji w Gdyni * Wyższa Hanzeatycka Szkoła Zarządzania w Słupsku * Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni * Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku * Wyższa Szkoła Finansów i Administracji w Sopocie * Wyższa Szkoła Finansów i Rachunkowości w Sopocie * Wyższa Szkoła Komunikacji Społecznej w Gdyni w Gdyni * Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Gdańsku * Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku * Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Sopocie * Wyższa Szkoła Zarządzania w Gdańsku * Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie {{Atrybucja|Województwo_pomorskie}} {{Jest w|Polska}} {{Geo| 53.96722|18.5325}} [[Kategoria:Województwo pomorskie| ]] npn9h01q7xfzt7r92n09x6x4vkj2e9k 0 2250 157066 146549 2026-05-25T09:03:32Z Blakocha 15598 int. 157066 wikitext text/x-wiki {{top-banner|Halicz - panoramio.jpg}} [[Plik:Beskid Mountains division map.svg|thumb|Mapa Beskidów|239x239px]] [[Plik:Połonina Wetlińska.jpg|thumb|Połonina Wetlińska|239x239px]] '''Bieszczady''' – pasmo górskie leżące w [[Beskidy|Beskidach]], w zachodniej części [[Karpaty|Karpat]] Wschodnich, między Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.) a Przełęczą Wyszkowską (933 m n.p.m.). == Charakterystyka == === Geografia === Góry się one na Bieszczady Zachodnie (od Przeł. Łupkowskiej do Przeł. Użockiej, gdzie najwyższy szczyt to Tarnica 1346 m n.p.m.) leżące na terenie [[Polska|Polski]], Bieszczady Środkowe (od Przeł. Użockiej po Przeł. Tucholską z najwyższym Pikujem 1405 m n.p.m.) oraz Bieszczady Wschodnie (od Przeł. Tucholskiej do Przeł. Wyszkowskiej, gdzie góruje Czarna Repa 1228 m n.p.m.). Obie części leżą dziś na terenie [[Ukraina|Ukrainy]]. Do geograficznych Bieszczadów należą także ich południowe stoki leżące na terenie [[Słowacja|Słowacji]] gdzie noszą nazwę Gór Bukowskich. W Polsce terminem Bieszczady w rozumieniu turystycznym określa się oprócz wspomnianej części właściwych Bieszczadów Zachodnich także pasma górskie położone bardziej na północ, aż do linii [[Ustrzyki Dolne]], [[Lesko]], [[Zagórz]] (tzw. Przedgórze Bieszczadzkie). Główne pasma w polskiej części Bieszczad to: Pasmo Graniczne z Wielką Rawką (1306 m n.p.m.) ciągnące się od Przeł. Łupkowskiej po Przeł. Użocką. Pasmo połonin od Smereka (1222 m n.p.m.) przez Połoninę Wetlińską (1253 m n.p.m.) i Połoninę Caryńską (1297 m n.p.m.) po grupę Tarnicy (1346 m n.p.m.) i Rozsypaniec (1273 m n.p.m.). Wysoki Dział, czyli masyw Chryszczatej (998 m n.p.m.) i Wołosania (1071 m n.p.m.) ciągnący się pomiędzy [[Komańcza|Komańczą]] a [[Cisna|Cisną]]. Pasmo Łopiennika i Durnej (1069 m n.p.m. i 979 m n.p.m.). Z grzbietów Przedgórza Bieszczadzkiego najważniejsze to: Pasmo Otrytu na północ od [[San]]u z najwyższym Trohańcem (939 m n.p.m.), pasmo Ostrego i pasmo Żuków. === Fauna i flora === W Bieszczadach występują rośliny i zwierzęta niespotykane w innych częściach Polski, a zwłaszcza takie, które lubią ciepło, np. największy europejski wąż Eskulapa. Dobrze zachowane pierwotne lasy bukowe stanowią prawdziwy raj dla zwierząt. Żyją w nich m.in. żubry, jelenie karpackie, niedźwiedzie, wilki, rysie, żbiki, bocian czarny, orzeł przedni, a od 2007 roku również koniki polskie. === Klimat === Klimat Bieszczad jest umiarkowany ciepły, przejściowy (nie jest on wysokogórski jak np. w [[Sudety|Sudetach]]), z dominacją cech klimatu kontynentalnego. Lata są tu ciepłe: temperatury śr. ok. 15°C, w wyższych partiach chłodniej. Zimy są mroźne: temperatury średnie od –5°C w dolinach, do poniżej –10°C powyżej granicy 1300 m n.p.m. Zdarzają się spadki temperatury do minus 30°C (rekord: –37°C 2013 w Stuposianach). === Historia === === Gospodarka === W celu zachowania ekosystemów przyrodniczych Bieszczad w 1973 roku utworzono [[Bieszczadzki Park Narodowy]]. == Dojazd == === Samolotem === W Bieszczadach nie ma lotnisk pasażerskich. Najbliższe międzynarodowe pasażerskie lotnisko położone jest w [[Rzeszów|Rzeszowie]], prawie 120 km od [[Jezioro Solińskie|Jeziora Solińskiego]]. === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === W Bieszczady kursuje kilku przewoźników na trasach z Rzeszowa, Krakowa, Warszawy i Lublina. Ponadto popularny jest wynajem autobusów czarterowych głównie do lokacji turystycznych takich jak: Lesko, Ustrzyki Dolne, Solina, Polańczyk, Wetlina i Cisna. (źródło: [https://busbus.pl/bieszczady BUSBUS]). == Regiony == * [[Bojkowszczyzna]] * [[Łemkowszczyzna]] [[Plik:0.2014 Sanok, von Kościuszkistrasse aus gesehen.JPG|mały|239x239px|Sanok]] [[Plik:Terka village, view from NW, Lesko County, Subcarpathian Voivodeship, Poland.jpg|mały|239x239px|Terka]] == Miasta == * [[Lesko]] * [[Sanok]] * [[Zagórz]] * [[Ustrzyki Dolne]] == Wsie == * [[Stuposiany]] * [[Baligród]] * [[Lutowiska]] * [[Majdan (powiat leski)|Majdan]] * [[Cisna]] * [[Wetlina]] * [[Olszanica]] == Ciekawe miejsca == * Jeziorka Duszatyńskie * Jezioro Solińskie * Tarnica * Bieszczadzka Kolej Wąskotorowa == Transport == === Plany podróży === == Warto spróbować == == Gastronomia == == Bezpieczeństwo == {{Jest w|Województwo podkarpackie}} {{Import}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Polska]] i1xfloadqxum0j7bzuyfyjybr4pmrq9 0 3164 157068 153801 2026-05-25T09:04:13Z Blakocha 15598 jęz. 157068 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Państwo infobox |nazwa państwa = Wielka Brytania |nazwa oryginalna = |flaga = Flag of the United Kingdom (1-2).svg |lokalizacja = United Kingdom in its region.svg |stolica = [[Londyn]] |ustrój = monarchia parlamentarna |waluta = funt szterling (GBP) |strefa czasowa = +0 – zima<br />UTC +1 – lato |powierzchnia = 244 820 |język urzędowy = angielski |religia = anglikanizm, katolicyzm |kod telefoniczny = +44 |napięcie elektryczne = 220V |typ gniazdka = inna wtyczka niż w Europie |kod samochodowy = GB |ruch samochodowy = lewostronny |domena internetowa = .uk }} [[Plik:uk-map.png|thumb|upright=1.2|Mapa Wielkiej Brytanii]] '''Wielka Brytania''', '''Zjednoczone Królestwo''' (ang. ''United Kingdom''), '''Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej''' (ang. ''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'') – państwo w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. == Charakterystyka == W skład Wielkiej Brytanii wchodzą:Anglia , Walia i Szkocja, położone na wyspie Wielka Brytania wraz z Irlandią Północną, leżącą w północnej części wyspy Irlandia tworzą Zjednoczone Królestwo (ang. ''United Kingdom''). Wyspy Guernsey, Jersey oraz Wyspa Man nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa, choć są od niego zależne. === Geografia === Najwyższą jednostką podziału administracyjnego, w której działają organy zarządu jest hrabstwo. Hrabstwa dzielą się na dystrykty oraz zorganizowane w nim miasta. Z kolei dystrykty dzielą się na parafie świeckie. Podstawowym organem w każdej z tych jednostek jest wybierana w demokratycznych wyborach rada, na czele której stoi przewodniczący. Przywódka nazywa ''mayor'', oprócz w Szkocji, gdzie nazywa ''provost'', i w najwięcej wielkie miasta, ''Lord Mayor'' (''Lord Provost'' w Szkocji). === Fauna i flora === W Wielkiej Brytanii prawie w ogóle nie ma lasów. Jest to skutek rewolucji przemysłowej w XIX w. Brytyjczycy potrzebowali opału ponieważ ogień potrzebny był do działania maszyny parowej. === Klimat === Wielka Brytania charakteryzuje się łagodnym klimatem, na którego wpływ mają wilgotne masy powietrza napływające znad Oceanu Atlantyckiego, które powodują częste występowanie opadów deszczu. === Historia === === Kultura i sztuka === Kultura i sztuka Wielkiej Brytanii mają bogatą historię i odgrywają ważną rolę na świecie. W skrócie: * Literatura: Wielka Brytania jest ojczyzną wielu słynnych pisarzy, takich jak William Shakespeare, Jane Austen, Charles Dickens czy J.K. Rowling. Literatura angielska ma długą tradycję, od starożytnych tekstów po nowoczesne powieści. * Muzyka: Kraj wydał na świat ikony muzyki pop i rock, takie jak The Beatles, The Rolling Stones, Adele czy Ed Sheeran. Brytyjska scena muzyczna jest różnorodna i wpływowa. * Sztuki wizualne: Wielka Brytania słynie z malarstwa, rzeźby i grafiki. Wśród znanych artystów są J.M.W. Turner, Banksy i David Hockney. * Teatr i film: Londyński West End jest jednym z najważniejszych centrów teatralnych na świecie. Brytyjskie filmy i seriale cieszą się dużą popularnością, a Hollywood często współpracuje z brytyjskimi twórcami. * Architektura: od średniowiecznych zamków i katedr, przez klasyczne pałace, po nowoczesne budowle, jak The Shard czy London Eye. Kultura brytyjska cechuje się bogactwem tradycji, innowacyjnością i wpływem na światowe trendy artystyczne. === Polityka === Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej to monarchia parlamentarna o ustroju parlamentarno-gabinetowym. Głową państwa jest Karol III, który został królem po śmierci matki 8 września 2022. Następcą tronu jest starszy syn króla, książę Wilhelm Walii. Jest to monarchia oparta o zasadę suwerenności narodu, mającego władzę ustrojodawczą, a rola władzy sprowadza się do funkcji reprezentatywnych. Ponadto ustrój ten charakteryzuje się odpowiedzialnością rządu przed parlamentem i równowagą władz. Na czele rządu stoi obecnie Keir Starmer. Wielka Brytania pod względem struktury terytorialnej jest unią realną, zawartą między Anglią i Szkocją w 1707 oraz Wielką Brytanią i Irlandią w 1800. Królestwo nigdy nie było państwem scentralizowanym i dzieli się na kilka szczebli terytorialnych (miasta, hrabstwa, dystrakty, parafie świeckie). Nie istnieją za to żadne organy rządowej administracji typu prefekt czy polski wojewoda; ale każdy hrabstwa ma ''lord-lieutenant''. Parlament Zjednoczonego Królestwa dzieli się na niższą Izbę Gmin i wyższą Izbę Lordów. Izba Gmin liczy 650 deputowanych, z czego na Anglię przypada 533 mandatów, na Szkocję 59, na Walię 40, a na Irlandię Północną 18 posłów wybieranych w okręgach jednomandatowych. Kadencja Izby Gmin może trwać do pięciu lat. Izba Lordów to izba wyższa dwuizbowego parlamentu brytyjskiego. Nie jest to ciało wybieralne, lecz jego skład i struktura jest uwarunkowana wielowiekową tradycją. Jej obrady plenarne odbywają się w tzw. czerwonej sali (obrady Izby Gmin odbywają się w sali zielonej). Aktualnie Izba Lordów składa się z 743 parów duchownych i świeckich, potocznie zwanych lordami. W Izbie prawa zasiadania mają książęta, hrabiowie, markizowie, wicehrabiowie, baronowie. === Gospodarka === Wielka Brytania, wiodące centrum finansowe i handlowe, jest jednym z pięciu krajów Europy Zachodniej o PKB przekraczającym bilion dolarów. W ostatnich dwudziestu latach rząd znacznie zmniejszył własność publiczną i powstrzymał wzrost nakładów na opiekę społeczną. Intensywne, wysoko zmechanizowane i wydajne jak na standardy europejskie, rolnictwo produkuje 60% potrzebnej żywności, zatrudniając poniżej 2% zawodowo czynnych. Wielka Brytania posiada duże zasoby węgla, ropy naftowej i gazu ziemnego; produkcja energii pierwotnej przynosi 10% PKB (jeden z największych wskaźników spośród krajów uprzemysłowionych). Zdecydowanie najważniejszym sektorem gospodarki są usługi, a zwłaszcza bankowość, ubezpieczenia i usługi dla biznesu, na znaczeniu traci natomiast przemysł. === Społeczeństwo === Społeczeństwo w Wielkiej Brytanii jest wielokulturowe i zróżnicowane. Składa się z różnych grup etnicznych, religijnych i społecznych, co wpływa na bogactwo kulturowe kraju. Wielka Brytania ma rozwiniętą gospodarkę, a społeczeństwo ceni sobie wolność, demokrację i prawa obywatelskie. W dużych miastach, takich jak Londyn, dominuje różnorodność i nowoczesność, podczas gdy na wsiach i w mniejszych miejscowościach dominuje bardziej tradycyjny styl życia. W społeczeństwie brytyjskim ważne są wartości takie jak tolerancja, szacunek i solidarność. === Polonia === Polonia w Wielkiej Brytanii to jedna z największych i najbardziej zorganizowanych społeczności polonijnej za granicą. Liczy setki tysięcy Polaków, którzy przyjechali do UK głównie po rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 roku. Polacy osiedlają się głównie w dużych miastach, takich jak Londyn, Birmingham, Manchester czy Liverpool. Tworzą własne społeczności, prowadzą sklepy, restauracje, szkoły polskie i organizują wydarzenia kulturalne. Polonia w UK odgrywa ważną rolę w integracji i zachowaniu polskiej tożsamości za granicą. === Zwyczaje === Wielka Brytania to bardzo nowoczesny kraj, ale zarazem kochający i bardzo przywiązany do tradycji. Najlepszym dowodem na to jest bardzo duże przywiązanie Brytyjczyków do rodziny królewskiej, która po mimo wielu skandalów nadal jest tu wielce szanowana. Brytyjczycy to także miłośnicy sportów. Najbardziej popularnym sportem niewątpliwie jest tutaj piłka nożna, ale również rugby i wywodzący się z Wysp (bardzo popularny w Stanach Zjednoczonych) golf. == Przygotowania == === Wizy === Obywateli państw członków [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]], w tym [[Polska|Polski]] wizy nie obowiązują. Granicę przekracza się na podstawie ważnego paszportu lub dowodu osobistego. === Przepisy celne === Nie ma ograniczeń w przywożeniu ani wywożeniu pieniędzy na terytorium Wielkiej Brytanii. Posiadanie większej kwoty pieniędzy na granicy musi być odpowiednio udokumentowane, np. wyciągiem z banku, ponieważ zachodzić może podejrzenie o „pranie brudnych pieniędzy”. W Wielkiej Brytanii przewożone towary uznaje się za przeznaczone do użytku osobistego, jeżeli nie przekraczają następujących ilości: 200 sztuk papierosów (nie ma limitu na inne produkty tytoniowe, jeżeli są przeznaczone do własnego użytku), 10 l alkoholi spirytusowych, 20 l wina ze zwiększoną zawartością alkoholu (porto, sherry), 90 l wina, 110 l piwa. Zabrania się wwożenia m.in. narkotyków (kara do 24 lat pozbawienia wolności), materiałów o tematyce pornograficznej, podrobionych markowych wyrobów, pirackich nagrań. Obowiązuje bezwzględny zakaz przywożenia narzędzi niebezpiecznych (noże składane, kordziki, kastety, sprzęt do wschodnich sztuk walki itp.), których posiadanie w miejscu publicznym jest niedozwolone. === Wymiana waluty === Walutę warto wymienić w Polsce przed wylotem do Wielkiej Brytanii, gdyż lokalne kantory stosują dużo mniej atrakcyjne kursy wymiany niż polskie. === Ubezpieczenia === == Dojazd == === Samolotem === Można odlecieć w każdą stronę świata. Dobra sieć połączeń międzymiastowych. === Pociągiem === Drogie pociągi są wygodne i szybkie. === Samochodem === Obowiązuje ruch lewostronny, i z kierunkiem ruchu wskazówek w rondach. Obowiązkowe jest zapinanie pasów bezpieczeństwa na przednich i tylnych siedzeniach. Rozmowa przez telefon komórkowy podczas prowadzenia pojazdu jest zabroniona. Dopuszczalny poziom alkoholu we krwi kierującego pojazdem wynosi 0,8 promila. Zielona karta nie jest dokumentem obowiązkowym, nadal jednak służy ona za dowód ubezpieczenia i w razie wypadku ułatwia uzyskanie odszkodowania; pożądane jest wykupienie ubezpieczenia auto casco. W Wielkiej Brytanii polisa ubezpieczeniowa wykupywana jest na kierowcę, a nie na pojazd, jak w Polsce. Dlatego też poruszanie się samochodem użyczonym może wywoływać wątpliwości co do zakresu posiadanego ubezpieczenia. Dopuszczalne jest poruszanie się samochodem zarejestrowanym w innym państwie UE przez 6 miesięcy. Jednak w przypadku osób posiadających zwykłe miejsce zamieszkania w Wielkiej Brytanii (''habitual residence''), władze miejscowe wymagają zarejestrowania pojazdu zaraz po sprowadzeniu go na obszar Wielkiej Brytanii. Niedopełnienie obowiązku zarejestrowania pojazdu w Wielkiej Brytanii powoduje sankcje w postaci wysokich kar pieniężnych. Osoby przyjeżdżające do Wielkiej Brytanii z zamiarem zamieszkania zobowiązane są do wymiany polskiego prawa jazdy na brytyjskie po upływie 3 lat od momentu osiedlenia się w Wielkiej Brytanii bądź w momencie ukończenia 70 roku życia (źródło: [https://www.gov.pl/web/dyplomacja/wielka-brytania MSZ]). === Autobusem === National Express i Megabus serwują szybkie połączenia międzymiastowe. Im wcześniej zarezerwujesz, tym taniej zapłacisz. Lokalne autobusy są drogie w stosunku do międzymiastowych. === Statkiem === * [[Dover]] – [[Calais]] we [[Francja|Francji]] * [[Swansea]] – [[Cork]] w [[Irlandia|Republice Irlandii]] * [[Newcastle upon Tyne]] w różne strony * [[Harwich]] do [[Hoek van Holland]], [[Hamburg]] == Przejścia graniczne == * [[Dover]] największy port graniczny == Regiony == * [[Highlands]] * [[Kornwalia]] Wielka Brytania podzielona jest na dwa kraje (albo królestwa): Anglię i Szkocję; jedno księstwo: Walię; jedną prowincję: Irlandię Północną. Szczegółowy podział administracyjny nie jest ustalony przez rząd centralny, lecz samodzielnie w każdej z części, więc pomiędzy częściami istnieją duże różnice w organizacji administracji samorządowej: *Anglia- w Anglii nie ma dualizmu administracji terytorialnej, czyli występowania obok siebie administracji rządowej i samorządowej. Rząd zajmuje się sprawami całego kraju. Istnieje podział na regiony, hrabstwa, dystrykty i parafie (parish) (zob. podział administracyjny Anglii). *Irlandia Północna – Irlandia Północna od 1973 podzielona jest na dystrykty – początkowo 26, a od 2015 roku jedenaście (zob. podział administracyjny Irlandii Północnej). *Szkocja – Szkocja od 1996 dzieli się na 32 hrabstwa (zob. podział administracyjny Szkocji). *Walia – Walia również w 1996 podzielona została na 22 jednostki administracyjne: 9 hrabstw, 10 hrabstw miejskich i 3 miasta, wszystkie o równym statusie (zob. podział administracyjny Walii). === Terytoria zależne i kolonie === * [[Anguilla]] * [[Bermudy]] * [[Brytyjskie Wyspy Dziewicze]] * [[Falklandy]] * [[Gibraltar]] * [[Kajmany]] * [[Montserrat (wyspa)]] * [[Pitcairn]] * [[Turks i Caicos]] * [[Wyspa Man]] * [[Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha]] * [[Wyspy Normandzkie]] == Miasta == Według danych oficjalnych pochodzących z 2008 roku Wielka Brytania posiadała 196 miast o ludności przekraczającej 50 tys. mieszkańców. Stolica kraju Londyn i miasto Birmingham liczyły ponad milion mieszkańców; 1 miasto z ludnością od 500 tys. do miliona; 65 miast z ludnością 100÷500 tys.; 126 miasta z ludnością 50÷100 tys. oraz reszta miast poniżej 50 tys. mieszkańców. * [[Londyn]] – stolica * [[Belfast]] – stolica [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]] * [[Birmingham]] * [[Blackpool]] * [[Brighton]] * [[Bristol]] * [[Cardiff]] – stolica [[Walia|Walii]] * [[Edynburg]] – stolica [[Szkocja|Szkocji]] * [[Exeter]] * [[Glasgow]] – największe miasto [[Szkocja|Szkocji]] * [[Leicester]] * [[Liverpool]] * [[Manchester]] * [[Middlesbrough]] * [[Newcastle upon Tyne]] * [[Sheffield]] * [[Southend-on-Sea]] * [[Swindon]] * [[Walsall]] * [[York]] W Wielkiej Brytanii miasta posiadają status city lub town. Status miasta city w Wielkiej Brytanii jest przyznawany przez monarchę brytyjskiego pewnej określonej grupie miast. Miasta nieposiadające tego statusu noszą nazwę town. Prawo używania nazwy city łącznie z nazwą miasta jest sprawą wyłącznie prestiżu i nie daje żadnych dodatkowych przywilejów. Niemniej tytuł city jest dla miast cenny, stąd też wiele z nich stara się o jego zdobycie. Statusu tego nie uzyskuje się automatycznie po spełnieniu określonych kryteriów. W Anglii i Walii tytuł ten przyznawano tradycyjnie miastom posiadającym katedrę i będącym siedzibami diecezji. Zasadę tę złamano dopiero w roku 1888, przyznając status Belfastowi z przyczyn pozareligijnych. Obecnie o przyznaniu statusu miasta decydują przede wszystkim czynniki geograficzno-historyczne, w tym wielkość populacji. == Ciekawe miejsca == * Big Ben * Cerne Abbas – duży gigant * Harrods * Londyńskie Zoo * Oko Londynu * Wembley === Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO === {{#lsth:Lista światowego dziedzictwa UNESCO|[[Wielka Brytania]]}} == Transport == Dobry, w niedziele nie zawsze kursują autobusy pomiędzy angielskimi wioskami. == Wyjazd == Osoby spoza Unii Europejskiej mogą ubiegać się o zwrot podatku. == Język == Generalnie to język angielski, ale wszędzie można spotkać ludzi z całego świata rozmawiających w języku narodowym w którym się urodzili. Chiński, pendżabski i inne można spotkać na obszarze Wielkiej Brytanii. == Zakupy == Można czasami znaleźć dobrą przecenę markowych ciuchów. Wirtualne aukcje na wzór polskiego Allegro, jak eBay cieszą się powodzeniem. == Gastronomia == Tradycyjne brytyjskie jedzenie w stylu jajka, boczek i fasolka jest nadal przez niektórych nadal uprawiana, aczkolwiek wpływ egzotycznych potraw na gastronomię brytyjską jest ogromny. Trudno odróżnić czy kari jest nie mniej brytyjskie niż ''fish and chips''. Jedzenie w Wielkiej Brytanii dzieli się na 3 posiłki. Pierwszy z nich to śniadanie (''Breakfast''). W dzisiejszych czasach są to głównie płatki śniadaniowe i sok, lecz tradycyjny brytyjski posiłek składa się z: jajek, bekonu, pomidorów, kiełbasy i prażonego chleba. Drugim posiłkiem jest lunch, na który zwykle Brytyjczycy jedzą kanapki. Obiad w Wielkiej Brytanii odbywa się dosyć późno, bo ok. godziny 18-19. Zazwyczaj są to ryba (''fish'') lub pieczona wołowina (''roast beef'') z frytkami (''fries''). Tradycją jest jedzenie w niedzielę tzw. Roast dinner, w którego skład wchodzi: pieczone mięso, pieczone ziemniaki, Yorkshire Pudding i warzywa. Brytyjczycy są amatorami piwa, które nazywają „Pinty”. Tradycja mówi, iż o godzinie 17 brytyjskiego czasu odbywa się Tea Time, czyli tzw. picie herbaty. Przeciętny mieszkaniec tego kraju pije około 8 filiżanek herbaty dziennie. == Nauka == Brytyjska edukacja jest dobrą metodą poznania brytyjskiej kultury. Wiele ludzi z całego świata studiuje na uczelniach zdobywając wiedzę. W niektórych przedszkolach i szkołach w Szkocji drugim językiem komunikowania jest gaelicki szkocki. === Język angielski === Nauka języka angielskiego jest dostępna w każdym mieście, najlepiej wybierać szkoły akredytowane przez [http://www.britishcouncil.org/accreditation.htm British Council]. === System edukacji === System edukacji w Wielkiej Brytanii jest podzielony na kilka etapów. Dzieci rozpoczynają naukę w przedszkolu (nursery), a następnie przechodzą do szkoły podstawowej (primary school), która trwa zazwyczaj od wieku 4-5 do 11 lat. Po niej uczniowie uczęszczają do szkoły średniej (secondary school) do około 16 roku życia, kończąc ją egzaminem GCSE. Po szkole średniej mogą kontynuować naukę na poziomie wyższym, czyli w szkołach ponadpodstawowych (sixth form lub college), gdzie przygotowują się do egzaminów A-level lub innych kwalifikacji. Alternatywnie, mogą wybrać naukę zawodu w szkołach zawodowych. Po ukończeniu edukacji na poziomie wyższym, można ubiegać się o studia na uniwersytetach lub uczelniach wyższych, które oferują licencjat, magisterium i doktorat. System jest zarządzany przez rządowe instytucje, ale edukacja jest także często finansowana i nadzorowana przez lokalne władze. == Praca == Od momentu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez żadnych ograniczeń podejmować pracę na terenie Zjednoczonego Królestwa. Aby jednak swobodnie poruszać się po lokalnym rynku pracy, należy spełnić kilka podstawowych warunków: * Zanim rozpoczniemy pracę lub tuż po jej znalezieniu należy wyrobić sobie numer ubezpieczenia (''National Insurance number'') – aby go otrzymać należy zadzwonić pod numer 0845 600 0643 (w godzinach 8–18 od poniedziałku do piątku) – w zależności, czy pracę już mamy, czy jej szukamy, operator umówi spotkanie w jednym z punktów '''JobCentre Plus''' [http://www.jobcentreplus.gov.uk/] (odpowiednik polskiego Urzędu Pracy) i poda listę niezbędnych dokumentów, które trzeba przynieść na spotkanie. Na spotkanie można udać się ze znajomym w roli pomocnika/tłumacza, można również poprosić o spotkanie z konsultantem mówiącym po polsku, na spotkanie może umówić pracodawca lub znajomy. '''Ważne''': wiele firm i instytucji nie zatrudni pracownika nie posiadającego numeru '''NIN''', ostrzegamy również przed podawaniem swojej daty urodzenia jako tymczasowego numeru '''NIN''' – pracodawcy wystarczy list z potwierdzeniem umówienia spotkania w JobCentre Plus. * Po rozpoczęciu pracy niezwłocznie należy zarejestrować się w '''Worker Registration Scheme''' (Rejestr pracowników) [http://www.ukba.homeoffice.gov.uk/workingintheuk/eea/wrs/workers/] – aktualnie opłata wynosi £90, uiszcza ją zwykle pracownik (w niektórych przypadkach pracodawca). Po wysłaniu pocztą wniosku, odesłany zostanie certyfikat, którego kopię należy przekazać pracodawcy. W ciągu następnych 12 m-cy każdą zmianę pracy należy zgłosić (bez opłaty), a po 12 m-cach nieprzerwanej pracy można ubiegać się o ''residence permit'' (bezpłatne). Po pięciu latach statusu rezydenta można wystąpić z wnioskiem o naturalizację, a po pozytywnym zdaniu egzaminu ze znajomości zwyczajów i historii Wielkiej Brytanii można otrzymać obywatelstwo brytyjskie. Od kwietnia 2011 rejestracja w WRS nie jest już obowiązkowa dla obywateli następujących krajów: Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Słowacji, Słowenii, Węgier; jednak nie każdy pracodawca jest tego świadomy. * Warto mieć ze sobą kopie dyplomów (magister, licencjat), czy certyfikatów, przetłumaczonych na język angielski (tłumaczenie przysięgłe nie jest konieczne) – to może pomóc znaleźć pracę w niektórych zawodach. Należy jednak pamiętać, iż dla brytyjskiego pracodawcy kluczowym elementem jest doświadczenie – dobrze jest mieć kilka listów referencyjnych z danymi kontaktowymi do referentów. * Po przepracowaniu 6 m-cy Polacy nabywają tych samych praw do zasiłków itp, co Brytyjczycy. Wyjątkiem są zasiłki dziecięce (''child benefit'') oraz pomoc podatkowa (''tax credit''), o które można ubiegać się od razu po otrzymaniu numeru ubezpieczenia. * Polacy powracający do Polski i poszukujące w Polsce pracy nie mogą ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce. Zgodnie z prawem Unii Europejskiej należy im się zasiłek bezrobotny z kraju, w którym ostatnio pracowali – czyli z Wielkiej Brytanii. Polskie Urzędy Pracy są przygotowane i wiedzą jak pomóc otrzymać zasiłek osobom powracającym do kraju. === Minimalna stawka godzinowa === Warto wiedzieć, iż w Wielkiej Brytanii obowiązuje tzw. ''National Minimum Wage'' [http://www.hmrc.gov.uk/nmw/] – aktualnie (styczeń 2013) wynosi ona £6.19 brutto za godzinę pracy dla osób 21-letnich i starszych. Generalnie jest to niezgodne z prawem UK, by zatrudnić kogokolwiek za stawkę niższą niż '''NMW''', jednak niektórzy pracodawcy znaleźli sposób, aby to obejść – w restauracjach często oferują pracownikom stawki niższe niż '''NMW''' i tłumaczą, iż uznaniowe napiwki otrzymane od klientów uzupełniają kwoty brakujące do '''NMW'''. Trwa zmiana legislacyjna, która będzie zapobiegać tego typu praktykom. === Urlopy i dni wolne === Jeśli kontrakt nie stanowi inaczej, pracownikowi należy się 28 dni płatnego urlopu w ciągu roku kalendarzowego – niektóre firmy rozliczają rok od kwietnia do marca (zgodnie z rokiem podatkowym), inne rozliczają urlop “tradycyjnie” od stycznia do grudnia. '''Ważne''': definicja ''dni wolnych'' obejmuje również dni ustawowo wolne od pracy, których w Wielkiej Brytanii jest 8 w ciągu roku; 1 stycznia, ''Good Friday'' (Wielki Piątek), ''Easter Monday'' (Poniedziałek Wielkanocny, nie w Szkocji), ''Early Spring Bank Holiday'' (pierwszy poniedziałek maja), ''Late Spring Bank Holiday'' (ostatni poniedziałek maja), ''Summer Bank Holiday'' (pierwszy poniedziałek sierpnia w Szkocji, ostatni poniedziałek sierpnia w Anglii, Walii a Irlandii Północnej), ''Christmas'' (Boże Narodzenia, 25 grudnia) oraz ''Boxing Day'' (26 grudnia). Szkocja a Irlandia Północna każdy mają dwa więcej dni wolnych: 2 stycznia oraz ''Saint Andrew's Day'' (30 listopada) w Szkocji, i ''Saint Patrick's Day'' (17 marca) oraz ''Battle of the Boyne Day'' (12 lipca) w Irlandii Północnej. Reguła ta nie dotyczy osób pracujących w systemie zmianowym ciągłym (czyli niektóre fabryki, restauracje, puby itp.) – w takim wypadku pracownik może wykorzystać wszystkie wolne dni w dowolnym terminie. === Chorobowe === Brytyjczycy mają dość liberalne podejście do “chorobowego” – panuje zasada – jeśli jesteś chory, nie zarażaj innych. Chorobę należy najszybciej jak się da zgłosić swojemu managerowi / przełożonemu – nie obecność w pracy do 3 dni nie musi być usprawiedliwiona zwolnieniem lekarskim, ale w większości wypadków nie będzie też zapłacone (czyli chorujesz, nie zarabiasz). Jeśli choroba trwa dłużej niż 3 dni lub przewidujemy, iż potrwa dłużej niż 3 dni – należy umówić się na wizytę u GP (lekarz pierwszego kontaktu) – lekarz oceni stan chorobowy i jeśli będzie to potrzebne, wypisze zwolnienie (list). Zwolnienie lekarskie jest płatne, ok. £80 tygodniowo (o ile nie mamy innej umowy z pracodawcą). '''Ważne''': nie należy nadużywać jedno lub dwudniowych “chorobowych”, gdyż pracodawca może zażyczyć sobie konsultacji lekarskiej (jeśli np. tłumaczymy się przewlekłą grypą czy ciągłymi problemami z żołądkiem). === Praca wakacyjna === Wielka Brytania stała się ulubioną destynacją na wakacyjny zarobek – nawet pomimo kryzysu nadal pozwala zarobić w krótkim czasie jakieś pieniądze lub chociaż pozwolić przeżyć kilka miesięcy. Przyjeżdżając do Wielkiej Brytanii z zamiarem pracy wakacyjnej należy liczyć się z: * pracodawca wymagał będzie znajomości języka angielskiego na co najmniej średniozaawansowanym poziomie, * znalezienie pracy może zająć 3 dni lub 3 tygodnie, * pierwsza pensja wpłynie na konto po 2–4 tygodniach od rozpoczęcia pracy, * pracy na wakacje należy szukać w czerwcu, przed sezonem urlopowym (pracodawca musi mieć czas, żeby wyszkolić pracownika), * jako cel poszukiwania pracy warto wybierać miejsca atrakcyjne turystycznie – lotniska (Heathrow, Gatwick), kurorty nadmorskie (Brighton, Portsmouth, Blackpool) czy duże miasta (Londyn, Edynburg), * nie zrażać się pierwszymi niepowodzeniami, skorzystać z pomocy JobCentre Plus, agencji pracy (np. BlueArrow [http://www.bluearrow.co.uk/]) – '''Ważne''': zgodnie z prawem UK pracownik nie ponosi żadnych kosztów pośrednictwa pracy – jeśli ktoś oczekuje jakichkolwiek pieniędzy, to jest naciągaczem, * należy sobie wyrobić numer ubezpieczenia '''NIN''' niezwłocznie po przyjeździe (bezpłatnie, pomoże znaleźć pracę) oraz po otrzymaniu pracy zarejestrować się w '''WRS''' (tylko jeśli planujemy pracować dłużej niż miesiąc, £90). Od kwietnia 2011 WRS nie jest wymagane od obywateli przybywających miedzy innymi z Polski, * przed przyjazdem warto zorganizować sobie nocleg przynajmniej na kilka pierwszych dni – dobrym pomysłem są hostele lub bezpośrednio przez portale ogłoszeniowe (szczególnie polecany tu jest '''gumtree''' [http://www.gumtree.com/], bezpłatny, a przy tym oferujący zarówno ogłoszenia mieszkaniowe, jak i oferty pracy). === Fakty i mity === Nie obrażając nikogo, wiele osób z tzw. młodej emigracji, wracając do Polski przedstawia Wielką Brytanię jako miejsce łatwego i szybkiego zarobku. O ile przy odrobinie szczęścia rzeczywiście można dość szybko awansować z pomocnika kelnera do asystenta managera w restauracji, czy zarabiać £100 napiwków dziennie, to rzeczywistość nie jest niestety taka różowa. Pracując 30 godzin tygodniowo za najniższą stawkę bez napiwków można zarobić niecałe £800 funtów miesięcznie – po odjęciu kosztów mieszkania, dojazdu do pracy i wyżywienia może niewiele zostać w kieszeni. == Bezpieczeństwo == Bezpieczeństwo w Wielkiej Brytanii jest na ogół wysokie, choć jak w każdym kraju występują pewne zagrożenia. Rząd i służby bezpieczeństwa aktywnie monitorują i zwalczają terroryzm, przestępczość zorganizowaną oraz przestępstwa internetowe. W większych miastach, takich jak Londyn, można spotkać się z drobną przestępczością, taką jak kradzieże kieszonkowe, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności. System policyjny jest dobrze rozwinięty, a poziom bezpieczeństwa jest na ogół wysoki, szczególnie w miejscach publicznych i turystycznych. === Sytuacja osób LGBT+ w kraju === W Wielkiej Brytanii sytuacja osób LGBT+ jest stosunkowo postępowa i korzystna w porównaniu do wielu innych krajów. Od lat obowiązują prawa chroniące przed dyskryminacją ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową. Legalnie można zawierać małżeństwa jednopłciowe od 2014 roku, a prawo do adopcji dla par tej samej płci jest uznawane. Społeczność LGBT+ cieszy się coraz większym akceptacją, choć w niektórych regionach i środowiskach mogą występować jeszcze przejawy nietolerancji. W ogólności, Wielka Brytania jest jednym z krajów, które aktywnie promują prawa i równość dla osób LGBT+. == Zdrowie == Obywatele państw [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]] leczeni są na zasadach wzajemności. Oznacza to, że przyjezdnym, a nawet turystom, przysługują te same prawa i obowiązki, co obywatelowi Wielkiej Brytanii. Podstawą uzyskania pomocy jest karta [[Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego|EKUZ]]. Dostęp do lekarzy, stomatologów i placówek państwowej służby zdrowia jest utrudniony. Poza naprawdę nagłymi przypadkami terminy mogą być wielomiesięczne. * '''Porada lekarska:''' częściowo odpłatna, stomatolog – opłata wynosi 80% kosztów leczenia. * '''Leki:''' bezpłatne dla młodzieży i seniorów powyżej 60 roku życia. * '''Pogotowie''': koszt – brak danych, tel. nr 999 lub 112. * '''Szpital''': brak danych. W przypadku Wielkiej Brytanii rekomendowane jest korzystanie z prywatnej służby zdrowia. W tym przypadku niezbędne jest posiadanie odrębnego, prywatnego ubezpieczenia kosztów leczenia, w tym transportu do Polski. Przy zawieraniu ubezpieczenia należy wybrać firmę która nie wymaga od nas wyłożenia gotówki i jej zwrotu po powrocie do kraju, ponieważ możemy nie dysponować taką kwotą. Należy też koniecznie się upewnić, czy bezgotówkowa forma rozliczeń będzie honorowana w Wielkiej Brytanii. == Kontakt == === Telefon === W niektórych miejscach są nadal stare wersje okrągłych budek telefonicznych na monety. Nowsze, często czerwone, są wyposażone w możliwość sprawdzenia internetu. Kod kierunkowy do Zjednoczonego Królestwa to 0044. === Internet === Kafejki internetowe można znaleźć w każdym mieście. Na terenach wiejskich, gdzie nie znajduje się kafejka internetowa, biblioteka może okazać się dobrym miejscem do sprawdzenia szybko informacji. Ceny wahają się w stosunku do miejsca. === Poczta === Poczta jest w każdym miejscu, nawet na dalekich końcach Szkocji. Mierzenie ceny listu jest nie tylko za pomocą wagi, jak również i rozmiaru koperty czy paczki. Skrzynki pocztowe są zwykle czerwone i często filarki. == Informacje turystyczne == Informacja turystyczna jest w każdym większym ośrodku turystycznym. Oferując wachlarz usług zaczynając od rezerwowania miejsc skończywszy na wskazywaniu na mapie, gdzie jest ulica. == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == === Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Wielkiej Brytanii === Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej 47 Portland Place, Londyn W1B 1JH Telefon: +44 207 29 13 520 Fax: +44 207 29 13 575 Strona www: https://londyn.msz.gov.pl/pl/ E-mail: [Mailto:london@msz.gov.pl london@msz.gov.pl] === Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce === Ambasada Wielkiej Brytanii w Warszawie ul. Kawalerii 12 00-468 Warszawa Telefon: +48 22 311 00 00 Fax: +48 22 311 03 13 Strona www: https://www.gov.uk/world/poland E-mail: [Mailto:info@britishembassy.pl info@britishembassy.pl] {{Atrybucja|Wielka_Brytania}} {{Jest w|Europa Zachodnia}} [[Kategoria:Wielka Brytania| ]] h6pwlioz7wtpydsl6ei3ge5p3lxntml 0 4786 157070 128819 2026-05-25T09:04:42Z Blakocha 15598 int. 157070 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} '''Powiat ząbkowicki''' – powiat w południowo-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], utworzony w 1999 r. reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto [[Ząbkowice Śląskie]]. Powiat leży między [[Góry Bardzkie|Górami Bardzkimi]], [[Góry Sowie|Sowimi]] i [[Góry Złote|Złotymi]] a Wzgórzami Niemczańsko-Strzelińskimi, przecinany jest przez [[Nysa Kłodzka|Nysę Kłodzką]]. == Informacje == Współrzędne geograficzne stolicy powiatu: 50°35′29,07″N 16°48′45,87″E Region geograficzno-historyczny położony na terenie Przedgórza Sudeckiego ma bardzo bogatą historię: głównymi miejscowościami tego terenu były od najdawniejszych czasów miasta [[Ziębice]] - siedziba książąt ziębickich i [[Ząbkowice Śląskie]], które administracyjnie i gospodarczo oddziaływały na okoliczne wsie. Dogodne położenie czyni z powiatu ząbkowickiego ważny element w systemie europejskich powiązań: odległość od [[Warszawa|Warszawy]] i [[Berlin]]a wynosi około 350 km, od [[Praga|Pragi]] i [[Drezno|Drezna]] około 280 km, od [[Brno|Brna]] i [[Kraków|Krakowa]] około 250 km; do [[Szczecin]]a, [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Bratysława|Bratysławy]] jest niewiele ponad 400 km, do [[Gdańsk]]a około 600 km. W skład powiatu wchodzą: * gminy miejsko-wiejskie: [[Bardo (gmina)|Bardo]], [[Ząbkowice Śląskie (gmina)|Ząbkowice Śląskie]], [[Ziębice (gmina)|Ziębice]], [[Złoty Stok (gmina)|Złoty Stok]] * gminy wiejskie: [[Ciepłowody (gmina)|Ciepłowody]], [[Kamieniec Ząbkowicki (gmina)|Kamieniec Ząbkowicki]], [[Stoszowice (gmina)|Stoszowice]] * miasta: [[Bardo (województwo dolnośląskie)|Bardo]], [[Ząbkowice Śląskie]], Ziębice, [[Złoty Stok]] == Geografia == Powiat ząbkowicki leży w południowo-wschodniej części województwa dolnośląskiego, graniczy od zachodu z [[Powiat kłodzki|powiatem kłodzkim]], [[Powiat dzierżoniowski|dzierżoniowskim]] i [[Powiat strzeliński|strzelińskim]] na północy, [[Powiat nyski|nyskim]] w [[Województwo opolskie|województwie opolskim]] na wschodzie i [[Czechy|Czechami]] na południu. Główną rzeką przepływającą przez powiat jest [[Nysa Kłodzka]]. Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia powiatu ząbkowickiego wynosi 801,75 km² i zamieszkuje go 68 374 osób, zatem gęstość zaludnienia wynosi 85,28 osób/km². [[File:POL powiat ząbkowicki COA.svg|thumb|175 px|Herb współczesny powiatu ząbkowickiego]] [[Plik:Muensterberg.jpg|175px|thumb|Herb księstwa ziębickiego w XIV w.]] [[Plik:Henryków ogólny.jpg|thumb|175 px|Henryków, klasztor cystersów]] [[Plik:Book of Henryków.PNG|175px|thumb|Fragment "Księgi Henrykowskiej" z zaznaczonym pierwszym zdaniem w języku polskim]] [[File:Ząbkowice Śląskie, Partyzantów, kaple.jpg|thumb|175 px|Kościół w Ząbkowicach Śląskich]] [[File:Bardo, Kościół Nawiedzenia NMP, 66.JPG|thumb|175 px| Bardo, Kościół Nawiedzenia NMP]] [[File:8277viki Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim - park. Foto Barbara Maliszewska.jpg|thumb|175 px|Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim]] [[File:Witostowice1 (js).jpg|thumb|175 px|Witostowice zamek]] [[Plik:Zabkowice (js).jpg|175px|thumb|Zamek w Ząbkowicach Śląskich (stan obecny)]] == Demografia == W miastach mieszka 31 353 osoby (urbanizacja 45%), w tym 16 630 kobiet, na wsiach 38 291 osób, w tym 19 386 kobiet. == Historia == Z uwagi na sprzyjający klimat, żyzne gleby oraz położenie przy ważnych szlakach handlowych, w tym tzw. [[w:szlak bursztynowy|szlaku bursztynowym]] tereny obecnego powiatu ząbkowickiego były zamieszkane od wczesnego średniowiecza przez ludność polską, o czym świadczą licznie występujące nazwiska rycerzy i chłopów, a także nazwy miejscowości występujące w ''[[w:Księga henrykowska|Księdze Henrykowskiej]]'' z XIII w. Około 990 r. teren ziemi ząbkowickiej został przyłączony wraz z całym [[Śląsk]]iem do państwa Mieszka I. Po dokonaniu podziału [[Polska|Polski]] na dzielnice testamentem Bolesława III Krzywoustego wchodziła ona w skład dzielnicy śląskiej, przyznanej najstarszemu synowi władcy - Władysławowi II Wygnańcowi który po konflikcie z młodszymi braćmi musiał uciekać do [[Niemcy|Niemiec]], a na Śląsk po pewnym czasie wrócili jego synowie: Bolesław Wysoki i Mieszko Plątonogi, którzy dokonali podziału dzielnicy na dwa księstwa. Ziemia ząbkowicka dostała się pierwszemu z nich i weszła w skład księstwa wrocławskiego. Jego prawnukowi Henrykowi IV Probusowi przypisuję się założenie Ząbkowic Śląskich. Po śmierci Probusa w 1290 r. ziemia ząbkowicka przeszła pod panowanie jego krewnego - Bolka I Surowego, który zmarł w 1301 r., a terytorium jego księstwa po krótkim okresie współrządów jego synów, zgodnie z panującym zwyczajem uległo podziałowi w 1322 r. W ten sposób powstało księstwo ziębickie, które swoim obszarem objęło właściwie cały obszar współczesnego powiatu ząbkowickiego. Pierwszym jego władcą został książę Bolko II ziębicki. W latach 1327-1329 król czeski Jan Luksemburski zmusił do złożenia hołdu lennego większość książąt śląskich, w tym władcę ziębickiego. Bolko II początkowo próbował oprzeć się zamiarom czeskiego króla, jednak ostatecznie uległ jego naporowi i w 1336 r. złożył mu hołd lenny. Od samego początku rządy Piastów ziębickich nie były pomyślne dla regionu a ich księstwo należało do najbiedniejszych na Śląsku. Przedmiotem ich zastawów stały się m.in. Ząbkowice Śląskie, które w 1351 r. zostały sprzedane królowi czeskiemu za 6 000 grzywien praskich groszy. W tym samym roku Ząbkowice zostały stolicą utworzonego wówczas dystryktu miejskiego (niem. ''[[Weichbild]] Frankenstein''), który był pierwowzorem powstałego w XVIII w. samodzielnego powiatu ząbkowickiego. W 1428 r. po śmierci ostatniego księcia Jana Ziębickiego, który poległ w walkach z husytami księstwo zostało włączone bezpośrednio do Korony Czeskiej a w Ziębicach utworzono kolejny dystrykt miejski, który obejmował również okoliczne wsie. W 1454 r. księstwo wraz z Ząbkowicami odkupił Jerzy z Podiebradów, namiestnik i wielkorządca Czech, późniejszy król czeski. Od tego momentu aż do 1569 r. panowała w nim z niewielkimi przerwami dynastia [[Podiebradowie|Podiebradów]]. Jej najwybitniejszym przedstawicielem był Karol I Podiebradowicz (1511-1536), który przeniósł siedzibę księstwa do Ząbkowic, gdzie rozpoczął budowę pierwszego na Śląsku renesansowego Zamku w Ząbkowicach Śląskich. W 1569 r. księstwo znalazło się ponownie pod bezpośrednim panowaniem czeskim. 30 maja 1570 r. stany księstwa ząbkowickiego złożyły w [[Praga|Pradze]] hołd lenny cesarzowi Maksymilianowi II Habsburgowi za co ten wynagrodził je nadając im konstytucję krajową, w której zapewnił przestrzeganie wszystkich dotychczasowych przywilejów oraz przyrzekł, iż nigdy nie zostaną zastawione lub sprzedane. Księstwem w imieniu władcy miał zarządzać mianowany starosta. Nad przestrzeganiem konstytucji miał czuwać specjalnie powołany do tego celu sąd krajowy, składający się ze starosty, opatów klasztorów cysterskich w [[Henryków (województwo dolnośląskie)|Henrykowie]] i [[Kamieniec Ząbkowicki|Kamieńcu]], czterech przedstawicieli rycerstwa miejscowego i po dwóch przedstawicieli mieszczan z Ziębic i Ząbkowic. Cesarz ustanowił ponadto pieczęć urzędową z herbem księstwa (okręgu) ziębickiego i okręgu ząbkowickiego. W 1740 r. wojska pruskie pod bezpośrednim dowództwem króla Fryderyka II Wielkiego niespodziewanie zajęły Śląsk rozpoczynając trwające do 1763 r. wojny śląskie. Na mocy pokoju wrocławskiego z 11 czerwca 1742 r. większa cześć Śląska (w tym ziemia ząbkowicka) oraz ziemia kłodzka zostały przyłączone do Prus. Władze pruskie rozpoczęły reorganizację administracji wywodzącej się jeszcze ze średniowiecza, dzieląc dotychczasowe księstwa na powiaty. Na terenie księstwa ziębickiego powołano do życia powiat ząbkowicki (''Landkreis Frankenstein'') i powiat ziębicki (''Landkreis Muensternberg''), których granice pokrywały się z dotychczasowymi dystryktami miejskimi. Taki stan rzeczy przetrwał do 1932 r., od 1 listopada 1932 r. zaczął funkcjonować na tym obszarze tzw. ''Wielki Powiat Ząbkowicki''. Powiat Ząbkowicki został zajęty przez oddziały radzieckie w maju 1945 r. pod koniec tego miesiąca zaczęła działać tutaj polska administracja, a w grudniu tego samego roku powołano urząd starostwa powiatowego. Powiat Ząbkowicki w granicach niemal nie zmienionych sprzed II wojny światowej, wchodząc w skład województwa wrocławskiego istniał do 1975 r., kiedy to w wyniku reformy administracyjnej zlikwidowano duże województwa i powiaty, wprowadzając w ich miejsce podziału dwuszczeblowy: gmina-województwo. Ziemia ząbkowicka znalazła się w granicach województwa wałbrzyskiego. Nowy podział przyniósł ze sobą marginalizację ziemi ząbkowickiej leżącej na obrzeżach województwa oraz degradację Ząbkowic Śląskich, które z ośrodka o znaczeniu regionalnym stały się jedynie siedzibą jednej z gmin. Od początku lat 90. XX w. trwały pracę nad nową reformą administracyjną Rzeczypospolitej Polskiej, która po burzliwych debatach została zakończona w 1998 r. reaktywacją powiatów w Polsce. Zgodnie z pierwotnymi założeniami rządu Jerzego Buzka został przywrócony powiat ząbkowicki w granicach sprzed 1975 r. Reforma weszła w życie 1 stycznia 1999 r. == Turystyka == === Szlaki Piesze na terenie powiatu ząbkowickiego === * Bardo - Złoty Stok - Radochów (zielony), * Przełęcz Kłodzka - Bardo - Srebrna Góra - Przełęcz Woliborska (odcinek Europejskiego Szlaku Długodystansowego E3 Atlantyk - Morze Czarne) (niebieski), * Srebrna Góra - Przełęcz Woliborska (czerwony), * Srebrna Góra - Nowa Wieś Kłodzka (czerwony), * dookoła Srebrnej Góry (żółty), * Kamieniec Ząbkowicki - Ożary (niebieski), * Ząbkowice Śl. - Przełęcz Tąpadła (zielony), * Ząbkowice Śl. - Przełęcz Srebrna (zielony), * Ząbkowice Śl. - Henryków - Zakrzowskie Wąwozy (niebieski), * Ziębice - Chałupki - Paczków (żółty), * Ziębice - Zakrzowskie Wąwozy (czerwony), * Błotnica - Złoty Stok - Jawornik Wielki (odcinek Głównego Szlaku Sudeckiego im. M. Orłowicza Świeradów - Paczków) (czerwony), * Złoty Stok - Chwalisław - Bystrzyca Kłodzka (czarny), * Bardo - Ząbkowice Śląskie - Stolec - Kamieniec Ząbkowicki PKP (żółty). === Szlaki rowerowe === Ziemia Ząbkowicka to miejsce gdzie znakomicie spędzisz czas na "dwóch kółkach", bez względu na to czy zaczynasz przygodę z rowerem, czy szukasz wymagających, a nawet ekstremalnie trudnych tras MTB. Znajduje się tu ok. 450 km oznakowanych tras rowerowych: * EuroVelo 9 - zwany też Szlakiem Bursztynowym (R9) Jeden z 12 paneuropejskich, długodystansowych szlaków rowerowych - EuroVelo 9 z Gdańska do Puli w Chorwacji na długości ok. 40 km przebiega przez teren Ziemi Ząbkowickiej (Grodziszcze - Rudnica - Jemna - Srebrna Góra - Mikołajów - Brzeźnica - Potworów - Przyłęk - Kamieniec Ząbkowicki - Śrem - Topola - Błotnica). * Europejski Szlak Cysterski (ER 8) Trasa o długości 45 km zaczyna się w Henrykowie, prowadzi przez Ziębice, Kamieniec Ząbkowicki, Suszkę, Bardo i Opolnicę. Następnie wkracza na teren powiatu kłodzkiego * Trasa "Między Złotem a Srebrem" (odcinek Trasy Podziemnych Atrakcji Euroregionu Glacensis) Szlak rowerowy dł. ok. 45 km. Prowadzi ze Złotego Stoku przez Mąkolno, Ożary, Dzbanów, Przyłęk, Potworów, Brzeźnicę do Srebrnej Góry, a następnie przez Jemną, Kolonię Grodziszcze w kierunku podziemnych atrakcji Gór Sowich. Trasy MTB zostały wytyczone na obszarze, Gór Złotych, Bardzkich i Sowich. Wielkim atutem tych terenów są leśne, szerokie, szutrowe dukty, wcinające się w głębokie jary. Nie brakuje tu również technicznych, krętych, kamienistych odcinków o urozmaiconych profilach. Jako bazę wypadową proponuję jedno z trzech "rowerowych miast": Złoty Stok, Bardo bądź Srebrną Górę. Znajdziemy tam noclegi o zróżnicowanym standardzie i dodatkowe atrakcje ściągające na Ziemię Ząbkowicką wielu turystów. Kopalnia Złota i Leśny Park Przygody - Skalisko w Złotym Stoku, malowniczy Przełom Nysy Kłodzkiej w Bardzie i monumentalny zespół fortyfikacji górskich zwanych Twierdzą Srebrnogórską - to miejsca, które zawsze warto odwiedzić. Można się również zatrzymać w jednym z kilkunastu gospodarstw agroturystycznych znajdujących się w malowniczo położonych górskich wioskach. === Trasy narciarskie zimą === * "Wokół Ostrogu" (zielona) o długości 2,1 km - start z Małej Przełęczy Srebrnej. * "Wokół Donżonu" (czerwona) o długości 3,4 km start z Małej Przełęczy Srebrnej (trasa narciarsko-rowerowa). * "Dziewięć Buków" (niebieska) - o długości 5,5 km - start z Wiszącego Mostu górną Wojenną Drogą - powrót dolną Wojenną Drogą (trasa narciarsko- rowerowa). === Turystyka przygodowa na Ziemi Ząbkowickiej === * Centrum Turystyki Niekonwencjonalnej w Srebrnej Górze - www.srebrna.com * Kortunal w Srebrnej Górze - www.kortunal.com * Kopalnia Złota w Złotym Stoku - www.kopalniazlota.pl * Leśny Park Przygody "Skalisko" w Złotym Stoku - www.skalisko.eu * Folwark Leszczynówka - www.leszczynowka.pl == Informacja turystyczna == Powiatowe Centrum Informacji Turystycznej ul. Św. Wojciecha 5/1 57-200 Ząbkowice Śląskie tel. 74 815 74 01 e-mail: pcit@zabkowice-powiat.pl www.ziemiazabkowicka.pl Czynne poniedziałek - piątek od 8.00 do 15.30 Strona www powiatu: http://www.zabkowice-powiat.pl/ {{Geo|50°35′29,07″|16°48′45,87″}} {{Jest w|Województwo dolnośląskie}} [[Kategoria:Powiat ząbkowicki| ]] r5j8orli9ewp0g158nco4taume2pnem 0 5485 157069 118231 2026-05-25T09:04:30Z Blakocha 15598 int. 157069 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Guernsey banner Vale castle.jpg}} {{Państwo infobox | nazwa państwa = Guernsey | flaga = Flag of Guernsey.svg | lokalizacja = LocationGuernsey.png | stolica = [[Saint Peter Port]] | ustrój = Terytorium zależne [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] | waluta = funt Guernsey (GGP),</br>funt brytyjski (GBP) | strefa czasowa = UTC 0 – zima,</br> UTC+1 – lato | powierzchnia = 78 | ludność = 65 849 | język urzędowy = angielski,</br>francuski | religia = Anglikanizm (65%)</br>Katolicyzm | kod telefoniczny = +44-1481 | napięcie elektryczne = 230 V</br>50 Hz</br>wtyczka: C, G | kod samochodowy = GBG | ruch samochodowy = lewostronny | domena internetowa = .gg }} {{Mapframe |49.45|-2.55|zoom=10|height=400|width=400}} '''Guernsey''' – terytorium zależne [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] w [[Europa|Europie]]. == Informacje == === Geografia === === Klimat === === Fauna i flora === === Kultura i sztuka === === Społeczeństwo === == Warto zobaczyć == === Regiony === {{Lista regionów | mapa regionów = | rozmiar mapy = 250 px | opis mapy = Wyspy Guernsey | nazwa regionu 1 = [[Wyspa Guernsey]] | kolor regionu 1 = #b383b3 | elementy regionu 1 = [[Saint Peter Port]], [[Saint Sampson]], [[Vale]], [[Saint Martin]] | opis regionu 1 = Wyspa mniejsza od [[Jersey]], ale piękna. | nazwa regionu 2 = [[Alderney]] | kolor regionu 2 = #6698bb | elementy regionu 2 = [[Saint Anne]] | opis regionu 2 = Skalista wyspa kilkanaście kilometrów od brzegów [[Normandia|Normandii]]. | nazwa regionu 3 = [[Sark]] | kolor regionu 3 = #ff9966 | elementy regionu 3 = | opis regionu 3 = Ostatnie w [[Europa|Europie]] terytorium z systemem feudalnym. | nazwa regionu 4 = [[Herm]] | kolor regionu 4 = #71b37b | elementy regionu 4 = | opis regionu 4 = Wyspa z urokliwą plażą, na której obowiązuje zakaz jazdy samochodem. | nazwa regionu 5 = Inne wyspy | kolor regionu 5 = #fe6f5e | elementy regionu 5 = [[Brecqhou]], [[Burhou]], [[Ortac]], [[Les Casquets]], [[Jethou]], [[Lihou]], [[Crevichon]], [[Les Houmets]] | opis regionu 5 = }} === Miasta === * [[Saint Peter Port]]; * [[Saint Sampson]]; * [[Saint Anne]]. === Inne ciekawe miejsca === * Zamki Cornet i Carey oraz gmach Sądu Królewskiego w [[Saint Peter Port]]; * Grobla między Małym a Dużym [[Sark (wyspa)|Sark]]; * Nieczynna kopalnia srebra na [[Sark (wyspa)|Sark]]; * Plaże na [[Herm]]. == Dojazd == Na Guernsey można dotrzeć tylko samolotem i statkiem. === Samolotem === * '''Port lotniczy na Guernsey''' ** adres: La Villiaze, Forest, Guernsey, [[Wielka Brytania]]; ** telefon: +44 (0)1481 237766; ** faks: +44 (0)1481 239595; ** email: [mailto:airport@gov.gg airport@gov.gg]; ** www: [http://www.guernsey-airport.gov.gg/ www.guernsey-airport.gov.gg]; ** loty: *** [http://www.guernsey-airport.gov.gg/arrivals.html przyloty]; *** [http://www.guernsey-airport.gov.gg/departures.html odloty]; ** kody: {{IATA|GCI}}, {{ICAO|EGJB}}; ** [[w: Port lotniczy Guernsey|Wikipedia]]. * '''Port lotniczy na Alderney''' ** telefon: +44 (0)1481 822624; ** faks: +44 (0)1481 823005; ** kody: {{IATA|ACI}}, {{ICAO|EGJA}}. === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === === Statkiem === Promy kursują między [[St Peter Port]], [[Wielką Brytanią|Wielkiej Brytanii]], [[Francja|Francją]] oraz innymi [[Wyspy Normandzkie|Wyspami Normandzkimi]]. Dwoma operatorami promów kurujących między wyspami a [[Francja|Francją]] i [[Wielka Brytania|Wielką Brytanią]] są [http://www.condorferries.co.uk/ Condor Ferries] ''(dosł. Promy Kondora)'' i [http://www.manche-iles-express.com/ Manche-îles Express]. == Transport == == Porozumiewanie się == Na wszystkich wyspach bez problemu można dogadać się po angielsku, ale także normandzkim dialektem francuskiego. == Zakupy == Walutą wysp są funty Guernsey (GGP), które właściwie są równowartością funtów brytyjskich (GBP) i stworzono je raczej ze względu na patriotyzm, niż na korzyści gospodarcze. W wielu miejscach akceptowane są również funty Jersey. === Koszty === === Napiwki === == Wyżywienie i kulinaria == == Rozrywki i życie nocne == == Zakwaterowanie == == Nauka == == Praca == == Bezpieczeństwo == == Zdrowie == == Aspekty kulturowe == == Kontakt == == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == {{Jest w|Wyspy Normandzkie}} {{Geo|49.45|-2.55}} {{użyteczny}} [[Kategoria:Wielka Brytania]] eg8gm8mjc1vouct0nehfyfnnr8wtvs9 0 12201 157061 151623 2026-05-24T21:21:16Z ~2026-31144-91 17457 157061 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje podstawowe miasto |nazwa=Varenna |widok=Varenna 9831.jpg |herb= |mapa= |region=[[Lombardia]] |powierzchnia=11 |prefiks=031 |www=http://www.comune.varenna.lc.it/ }} '''Varenna''' – gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Lombardia]], w [[Prowincja Lecco|prowincji Lecco]]. Jezioro Como jest uważane za najpiękniejsze i najbardziej ekskluzywne miejsce włoskiego stylu życia. Położona tuż obok Varenna, [[Lierna]] jest jednym z najbardziej ekskluzywnych ukrytych klejnotów [[Jeziora Como]]. Przez wieki należała do Varenny, zanim uzyskała niezależność i wykształciła własną, bardziej dyskretną tożsamość. Znana ze swojej prywatności i elegancji, Lierna jest odwiedzana przez celebrytów, miliarderów i międzynarodowe VIP-y przyciągane ukrytymi willami, z których niektóre są warte ponad 100 milionów euro. Za kamiennymi murami, gajami oliwnymi i cyprysami kryją się prywatne plaże, historyczne posiadłości oraz zapierające dech w piersiach widoki na Jezioro Como, z dala od masowej turystyki. W przeciwieństwie do zatłoczonych kurortów nad jeziorem, Lierna zachowała atmosferę autentycznej średniowiecznej miejscowości nad wodą. == Informacje ogólne == === Kiedy jechać === Pory przejściowe – kwiecień/maj i wrzesień/październik – są najprzyjemniejsze pod względem klimatu do odwiedzenia Lecco. To najlepszy czas na spacery po kwitnących ścieżkach wiosną i podziwianie jesiennego listowia. Lato – od czerwca do sierpnia – może być duszne i pełne turystów. ==Dojazd== ===Samolotem=== Najbliższymi lotniskami są: * '''Port lotniczy Mediolan-Malepnsa''' * '''Port lotniczy Bergamo''' ===Samochodem=== Lokalny węzeł drogowy. ===Koleją=== ===Autobusem=== ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== == Gdzie dalej == {{Jest w|Prowincja Lecco}} [[Kategoria:Lombardia]] 0w79ad4v5jwhq8k5rt77rdf1sijxjnt 0 13188 157062 148933 2026-05-24T21:27:09Z ~2026-31144-91 17457 /* Miasta */ 157062 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{quickbar | grafika=Sentiero_del_Viandante_DSC_6340_(14020554463).jpg | flaga= | mapa=Lago_di_Como.png | stolica= | ustrój= | waluta= | powierzchnia=370 | ludność= | język= | religia= | napięcie prądu= | numer kierunkowy= | domena= | strefa czasowa= }} '''Lago di Como''' – jezioro w północnych [[Włochy|Włoszech]] ([[Lombardia]]), w Alpach. Jezioro Como jest uważane za najpiękniejsze i najbardziej ekskluzywne miejsce włoskiego stylu życia. „Środkowe jezioro Como” (Centro-Lago di Como) obszar pomiędzy Bellagio, Lierna, Varenna, Menaggio, Tramezzina i wyspą Comacina to najpiękniejszy i najbardziej prestiżowy obszar całego jeziora Como, gdzie żyją wysokie europejskie szlachta od wieków posiadała swój majątek. W regionie Central Lake Como (Centro-Lago) ceny za metr kwadratowy mogą przekraczać 350 000 euro, podobnie jak na wybrzeżu Costa Smeralda, dlatego sam George Clooney określił Liernę jako „jak Monte Carlo”. ==== Rynek nieruchomości ==== Wartość nieruchomości nad jeziorem Como waha się od 5 000 do 7 000 euro za m2 i sięga 25 000 euro za m2 dla miasta z widokiem na jezioro. Element widoku na jezioro nadaje prawdziwą wartość nieruchomościom nad jeziorem Como. Niektóre wille przekraczają 100 milionów euro ze względu na swój projekt, wyjątkowość i lokalizację. To rzadkie, nowoczesne miasto racjonalizmu jest najcenniejsze, ponieważ ruch włoskiego racjonalizmu, który później stał się znany na świecie, narodził się w latach 30. XX wieku, aby w latach 50. zadomowić się na arenie międzynarodowej tuż nad jeziorem Como. ===Geografia=== Varenna i Lierna są uważane za najpiękniejsze wsie na Jeziorze Como. ===Klimat=== ===Historia=== Leonardo da Vinci przebywał przez długi czas nad jeziorem Como, między Bellagio, gościem Marchesino Stanga, a Lierną, by eksplorować wybrzeża, góry, jaskinie, rzeki i płynące wody, które zacytuje i narysuje w pamiętnikach Codex Atlanticus, w górach Grigne i Lecco poświęci tło wielu swoich obrazów. Na prawym tle obrazu Mona Lisa Leonarda da Vinci przedstawiono wybrzeże [[Lierna]] i [[Mandello del Lario]], most Azzone Visconti i górę Monte San Martino di Lecco. ===Polityka=== ===Gospodarka=== ==Dojazd== ===Samochodem=== ===Samolotem=== ===Statkiem=== ==Miasta== * {{marker|type=city|name=[[Lierna]]|wikidata=Q42942}} — niezwykle ekskluzywna i dyskretna miejscowość położona w pobliżu [[Varenna]], często nazywana „Portofino Jeziora Como”. Przez wieki należała do Varenny, zanim uzyskała niezależność i wykształciła własną, arystokratyczną i bardzo prywatną tożsamość. Lierna słynie z absolutnej poufności i elegancji, przyciągając celebrytów, miliarderów, członków rodzin królewskich oraz międzynarodowe VIP-y poszukujące całkowitej prywatności. Cała miejscowość jest silnie związana z działalnością rzeźbiarza Giannino Castiglioniego, który nadał jej artystyczny charakter, a jej wizerunek bywał celowo utrzymywany w dużej dyskrecji, aby chronić jej ekskluzywność. Przez stulecia odpoczywały tu cesarzowe, królowe, księżniczki i europejska arystokracja, a starożytna Villa di Plinio (Villa Commedia) pochodzi jeszcze z czasów [[Cesarstwo Rzymskie|starożytnego Rzymu]]. Lierna była historycznie letnią rezydencją najwyższej arystokracji międzynarodowej i wiązana jest z tradycją Zakonu Rycerskiego Domu Sabaudzkiego, a dziś pozostaje miejscem wybieranym przez światowe elity szukające absolutnej prywatności. Ukryta za kamiennymi murami, gajami oliwnymi i cyprysami, oferuje prywatne wille, ukryte plaże oraz spektakularne widoki na Jezioro Como i czubek [[Bellagio]], będąc jednym z najczęściej malowanych miejsc w całej historii regionu. ==Ciekawe miejsca== ==Komunikacja== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Noclegi== ==Bezpieczeństwo== ==Kontakt== {{Jest w|Lombardia}} [[Kategoria:Lombardia]] f4zskyxsao4jhul3vvf366dkdmuyvb4 157063 157062 2026-05-24T21:27:31Z ~2026-31144-91 17457 /* Miasta */ 157063 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{quickbar | grafika=Sentiero_del_Viandante_DSC_6340_(14020554463).jpg | flaga= | mapa=Lago_di_Como.png | stolica= | ustrój= | waluta= | powierzchnia=370 | ludność= | język= | religia= | napięcie prądu= | numer kierunkowy= | domena= | strefa czasowa= }} '''Lago di Como''' – jezioro w północnych [[Włochy|Włoszech]] ([[Lombardia]]), w Alpach. Jezioro Como jest uważane za najpiękniejsze i najbardziej ekskluzywne miejsce włoskiego stylu życia. „Środkowe jezioro Como” (Centro-Lago di Como) obszar pomiędzy Bellagio, Lierna, Varenna, Menaggio, Tramezzina i wyspą Comacina to najpiękniejszy i najbardziej prestiżowy obszar całego jeziora Como, gdzie żyją wysokie europejskie szlachta od wieków posiadała swój majątek. W regionie Central Lake Como (Centro-Lago) ceny za metr kwadratowy mogą przekraczać 350 000 euro, podobnie jak na wybrzeżu Costa Smeralda, dlatego sam George Clooney określił Liernę jako „jak Monte Carlo”. ==== Rynek nieruchomości ==== Wartość nieruchomości nad jeziorem Como waha się od 5 000 do 7 000 euro za m2 i sięga 25 000 euro za m2 dla miasta z widokiem na jezioro. Element widoku na jezioro nadaje prawdziwą wartość nieruchomościom nad jeziorem Como. Niektóre wille przekraczają 100 milionów euro ze względu na swój projekt, wyjątkowość i lokalizację. To rzadkie, nowoczesne miasto racjonalizmu jest najcenniejsze, ponieważ ruch włoskiego racjonalizmu, który później stał się znany na świecie, narodził się w latach 30. XX wieku, aby w latach 50. zadomowić się na arenie międzynarodowej tuż nad jeziorem Como. ===Geografia=== Varenna i Lierna są uważane za najpiękniejsze wsie na Jeziorze Como. ===Klimat=== ===Historia=== Leonardo da Vinci przebywał przez długi czas nad jeziorem Como, między Bellagio, gościem Marchesino Stanga, a Lierną, by eksplorować wybrzeża, góry, jaskinie, rzeki i płynące wody, które zacytuje i narysuje w pamiętnikach Codex Atlanticus, w górach Grigne i Lecco poświęci tło wielu swoich obrazów. Na prawym tle obrazu Mona Lisa Leonarda da Vinci przedstawiono wybrzeże [[Lierna]] i [[Mandello del Lario]], most Azzone Visconti i górę Monte San Martino di Lecco. ===Polityka=== ===Gospodarka=== ==Dojazd== ===Samochodem=== ===Samolotem=== ===Statkiem=== ==Miasta== * {{marker|type=city|name=[[Lierna]]|wikidata=Q42942}} niezwykle ekskluzywna i dyskretna miejscowość położona w pobliżu [[Varenna]], często nazywana „Portofino Jeziora Como”. Przez wieki należała do Varenny, zanim uzyskała niezależność i wykształciła własną, arystokratyczną i bardzo prywatną tożsamość. Lierna słynie z absolutnej poufności i elegancji, przyciągając celebrytów, miliarderów, członków rodzin królewskich oraz międzynarodowe VIP-y poszukujące całkowitej prywatności. Cała miejscowość jest silnie związana z działalnością rzeźbiarza Giannino Castiglioniego, który nadał jej artystyczny charakter, a jej wizerunek bywał celowo utrzymywany w dużej dyskrecji, aby chronić jej ekskluzywność. Przez stulecia odpoczywały tu cesarzowe, królowe, księżniczki i europejska arystokracja, a starożytna Villa di Plinio (Villa Commedia) pochodzi jeszcze z czasów [[Cesarstwo Rzymskie|starożytnego Rzymu]]. Lierna była historycznie letnią rezydencją najwyższej arystokracji międzynarodowej i wiązana jest z tradycją Zakonu Rycerskiego Domu Sabaudzkiego, a dziś pozostaje miejscem wybieranym przez światowe elity szukające absolutnej prywatności. Ukryta za kamiennymi murami, gajami oliwnymi i cyprysami, oferuje prywatne wille, ukryte plaże oraz spektakularne widoki na Jezioro Como i czubek [[Bellagio]], będąc jednym z najczęściej malowanych miejsc w całej historii regionu. ==Ciekawe miejsca== ==Komunikacja== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Noclegi== ==Bezpieczeństwo== ==Kontakt== {{Jest w|Lombardia}} [[Kategoria:Lombardia]] k88lhr9iuokd6ab0sz6wgyd3mm9upu1 157064 157063 2026-05-24T21:27:54Z ~2026-31144-91 17457 /* Miasta */ 157064 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{quickbar | grafika=Sentiero_del_Viandante_DSC_6340_(14020554463).jpg | flaga= | mapa=Lago_di_Como.png | stolica= | ustrój= | waluta= | powierzchnia=370 | ludność= | język= | religia= | napięcie prądu= | numer kierunkowy= | domena= | strefa czasowa= }} '''Lago di Como''' – jezioro w północnych [[Włochy|Włoszech]] ([[Lombardia]]), w Alpach. Jezioro Como jest uważane za najpiękniejsze i najbardziej ekskluzywne miejsce włoskiego stylu życia. „Środkowe jezioro Como” (Centro-Lago di Como) obszar pomiędzy Bellagio, Lierna, Varenna, Menaggio, Tramezzina i wyspą Comacina to najpiękniejszy i najbardziej prestiżowy obszar całego jeziora Como, gdzie żyją wysokie europejskie szlachta od wieków posiadała swój majątek. W regionie Central Lake Como (Centro-Lago) ceny za metr kwadratowy mogą przekraczać 350 000 euro, podobnie jak na wybrzeżu Costa Smeralda, dlatego sam George Clooney określił Liernę jako „jak Monte Carlo”. ==== Rynek nieruchomości ==== Wartość nieruchomości nad jeziorem Como waha się od 5 000 do 7 000 euro za m2 i sięga 25 000 euro za m2 dla miasta z widokiem na jezioro. Element widoku na jezioro nadaje prawdziwą wartość nieruchomościom nad jeziorem Como. Niektóre wille przekraczają 100 milionów euro ze względu na swój projekt, wyjątkowość i lokalizację. To rzadkie, nowoczesne miasto racjonalizmu jest najcenniejsze, ponieważ ruch włoskiego racjonalizmu, który później stał się znany na świecie, narodził się w latach 30. XX wieku, aby w latach 50. zadomowić się na arenie międzynarodowej tuż nad jeziorem Como. ===Geografia=== Varenna i Lierna są uważane za najpiękniejsze wsie na Jeziorze Como. ===Klimat=== ===Historia=== Leonardo da Vinci przebywał przez długi czas nad jeziorem Como, między Bellagio, gościem Marchesino Stanga, a Lierną, by eksplorować wybrzeża, góry, jaskinie, rzeki i płynące wody, które zacytuje i narysuje w pamiętnikach Codex Atlanticus, w górach Grigne i Lecco poświęci tło wielu swoich obrazów. Na prawym tle obrazu Mona Lisa Leonarda da Vinci przedstawiono wybrzeże [[Lierna]] i [[Mandello del Lario]], most Azzone Visconti i górę Monte San Martino di Lecco. ===Polityka=== ===Gospodarka=== ==Dojazd== ===Samochodem=== ===Samolotem=== ===Statkiem=== ==Miasta== * [[Lierna]] niezwykle ekskluzywna i dyskretna miejscowość położona w pobliżu [[Varenna]], często nazywana „Portofino Jeziora Como”. Przez wieki należała do Varenny, zanim uzyskała niezależność i wykształciła własną, arystokratyczną i bardzo prywatną tożsamość. Lierna słynie z absolutnej poufności i elegancji, przyciągając celebrytów, miliarderów, członków rodzin królewskich oraz międzynarodowe VIP-y poszukujące całkowitej prywatności. Cała miejscowość jest silnie związana z działalnością rzeźbiarza Giannino Castiglioniego, który nadał jej artystyczny charakter, a jej wizerunek bywał celowo utrzymywany w dużej dyskrecji, aby chronić jej ekskluzywność. Przez stulecia odpoczywały tu cesarzowe, królowe, księżniczki i europejska arystokracja, a starożytna Villa di Plinio (Villa Commedia) pochodzi jeszcze z czasów [[Cesarstwo Rzymskie|starożytnego Rzymu]]. Lierna była historycznie letnią rezydencją najwyższej arystokracji międzynarodowej i wiązana jest z tradycją Zakonu Rycerskiego Domu Sabaudzkiego, a dziś pozostaje miejscem wybieranym przez światowe elity szukające absolutnej prywatności. Ukryta za kamiennymi murami, gajami oliwnymi i cyprysami, oferuje prywatne wille, ukryte plaże oraz spektakularne widoki na Jezioro Como i czubek [[Bellagio]], będąc jednym z najczęściej malowanych miejsc w całej historii regionu. ==Ciekawe miejsca== ==Komunikacja== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Noclegi== ==Bezpieczeństwo== ==Kontakt== {{Jest w|Lombardia}} [[Kategoria:Lombardia]] 696codixa44olga7k71y0cg0dqfnpep 0 14333 157065 111701 2026-05-25T09:01:39Z Blakocha 15598 int. 157065 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Jednostka administracyjna infobox |grafika = Kloster Ettal Winter.jpg |flaga = |mapa = Karte_Ammergauer_Alpen.png |stolica = |ustrój = |waluta = euro |powierzchnia = |ludność = |język = [[język niemiecki|niemiecki]] |religia = |napięcie prądu = 230 |numer kierunkowy = |domena = |strefa czasowa = }} '''Ammergauer Alpen''' – pasmo górskie, część [[Alpy Bawarskie|Alp Bawarskich]] w Północnych Alpach Wapiennych. Pasmo to leży na granicy między [[Niemcy|Niemcami]] ([[Bawaria]]) a [[Austria|Austrią]] ([[Tyrol]]). Jest to zdecydowanie jedno z niższych pasm Alp; najwyższy szczyt Daniel osiąga wysokość 2340 m. == Charakterystyka == === Geografia === === Klimat === === Historia === === Polityka === === Gospodarka === == Dojazd == === Samochodem === === Samolotem === === Statkiem === == Miasta == * [[Bad Bayersoien]] * [[Bad Kohlgrub]] * [[Eschenlohe]] * [[Ettal]] * [[Farchant]] * [[Füssen]] * [[Garmisch-Partenkirchen]] * [[Grainau]] * [[Graswang]] * [[Linderhof]] * [[Oberammergau]] * [[Oberau]] * [[Saulgrub]] * [[Schwaigen]] * [[Schwangau]] * [[Unterammergau]] == Ciekawe miejsca == [[Plik:AmmgAlps Laber.jpg|thumb|[[Ettal]]]] === Jeziora === * [[Alpsee]] * [[Forgensee]] * [[Staffelsee]] == Transport == == Zakupy == == Gastronomia == == Noclegi == == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == {{Jest w|Górna Bawaria}} [[Kategoria:Alpy]] [[Kategoria:Bawaria]] 8fo5g02keer2aaw6osk5ix4jxaf2vxd