Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.47.0-wmf.4
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Portoryko
0
5186
157129
157098
2026-06-02T08:20:48Z
Moromar
2451
157129
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Państwo infobox
| nazwa państwa = Portoryko
| nazwa oryginalna = Estado Libre Asociado de Puerto Rico
| flaga = Flag of Puerto Rico.svg
| lokalizacja = LocationPuertoRico.svg
| stolica = [[San Juan]]
| ustrój = demokracja
| waluta = dolar amerykanski (USD)<br />1 USD = 100 centów
| strefa czasowa = UTC -4
| powierzchnia = 9104
| język urzędowy = hiszpański, angielski
| religia = katolicyzm
| kod telefoniczny = +1 787, +1 939
| napięcie elektryczne = 110 V
| kod samochodowy = PRI
| ruch samochodowy = prawostronny
| domena internetowa = .pr
}}
'''Portoryko''' (hiszp. ''Puerto Rico'') – terytorium zależne [[USA]], o dość dużej autonomii. Położone jest na wyspie o tej samej nazwie i kilku pobliskich mniejszych wyspach; w [[Ameryka Środkowa|Ameryce Środkowej]], na Oceanie Atlantyckim (Morze Karaibskie).
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
=== Klimat ===
=== Fauna i flora ===
=== Kultura i sztuka ===
=== Społeczeństwo ===
Ogólnie można stwierdzić, że Puerto Rico jest raczej rozerwanym miejscem. Z jednej strony jest to terytorium USA a z drugiej miejsce w którym 75% ludności nie mówi lub mówi słabo w języku angielskim. Sami Portorykańczycy nie czują się obywatelami USA i nie identyfikują się z Ameryką. Wiedzą, że wyspa należy do USA ale oni są przede wszystkim Portorykańczykami. Czuć duży sentyment do dawnej kolonii hiszpańskiej.
== Warto zobaczyć ==
=== Regiony ===
* [[Wybrzeże Północne Portoryko|Wybrzeże Północne]];
* [[Porta del Sol]];
* [[Porta Caribe]];
* [[Wybrzeże Wschodnie Portoryko|Wybrzeże Wschodnie]];
* [[La Montaña]];
* [[Vieques]] – (również ''Isla Nena'' lub ''Little Island'') mała, wiejska wyspa około 10 km na wschód od głównej wyspy;
* [[Culebra]] – mała wyspa u wschodnich wybrzeży Puerto Rico, gdzie znajduje się Flamenco Beach, uważana za drugą najpiękniejszą plażą świata.
=== Miasta ===
* [[San Juan]] – stolica państwa, jeden z największych naturalnych portów na [[Karaiby|Karaibach]];
* [[Arecibo]] – siedziba największego na świecie radioteleskopu;
* [[Aguadilla]];
* [[Caguas]];
* [[Carolina]];
* [[Fajardo]];
* [[Mayagüez]];
* [[Ponce]] — drugie co do wielkości miasto Puerto Rico z wieloma muzeami, takimi jak Muzeum Sztuki i Muzeum Muzyki;
* [[San Germán]] – gdzie jest najstarszy katolicki kościół na [[Karaiby|Karaibach]].
=== Inne ciekawe miejsca ===
{{Mapframe|17.7610038|-66.2536804|zoom=8|height=400|width=400}}
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Można dolecieć z kontynentalnych Stanów Zjednoczonych jedną z lokalnych amerykańskich linii lotniczych typu United lub jetBlue. Wyloty np. z Nowego Jorku (EWR). Podróż z NY trwa do 4 godzin. Lądowanie w San Juan (SJU). Można też dolecieć lotem bezpośrednim z Niemiec, linią Condor.
=== Statkiem ===
== Transport ==
Cała wyspa jest pokryta siecią dróg. Niestety są to drogi o słabej jakości. Wyspę dookoła można objechać płatną autostradą (ok 5 USD za dzień).
Koszt paliwa to ok 0,8 USD za litr (paliwo sprzedawane na litry). Brak kolei.
Komunikacja miejska i międzymiastowa raczej szczątkowa. Warto wypożyczyć samochód.
== Porozumiewanie się ==
Głównym językiem używanym powszechnie jest hiszpański. Język angielski ma znaczenie drugorzędne i w zasadzie można go nie znać. Turyści znający język angielski ale nie znający języka hiszpańskiego będą w trudniejszej sytuacji.
== Zakupy ==
=== Koszty ===
Żywność jest relatywnie droga. Podobnie z hotelami. Hotele o europejskim standardzie są znacznie bardziej kosztowne.
=== Napiwki ===
Napiwki to zwyczajowo od ok.2 do 10% wartości zamówienia. Nikt jednak nie czeka bezczelnie na napiwek.
== Wyżywienie i kulinaria ==
Pomimo upałów i ogólnie ciepłej aury jaka towarzyszy cały rok, jedzenie nie jest lekkie tak jak ma to miejsce w Europie Południowej. Potrawy są znacznie bardziej tłuste i sporo dań jest smażonych w tłuszczu.
== Rozrywki i życie nocne ==
== Noclegi ==
== Nauka ==
== Praca ==
Najniższa stawka to 7.25 USD za godzinę pracy. Przeciętna stawka za godzinę to 10 - 20 USD. Stawka satysfakcjonująca zwyczajnego mieszkańca Puerto Rico to mieszcząca się w przedziale 16 - 25 USD. Z powodu dużego poziomu bezrobocia ok 1,5 mln mieszkańców PR wyjechało na kontynent amerykański w poszukiwaniu pracy.
== Bezpieczeństwo ==
Generalnie jest bezpiecznie. Nikt nie zaczepia turystów. Raczej miejscowi dopytują skąd turysta pochodzi, Nie ma złodziejstwa jako takiego. Główną przestępczość tworzą przybysze z Haiti oraz Dominikany.
== Zdrowie ==
== Aspekty kulturowe ==
Portorykańczycy są uprzejmi i uśmiechnięci ale nie są nachalni i nie zaczepiają z byle powodu.
== Kontakt ==
== Przedstawicielstwa dyplomatyczne ==
{{Jest w|Karaiby}}
[[Kategoria:Portoryko| ]]
7gdxvf8fixavqdrvyb0l0tn4r6lo2jw
Agrygent
0
6051
157130
157097
2026-06-02T08:21:31Z
Moromar
2451
/* Autobusem */
157130
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner|unesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Agrygent
|nazwa oryginalna = Agrigento
|widok = Agrigento_dalla_Valle_dei_Templi.jpg
|opis =
|herb = Agrigento-stemma.svg
|mapa = AgrigentoMap.png
|państwo = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
|region = [[Plik:Flag of Sicily.svg|20px]] [[Sycylia]]
|powierzchnia = 245,32
|wysokość = 230
|ludność = 55 000
|prefiks = 0922
|kod pocztowy = 92100
|www = https://comune.agrigento.it/
}}
'''Agrygent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]. ''Agrigento'', po sycylijsku: ''Girgenti'' lub ''Giurgenti'') wznosi się na grzbiecie nad morzem, a jego miodowe budynki rozciągają się na wzgórzach niczym rozświetlony słońcem amfiteatr. Za nim, w głąb lądu, ciągną się winnice i gaje migdałowe; poniżej, starożytna '''[[Dolina Świątyń]]''' rozlewa się ku wybrzeżu, roztaczając dorycką majestatyczność.
[[Plik:058 Tempio della Concordia.jpg|thumb|right|350px|TŚwiątynia Zgody na tle wznoszącego się nowoczesnego miasta Agrygent]]
Agrygent (starożytne ''Akragas''), niegdyś jedno z wielkich miast Wielkiej Grecji, wciąż nosi wielowarstwowe ślady swojej historii – greckiej, rzymskiej, arabskiej i normańskiej – wszystko to otulone w miasto, które sprawia wrażenie zarówno ponadczasowego, jak i tętniącego życiem. Wąskie uliczki wiją się przez historyczne centrum Girgenti, odsłaniając barokowe kościoły, ukryte trattorie i przebłyski błękitnego horyzontu między dachami.
Dziś Agrygent równoważy ciężar swojej przeszłości cichym, współczesnym rytmem. Przyciąga odwiedzających archeologią światowej klasy, ale nagradza ich zachodami słońca na placach, literackimi echami Pirandella i autentycznym sycylijskim pulsem, który trwa długo poza ruinami. To nie tylko brama do starożytnego świata – to miasto z własną duszą.
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Miasto położone jest na wysokości 213 metrów nad poziomem morza, na skalistym wzgórzu, stromym od wschodu i północy oraz łagodnie opadającym od zachodu. Otaczają je dwie rzeki: Sant'Anna (zwana też Drago) i San Biagio. Rzeki te łączą się poniżej miasta, w połowie drogi do morza.
Obszar miejski podzielony jest na dwie części głęboką doliną, której północno-zachodnia część wznosi się na wysokość 328 metrów, a południowo-wschodnia na 351 metrów nad poziomem morza. Akropol miejski znajduje się w północno-zachodniej części. Ten nieregularny, prostokątny obszar miejski zajmuje powierzchnię około 450 hektarów.
=== Historia ===
Założone około 582 r. p.n.e. przez greckich osadników z [[Gela|Geli]], Agrygent – wówczas Akragas – szybko zyskało na znaczeniu jako jedno z najpotężniejszych miast Wielkiej Grecji. Pod rządami tyrana Terona w V wieku p.n.e. miasto rozkwitło zarówno kulturowo, jak i architektonicznie, budując wspaniałe świątynie, które do dziś dominują w krajobrazie [[Dolina Świątyń|Doliny Świątyń]].
[[Plik:Chiesa Madre di santo Stefano Quisquina (Ag).jpg|thumb|right|300px|Katedra w Agrygent (Cattedrale di San Gerlando), wzniesiona nad starym miastem.]]
Akragas przeżywało złoty wiek bogactwa i wpływów, znane z przepychu i ambicji. Urodził się tu filozof Empedokles, a miasto biło własne monety i rozszerzyło swoją ekspansję w głąb [[Sycylia|Sycylii]]. Jednak miasto cierpiało z powodu wewnętrznych konfliktów i zostało splądrowane przez Kartagińczyków w 406 r. p.n.e., nigdy nie odzyskując w pełni dawnej potęgi.
Pod panowaniem rzymskim, przemianowanym na Agrigentum, miasto ponownie stało się zamożne, a rolnictwo, wydobycie siarki i kwitnący port podtrzymywały jego gospodarkę. Cyceron podkreślał jego znaczenie w swoich pismach i przez wieki zachowało głównie grecki charakter.
Po upadku Rzymu Agrigento przeszło pod panowanie Wandalów, Ostrogotów, Bizantyjczyków, Arabów i Normanów. Arabowie przenieśli miasto na wyższe wzniesienie ze względów obronnych, pozostawiając po sobie trwałe wpływy kulturowe. Normanowie zmienili nazwę na Girgenti, którą miasto zachowało do 1927 roku, kiedy to reżim faszystowski przywrócił zlatynizowane Agrigento. W 1934 roku miasto zyskało kolejne uznanie jako miejsce urodzenia laureata Nagrody Nobla, dramaturga Luigiego Pirandella.
W 1997 roku starożytne ruiny Agrygentu zostały wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]], a w 2025 roku miasto będzie pełniło funkcję Stolicy Kultury [[Włochy|Włoch]].
=== Klimat ===
Na szerokości geograficznej Agrygentu klimat jest łagodny przez cały rok. Unikając stycznia i lutego ze względu na zimne, choć suche miesiące, miasto jest dobrym celem podróży przez cały rok. W lutym zaczynają kwitnąć migdałowce i wiśnie, a dwa międzynarodowe festiwale ludowe, znane jako Festiwal Kwitnących Migdałów, celebrują to wydarzenie. Wiosna, od marca do czerwca, z zielonymi i kwitnącymi polami, jest polecana na wycieczki w głąb lądu. Unikaj zwiedzania w słońcu w najgorętszych porach lipca, sierpnia i września, które są doskonałymi miesiącami na pływanie. Temperatury w sierpniu sięgają czasami 40°C lub więcej, więc warto o tym pamiętać. Wrzesień to idealny czas na pływanie, z temperaturami minimalnymi około 20°C i maksymalnymi zbliżającymi się do 30°C. Najbardziej odważni mieszkańcy pływają w morzu do końca października.
== Orientacja ==
Istnieją trzy Agrygenty: {{Znacznik|'''Dolina Świątyń'''|37.28|13.593|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''[[Dolina Świątyń]]''', dawne {{Znacznik|'''Girgenti'''|37.31341|13.57774|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Girgenti''' położona na wzgórzu oraz trzeci, {{Znacznik|'''Nowy Agrygent'''|37.3073|13.5847|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''nowy Agrygent''', która eksplodowała chaotyczną i często nieuporządkowaną zabudową wokół dwóch pierwszych lokalizacji i wzdłuż wybrzeża.
Agrygent położone jest na wzgórzu z widokiem na [[Dolina Świątyń|Dolinę Świątyń]]. Centrum Agrygentu zajmuje cały szczyt wzgórza, które rozciąga się wzdłużnie z północnego zachodu na południowy wschód. Via Atena, wzdłuż której znajdują się główne atrakcje miasta, przebiega niemal w całości przez centrum. W południowo-wschodniej części miasta, na Piazza Marconi, znajduje się Dworzec Główny w Agrigento (patrz poniżej). Nowe miasto, które (nie zawsze) osiągnęło swój kres w [[Dolina Świątyń|Dolinie Świątyń]], rozwija się dość chaotycznie wokół wzgórza. Wzdłuż wybrzeża, między [[Porto Empedocle]] a '''San Leone''', rozwinęły się ośrodki przemysłowe, turystyczne i usługowe. Dzielnica Kaos, przypominająca Pirandello, jest, podobnie jak cała wiejska okolica Agrygentu, wciśnięta między drogi łącznikowe a działalność rzemieślniczą i przemysłową, co utrudnia jej odróżnienie od chaotycznego rozrostu miasta. Jedynie pozostałości świątyń wyróżniają się na tle krajobrazu, nadając Agrigento jego charakter i kształt. Po okolicy najlepiej poruszać się drogą, zarówno publiczną, jak i prywatną. Centrum najlepiej zwiedzać pieszo.
=== Dzielnice ===
* {{Znacznik|'''Agrigento Bassa'''|37.32004|13.58301|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Agrigento Bassa'''
* {{Znacznik|'''Rabato'''|37.31204|13.57340|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Rabato'''
=== Frakcje ===
* {{Znacznik|'''Maddalusa'''|37.279|13.5695|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Maddalusa'''
* {{Znacznik|'''Villaseta'''|37.2980|13.5610 |typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Villaseta'''
* {{Znacznik|'''Villaggio Mosè'''|37.2710|13.6209|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Villaggio Mosè'''
* {{Znacznik|'''San Leone'''|37.264|13.5837 |typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''San Leone'''
== Dojazd ==
Agrigento ma dobre połączenia kolejowe i autobusowe, choć dojazd ze wschodniej Sycylii może być czasochłonny. Dolina Świątyń i [[Porto Empedocle]] są łatwo dostępne.
=== Samolotem ===
Dwa lotniska najlepiej skomunikowane z Agrigento i jego Doliną Świątyń to [[Palermo]] i [[Trapani]]. [[Katania]] jest dalej położona, ale oferuje lepsze połączenia kontynentalne. Autobusy wahadłowe łączą Agrigento z tymi lotniskami.
* {{Znacznik|Lotnisko Trapani-Birgi|37.911944|12.493333|typ=transport}}'''[https://www.airgest.it/ Lotnisko Trapani-Birgi]''' (''Port lotniczy im. Vincenzo Florio'' {{IATA|TPS}}), dystrykt Birgi, Trapani (''156 km od Agrigento. Z lotniska należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] w kierunku Agrigento (kierunek wschodni)''), ☎ +39 0923610111, info@airgest.it. Loty krajowe i europejskie, w tym loty regularne i tanie.
* {{Znacznik|Lotnisko Palermo-Punta Raisi|38.181944|13.099444|typ=transport}}'''[https://aeroportodipalermo.it/ Lotnisko Palermo-Punta Raisi]''' (''Port Lotniczy Falcone e Borsellino'' {{IATA|PMO}}) (''178 km od Agrigento. Z lotniska należy jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A29_Italia.svg|25px]] w kierunku [[Mazzara del Vallo]], zjechać zjazdem w [[Castelvetrano]] i drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] w kierunku Agrigento), ☎ +39 0917020273. Loty krajowe i międzynarodowe, w tym loty tanie.
* {{Znacznik|Lotnisko Katania-Fontanarossa|37.466667|15.063889|typ=transport}}'''Lotnisko Katania-Fontanarossa''' ({{IATA|CTA}}) (''165 km od Agrigento, należy jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A19_Italia.svg|25px]] i zjechać zjazdem w [[Caltanissetta]], a następnie drogą krajową [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]] do Agrigento'') — obsługuje loty krajowe do wszystkich włoskich miast oraz loty do głównych destynacji europejskich i kilku kierunków międzynarodowych.
* {{Znacznik|Lotnisko Comiso|36.991667|14.606944|typ=transport}}'''Lotnisko Comiso''' ({{IATA|CIY}}) — otwarte dla ruchu pasażerskiego w 2013 roku, obsługiwane przez kilku tanich przewoźników. Obsługuje głównie loty sezonowe, czarterowe i tanie linie lotnicze do niektórych miast Włoch i Europy.
=== Koleją ===
[[Plik:Agrigento, Sicilia, Italia 🇮🇹 - April 2024.jpg|thumb|right|300px|Stacja kolejowa Agrigento Centrale.]]
Agrigento ma dwa główne dworce kolejowe i kilka przystanków kolei miejskiej. {{Znacznik|Stacja Agrigento Centrale|37.30906 |13.58482|typ=transport}}'''Stacja Agrigento Centrale''' jest stacją końcową i znajduje się w centrum miasta. Inną ważną stacją jest stacja {{Znacznik|Agrigento Bassa|37.3191 |13.5880 |typ=transport}}'''Agrigento Bassa''', która znajduje się poza centrum, w dolnej części miasta, ale wciąż nieco ponad kilometr od centrum. Obie są obsługiwane przez RFI i oferują połączenia zarówno do [[Palermo]], jak i [[Katania|Katanii]]. Czas podróży jest długi, dlatego należy dokładnie sprawdzić rozkład jazdy. W święta kursuje linia turystyczna między [[Palermo]], Agrigento Bassa i [[Porto Empedocle]], zatrzymując się na stacji {{Znacznik|Tempio di Vulcano|37.2929 |13.5794|typ=transport}}'''Tempio di Vulcano''' w pobliżu [[Dolina Świątyń|Doliny Świątyń]]. Przejazdy można rezerwować za pośrednictwem kolei [http://www.ferroviekaos.it/s1-notizie/prenotazione-treni-turistici-sulla-ferrovia-dei-templi Kaos].
=== Samochodem ===
* Autostrada [[Plik:Autostrada_A20_Italia.svg|25px]] [[Palermo – [[Katania]]
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] Sud Occidentale Sicula
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_121_Italia.svg|30px]] Catanese
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_189_Italia.svg|30px]] Valle del Platani
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]] do [[Porto Empedocle]]
Jadąc z [[Palermo]], należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_121_Italia.svg|30px]] do Borgo Manganaro, gdzie należy wjechać na drogę [[Plik:Strada_Statale_189_Italia.svg|30px]]. Alternatywnie można jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A20_Italia.svg|25px]], zjeżdżając zjazdem w [[Caltanissetta]], a następnie kontynuować jazdę do Agrigento drogą [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]]. Ten sam zjazd z autostrady jest dostępny dla osób jadących z [[Katania|Katanii]]. Jadąc od strony wybrzeża, zarówno ze wschodu ([[Ragusa]] i [[Syrakuzy]]), jak i z zachodu ([[Trapani]]), należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]], która biegnie wzdłuż całego południowego wybrzeża [[Sycylia|Sycylii]]. Przy drogach krajowych prowadzących do Agrigento stacje benzynowe są częste i regularne, szczególnie gdy zbliżasz się do miasta.
=== Autobusem ===
Do Agrigento kursują często autobusy dalekobieżne z [[Palermo]], [[Caltanissetta|Caltanissetty]], [[Katania|Katanii]], [[Sciacca|Sciacci]] i innych sycylijskich miast. Autobusy kursują również do pobliskich miejscowości, takich jak [[Eraclea Minoa]], a kilka do [[Gela|Geli]], [[Mazara del Vallo]], [[Marsala|Marsali]] i [[Trapani]] (2 godz. 20 min).
* '''[https://www.cuffaro.info/ Linia autobusowa Cuffaro]''' łączy się z [[Palermo]], [[Canicattì]], [[Favara]], [[Racalmuto]], [[Castrofilippo]] i [[Grotte]].
* Firma F.lli Camilleri łączy się z [[Palermo]], czy Aragoną, Raffadali i Santa Elisabetta.
* [https://www.autolineesal.it/en Linia autobusowa Licata] (Sal) łączy miasta [[Porto Empedocle]], Villaggio Mosè, Palma, [[Licata]] i [[Gela]].
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|37.311753|13.586810|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' (''Autostazione''), Piazzale Fratelli Rosselli. Główny dworzec autobusowy dla autobusów regionalnych, w tym AST, SAIS i Salvatore Lumia. Znajduje się w niewielkiej odległości od dworca kolejowego.
=== Statkiem ===
Agrigento nie jest miastem portowym, ale pobliskie {{Znacznik|Porto Empedocle|37.28752031276968|13.5297804830148|typ=transport}}'''[[Porto Empedocle]]''' (3 km na południowy zachód) oferuje połączenia promowe i wodolotami na [[Wyspy Pelagijskie]], w szczególności na:
* [[Lampedusa|Lampedusę]]
* [[Linosa|Linosę]]
Promy kursują przez cały rok, ale wodoloty kursują głównie latem. Wśród firm znajdują się:
* [https://www.siremar.it/ SIREMAR]
* [https://www.libertylines.it/ Liberty Lines] (dawniej Ustica Lines)
Lokalne autobusy często łączą [[Porto Empedocle]] z Agrigento.
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
* [[Strefa archeologiczna w Agrigento]] - obiekt z [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listy światowego dziedzictwa UNESCO]].
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
* Hotel Villa Athena hotel 5-gwiazdkowy
* Colleverde Park Hotel
* Villa La Lumia B&B
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
== Gdzie dalej ==
{{Jest w|Prowincja Agrigento}}
[[Kategoria:Sycylia]]
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
oac9tm91lgvwv45gdjf0dx33heyfa6x
157131
157130
2026-06-02T08:27:04Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
157131
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner|unesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Agrygent
|nazwa oryginalna = Agrigento
|widok = Agrigento_dalla_Valle_dei_Templi.jpg
|opis =
|herb = Agrigento-stemma.svg
|mapa = AgrigentoMap.png
|państwo = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
|region = [[Plik:Flag of Sicily.svg|20px]] [[Sycylia]]
|powierzchnia = 245,32
|wysokość = 230
|ludność = 55 000
|prefiks = 0922
|kod pocztowy = 92100
|www = https://comune.agrigento.it/
}}
'''Agrygent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]. ''Agrigento'', po sycylijsku: ''Girgenti'' lub ''Giurgenti'') wznosi się na grzbiecie nad morzem, a jego miodowe budynki rozciągają się na wzgórzach niczym rozświetlony słońcem amfiteatr. Za nim, w głąb lądu, ciągną się winnice i gaje migdałowe; poniżej, starożytna '''[[Dolina Świątyń]]''' rozlewa się ku wybrzeżu, roztaczając dorycką majestatyczność.
[[Plik:058 Tempio della Concordia.jpg|thumb|right|350px|TŚwiątynia Zgody na tle wznoszącego się nowoczesnego miasta Agrygent]]
Agrygent (starożytne ''Akragas''), niegdyś jedno z wielkich miast Wielkiej Grecji, wciąż nosi wielowarstwowe ślady swojej historii – greckiej, rzymskiej, arabskiej i normańskiej – wszystko to otulone w miasto, które sprawia wrażenie zarówno ponadczasowego, jak i tętniącego życiem. Wąskie uliczki wiją się przez historyczne centrum Girgenti, odsłaniając barokowe kościoły, ukryte trattorie i przebłyski błękitnego horyzontu między dachami.
Dziś Agrygent równoważy ciężar swojej przeszłości cichym, współczesnym rytmem. Przyciąga odwiedzających archeologią światowej klasy, ale nagradza ich zachodami słońca na placach, literackimi echami Pirandella i autentycznym sycylijskim pulsem, który trwa długo poza ruinami. To nie tylko brama do starożytnego świata – to miasto z własną duszą.
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Miasto położone jest na wysokości 213 metrów nad poziomem morza, na skalistym wzgórzu, stromym od wschodu i północy oraz łagodnie opadającym od zachodu. Otaczają je dwie rzeki: Sant'Anna (zwana też Drago) i San Biagio. Rzeki te łączą się poniżej miasta, w połowie drogi do morza.
Obszar miejski podzielony jest na dwie części głęboką doliną, której północno-zachodnia część wznosi się na wysokość 328 metrów, a południowo-wschodnia na 351 metrów nad poziomem morza. Akropol miejski znajduje się w północno-zachodniej części. Ten nieregularny, prostokątny obszar miejski zajmuje powierzchnię około 450 hektarów.
=== Historia ===
Założone około 582 r. p.n.e. przez greckich osadników z [[Gela|Geli]], Agrygent – wówczas Akragas – szybko zyskało na znaczeniu jako jedno z najpotężniejszych miast Wielkiej Grecji. Pod rządami tyrana Terona w V wieku p.n.e. miasto rozkwitło zarówno kulturowo, jak i architektonicznie, budując wspaniałe świątynie, które do dziś dominują w krajobrazie [[Dolina Świątyń|Doliny Świątyń]].
[[Plik:Chiesa Madre di santo Stefano Quisquina (Ag).jpg|thumb|right|300px|Katedra w Agrygent (Cattedrale di San Gerlando), wzniesiona nad starym miastem.]]
Akragas przeżywało złoty wiek bogactwa i wpływów, znane z przepychu i ambicji. Urodził się tu filozof Empedokles, a miasto biło własne monety i rozszerzyło swoją ekspansję w głąb [[Sycylia|Sycylii]]. Jednak miasto cierpiało z powodu wewnętrznych konfliktów i zostało splądrowane przez Kartagińczyków w 406 r. p.n.e., nigdy nie odzyskując w pełni dawnej potęgi.
Pod panowaniem rzymskim, przemianowanym na Agrigentum, miasto ponownie stało się zamożne, a rolnictwo, wydobycie siarki i kwitnący port podtrzymywały jego gospodarkę. Cyceron podkreślał jego znaczenie w swoich pismach i przez wieki zachowało głównie grecki charakter.
Po upadku Rzymu Agrigento przeszło pod panowanie Wandalów, Ostrogotów, Bizantyjczyków, Arabów i Normanów. Arabowie przenieśli miasto na wyższe wzniesienie ze względów obronnych, pozostawiając po sobie trwałe wpływy kulturowe. Normanowie zmienili nazwę na Girgenti, którą miasto zachowało do 1927 roku, kiedy to reżim faszystowski przywrócił zlatynizowane Agrigento. W 1934 roku miasto zyskało kolejne uznanie jako miejsce urodzenia laureata Nagrody Nobla, dramaturga Luigiego Pirandella.
W 1997 roku starożytne ruiny Agrygentu zostały wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]], a w 2025 roku miasto będzie pełniło funkcję Stolicy Kultury [[Włochy|Włoch]].
=== Klimat ===
Na szerokości geograficznej Agrygentu klimat jest łagodny przez cały rok. Unikając stycznia i lutego ze względu na zimne, choć suche miesiące, miasto jest dobrym celem podróży przez cały rok. W lutym zaczynają kwitnąć migdałowce i wiśnie, a dwa międzynarodowe festiwale ludowe, znane jako Festiwal Kwitnących Migdałów, celebrują to wydarzenie. Wiosna, od marca do czerwca, z zielonymi i kwitnącymi polami, jest polecana na wycieczki w głąb lądu. Unikaj zwiedzania w słońcu w najgorętszych porach lipca, sierpnia i września, które są doskonałymi miesiącami na pływanie. Temperatury w sierpniu sięgają czasami 40°C lub więcej, więc warto o tym pamiętać. Wrzesień to idealny czas na pływanie, z temperaturami minimalnymi około 20°C i maksymalnymi zbliżającymi się do 30°C. Najbardziej odważni mieszkańcy pływają w morzu do końca października.
== Orientacja ==
Istnieją trzy Agrygenty: {{Znacznik|'''Dolina Świątyń'''|37.28|13.593|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''[[Dolina Świątyń]]''', dawne {{Znacznik|'''Girgenti'''|37.31341|13.57774|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Girgenti''' położona na wzgórzu oraz trzeci, {{Znacznik|'''Nowy Agrygent'''|37.3073|13.5847|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''nowy Agrygent''', która eksplodowała chaotyczną i często nieuporządkowaną zabudową wokół dwóch pierwszych lokalizacji i wzdłuż wybrzeża.
Agrygent położone jest na wzgórzu z widokiem na [[Dolina Świątyń|Dolinę Świątyń]]. Centrum Agrygentu zajmuje cały szczyt wzgórza, które rozciąga się wzdłużnie z północnego zachodu na południowy wschód. Via Atena, wzdłuż której znajdują się główne atrakcje miasta, przebiega niemal w całości przez centrum. W południowo-wschodniej części miasta, na Piazza Marconi, znajduje się Dworzec Główny w Agrigento (patrz poniżej). Nowe miasto, które (nie zawsze) osiągnęło swój kres w [[Dolina Świątyń|Dolinie Świątyń]], rozwija się dość chaotycznie wokół wzgórza. Wzdłuż wybrzeża, między [[Porto Empedocle]] a '''San Leone''', rozwinęły się ośrodki przemysłowe, turystyczne i usługowe. Dzielnica Kaos, przypominająca Pirandello, jest, podobnie jak cała wiejska okolica Agrygentu, wciśnięta między drogi łącznikowe a działalność rzemieślniczą i przemysłową, co utrudnia jej odróżnienie od chaotycznego rozrostu miasta. Jedynie pozostałości świątyń wyróżniają się na tle krajobrazu, nadając Agrigento jego charakter i kształt. Po okolicy najlepiej poruszać się drogą, zarówno publiczną, jak i prywatną. Centrum najlepiej zwiedzać pieszo.
=== Dzielnice ===
* {{Znacznik|'''Agrigento Bassa'''|37.32004|13.58301|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Agrigento Bassa'''
* {{Znacznik|'''Rabato'''|37.31204|13.57340|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Rabato'''
=== Frakcje ===
* {{Znacznik|'''Maddalusa'''|37.279|13.5695|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Maddalusa'''
* {{Znacznik|'''Villaseta'''|37.2980|13.5610 |typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Villaseta'''
* {{Znacznik|'''Villaggio Mosè'''|37.2710|13.6209|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Villaggio Mosè'''
* {{Znacznik|'''San Leone'''|37.264|13.5837 |typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''San Leone'''
== Dojazd ==
Agrigento ma dobre połączenia kolejowe i autobusowe, choć dojazd ze wschodniej Sycylii może być czasochłonny. Dolina Świątyń i [[Porto Empedocle]] są łatwo dostępne.
=== Samolotem ===
Dwa lotniska najlepiej skomunikowane z Agrigento i jego Doliną Świątyń to [[Palermo]] i [[Trapani]]. [[Katania]] jest dalej położona, ale oferuje lepsze połączenia kontynentalne. Autobusy wahadłowe łączą Agrigento z tymi lotniskami.
* {{Znacznik|Lotnisko Trapani-Birgi|37.911944|12.493333|typ=transport}}'''[https://www.airgest.it/ Lotnisko Trapani-Birgi]''' (''Port lotniczy im. Vincenzo Florio'' {{IATA|TPS}}), dystrykt Birgi, Trapani (''156 km od Agrigento. Z lotniska należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] w kierunku Agrigento (kierunek wschodni)''), ☎ +39 0923610111, info@airgest.it. Loty krajowe i europejskie, w tym loty regularne i tanie.
* {{Znacznik|Lotnisko Palermo-Punta Raisi|38.181944|13.099444|typ=transport}}'''[https://aeroportodipalermo.it/ Lotnisko Palermo-Punta Raisi]''' (''Port Lotniczy Falcone e Borsellino'' {{IATA|PMO}}) (''178 km od Agrigento. Z lotniska należy jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A29_Italia.svg|25px]] w kierunku [[Mazzara del Vallo]], zjechać zjazdem w [[Castelvetrano]] i drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] w kierunku Agrigento), ☎ +39 0917020273. Loty krajowe i międzynarodowe, w tym loty tanie.
* {{Znacznik|Lotnisko Katania-Fontanarossa|37.466667|15.063889|typ=transport}}'''Lotnisko Katania-Fontanarossa''' ({{IATA|CTA}}) (''165 km od Agrigento, należy jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A19_Italia.svg|25px]] i zjechać zjazdem w [[Caltanissetta]], a następnie drogą krajową [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]] do Agrigento'') — obsługuje loty krajowe do wszystkich włoskich miast oraz loty do głównych destynacji europejskich i kilku kierunków międzynarodowych.
* {{Znacznik|Lotnisko Comiso|36.991667|14.606944|typ=transport}}'''Lotnisko Comiso''' ({{IATA|CIY}}) — otwarte dla ruchu pasażerskiego w 2013 roku, obsługiwane przez kilku tanich przewoźników. Obsługuje głównie loty sezonowe, czarterowe i tanie linie lotnicze do niektórych miast Włoch i Europy.
=== Koleją ===
[[Plik:Agrigento, Sicilia, Italia 🇮🇹 - April 2024.jpg|thumb|right|300px|Stacja kolejowa Agrigento Centrale.]]
Agrigento ma dwa główne dworce kolejowe i kilka przystanków kolei miejskiej. {{Znacznik|Stacja Agrigento Centrale|37.30906 |13.58482|typ=transport}}'''Stacja Agrigento Centrale''' jest stacją końcową i znajduje się w centrum miasta. Inną ważną stacją jest stacja {{Znacznik|Agrigento Bassa|37.3191 |13.5880 |typ=transport}}'''Agrigento Bassa''', która znajduje się poza centrum, w dolnej części miasta, ale wciąż nieco ponad kilometr od centrum. Obie są obsługiwane przez RFI i oferują połączenia zarówno do [[Palermo]], jak i [[Katania|Katanii]]. Czas podróży jest długi, dlatego należy dokładnie sprawdzić rozkład jazdy. W święta kursuje linia turystyczna między [[Palermo]], Agrigento Bassa i [[Porto Empedocle]], zatrzymując się na stacji {{Znacznik|Tempio di Vulcano|37.2929 |13.5794|typ=transport}}'''Tempio di Vulcano''' w pobliżu [[Dolina Świątyń|Doliny Świątyń]]. Przejazdy można rezerwować za pośrednictwem kolei [http://www.ferroviekaos.it/s1-notizie/prenotazione-treni-turistici-sulla-ferrovia-dei-templi Kaos].
=== Samochodem ===
* Autostrada [[Plik:Autostrada_A20_Italia.svg|25px]] [[Palermo – [[Katania]]
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] Sud Occidentale Sicula
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_121_Italia.svg|30px]] Catanese
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_189_Italia.svg|30px]] Valle del Platani
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]] do [[Porto Empedocle]]
Jadąc z [[Palermo]], należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_121_Italia.svg|30px]] do Borgo Manganaro, gdzie należy wjechać na drogę [[Plik:Strada_Statale_189_Italia.svg|30px]]. Alternatywnie można jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A20_Italia.svg|25px]], zjeżdżając zjazdem w [[Caltanissetta]], a następnie kontynuować jazdę do Agrigento drogą [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]]. Ten sam zjazd z autostrady jest dostępny dla osób jadących z [[Katania|Katanii]]. Jadąc od strony wybrzeża, zarówno ze wschodu ([[Ragusa]] i [[Syrakuzy]]), jak i z zachodu ([[Trapani]]), należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]], która biegnie wzdłuż całego południowego wybrzeża [[Sycylia|Sycylii]]. Przy drogach krajowych prowadzących do Agrigento stacje benzynowe są częste i regularne, szczególnie gdy zbliżasz się do miasta.
=== Autobusem ===
Do Agrigento kursują często autobusy dalekobieżne z [[Palermo]], [[Caltanissetta|Caltanissetty]], [[Katania|Katanii]], [[Sciacca|Sciacci]] i innych sycylijskich miast. Autobusy kursują również do pobliskich miejscowości, takich jak [[Eraclea Minoa]], a kilka do [[Gela|Geli]], [[Mazara del Vallo]], [[Marsala|Marsali]] i [[Trapani]] (2 godz. 20 min).
* '''[https://www.cuffaro.info/ Linia autobusowa Cuffaro]''' łączy się z [[Palermo]], [[Canicattì]], [[Favara]], [[Racalmuto]], [[Castrofilippo]] i [[Grotte]].
* Firma F.lli Camilleri łączy się z [[Palermo]], czy Aragoną, Raffadali i Santa Elisabetta.
* [https://www.autolineesal.it/en Linia autobusowa Licata] (Sal) łączy miasta [[Porto Empedocle]], Villaggio Mosè, Palma, [[Licata]] i [[Gela]].
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|37.311753|13.586810|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' (''Autostazione''), Piazzale Fratelli Rosselli. Główny dworzec autobusowy dla autobusów regionalnych, w tym AST, SAIS i Salvatore Lumia. Znajduje się w niewielkiej odległości od dworca kolejowego.
=== Statkiem ===
Agrigento nie jest miastem portowym, ale pobliskie {{Znacznik|Porto Empedocle|37.28752031276968|13.5297804830148|typ=transport}}'''[[Porto Empedocle]]''' (3 km na południowy zachód) oferuje połączenia promowe i wodolotami na [[Wyspy Pelagijskie]], w szczególności na:
* [[Lampedusa|Lampedusę]]
* [[Linosa|Linosę]]
Promy kursują przez cały rok, ale wodoloty kursują głównie latem. Wśród firm znajdują się:
* [https://www.siremar.it/ SIREMAR]
* [https://www.libertylines.it/ Liberty Lines] (dawniej Ustica Lines)
Lokalne autobusy często łączą [[Porto Empedocle]] z Agrigento.
== Komunikacja ==
{{mapa|37.3096|13.5818|zoom=15|wysokość=400 |szerokość=550 |grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Historyczne centrum Agrigento i średniowieczne uliczki są niewielkie i można do nich łatwo dotrzeć pieszo ze stacji kolejowej Piazza Marconi.
=== Busem wahadłowym ===
Karnet Agrigento Culture Pass obejmuje dostęp do głównych atrakcji kulturalnych miasta, a także do autobusu wahadłowego łączącego główne przystanki: Dworzec Centralny, Giunone, Ercole, Marag i katedrę – wszystko w jednej cenie.
Szczegóły, bilety i rozkłady jazdy są dostępne na stronie [https://www.coopculture.it/en/products/agrigento-culture-pass/ Coopculture.it].
=== Autobusem ===
Autobusy miejskie obsługiwane przez TUA kursują często z głównego dworca kolejowego. Linie 1, 2 i 3 obsługują Muzeum Archeologiczne i zjeżdżają w dół do głównego wejścia do Doliny Świątyń. Do wejścia do Świątyni Junony (Tempio di Giunone) należy wsiąść do autobusu linii 2/.
Rozkłady jazdy są dostępne online, ale mapy mogą nie zawsze odzwierciedlać rzeczywiste zmiany tras.
'''[https://www.trasportiurbaniagrigento.it/orari-e-percorsi.html TUA]''' (Trasporti Urbani Agrigento). Bilety można kupić z wyprzedzeniem w barach lub sklepach tytoniowych i skasować w pojeździe. Na pokładzie można również płacić monetami, kartą zbliżeniową lub płatnością mobilną (Visa, Mastercard, Apple Pay, Google Pay). Bilet jednorazowy: 1,20 EUR z wyprzedzeniem; 1,70 EUR w pociągu; 1,50 EUR z płatnością zbliżeniową lub mobilną. Bilet całodniowy: 3,40 EUR.
==Warto zobaczyć==
* [[Strefa archeologiczna w Agrigento]] - obiekt z [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listy światowego dziedzictwa UNESCO]].
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
* Hotel Villa Athena hotel 5-gwiazdkowy
* Colleverde Park Hotel
* Villa La Lumia B&B
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
== Gdzie dalej ==
{{Jest w|Prowincja Agrigento}}
[[Kategoria:Sycylia]]
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
ciwxugj5q6stci4ii98hd3fu0960u84
157132
157131
2026-06-02T08:35:23Z
Moromar
2451
/* Informacje turystyczne */
157132
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner|unesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Agrygent
|nazwa oryginalna = Agrigento
|widok = Agrigento_dalla_Valle_dei_Templi.jpg
|opis =
|herb = Agrigento-stemma.svg
|mapa = AgrigentoMap.png
|państwo = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
|region = [[Plik:Flag of Sicily.svg|20px]] [[Sycylia]]
|powierzchnia = 245,32
|wysokość = 230
|ludność = 55 000
|prefiks = 0922
|kod pocztowy = 92100
|www = https://comune.agrigento.it/
}}
'''Agrygent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]. ''Agrigento'', po sycylijsku: ''Girgenti'' lub ''Giurgenti'') wznosi się na grzbiecie nad morzem, a jego miodowe budynki rozciągają się na wzgórzach niczym rozświetlony słońcem amfiteatr. Za nim, w głąb lądu, ciągną się winnice i gaje migdałowe; poniżej, starożytna '''[[Dolina Świątyń]]''' rozlewa się ku wybrzeżu, roztaczając dorycką majestatyczność.
[[Plik:058 Tempio della Concordia.jpg|thumb|right|350px|TŚwiątynia Zgody na tle wznoszącego się nowoczesnego miasta Agrygent]]
Agrygent (starożytne ''Akragas''), niegdyś jedno z wielkich miast Wielkiej Grecji, wciąż nosi wielowarstwowe ślady swojej historii – greckiej, rzymskiej, arabskiej i normańskiej – wszystko to otulone w miasto, które sprawia wrażenie zarówno ponadczasowego, jak i tętniącego życiem. Wąskie uliczki wiją się przez historyczne centrum Girgenti, odsłaniając barokowe kościoły, ukryte trattorie i przebłyski błękitnego horyzontu między dachami.
Dziś Agrygent równoważy ciężar swojej przeszłości cichym, współczesnym rytmem. Przyciąga odwiedzających archeologią światowej klasy, ale nagradza ich zachodami słońca na placach, literackimi echami Pirandella i autentycznym sycylijskim pulsem, który trwa długo poza ruinami. To nie tylko brama do starożytnego świata – to miasto z własną duszą.
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Miasto położone jest na wysokości 213 metrów nad poziomem morza, na skalistym wzgórzu, stromym od wschodu i północy oraz łagodnie opadającym od zachodu. Otaczają je dwie rzeki: Sant'Anna (zwana też Drago) i San Biagio. Rzeki te łączą się poniżej miasta, w połowie drogi do morza.
Obszar miejski podzielony jest na dwie części głęboką doliną, której północno-zachodnia część wznosi się na wysokość 328 metrów, a południowo-wschodnia na 351 metrów nad poziomem morza. Akropol miejski znajduje się w północno-zachodniej części. Ten nieregularny, prostokątny obszar miejski zajmuje powierzchnię około 450 hektarów.
=== Historia ===
Założone około 582 r. p.n.e. przez greckich osadników z [[Gela|Geli]], Agrygent – wówczas Akragas – szybko zyskało na znaczeniu jako jedno z najpotężniejszych miast Wielkiej Grecji. Pod rządami tyrana Terona w V wieku p.n.e. miasto rozkwitło zarówno kulturowo, jak i architektonicznie, budując wspaniałe świątynie, które do dziś dominują w krajobrazie [[Dolina Świątyń|Doliny Świątyń]].
[[Plik:Chiesa Madre di santo Stefano Quisquina (Ag).jpg|thumb|right|300px|Katedra w Agrygent (Cattedrale di San Gerlando), wzniesiona nad starym miastem.]]
Akragas przeżywało złoty wiek bogactwa i wpływów, znane z przepychu i ambicji. Urodził się tu filozof Empedokles, a miasto biło własne monety i rozszerzyło swoją ekspansję w głąb [[Sycylia|Sycylii]]. Jednak miasto cierpiało z powodu wewnętrznych konfliktów i zostało splądrowane przez Kartagińczyków w 406 r. p.n.e., nigdy nie odzyskując w pełni dawnej potęgi.
Pod panowaniem rzymskim, przemianowanym na Agrigentum, miasto ponownie stało się zamożne, a rolnictwo, wydobycie siarki i kwitnący port podtrzymywały jego gospodarkę. Cyceron podkreślał jego znaczenie w swoich pismach i przez wieki zachowało głównie grecki charakter.
Po upadku Rzymu Agrigento przeszło pod panowanie Wandalów, Ostrogotów, Bizantyjczyków, Arabów i Normanów. Arabowie przenieśli miasto na wyższe wzniesienie ze względów obronnych, pozostawiając po sobie trwałe wpływy kulturowe. Normanowie zmienili nazwę na Girgenti, którą miasto zachowało do 1927 roku, kiedy to reżim faszystowski przywrócił zlatynizowane Agrigento. W 1934 roku miasto zyskało kolejne uznanie jako miejsce urodzenia laureata Nagrody Nobla, dramaturga Luigiego Pirandella.
W 1997 roku starożytne ruiny Agrygentu zostały wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]], a w 2025 roku miasto będzie pełniło funkcję Stolicy Kultury [[Włochy|Włoch]].
=== Klimat ===
Na szerokości geograficznej Agrygentu klimat jest łagodny przez cały rok. Unikając stycznia i lutego ze względu na zimne, choć suche miesiące, miasto jest dobrym celem podróży przez cały rok. W lutym zaczynają kwitnąć migdałowce i wiśnie, a dwa międzynarodowe festiwale ludowe, znane jako Festiwal Kwitnących Migdałów, celebrują to wydarzenie. Wiosna, od marca do czerwca, z zielonymi i kwitnącymi polami, jest polecana na wycieczki w głąb lądu. Unikaj zwiedzania w słońcu w najgorętszych porach lipca, sierpnia i września, które są doskonałymi miesiącami na pływanie. Temperatury w sierpniu sięgają czasami 40°C lub więcej, więc warto o tym pamiętać. Wrzesień to idealny czas na pływanie, z temperaturami minimalnymi około 20°C i maksymalnymi zbliżającymi się do 30°C. Najbardziej odważni mieszkańcy pływają w morzu do końca października.
== Orientacja ==
Istnieją trzy Agrygenty: {{Znacznik|'''Dolina Świątyń'''|37.28|13.593|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''[[Dolina Świątyń]]''', dawne {{Znacznik|'''Girgenti'''|37.31341|13.57774|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Girgenti''' położona na wzgórzu oraz trzeci, {{Znacznik|'''Nowy Agrygent'''|37.3073|13.5847|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''nowy Agrygent''', która eksplodowała chaotyczną i często nieuporządkowaną zabudową wokół dwóch pierwszych lokalizacji i wzdłuż wybrzeża.
Agrygent położone jest na wzgórzu z widokiem na [[Dolina Świątyń|Dolinę Świątyń]]. Centrum Agrygentu zajmuje cały szczyt wzgórza, które rozciąga się wzdłużnie z północnego zachodu na południowy wschód. Via Atena, wzdłuż której znajdują się główne atrakcje miasta, przebiega niemal w całości przez centrum. W południowo-wschodniej części miasta, na Piazza Marconi, znajduje się Dworzec Główny w Agrigento (patrz poniżej). Nowe miasto, które (nie zawsze) osiągnęło swój kres w [[Dolina Świątyń|Dolinie Świątyń]], rozwija się dość chaotycznie wokół wzgórza. Wzdłuż wybrzeża, między [[Porto Empedocle]] a '''San Leone''', rozwinęły się ośrodki przemysłowe, turystyczne i usługowe. Dzielnica Kaos, przypominająca Pirandello, jest, podobnie jak cała wiejska okolica Agrygentu, wciśnięta między drogi łącznikowe a działalność rzemieślniczą i przemysłową, co utrudnia jej odróżnienie od chaotycznego rozrostu miasta. Jedynie pozostałości świątyń wyróżniają się na tle krajobrazu, nadając Agrigento jego charakter i kształt. Po okolicy najlepiej poruszać się drogą, zarówno publiczną, jak i prywatną. Centrum najlepiej zwiedzać pieszo.
=== Dzielnice ===
* {{Znacznik|'''Agrigento Bassa'''|37.32004|13.58301|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Agrigento Bassa'''
* {{Znacznik|'''Rabato'''|37.31204|13.57340|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Rabato'''
=== Frakcje ===
* {{Znacznik|'''Maddalusa'''|37.279|13.5695|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Maddalusa'''
* {{Znacznik|'''Villaseta'''|37.2980|13.5610 |typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Villaseta'''
* {{Znacznik|'''Villaggio Mosè'''|37.2710|13.6209|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Villaggio Mosè'''
* {{Znacznik|'''San Leone'''|37.264|13.5837 |typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''San Leone'''
== Dojazd ==
Agrigento ma dobre połączenia kolejowe i autobusowe, choć dojazd ze wschodniej Sycylii może być czasochłonny. Dolina Świątyń i [[Porto Empedocle]] są łatwo dostępne.
=== Samolotem ===
Dwa lotniska najlepiej skomunikowane z Agrigento i jego Doliną Świątyń to [[Palermo]] i [[Trapani]]. [[Katania]] jest dalej położona, ale oferuje lepsze połączenia kontynentalne. Autobusy wahadłowe łączą Agrigento z tymi lotniskami.
* {{Znacznik|Lotnisko Trapani-Birgi|37.911944|12.493333|typ=transport}}'''[https://www.airgest.it/ Lotnisko Trapani-Birgi]''' (''Port lotniczy im. Vincenzo Florio'' {{IATA|TPS}}), dystrykt Birgi, Trapani (''156 km od Agrigento. Z lotniska należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] w kierunku Agrigento (kierunek wschodni)''), ☎ +39 0923610111, info@airgest.it. Loty krajowe i europejskie, w tym loty regularne i tanie.
* {{Znacznik|Lotnisko Palermo-Punta Raisi|38.181944|13.099444|typ=transport}}'''[https://aeroportodipalermo.it/ Lotnisko Palermo-Punta Raisi]''' (''Port Lotniczy Falcone e Borsellino'' {{IATA|PMO}}) (''178 km od Agrigento. Z lotniska należy jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A29_Italia.svg|25px]] w kierunku [[Mazzara del Vallo]], zjechać zjazdem w [[Castelvetrano]] i drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] w kierunku Agrigento), ☎ +39 0917020273. Loty krajowe i międzynarodowe, w tym loty tanie.
* {{Znacznik|Lotnisko Katania-Fontanarossa|37.466667|15.063889|typ=transport}}'''Lotnisko Katania-Fontanarossa''' ({{IATA|CTA}}) (''165 km od Agrigento, należy jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A19_Italia.svg|25px]] i zjechać zjazdem w [[Caltanissetta]], a następnie drogą krajową [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]] do Agrigento'') — obsługuje loty krajowe do wszystkich włoskich miast oraz loty do głównych destynacji europejskich i kilku kierunków międzynarodowych.
* {{Znacznik|Lotnisko Comiso|36.991667|14.606944|typ=transport}}'''Lotnisko Comiso''' ({{IATA|CIY}}) — otwarte dla ruchu pasażerskiego w 2013 roku, obsługiwane przez kilku tanich przewoźników. Obsługuje głównie loty sezonowe, czarterowe i tanie linie lotnicze do niektórych miast Włoch i Europy.
=== Koleją ===
[[Plik:Agrigento, Sicilia, Italia 🇮🇹 - April 2024.jpg|thumb|right|300px|Stacja kolejowa Agrigento Centrale.]]
Agrigento ma dwa główne dworce kolejowe i kilka przystanków kolei miejskiej. {{Znacznik|Stacja Agrigento Centrale|37.30906 |13.58482|typ=transport}}'''Stacja Agrigento Centrale''' jest stacją końcową i znajduje się w centrum miasta. Inną ważną stacją jest stacja {{Znacznik|Agrigento Bassa|37.3191 |13.5880 |typ=transport}}'''Agrigento Bassa''', która znajduje się poza centrum, w dolnej części miasta, ale wciąż nieco ponad kilometr od centrum. Obie są obsługiwane przez RFI i oferują połączenia zarówno do [[Palermo]], jak i [[Katania|Katanii]]. Czas podróży jest długi, dlatego należy dokładnie sprawdzić rozkład jazdy. W święta kursuje linia turystyczna między [[Palermo]], Agrigento Bassa i [[Porto Empedocle]], zatrzymując się na stacji {{Znacznik|Tempio di Vulcano|37.2929 |13.5794|typ=transport}}'''Tempio di Vulcano''' w pobliżu [[Dolina Świątyń|Doliny Świątyń]]. Przejazdy można rezerwować za pośrednictwem kolei [http://www.ferroviekaos.it/s1-notizie/prenotazione-treni-turistici-sulla-ferrovia-dei-templi Kaos].
=== Samochodem ===
* Autostrada [[Plik:Autostrada_A20_Italia.svg|25px]] [[Palermo – [[Katania]]
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]] Sud Occidentale Sicula
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_121_Italia.svg|30px]] Catanese
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_189_Italia.svg|30px]] Valle del Platani
* Droga krajowa [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]] do [[Porto Empedocle]]
Jadąc z [[Palermo]], należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_121_Italia.svg|30px]] do Borgo Manganaro, gdzie należy wjechać na drogę [[Plik:Strada_Statale_189_Italia.svg|30px]]. Alternatywnie można jechać autostradą [[Plik:Autostrada_A20_Italia.svg|25px]], zjeżdżając zjazdem w [[Caltanissetta]], a następnie kontynuować jazdę do Agrigento drogą [[Plik:Strada_Statale_640_Italia.svg|30px]]. Ten sam zjazd z autostrady jest dostępny dla osób jadących z [[Katania|Katanii]]. Jadąc od strony wybrzeża, zarówno ze wschodu ([[Ragusa]] i [[Syrakuzy]]), jak i z zachodu ([[Trapani]]), należy jechać drogą [[Plik:Strada_Statale_115_Italia.svg|30px]], która biegnie wzdłuż całego południowego wybrzeża [[Sycylia|Sycylii]]. Przy drogach krajowych prowadzących do Agrigento stacje benzynowe są częste i regularne, szczególnie gdy zbliżasz się do miasta.
=== Autobusem ===
Do Agrigento kursują często autobusy dalekobieżne z [[Palermo]], [[Caltanissetta|Caltanissetty]], [[Katania|Katanii]], [[Sciacca|Sciacci]] i innych sycylijskich miast. Autobusy kursują również do pobliskich miejscowości, takich jak [[Eraclea Minoa]], a kilka do [[Gela|Geli]], [[Mazara del Vallo]], [[Marsala|Marsali]] i [[Trapani]] (2 godz. 20 min).
* '''[https://www.cuffaro.info/ Linia autobusowa Cuffaro]''' łączy się z [[Palermo]], [[Canicattì]], [[Favara]], [[Racalmuto]], [[Castrofilippo]] i [[Grotte]].
* Firma F.lli Camilleri łączy się z [[Palermo]], czy Aragoną, Raffadali i Santa Elisabetta.
* [https://www.autolineesal.it/en Linia autobusowa Licata] (Sal) łączy miasta [[Porto Empedocle]], Villaggio Mosè, Palma, [[Licata]] i [[Gela]].
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|37.311753|13.586810|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' (''Autostazione''), Piazzale Fratelli Rosselli. Główny dworzec autobusowy dla autobusów regionalnych, w tym AST, SAIS i Salvatore Lumia. Znajduje się w niewielkiej odległości od dworca kolejowego.
=== Statkiem ===
Agrigento nie jest miastem portowym, ale pobliskie {{Znacznik|Porto Empedocle|37.28752031276968|13.5297804830148|typ=transport}}'''[[Porto Empedocle]]''' (3 km na południowy zachód) oferuje połączenia promowe i wodolotami na [[Wyspy Pelagijskie]], w szczególności na:
* [[Lampedusa|Lampedusę]]
* [[Linosa|Linosę]]
Promy kursują przez cały rok, ale wodoloty kursują głównie latem. Wśród firm znajdują się:
* [https://www.siremar.it/ SIREMAR]
* [https://www.libertylines.it/ Liberty Lines] (dawniej Ustica Lines)
Lokalne autobusy często łączą [[Porto Empedocle]] z Agrigento.
== Komunikacja ==
{{mapa|37.3096|13.5818|zoom=15|wysokość=400 |szerokość=550 |grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Historyczne centrum Agrigento i średniowieczne uliczki są niewielkie i można do nich łatwo dotrzeć pieszo ze stacji kolejowej Piazza Marconi.
=== Busem wahadłowym ===
Karnet Agrigento Culture Pass obejmuje dostęp do głównych atrakcji kulturalnych miasta, a także do autobusu wahadłowego łączącego główne przystanki: Dworzec Centralny, Giunone, Ercole, Marag i katedrę – wszystko w jednej cenie.
Szczegóły, bilety i rozkłady jazdy są dostępne na stronie [https://www.coopculture.it/en/products/agrigento-culture-pass/ Coopculture.it].
=== Autobusem ===
Autobusy miejskie obsługiwane przez TUA kursują często z głównego dworca kolejowego. Linie 1, 2 i 3 obsługują Muzeum Archeologiczne i zjeżdżają w dół do głównego wejścia do Doliny Świątyń. Do wejścia do Świątyni Junony (Tempio di Giunone) należy wsiąść do autobusu linii 2/.
Rozkłady jazdy są dostępne online, ale mapy mogą nie zawsze odzwierciedlać rzeczywiste zmiany tras.
'''[https://www.trasportiurbaniagrigento.it/orari-e-percorsi.html TUA]''' (Trasporti Urbani Agrigento). Bilety można kupić z wyprzedzeniem w barach lub sklepach tytoniowych i skasować w pojeździe. Na pokładzie można również płacić monetami, kartą zbliżeniową lub płatnością mobilną (Visa, Mastercard, Apple Pay, Google Pay). Bilet jednorazowy: 1,20 EUR z wyprzedzeniem; 1,70 EUR w pociągu; 1,50 EUR z płatnością zbliżeniową lub mobilną. Bilet całodniowy: 3,40 EUR.
==Warto zobaczyć==
* [[Strefa archeologiczna w Agrigento]] - obiekt z [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listy światowego dziedzictwa UNESCO]].
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
* Hotel Villa Athena hotel 5-gwiazdkowy
* Colleverde Park Hotel
* Villa La Lumia B&B
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Ufficio Informazioni'''|37.309855|13.584788|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Ufficio Informazioni''', Via Cesare Battisti, 15, ☏ +39 0922 20454, aast_ag@virgilio.it.
== Gdzie dalej ==
{{Jest w|Prowincja Agrigento}}
[[Kategoria:Sycylia]]
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
i2w9yzmp38c4tbl31gc5sw352hz7tqd
Rybnik
0
8303
157109
157078
2026-06-01T14:20:56Z
BJPB110
17428
/* Komunikacja */
157109
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miasto infobox
|nazwa=Rybnik|herb=POL Rybnik COA.svg|państwo=[[Polska]]|region=[[Górny Śląsk]]|mapa=POL Rybnik map.svg|widok=Rynek w Rybniku 10.JPG|kod pocztowy=44-200 - 44-292|www=http://www.rybnik.pl/}}
[[Plik:Kościół NSPJ w Rybniku Boguszowicach p.jpg|mały|Kościół Najświętszego Serca w Rybniku-Boguszowicach]]
[[Plik:Budynek Starostwa Powiatowego w Rybniku 2.JPG|mały|Starostwo Powiatowe]]
'''Rybnik''' – miasto w południowej Polsce, w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]], miasto na prawach powiatu. Historycznie Rybnik przynależy do [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]].
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
[[Plik:Rybnik, Ignacy Mine 01.jpg|mały|Muzeum Kopalnia "Ignacy"]]
Położenie geograficzne: 50°05′55″N 18°32′42″E
[[Plik:Rybnicka bazylika 03.jpg|mały|Bazylika św. Antoniego]]
Rybnik położony jest na Płaskowyżu Rybnickim będącym częścią Wyżyny Śląskiej. Najwyższym wzniesieniem jest Góra Grzybówka 291 m n.p.m. Przez miasto przepływają rzeki Ruda i Nacyna oraz kilka potoków. Pod względem geologicznym Rybnik położony jest w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym cały Rybnicki Okręg Węglowy oraz [[Górnośląski Okręg Przemysłowy]].
[[Plik:Sąd Rejonowy w Rybniku 7.JPG|mały|Sąd Rejonowy (dawny zamek)]]
[[Plik:Rybnik, Theater.jpg|mały|Fontanna i Teatr Ziemi Rybnickiej]]
Miasto graniczy z następującymi powiatami: [[Powiat rybnicki|rybnickim]], [[Powiat raciborski|raciborskim]], [[Powiat wodzisławski|wodzisławskim]], [[Powiat gliwicki|gliwickim]], [[Żory]]. Najbliżej położonymi miastami są: [[Radlin]] (w odległości 7,7 km), [[Rydułtowy]] (10,4 km), [[Czerwionka-Leszczyny]] (10,7 km), [[Wodzisław Śląski]] (12,2 km), Żory (12,7 km) i [[Pszów]] (12,9 km).
== Dojazd ==
[[Plik:Rybnik, main post building 01.jpg|mały|Poczta Główna]]
=== Samolotem ===
[[Plik:2012 Rybnik, Staw na rzece Ruda na Błoni (02).jpg|mały|Staw na rzece Ruda]]
Rybnik nie posiada własnego lotniska pasażerskiego, poza sportowym lotniskiem w Gotartowicach (użytkowanym przez Aeroklub ROW). Najbliższymi międzynarodowymi portami lotniczymi są Katowice-Pyrzowice (ok. 72 km) i Ostrava-Mošnov (ok. 78 km).
[[Plik:Rybnik-elektrownia latem.jpg|mały|Widok na elektrownię i Zalew Rybnicki]]
=== Pociągiem ===
W mieście znajduję się 8 stacji kolejowych. Główny dworzec kolejowy w Rybniku leży na liniach kolejowych nr 140, 148, 173. Dworzec realizuje bezpośrednie połączenia krajowe, jak i międzynarodowe.
=== Samochodem ===
Miasto posiada wiele ulic, centrum pokryte jest gęstą siatką dróg jednokierunkowych. Przez przedmieścia biegnie autostrada A1. Przez południową część miasta biegnie Droga wojewódzka nr 935, pełniąca rolę obwodnicy miasta, ułatwiając również dojazd do węzła Żory na autostradzie A1. W osi północ-południe biednie Droga krajowa nr 78, na północ prowadząca w stronę [[Gliwice|Gliwic]], na południe w stronę [[Wodzisław Śląski|Wodzisławia Śląskiego]].
=== Autobusem ===
W Rybniku znajduje się dworzec PKS realizujący połączenia krajowe i międzynarodowe.
=== Statkiem ===
Rybnik nie ma portu, lecz nad pobliskim zalewem są żeglarskie kluby sportowe, a przez miasto płyną rzeki Ruda i Nacyna.
== Komunikacja ==
Rybnicka komunikacja miejska realizowana jest wyłącznie z wykorzystaniem autobusów i jest prowadzona przez Komunikację Miejską Rybnik (KMR). Obejmuje ona blisko 40 linii, które przemieszczają się w większości w granicach miasta. Niektórymi liniami można dojechać m.in. do Żor, Radlina, Rydułtów, Świerklan czy Rud. Obowiązują następujące ceny:
Bilet normalny - 5 zł
Bilet ulgowy - 2,5 zł
Na bilet ulgowy mogą jeździć uczniowie do lat 20 i seniorzy od 65 lat. Osoby poniżej 7 lub od 70 lat życia mogą jeździć za darmo. Bilet można kupić za gotówkę u kierowcy lub przez kasownik (zwykłą kartą płatniczą można zapłacić w żółtych kasownikach, jeśli posiada się aplikację mobiliną banku, w której informację o płatności należy pokazać w razie kontroli).
Oprócz tego w regionie działa Międzygminny Związek Komunikacyjny i oferuje on ekspresowe połączenie autobusowe z Rybnika przez Wodzisław Śląski do Jastrzębia-Zdroju.
Bezpłatne autobusy żorskiej komunikacji miejskiej (linia 05) dojeżdżają tylko do dzielnicy Boguszowice Osiedle.
== Dzielnice ==
{| class="wikitable"
|+
|Boguszowice Osiedle
Boguszowice Stare
Chwałęcice
Chwałowice
Golejów
|Gotartowice
Grabownia
Kamień
Kłokocin
Ligota-Ligocka Kuźnia
|Maroko-Nowiny
Meksyk
Niedobczyce
Niewiadom
Ochojec
|Orzepowice
Paruszowiec-Piaski
Popielów
Radziejów
Rybnicka Kuźnia
|Rybnik-Północ
Smolna
Stodoły
Śródmieście
Wielopole
|Zamysłów
Zebrzydowice
|}
== Warto zobaczyć ==
*Zamek piastowski wzniesiony na pocz. XIII w., przebudowany całkowicie w XVIII w.
*Kościół pw. Matki Boskiej Bolesnej, wewnątrz skrzydła późnogotyckiego tryptyku z kościoła WNMP. Gotyckie prezbiterium.
*Kościół akademicki WNMP z połowy XV w. – najstarszy kościół w mieście
*Bazylika pw. św. Antoniego, neogotycka z lat 1903-1906
*Klasycystyczny dawny ratusz miejski z wieżą zegarową z 1822 r., obecnie w nim znajduje się Urząd Stanu Cywilnego oraz muzeum miejskie.
*Neoklasyczny budynek nowego ratusza z 1928 r.
*Budynek dawnego starostwa w Rybniku z 1887 r.
*Wieża ciśnień przy skrzyżowaniu ulic Gliwickiej i Kotucza
*Późnobarokowa, wolnostojąca rzeźba – figura św. Jana Nepomucena
*Kościół ewangelicko-augsburski z 1791 r., odnowiony po pożarze w 1875 r.
== Najbliższe okolice ==
* Klasztor Cystersów i kolejka wąskotorowa w Rudach
* Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich
* Park Rozrywki Twinpigs, Muzeum Ognia i aquapark w Żorach
* Rynek, Zamek Wodzisławski i Rodzinny Park Rozrywki w Wodzisławiu Śl.
* Pałac i obiekty dawnego sanatorium w Jastrzębiu-Zdroju
== Praca ==
W mieście sklepy i fabryki, na obrzeżach elektrownia.
== Nauka ==
Uczelnie:
* Centrum Kształcenia Inżynierów (pozawydziałowa jednostka Politechniki Śląskiej)
* Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach (filia)
* Kolegium Języków Obcych
Oprócz tego w mieście dużo szkół i przedszkoli
== Zakupy ==
W mieście działają dwie galerie handlowo-rozrywkowe Rybnik Plaza oraz Focus Park, 6 sklepów wielkopowierzchniowych oraz kilkanaście supermarketów i dyskontów.
== Gastronomia ==
* Restauracja Kassandra - ul. Kazimierza Ogrodowskiego 23
* Restauracja Bravita Cafe - ul. Henryka Sienkiewicza 40
* Naleśnikarnia Cynamonka - ul. Jana Sobieskiego 21
* Restauracja Kasjopeja - ul. Budowlanych 76
* Restauracja Pokusa - ul. Świętego Józefa 2
* Restauracja Europa - ul. Żołędziowa 100
* Restauracja Grecka Santorini - Rynek 8
* PatioSushi - ul. Powstańców Śląskich 6
* Wierzbowe Zacisze - ul. Raciborska 86
* Restauracja Aperitivo - Rynek 11
* Karczma Sękata - ul. Rudzka 10
== Imprezy ==
* Rybnicki Festiwal Podróżników KARAWANA - organizowany przez Dom Kultury w Rybniku-Chwałowicach. Odbywa się na przełomie zimy i wiosny w marcu lub kwietniu. Podczas tego wydarzenia można posłuchać muzyki i wykładów, pooglądać wernisaże fotografii i malarstwa oraz wziąć udział w ciekawych zajęciach.
* Ogólnopolski Festiwal Piosenki Artystycznej - impreza ta oprócz wyłonienia obiecujących talentów, daje również możliwość wysłuchania znanych już gwiazd polskiej piosenki, związanych z różnymi jej gatunkami. Wydarzenie organizowane jest początkiem maja w Teatrze Ziemi Rybnickiej.
* Rybnicki Festiwal Fotografii - realizowany corocznie we wrześniu festiwal, podczas którego wszyscy zainteresowani robieniem zdjęć mogą w trakcie spotkań autorskich przejrzeć przekrój twórczości najwybitniejszych artystów, reprezentujących różne gatunki fotografii.
*Festiwal Filmów Niezależnych "RePeFeNe" - to międzynarodowy festiwal twórców niezależnych, organizowany w Rybniku od 2002 roku. W ramach festiwalu odbywają się pokazy filmów konkursowych w trzech kategoriach: fabuła, eksperyment i film dokumentalny. Organizatorem wydarzenia jest Dom Kultury w Chwałowicach.
*Rybnicka Jesień Kabaretowa RYJEK - jest festiwalem grup kabaretowych, realizowanym w listopadzie. Oprócz dużej dawki rozrywki celem wydarzenia jest wyłonienie głównego zwycięzcy, który w nagrodę otrzymuje Złote Koryto. Cała impreza odbywa się w Teatrze Ziemi Rybnickiej.
== Noclegi ==
* '''Hotel Przy Młynie ***''' - ul. Młyńska 17, Rybnik-Śródmieście, tel: 32 42 21 124
* '''Hotel "Olimpia" ***''' - ul. Hotelowa 12, Rybnik-Kamień, tel: 32 42 21 097
* '''Ambrozja Exclusive''' - ul. Korfantego 6, Rybnik-Śródmieście, tel: +48 796 430 555
* '''Hotel "Rynkowy"''' - ul. Wojciecha Korfantego 2, Rybnik-Śródmieście, tel: 32 42 21 823
* '''Hotel - Restauracja Biały Dom''' - ul. Łukowa 21, Rybnik-Ochojec, tel: 32 33 01 331
* '''Hotel Arena''' - ul. Gliwicka 72, Rybnik-Północ, tel: 32 43 31 395
* '''Hotel Politański''' - ul. Sosnowa 5, Rybnik-Paruszowiec-Piaski, tel: 32 42 23 280
* '''Apartamenty D20''' - ul. Dworek 20, Rybnik-Śródmieście, tel. +48 667 447 887
* '''Ośrodek S.W. Stodoły''' - ul. Ciszowa 2, Rybnik-Stodoły, tel: +48 32 739 16 20
== Kontakt ==
Oficjalna miejska strona internetowa:
[https://www.rybnik.eu/ rybnik.eu]
== Bezpieczeństwo ==
* Komenda Miejska Policji w Rybniku - Pl. Armii Krajowej 5, Rybnik
* Komenda Państwowej Straży Pożarnej - ul. Świętego Józefa 4, Rybnik
* Wojewódzki Szpital Specjalistyczny - ul. Energetyków 46, Rybnik
* Straż Miejska - ul. Władysława Reymonta 54, Rybnik
== Informacje turystyczne ==
Punkt informacji miejskiej i turystycznej - ul. Jana III Sobieskiego 20, tel. 32 43 92 200
== Zobacz też ==
https://rybnik-moje-miasto.blogspot.com/
{{Jest w|województwo śląskie}}
[[Kategoria:Województwo śląskie]]
ky9f4dntew63jijp4z2vbl5xze22ksa
Szablon:Szlak turystyki wodnej
10
19241
157110
2026-06-01T18:58:57Z
BJPB110
17428
Utworzenie szablonu
157110
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|typ = wiadomość
|grafika = [[Plik:Noun Ocean 1639439 006699.svg|60px]]
|tekst = Ten szlak jest przeznaczony dla turystyki wodnej{{#switch:
{{#if:{{{kajak|}}}|1|0}}
{{#if:{{{żagle|}}}|1|0}}
{{#if:{{{moto|}}}|1|0}}
|100=: kajakowej
|010=: żeglarskiej
|001=: motorowodnej
|110=: kajakowej i żeglarskiej
|101=: kajakowej i motorowodnej
|011=: żeglarskiej i motorowodnej
|111=: kajakowej, żeglarskiej i motorowodnej
|#default=
}}.}}
0dv78n05s5uvzcm6bqfstov39216pg9
157113
157110
2026-06-01T19:01:41Z
BJPB110
17428
/* */
157113
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|typ = wiadomość
|grafika = [[Plik:Noun Ocean 1639439 006699.svg|60px]]
|tekst = Ten szlak jest przeznaczony dla turystyki wodnej
{{#switch:
{{#if:{{{kajak|}}}|1|0}}
{{#if:{{{żagle|}}}|1|0}}
{{#if:{{{moto|}}}|1|0}}
|100=: kajakowej
|010=: żeglarskiej
|001=: motorowodnej
|110=: kajakowej i żeglarskiej
|101=: kajakowej i motorowodnej
|011=: żeglarskiej i motorowodnej
|111=: kajakowej, żeglarskiej i motorowodnej
|#default=
}}.}}
7hjqpneibc0rxrkcmcbl4mxs6dn47ig
157117
157113
2026-06-01T19:04:53Z
BJPB110
17428
/* */
157117
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|typ = wiadomość
|grafika = [[Plik:Noun Ocean 1639439 006699.svg|60px]]
|tekst = Ten szlak jest przeznaczony dla turystyki wodnej
{{#switch:
{{#if:{{{kajak}}}|1|0}}
{{#if:{{{żagle}}}|1|0}}
{{#if:{{{moto}}}|1|0}}
|100=: kajakowej
|010=: żeglarskiej
|001=: motorowodnej
|110=: kajakowej i żeglarskiej
|101=: kajakowej i motorowodnej
|011=: żeglarskiej i motorowodnej
|111=: kajakowej, żeglarskiej i motorowodnej
|#default=
}}.}}
i2cpbq67f14gs4yg32zv9iugnkt0cha
157122
157117
2026-06-01T19:08:38Z
BJPB110
17428
/* */
157122
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|typ = wiadomość
|grafika = [[Plik:Noun Ocean 1639439 006699.svg|60px]]
|tekst = Ten szlak jest przeznaczony dla turystyki wodnej
{{#switch:
{{#if:{{{kajak}}}|1|0}}
{{#if:{{{żagle}}}|1|0}}
{{#if:{{{moto}}}|1|0}}
|100= : kajakowej.
|010= : żeglarskiej.
|001= : motorowodnej.
|110= : kajakowej i żeglarskiej.
|101= : kajakowej i motorowodnej.
|011= : żeglarskiej i motorowodnej.
|111= : kajakowej, żeglarskiej i motorowodnej.
|#default=.
}}}}
6s8awwy5hk4lyues80i0nnw545xcbkl
157125
157122
2026-06-01T19:11:16Z
BJPB110
17428
/* */
157125
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|typ = wiadomość
|grafika = [[Plik:Noun Ocean 1639439 006699.svg|60px]]
|tekst = Ten szlak jest przeznaczony dla turystyki wodnej. {{{Szczegóły}}}
}}}}
b37z3rifkokzmc5xt31ircfnkq2sepp
157126
157125
2026-06-01T19:11:47Z
BJPB110
17428
/* */
157126
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|typ = wiadomość
|grafika = [[Plik:Noun Ocean 1639439 006699.svg|60px]]
|tekst = Ten szlak jest przeznaczony dla turystyki wodnej. {{{Szczegóły}}} }}
abent0gqkzw0y35fmhvlnpr8i1j3h6g
157127
157126
2026-06-01T19:12:54Z
BJPB110
17428
/* */
157127
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
|typ = wiadomość
|grafika = [[Plik:Noun Ocean 1639439 006699.svg|60px]]
|tekst = Ten szlak jest przeznaczony dla turystyki wodnej. {{{Szczegóły}}} }}
<noinclude>
{{Dokumentacja}}
[[Kategoria:Szablony]]
</noinclude>
b1cosbonxb1297d1omfrzwn2w8hlgsu
Użytkownik:BJPB110
2
19242
157111
2026-06-01T19:00:21Z
BJPB110
17428
/* */
157111
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyki wodnej}}
khs8icezxdlvzpadh03ejsv0v91svp0
157112
157111
2026-06-01T19:00:48Z
BJPB110
17428
/* */
157112
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
157114
157112
2026-06-01T19:02:47Z
BJPB110
17428
/* */
157114
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyki wodnej}}
khs8icezxdlvzpadh03ejsv0v91svp0
157115
157114
2026-06-01T19:03:17Z
BJPB110
17428
/* */
157115
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyki wodnej|kajak}}
906zqietw1lysyoc0olq2qcm9s85359
157116
157115
2026-06-01T19:03:51Z
BJPB110
17428
/* */
157116
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
157118
157116
2026-06-01T19:05:40Z
BJPB110
17428
/* */
157118
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyki wodnej}}
khs8icezxdlvzpadh03ejsv0v91svp0
157119
157118
2026-06-01T19:06:06Z
BJPB110
17428
/* */
157119
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyki wodnej|kajak}}
906zqietw1lysyoc0olq2qcm9s85359
157120
157119
2026-06-01T19:06:23Z
BJPB110
17428
/* */
157120
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyki wodnej|kajak|}}
oen9ybjjq15j44st8thmhwksd35mmi3
157121
157120
2026-06-01T19:06:30Z
BJPB110
17428
/* */
157121
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
157123
157121
2026-06-01T19:09:57Z
BJPB110
17428
157123
wikitext
text/x-wiki
{{Szlak turystyki wodnej|kajak}}
906zqietw1lysyoc0olq2qcm9s85359
157124
157123
2026-06-01T19:10:07Z
BJPB110
17428
/* */
157124
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Szablon:Szlak turystyki wodnej/opis
10
19243
157128
2026-06-01T19:20:25Z
BJPB110
17428
Opis szablonu
157128
wikitext
text/x-wiki
{{Podstrona dokumentacji}}
<!-- DODAWAJ KATEGORIE I INTERWIKI NA DOLE STRONY -->
== Użycie ==
Szablon służy do oznaczania stron szlaków turystycznych przeznaczonych do turystyki wodnej (kajakowej, żeglarskiej i/lub motorowodnej).
== Opis parametrów ==
{{{Szczegóły}}} - miejsce na opcjonalne podanie szczegółów typu przeznaczenie szlaku dla danego typu turystyki wodnej.
== Przykład ==
{{Szlak turystyki wodnej|Szczegóły=Jest to szlak kajakowy.}}
{{clear}}
<!--
++++ DODAWAJ KATEGORIE I INTERWIKI PONIŻEJ TEJ LINII -->
bmk2x7pgqt69c23z7sfsxrjwutcqc5m