Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 2070 157246 157243 2026-06-10T10:40:12Z Moromar 2451 /* Najbliższe okolice */ 157246 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] ha2q73x0vs2h4ao98yiv3ojl3x5fwl7 157247 157246 2026-06-10T10:44:05Z Moromar 2451 /* Nauka */ 157247 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. ==Praca== == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] 0b2gzdjqg3re76ag3kyit5kcr1c35l3 157248 157247 2026-06-10T10:46:25Z Moromar 2451 /* Praca */ 157248 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] lc8j1e3sp0boba9ds3t086zc6utz5p5 157249 157248 2026-06-10T10:51:13Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 157249 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk)''' (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. ==Gastronomia== ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] 95go2fqqlauvx6ncrxdc2bk3k38pfer 157250 157249 2026-06-10T10:51:34Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 157250 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. ==Gastronomia== ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] ths7vcf95qsim825pz77wb4fd82zdzg 157251 157250 2026-06-10T11:00:17Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 157251 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] 5mrtvonurm3z4je8s2is4xrg2wc9m89 157252 157251 2026-06-10T11:10:43Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 157252 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. Orjwan, Al-Masyoun Area (w pobliżu Sakakini Centre). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. edytuj * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] kjtnd3uxwt27sfxy5gmeqi3ym4xzygs 157253 157252 2026-06-10T11:11:14Z Moromar 2451 /* Bary */ 157253 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== ==Noclegi== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] 1js2rhpy0ns2eyr3zr471bvvbvc5jn4 157254 157253 2026-06-10T11:18:06Z Moromar 2451 /* Noclegi */ 157254 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Hostel w Ramallah'''|31.902001 |35.202733 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel w Ramallah''', przy placu Arafat, ulica Al-Nuzha (Almaktaba) 12 (''z dworca autobusowego w Ramallah 5 minut spacerem do placu Arafat (zapytaj w Silwadi Juice w Al-Nanara Aquare)''), ☏ +972 569001020, bezpłatny numer: +972 22963555, info@hostelinramallah.com. Zameldowanie: o dowolnej porze, wymeldowanie: 12:00. Pierwszy hostel młodzieżowy w Ramallah. Oferuje śniadania, wycieczki po mieście, wycieczki polityczne i wprowadzenie do Palestyny. Do dyspozycji gości jest taras na dachu i bar z lokalnymi piwami, kuchnią palestyńską i wspaniałym widokiem na miasto. Obiekt położony jest blisko nocnego życia w bezpiecznej strefie miasta nocą. Możliwość zorganizowania pieszych wędrówek, kolarstwa górskiego, wspinaczki skałkowej i wielu innych aktywności. Jeśli się tu zatrzymasz, możesz zebrać pieczątkę w AubergInn w Jerychu, co pozwoli Ci zarezerwować łóżko w pokoju wieloosobowym ze zniżką w cenie 60 ₪. Hostel młodzieżowy [[Nablus]] oferuje również zniżkę w wysokości 10 ₪ (od 70 do 60 ₪), jeśli podasz, że polecił Cię hostel w Ramallah. Łóżko w pokoju wieloosobowym kosztuje 50 ₪. * {{Znacznik|'''Area D Hostel'''|31.904741 |35.206959 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Area D Hostel''', najwyższe piętro, budynek Maliki, pomiędzy dworcem autobusowym w Jerozolimie (nr 18) a głównym meczetem Al-Bireh (''na dworcu autobusowym jadąc z [[Jerozolima|Jerozolimy]], skręć w ulicę w kierunku dużego meczetu i wejdź do drugiego budynku po prawej stronie. Wjedź windą na najwyższe piętro. Zobaczysz nasz szyld na budynku od strony dworca autobusowego. W nocy wejdź przez parking, dzwoniąc do drzwi.''), ☏ +972 569349072. Zameldowanie: 24/7, wymeldowanie: 24/7. Strefa D koncentruje się na sytuacji politycznej, oferując mnóstwo informacji i wycieczek. Miejsce na kilkudniowy relaks, poznanie miasta i jego mieszkańców oraz dowiedzenie się więcej o tej fascynującej części świata. Łóżko w pokoju wieloosobowym 70 ₪, pokój prywatny 200 ₪, apartament 400 USD miesięcznie. * {{Znacznik|'''Al Wehdeh Hotel'''|31.9057695 |35.2067081 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Al Wehdeh Hotel''', Al Nahdah Street, ☏ +972 22980432. Świetny hotel, choć nieco zaniedbany, ale najtańszy w mieście.. pokój jednoosobowy 150 ₪. Al-Hajjal (przy Jaffa Road), ☏ +972 22987858. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''City Inn Palace'''|31.8982416|35.2105022|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''City Inn Palace'''. * {{Znacznik|'''Best Eastern'''|31.9262692|35.2084669|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Best Eastern'''. * '''Rocky Hotel'''. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Grand Park Hotel'''|31.889126 |35.199317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Park Hotel''', ☏ +970 22946800. Najpopularniejszy cel podróży w mieście dla biznesmenów i urzędników państwowych. Ceny pokoi różnią się w zależności od sezonu, ale często przekraczają 80 USD za noc. * {{Znacznik|'''Royal Court Suites Hotel'''|31.901387 |35.200530 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal Court Suites Hotel''', 24 Jaffa Street, ☏ +972 22964040. Hotel typu „same suites”, w którym każdy pokój wyposażony jest w aneks kuchenny i klimatyzację. Ceny dzienne i miesięczne w strefie turystycznej, w pobliżu restauracji i barów. Ceny 50-140 USD, w zależności od rodzaju apartamentu. * {{Znacznik|'''Millennium Palestine Ramallah'''|31.895627 |35.204495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Millennium Palestine Ramallah''' (dawniej Mövenpick Ramallah), 10 Emile Habibi Street, ☏ +970 22985888. To jedyny pięciogwiazdkowy hotel w Ramallah. Ceny pokoi zaczynają się od 180 USD, w zależności od sezonu i rodzaju apartamentu. ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] 8hu9z3gq4w1askjatsclwcbi1epfmmv 157255 157254 2026-06-10T11:19:56Z Moromar 2451 /* Bezpieczeństwo */ 157255 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Hostel w Ramallah'''|31.902001 |35.202733 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel w Ramallah''', przy placu Arafat, ulica Al-Nuzha (Almaktaba) 12 (''z dworca autobusowego w Ramallah 5 minut spacerem do placu Arafat (zapytaj w Silwadi Juice w Al-Nanara Aquare)''), ☏ +972 569001020, bezpłatny numer: +972 22963555, info@hostelinramallah.com. Zameldowanie: o dowolnej porze, wymeldowanie: 12:00. Pierwszy hostel młodzieżowy w Ramallah. Oferuje śniadania, wycieczki po mieście, wycieczki polityczne i wprowadzenie do Palestyny. Do dyspozycji gości jest taras na dachu i bar z lokalnymi piwami, kuchnią palestyńską i wspaniałym widokiem na miasto. Obiekt położony jest blisko nocnego życia w bezpiecznej strefie miasta nocą. Możliwość zorganizowania pieszych wędrówek, kolarstwa górskiego, wspinaczki skałkowej i wielu innych aktywności. Jeśli się tu zatrzymasz, możesz zebrać pieczątkę w AubergInn w Jerychu, co pozwoli Ci zarezerwować łóżko w pokoju wieloosobowym ze zniżką w cenie 60 ₪. Hostel młodzieżowy [[Nablus]] oferuje również zniżkę w wysokości 10 ₪ (od 70 do 60 ₪), jeśli podasz, że polecił Cię hostel w Ramallah. Łóżko w pokoju wieloosobowym kosztuje 50 ₪. * {{Znacznik|'''Area D Hostel'''|31.904741 |35.206959 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Area D Hostel''', najwyższe piętro, budynek Maliki, pomiędzy dworcem autobusowym w Jerozolimie (nr 18) a głównym meczetem Al-Bireh (''na dworcu autobusowym jadąc z [[Jerozolima|Jerozolimy]], skręć w ulicę w kierunku dużego meczetu i wejdź do drugiego budynku po prawej stronie. Wjedź windą na najwyższe piętro. Zobaczysz nasz szyld na budynku od strony dworca autobusowego. W nocy wejdź przez parking, dzwoniąc do drzwi.''), ☏ +972 569349072. Zameldowanie: 24/7, wymeldowanie: 24/7. Strefa D koncentruje się na sytuacji politycznej, oferując mnóstwo informacji i wycieczek. Miejsce na kilkudniowy relaks, poznanie miasta i jego mieszkańców oraz dowiedzenie się więcej o tej fascynującej części świata. Łóżko w pokoju wieloosobowym 70 ₪, pokój prywatny 200 ₪, apartament 400 USD miesięcznie. * {{Znacznik|'''Al Wehdeh Hotel'''|31.9057695 |35.2067081 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Al Wehdeh Hotel''', Al Nahdah Street, ☏ +972 22980432. Świetny hotel, choć nieco zaniedbany, ale najtańszy w mieście.. pokój jednoosobowy 150 ₪. Al-Hajjal (przy Jaffa Road), ☏ +972 22987858. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''City Inn Palace'''|31.8982416|35.2105022|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''City Inn Palace'''. * {{Znacznik|'''Best Eastern'''|31.9262692|35.2084669|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Best Eastern'''. * '''Rocky Hotel'''. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Grand Park Hotel'''|31.889126 |35.199317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Park Hotel''', ☏ +970 22946800. Najpopularniejszy cel podróży w mieście dla biznesmenów i urzędników państwowych. Ceny pokoi różnią się w zależności od sezonu, ale często przekraczają 80 USD za noc. * {{Znacznik|'''Royal Court Suites Hotel'''|31.901387 |35.200530 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal Court Suites Hotel''', 24 Jaffa Street, ☏ +972 22964040. Hotel typu „same suites”, w którym każdy pokój wyposażony jest w aneks kuchenny i klimatyzację. Ceny dzienne i miesięczne w strefie turystycznej, w pobliżu restauracji i barów. Ceny 50-140 USD, w zależności od rodzaju apartamentu. * {{Znacznik|'''Millennium Palestine Ramallah'''|31.895627 |35.204495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Millennium Palestine Ramallah''' (dawniej Mövenpick Ramallah), 10 Emile Habibi Street, ☏ +970 22985888. To jedyny pięciogwiazdkowy hotel w Ramallah. Ceny pokoi zaczynają się od 180 USD, w zależności od sezonu i rodzaju apartamentu. ==Kontakt== == Bezpieczeństwo == Ogólnie rzecz biorąc, Ramallah jest bezpieczne dla cudzoziemców niebędących [[Izrael]]czykami. Palestyńscy mieszkańcy zazwyczaj bardzo pozytywnie odnoszą się do wizyt zagranicznych gości. Kradzieże zdarzają się stosunkowo rzadko, jednak nie należy traktować tego jako zachęty do rezygnowania z podstawowych środków ostrożności i czujności. Należy pamiętać, że chociaż Ramallah od dawna znajduje się pod okupacją wojskową, sytuacja w mieście jest stosunkowo stabilna. Jednak bardzo rzadko izraelskie wojsko wkracza do miasta, aby aresztować poszukiwanych Palestyńczyków. Zwykle dzieje się to w środku nocy i znikają oni, zanim ktokolwiek zorientuje się, że tam byli. Jednak izraelskie wojsko może wkroczyć do Ramallah bezceremonialnie i w dużych liczbach. Jeśli zdarzy się to podczas Twojego pobytu w Ramallah, zrób to, co robi większość Palestyńczyków i pozostań w środku, dopóki nie odejdą, z dala od żołnierzy lub pojazdów wojskowych. Nie zakładaj, że sam fakt bycia obcokrajowcem gwarantuje Ci bezpieczeństwo. Mimo to, w Ramallah nie doszło do żadnych masowych aktów przemocy od 2006 roku i jest wysoce nieprawdopodobne, aby do nich doszło (chyba że dojdzie do eskalacji konfliktu z Izraelem, co będzie bardzo widoczne w mediach międzynarodowych). W przypadkach, gdy Izraelczycy wkraczają do miasta, zazwyczaj robią to w celu aresztowania poszukiwanego Palestyńczyka w obozie dla uchodźców na obrzeżach miasta w środku nocy. Rzadko wkraczają do centrum miasta, aby uniknąć niepotrzebnej konfrontacji z dużymi tłumami cywilów. ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] r9sulwtrlkjszvh43xpiuqs2wschsxg 157256 157255 2026-06-10T11:21:33Z Moromar 2451 /* Informacje turystyczne */ 157256 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Hostel w Ramallah'''|31.902001 |35.202733 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel w Ramallah''', przy placu Arafat, ulica Al-Nuzha (Almaktaba) 12 (''z dworca autobusowego w Ramallah 5 minut spacerem do placu Arafat (zapytaj w Silwadi Juice w Al-Nanara Aquare)''), ☏ +972 569001020, bezpłatny numer: +972 22963555, info@hostelinramallah.com. Zameldowanie: o dowolnej porze, wymeldowanie: 12:00. Pierwszy hostel młodzieżowy w Ramallah. Oferuje śniadania, wycieczki po mieście, wycieczki polityczne i wprowadzenie do Palestyny. Do dyspozycji gości jest taras na dachu i bar z lokalnymi piwami, kuchnią palestyńską i wspaniałym widokiem na miasto. Obiekt położony jest blisko nocnego życia w bezpiecznej strefie miasta nocą. Możliwość zorganizowania pieszych wędrówek, kolarstwa górskiego, wspinaczki skałkowej i wielu innych aktywności. Jeśli się tu zatrzymasz, możesz zebrać pieczątkę w AubergInn w Jerychu, co pozwoli Ci zarezerwować łóżko w pokoju wieloosobowym ze zniżką w cenie 60 ₪. Hostel młodzieżowy [[Nablus]] oferuje również zniżkę w wysokości 10 ₪ (od 70 do 60 ₪), jeśli podasz, że polecił Cię hostel w Ramallah. Łóżko w pokoju wieloosobowym kosztuje 50 ₪. * {{Znacznik|'''Area D Hostel'''|31.904741 |35.206959 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Area D Hostel''', najwyższe piętro, budynek Maliki, pomiędzy dworcem autobusowym w Jerozolimie (nr 18) a głównym meczetem Al-Bireh (''na dworcu autobusowym jadąc z [[Jerozolima|Jerozolimy]], skręć w ulicę w kierunku dużego meczetu i wejdź do drugiego budynku po prawej stronie. Wjedź windą na najwyższe piętro. Zobaczysz nasz szyld na budynku od strony dworca autobusowego. W nocy wejdź przez parking, dzwoniąc do drzwi.''), ☏ +972 569349072. Zameldowanie: 24/7, wymeldowanie: 24/7. Strefa D koncentruje się na sytuacji politycznej, oferując mnóstwo informacji i wycieczek. Miejsce na kilkudniowy relaks, poznanie miasta i jego mieszkańców oraz dowiedzenie się więcej o tej fascynującej części świata. Łóżko w pokoju wieloosobowym 70 ₪, pokój prywatny 200 ₪, apartament 400 USD miesięcznie. * {{Znacznik|'''Al Wehdeh Hotel'''|31.9057695 |35.2067081 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Al Wehdeh Hotel''', Al Nahdah Street, ☏ +972 22980432. Świetny hotel, choć nieco zaniedbany, ale najtańszy w mieście.. pokój jednoosobowy 150 ₪. Al-Hajjal (przy Jaffa Road), ☏ +972 22987858. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''City Inn Palace'''|31.8982416|35.2105022|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''City Inn Palace'''. * {{Znacznik|'''Best Eastern'''|31.9262692|35.2084669|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Best Eastern'''. * '''Rocky Hotel'''. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Grand Park Hotel'''|31.889126 |35.199317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Park Hotel''', ☏ +970 22946800. Najpopularniejszy cel podróży w mieście dla biznesmenów i urzędników państwowych. Ceny pokoi różnią się w zależności od sezonu, ale często przekraczają 80 USD za noc. * {{Znacznik|'''Royal Court Suites Hotel'''|31.901387 |35.200530 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal Court Suites Hotel''', 24 Jaffa Street, ☏ +972 22964040. Hotel typu „same suites”, w którym każdy pokój wyposażony jest w aneks kuchenny i klimatyzację. Ceny dzienne i miesięczne w strefie turystycznej, w pobliżu restauracji i barów. Ceny 50-140 USD, w zależności od rodzaju apartamentu. * {{Znacznik|'''Millennium Palestine Ramallah'''|31.895627 |35.204495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Millennium Palestine Ramallah''' (dawniej Mövenpick Ramallah), 10 Emile Habibi Street, ☏ +970 22985888. To jedyny pięciogwiazdkowy hotel w Ramallah. Ceny pokoi zaczynają się od 180 USD, w zależności od sezonu i rodzaju apartamentu. ==Kontakt== == Bezpieczeństwo == Ogólnie rzecz biorąc, Ramallah jest bezpieczne dla cudzoziemców niebędących [[Izrael]]czykami. Palestyńscy mieszkańcy zazwyczaj bardzo pozytywnie odnoszą się do wizyt zagranicznych gości. Kradzieże zdarzają się stosunkowo rzadko, jednak nie należy traktować tego jako zachęty do rezygnowania z podstawowych środków ostrożności i czujności. Należy pamiętać, że chociaż Ramallah od dawna znajduje się pod okupacją wojskową, sytuacja w mieście jest stosunkowo stabilna. Jednak bardzo rzadko izraelskie wojsko wkracza do miasta, aby aresztować poszukiwanych Palestyńczyków. Zwykle dzieje się to w środku nocy i znikają oni, zanim ktokolwiek zorientuje się, że tam byli. Jednak izraelskie wojsko może wkroczyć do Ramallah bezceremonialnie i w dużych liczbach. Jeśli zdarzy się to podczas Twojego pobytu w Ramallah, zrób to, co robi większość Palestyńczyków i pozostań w środku, dopóki nie odejdą, z dala od żołnierzy lub pojazdów wojskowych. Nie zakładaj, że sam fakt bycia obcokrajowcem gwarantuje Ci bezpieczeństwo. Mimo to, w Ramallah nie doszło do żadnych masowych aktów przemocy od 2006 roku i jest wysoce nieprawdopodobne, aby do nich doszło (chyba że dojdzie do eskalacji konfliktu z Izraelem, co będzie bardzo widoczne w mediach międzynarodowych). W przypadkach, gdy Izraelczycy wkraczają do miasta, zazwyczaj robią to w celu aresztowania poszukiwanego Palestyńczyka w obozie dla uchodźców na obrzeżach miasta w środku nocy. Rzadko wkraczają do centrum miasta, aby uniknąć niepotrzebnej konfrontacji z dużymi tłumami cywilów. == Informacje turystyczne == === Misje dyplomatyczne == * [[Plik:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]]'''Biuro Chińskie''', ul. Al-Tira 52, ☏ +970 2 295 1222, faks: +970 2 295 1221, chinaemb_ps@mfa.gov.cn. Niedz.-Czw. 8:30-12:30, 14:30-16:30. (aktualizacja: luty 2024 | edycja) * [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]]'''Rumunia''', Budynek PRICO House, 2. piętro, Al-Masyoun, ☏ +972 2 296 1900, faks: +972 2 296 1800, ramallah@mae.ro. Biuro Przedstawicielskie ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] ml7l1i9dk7tzwa739g1k7fgfyi4ir70 157257 157256 2026-06-10T11:21:41Z Moromar 2451 /* = Misje dyplomatyczne */ 157257 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Hostel w Ramallah'''|31.902001 |35.202733 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel w Ramallah''', przy placu Arafat, ulica Al-Nuzha (Almaktaba) 12 (''z dworca autobusowego w Ramallah 5 minut spacerem do placu Arafat (zapytaj w Silwadi Juice w Al-Nanara Aquare)''), ☏ +972 569001020, bezpłatny numer: +972 22963555, info@hostelinramallah.com. Zameldowanie: o dowolnej porze, wymeldowanie: 12:00. Pierwszy hostel młodzieżowy w Ramallah. Oferuje śniadania, wycieczki po mieście, wycieczki polityczne i wprowadzenie do Palestyny. Do dyspozycji gości jest taras na dachu i bar z lokalnymi piwami, kuchnią palestyńską i wspaniałym widokiem na miasto. Obiekt położony jest blisko nocnego życia w bezpiecznej strefie miasta nocą. Możliwość zorganizowania pieszych wędrówek, kolarstwa górskiego, wspinaczki skałkowej i wielu innych aktywności. Jeśli się tu zatrzymasz, możesz zebrać pieczątkę w AubergInn w Jerychu, co pozwoli Ci zarezerwować łóżko w pokoju wieloosobowym ze zniżką w cenie 60 ₪. Hostel młodzieżowy [[Nablus]] oferuje również zniżkę w wysokości 10 ₪ (od 70 do 60 ₪), jeśli podasz, że polecił Cię hostel w Ramallah. Łóżko w pokoju wieloosobowym kosztuje 50 ₪. * {{Znacznik|'''Area D Hostel'''|31.904741 |35.206959 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Area D Hostel''', najwyższe piętro, budynek Maliki, pomiędzy dworcem autobusowym w Jerozolimie (nr 18) a głównym meczetem Al-Bireh (''na dworcu autobusowym jadąc z [[Jerozolima|Jerozolimy]], skręć w ulicę w kierunku dużego meczetu i wejdź do drugiego budynku po prawej stronie. Wjedź windą na najwyższe piętro. Zobaczysz nasz szyld na budynku od strony dworca autobusowego. W nocy wejdź przez parking, dzwoniąc do drzwi.''), ☏ +972 569349072. Zameldowanie: 24/7, wymeldowanie: 24/7. Strefa D koncentruje się na sytuacji politycznej, oferując mnóstwo informacji i wycieczek. Miejsce na kilkudniowy relaks, poznanie miasta i jego mieszkańców oraz dowiedzenie się więcej o tej fascynującej części świata. Łóżko w pokoju wieloosobowym 70 ₪, pokój prywatny 200 ₪, apartament 400 USD miesięcznie. * {{Znacznik|'''Al Wehdeh Hotel'''|31.9057695 |35.2067081 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Al Wehdeh Hotel''', Al Nahdah Street, ☏ +972 22980432. Świetny hotel, choć nieco zaniedbany, ale najtańszy w mieście.. pokój jednoosobowy 150 ₪. Al-Hajjal (przy Jaffa Road), ☏ +972 22987858. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''City Inn Palace'''|31.8982416|35.2105022|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''City Inn Palace'''. * {{Znacznik|'''Best Eastern'''|31.9262692|35.2084669|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Best Eastern'''. * '''Rocky Hotel'''. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Grand Park Hotel'''|31.889126 |35.199317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Park Hotel''', ☏ +970 22946800. Najpopularniejszy cel podróży w mieście dla biznesmenów i urzędników państwowych. Ceny pokoi różnią się w zależności od sezonu, ale często przekraczają 80 USD za noc. * {{Znacznik|'''Royal Court Suites Hotel'''|31.901387 |35.200530 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal Court Suites Hotel''', 24 Jaffa Street, ☏ +972 22964040. Hotel typu „same suites”, w którym każdy pokój wyposażony jest w aneks kuchenny i klimatyzację. Ceny dzienne i miesięczne w strefie turystycznej, w pobliżu restauracji i barów. Ceny 50-140 USD, w zależności od rodzaju apartamentu. * {{Znacznik|'''Millennium Palestine Ramallah'''|31.895627 |35.204495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Millennium Palestine Ramallah''' (dawniej Mövenpick Ramallah), 10 Emile Habibi Street, ☏ +970 22985888. To jedyny pięciogwiazdkowy hotel w Ramallah. Ceny pokoi zaczynają się od 180 USD, w zależności od sezonu i rodzaju apartamentu. ==Kontakt== == Bezpieczeństwo == Ogólnie rzecz biorąc, Ramallah jest bezpieczne dla cudzoziemców niebędących [[Izrael]]czykami. Palestyńscy mieszkańcy zazwyczaj bardzo pozytywnie odnoszą się do wizyt zagranicznych gości. Kradzieże zdarzają się stosunkowo rzadko, jednak nie należy traktować tego jako zachęty do rezygnowania z podstawowych środków ostrożności i czujności. Należy pamiętać, że chociaż Ramallah od dawna znajduje się pod okupacją wojskową, sytuacja w mieście jest stosunkowo stabilna. Jednak bardzo rzadko izraelskie wojsko wkracza do miasta, aby aresztować poszukiwanych Palestyńczyków. Zwykle dzieje się to w środku nocy i znikają oni, zanim ktokolwiek zorientuje się, że tam byli. Jednak izraelskie wojsko może wkroczyć do Ramallah bezceremonialnie i w dużych liczbach. Jeśli zdarzy się to podczas Twojego pobytu w Ramallah, zrób to, co robi większość Palestyńczyków i pozostań w środku, dopóki nie odejdą, z dala od żołnierzy lub pojazdów wojskowych. Nie zakładaj, że sam fakt bycia obcokrajowcem gwarantuje Ci bezpieczeństwo. Mimo to, w Ramallah nie doszło do żadnych masowych aktów przemocy od 2006 roku i jest wysoce nieprawdopodobne, aby do nich doszło (chyba że dojdzie do eskalacji konfliktu z Izraelem, co będzie bardzo widoczne w mediach międzynarodowych). W przypadkach, gdy Izraelczycy wkraczają do miasta, zazwyczaj robią to w celu aresztowania poszukiwanego Palestyńczyka w obozie dla uchodźców na obrzeżach miasta w środku nocy. Rzadko wkraczają do centrum miasta, aby uniknąć niepotrzebnej konfrontacji z dużymi tłumami cywilów. == Informacje turystyczne == === Misje dyplomatyczne === * [[Plik:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]]'''Biuro Chińskie''', ul. Al-Tira 52, ☏ +970 2 295 1222, faks: +970 2 295 1221, chinaemb_ps@mfa.gov.cn. Niedz.-Czw. 8:30-12:30, 14:30-16:30. (aktualizacja: luty 2024 | edycja) * [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]]'''Rumunia''', Budynek PRICO House, 2. piętro, Al-Masyoun, ☏ +972 2 296 1900, faks: +972 2 296 1800, ramallah@mae.ro. Biuro Przedstawicielskie ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] ccg117zx90tjz031sw623zdxq0busmz 157258 157257 2026-06-10T11:21:59Z Moromar 2451 /* Misje dyplomatyczne */ 157258 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Hostel w Ramallah'''|31.902001 |35.202733 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel w Ramallah''', przy placu Arafat, ulica Al-Nuzha (Almaktaba) 12 (''z dworca autobusowego w Ramallah 5 minut spacerem do placu Arafat (zapytaj w Silwadi Juice w Al-Nanara Aquare)''), ☏ +972 569001020, bezpłatny numer: +972 22963555, info@hostelinramallah.com. Zameldowanie: o dowolnej porze, wymeldowanie: 12:00. Pierwszy hostel młodzieżowy w Ramallah. Oferuje śniadania, wycieczki po mieście, wycieczki polityczne i wprowadzenie do Palestyny. Do dyspozycji gości jest taras na dachu i bar z lokalnymi piwami, kuchnią palestyńską i wspaniałym widokiem na miasto. Obiekt położony jest blisko nocnego życia w bezpiecznej strefie miasta nocą. Możliwość zorganizowania pieszych wędrówek, kolarstwa górskiego, wspinaczki skałkowej i wielu innych aktywności. Jeśli się tu zatrzymasz, możesz zebrać pieczątkę w AubergInn w Jerychu, co pozwoli Ci zarezerwować łóżko w pokoju wieloosobowym ze zniżką w cenie 60 ₪. Hostel młodzieżowy [[Nablus]] oferuje również zniżkę w wysokości 10 ₪ (od 70 do 60 ₪), jeśli podasz, że polecił Cię hostel w Ramallah. Łóżko w pokoju wieloosobowym kosztuje 50 ₪. * {{Znacznik|'''Area D Hostel'''|31.904741 |35.206959 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Area D Hostel''', najwyższe piętro, budynek Maliki, pomiędzy dworcem autobusowym w Jerozolimie (nr 18) a głównym meczetem Al-Bireh (''na dworcu autobusowym jadąc z [[Jerozolima|Jerozolimy]], skręć w ulicę w kierunku dużego meczetu i wejdź do drugiego budynku po prawej stronie. Wjedź windą na najwyższe piętro. Zobaczysz nasz szyld na budynku od strony dworca autobusowego. W nocy wejdź przez parking, dzwoniąc do drzwi.''), ☏ +972 569349072. Zameldowanie: 24/7, wymeldowanie: 24/7. Strefa D koncentruje się na sytuacji politycznej, oferując mnóstwo informacji i wycieczek. Miejsce na kilkudniowy relaks, poznanie miasta i jego mieszkańców oraz dowiedzenie się więcej o tej fascynującej części świata. Łóżko w pokoju wieloosobowym 70 ₪, pokój prywatny 200 ₪, apartament 400 USD miesięcznie. * {{Znacznik|'''Al Wehdeh Hotel'''|31.9057695 |35.2067081 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Al Wehdeh Hotel''', Al Nahdah Street, ☏ +972 22980432. Świetny hotel, choć nieco zaniedbany, ale najtańszy w mieście.. pokój jednoosobowy 150 ₪. Al-Hajjal (przy Jaffa Road), ☏ +972 22987858. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''City Inn Palace'''|31.8982416|35.2105022|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''City Inn Palace'''. * {{Znacznik|'''Best Eastern'''|31.9262692|35.2084669|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Best Eastern'''. * '''Rocky Hotel'''. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Grand Park Hotel'''|31.889126 |35.199317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Park Hotel''', ☏ +970 22946800. Najpopularniejszy cel podróży w mieście dla biznesmenów i urzędników państwowych. Ceny pokoi różnią się w zależności od sezonu, ale często przekraczają 80 USD za noc. * {{Znacznik|'''Royal Court Suites Hotel'''|31.901387 |35.200530 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal Court Suites Hotel''', 24 Jaffa Street, ☏ +972 22964040. Hotel typu „same suites”, w którym każdy pokój wyposażony jest w aneks kuchenny i klimatyzację. Ceny dzienne i miesięczne w strefie turystycznej, w pobliżu restauracji i barów. Ceny 50-140 USD, w zależności od rodzaju apartamentu. * {{Znacznik|'''Millennium Palestine Ramallah'''|31.895627 |35.204495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Millennium Palestine Ramallah''' (dawniej Mövenpick Ramallah), 10 Emile Habibi Street, ☏ +970 22985888. To jedyny pięciogwiazdkowy hotel w Ramallah. Ceny pokoi zaczynają się od 180 USD, w zależności od sezonu i rodzaju apartamentu. ==Kontakt== == Bezpieczeństwo == Ogólnie rzecz biorąc, Ramallah jest bezpieczne dla cudzoziemców niebędących [[Izrael]]czykami. Palestyńscy mieszkańcy zazwyczaj bardzo pozytywnie odnoszą się do wizyt zagranicznych gości. Kradzieże zdarzają się stosunkowo rzadko, jednak nie należy traktować tego jako zachęty do rezygnowania z podstawowych środków ostrożności i czujności. Należy pamiętać, że chociaż Ramallah od dawna znajduje się pod okupacją wojskową, sytuacja w mieście jest stosunkowo stabilna. Jednak bardzo rzadko izraelskie wojsko wkracza do miasta, aby aresztować poszukiwanych Palestyńczyków. Zwykle dzieje się to w środku nocy i znikają oni, zanim ktokolwiek zorientuje się, że tam byli. Jednak izraelskie wojsko może wkroczyć do Ramallah bezceremonialnie i w dużych liczbach. Jeśli zdarzy się to podczas Twojego pobytu w Ramallah, zrób to, co robi większość Palestyńczyków i pozostań w środku, dopóki nie odejdą, z dala od żołnierzy lub pojazdów wojskowych. Nie zakładaj, że sam fakt bycia obcokrajowcem gwarantuje Ci bezpieczeństwo. Mimo to, w Ramallah nie doszło do żadnych masowych aktów przemocy od 2006 roku i jest wysoce nieprawdopodobne, aby do nich doszło (chyba że dojdzie do eskalacji konfliktu z Izraelem, co będzie bardzo widoczne w mediach międzynarodowych). W przypadkach, gdy Izraelczycy wkraczają do miasta, zazwyczaj robią to w celu aresztowania poszukiwanego Palestyńczyka w obozie dla uchodźców na obrzeżach miasta w środku nocy. Rzadko wkraczają do centrum miasta, aby uniknąć niepotrzebnej konfrontacji z dużymi tłumami cywilów. == Informacje turystyczne == === Misje dyplomatyczne === * [[Plik:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] '''Biuro Chińskie''', ul. Al-Tira 52, ☏ +970 2 295 1222, faks: +970 2 295 1221, chinaemb_ps@mfa.gov.cn. Niedz.-Czw. 8:30-12:30, 14:30-16:30. * [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] '''Rumunia''', Budynek PRICO House, 2. piętro, Al-Masyoun, ☏ +972 2 296 1900, faks: +972 2 296 1800, ramallah@mae.ro. Biuro Przedstawicielskie ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] qse2w0u3zmcqi57c278d88mh26xpizs 157259 157258 2026-06-10T11:23:29Z Moromar 2451 /* Bezpieczeństwo */ 157259 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Hostel w Ramallah'''|31.902001 |35.202733 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel w Ramallah''', przy placu Arafat, ulica Al-Nuzha (Almaktaba) 12 (''z dworca autobusowego w Ramallah 5 minut spacerem do placu Arafat (zapytaj w Silwadi Juice w Al-Nanara Aquare)''), ☏ +972 569001020, bezpłatny numer: +972 22963555, info@hostelinramallah.com. Zameldowanie: o dowolnej porze, wymeldowanie: 12:00. Pierwszy hostel młodzieżowy w Ramallah. Oferuje śniadania, wycieczki po mieście, wycieczki polityczne i wprowadzenie do Palestyny. Do dyspozycji gości jest taras na dachu i bar z lokalnymi piwami, kuchnią palestyńską i wspaniałym widokiem na miasto. Obiekt położony jest blisko nocnego życia w bezpiecznej strefie miasta nocą. Możliwość zorganizowania pieszych wędrówek, kolarstwa górskiego, wspinaczki skałkowej i wielu innych aktywności. Jeśli się tu zatrzymasz, możesz zebrać pieczątkę w AubergInn w Jerychu, co pozwoli Ci zarezerwować łóżko w pokoju wieloosobowym ze zniżką w cenie 60 ₪. Hostel młodzieżowy [[Nablus]] oferuje również zniżkę w wysokości 10 ₪ (od 70 do 60 ₪), jeśli podasz, że polecił Cię hostel w Ramallah. Łóżko w pokoju wieloosobowym kosztuje 50 ₪. * {{Znacznik|'''Area D Hostel'''|31.904741 |35.206959 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Area D Hostel''', najwyższe piętro, budynek Maliki, pomiędzy dworcem autobusowym w Jerozolimie (nr 18) a głównym meczetem Al-Bireh (''na dworcu autobusowym jadąc z [[Jerozolima|Jerozolimy]], skręć w ulicę w kierunku dużego meczetu i wejdź do drugiego budynku po prawej stronie. Wjedź windą na najwyższe piętro. Zobaczysz nasz szyld na budynku od strony dworca autobusowego. W nocy wejdź przez parking, dzwoniąc do drzwi.''), ☏ +972 569349072. Zameldowanie: 24/7, wymeldowanie: 24/7. Strefa D koncentruje się na sytuacji politycznej, oferując mnóstwo informacji i wycieczek. Miejsce na kilkudniowy relaks, poznanie miasta i jego mieszkańców oraz dowiedzenie się więcej o tej fascynującej części świata. Łóżko w pokoju wieloosobowym 70 ₪, pokój prywatny 200 ₪, apartament 400 USD miesięcznie. * {{Znacznik|'''Al Wehdeh Hotel'''|31.9057695 |35.2067081 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Al Wehdeh Hotel''', Al Nahdah Street, ☏ +972 22980432. Świetny hotel, choć nieco zaniedbany, ale najtańszy w mieście.. pokój jednoosobowy 150 ₪. Al-Hajjal (przy Jaffa Road), ☏ +972 22987858. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''City Inn Palace'''|31.8982416|35.2105022|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''City Inn Palace'''. * {{Znacznik|'''Best Eastern'''|31.9262692|35.2084669|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Best Eastern'''. * '''Rocky Hotel'''. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Grand Park Hotel'''|31.889126 |35.199317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Park Hotel''', ☏ +970 22946800. Najpopularniejszy cel podróży w mieście dla biznesmenów i urzędników państwowych. Ceny pokoi różnią się w zależności od sezonu, ale często przekraczają 80 USD za noc. * {{Znacznik|'''Royal Court Suites Hotel'''|31.901387 |35.200530 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal Court Suites Hotel''', 24 Jaffa Street, ☏ +972 22964040. Hotel typu „same suites”, w którym każdy pokój wyposażony jest w aneks kuchenny i klimatyzację. Ceny dzienne i miesięczne w strefie turystycznej, w pobliżu restauracji i barów. Ceny 50-140 USD, w zależności od rodzaju apartamentu. * {{Znacznik|'''Millennium Palestine Ramallah'''|31.895627 |35.204495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Millennium Palestine Ramallah''' (dawniej Mövenpick Ramallah), 10 Emile Habibi Street, ☏ +970 22985888. To jedyny pięciogwiazdkowy hotel w Ramallah. Ceny pokoi zaczynają się od 180 USD, w zależności od sezonu i rodzaju apartamentu. ==Kontakt== == Bezpieczeństwo == Ogólnie rzecz biorąc, Ramallah jest bezpieczne dla cudzoziemców niebędących [[Izrael]]czykami. Palestyńscy mieszkańcy zazwyczaj bardzo pozytywnie odnoszą się do wizyt zagranicznych gości. Kradzieże zdarzają się stosunkowo rzadko, jednak nie należy traktować tego jako zachęty do rezygnowania z podstawowych środków ostrożności i czujności. Należy pamiętać, że chociaż Ramallah od dawna znajduje się pod okupacją wojskową, sytuacja w mieście jest stosunkowo stabilna. Jednak bardzo rzadko izraelskie wojsko wkracza do miasta, aby aresztować poszukiwanych Palestyńczyków. Zwykle dzieje się to w środku nocy i znikają oni, zanim ktokolwiek zorientuje się, że tam byli. Jednak izraelskie wojsko może wkroczyć do Ramallah bezceremonialnie i w dużych liczbach. Jeśli zdarzy się to podczas Twojego pobytu w Ramallah, zrób to, co robi większość Palestyńczyków i pozostań w środku, dopóki nie odejdą, z dala od żołnierzy lub pojazdów wojskowych. Nie zakładaj, że sam fakt bycia obcokrajowcem gwarantuje Ci bezpieczeństwo. Mimo to, w Ramallah nie doszło do żadnych masowych aktów przemocy od 2006 roku i jest wysoce nieprawdopodobne, aby do nich doszło (chyba że dojdzie do eskalacji konfliktu z Izraelem, co będzie bardzo widoczne w mediach międzynarodowych). W przypadkach, gdy Izraelczycy wkraczają do miasta, zazwyczaj robią to w celu aresztowania poszukiwanego Palestyńczyka w obozie dla uchodźców na obrzeżach miasta w środku nocy. Rzadko wkraczają do centrum miasta, aby uniknąć niepotrzebnej konfrontacji z dużymi tłumami cywilów. == Zdrowie == * {{Znacznik|'''Szpital'''|31.899592|35.205939|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital'''. Otwarty: 24 godziny. Izba przyjęć == Informacje turystyczne == === Misje dyplomatyczne === * [[Plik:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] '''Biuro Chińskie''', ul. Al-Tira 52, ☏ +970 2 295 1222, faks: +970 2 295 1221, chinaemb_ps@mfa.gov.cn. Niedz.-Czw. 8:30-12:30, 14:30-16:30. * [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] '''Rumunia''', Budynek PRICO House, 2. piętro, Al-Masyoun, ☏ +972 2 296 1900, faks: +972 2 296 1800, ramallah@mae.ro. Biuro Przedstawicielskie ==Wyjazd== {{Jest w|Zachodni Brzeg}} [[Kategoria:Palestyna]] 8o3ntfoq5a3eun9cvri8u9lhixr57ic 157260 157259 2026-06-10T11:25:44Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 157260 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ramallah |nazwa oryginalna = رام الله |widok = Ramala-Ramallah.png |opis = |herb = |mapa = WestBank Ramallah.png |państwo = [[Plik:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Palestyna]] |region = [[Ramallah i Al-Bira]] |powierzchnia = 16,3 |wysokość = 850 |ludność = 43 900 |prefiks = (+970) 02 |kod pocztowy = P600 – P609 |www = https://www.ramallah.ps/ar }} '''Ramallah''' lub '''Ram Allah''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. رام الله ''Rāmallāh'') to niewielkie miasto na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]] Jordanu na [[Palestyna|Terytoriach Palestyńskich]], położone 15 km (10 mil) na północ od [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Od momentu powstania Autonomii Palestyńskiej Ramallah pełni funkcję faktycznej stolicy administracji palestyńskiej. Sąsiednie miasto '''Al-Bireh''' z biegiem lat połączyło się z Ramallah i również zostało omówione w tym artykule. == Charakterystyka == [[Plik: 2010-08_Ramallah_57.jpg|thumb|right|400px|Targ w Ramallah.]] Współczesne Ramallah zostało założone w połowie XVI wieku przez Haddadinów, [[Jordania|jordańskie]] plemię braci wywodzących się od chrześcijańskich Arabów z dynastii Ghassanidów. Haddadinowie, dowodzeni przez Raszida Haddadaina, przybyli ze wschodu rzeki Jordan, w pobliżu jordańskiego miasta [[Szubak]]. Migracja Haddadinów jest obwiniana za walki i niepokoje wśród klanów w tym rejonie. Według żyjących potomków pierwotnych członków rodziny Haddadinów, brat Raszida Haddadaina, Sabra Haddadin, gościł emira Ibn Kajsuma, przywódcę potężnego muzułmańskiego klanu w regionie, gdy żona Sabry urodziła dziewczynkę. Zgodnie ze zwyczajem emir zaproponował zaręczyny swojemu młodemu synowi, gdy osiągną pełnoletność. Sabra uznał tę propozycję za żart, ponieważ małżeństwa muzułmanów z chrześcijanami nie były w tym zwyczaju, i dał słowo. Kiedy emir później przybył do Haddadinów i zażądał, aby spełnili obietnicę, odmówili. To wywołało krwawy konflikt między obiema rodzinami. Haddadinowie uciekli na zachód i osiedlili się na wzgórzach Ramallah, gdzie wówczas mieszkało zaledwie kilka rodzin muzułmańskich. Obecnie miasto ma muzułmańską większość, ale Ramallah zachowuje tytuł historycznie chrześcijańskiego miasta palestyńskiego. W 2017 roku miasto liczyło 39 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 153 000. Ramallah jest znane ze swojej stosunkowo liberalnej atmosfery religijnej; alkohol jest tam powszechnie dostępny, a kina oraz kawiarnie przy głównych ulicach cieszą się dużą popularnością. Ramallah jest bez wątpienia kulturalną stolicą [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]], zamieszkiwaną przez wysoko wykształconą i dbającą o styl ludność. Jest również centrum palestyńskiej działalności feministycznej; kobiety w tym mieście często podejmują studia wyższe zamiast wcześnie wychodzić za mąż, a kilka kawiarni prowadzonych wyłącznie przez kobiety przeznacza swoje dochody na wsparcie lokalnych organizacji feministycznych. Będąc tam, łatwo jest nawiązać pogawędkę z miejscowymi. Jeśli jednak nie jesteś zdecydowanym przeciwnikiem [[izrael]]skiej okupacji, zaleca się, abyś więcej słuchał niż sam mówił. W większości przypadków Palestyńczycy chętnie dzielą się swoimi problemami i niedolą z gośćmi z Zachodu. == Orientacja == Centrum miasta utożsamia się z {{Znacznik|'''Plac Al-Saa'a'''|31.903604679096997|35.20332764822446|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Saa'a''' z górującą nad miastem kolumną zwieńczoną palestyńską flagą, ale przede wszystkim z {{Znacznik|'''Plac Al-Manara'''|31.905 |35.204444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''placem Al-Manara''' z fontanną z lwem, zaprojektowaną przez angielskiego architekta. Plac ten jest centrum protestów i demonstracji w mieście. <gallery mode="packed" heights="150"> File:Al-Saa'a Square 02.jpg|Plac Al-Saa'a File:Place El-Manara - Ramallah.jpg|Plac Al-Manara </gallery> === Dzielnice === * {{Znacznik|'''Stare Miasto'''|31.90456 |35.19727|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Stare Miasto''' — Choć nie przypomina żadnego starego miasta w stylu „Medyny”, znajduje się tu kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. * {{Znacznik|'''Al-Bireh'''|31.9140 |35.2097|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Al-Bireh''' — W tym obszarze, który administracyjnie jest odrębnym miastem, znajduje się mauzoleum Arafata. == Dojazd == Turyści posiadający paszporty spoza Bliskiego Wschodu nie mają problemu z wjazdem i wyjazdem z Ramallah. Pamiętaj, aby mieć przy sobie paszport i pieczątkę wizową. Chociaż prawdopodobnie nie będziesz potrzebować paszportu, aby wjechać na teren [[Izrael]]a, przy ponownym wjeździe do [[Izrael]]a wymagane będzie okazanie paszportu i pieczątki. Po przekroczeniu punktu kontrolnego można dojechać do centrum Ramallah w kilka minut. Należy pamiętać, że zgodnie z [[izrael]]skim prawem wjazd Izraelczyków do Ramallah jest nielegalny. ''W drodze powrotnej'', jeśli masz w paszporcie [[izrael]]ską pieczęć wizową lub dokument wizowy z chwili przyjazdu do [[Izrael]]a, po prostu pozostań w autobusie, gdy dotrze on do Kalandii. (Wielu pasażerów wysiądzie tutaj, aby przejść inną kontrolę bezpieczeństwa.) Do autobusu wejdzie kilku funkcjonariuszy straży granicznej, aby sprawdzić dokumenty pasażerów. Prawdopodobnie będą dobrze mówić po angielsku i mogą zadać kilka pytań na temat tego, skąd jesteś. === Samolotem === Na Zachodnim Brzegu nie ma lotniska obsługującego regularne loty pasażerskie, więc jedynymi pobliskimi lotniskami pasażerskimi są {{Znacznik|Port lotniczy Ben Guriona|32.009444|34.882778|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Ben Guriona|lotnisko Ben Guriona]]''' ({{IATA|TLV}}) w [[Lod]], skąd można dostać się do [[Jerozolima|Jerozolimy]] lub {{Znacznik|Port lotniczy Amman|31.7225|35.993333|typ=transport}}'''Queen Alia w Ammanie''' ({{IATA|AMM}}), a następnie w kierunku {{Znacznik|Most Allenby'ego|31.874167|35.540833|typ=transport}}'''mostu Allenby'ego, znanego również jako most króla Husajna''', i przez niego przejechać. Wiza do [[Izrael]]a po przylocie jest dostępna dla większości popularnych narodowości. {{Znacznik|Lotnisko Ramon|29.723694|35.011417|typ=transport}}'''Lotnisko Ramon''' ({{IATA|ETM}}) w pobliżu [[Ejlat]]u również obsługuje loty międzynarodowe, ale przesiadka stamtąd do Ramallah nie jest prosta i zajmuje więcej czasu. === Autobusem === Na ulicy Al-Nahder znajduje się {{Znacznik|Dworzec autobusowy|31.90549|35.20710|typ=transport}}'''jeden dworzec autobusowy''', z którego odjeżdżają autobusy z [[Nablus]]u i prawdopodobnie z innych kierunków na północ. W mieście znajdują się co najmniej trzy inne dworce autobusowe, które również obsługują różne kierunki. Niemniej jednak, wszystkie są dość blisko siebie. Z [[Jerozolima|Jerozolimy]] najlepszym połączeniem do Ramallah jest autobus/szerut/linia 218 (a czasami 219). Odjeżdża on ze stacji Nablus Road, niedaleko Bramy Damasceńskiej na ulicy Nablus (znanej również jako Derech Shchem) i dowiezie Cię do wspomnianego wcześniej dworca autobusowego w pobliżu centralnego placu Al-Manara. Cena wynosi 10-20 ₪, a podróż trwa około 45 minut. Z [[Betlejem]] skorzystaj ze wspólnej taksówki (szerut/serviis) z dworca autobusowego w Betlejem przy ulicy Manger w centrum. Podróż trwa 45 minut dookoła [[Jerozolima|Jerozolimy]] i kosztuje 20 ₪. Z [[Jerycho|Jerycha]] można skorzystać z taksówki zbiorowej (szerut/serviis) z centralnego ronda z ogrodem pośrodku. Taksówki czekają po zachodniej stronie ronda. Aby zwiększyć swoje „szczęście”, można również poczekać na rondzie poza miastem, tuż przy meczecie. Nawet autostop stamtąd ma sens. Podróż do Ramallah zajmuje niecałą godzinę i kosztuje mniej niż 15 ₪. Dokładna cena jest podana w informacji turystycznej na centralnym rondzie w centrum [[Jerycho|Jerycha]]. Z [[Nablus]]u podróż kosztuje 10,5 ₪ i trwa około godziny. Zapytaj, z którego dworca autobusowego w [[Nablus]]ie odjeżdża właściwy (duży) autobus. Warto zapytać kierowców przed wejściem, aby upewnić się, że autobus jedzie do właściwego miejsca. Możesz być zaskoczony, jak wielu z nich mówi po angielsku w podstawowym zakresie. Istnieją dwa główne rodzaje autobusów. Są małe, z około 20 miejscami siedzącymi, oraz większe, które wyglądają bardziej jak autokary i są o wiele wygodniejsze. Wszystkie bilety kosztują tyle samo, a do autobusów zazwyczaj wciska się tłum pasażerów. === Taksówką === Spod Bramy Damasceńskiej w [[Jerozolima|Jerozolimie]] można dojechać taksówką do Ramallah za około 80-100 ₪, w zależności od umiejętności targowania się. Można również wziąć taksówkę do punktu kontrolnego Kalandia i przejść przez niego pieszo, a następnie wsiąść do kolejnej taksówki po drugiej stronie. Koszt przejazdu z Kalandii do centrum Ramallah wynosi około 30 ₪. === Samochodem === Jadąc na północ z [[Jerozolima|Jerozolimy]] drogą nr [[Plik:ISR-HW-60.svg|25px]], bardzo szybko dotrzesz do Ramallah. Po drodze będziesz musiał minąć jeden [[izrael]]ski punkt kontrolny: Kalandia. === Pociągiem === Ramallah, podobnie jak cały [[Zachodni Brzeg]], nie jest połączona z siecią kolejową. == Komunikacja == {{mapa|31.90150|35.20105|zoom=15|layer=OS|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Znalezienie taksówki w Ramallah jest łatwe (za stałą opłatą 10 ₪ lub kwotą wskazaną przez licznik). Wypożyczalnie samochodów są również dostępne, ale rzadko potrzebne. Ponieważ centrum miasta jest stosunkowo niewielkie, do większości miejsc w centrum (w tym do Starego Miasta) można dotrzeć pieszo. Dostępne są również taksówki grupowe (tzw. busy) z centrum do większości przedmieść i na obrzeża miasta w stosunkowo niskich cenach (2,5 ₪ w obrębie miasta i do 6 ₪ do pobliskich miasteczek i wsi). Przed wejściem do taksówki należy upewnić się, że cena jest aktualna. == Warto zobaczyć == Miasto jest jednym z najbardziej tętniących życiem na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]]. W Ramallah znajduje się kilka zabytków i obiektów religijnych. Jednak ulice śródmieścia są obowiązkowym punktem zwiedzania w ciągu dnia, ponieważ miasto jest często bardzo zatłoczone. * '''Rynek produktów Hisbeh''', patrz poniżej. * {{zobacz | name=Stare Miasto | alt= | url= | adres= | lat=31.90456 | long=35.19727 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Chociaż miasto to nie przypomina żadnej starówki w stylu Medyny, można tam znaleźć kilka kościołów i meczetów, które mogą zainteresować turystów. }} :* {{zobacz | name=Szkoły Przyjaciół | alt= | url= | adres= | lat=31.903195| long=35.199528| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedną z najstarszych szkół w regionie również trzeba koniecznie odwiedzić – jedna znajduje się w pobliżu starego miasta, a druga przy wejściu do centrum od strony [[Jerozolima|Jerozolimy]]. }} :* {{zobacz | name=Budynek Dziedzictwa Dar Zahran | alt= | url= | adres= | lat=31.90505| long=35.196697| wskazówki=750 m na zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 11:00-17:00. Budynek chroniony i rodzinny, a także Muzeum Historyczne. Jedna z najważniejszych atrakcji w Ramallah, prezentująca historię i sztukę dawnej i współczesnej części miasta. Miły i pomocny gospodarz dba o to miejsce z ponad 250-letnią historią. Można również kupić wyjątkowe pamiątki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Al Tireh | alt= | url= | adres= | lat=31.8680| long=35.1239| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Twierdza z XII wieku. }} * {{zobacz | name=Meczet Jamala Abdela Nassera | alt=مسجد جمال عبد الناصر | url= | adres= | lat=31.903939| long=35.207522| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największy meczet w Ramallah. }} * {{zobacz | name=Kościół Przemienienia Pańskiego. | alt=كنيسة تجلي الرب للروم الأرثوذكس | url= | adres= | lat=31.903769| long=35.196722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Grecki kościół prawosławny z 1852 roku. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Rodziny. | alt=كنيسة العائلة المقدسة | url= | adres= | lat=31.905| long=35.199722| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Nadziei. | alt= | url= | adres= | lat=31.898333| long=35.201944| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół Ewangelicko-Luterański, wybudowany w 1954 roku. }} * {{zobacz | name=Tell en-Nasbeh. | alt=تل النصبة | url= | adres= | lat=31.885136| long=35.216417| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uważa się, że znajduje się tam biblijne miasto Mizpa. Trwają tam prace archeologiczne, ale można też obejść to miejsce pieszo. }} === Muzea === [[Plik:Yasser Arafat Museum003.jpg|thumb|Muzeum Jasera Arafata]] [[Plik:Yasser Arafat's tombstone.jpg|thumb|Mauzoleum Jasera Arafata]] * {{zobacz | name=[http://palmuseum.org/en Muzeum Palestyńskie], | alt | url= | adres=Museum St, | lat=31.962968| long=35.18345| wskazówki= | tollfree=+970 2 294 1948, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@palmuseum.org. Organizuje wystawy czasowe poświęcone historii, społeczeństwu i kulturze Palestyny. }} * {{zobacz | name=[https://www.mahmouddarwish.ps/ Muzeum Mahmouda Darwisha]. | alt | url= | adres= | lat=31.890659| long=35.191287| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum i mauzoleum poświęcone Mahmudowi Darwiszowi (1941-2008), uważanemu za narodowego poetę Palestyny. }} * {{zobacz | name=Muzeum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91169| long=35.20875| wskazówki=700 m na północny zachód od ronda centralnego | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.-Niedz. 10:00-17:00. Muzeum mieści się w budynku, w którym w 2002 roku armia izraelska przetrzymywała Arafata. Muzeum jest interesujące, ponieważ ukazuje palestyński, czasem nieco kontrowersyjny, ale interesujący punkt widzenia na trudną przeszłość. ₪5. }} :* {{zobacz | name=Mauzoleum Jasera Arafata | alt | url= | adres= | lat=31.91127| long=35.20885| wskazówki=obok Muzeum Jasera Arafata | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mauzoleum to jedyna część dwublokowego kompleksu Mukata'a dostępna dla turystów. Uzbrojeni strażnicy przy bramie poproszą Cię o pozostawienie wszelkich bagaży (dużych i małych), ale pozwolą Ci zabrać ze sobą aparat, aby odwiedzić grobowiec. Wewnątrz znajdziesz kilku żołnierzy pilnujących grobowca. Wygląda na to, że to straż ceremonialna i nie będą mieli nic przeciwko robieniu zdjęć w środku, nawet sobie lub osobom stojącym obok marmurowego nagrobka. Wstęp wolny. }} :* {{zobacz | name=Siedziba Autonomii Palestyńskiej na Zachodnim Brzegu | alt | url= | adres= | lat=31.912424 | long=35.208074 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte dla zwiedzających. Mukata'a to dwublokowy kompleks z białą wieżą, oświetloną nocą i widoczną z większości części miasta. Znajdują się tam biura rządowe i sale konferencyjne, a także wspomniane wcześniej mauzoleum Jasera Arafata. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka, w tradycyjnym sensie, w Ramallah praktycznie nie istnieje w porównaniu z innymi miastami regionu. Jeśli odwiedzasz Ramallah, prawdopodobnie robisz to z powodów politycznych, biznesowych i/lub humanitarnych – spodziewaj się mnóstwa wpatrzonych, ciekawskich ('''ale''' zawsze przyjaznych) oczu podczas spaceru po mieście. * {{Znacznik|Pałac Kultury w Ramallah|31.8917 |35.1909 |typ=atrakcja}}'''Pałac Kultury w Ramallah'''. Główne miejsce występów i koncertów w mieście. * '''Dołącz do protestu''', info@hostelinramallah.com. Wielu zagranicznych turystów przyjeżdża do Ramallah taksówką, aby zobaczyć protesty w sąsiednich wioskach (takie jak Nabi Saleh i słynne protesty w Bil'in) przeciwko izraelskiej barierze separacyjnej. Hostel w Ramallah oferuje różne wycieczki, dwa razy w tygodniu organizują wyjazd na jeden z protestów i do Hebronu. Pamiętaj, że protestujesz na własne ryzyko. * '''Łaźnia turecka''' (''w mieście partnerskim El-Bireh''). Dobre miejsce dla obcokrajowców, którzy chcą odpocząć w ciągu dnia. == Praca == Ramallah to tętniące życiem palestyńskie centrum biznesowe, zwłaszcza że większość międzynarodowych agencji i urzędów rządowych znajduje się w mieście. Jednak wraz z imigracją Palestyńczyków z innych miast [[Zachodni Brzeg|Zachodniego Brzegu]] do Ramallah, rynek pracy jest bardzo konkurencyjny i wielu Palestyńczyków, zwłaszcza młodych mężczyzn, przybywa do miasta w poszukiwaniu pracy. Najpopularniejszym portalem pracy w Ramallah i Palestynie jest [https://www.jobs.ps/ Jobs in Palestine]. Można tam znaleźć większość ofert pracy ogłaszanych przez organizacje pozarządowe, międzynarodowe organizacje pozarządowe i lokalne firmy. Główne możliwości zatrudnienia w Ramallah obejmują technologie informatyczne, farmaceutykę, współpracę rozwojową i sektor publiczny. Dostępne są również oferty pracy w restauracjach i kawiarniach, głównie latem. Praca w rolnictwie jest w mieście ograniczona, ale kilka ofert można znaleźć w sąsiednich wioskach. Obcokrajowcy zazwyczaj szukają pracy w firmach konsultingowych w niektórych sektorach sektora prywatnego – najczęściej w IT. Zdecydowana większość obcokrajowców pracujących w Ramallah zajmuje się rozwojem lub działalnością humanitarną. Znaczna liczba osób koncentruje się na prawach człowieka i rzecznictwie. Wiele agencji ONZ działa bezpośrednio na [[Zachodni Brzeg|Zachodnim Brzegu]], a wiele z nich, takich jak UNDP, ma biura w Ramallah. Możliwości wolontariatu są powszechne w małych i średnich palestyńskich organizacjach pozarządowych, a także w niektórych międzynarodowych organizacjach pozarządowych. Wolontariat to doskonały sposób na poznanie organizacji i dziedziny, w której działa. Większość lokalnych organizacji pozarządowych doceni zagranicznych wolontariuszy, szczególnie tych, którzy dobrze znają angielski w piśmie, co pozwala im wspierać działalność fundraisingową. Wolontariusze często otrzymują niewielkie kwoty na pokrycie podstawowych kosztów podróży, ale ich wysokość jest zmienna. Jeśli planujesz wolontariat, musisz mieć wystarczająco dużo pieniędzy, aby się utrzymać, ponieważ Ramallah nie jest tanim miejscem do życia. Możesz również zaangażować się w nowe, małe projekty, takie jak pierwsze schronisko młodzieżowe w mieście (Hostel w Ramallah), a za pośrednictwem schroniska działają również inne projekty, takie jak farma ekologiczna lub obozy dla uchodźców http://hostelinramallah.com == Nauka == Ramallah jest siedzibą Szkoły Przyjaciół na Terytoriach Palestyńskich. Szkoła ma dwa kampusy: jeden dla klas 1-6 i znajduje się w pobliżu starego miasta. Drugi, dla klas 7-12, znajduje się w pobliżu starego posterunku policji zniszczonego przez izraelski nalot. Szkoły słyną z międzynarodowego środowiska nauczania, intensywnego nauczania języka angielskiego i liberalnej atmosfery. Są to szkoły prywatne, z których wywodzi się wielu znanych palestyńskich absolwentów. W mieście znajduje się również wiele szkół publicznych i prywatnych, które kształcą znaczną część młodzieży Zachodniego Brzegu. Można tam również znaleźć szkoły prywatne o określonych wyznaniach religijnych. W mieście partnerskim El-Bireh znajduje się również szkoła dla niewidomych, pełniąca również funkcję ośrodka kształcenia zawodowego. {{Znacznik|'''Uniwersytet Birzeit'''|31.958692|35.180706|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet Birzeit''', znajdujący się w sąsiednim mieście Birzeit, jest jedną z wiodących instytucji edukacyjnych w [[Palestyna|Autonomii Palestyńskiej]]. Uniwersytet oferuje szeroki wybór kierunków studiów na różnych poziomach. Utrzymuje również liczne kontakty z instytucjami międzynarodowymi i często uczęszcza do niego wielu studentów zagranicznych. Program PAS (Palestyńskie i Arabskie Studia) cieszy się popularnością wśród obcokrajowców odwiedzających Zachodni Brzeg lub pracujących na nim, którzy chcą nauczyć się języka arabskiego i uczestniczyć w zajęciach z historii i polityki Autonomii Palestyńskiej. W mieście znajdują się również filie Otwartego Uniwersytetu Al-Quds, który oferuje wielu Palestyńczykom możliwość kształcenia ustawicznego. W mieście, okolicznych miejscowościach i obozach dla uchodźców znajduje się wiele ośrodków kształcenia zawodowego. == Zakupy == W Ramallah nie ma zbyt wiele do zrobienia, jeśli jesteś tu tylko na wakacjach. Świetnym sposobem na spędzenie czasu może być odwiedzanie sklepów. Sklepikarze należą do najbardziej otwartych i gadatliwych, a wielu z nich prowadzi barwne życie. To dobry powód, by pospacerować i nie spieszyć się. Nigdy nie znajdziesz wszystkiego pod jednym dachem, ale jeśli chcesz kupić koszyk z podstawowymi artykułami, musisz odwiedzić piekarnię, sklep spożywczy, rzeźnika, aptekę i minimarket. Centrum Ramallah, pomimo rozwoju i rozbudowy kilku nowych sklepów, zachowuje klimat małego miasteczka dzięki ochronie najemców, która oznacza, że ​​wiele sklepów działa w tej samej lokalizacji od dziesięcioleci (czynsz ustalony na początku nie może zostać podwyższony, więc w wielu przypadkach wynosi tylko kilka dolarów rocznie). * {{Znacznik|'''Targ Hisbeh'''|31.90459 |35.20603 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Targ ''Hisbeh''''' (suk) (''w pobliżu głównego dworca autobusowego i centralnego meczetu, około 150 m od placu Al-Manara (centrum Ramallah)''). Świetne miejsce do odwiedzenia. Świeże owoce i warzywa można znaleźć w rozsądnych cenach. Produkty to mieszanka towarów palestyńskich, izraelskich i importowanych. Ceny są zasadniczo stałe, choć przy zakupie powyżej kilku kilogramów możliwe są negocjacje. * {{Znacznik|'''Noora Heritage House'''|31.896325 |35.199992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Noora Heritage House''', Al-Masion. Można tu znaleźć tradycyjne palestyńskie rękodzieło. '''Rzeźnicy''' w Ramallah zazwyczaj sprzedają albo mięso (wołowinę/jagnięcinę), albo kurczaki. Jeśli oferują oba rodzaje, są one oddzielone od siebie i obsługiwane przez różnych pracowników. Jeden z najlepszych sklepów mięsnych znajduje się przy ulicy Tireh, około 1 km od Al-Manary. Rzeźnik pokroi mięso zgodnie z Twoimi wymaganiami, a także zmieli je na miejscu, podczas gdy czekasz – bez dodatkowych opłat. Jeśli poprosisz o mięso na grilla, otrzymasz również gotową mieszankę kolendry, czosnku i przypraw, przygotowaną specjalnie do barbecue. == Gastronomia == Jedzenie w Ramallah nie powinno stanowić problemu, niezależnie od budżetu odwiedzających. '''Piekarnia''' na ulicy Al-Quds, skąd autobusy odjeżdżają z dworca autobusowego, jest jedną z najlepszych w mieście. Jej podstawą jest „kmaaj”, czyli chleb pita. Piekarnia na Starym Mieście (Ramallah Tahta) produkuje brązowy kmaaj i chleb krojony. Warto również '''spróbować arabskich lodów''', dostępnych w wielu miejscach w Ramallah – to zupełnie inna, bardziej ciągnąca się i lepka wersja tych dostępnych na zachodzie. Zwykłe lody można znaleźć wszędzie. Warto odwiedzić lodziarnie ''Rukab's'' i ''Baladna'' przy głównej ulicy. Na wszystkich głównych ulicach znajduje się mnóstwo miejsc z falafelem i shawarmą. Sycący falafel lub kanapka pita z hummusem z napojem powinny kosztować około 4-6 ₪ w dowolnej restauracji w centrum miasta. W lepszych restauracjach takie połączenie będzie kosztować nieco więcej. Duża kanapka z shawermą, kebabem lub kurczakiem kosztuje w większości restauracji około 10-15 ₪. Hamburger, frytki i napój kosztują około 15-25 ₪, w zależności od restauracji. Abu Alabed to doskonała restauracja z shawermą, położona na Starym Mieście, obok restauracji serwującej ryby z frytkami. Big Bite, położony na końcu głównej ulicy, oferuje szeroki wybór kanapek na ciepło i zimno. * '''Restauracja Nazareth''', ulica Tireh (''na końcu głównej ulicy''). Popularna wśród lokalnych mieszkańców, serwuje naprawdę świetne (choć hummusowe) falafele. * '''Saba''', ulica Tireh (''przy głównej ulicy, naprzeciwko lodziarni Rukab''). Falafel. * '''Abu Khalil''', ulica Tireh. Kolejny pyszny falafel. * '''Restauracja serwująca ryby z frytkami''' (na Starym Mieście). Możesz zjeść pyszne danie ze świeżych ryb lub innych owoców morza. Możesz wybrać swoją ulubioną świeżą rybę z Palestine Fishery i poprosić szefa kuchni o jej przygotowanie według własnego uznania. Przyrządzają również bardzo pyszne kanapki z rybą w rozsądnych cenach. * '''Angelinos''' (''po lewej stronie, na końcu głównej ulicy''). Kolejne miejsce, gdzie można zjeść. W menu znajdują się kanapki z indykiem, faszerowanym gołębiem i pizze. Stosunek ceny do jakości jest bardzo zadowalający. * '''Pizza "Tomasso's"'''. Na dobrą pizzę na miejscu lub na wynos. * '''Checkers'''. Dla tych, którzy mają ochotę na więcej amerykańskiego/zachodniego jedzenia, to miejsce to fast food w małym centrum handlowym i przy głównej ulicy. * {{Znacznik|'''Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cheese Steak''' (''budynek Al Batouni naprzeciwko Bank of Palestine''), ☏ +972 22967616. Amerykańska/zachodnia kuchnia. * {{Znacznik|'''Chicago Cheese Steak'''|31.90290 |35.20775 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicago Cheese Steak''' (''nieco na południowy wschód od placu Manara''). Amerykańska/zachodnia kuchnia. W mieście jest wiele ekskluzywnych restauracji. Dobry stek lub danie z owoców morza kosztuje około 80 ₪. „Darna”, „Angelo's” i „Azure” to doskonałe opcje na ekskluzywne posiłki. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.9045849|35.2004589|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ziryab''', Main Street (''tuż za biurem Jawwal''). 12:00-00:00. Zimą Ziryab to idealne miejsce z dużym kominkiem i dobrym jedzeniem. Ceny są średnie. Dostępny jest alkohol. 50-100 ₪. * {{Znacznik|'''Ziryab'''|31.8889975|35.2060963|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jananskitchen.com/ Janan's Kitchen]''', Rivera Palace, Al-Yarmouk St, Masyoun (''obok supermarketów Asal i Basal''), ☏ +972 22975444, +972 592975444, info@jananskitchen.com. Restauracja, kawiarnia i piekarnia. Szeroki wybór dań kuchni bliskowschodniej, śródziemnomorskiej i palestyńskiej, produkty domowe, wysokiej jakości jedzenie. Domowe wypieki, manakeesh, sałatki, kanapki, desery, ciasta, świeże soki, napoje gorące i bezalkoholowe oraz szisza. == Życie nocne == Choć Ramallah jest miastem muzułmańskim, nadal jest miastem chrześcijańskim, dlatego duże restauracje w Ramallah zazwyczaj serwują alkohol. Spodziewaj się wyboru importowanych piw (Heineken, Corona itp.), mocnych alkoholi, a być może czerwonego lub białego wina. Nie okazuj publicznie nietrzeźwości, ponieważ w najlepszym razie jest to niegrzeczne i lekceważące wobec muzułmańskich gospodarzy. W najgorszym może to być niebezpieczne. Bogate życie nocne i stosunkowo liberalna kultura sprawiają, że miasto jest popularnym celem podróży dla turystów z innych miast, w tym z [[Jerozolima|Jerozolimy]], w dni powszednie i weekendy. Nocą wiele sklepów jest nadal otwartych, szczególnie latem. Powszechnym zwyczajem mieszkańców miasta jest wychodzenie na drinka, kolację lub palenie argili (smakowej fajki wodnej). Różnorodne kawiarnie, bary i restauracje w mieście to obowiązkowy punkt zwiedzania. Te lepsze znajdują się często bliżej starej części miasta i przy drodze do Betunii, a kilka dobrych lokali można znaleźć również poza centrum miasta. === Soki owocowe === Palestyńczycy uwielbiają świeże soki owocowe. Za mniej niż 10 ₪ można dostać duży sok z mieszanką dowolnego soku, od granatu po sok pomarańczowy. * {{Znacznik|'''Silwadi'''|31.90483 |35.2045 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Silwadi''' (''na placu Al-Manara''). Ten sklep z sokami jest najsłynniejszy i działa od dziesięcioleci. Silwadi to miejsce purystyczne, serwujące wyłącznie czyste soki. Edytuj wskazówki OSM. * {{Znacznik|'''Alsham Cafe'''|31.90474 |35.2043 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Alsham Cafe''' (?) (''na placu Al-Manara, tuż pod Stars & Bucks''). Ten lokal serwuje również koktajle, które zawierają lody, orzechy i suszone owoce, a także sos czekoladowy. 7-15 ₪. === Kawiarnie === Ramallah oferuje szeroki wybór kawiarni, od lokalnych, skromnych lokali serwujących kawę po arabsku za 2 ₪, po eleganckie lokale oferujące tę samą kawę za 10-15 ₪. Spróbuj arabskich napojów (kawy po arabsku, herbaty miętowej, sahleb itp.), cappuccino i latte, a także świeżych soków i koktajli w licznych kawiarniach w centrum i na przedmieściach. „Kawiarnie” to miejsca, w których można napić się kawy i zapalić fajkę wodną. W Ramallah często używa się określenia ''argila'' na fajkę wodną, ​​a w niektórych miejscach używa się również ''szisza''. Można nawet zobaczyć „shisha” lub „Hubbly Bubbly”. Arghilę można również zapalić w prawie każdej restauracji, choć niektóre mają do tego specjalne miejsca. Można zamówić zwykłą („aadi”) lub świeżą („fresh”). Świeża oznacza, że ​​tytoń jest umieszczony w kawałku owocu, takiego jak pomarańcza (a nawet arbuz). Ma łagodniejszy smak, ale jest droższa. Powinieneś również wybrać swój smak. Popularne smaki to podwójne jabłko („tufateen”) i cytryna z miętą („limun-w-nana”). W zależności od lokalizacji i rodzaju restauracji lub kawiarni, cena za palenie przyjemnej i kojącej fajki wodnej z tytoniem waha się od 8 do 30 ₪. Najtańsze miejsca mają jednak niepisaną zasadę, że wstęp mają tylko mężczyźni. * {{Znacznik|'''Mobilna kawiarnia'''|31.90473|35.20318 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mobilna kawiarnia''' (''zwykle znajduje się przy ulicy Rukab, dwie przecznice na zachód od placu Manara''). Podaje jedną z najlepszych kawiarni sahlab w mieście. 4 ₪. * {{Znacznik|'''Baladna'''|31.9045991|35.2005769|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Baladna''' (''obok lodów Rukab''). Tania kawiarnia z niepisaną zasadą, że wstęp mają tylko mężczyźni. Jest zatłoczona przez większość wieczoru. Standardowa Arghila kosztuje około 8 ₪. * '''Tarwee'a''' (''ulica Główna/ulica Tireh w pobliżu Arab Bank''). Kawiarnia średniej klasy, która przyjmuje zarówno mężczyzn, jak i kobiety. * Spróbuj też „European” i „Karameh” na głównej ulicy. === Bary === Popularne lokalne lokale z alkoholem to ''Zan's'', ''Zryiab'', ''Stones'', ''Angelo's'' i ''Sangria's''. Wszystkie serwują również jedzenie i lokalne palestyńskie piwo „Taybeh” (które może konkurować z większością europejskich piw). Dla bardziej wymagających miłośników piwa, Taybeh dostępny jest również w zachwycającej, bogatej w smaku ciemnej wersji, choć nie jest ona tak popularna jak lżejsze ale. W większości dzielnic, szczególnie tych tradycyjnie chrześcijańskich, znajduje się kilka sklepów z piwem, winem i alkoholami. * '''Silwadi Juice Shop''', plac Al-Manara (''tuż przy centralnym placu w Ramallah''). Czynne od 7:00 do północy. Silwadi Juice Shop to najsłynniejszy sklep z sokami w Ramallah. Działa w tym samym miejscu od dziesięcioleci. Serwują wyłącznie świeże soki. Do wyboru różnorodne sezonowe owoce (i warzywa). Cena poniżej 10 ₪. * '''Snobar''', Masaif (al-Irsal) (''10 minut od centrum, po lewej stronie ulicy Al-Irsal''). Wieczorami. Snobar to letni bar na świeżym powietrzu, oddalony o około 5 minut taksówką od centrum miasta. Snobar oznacza po arabsku sosnę, a teren otoczony jest wysokimi sosnami. Na miejscu znajduje się basen zewnętrzny, czynny po południu. Dostępne jedzenie i alkohol. Piwo: 20 ₪. * '''radio''', Al-Masyoun Area (''skręć w lewo na światłach obok HSBC na Beitunya Road''). Beit Anisa to dawna nazwa, teraz jest to Radio. To najnowszy dodatek do nocnego życia w Ramallah, który bardziej przypomina bar w londyńskim Soho. Przyciąga mieszankę miejscowych, obcokrajowców i innych. Dostępny alkohol. Piwo: 25 ₪. * '''Orjwan''', Al-Masyoun Area (''w pobliżu Sakakini Centre''). Wieczory. Orjwan to ekskluzywny klub nocny w Ramallah, przyciągający elitę. Zdjęcia z wakacji w Orjwan mogą nie wyglądać niestosownie w zestawieniu z tymi z Nowego Jorku czy Londynu. 20-30 ₪ za piwo. * '''Browar Taybeh''' (''wioska Taybeh, negocjuj wynagrodzenie za przejazd taksówką z dworca autobusowego w Ramallah lub złap kelnera do Taybeh''). Prowadzony i zarządzany przez palestyńsko-amerykańską rodzinę Khoury, jest jednym z niewielu mikrobrowarów na Bliskim Wschodzie. Wytwarza słynne palestyńskie piwo o nazwie „Taybeh”, którego nazwa pochodzi od wioski, w której jest warzone (jedyna w 100% palestyńska wioska chrześcijańska w Palestynie). Oferują zwiedzanie swojej fabryki, sklep z pamiątkami oraz świeże i bardzo, bardzo, bardzo tanie piwo. Wieś Taybeh organizuje również własny festiwal w stylu Oktoberfest w pierwszym tygodniu października w wiosce Taybeh, 5 ₪ za piwo. * {{Znacznik|'''Fiego'''|31.90470 |35.19781|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fiego''' (''na starym mieście''). Ekskluzywne i bardzo przytulne miejsce w starej kamienicy miejskiej, z pięknym oświetleniem, kominkiem, który rozgrzeje Cię w chłodne zimowe wieczory, przyjazną obsługą i doskonałymi drinkami. Małe piwo 17 ₪, koktajle 35 ₪. * '''Granada Bar & Restaurant''' (''w pobliżu kościoła łacińskiego''), ☏ +972 22819472, +972 597971254. Wieczorami. Zbudowany z odzyskanych palet, oferuje muzykę na żywo, piwo i palestyńskie potrawy, takie jak liście winogron, manaqish, musakhan, maqloubeh. Piwo 17-23 ₪. ==Imprezy== == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Hostel w Ramallah'''|31.902001 |35.202733 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel w Ramallah''', przy placu Arafat, ulica Al-Nuzha (Almaktaba) 12 (''z dworca autobusowego w Ramallah 5 minut spacerem do placu Arafat (zapytaj w Silwadi Juice w Al-Nanara Aquare)''), ☏ +972 569001020, bezpłatny numer: +972 22963555, info@hostelinramallah.com. Zameldowanie: o dowolnej porze, wymeldowanie: 12:00. Pierwszy hostel młodzieżowy w Ramallah. Oferuje śniadania, wycieczki po mieście, wycieczki polityczne i wprowadzenie do Palestyny. Do dyspozycji gości jest taras na dachu i bar z lokalnymi piwami, kuchnią palestyńską i wspaniałym widokiem na miasto. Obiekt położony jest blisko nocnego życia w bezpiecznej strefie miasta nocą. Możliwość zorganizowania pieszych wędrówek, kolarstwa górskiego, wspinaczki skałkowej i wielu innych aktywności. Jeśli się tu zatrzymasz, możesz zebrać pieczątkę w AubergInn w Jerychu, co pozwoli Ci zarezerwować łóżko w pokoju wieloosobowym ze zniżką w cenie 60 ₪. Hostel młodzieżowy [[Nablus]] oferuje również zniżkę w wysokości 10 ₪ (od 70 do 60 ₪), jeśli podasz, że polecił Cię hostel w Ramallah. Łóżko w pokoju wieloosobowym kosztuje 50 ₪. * {{Znacznik|'''Area D Hostel'''|31.904741 |35.206959 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Area D Hostel''', najwyższe piętro, budynek Maliki, pomiędzy dworcem autobusowym w Jerozolimie (nr 18) a głównym meczetem Al-Bireh (''na dworcu autobusowym jadąc z [[Jerozolima|Jerozolimy]], skręć w ulicę w kierunku dużego meczetu i wejdź do drugiego budynku po prawej stronie. Wjedź windą na najwyższe piętro. Zobaczysz nasz szyld na budynku od strony dworca autobusowego. W nocy wejdź przez parking, dzwoniąc do drzwi.''), ☏ +972 569349072. Zameldowanie: 24/7, wymeldowanie: 24/7. Strefa D koncentruje się na sytuacji politycznej, oferując mnóstwo informacji i wycieczek. Miejsce na kilkudniowy relaks, poznanie miasta i jego mieszkańców oraz dowiedzenie się więcej o tej fascynującej części świata. Łóżko w pokoju wieloosobowym 70 ₪, pokój prywatny 200 ₪, apartament 400 USD miesięcznie. * {{Znacznik|'''Al Wehdeh Hotel'''|31.9057695 |35.2067081 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Al Wehdeh Hotel''', Al Nahdah Street, ☏ +972 22980432. Świetny hotel, choć nieco zaniedbany, ale najtańszy w mieście.. pokój jednoosobowy 150 ₪. Al-Hajjal (przy Jaffa Road), ☏ +972 22987858. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''City Inn Palace'''|31.8982416|35.2105022|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''City Inn Palace'''. * {{Znacznik|'''Best Eastern'''|31.9262692|35.2084669|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Best Eastern'''. * '''Rocky Hotel'''. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Grand Park Hotel'''|31.889126 |35.199317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Park Hotel''', ☏ +970 22946800. Najpopularniejszy cel podróży w mieście dla biznesmenów i urzędników państwowych. Ceny pokoi różnią się w zależności od sezonu, ale często przekraczają 80 USD za noc. * {{Znacznik|'''Royal Court Suites Hotel'''|31.901387 |35.200530 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal Court Suites Hotel''', 24 Jaffa Street, ☏ +972 22964040. Hotel typu „same suites”, w którym każdy pokój wyposażony jest w aneks kuchenny i klimatyzację. Ceny dzienne i miesięczne w strefie turystycznej, w pobliżu restauracji i barów. Ceny 50-140 USD, w zależności od rodzaju apartamentu. * {{Znacznik|'''Millennium Palestine Ramallah'''|31.895627 |35.204495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Millennium Palestine Ramallah''' (dawniej Mövenpick Ramallah), 10 Emile Habibi Street, ☏ +970 22985888. To jedyny pięciogwiazdkowy hotel w Ramallah. Ceny pokoi zaczynają się od 180 USD, w zależności od sezonu i rodzaju apartamentu. ==Kontakt== == Bezpieczeństwo == Ogólnie rzecz biorąc, Ramallah jest bezpieczne dla cudzoziemców niebędących [[Izrael]]czykami. Palestyńscy mieszkańcy zazwyczaj bardzo pozytywnie odnoszą się do wizyt zagranicznych gości. Kradzieże zdarzają się stosunkowo rzadko, jednak nie należy traktować tego jako zachęty do rezygnowania z podstawowych środków ostrożności i czujności. Należy pamiętać, że chociaż Ramallah od dawna znajduje się pod okupacją wojskową, sytuacja w mieście jest stosunkowo stabilna. Jednak bardzo rzadko izraelskie wojsko wkracza do miasta, aby aresztować poszukiwanych Palestyńczyków. Zwykle dzieje się to w środku nocy i znikają oni, zanim ktokolwiek zorientuje się, że tam byli. Jednak izraelskie wojsko może wkroczyć do Ramallah bezceremonialnie i w dużych liczbach. Jeśli zdarzy się to podczas Twojego pobytu w Ramallah, zrób to, co robi większość Palestyńczyków i pozostań w środku, dopóki nie odejdą, z dala od żołnierzy lub pojazdów wojskowych. Nie zakładaj, że sam fakt bycia obcokrajowcem gwarantuje Ci bezpieczeństwo. Mimo to, w Ramallah nie doszło do żadnych masowych aktów przemocy od 2006 roku i jest wysoce nieprawdopodobne, aby do nich doszło (chyba że dojdzie do eskalacji konfliktu z Izraelem, co będzie bardzo widoczne w mediach międzynarodowych). W przypadkach, gdy Izraelczycy wkraczają do miasta, zazwyczaj robią to w celu aresztowania poszukiwanego Palestyńczyka w obozie dla uchodźców na obrzeżach miasta w środku nocy. Rzadko wkraczają do centrum miasta, aby uniknąć niepotrzebnej konfrontacji z dużymi tłumami cywilów. == Zdrowie == * {{Znacznik|'''Szpital'''|31.899592|35.205939|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital'''. Otwarty: 24 godziny. Izba przyjęć == Informacje turystyczne == === Misje dyplomatyczne === * [[Plik:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] '''Biuro Chińskie''', ul. Al-Tira 52, ☏ +970 2 295 1222, faks: +970 2 295 1221, chinaemb_ps@mfa.gov.cn. Niedz.-Czw. 8:30-12:30, 14:30-16:30. * [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] '''Rumunia''', Budynek PRICO House, 2. piętro, Al-Masyoun, ☏ +972 2 296 1900, faks: +972 2 296 1800, ramallah@mae.ro. Biuro Przedstawicielskie == Gdzie dalej == Jak wspomniano powyżej, w Ramallah znajdują się co najmniej cztery dworce autobusowe. Po prostu zapytaj w okolicy lub w miejscu zakwaterowania, który z nich jest odpowiedni dla Twojego następnego celu podróży. * '''[[Jerozolima]]''' – poza [[Morze Martwe|Morzem Martwym]] jest to główny punkt zainteresowania większości osób przybywających do tego regionu. * '''[[Nablus]]''' – Jedno z najstarszych miast na świecie, słynące z ''kunafa/kenafeh''. * '''[[Betlejem]]''' – biblijne miejsce narodzin Jezusa i rodzinne miasto Dawida, otoczone klasztorem Mar Saba i parkiem Herodium (Herodion). * '''[[Jerycho]]''' – Jedna z najstarszych osad świata i Bliskiego Wschodu oraz świetna baza wypadowa na plażę Kalya nad '''[[Morze Martwe|Morzem Martwym]]'''. {{użyteczny}} {{Jest w|Zachodni Brzeg}} {{geo|31.9000|35.2000}} [[Kategoria:Palestyna]] 2vb27dhhxf3nms95s2q1gd7fjpovy54 0 6559 157244 85206 2026-06-09T12:08:42Z Essaseo 17493 Dodano polski hotel w rugby 157244 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rugby |widok = Rugby_town_centre.jpg |herb = |mapa = Rugby - Warwickshire dot.png |państwo = [[Wielka Brytania]] |region = [[West Midlands]] |powierzchnia = |lud = 70 600 |prefiks = 01788 |www = }} '''Rugby''' – miasto w środkowej [[Anglia|Anglii]] we wschodniej części hrabstwa [[Warwickshire]], położone nad rzeką Avon, 21 km na wschód od [[Coventry]], niedaleko granicy z hrabstwami [[Northamptonshire]] (od wschodu) i [[Leicestershire]] (od północnego wschodu). == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Coventry i Birmingham. Z lotniska Birmingham można dostać się bezpośrednio pociągiem do Rugby. czas podróży wynosi 20-30 min. === Koleją === Rugby jest ważnym węzłem kolejowym. Posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z [[Birmingham]] czy [[Londyn]]em. === Samochodem === === Autobusem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Apart Hotel Rugby Self Check In - hotel prowadzony przez polskie małżeństwo<ref>https://aparthotelrugby.co.uk/</ref> * The Rugby Hotel hotel 3-gwiazdkowy * Grosvenor Hotel Rugby hotel 3-gwiazdkowy * Golden Lion Hotel hotel 3-gwiazdkowy * Innkeeper's Lodge Rugby, Dunchurch 3-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == <references /> {{Zarys}} {{Jest w|Warwickshire}} [[Kategoria:Anglia]] hfodjzhpaq4xn607z08rj5pw8lihw1w 0 19254 157245 157215 2026-06-09T17:43:08Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 157245 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rail travel in Finland banner Ounasjoki night train.jpg|caption=Sleeper train at Ounaskoski bridge in Rovaniemi}} Pociągi są zazwyczaj najwygodniejszym i najszybszym środkiem transportu międzymiastowego w [[Finlandia|Finlandii]], a także głównym środkiem transportu dalekobieżnego. Są wygodnym, przyjaznym dla środowiska i wydajnym środkiem transportu po kraju. Jednak nie obsługują całego kraju. == Charakterystyka == [[Plik:Suomen rataverkko 2006 en.png|thumb|Fińska sieć kolejowa (linie pasażerskie na zielono)]] Od 2026 roku wszystkie regularne pociągi obsługiwane są przez państwową spółkę '''[https://www.vr.fi/en VR]'''. Z [[Helsinki|Helsinek]] do [[Tampere]], [[Turku]] i [[Lahti]] odjazdy odbywają się mniej więcej co godzinę w ciągu dnia. Pociągi z południa do [[Laponia (Finlandia)|Laponii]] kursują nocą, z dwuosobowymi kabinami i wagonami na samochody, zwalniając pasażerów z całodziennej jazdy do [[Rovaniemi]], [[Kolari]] lub [[Kemijärvi]]. Mniejsze stacje tracą połączenia od lat 90. XX wieku, a kolej nie dociera do północnej [[Laponia (Finlandia)|Laponii]] – na ostatnim odcinku podróży może być potrzebny autobus. Ponieważ [[Finlandia]] była częścią Imperium Rosyjskiego w XIX wieku, kiedy wprowadzono kolej, [[Finlandia]] ma taki sam rozstaw szyn jak [[Rosja]] (z 4-milimetrową różnicą w rozstawie szyn), różniący się od standardowego rozstawu szyn w większości krajów [[Europa|Europy]]. Chociaż po drugiej stronie granicy [[Szwecja|szwedzkiej]] obowiązują systemy dwutorowe, nie docierają one daleko i nie korzystają z nich żadne pociągi pasażerskie. Z drugiej strony istniały połączenia do [[Wyborg]]a, [[Petersburg]]a i [[Moskwa|Moskwy]] w [[Rosja|Rosji]] – aż do wojny [[Rosja|Rosji]] z [[Ukraina|Ukrainą]]. == Planowanie == [https://www.vr.fi/en Strona główna VR] umożliwia zakup biletów między konkretnymi stacjami w określonych datach. Strona prezentuje również rodzaje pociągów i połączenia oraz oferuje rozkłady jazdy w formacie PDF, które wraz z mapą kolejową mogą okazać się przydatne, jeśli nie wybrałeś jeszcze trasy lub dat. Interfejs zakupu biletów pokazuje ceny poszczególnych połączeń na dany dzień, a także zawiera „kalendarz cen”, który pokazuje najniższą cenę na każdy dzień. Pociągi sypialne do [[Laponia (Finlandia)|Laponii]] w okresie Bożego Narodzenia, ferii zimowych i Wielkanocy są zazwyczaj wyprzedane, gdy bilety stają się dostępne lub przynajmniej z kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Na niektórych ważnych odcinkach trwają prace remontowe, aby umożliwić szybsze i częstsze kursy; niektóre odcinki mogą być obsługiwane przez autobusy zamiast pociągów poza sezonem. Zazwyczaj pociągi są najbardziej zatłoczone na początku i na końcu weekendu, tj. w piątek i niedzielę wieczorem. Na krótko przed i pod koniec ważnych świąt, takich jak Boże Narodzenie/Nowy Rok i Wielkanoc, pociągi są zazwyczaj bardzo zatłoczone, a bilety na wagony sypialne na najpopularniejsze połączenia wyprzedają się natychmiast po otwarciu rezerwacji. Jeśli spróbujesz zarezerwować miejsce na te dni w późniejszym terminie, może się okazać, że zarezerwowane miejsce jest jednym z najmniej pożądanych, na przykład bez możliwości rozkładania – a wiele pociągów jest całkowicie wyprzedanych. Zdarza się również, że pojedyncze pociągi (z wyjątkiem pierwszej klasy) są całkowicie wyprzedane w innych porach, choć niezbyt często. Chociaż pociągi VR mogą być płynne, opóźnienia nie są rzadkością. Ponieważ większość sieci kolejowej jest jednotorowa, opóźnienia często się kumulują, ponieważ nadjeżdżające pociągi muszą czekać na mijance. Pociągi można śledzić na [https://www.vr.fi/en/on-track stronie VR] lub w aplikacji VR. To, czy opóźnienia są podawane przez głośniki, wydaje się zależeć od kaprysu konduktorów (i często są one tylko w języku fińskim), a ekrany na peronie i w przedziale nie zawsze są aktualne – mogą pokazywać przewidywane godziny zamiast realnych. Jeśli próbujesz złapać przesiadkę, porozmawiaj z konduktorem; powinien być wyrozumiały tylko wtedy, gdy zarezerwowałeś wystarczająco dużo czasu na przesiadkę, ale zazwyczaj jest wyrozumiały również w innych przypadkach. W pociągach regionalnych bez konduktora możesz zadzwonić do „obsługi klienta” (☏ +358 100-3232 pon.–pt. 05:00–22:00 sob.–nd. 07:00–22:00; 0,06 €/min + pvm/mpm, postój w kolejce jest płatny) lub porozmawiać z maszynistą na przystanku. Może on poprosić maszynistę pociągu jadącego w przeciwnym kierunku o poczekanie, zamówić taksówkę lub w inny sposób spróbować rozwiązać Twój problem. Jeśli nie otrzymałeś usługi, za którą zapłaciłeś, możesz ubiegać się o odszkodowanie; w przypadku poważnych opóźnień obowiązują przepisy UE. {{zarys}} {{Jest w|Podróżowanie pociągiem}} [[Kategoria:Finlandia]] 4uqkgm25wrosaj1cza8lp7gwp6uv2n4