Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1883 157398 148563 2026-06-23T11:01:51Z CommonsDelinker 3013 Replacing Flag_of_Peru_(state).svg with [[File:War_flag_of_Peru.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · This is not the State flag, this is the war flag [ht 157398 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Państwo infobox |nazwa państwa = Peru |nazwa oryginalna = Perú |flaga = War flag of Peru.svg |lokalizacja = Peru in its region.svg |stolica = [[Lima]] |ustrój = republika |waluta = sol (PEN, S/.)<br />1 S/. = 100 centymów |strefa czasowa = UTC -5 |powierzchnia = 1 285 220 |język urzędowy = hiszpański , keczua |religia = katolicyzm |kod telefoniczny = +51 |napięcie elektryczne = 220 V / 60 Hz |typ gniazdka = A, B, C |kod samochodowy = PE |ruch samochodowy = prawostronny |domena internetowa = .pe }} [[Plik:Pe-map.png|thumb|upright=2.2|Peru]] '''Peru''' (''Perú'', Republika Peru – ''República del Perú'') – państwo w zachodniej części [[Ameryka Południowa|Ameryki Południowej]] nad [[Ocean Spokojny|Oceanem Spokojnym]]. == Charakterystyka == === Historia === {{W Wikipedii|Historia Peru}} === Kultura i sztuka === Przeczytaj artykuł [http://pl.wikipedia.org/wiki/Sztuka_Inków Sztuka Inków] w polskiej Wikipedii === Polityka === === Społeczeństwo === === Gospodarka === Peru jest krajem rozwijającym się i obciążonym wysokim zadłużeniem zagranicznym, ale jednocześnie jednym z najszybciej rozwijających się w całej [[w:Ameryka_Południowa|Ameryce Południowej]]. Wzrost gospodarczy w 2006 wynosił 7,7%, w 2007 8,9%, a w roku 2008 9,8%. Waluta jest stabilna, jednak inflacja wzrosła z 1,8% w roku 2007 do 5,8% w 2008. W 2008 PKB na osobę wynosił 8500 $. Głównymi eksporterami do Peru są [[Stany Zjednoczone]] – 26,1%, [[Wielka Brytania]] – 11,6%, [[Chiny]] – 7,9%, [[Szwajcaria]] – 7,5%, [[Japonia]] – 4,9% (przemysł maszynowy, sprzęt transportowy, żelazo, stal, chemikalia, farmaceutyki, produkty żywnościowe). Najważniejsi importerzy to USA – 27,5%, [[Hiszpania]] – 8,3%, [[Chile]] – 7,9%, [[Brazylia]] – 4,7% i [[Kolumbia]] – 4,6% (ryby i produkty rybne, złoto, miedź, cynk, ropa, kawa, cukier, bawełna). ==== Przemysł ==== Podstawą gospodarki jest wydobycie i eksport rud miedzi (2 miejsce na świecie po Chile), cynku (2 miejsce po Chinach), ołowiu, żelaza, ropy naftowej i gazu ziemnego, bizmutu, rtęci, molibdenu, antymonu, srebra (1. miejsce w świecie – 2009), złota oraz guano (1 miejsce). Przemysł przetwórczy (huty miedzi i żelaza, zakłady wzbogacania rud) od lat 80. jest stale rozbudowywany. W kraju istnieje także przemysł spożywczy, głównie cukrowniczy, młynarski i przetwórstwa ryb, włókienniczy, środków transportu (montownia ciężarówek [[w:Volvo_AB|Volvo]] w Limie), chemiczny, cementowy, garbarski i rafineryjny. Rozmieszczenie ośrodków przemysłowych w Peru jest nierównomierne – 50% przemysłu skupione jest wokół [[Lima|Limy]], [[Arequipa|Arequipy]] i [[Trujillo_(Peru)|Trujillo]]. ==== Rolnictwo ==== Peru jest krajem górzystym, grunty orne zajmują zaledwie 3% pow. państwa. Uprawia się bawełnę, kukurydzę, ryż, pszenicę, jęczmień, kawy, kakao, maniok, trzcinę cukrową, banany, winorośl, tytoń, herbaty, owoce cytrusowe, drzewo kola, a u wschodnich podnóży Andów istnieją także nielegalne uprawy [[w:Krasnodrzew_pospolity|krasnodrzewu pospolitego]]. Zyski przynosi także eksploatacja drewna mahoniowca, cedru tropikalnego, kauczukowca, drzewa chinowego. W Peru, kraju uznawanym za ojczyznę ziemniaka, jest utworzony największy na świecie ''bank [[w:Gen|genów]]'' tej rośliny. Zdeponowano tam ponad 10 tysięcy jej odmian<!-- <ref>{{Cytuj pismo|nazwisko=Kaniewska|imię=Barbara|tytuł=Diabelskie jabłka z ziemi|czasopismo=Rzeczpospolita|oznaczenie=sobota – niedziela, 10 – 11 listopada 2007 roku|wolumin=263 (7860)|strony=36}}</ref> -->. W kraju hoduje się owce, bydło, lamy, alpaki, trzodę chlewną. W Peru istnieje wysoko rozwinięte rybołówstwo (4. miejsce w świecie), korzystające z bogatych łowisk przybrzeżnych, wynajmowanych też innym państwom. ==== Transport ==== Sieć komunikacyjna w Peru jest słabo rozwinięta. Linie kolejowe w kraju pochodzą głównie z XIX wieku i łączą andyjskie ośrodki wydobycia różnych surowców z portami na wybrzeży kraju. Przykładem jest, do niedawna najwyżej położona na świecie (do wysokości 4749 m n.p.m.), linia kolejowa Lima-La Oroya-Cerro de Pasco, wybudowana przez polskiego inżyniera [[w:Ernest_Malinowski|Ernesta Malinowskiego]]. Wyżej położona linia kolejowa znajduje się w Tybecie. Peru posiada około 70 tys. km. dróg przeznaczonych do transportu kołowego. Duże znaczenie ma [[w:Żegluga|żegluga]] rzeczna na Amazonce i jej dopływach oraz kabotażowa wzdłuż wybrzeży Oceanu Spokojnego. Główne porty rzeczne Peru to [[w:Iquitos|Iquitos]] i [[w:Pucallpa|Pucallpa]]. Międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w [[w:Port_lotniczy_Lima-Jorge_Chávez|Limie (Jorge Chávez)]] oraz Iquitos. Główne porty morskie Peru: * [[w:Callao|Callao]], * [[w:Talara|Talara]], * [[w:Mollendo|Mollendo]]. === Klimat === == Dojazd i poruszanie się == === Przepisy wizowe === Polska ma podpisane z Peru porozumienie o ruchu bezwizowym. Przed przekroczeniem granicy wypełniamy formularz wjazdowy, podobny do formularza amerykańskiego. Podobnie też jak w Stanach Zjednoczonych otrzymujemy od urzędnika kontroli granicznej biały odcinek. Otrzymamy 90-dniową wizę turystyczną. Zaraz po przybyciu do pierwszego hotelu należy zrobić większą ilość czytelnych odbitek strony paszportu ze zdjęciem oraz odcinka formularza wjazdowego, potem w każdym następnym hotelu wystarczy w recepcji dać kserokopię bez konieczności zostawiania paszportu. Przy opuszczaniu Peru biały odcinek zostanie nam odebrany. === Samolotem === Z Polski nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych do Peru. Należy wybrać wariant przez jeden z dużych europejskich portów lotniczych. Najtańsze są połączenia z przesiadką w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]]. Jednak należy pamiętać, że w Stanach Zjednoczonych nie ma procedury tranzytowej i jest konieczne posiadanie ważnej wizy amerykańskiej. Ponieważ po wylądowaniu należy przejść kontrolę ''imigration'', odebrać bagaż i odprawić go celnie oraz ponownie go nadać. Następnie odprawić się na stanowisku odpraw linii lotniczych i przejść kontrole antyterrorystyczne. Należy zarezerwować sobie minimum czterogodzinną przerwę pomiędzy wylądowaniem a ponownym startem. Ponadto nie należy zaniedbać przed wejściem do samolotu oddania białego odcinka z formularza przylotowego. Cena biletu, wraz biletem powrotnym, wynosi około 6 tys. PLN (stan koniec 2006). Należy śledzić liczne promocje linii lotniczych. Wtedy bilet do Limy, razem z biletem powrotnym może kosztować 2700 PLN + opłaty lotniskowe (promocja AF + KLM styczeń 2007). Dobrym rozwiązaniem jest korzystanie z lotów wewnętrznych liniami LAN, które są w sojuszu z American Airlines, grupa One World. Linia lotnicza posiada nowe samoloty Airbus i Boeing. Bilety można wykupić poprzez Internet – [https://www.lan.com strona internetowa przewoźnika]. Cena lotu wewnętrznego wynosi około 80 do 100 USD. Przelot skraca znacząco czas przemieszczania się z miasta do miasta. Na przykład z [[Cuzco]] do [[Puno]] przejazd autobusem trawa 8 godzin, a przelot z Cuzco do Juliaki 45 minut i transfer busem do Puno drugie 45 minut. === Pociągiem === [[Plik:Railways_in_Peru.svg|thumb|upright=1.5|Mapa sieci kolejowej ([[ShareMap:public/Railways in Peru|wersja interaktywna]])]] Większość pociągów osobowych w latach 80. została zlikwidowana na skutek ataków partyzantki [[w:Świetlisty_Szlak|''Świetlisty szlak'']]. Co prawda rządowi peruwiańskiemu udało się uporać z partyzantką, ale połączeń nie przywrócono. Z godnych polecenia jest podróż pociągiem turystycznym z Cuzco w rejon Machu Picchu – około 3,5 godzin, cena biletu wraz z biletem powrotnym 100 USD, trzy kursy dziennie, w czasie podróży catering, pokaz mody i występ folklorystyczny. Ponadto podróż z Cuzco do Puno luksusowym pociągiem turystycznym, trzy kursy w tygodniu, czas trwania podróży ok. 12 godzin. === Samochodem === Nie zaleca się podróżowania po Peru samochodem. Sposób jazdy kierowców peruwiańskich oraz zły stan dróg, w tym liczne długie odcinki o nieutwardzonej nawierzchni powinny być wystarczającym argumentem aby zrezygnować z poruszania się samochodem. Jeżeli jednak decydujemy się na ten sposób transportu należy wypożyczyć samochód terenowy. Ceny benzyny zbliżone do cen w Polsce, a stacje benzynowe spotkamy jedynie w większych miejscowościach. Na drogach i przy wjazdach do miast liczne ''checkpointy''. Na niektórych odcinkach pobierane są opłaty drogowe. W Peru działają wszystkie większe międzynarodowe firmy wypożyczające samochody, które są zlokalizowane w centrach największych miast. Wybierając się w Andy należy koniecznie poprosić o wyposażenie samochodu w butlę z tlenem i aparat oddechowy i przeszkolić się w jego używaniu. Nie zaleca się podróżowania nocą. === Motocyklem === Dla osób dysponujących większą ilością czasu, motocykl może okazać się dobrym sposobem na zwiedzanie Peru. Mając jednak na uwadze złą jakość dróg, konieczność pokonywania wysokich wzniesień powinniśmy dysponować motocyklem turystycznym dużej mocy i w dobrym stanie technicznym (brak serwisu). Ze względów praktycznych powinien być wyposażony w zamykane bagażniki. === Autobusem === Komunikację autobusową wewnątrz kraju należy uznać za najbardziej rozwiniętą i najbardziej sprzyjającą podróży po Peru. Duża liczba przewoźników autobusowych, wzajemnie konkurujących między sobą cenami i jakością. Autobusami można dotrzeć praktycznie wszędzie. Największe linie autobusowe (np. Cruz del Sur, Oreno) mają ceny często zaporowe (~100 soli na trasie [[Lima]] – [[Cuzco]]), niemniej ich dominacja odczuwalna jest tylko w Limie. Po przyjeździe do danego miasta warto się zorientować o lokalizacji wszystkich (bo zazwyczaj jest ich więcej niż jeden) dworców autobusowych i w zależności od planowanej trasy wyprawy, sprawdzić ofertę konkurujących ze sobą firm. Wiadomo że na połączeniach lokalnych i jakość autobusów czy sam komfort podróżowania jest niższy, ale jest to rekompensowane poprzez kontakt z mieszkańcami prowincji, często podróżującymi w strojach regionalnych. Przy dalszych trasach linia autobusowa zapewnia zazwyczaj rozrywkę (w postaci filmu – w wersji hiszpańskojęzycznej oczywiście), ale tu uwaga: przy miejscach nienumerowanych, należy unikać siadania pod telewizorem lub w okolicach głośników, gdyż hałas zazwyczaj jest tak silny, aby wszyscy pasażerowie mogli dokładnie usłyszeć o czym mówią bohaterowie filmu. Dość powszechne jest sprzedawanie na przystankach różnego rodzaju napojów (''bebidas'') (od wody mineralnej, przez ''gaseosy'' (odpowiednik naszej oranżady) do inca coli). Mało jest napojów typu soki czy Coca-Cola. Można też zakupić jedzenie, ale głównie postaci różnych mięs (zazwyczaj pieczonych) włożonych do bułeczki lub ciastek (np. ''churros''). Podróż autobusem jest dość bezpieczna, tylko przy podróżach nocnych należy pamiętać o tym, że nikt nas nie obudzi i chcąc nie chcąc możemy zrobić autobusem kilkaset kilometrów poza rejon celu naszej wyprawy. Komunikacja z kierowcą, pilotem (o ile jest) i innymi pasażerami odbywa się głównie w języku hiszpańskim. === Statkiem === === Autostopem === * [[w:Kinga_Choszcz|Kinga Choszcz]] z oraz [[w:Radosław_Siuda|Radosław „Chopin” Siuda]] oceniają Peru jako jeden z najbardziej nieprzyjaznych autostopowiczom krajów Ameryki Południowej. == Regiony == Kraj jest podzielony na 25 departamentów/regionów oraz [[Prowincja Lima|Prowincję Lima]]: * [[Prowincja Lima]] * [[Region Amazonas|Amazonas]], stolica Chachapoyas * [[Region Ancash|Ancash]], stolica Huaraz * [[Region Apurímac|Apurímac]], stolica Abancay * [[Region Arequipa|Arequipa]], stolica Arequipa * [[Region Ayacucho|Ayacucho]], stolica Ayacucho * [[Region Cajamarca|Cajamarca]], stolica Cajamarca * [[Region Callao|Callao]], stolica El Callao * [[Region Cuzco|Cuzco]], stolica Cuzco * [[Region Huancavelica|Huancavelica]], stolica Huancavelica * [[Region Huánuco|Huánuco]], stolica Huánuco * [[Region Ica|Ica]], stolica Ica * [[Region Junín|Junín]], stolica Huancayo * [[Region La Libertad|La Libertad]], stolica Trujillo * [[Region Lambayeque|Lambayeque]], stolica Chiclayo * [[Region Lima|Lima]], stolica Huacho * [[Region Loreto|Loreto]], stolica Iquitos * [[Region Madre de Dios|Madre de Dios]], stolica Puerto Maldonado * [[Region Moquegua|Moquegua]], stolica Moquegua * [[Region Pasco|Pasco]], stolica Cerro de Pasco * [[Region Piura|Piura]], stolica Piura * [[Region San Martín|San Martín]], stolica Moyobamba * [[Region Puno|Puno]], stolica Puno * [[Region Tacna|Tacna]], stolica Tacna * [[Region Tumbes|Tumbes]], stolica Tumbes * [[Region Ukajali|Ucayali]], stolica Pucallpa == Miasta == Według danych oficjalnych pochodzących z 2007 roku Peru posiadało ponad 110 miast o ludności przekraczającej 10 tys. mieszkańców. Ludność miejska stanowi około 72% ogółu mieszkańców Peru. Stolica kraju Lima jako jedyne miasto liczyło ponad 5 milionów mieszkańców; 3 miasta z ludnością 500÷1000 tys.; 17 miast z ludnością 100÷500 tys.; 15 miast z ludnością 50÷100 tys.; 35 miast z ludnością 25÷50 tys. oraz reszta miast poniżej 25 tys. mieszkańców. * [[Lima]] – kolonialna, częściowo nowoczesna, wiecznie parna stolica Peru. * [[Arequipa]] – tzw. Białe Miasto (''La ciudad blanca'') * [[Cuzco]] – dawna stolica kraju [[w:Inkowie|Inków]] * [[Ica]] – miasto amerykańskich samochodów z lat 50-tych * [[Iquitos]] – brama do [[Amazonia|Amazonii]] * [[Juliaca]] * [[Moyobamba]] – miasto orchidei * [[Nazca]] – miasto w okolicach którego znajdują się ogromne [[Symbole z Nazca|ziemne rysunki]] z epoki preinkaskiej. * [[Pisco]] – tam gdzie produkuje się najbardziej znany na świecie trunek alkoholowy z Peru – [[w:Pisco (alkohol)|Pisco]] * [[Puno]] – miasto nad jeziorem [[Jezioro Titicaca|Titicaca]] * [[Trujillo (Peru)|Trujillo]] – stolica kultur Moche i Chimu == Ciekawe miejsca == * [[Ollantaytambo]] * Archeosite Inka Llacta www.inkallacta.com * [[Kanion Colca]] * [[Jezioro Titicaca]] * [[Sacsayhuamán]] * [[Toro muerto]] * [[Twierdza Pisac]] === Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO === {{#lsth:Lista światowego dziedzictwa UNESCO|[[Peru]]}} == Komunikowanie się == === Telefon === W prawie wszystkich miejscowościach jest możliwość korzystania z telefonów publicznych. Popularne jest telefonowanie na kartę ''pre paid''. Na rozmowy prowadzone z telefonów hotelowych nakładana jest wysoka marża. === Telefon komórkowy === Polscy operatorzy mają podpisane umowy roamingowe z peruwiańskim operatorem telefonii komórkowej. Ceny oscylują w okolicy 10 PLN za minutę rozmowy z Polską. Transmisja GPRS nie działa. Zasięg tylko w dużych miastach i często odwiedzanych przez turystów miejscach. Na trasie pomiędzy miastami brak zasięgu. Telefonia komórkowa UMTS nie istnieje (stan na koniec 2006 roku). === Telefonia satelitarna === Podróżując w większej grupie można rozważyć wypożyczenie telefonu satelitarnego działającego w systemie Iridium [http://pl.wikipedia.org/wiki/Iridium]. Koszt rozmów jest zbliżony do cen roamingu, ale zasięg jest nieograniczony i możemy telefonować z każdego miejsca. === Internet === Dostęp do Internetu jest powszechny. Nawet w niewielkich miasteczkach spotkamy kafejkę internetową. Ceny od 1,5 do 3 soli. Hot spoty tylko w dobrych hotelach, zazwyczaj wymagają loginu i hasła, za co może być pobrana opłata. W hotelach zazwyczaj jest też jedno stanowisko internetowe. == Wyjazd == == Porozumiewanie się == Językiem urzędowym Peru jest hiszpański. Ponad 40% ludności posługuje się językiem [[w:Język keczua|keczua]] o około 10% [[w:Język ajmara|ajmara]]. Bez podstawowej znajomości hiszpańskiego samodzielne zwiedzanie Peru jest utrudnione. Znajomość angielskiego poza większymi miastami, recepcjami lepszych hoteli i biurami turystycznymi jest ograniczona. Samodzielne znalezienie noclegu na prowincji, zmówienie posiłku w restauracji nawet w większym mieście bez znajomości podstawowych zwrotów po hiszpańsku jest praktycznie niemożliwe. Reasumując, porozumiewanie się w języku angielskim jest wystarczająco powszechne aby znaleźć nocleg w droższym hotelu, natomiast eliminuje możliwości tańszego jedzenia lub spania. == Pieniądze == === Waluta === Oficjalną walutą jest [[w:Sol (waluta)|Nowy Sol]] (Nuevo Sol) (S/). Kurs sola wynosi w przybliżeniu 1 sol = 1 PLN. W większości miejscowości turystycznych istnieje możliwość płacenia w dolarach amerykańskich (rzadziej w Euro), ale zazwyczaj kurs wymiany dobrany jest dowolnie, a reszta wydawana jest oczywiście w solach. We wszystkich większych miejscowościach turystycznych znajdziemy bankomaty. Umiejscowione są bądź przy bankach lub w lepszych sklepach oraz hotelach. Jeżeli dysponujemy kartą płatniczą Master Card to wymiana nastąpi bezpośrednio z polskich złotych na sole po przyzwoitym kursie, no i unikamy prowizji wynikających z podwójnej wymiany. W przypadku karty Visa przeliczenie następuje poprzez dolara amerykańskiego. === Zarobki === Ze względu na ogromne dysproporcje płacowe trudno jest mówić o tzw. średnim wynagrodzeniu. Niemniej jednak należy zaznaczyć, że większość Peruwiańczyków pracuje za wynagrodzenie nie przekraczające 1 tys. soli netto miesięcznie, a wynagrodzenia na poziomie 400 soli netto nie należą do rzadkości. Duże bezrobocie powoduje zatrudnianie pracowników ''na czarno'' z zarobkami od 250 soli. === Ceny === Ceny w większych miastach nie odbiegają poziomem od cen w Polsce, na prowincji są zdecydowanie niższe. Wyraźnie droższa jest elektronika, a oferta mocno ograniczona. Przykładowe ceny: * butelka wody 0,5 litra – od 1 do 1,5 sola, * Inca Cola – 1,5 sola, * piwo produkcji lokalnej, w restauracji – od 4 soli, * danie podstawowe w restauracji – od 10 do 35 soli, * butelka wina peruwiańskiego Tacoma w restauracji – od 30 do 40 soli, * przejazd taksówką – od 3 soli, * szalik z baby alpaki – od 30 do 70 soli, * sweter z alpaki – od 100 soli, * czapka, rękawiczki z alpaki – od 10 soli, * kartka pocztowa – 1 sol, * znaczek na list do Europy – 6 soli, * wstęp do muzeum, na teren wykopalisk – od 10 do 20 soli == Jedzenie == Ogólnie rzecz biorąc region wybrzeża (''Costa'') można przypisać do potraw ryżu z owocami morza, góry (''Sierra'') to kukurydza (w Peru można kupić ~50 odmian) i ziemniaki (~200 odmian), zaś w dżungli juka. * '''Mięso''' – jest tradycyjną potrawą Peruwiańczyków łatwo więc kupić dania z kurczakiem (''pollo''), wieprzowiną (''cerdo'') czy wołowiny. [[w:Alpaka (zwierzę)|Alpaki]] są trzymane głównie dla wełny, niemniej samo mięso alpaki nie należy do najsmaczniejszych. Przysmakiem całego rejonu Andów są świnki morskie (''cuy''). W kuchni peruwiańskiej można znaleźć coś na kształt hamburgera/kebaba z pikantnym sercem krowim, ''cau-cau'' (jelita krowie z ziemniakami). Polecane jest jedzenie na ulicy, z racji bardzo przygotowanych potraw. * '''Ryby''' – są dostępne w całym rejonie wybrzeża, niemniej rejon dżungli także zapewnia jej znaczącą rozmaitość. W górach łatwo o pstrąga (''trucha''). Bardzo interesującym daniem jest ''cebiche'' – surowa ryba marynowana w soku z limonki. * '''Ziemniaki''' – (''papas'') to tradycyjne andyjskie warzywo znane od wieków. Występuje w wielości odmian kształtów, rozmiarów, smaków i przeznaczenia. '''Uwaga''': większość peruwiańskich potraw jest bardzo pikantnych, więc dla osób preferujących bardziej delikatną kuchnię, zetknięcie się z ostro przyprawionymi potrawami może zakończyć się rewelacjami żołądkowymi. * '''Sieci restauracji''' – powszechne są restauracje chińskie (oczywiście z lokalnymi modyfikacjami), zaś nie obserwowano silnej aktywności międzynarodowych koncernów typu McDonalds czy Pizza Hut. == Napoje == * '''Wino''' – szczególnie rejon Pisco-Nazca ma długie tradycje winiarskie. Najdroższe gatunki win z powodzeniem konkurować na rynkach świata. * '''Piwo''' – ogólnie jest smaczne, chociaż smakiem różni się od piwa polskiego czy „europejskiego”. Większość gatunków piwa produkowanych jest przez firmę Backus, będącej własnością koncernu SAB Miller. * '''Inca Kola''' [http://www.incakola.com.pe/prod-incakola.htm] – niepowtarzalny smak (trochę jak guma do żucia) i kolor (złoto-jasnożółty). Producent Inca Koli został niedawno wykupiony przez koncern Coca-Cola. * '''Pisco Sour''' – napój alkoholowy składający się m.in. [[w:Pisco (alkohol)|Pisco]], soku z limonki, pokruszonego lodu. Dekorowany jest pianą ubitą z białka jajek kurzych posypanych odrobiną cynamonu. Serwowany jako starter. Słodki w smaku, z pewnością warty spróbowania. * '''Chicha''' – tani napój niskoalkoholowy, robiony ze sfermentowanej kukurydzy i raczej nie destylowany, uważany za inkaskie piwo. Nie jest to napój powszechnie dostępny w restauracjach. Często miejsca w których sprzedaje się chichę, wywieszają przed drzwi wejściowe do lokalu kolorową plastikową torbę zawieszoną na tyczce. * '''Chicha morada''' – napój bezalkoholowy, niegazowany robiony z gotowanej purpurowej kukurydzy. Przyjemny w smaku, odświeżający. Dostępny zarówno w restauracjach (tamże robiony), jak i u ulicznych sprzedawców (tutaj woda wykorzystywana do robienia chichy może powodować problemy gastryczne). Dostępna jest także wersja w butelkach/puszkach, ale ta robiona jest z koncentratów i smakuje inaczej od świeżego napoju. * '''Mate de Coca''' – czyli napar z koki. Picie napoju z liści krzewu koki jest legalne w Peru. W przypadkach np. choroby wysokościowej jest wręcz wskazane picie Mate de Coca. Zazwyczaj podawana jest na gorąco. Serwowana czasami z krzemionką (do trzymania w ustach podczas picia naparu). * '''Soki owocowe''' – pomarańczowe, ananasowe i wiele innych dostępnych w całym kraju po przystępnych cenach (~1 sol za szklankę). Wyjątkowo smakuje po zejściu z górskiego szlaku, kiedy Indianka obierze na twoich oczach kilka pomarańczy i wyciśnie taki sok. * '''Kawa''' – Peru jest największym na świecie producentem kawy organicznej. Należy poprosić o „cafe pasado”, esencję robioną poprzez nalewanie wrzącej wody na świeże ziarna kawy (np. w okolicach Chanchamayo). == Noclegi == Baza hotelowa w turystycznych rejonach kraju jest rozwinięta i nie ma problemu ze znalezieniem noclegu nawet w ostatniej chwili. Ceny pokoju dwuosobowego wraz ze śniadaniem dochodzą do 300 i więcej soli. Liczne hostele oferują noclegi już od 15 soli, ale ich czystość i bezpieczeństwo pozostawia wiele do życzenia. Droższe hostele niewiele ustępują hotelom. W rejonach o mniejszym natężeniu ruchu turystycznego, przy znajomości języka hiszpańskiego, możemy liczyć na nocleg w prywatnym domu. W ośrodkach turystycznych spotkać można pralnie samoobsługowe lub oddać pranie do licznych pralni. W Limie mieszka sporo Polaków, którzy chętnie ugoszczą rodaków. Kontaktów z nimi szukać wpisując w wyszukiwarkę frazy: „Polacy w Peru”, Noclegi w Limie”, „Przewodnicy z Peru”. == Nauka == W Peru mamy do czynienia ze szkolnictwem państwowym i prywatnym. Powszechnie uważa się, że szkolnictwo państwowe prezentuje niski poziom edukacji. Czesne w szkołach prywatnych wynosi około 250 USD (Lima) i 150 USD – reszta kraju. Liczne szkoły wyższe prezentują średni poziom kształcenia, więc poza kierunkami ściśle związanymi z Peru nie wydają się być atrakcyjne do studiowania. W Limie uczelnie oferują odpłatne studia z zakresu MBA akredytowane przez uczelnie amerykańskie. Nieznane są informacje co do trybu podejmowania studiów przez obcokrajowców na uczelniach peruwiańskich ani co do honorowania wydawanych przez nie dyplomów. == Praca == Obcokrajowcy, głównie studenci, podejmują zwyczajowo pracę jako nauczyciele języków obcych. == Bezpieczeństwo == Stolica kraju Lima uważana jest za bardzo niebezpieczne miasto. Zaleca się stosowanie daleko posuniętych środków ostrożności, takich jak: * pozostawianie w sejfie lub depozycie hotelowym dokumentów, biletów lotniczych, kart kredytowych i większej ilości gotówki, * unikanie samotnych spacerów po mieście, zwłaszcza po zmroku, * zwracanie uwagi na sprzęt fotograficzny, kiedy z niego nie korzystamy chowanie go do plecaka, * nie pozostawianie bagaży bez opieki, baczne obserwowanie okolicy i siebie nawzajem, * konieczna kontrola zawartości bagażu, w celu uniknięcia podrzucenia narkotyków i wykorzystania nas jako nieświadomych kurierów, co przy dokładnej kontroli antynarkotykowej na lotniskach tranzytowych może się zakończyć poważnymi kłopotami, * nie dokonujemy wymiany pieniędzy u ulicznych ''cinkciarzy'', częste są bowiem przypadki oszustw – wręczanie pociętych gazet zamiast pliku banknotów. Na prowincji zagrożenia są o wiele mniejsze, lecz ogólne ubóstwo społeczeństwa jest wystarczającą motywacją do dokonywania drobnych przestępstw. Przy zachowaniu przedstawionych środków ostrożności, nie powinny spotkać nas nieprzewidziane nieprzyjemne zdarzenia. == Zdrowie == === Profilaktyka i problemy na miejscu === Jeżeli nie wybieramy się do lasów tropikalnych wystarczy szczepienie przeciwko żółtaczce zakaźnej typ A oraz B. W przypadku tropikalnej części Peru należy odpowiednio wcześniej skontaktować się z lokalną stacją Sanepidu w celu określenia zakresu i dokonania niezbędnych szczepień. Powinno unikać się spożywania nieprzegotowanej wody z kranu. Z tego samego powodu nie pijemy napoi z lodem. Staranie myjemy owoce. Profilaktycznie możemy zażywać przepisane przez lekarza w Polsce preparaty wzbogacające nasza florę bateryjną. Podstawowym problemem jest choroba wysokościowa. Występuje ona po przekroczeniu wysokości około 2800 m n.p.m. Jej objawy to: * zaburzenia wzroku, * podniesione ciśnienie krwi oraz podwyższone tętno, * bóle głowy, * bóle mięśni, * a w skrajnych przypadkach wymioty, utraty przytomności i obrzęk mózgu. Aby uniknąć większych komplikacji należy ułożyć tak trasę zwiedzania aby stopniowo nabierać wysokości oraz unikać zbędnego wysiłku fizycznego, dbać o nawodnienie organizmu. Peruwiańczycy zalecają picie herbaty z liści koki oraz żucie liści koki. Oba te produkty na terenie Peru są legalne. Natomiast poza granicami Peru zarówno w USA jaki i w Polsce posiadanie ich jest zabronione. Działanie terapeutyczne w przypadku choroby wysokościowej nie jest do końca potwierdzone. W hotelach, autobusach i busach turystycznych zazwyczaj jest butla z tlenem. W przypadku wystąpienia objawów chorobowych należy podać tlen (nawet przez okres paru godzin) i położyć chorego do łóżka. Pamiętać należy, że obrzęk mózgu prowadzi do śmierci. === Opieka medyczna === W Peru nie istnieje państwowa służba zdrowia. Opieką lekarską objęte jest jedynie 40% obywateli. Powszechne jest korzystanie z usług szamanów. Turysta powinien mieć wykupione ubezpieczenie kosztów leczenia, honorowane przez prywatnych lekarzy. Poza dużymi miastami skorzystanie z usług lekarskich może być niemożliwe, a jeden lekarz przypada na ponad 10 tys. mieszkańców. Wskazane jest posiadanie dobrze wyposażonej apteczki i dokładna konsultacja lekarska przed wyjazdem. Ze względu na wzmożone kontrole na lotniskach do posiadanych leków należy mieć zaświadczenie w języku angielskim wystawione przez lekarza. == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == '''Ambasada Republiki Peru''' (''Embajada de la República del Peru'') 02-516 Warszawa, ul. Starościńska 1 m. 3 Telefon: +48 22 646 88 07 Fax: +48 22 646 86 17 Strona www: http://www.perupol.pl E-mail: [Mailto:embperpl@perupol.pl embperpl@perupol.pl] '''Ambasada RP w Peru''' Av. Salaverry 1978, Jesús María - Lima 11, Peru Telefon ambasady: +511 471 39 25 Fax ambasady: +511 470 04 24 Strona www: [https://lima.msz.gov.pl/pl/ https://www.lima.msz.gov.pl/pl] E-mail: [Mailto:lima.amb.sekretariat@msz.gov.pl lima.amb.sekretariat@msz.gov.pl] {{Atrybucja}} {{Jest w|Ameryka Południowa}} [[Kategoria:Peru| ]] edhrcxaerclilir66hqsuuyhp2dqd7x 0 6006 157399 153901 2026-06-23T11:13:47Z Moromar 2451 157399 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Awinion |nazwa oryginalna = Avignon |widok = Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg |opis = |herb = Grandes_Armes_d'Avignon.svg |mapa = Localisation d’Avignon (84).svg |państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]] |region = [[Plik:Flag_of_Provence-Alpes-Côte_d'Azur.svg|20px]] [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] |powierzchnia = 64,78 |wysokość = 23 |ludność = 92 200 |prefiks = |kod pocztowy = 84000 |www = https://www.avignon.fr/ }} '''Awinion''' ([[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Avignon'') jest stolicą [[Francja|francuskiego]] departamentu [[Vaucluse]] w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] i leży nad brzegiem Rodanu. W 2000 roku Awinion został wpisany na listę Europejskich Miast Kultury, a jego historyczne centrum zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Przed aneksją Awinionu przez [[Francja|Francję]] w 1791 roku, Awinion był stolicą papieską niezależnego Komturii Wenassyjskiej. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== 8 km od Awinionu znajduje się lokalny port lotniczy. ===Koleją=== W Awinionie znajdują się dwie stacje kolejowe: '''Avignon-Centre''' – stacja w centrum miasta, położona na starej linii [[Paryż]]-[[Marsylia]]. Obsługuje przede wszystkim pociągi regionalne, oraz kilka dalekobieżnych, w tym TGV z [[Paryż]]a '''Avignon TGV''' – stacja na linii kolei dużych prędkości, obsługująca pociągi TGV. Znajduje się 6 km na południe od centrum miasta. Od 2013 istnieje bezpośrednie połączenie kolejowe pomiędzy dwiema stacjami Awinionu. ===Samochodem=== Awinion jest ważnym węzłem kolejowym, znajdującym się przy autostradzie A7 [[Lyon]]-[[Marsylia]], na zachód od miasta w niewielkiej odległości biegnie autostrada A8 do [[Montpellier]]. ===Statkiem=== ==Komunikacja== Transports en Commun Région Avignon – regionalne przedsiębiorstwo transportowe, świadczące usługi przewozowe na terenie miasta i gminy Awinion. ==Warto zobaczyć== Cały kompleks Awinionu o znacznej wartości historycznej został w 1995 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. * Pałac Papieski (fr. Palais des Papes) – budowla z XIV wieku w stylu gotyckim, w przeszłości (od XIV do XVIII wieku) siedziba papieży. Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie (powierzchnia 15 tys. m²). W kompleksie wznoszącym się na Rocher des Doms znajduje się obok tzw. Mały Pałac (fr. Petit Palais), zamieszkiwany niegdyś przez kardynałów. Jednorazowy koszt biletu do pałacu wynosi 11 €. * XIII-wieczna romańska katedra Notre Dame des Doms z kaplicami z XIV-XV wieku i freskami Simone Martiniego. W katedrze znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. * Mury obronne z XII i XIV w. (fr. les Remparts). * XII-wieczny most nad Rodanem zwany Pont Saint-Bénézet. Z mostu o długości 900 m, wybudowanego w latach 1171–1185, zostały tylko 4 przęsła i romańska kaplica, resztę zniszczyły liczne powodzie. O moście traktuje znana dziecinna piosenka Sur le pont d'Avignon (Na moście w Avignon). Wejście na most jest płatne i wynosi 5 €. Bilet łączony na Pałac Papieski i most wynosi 13,5 €. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== * Hotel d'Europe hotel 5-gwiazdkowy * Best Western Hôtel du Lavarin hotel 3-gwiazdkowy * Mas de Capelou B&B ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== Informacja turystyczna znajduje się an cours Jean Jaures 41. ==Wyjazd== {{Jest w|Vaucluse}} {{Zarys}} [[Kategoria:Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] 9y0tbfnegjyqbnw3xzjt5bxu8g0dnyo 157400 157399 2026-06-23T11:18:17Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 157400 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Awinion |nazwa oryginalna = Avignon |widok = Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg |opis = |herb = Grandes_Armes_d'Avignon.svg |mapa = Localisation d’Avignon (84).svg |państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]] |region = [[Plik:Flag_of_Provence-Alpes-Côte_d'Azur.svg|20px]] [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] |powierzchnia = 64,78 |wysokość = 23 |ludność = 92 200 |prefiks = |kod pocztowy = 84000 |www = https://www.avignon.fr/ }} '''Awinion''' ([[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Avignon'') jest stolicą [[Francja|francuskiego]] departamentu [[Vaucluse]] w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] i leży nad brzegiem Rodanu. W 2000 roku Awinion został wpisany na listę Europejskich Miast Kultury, a jego historyczne centrum zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Przed aneksją Awinionu przez [[Francja|Francję]] w 1791 roku, Awinion był stolicą papieską niezależnego Komturii Wenassyjskiej. == Charakterystyka == [[Plik:Stadtzentrum Avignon.jpg|thumb|300px|Pałac Papieski i Katedra]] Awinion słynie jako miasto, do którego papieże uciekali przed zepsuciem [[Rzym]]u w XIV wieku. Zbudowany wówczas '''Pałac Papieży''' (Le Palais des Papes) jest największą gotycką budowlą na świecie. Przez wieki był w dużej mierze opustoszały, a jego rozległe kamienne komnaty wypełniają jedynie stare freski, ale wciąż jest to imponująca budowla. Same mury obronne zostały wzniesione, aby chronić Awinion przed zarazą i najeźdźcami w burzliwym średniowieczu, gdy Awinion należał do papiestwa, a nie do korony francuskiej. Jednak jego wczesna historia jest znacznie starsza niż czasy papieży. Awinion zajmuje strategiczne położenie z kilku powodów – leży u zbiegu dwóch niegdyś potężnych rzek: Rodanu, wciąż jednej z największych rzek [[Francja|Francji]], oraz obecnie w dużej mierze zaporowanej rzeki Durance. Obie były ważnymi szlakami handlowymi i komunikacyjnymi nawet w czasach prehistorycznych. Ponadto na Rodanie znajduje się długa wyspa, która umożliwiła przeprawę ludzi i towarów przez rzekę, a później budowę mostów, łatwiejszą niż w innych miejscach. Miasto liczy 92 000 mieszkańców (2017), z czego 16 000 mieszka w tzw. „intra-muros”, czyli w obrębie murów obronnych zbudowanych w XIV wieku. Miasto jest obecnie usiane budynkami i zabytkami, od nowych po stare, bardzo stare i ponadczasowe. === Historia === Awinion jest zamieszkany nieprzerwanie od epoki kamienia, kiedy to zaczęto budować mieszkania w jaskiniach „Rocher des Doms”, masywnym występie skalnym wznoszącym się nad brzegiem Rodanu. Dziś na szczycie Rocher znajduje się publiczny park z ławkami, widokami na okolicę, kawiarnią i placem zabaw. Rzymianie byli obecni w Awinionie, chociaż zbudowane przez nich mury leżą gdzieś pod nowoczesnymi ulicami. Pozostałości forum można nadal zobaczyć, leżące niepozornie w pobliżu Rue Racine i Rue Saint-Étienne, na zachód od miasta. Następnie, w czasach średniowiecza, miasto rozrosło się do ważnego ośrodka komunikacyjnego i handlowego. Kamienny most rozciągający się nad Rodanem był jednym z zaledwie trzech łączących Morze Śródziemne z [[Lyon]]em. Niewątpliwie ze względu na strategiczne położenie i łatwość podróżowania zostało wybrane przez papiestwo na siedzibę ówczesnego królestwa [[Prowansja|Prowansji]]. Obecność papiestwa uczyniła Awinion miastem wielkiej aktywności politycznej i gospodarczej. Stare mury miejskie, teraz widoczne jedynie jako ulica okrążająca centrum miasta (zmieniając przy tym nazwę 5 razy!), były o wiele za małe i większy mur, widoczny do dziś, był konieczny, aby chronić jego rosnącą populację. Bogaci kardynałowie budowali ekstrawaganckie pałace zwane livrées zarówno w Awinionie, jak i po drugiej stronie rzeki, w [[Villeneuve-lès-Avignon]]. Miasto tętniło życiem i budynkami, gdy architekci, budowniczowie i artyści przybywali do miasta. W tamtym czasie w obrębie murów miejskich znajdowało się ponad 100 kościołów i kaplic – wiele z nich zostało od tego czasu przekształconych w wszystko, od sklepów po kino! Bogactwo i działalność wywołane obecnością papiestwa rozprzestrzeniły się na cały region, tak że nawet małe pobliskie wioski mogą poszczycić się bogatą przeszłością architektoniczną. ==Dojazd== ===Samolotem=== 8 km od Awinionu znajduje się lokalny port lotniczy. ===Koleją=== W Awinionie znajdują się dwie stacje kolejowe: '''Avignon-Centre''' – stacja w centrum miasta, położona na starej linii [[Paryż]]-[[Marsylia]]. Obsługuje przede wszystkim pociągi regionalne, oraz kilka dalekobieżnych, w tym TGV z [[Paryż]]a '''Avignon TGV''' – stacja na linii kolei dużych prędkości, obsługująca pociągi TGV. Znajduje się 6 km na południe od centrum miasta. Od 2013 istnieje bezpośrednie połączenie kolejowe pomiędzy dwiema stacjami Awinionu. ===Samochodem=== Awinion jest ważnym węzłem kolejowym, znajdującym się przy autostradzie A7 [[Lyon]]-[[Marsylia]], na zachód od miasta w niewielkiej odległości biegnie autostrada A8 do [[Montpellier]]. ===Statkiem=== ==Komunikacja== Transports en Commun Région Avignon – regionalne przedsiębiorstwo transportowe, świadczące usługi przewozowe na terenie miasta i gminy Awinion. ==Warto zobaczyć== Cały kompleks Awinionu o znacznej wartości historycznej został w 1995 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. * Pałac Papieski (fr. Palais des Papes) – budowla z XIV wieku w stylu gotyckim, w przeszłości (od XIV do XVIII wieku) siedziba papieży. Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie (powierzchnia 15 tys. m²). W kompleksie wznoszącym się na Rocher des Doms znajduje się obok tzw. Mały Pałac (fr. Petit Palais), zamieszkiwany niegdyś przez kardynałów. Jednorazowy koszt biletu do pałacu wynosi 11 €. * XIII-wieczna romańska katedra Notre Dame des Doms z kaplicami z XIV-XV wieku i freskami Simone Martiniego. W katedrze znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. * Mury obronne z XII i XIV w. (fr. les Remparts). * XII-wieczny most nad Rodanem zwany Pont Saint-Bénézet. Z mostu o długości 900 m, wybudowanego w latach 1171–1185, zostały tylko 4 przęsła i romańska kaplica, resztę zniszczyły liczne powodzie. O moście traktuje znana dziecinna piosenka Sur le pont d'Avignon (Na moście w Avignon). Wejście na most jest płatne i wynosi 5 €. Bilet łączony na Pałac Papieski i most wynosi 13,5 €. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== * Hotel d'Europe hotel 5-gwiazdkowy * Best Western Hôtel du Lavarin hotel 3-gwiazdkowy * Mas de Capelou B&B ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== Informacja turystyczna znajduje się an cours Jean Jaures 41. ==Wyjazd== {{Jest w|Vaucluse}} {{Zarys}} [[Kategoria:Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] m9566ba4btggigoagxh12i77nriavb6 157401 157400 2026-06-23T11:19:49Z Moromar 2451 /* Informacje turystyczne */ 157401 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Awinion |nazwa oryginalna = Avignon |widok = Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg |opis = |herb = Grandes_Armes_d'Avignon.svg |mapa = Localisation d’Avignon (84).svg |państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]] |region = [[Plik:Flag_of_Provence-Alpes-Côte_d'Azur.svg|20px]] [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] |powierzchnia = 64,78 |wysokość = 23 |ludność = 92 200 |prefiks = |kod pocztowy = 84000 |www = https://www.avignon.fr/ }} '''Awinion''' ([[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Avignon'') jest stolicą [[Francja|francuskiego]] departamentu [[Vaucluse]] w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] i leży nad brzegiem Rodanu. W 2000 roku Awinion został wpisany na listę Europejskich Miast Kultury, a jego historyczne centrum zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Przed aneksją Awinionu przez [[Francja|Francję]] w 1791 roku, Awinion był stolicą papieską niezależnego Komturii Wenassyjskiej. == Charakterystyka == [[Plik:Stadtzentrum Avignon.jpg|thumb|300px|Pałac Papieski i Katedra]] Awinion słynie jako miasto, do którego papieże uciekali przed zepsuciem [[Rzym]]u w XIV wieku. Zbudowany wówczas '''Pałac Papieży''' (Le Palais des Papes) jest największą gotycką budowlą na świecie. Przez wieki był w dużej mierze opustoszały, a jego rozległe kamienne komnaty wypełniają jedynie stare freski, ale wciąż jest to imponująca budowla. Same mury obronne zostały wzniesione, aby chronić Awinion przed zarazą i najeźdźcami w burzliwym średniowieczu, gdy Awinion należał do papiestwa, a nie do korony francuskiej. Jednak jego wczesna historia jest znacznie starsza niż czasy papieży. Awinion zajmuje strategiczne położenie z kilku powodów – leży u zbiegu dwóch niegdyś potężnych rzek: Rodanu, wciąż jednej z największych rzek [[Francja|Francji]], oraz obecnie w dużej mierze zaporowanej rzeki Durance. Obie były ważnymi szlakami handlowymi i komunikacyjnymi nawet w czasach prehistorycznych. Ponadto na Rodanie znajduje się długa wyspa, która umożliwiła przeprawę ludzi i towarów przez rzekę, a później budowę mostów, łatwiejszą niż w innych miejscach. Miasto liczy 92 000 mieszkańców (2017), z czego 16 000 mieszka w tzw. „intra-muros”, czyli w obrębie murów obronnych zbudowanych w XIV wieku. Miasto jest obecnie usiane budynkami i zabytkami, od nowych po stare, bardzo stare i ponadczasowe. === Historia === Awinion jest zamieszkany nieprzerwanie od epoki kamienia, kiedy to zaczęto budować mieszkania w jaskiniach „Rocher des Doms”, masywnym występie skalnym wznoszącym się nad brzegiem Rodanu. Dziś na szczycie Rocher znajduje się publiczny park z ławkami, widokami na okolicę, kawiarnią i placem zabaw. Rzymianie byli obecni w Awinionie, chociaż zbudowane przez nich mury leżą gdzieś pod nowoczesnymi ulicami. Pozostałości forum można nadal zobaczyć, leżące niepozornie w pobliżu Rue Racine i Rue Saint-Étienne, na zachód od miasta. Następnie, w czasach średniowiecza, miasto rozrosło się do ważnego ośrodka komunikacyjnego i handlowego. Kamienny most rozciągający się nad Rodanem był jednym z zaledwie trzech łączących Morze Śródziemne z [[Lyon]]em. Niewątpliwie ze względu na strategiczne położenie i łatwość podróżowania zostało wybrane przez papiestwo na siedzibę ówczesnego królestwa [[Prowansja|Prowansji]]. Obecność papiestwa uczyniła Awinion miastem wielkiej aktywności politycznej i gospodarczej. Stare mury miejskie, teraz widoczne jedynie jako ulica okrążająca centrum miasta (zmieniając przy tym nazwę 5 razy!), były o wiele za małe i większy mur, widoczny do dziś, był konieczny, aby chronić jego rosnącą populację. Bogaci kardynałowie budowali ekstrawaganckie pałace zwane livrées zarówno w Awinionie, jak i po drugiej stronie rzeki, w [[Villeneuve-lès-Avignon]]. Miasto tętniło życiem i budynkami, gdy architekci, budowniczowie i artyści przybywali do miasta. W tamtym czasie w obrębie murów miejskich znajdowało się ponad 100 kościołów i kaplic – wiele z nich zostało od tego czasu przekształconych w wszystko, od sklepów po kino! Bogactwo i działalność wywołane obecnością papiestwa rozprzestrzeniły się na cały region, tak że nawet małe pobliskie wioski mogą poszczycić się bogatą przeszłością architektoniczną. ==Dojazd== ===Samolotem=== 8 km od Awinionu znajduje się lokalny port lotniczy. ===Koleją=== W Awinionie znajdują się dwie stacje kolejowe: '''Avignon-Centre''' – stacja w centrum miasta, położona na starej linii [[Paryż]]-[[Marsylia]]. Obsługuje przede wszystkim pociągi regionalne, oraz kilka dalekobieżnych, w tym TGV z [[Paryż]]a '''Avignon TGV''' – stacja na linii kolei dużych prędkości, obsługująca pociągi TGV. Znajduje się 6 km na południe od centrum miasta. Od 2013 istnieje bezpośrednie połączenie kolejowe pomiędzy dwiema stacjami Awinionu. ===Samochodem=== Awinion jest ważnym węzłem kolejowym, znajdującym się przy autostradzie A7 [[Lyon]]-[[Marsylia]], na zachód od miasta w niewielkiej odległości biegnie autostrada A8 do [[Montpellier]]. ===Statkiem=== ==Komunikacja== Transports en Commun Région Avignon – regionalne przedsiębiorstwo transportowe, świadczące usługi przewozowe na terenie miasta i gminy Awinion. ==Warto zobaczyć== Cały kompleks Awinionu o znacznej wartości historycznej został w 1995 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. * Pałac Papieski (fr. Palais des Papes) – budowla z XIV wieku w stylu gotyckim, w przeszłości (od XIV do XVIII wieku) siedziba papieży. Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie (powierzchnia 15 tys. m²). W kompleksie wznoszącym się na Rocher des Doms znajduje się obok tzw. Mały Pałac (fr. Petit Palais), zamieszkiwany niegdyś przez kardynałów. Jednorazowy koszt biletu do pałacu wynosi 11 €. * XIII-wieczna romańska katedra Notre Dame des Doms z kaplicami z XIV-XV wieku i freskami Simone Martiniego. W katedrze znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. * Mury obronne z XII i XIV w. (fr. les Remparts). * XII-wieczny most nad Rodanem zwany Pont Saint-Bénézet. Z mostu o długości 900 m, wybudowanego w latach 1171–1185, zostały tylko 4 przęsła i romańska kaplica, resztę zniszczyły liczne powodzie. O moście traktuje znana dziecinna piosenka Sur le pont d'Avignon (Na moście w Avignon). Wejście na most jest płatne i wynosi 5 €. Bilet łączony na Pałac Papieski i most wynosi 13,5 €. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== * Hotel d'Europe hotel 5-gwiazdkowy * Best Western Hôtel du Lavarin hotel 3-gwiazdkowy * Mas de Capelou B&B ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Biuro Turystyczne w Awinionie'''|43.9449707 |4.805789|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://avignon-tourisme.com/ Biuro Turystyczne w Awinionie]''', 41 cours Jean Jaurès BP8, tel. +33 4 32 74 32 74, officetourisme@avignon-tourisme.com. Kwi-paź: pon.-sob. 9:00-18:00, niedz. w święta 10:00-17:00; Święta: codziennie 9:00-19:00; Lis-Mar: pon.-pt. 9:00-18:00, sob. 9:00-17:00, niedz. 10:00-12:00. W sezonie czynny jest również punkt informacyjny na stacji TGV. ==Wyjazd== {{Jest w|Vaucluse}} {{Zarys}} [[Kategoria:Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] rht0os113rccdzqdhzpnqbzg2t9h077 157402 157401 2026-06-23T11:49:03Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 157402 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Awinion |nazwa oryginalna = Avignon |widok = Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg |opis = |herb = Grandes_Armes_d'Avignon.svg |mapa = Localisation d’Avignon (84).svg |państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]] |region = [[Plik:Flag_of_Provence-Alpes-Côte_d'Azur.svg|20px]] [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] |powierzchnia = 64,78 |wysokość = 23 |ludność = 92 200 |prefiks = |kod pocztowy = 84000 |www = https://www.avignon.fr/ }} '''Awinion''' ([[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Avignon'') jest stolicą [[Francja|francuskiego]] departamentu [[Vaucluse]] w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] i leży nad brzegiem Rodanu. W 2000 roku Awinion został wpisany na listę Europejskich Miast Kultury, a jego historyczne centrum zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Przed aneksją Awinionu przez [[Francja|Francję]] w 1791 roku, Awinion był stolicą papieską niezależnego Komturii Wenassyjskiej. == Charakterystyka == [[Plik:Stadtzentrum Avignon.jpg|thumb|300px|Pałac Papieski i Katedra]] Awinion słynie jako miasto, do którego papieże uciekali przed zepsuciem [[Rzym]]u w XIV wieku. Zbudowany wówczas '''Pałac Papieży''' (Le Palais des Papes) jest największą gotycką budowlą na świecie. Przez wieki był w dużej mierze opustoszały, a jego rozległe kamienne komnaty wypełniają jedynie stare freski, ale wciąż jest to imponująca budowla. Same mury obronne zostały wzniesione, aby chronić Awinion przed zarazą i najeźdźcami w burzliwym średniowieczu, gdy Awinion należał do papiestwa, a nie do korony francuskiej. Jednak jego wczesna historia jest znacznie starsza niż czasy papieży. Awinion zajmuje strategiczne położenie z kilku powodów – leży u zbiegu dwóch niegdyś potężnych rzek: Rodanu, wciąż jednej z największych rzek [[Francja|Francji]], oraz obecnie w dużej mierze zaporowanej rzeki Durance. Obie były ważnymi szlakami handlowymi i komunikacyjnymi nawet w czasach prehistorycznych. Ponadto na Rodanie znajduje się długa wyspa, która umożliwiła przeprawę ludzi i towarów przez rzekę, a później budowę mostów, łatwiejszą niż w innych miejscach. Miasto liczy 92 000 mieszkańców (2017), z czego 16 000 mieszka w tzw. „intra-muros”, czyli w obrębie murów obronnych zbudowanych w XIV wieku. Miasto jest obecnie usiane budynkami i zabytkami, od nowych po stare, bardzo stare i ponadczasowe. === Historia === Awinion jest zamieszkany nieprzerwanie od epoki kamienia, kiedy to zaczęto budować mieszkania w jaskiniach „Rocher des Doms”, masywnym występie skalnym wznoszącym się nad brzegiem Rodanu. Dziś na szczycie Rocher znajduje się publiczny park z ławkami, widokami na okolicę, kawiarnią i placem zabaw. Rzymianie byli obecni w Awinionie, chociaż zbudowane przez nich mury leżą gdzieś pod nowoczesnymi ulicami. Pozostałości forum można nadal zobaczyć, leżące niepozornie w pobliżu Rue Racine i Rue Saint-Étienne, na zachód od miasta. Następnie, w czasach średniowiecza, miasto rozrosło się do ważnego ośrodka komunikacyjnego i handlowego. Kamienny most rozciągający się nad Rodanem był jednym z zaledwie trzech łączących Morze Śródziemne z [[Lyon]]em. Niewątpliwie ze względu na strategiczne położenie i łatwość podróżowania zostało wybrane przez papiestwo na siedzibę ówczesnego królestwa [[Prowansja|Prowansji]]. Obecność papiestwa uczyniła Awinion miastem wielkiej aktywności politycznej i gospodarczej. Stare mury miejskie, teraz widoczne jedynie jako ulica okrążająca centrum miasta (zmieniając przy tym nazwę 5 razy!), były o wiele za małe i większy mur, widoczny do dziś, był konieczny, aby chronić jego rosnącą populację. Bogaci kardynałowie budowali ekstrawaganckie pałace zwane livrées zarówno w Awinionie, jak i po drugiej stronie rzeki, w [[Villeneuve-lès-Avignon]]. Miasto tętniło życiem i budynkami, gdy architekci, budowniczowie i artyści przybywali do miasta. W tamtym czasie w obrębie murów miejskich znajdowało się ponad 100 kościołów i kaplic – wiele z nich zostało od tego czasu przekształconych w wszystko, od sklepów po kino! Bogactwo i działalność wywołane obecnością papiestwa rozprzestrzeniły się na cały region, tak że nawet małe pobliskie wioski mogą poszczycić się bogatą przeszłością architektoniczną. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Awinion-Caumont|43.906667|4.901944|typ=transport}}'''[https://avignon.aero/ Port lotniczy Awinion-Caumont]''' ({{IATA|AVN}}). Bardzo łatwy dojazd, położony na południe od miasta. Od 2020 roku nie ma tam regularnych połączeń lotniczych; obsługuje lotnictwo ogólne. {{Znacznik|Port lotniczy Marsylia-Prowansja|43.436667|5.215|typ=transport}}'''[https://www.marseille.aeroport.fr/ Port lotniczy Marsylia-Prowansja]''' ({{IATA|[[Port lotniczy Marsylia|MRS]]}}). Z połączeniami do licznych destynacji międzynarodowych, nowy terminal MP2 obsługuje tanie loty. Stamtąd do Awinionu jest około 80 kilometrów, a podróż pociągiem do centrum miasta trwa od jednej do półtorej godziny (z dwiema przesiadkami). === Koleją === Awinion leży na linii TGV z [[Paryż]]a do [[Marsylia|Marsylii]], a podróż z dworca Paris Gare de Lyon trwa około 2 godzin i 40 minut. W Awinionie znajdują się dwie stacje kolejowe SNCF: stacja TGV (Avignon TGV) i stacja TER (Avignon Centre). Po przybyciu na stację TGV autobus wahadłowy (1,20 €) dowozi do poczty w centrum miasta, tuż przy murach obronnych. Połączenie kolejowe między obiema stacjami jest otwarte dla pasażerów od grudnia 2013 roku. * {{Znacznik|Stacja Avignon Centre|43.941667 |4.805 |typ=transport}}'''Stacja Avignon Centre''', Boulevard Saint-Roch. * {{Znacznik|Stacja Avignon TGV|43.921849 |4.786598 |typ=transport}}'''Stacja Avignon TGV''', Avenue de la Gare. === Samochodem === Z [[Paryż]]a lub [[Lyon]]u do Awinionu można dojechać autostradą [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]] (Autoroute du Soleil), zjeżdżając zjazdem ''Avignon-Nord''. Następnie należy jechać drogą [[Plik:Route_nationale_française_107.svg|35px]], a następnie [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]] w kierunku '''Avignon-Centre'''. Ta miejska droga departamentalna prowadzi bezpośrednio do słynnego Pont d'Avignon (Mostu Awiniońskiego). Tuż przed mostem znajduje się duży, płatny parking (Palais des Papes), który zapewnia bezpośredni dostęp do Place du Palais des Papes w sercu miasta. W celu zapewnienia innych możliwości parkowania, gmina utworzyła dwa parkingi '''parking + bezpłatny autobus wahadłowy''', z autobusami kursującymi co 10 minut w godzinach 10:00-22:00: pierwszy, „Parking des Italiens”, jest dostępny z biegnącej obok drogi [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]]. Jego linia autobusowa dowozi pasażerów bezpośrednio do centrum miasta, w pobliże placu ratuszowego. Drugi znajduje się na wyspie Île de la Barthelasse (kieruj się drogą w kierunku Villeneuve-lès-Avignon i kieruj się znakami). Autobus wahadłowy wysadza pasażerów w Porte de l'Oulle, około 200 metrów od Pont d'Avignon. Jadąc z [[Montpellier]] lub [[Nîmes]], należy zjechać na autostradę [[Plik:Autoroute_française_9.svg|25px]] (zjazd Roquemaure, pierwszy za skrzyżowaniem z [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]]), a następnie kierować się znakami na Awinion. * {{Znacznik|'''Parking des Italiens'''|43.953173 |4.807637 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking des Italiens''', Avenue des Italiens. Bezpłatny. Bezpłatny autobus wahadłowy łączy parking z centrum miasta (Place Pie) (ostatnia aktualizacja: luty 2018 | edycja) * {{Znacznik|'''Parking Île Piot'''|43.951780 |4.794382 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Île Piot''' (''Île de la Barthelasse''). Bezpłatny parking i autobus wahadłowy. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Awinionie|43.941999 |4.786598 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Awinionie''' (''węzeł transportu multimodalnego''), 3 Avenue Monclar (''100 m od dworca kolejowego Avignon Centre''), ☎ +33 4 90 82 07 35. Od poniedziałku do soboty w godzinach 6:00–20:30 oraz w niedzielę w godzinach 7:00–20:30. Awinion jest połączony z większością innych miast europejskich liniami Eurolines. Podróżujący z regionu, w zależności od miasta, mogą skorzystać z: * autobusów departamentu [[Vaucluse]], kursujących pod nazwą „Réseau TransVaucluse”; * autobusów departamentu [[Delta Rodanu|Bouches-du-Rhône]], których rozkłady jazdy można znaleźć na stronie Lepilote; * autobusów departamentu [[Gard]], kursujących pod nazwą „[https://edgard-transport.fr/ Edgard]”. Wszystkie linie kończą trasę na dworcu autobusowym w Awinionie, który znajduje się bardzo blisko dworca kolejowego SNCF i murów obronnych otaczających centrum miasta. === Statkiem === Przy porcie od czasu do czasu cumują statki transportowe i statki wycieczkowe pływające po Rodanie. Z {{Znacznik|Quai de la Ligne|43.95408364506081|4.808721232183739|typ=transport}}'''Quai de la Ligne''' można skorzystać z bezpłatnego połączenia promowego na wyspę Ile de la Barthelasse. ==Komunikacja== Transports en Commun Région Avignon – regionalne przedsiębiorstwo transportowe, świadczące usługi przewozowe na terenie miasta i gminy Awinion. ==Warto zobaczyć== Cały kompleks Awinionu o znacznej wartości historycznej został w 1995 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. * Pałac Papieski (fr. Palais des Papes) – budowla z XIV wieku w stylu gotyckim, w przeszłości (od XIV do XVIII wieku) siedziba papieży. Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie (powierzchnia 15 tys. m²). W kompleksie wznoszącym się na Rocher des Doms znajduje się obok tzw. Mały Pałac (fr. Petit Palais), zamieszkiwany niegdyś przez kardynałów. Jednorazowy koszt biletu do pałacu wynosi 11 €. * XIII-wieczna romańska katedra Notre Dame des Doms z kaplicami z XIV-XV wieku i freskami Simone Martiniego. W katedrze znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. * Mury obronne z XII i XIV w. (fr. les Remparts). * XII-wieczny most nad Rodanem zwany Pont Saint-Bénézet. Z mostu o długości 900 m, wybudowanego w latach 1171–1185, zostały tylko 4 przęsła i romańska kaplica, resztę zniszczyły liczne powodzie. O moście traktuje znana dziecinna piosenka Sur le pont d'Avignon (Na moście w Avignon). Wejście na most jest płatne i wynosi 5 €. Bilet łączony na Pałac Papieski i most wynosi 13,5 €. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== * Hotel d'Europe hotel 5-gwiazdkowy * Best Western Hôtel du Lavarin hotel 3-gwiazdkowy * Mas de Capelou B&B ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Biuro Turystyczne w Awinionie'''|43.9449707 |4.805789|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://avignon-tourisme.com/ Biuro Turystyczne w Awinionie]''', 41 cours Jean Jaurès BP8, tel. +33 4 32 74 32 74, officetourisme@avignon-tourisme.com. Kwi-paź: pon.-sob. 9:00-18:00, niedz. w święta 10:00-17:00; Święta: codziennie 9:00-19:00; Lis-Mar: pon.-pt. 9:00-18:00, sob. 9:00-17:00, niedz. 10:00-12:00. W sezonie czynny jest również punkt informacyjny na stacji TGV. ==Wyjazd== {{Jest w|Vaucluse}} {{Zarys}} [[Kategoria:Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] a4eipxoi6kp60ptxrg11298s8id0rzb 157403 157402 2026-06-23T11:53:25Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 157403 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Awinion |nazwa oryginalna = Avignon |widok = Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg |opis = |herb = Grandes_Armes_d'Avignon.svg |mapa = Localisation d’Avignon (84).svg |państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]] |region = [[Plik:Flag_of_Provence-Alpes-Côte_d'Azur.svg|20px]] [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] |powierzchnia = 64,78 |wysokość = 23 |ludność = 92 200 |prefiks = |kod pocztowy = 84000 |www = https://www.avignon.fr/ }} '''Awinion''' ([[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Avignon'') jest stolicą [[Francja|francuskiego]] departamentu [[Vaucluse]] w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] i leży nad brzegiem Rodanu. W 2000 roku Awinion został wpisany na listę Europejskich Miast Kultury, a jego historyczne centrum zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Przed aneksją Awinionu przez [[Francja|Francję]] w 1791 roku, Awinion był stolicą papieską niezależnego Komturii Wenassyjskiej. == Charakterystyka == [[Plik:Stadtzentrum Avignon.jpg|thumb|300px|Pałac Papieski i Katedra]] Awinion słynie jako miasto, do którego papieże uciekali przed zepsuciem [[Rzym]]u w XIV wieku. Zbudowany wówczas '''Pałac Papieży''' (Le Palais des Papes) jest największą gotycką budowlą na świecie. Przez wieki był w dużej mierze opustoszały, a jego rozległe kamienne komnaty wypełniają jedynie stare freski, ale wciąż jest to imponująca budowla. Same mury obronne zostały wzniesione, aby chronić Awinion przed zarazą i najeźdźcami w burzliwym średniowieczu, gdy Awinion należał do papiestwa, a nie do korony francuskiej. Jednak jego wczesna historia jest znacznie starsza niż czasy papieży. Awinion zajmuje strategiczne położenie z kilku powodów – leży u zbiegu dwóch niegdyś potężnych rzek: Rodanu, wciąż jednej z największych rzek [[Francja|Francji]], oraz obecnie w dużej mierze zaporowanej rzeki Durance. Obie były ważnymi szlakami handlowymi i komunikacyjnymi nawet w czasach prehistorycznych. Ponadto na Rodanie znajduje się długa wyspa, która umożliwiła przeprawę ludzi i towarów przez rzekę, a później budowę mostów, łatwiejszą niż w innych miejscach. Miasto liczy 92 000 mieszkańców (2017), z czego 16 000 mieszka w tzw. „intra-muros”, czyli w obrębie murów obronnych zbudowanych w XIV wieku. Miasto jest obecnie usiane budynkami i zabytkami, od nowych po stare, bardzo stare i ponadczasowe. === Historia === Awinion jest zamieszkany nieprzerwanie od epoki kamienia, kiedy to zaczęto budować mieszkania w jaskiniach „Rocher des Doms”, masywnym występie skalnym wznoszącym się nad brzegiem Rodanu. Dziś na szczycie Rocher znajduje się publiczny park z ławkami, widokami na okolicę, kawiarnią i placem zabaw. Rzymianie byli obecni w Awinionie, chociaż zbudowane przez nich mury leżą gdzieś pod nowoczesnymi ulicami. Pozostałości forum można nadal zobaczyć, leżące niepozornie w pobliżu Rue Racine i Rue Saint-Étienne, na zachód od miasta. Następnie, w czasach średniowiecza, miasto rozrosło się do ważnego ośrodka komunikacyjnego i handlowego. Kamienny most rozciągający się nad Rodanem był jednym z zaledwie trzech łączących Morze Śródziemne z [[Lyon]]em. Niewątpliwie ze względu na strategiczne położenie i łatwość podróżowania zostało wybrane przez papiestwo na siedzibę ówczesnego królestwa [[Prowansja|Prowansji]]. Obecność papiestwa uczyniła Awinion miastem wielkiej aktywności politycznej i gospodarczej. Stare mury miejskie, teraz widoczne jedynie jako ulica okrążająca centrum miasta (zmieniając przy tym nazwę 5 razy!), były o wiele za małe i większy mur, widoczny do dziś, był konieczny, aby chronić jego rosnącą populację. Bogaci kardynałowie budowali ekstrawaganckie pałace zwane livrées zarówno w Awinionie, jak i po drugiej stronie rzeki, w [[Villeneuve-lès-Avignon]]. Miasto tętniło życiem i budynkami, gdy architekci, budowniczowie i artyści przybywali do miasta. W tamtym czasie w obrębie murów miejskich znajdowało się ponad 100 kościołów i kaplic – wiele z nich zostało od tego czasu przekształconych w wszystko, od sklepów po kino! Bogactwo i działalność wywołane obecnością papiestwa rozprzestrzeniły się na cały region, tak że nawet małe pobliskie wioski mogą poszczycić się bogatą przeszłością architektoniczną. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Awinion-Caumont|43.906667|4.901944|typ=transport}}'''[https://avignon.aero/ Port lotniczy Awinion-Caumont]''' ({{IATA|AVN}}). Bardzo łatwy dojazd, położony na południe od miasta. Od 2020 roku nie ma tam regularnych połączeń lotniczych; obsługuje lotnictwo ogólne. {{Znacznik|Port lotniczy Marsylia-Prowansja|43.436667|5.215|typ=transport}}'''[https://www.marseille.aeroport.fr/ Port lotniczy Marsylia-Prowansja]''' ({{IATA|[[Port lotniczy Marsylia|MRS]]}}). Z połączeniami do licznych destynacji międzynarodowych, nowy terminal MP2 obsługuje tanie loty. Stamtąd do Awinionu jest około 80 kilometrów, a podróż pociągiem do centrum miasta trwa od jednej do półtorej godziny (z dwiema przesiadkami). === Koleją === Awinion leży na linii TGV z [[Paryż]]a do [[Marsylia|Marsylii]], a podróż z dworca Paris Gare de Lyon trwa około 2 godzin i 40 minut. W Awinionie znajdują się dwie stacje kolejowe SNCF: stacja TGV (Avignon TGV) i stacja TER (Avignon Centre). Po przybyciu na stację TGV autobus wahadłowy (1,20 €) dowozi do poczty w centrum miasta, tuż przy murach obronnych. Połączenie kolejowe między obiema stacjami jest otwarte dla pasażerów od grudnia 2013 roku. * {{Znacznik|Stacja Avignon Centre|43.941667 |4.805 |typ=transport}}'''Stacja Avignon Centre''', Boulevard Saint-Roch. * {{Znacznik|Stacja Avignon TGV|43.921849 |4.786598 |typ=transport}}'''Stacja Avignon TGV''', Avenue de la Gare. === Samochodem === Z [[Paryż]]a lub [[Lyon]]u do Awinionu można dojechać autostradą [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]] (Autoroute du Soleil), zjeżdżając zjazdem ''Avignon-Nord''. Następnie należy jechać drogą [[Plik:Route_nationale_française_107.svg|35px]], a następnie [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]] w kierunku '''Avignon-Centre'''. Ta miejska droga departamentalna prowadzi bezpośrednio do słynnego Pont d'Avignon (Mostu Awiniońskiego). Tuż przed mostem znajduje się duży, płatny parking (Palais des Papes), który zapewnia bezpośredni dostęp do Place du Palais des Papes w sercu miasta. W celu zapewnienia innych możliwości parkowania, gmina utworzyła dwa parkingi '''parking + bezpłatny autobus wahadłowy''', z autobusami kursującymi co 10 minut w godzinach 10:00-22:00: pierwszy, „Parking des Italiens”, jest dostępny z biegnącej obok drogi [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]]. Jego linia autobusowa dowozi pasażerów bezpośrednio do centrum miasta, w pobliże placu ratuszowego. Drugi znajduje się na wyspie Île de la Barthelasse (kieruj się drogą w kierunku Villeneuve-lès-Avignon i kieruj się znakami). Autobus wahadłowy wysadza pasażerów w Porte de l'Oulle, około 200 metrów od Pont d'Avignon. Jadąc z [[Montpellier]] lub [[Nîmes]], należy zjechać na autostradę [[Plik:Autoroute_française_9.svg|25px]] (zjazd Roquemaure, pierwszy za skrzyżowaniem z [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]]), a następnie kierować się znakami na Awinion. * {{Znacznik|'''Parking des Italiens'''|43.953173 |4.807637 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking des Italiens''', Avenue des Italiens. Bezpłatny. Bezpłatny autobus wahadłowy łączy parking z centrum miasta (Place Pie) (ostatnia aktualizacja: luty 2018 | edycja) * {{Znacznik|'''Parking Île Piot'''|43.951780 |4.794382 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Île Piot''' (''Île de la Barthelasse''). Bezpłatny parking i autobus wahadłowy. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Awinionie|43.941999 |4.786598 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Awinionie''' (''węzeł transportu multimodalnego''), 3 Avenue Monclar (''100 m od dworca kolejowego Avignon Centre''), ☎ +33 4 90 82 07 35. Od poniedziałku do soboty w godzinach 6:00–20:30 oraz w niedzielę w godzinach 7:00–20:30. Awinion jest połączony z większością innych miast europejskich liniami Eurolines. Podróżujący z regionu, w zależności od miasta, mogą skorzystać z: * autobusów departamentu [[Vaucluse]], kursujących pod nazwą „Réseau TransVaucluse”; * autobusów departamentu [[Delta Rodanu|Bouches-du-Rhône]], których rozkłady jazdy można znaleźć na stronie Lepilote; * autobusów departamentu [[Gard]], kursujących pod nazwą „[https://edgard-transport.fr/ Edgard]”. Wszystkie linie kończą trasę na dworcu autobusowym w Awinionie, który znajduje się bardzo blisko dworca kolejowego SNCF i murów obronnych otaczających centrum miasta. === Statkiem === Przy porcie od czasu do czasu cumują statki transportowe i statki wycieczkowe pływające po Rodanie. Z {{Znacznik|Quai de la Ligne|43.95408364506081|4.808721232183739|typ=transport}}'''Quai de la Ligne''' można skorzystać z bezpłatnego połączenia promowego na wyspę Ile de la Barthelasse. == Komunikacja == {{mapa|43.9502|4.8086|zoom=14|wysokość=400|szerokość=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} [[Plik:VelopopStation.jpg|thumb|Na stacji Vélopop]] === Autobusem === Awinion posiada sieć autobusową TCRA, która obsługuje okolice miasta, a także całą społeczność gmin Wielkiego Awinionu: [[Villeneuve-lès-Avignon]], Les Angles, Rochefort-du-Gard, Saze na zachodzie w Gard Rhodanien i na wschodzie: Montfavet, Caumont-sur-Durance, Morières-lès-Avignon, Jonquerette, Saint-Saturnin-lès-Avignon, Vedène, Le Pontet, Entraigues-sur-la-Sorgue, Velleron. === Rowerem === Do centrum miasta polecam skorzystać z taksówki rowerowej: Vélo-Cité lub Vélopop'; jest bardzo przystępna cenowo i ekologiczna. Spacer po centrum miasta jest o wiele przyjemniejszy! Trasa wokół murów obronnych ma zaledwie 6 km. Jeśli jesteś młody i się spieszysz, to 5 minut spacerem przez most do kempingu na wyspie Île de la Barthelasse. Z mostu Saint Bénézet na wyspę kursuje również autobus rzeczny. === Samochodem === * '''Parking Piot, Ile Piot. Parkuj i Jedź. Ten bezpłatny parking, z 1100 miejscami, ma przystanek przy wejściu dla bezpłatnego autobusu wahadłowego NP. Linia ma dwa przystanki: Parking Piot i Porte de l'Oulle. * '''Parking włoski''' (''wyjście Carpentras''). Parkuj i Jedź. Ten bezpłatny parking jest końcową stacją linii CZen Italians – City Zen Italians. Ma około dziesięciu przystanków. Dla osób korzystających z linii z parkingu Italians, przejazdy w obie strony są bezpłatne po okazaniu biletu dwuprzejazdowego. Opłata za przejazd z innych przystanków jest naliczana na podstawie biletu powrotnego otrzymanego na parkingu w drodze powrotnej. === Tramwajem === '''Tramwaj'''. Od 19 października 2019 roku sieć tramwajowa została przywrócona do użytku publicznego. Linia T1 łączy centrum miasta z południowymi dzielnicami (Saint Chamand i kompleksem sportowym) przez centrum handlowe Cap Sud. Autobusy wahadłowe kursują co 15 minut. Ceny biletów są takie same jak w przypadku sieci autobusowej. ==Warto zobaczyć== Cały kompleks Awinionu o znacznej wartości historycznej został w 1995 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. * Pałac Papieski (fr. Palais des Papes) – budowla z XIV wieku w stylu gotyckim, w przeszłości (od XIV do XVIII wieku) siedziba papieży. Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie (powierzchnia 15 tys. m²). W kompleksie wznoszącym się na Rocher des Doms znajduje się obok tzw. Mały Pałac (fr. Petit Palais), zamieszkiwany niegdyś przez kardynałów. Jednorazowy koszt biletu do pałacu wynosi 11 €. * XIII-wieczna romańska katedra Notre Dame des Doms z kaplicami z XIV-XV wieku i freskami Simone Martiniego. W katedrze znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. * Mury obronne z XII i XIV w. (fr. les Remparts). * XII-wieczny most nad Rodanem zwany Pont Saint-Bénézet. Z mostu o długości 900 m, wybudowanego w latach 1171–1185, zostały tylko 4 przęsła i romańska kaplica, resztę zniszczyły liczne powodzie. O moście traktuje znana dziecinna piosenka Sur le pont d'Avignon (Na moście w Avignon). Wejście na most jest płatne i wynosi 5 €. Bilet łączony na Pałac Papieski i most wynosi 13,5 €. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== * Hotel d'Europe hotel 5-gwiazdkowy * Best Western Hôtel du Lavarin hotel 3-gwiazdkowy * Mas de Capelou B&B ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Biuro Turystyczne w Awinionie'''|43.9449707 |4.805789|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://avignon-tourisme.com/ Biuro Turystyczne w Awinionie]''', 41 cours Jean Jaurès BP8, tel. +33 4 32 74 32 74, officetourisme@avignon-tourisme.com. Kwi-paź: pon.-sob. 9:00-18:00, niedz. w święta 10:00-17:00; Święta: codziennie 9:00-19:00; Lis-Mar: pon.-pt. 9:00-18:00, sob. 9:00-17:00, niedz. 10:00-12:00. W sezonie czynny jest również punkt informacyjny na stacji TGV. ==Wyjazd== {{Jest w|Vaucluse}} {{Zarys}} [[Kategoria:Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] mczci01uck69idghdhjg8waw0udyqiy 157404 157403 2026-06-23T11:53:35Z Moromar 2451 /* Samochodem */ 157404 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Awinion |nazwa oryginalna = Avignon |widok = Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg |opis = |herb = Grandes_Armes_d'Avignon.svg |mapa = Localisation d’Avignon (84).svg |państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]] |region = [[Plik:Flag_of_Provence-Alpes-Côte_d'Azur.svg|20px]] [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] |powierzchnia = 64,78 |wysokość = 23 |ludność = 92 200 |prefiks = |kod pocztowy = 84000 |www = https://www.avignon.fr/ }} '''Awinion''' ([[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Avignon'') jest stolicą [[Francja|francuskiego]] departamentu [[Vaucluse]] w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] i leży nad brzegiem Rodanu. W 2000 roku Awinion został wpisany na listę Europejskich Miast Kultury, a jego historyczne centrum zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Przed aneksją Awinionu przez [[Francja|Francję]] w 1791 roku, Awinion był stolicą papieską niezależnego Komturii Wenassyjskiej. == Charakterystyka == [[Plik:Stadtzentrum Avignon.jpg|thumb|300px|Pałac Papieski i Katedra]] Awinion słynie jako miasto, do którego papieże uciekali przed zepsuciem [[Rzym]]u w XIV wieku. Zbudowany wówczas '''Pałac Papieży''' (Le Palais des Papes) jest największą gotycką budowlą na świecie. Przez wieki był w dużej mierze opustoszały, a jego rozległe kamienne komnaty wypełniają jedynie stare freski, ale wciąż jest to imponująca budowla. Same mury obronne zostały wzniesione, aby chronić Awinion przed zarazą i najeźdźcami w burzliwym średniowieczu, gdy Awinion należał do papiestwa, a nie do korony francuskiej. Jednak jego wczesna historia jest znacznie starsza niż czasy papieży. Awinion zajmuje strategiczne położenie z kilku powodów – leży u zbiegu dwóch niegdyś potężnych rzek: Rodanu, wciąż jednej z największych rzek [[Francja|Francji]], oraz obecnie w dużej mierze zaporowanej rzeki Durance. Obie były ważnymi szlakami handlowymi i komunikacyjnymi nawet w czasach prehistorycznych. Ponadto na Rodanie znajduje się długa wyspa, która umożliwiła przeprawę ludzi i towarów przez rzekę, a później budowę mostów, łatwiejszą niż w innych miejscach. Miasto liczy 92 000 mieszkańców (2017), z czego 16 000 mieszka w tzw. „intra-muros”, czyli w obrębie murów obronnych zbudowanych w XIV wieku. Miasto jest obecnie usiane budynkami i zabytkami, od nowych po stare, bardzo stare i ponadczasowe. === Historia === Awinion jest zamieszkany nieprzerwanie od epoki kamienia, kiedy to zaczęto budować mieszkania w jaskiniach „Rocher des Doms”, masywnym występie skalnym wznoszącym się nad brzegiem Rodanu. Dziś na szczycie Rocher znajduje się publiczny park z ławkami, widokami na okolicę, kawiarnią i placem zabaw. Rzymianie byli obecni w Awinionie, chociaż zbudowane przez nich mury leżą gdzieś pod nowoczesnymi ulicami. Pozostałości forum można nadal zobaczyć, leżące niepozornie w pobliżu Rue Racine i Rue Saint-Étienne, na zachód od miasta. Następnie, w czasach średniowiecza, miasto rozrosło się do ważnego ośrodka komunikacyjnego i handlowego. Kamienny most rozciągający się nad Rodanem był jednym z zaledwie trzech łączących Morze Śródziemne z [[Lyon]]em. Niewątpliwie ze względu na strategiczne położenie i łatwość podróżowania zostało wybrane przez papiestwo na siedzibę ówczesnego królestwa [[Prowansja|Prowansji]]. Obecność papiestwa uczyniła Awinion miastem wielkiej aktywności politycznej i gospodarczej. Stare mury miejskie, teraz widoczne jedynie jako ulica okrążająca centrum miasta (zmieniając przy tym nazwę 5 razy!), były o wiele za małe i większy mur, widoczny do dziś, był konieczny, aby chronić jego rosnącą populację. Bogaci kardynałowie budowali ekstrawaganckie pałace zwane livrées zarówno w Awinionie, jak i po drugiej stronie rzeki, w [[Villeneuve-lès-Avignon]]. Miasto tętniło życiem i budynkami, gdy architekci, budowniczowie i artyści przybywali do miasta. W tamtym czasie w obrębie murów miejskich znajdowało się ponad 100 kościołów i kaplic – wiele z nich zostało od tego czasu przekształconych w wszystko, od sklepów po kino! Bogactwo i działalność wywołane obecnością papiestwa rozprzestrzeniły się na cały region, tak że nawet małe pobliskie wioski mogą poszczycić się bogatą przeszłością architektoniczną. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Awinion-Caumont|43.906667|4.901944|typ=transport}}'''[https://avignon.aero/ Port lotniczy Awinion-Caumont]''' ({{IATA|AVN}}). Bardzo łatwy dojazd, położony na południe od miasta. Od 2020 roku nie ma tam regularnych połączeń lotniczych; obsługuje lotnictwo ogólne. {{Znacznik|Port lotniczy Marsylia-Prowansja|43.436667|5.215|typ=transport}}'''[https://www.marseille.aeroport.fr/ Port lotniczy Marsylia-Prowansja]''' ({{IATA|[[Port lotniczy Marsylia|MRS]]}}). Z połączeniami do licznych destynacji międzynarodowych, nowy terminal MP2 obsługuje tanie loty. Stamtąd do Awinionu jest około 80 kilometrów, a podróż pociągiem do centrum miasta trwa od jednej do półtorej godziny (z dwiema przesiadkami). === Koleją === Awinion leży na linii TGV z [[Paryż]]a do [[Marsylia|Marsylii]], a podróż z dworca Paris Gare de Lyon trwa około 2 godzin i 40 minut. W Awinionie znajdują się dwie stacje kolejowe SNCF: stacja TGV (Avignon TGV) i stacja TER (Avignon Centre). Po przybyciu na stację TGV autobus wahadłowy (1,20 €) dowozi do poczty w centrum miasta, tuż przy murach obronnych. Połączenie kolejowe między obiema stacjami jest otwarte dla pasażerów od grudnia 2013 roku. * {{Znacznik|Stacja Avignon Centre|43.941667 |4.805 |typ=transport}}'''Stacja Avignon Centre''', Boulevard Saint-Roch. * {{Znacznik|Stacja Avignon TGV|43.921849 |4.786598 |typ=transport}}'''Stacja Avignon TGV''', Avenue de la Gare. === Samochodem === Z [[Paryż]]a lub [[Lyon]]u do Awinionu można dojechać autostradą [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]] (Autoroute du Soleil), zjeżdżając zjazdem ''Avignon-Nord''. Następnie należy jechać drogą [[Plik:Route_nationale_française_107.svg|35px]], a następnie [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]] w kierunku '''Avignon-Centre'''. Ta miejska droga departamentalna prowadzi bezpośrednio do słynnego Pont d'Avignon (Mostu Awiniońskiego). Tuż przed mostem znajduje się duży, płatny parking (Palais des Papes), który zapewnia bezpośredni dostęp do Place du Palais des Papes w sercu miasta. W celu zapewnienia innych możliwości parkowania, gmina utworzyła dwa parkingi '''parking + bezpłatny autobus wahadłowy''', z autobusami kursującymi co 10 minut w godzinach 10:00-22:00: pierwszy, „Parking des Italiens”, jest dostępny z biegnącej obok drogi [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]]. Jego linia autobusowa dowozi pasażerów bezpośrednio do centrum miasta, w pobliże placu ratuszowego. Drugi znajduje się na wyspie Île de la Barthelasse (kieruj się drogą w kierunku Villeneuve-lès-Avignon i kieruj się znakami). Autobus wahadłowy wysadza pasażerów w Porte de l'Oulle, około 200 metrów od Pont d'Avignon. Jadąc z [[Montpellier]] lub [[Nîmes]], należy zjechać na autostradę [[Plik:Autoroute_française_9.svg|25px]] (zjazd Roquemaure, pierwszy za skrzyżowaniem z [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]]), a następnie kierować się znakami na Awinion. * {{Znacznik|'''Parking des Italiens'''|43.953173 |4.807637 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking des Italiens''', Avenue des Italiens. Bezpłatny. Bezpłatny autobus wahadłowy łączy parking z centrum miasta (Place Pie) (ostatnia aktualizacja: luty 2018 | edycja) * {{Znacznik|'''Parking Île Piot'''|43.951780 |4.794382 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Île Piot''' (''Île de la Barthelasse''). Bezpłatny parking i autobus wahadłowy. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Awinionie|43.941999 |4.786598 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Awinionie''' (''węzeł transportu multimodalnego''), 3 Avenue Monclar (''100 m od dworca kolejowego Avignon Centre''), ☎ +33 4 90 82 07 35. Od poniedziałku do soboty w godzinach 6:00–20:30 oraz w niedzielę w godzinach 7:00–20:30. Awinion jest połączony z większością innych miast europejskich liniami Eurolines. Podróżujący z regionu, w zależności od miasta, mogą skorzystać z: * autobusów departamentu [[Vaucluse]], kursujących pod nazwą „Réseau TransVaucluse”; * autobusów departamentu [[Delta Rodanu|Bouches-du-Rhône]], których rozkłady jazdy można znaleźć na stronie Lepilote; * autobusów departamentu [[Gard]], kursujących pod nazwą „[https://edgard-transport.fr/ Edgard]”. Wszystkie linie kończą trasę na dworcu autobusowym w Awinionie, który znajduje się bardzo blisko dworca kolejowego SNCF i murów obronnych otaczających centrum miasta. === Statkiem === Przy porcie od czasu do czasu cumują statki transportowe i statki wycieczkowe pływające po Rodanie. Z {{Znacznik|Quai de la Ligne|43.95408364506081|4.808721232183739|typ=transport}}'''Quai de la Ligne''' można skorzystać z bezpłatnego połączenia promowego na wyspę Ile de la Barthelasse. == Komunikacja == {{mapa|43.9502|4.8086|zoom=14|wysokość=400|szerokość=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} [[Plik:VelopopStation.jpg|thumb|Na stacji Vélopop]] === Autobusem === Awinion posiada sieć autobusową TCRA, która obsługuje okolice miasta, a także całą społeczność gmin Wielkiego Awinionu: [[Villeneuve-lès-Avignon]], Les Angles, Rochefort-du-Gard, Saze na zachodzie w Gard Rhodanien i na wschodzie: Montfavet, Caumont-sur-Durance, Morières-lès-Avignon, Jonquerette, Saint-Saturnin-lès-Avignon, Vedène, Le Pontet, Entraigues-sur-la-Sorgue, Velleron. === Rowerem === Do centrum miasta polecam skorzystać z taksówki rowerowej: Vélo-Cité lub Vélopop'; jest bardzo przystępna cenowo i ekologiczna. Spacer po centrum miasta jest o wiele przyjemniejszy! Trasa wokół murów obronnych ma zaledwie 6 km. Jeśli jesteś młody i się spieszysz, to 5 minut spacerem przez most do kempingu na wyspie Île de la Barthelasse. Z mostu Saint Bénézet na wyspę kursuje również autobus rzeczny. === Samochodem === * '''Parking Piot''', Ile Piot. Parkuj i Jedź. Ten bezpłatny parking, z 1100 miejscami, ma przystanek przy wejściu dla bezpłatnego autobusu wahadłowego NP. Linia ma dwa przystanki: Parking Piot i Porte de l'Oulle. * '''Parking włoski''' (''wyjście Carpentras''). Parkuj i Jedź. Ten bezpłatny parking jest końcową stacją linii CZen Italians – City Zen Italians. Ma około dziesięciu przystanków. Dla osób korzystających z linii z parkingu Italians, przejazdy w obie strony są bezpłatne po okazaniu biletu dwuprzejazdowego. Opłata za przejazd z innych przystanków jest naliczana na podstawie biletu powrotnego otrzymanego na parkingu w drodze powrotnej. === Tramwajem === '''Tramwaj'''. Od 19 października 2019 roku sieć tramwajowa została przywrócona do użytku publicznego. Linia T1 łączy centrum miasta z południowymi dzielnicami (Saint Chamand i kompleksem sportowym) przez centrum handlowe Cap Sud. Autobusy wahadłowe kursują co 15 minut. Ceny biletów są takie same jak w przypadku sieci autobusowej. ==Warto zobaczyć== Cały kompleks Awinionu o znacznej wartości historycznej został w 1995 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. * Pałac Papieski (fr. Palais des Papes) – budowla z XIV wieku w stylu gotyckim, w przeszłości (od XIV do XVIII wieku) siedziba papieży. Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie (powierzchnia 15 tys. m²). W kompleksie wznoszącym się na Rocher des Doms znajduje się obok tzw. Mały Pałac (fr. Petit Palais), zamieszkiwany niegdyś przez kardynałów. Jednorazowy koszt biletu do pałacu wynosi 11 €. * XIII-wieczna romańska katedra Notre Dame des Doms z kaplicami z XIV-XV wieku i freskami Simone Martiniego. W katedrze znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. * Mury obronne z XII i XIV w. (fr. les Remparts). * XII-wieczny most nad Rodanem zwany Pont Saint-Bénézet. Z mostu o długości 900 m, wybudowanego w latach 1171–1185, zostały tylko 4 przęsła i romańska kaplica, resztę zniszczyły liczne powodzie. O moście traktuje znana dziecinna piosenka Sur le pont d'Avignon (Na moście w Avignon). Wejście na most jest płatne i wynosi 5 €. Bilet łączony na Pałac Papieski i most wynosi 13,5 €. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== * Hotel d'Europe hotel 5-gwiazdkowy * Best Western Hôtel du Lavarin hotel 3-gwiazdkowy * Mas de Capelou B&B ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Biuro Turystyczne w Awinionie'''|43.9449707 |4.805789|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://avignon-tourisme.com/ Biuro Turystyczne w Awinionie]''', 41 cours Jean Jaurès BP8, tel. +33 4 32 74 32 74, officetourisme@avignon-tourisme.com. Kwi-paź: pon.-sob. 9:00-18:00, niedz. w święta 10:00-17:00; Święta: codziennie 9:00-19:00; Lis-Mar: pon.-pt. 9:00-18:00, sob. 9:00-17:00, niedz. 10:00-12:00. W sezonie czynny jest również punkt informacyjny na stacji TGV. ==Wyjazd== {{Jest w|Vaucluse}} {{Zarys}} [[Kategoria:Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] 3tilrgjfzqy8fyn3ssdy2cqvpjps3xl 157405 157404 2026-06-23T11:54:12Z Moromar 2451 /* Autobusem */ 157405 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Awinion |nazwa oryginalna = Avignon |widok = Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg |opis = |herb = Grandes_Armes_d'Avignon.svg |mapa = Localisation d’Avignon (84).svg |państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]] |region = [[Plik:Flag_of_Provence-Alpes-Côte_d'Azur.svg|20px]] [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] |powierzchnia = 64,78 |wysokość = 23 |ludność = 92 200 |prefiks = |kod pocztowy = 84000 |www = https://www.avignon.fr/ }} '''Awinion''' ([[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Avignon'') jest stolicą [[Francja|francuskiego]] departamentu [[Vaucluse]] w regionie [[Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] i leży nad brzegiem Rodanu. W 2000 roku Awinion został wpisany na listę Europejskich Miast Kultury, a jego historyczne centrum zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Przed aneksją Awinionu przez [[Francja|Francję]] w 1791 roku, Awinion był stolicą papieską niezależnego Komturii Wenassyjskiej. == Charakterystyka == [[Plik:Stadtzentrum Avignon.jpg|thumb|300px|Pałac Papieski i Katedra]] Awinion słynie jako miasto, do którego papieże uciekali przed zepsuciem [[Rzym]]u w XIV wieku. Zbudowany wówczas '''Pałac Papieży''' (Le Palais des Papes) jest największą gotycką budowlą na świecie. Przez wieki był w dużej mierze opustoszały, a jego rozległe kamienne komnaty wypełniają jedynie stare freski, ale wciąż jest to imponująca budowla. Same mury obronne zostały wzniesione, aby chronić Awinion przed zarazą i najeźdźcami w burzliwym średniowieczu, gdy Awinion należał do papiestwa, a nie do korony francuskiej. Jednak jego wczesna historia jest znacznie starsza niż czasy papieży. Awinion zajmuje strategiczne położenie z kilku powodów – leży u zbiegu dwóch niegdyś potężnych rzek: Rodanu, wciąż jednej z największych rzek [[Francja|Francji]], oraz obecnie w dużej mierze zaporowanej rzeki Durance. Obie były ważnymi szlakami handlowymi i komunikacyjnymi nawet w czasach prehistorycznych. Ponadto na Rodanie znajduje się długa wyspa, która umożliwiła przeprawę ludzi i towarów przez rzekę, a później budowę mostów, łatwiejszą niż w innych miejscach. Miasto liczy 92 000 mieszkańców (2017), z czego 16 000 mieszka w tzw. „intra-muros”, czyli w obrębie murów obronnych zbudowanych w XIV wieku. Miasto jest obecnie usiane budynkami i zabytkami, od nowych po stare, bardzo stare i ponadczasowe. === Historia === Awinion jest zamieszkany nieprzerwanie od epoki kamienia, kiedy to zaczęto budować mieszkania w jaskiniach „Rocher des Doms”, masywnym występie skalnym wznoszącym się nad brzegiem Rodanu. Dziś na szczycie Rocher znajduje się publiczny park z ławkami, widokami na okolicę, kawiarnią i placem zabaw. Rzymianie byli obecni w Awinionie, chociaż zbudowane przez nich mury leżą gdzieś pod nowoczesnymi ulicami. Pozostałości forum można nadal zobaczyć, leżące niepozornie w pobliżu Rue Racine i Rue Saint-Étienne, na zachód od miasta. Następnie, w czasach średniowiecza, miasto rozrosło się do ważnego ośrodka komunikacyjnego i handlowego. Kamienny most rozciągający się nad Rodanem był jednym z zaledwie trzech łączących Morze Śródziemne z [[Lyon]]em. Niewątpliwie ze względu na strategiczne położenie i łatwość podróżowania zostało wybrane przez papiestwo na siedzibę ówczesnego królestwa [[Prowansja|Prowansji]]. Obecność papiestwa uczyniła Awinion miastem wielkiej aktywności politycznej i gospodarczej. Stare mury miejskie, teraz widoczne jedynie jako ulica okrążająca centrum miasta (zmieniając przy tym nazwę 5 razy!), były o wiele za małe i większy mur, widoczny do dziś, był konieczny, aby chronić jego rosnącą populację. Bogaci kardynałowie budowali ekstrawaganckie pałace zwane livrées zarówno w Awinionie, jak i po drugiej stronie rzeki, w [[Villeneuve-lès-Avignon]]. Miasto tętniło życiem i budynkami, gdy architekci, budowniczowie i artyści przybywali do miasta. W tamtym czasie w obrębie murów miejskich znajdowało się ponad 100 kościołów i kaplic – wiele z nich zostało od tego czasu przekształconych w wszystko, od sklepów po kino! Bogactwo i działalność wywołane obecnością papiestwa rozprzestrzeniły się na cały region, tak że nawet małe pobliskie wioski mogą poszczycić się bogatą przeszłością architektoniczną. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Awinion-Caumont|43.906667|4.901944|typ=transport}}'''[https://avignon.aero/ Port lotniczy Awinion-Caumont]''' ({{IATA|AVN}}). Bardzo łatwy dojazd, położony na południe od miasta. Od 2020 roku nie ma tam regularnych połączeń lotniczych; obsługuje lotnictwo ogólne. {{Znacznik|Port lotniczy Marsylia-Prowansja|43.436667|5.215|typ=transport}}'''[https://www.marseille.aeroport.fr/ Port lotniczy Marsylia-Prowansja]''' ({{IATA|[[Port lotniczy Marsylia|MRS]]}}). Z połączeniami do licznych destynacji międzynarodowych, nowy terminal MP2 obsługuje tanie loty. Stamtąd do Awinionu jest około 80 kilometrów, a podróż pociągiem do centrum miasta trwa od jednej do półtorej godziny (z dwiema przesiadkami). === Koleją === Awinion leży na linii TGV z [[Paryż]]a do [[Marsylia|Marsylii]], a podróż z dworca Paris Gare de Lyon trwa około 2 godzin i 40 minut. W Awinionie znajdują się dwie stacje kolejowe SNCF: stacja TGV (Avignon TGV) i stacja TER (Avignon Centre). Po przybyciu na stację TGV autobus wahadłowy (1,20 €) dowozi do poczty w centrum miasta, tuż przy murach obronnych. Połączenie kolejowe między obiema stacjami jest otwarte dla pasażerów od grudnia 2013 roku. * {{Znacznik|Stacja Avignon Centre|43.941667 |4.805 |typ=transport}}'''Stacja Avignon Centre''', Boulevard Saint-Roch. * {{Znacznik|Stacja Avignon TGV|43.921849 |4.786598 |typ=transport}}'''Stacja Avignon TGV''', Avenue de la Gare. === Samochodem === Z [[Paryż]]a lub [[Lyon]]u do Awinionu można dojechać autostradą [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]] (Autoroute du Soleil), zjeżdżając zjazdem ''Avignon-Nord''. Następnie należy jechać drogą [[Plik:Route_nationale_française_107.svg|35px]], a następnie [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]] w kierunku '''Avignon-Centre'''. Ta miejska droga departamentalna prowadzi bezpośrednio do słynnego Pont d'Avignon (Mostu Awiniońskiego). Tuż przed mostem znajduje się duży, płatny parking (Palais des Papes), który zapewnia bezpośredni dostęp do Place du Palais des Papes w sercu miasta. W celu zapewnienia innych możliwości parkowania, gmina utworzyła dwa parkingi '''parking + bezpłatny autobus wahadłowy''', z autobusami kursującymi co 10 minut w godzinach 10:00-22:00: pierwszy, „Parking des Italiens”, jest dostępny z biegnącej obok drogi [[Plik:Route_départementale_française_225.svg|35px]]. Jego linia autobusowa dowozi pasażerów bezpośrednio do centrum miasta, w pobliże placu ratuszowego. Drugi znajduje się na wyspie Île de la Barthelasse (kieruj się drogą w kierunku Villeneuve-lès-Avignon i kieruj się znakami). Autobus wahadłowy wysadza pasażerów w Porte de l'Oulle, około 200 metrów od Pont d'Avignon. Jadąc z [[Montpellier]] lub [[Nîmes]], należy zjechać na autostradę [[Plik:Autoroute_française_9.svg|25px]] (zjazd Roquemaure, pierwszy za skrzyżowaniem z [[Plik:Autoroute_française_7.svg|25px]]), a następnie kierować się znakami na Awinion. * {{Znacznik|'''Parking des Italiens'''|43.953173 |4.807637 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking des Italiens''', Avenue des Italiens. Bezpłatny. Bezpłatny autobus wahadłowy łączy parking z centrum miasta (Place Pie) (ostatnia aktualizacja: luty 2018 | edycja) * {{Znacznik|'''Parking Île Piot'''|43.951780 |4.794382 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Île Piot''' (''Île de la Barthelasse''). Bezpłatny parking i autobus wahadłowy. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Awinionie|43.941999 |4.807637 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Awinionie''' (''węzeł transportu multimodalnego''), 3 Avenue Monclar (''100 m od dworca kolejowego Avignon Centre''), ☎ +33 4 90 82 07 35. Od poniedziałku do soboty w godzinach 6:00–20:30 oraz w niedzielę w godzinach 7:00–20:30. Awinion jest połączony z większością innych miast europejskich liniami Eurolines. Podróżujący z regionu, w zależności od miasta, mogą skorzystać z: * autobusów departamentu [[Vaucluse]], kursujących pod nazwą „Réseau TransVaucluse”; * autobusów departamentu [[Delta Rodanu|Bouches-du-Rhône]], których rozkłady jazdy można znaleźć na stronie Lepilote; * autobusów departamentu [[Gard]], kursujących pod nazwą „[https://edgard-transport.fr/ Edgard]”. Wszystkie linie kończą trasę na dworcu autobusowym w Awinionie, który znajduje się bardzo blisko dworca kolejowego SNCF i murów obronnych otaczających centrum miasta. === Statkiem === Przy porcie od czasu do czasu cumują statki transportowe i statki wycieczkowe pływające po Rodanie. Z {{Znacznik|Quai de la Ligne|43.95408364506081|4.808721232183739|typ=transport}}'''Quai de la Ligne''' można skorzystać z bezpłatnego połączenia promowego na wyspę Ile de la Barthelasse. == Komunikacja == {{mapa|43.9502|4.8086|zoom=14|wysokość=400|szerokość=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} [[Plik:VelopopStation.jpg|thumb|Na stacji Vélopop]] === Autobusem === Awinion posiada sieć autobusową TCRA, która obsługuje okolice miasta, a także całą społeczność gmin Wielkiego Awinionu: [[Villeneuve-lès-Avignon]], Les Angles, Rochefort-du-Gard, Saze na zachodzie w Gard Rhodanien i na wschodzie: Montfavet, Caumont-sur-Durance, Morières-lès-Avignon, Jonquerette, Saint-Saturnin-lès-Avignon, Vedène, Le Pontet, Entraigues-sur-la-Sorgue, Velleron. === Rowerem === Do centrum miasta polecam skorzystać z taksówki rowerowej: Vélo-Cité lub Vélopop'; jest bardzo przystępna cenowo i ekologiczna. Spacer po centrum miasta jest o wiele przyjemniejszy! Trasa wokół murów obronnych ma zaledwie 6 km. Jeśli jesteś młody i się spieszysz, to 5 minut spacerem przez most do kempingu na wyspie Île de la Barthelasse. Z mostu Saint Bénézet na wyspę kursuje również autobus rzeczny. === Samochodem === * '''Parking Piot''', Ile Piot. Parkuj i Jedź. Ten bezpłatny parking, z 1100 miejscami, ma przystanek przy wejściu dla bezpłatnego autobusu wahadłowego NP. Linia ma dwa przystanki: Parking Piot i Porte de l'Oulle. * '''Parking włoski''' (''wyjście Carpentras''). Parkuj i Jedź. Ten bezpłatny parking jest końcową stacją linii CZen Italians – City Zen Italians. Ma około dziesięciu przystanków. Dla osób korzystających z linii z parkingu Italians, przejazdy w obie strony są bezpłatne po okazaniu biletu dwuprzejazdowego. Opłata za przejazd z innych przystanków jest naliczana na podstawie biletu powrotnego otrzymanego na parkingu w drodze powrotnej. === Tramwajem === '''Tramwaj'''. Od 19 października 2019 roku sieć tramwajowa została przywrócona do użytku publicznego. Linia T1 łączy centrum miasta z południowymi dzielnicami (Saint Chamand i kompleksem sportowym) przez centrum handlowe Cap Sud. Autobusy wahadłowe kursują co 15 minut. Ceny biletów są takie same jak w przypadku sieci autobusowej. ==Warto zobaczyć== Cały kompleks Awinionu o znacznej wartości historycznej został w 1995 r. wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. * Pałac Papieski (fr. Palais des Papes) – budowla z XIV wieku w stylu gotyckim, w przeszłości (od XIV do XVIII wieku) siedziba papieży. Zbudowana z białego kamienia warownia jest największą gotycką budowlą w Europie (powierzchnia 15 tys. m²). W kompleksie wznoszącym się na Rocher des Doms znajduje się obok tzw. Mały Pałac (fr. Petit Palais), zamieszkiwany niegdyś przez kardynałów. Jednorazowy koszt biletu do pałacu wynosi 11 €. * XIII-wieczna romańska katedra Notre Dame des Doms z kaplicami z XIV-XV wieku i freskami Simone Martiniego. W katedrze znajdują się grobowce papieży Jana XXII i Benedykta XII. * Mury obronne z XII i XIV w. (fr. les Remparts). * XII-wieczny most nad Rodanem zwany Pont Saint-Bénézet. Z mostu o długości 900 m, wybudowanego w latach 1171–1185, zostały tylko 4 przęsła i romańska kaplica, resztę zniszczyły liczne powodzie. O moście traktuje znana dziecinna piosenka Sur le pont d'Avignon (Na moście w Avignon). Wejście na most jest płatne i wynosi 5 €. Bilet łączony na Pałac Papieski i most wynosi 13,5 €. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== * Hotel d'Europe hotel 5-gwiazdkowy * Best Western Hôtel du Lavarin hotel 3-gwiazdkowy * Mas de Capelou B&B ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Biuro Turystyczne w Awinionie'''|43.9449707 |4.805789|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://avignon-tourisme.com/ Biuro Turystyczne w Awinionie]''', 41 cours Jean Jaurès BP8, tel. +33 4 32 74 32 74, officetourisme@avignon-tourisme.com. Kwi-paź: pon.-sob. 9:00-18:00, niedz. w święta 10:00-17:00; Święta: codziennie 9:00-19:00; Lis-Mar: pon.-pt. 9:00-18:00, sob. 9:00-17:00, niedz. 10:00-12:00. W sezonie czynny jest również punkt informacyjny na stacji TGV. ==Wyjazd== {{Jest w|Vaucluse}} {{Zarys}} [[Kategoria:Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże]] 0jngmmiy67gh92vpz1pzlx850zt4eeu 0 7435 157388 157387 2026-06-22T11:59:01Z Moromar 2451 /* Kontakt */ 157388 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Orvieto |nazwa oryginalna = |widok = Panorama_di_Orvieto.jpg |opis = |herb = Orvieto-Stemma.svg |mapa = Map of comune of Orvieto (province of Terni, region Umbria, Italy).svg |państwo = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]] |region = [[Plik:Flag of Umbria.svg|20px]] [[Umbria]] |powierzchnia = 281,27 |wysokość = 325 |ludność = 19 000 |prefiks = 0763 |kod pocztowy = 05018 |www = https://www.comune.orvieto.tr.it/it }} '''Orvieto''' to miasto w [[Umbria|Umbrii]]. Zaprojektowane jako nie do zdobycia, zostało założone przez Etrusków na szczycie stromego wzgórza z tufu, popiołu wulkanicznego. == Charakterystyka == === Geografia === Orvieto położone jest w południowo-zachodniej części [[Umbria|Umbrii]], w [[Prowincja Terni|prowincji Terni]], na klifie tufowym, który wznosi się na wysokość 20–50 metrów nad dnem doliny rzeki Paglia, prawego dopływu Tybru. === Kiedy jechać === Dzięki łagodnemu klimatowi Orvieto można zwiedzać przez cały rok. Jesienią często panuje mgła, ze względu na wpływ jeziora Corbara na klimat. W takich momentach dno doliny może spowijać morze mgły, oferując malowniczy widok z klifu. Najlepszą porą na wizytę w Orvieto jest wiosna, kiedy koncentruje się większość wydarzeń kulturalnych, oraz jesień, która jest polecana na kulinarno-winiarskie zwiedzanie miasta. === Historia === Jego powstanie wynika z czwartorzędowej aktywności systemu wulkanicznego Volsini, w pobliżu dzisiejszej [[Bolsena|Bolseny]]. W czasach starożytnych Orvieto było znaczącym ośrodkiem etruskim, prawdopodobnie ''Volsinii'', domem dla sanktuarium ''Fanum Voltumnae'', a później ważną średniowieczną gminą, kiedy jego posiadłości dotarły do ​​[[Orbetello]] i [[Talamone]] nad Morzem Tyrreńskim. W XIII wieku był siedzibą pięciu papieży: Urbana IV, Grzegorza X, Marcina IV, Mikołaja IV i Bonifacego VIII. == Dojazd == === Samolotem === * {{Znacznik|Lotnisko Sant'Egidio|43.095833|12.513056|typ=transport}}'''[https://www.airport.umbria.it/ Lotnisko Sant'Egidio]''' (''lotnisko w Perugii {{IATA|PEG}}''), ☎ +39075592141. * {{Znacznik|Port lotniczy Rzym-Fiumicino|41.800278|12.238889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Rzym-Fiumicino|Międzynarodowy port lotniczy Leonardo Da Vinci]]''' (''lotnisko Fiumicino {{IATA|FCO}}''), Via dell' Aeroporto di Fiumicino, Fiumicino, ☎ +39 06 65951. Główne lotnisko w Rzymie. * {{Znacznik|Lotnisko Giovan Battista Pastine|41.799444|12.597222|typ=transport}}'''[http://adr.it/ciampino Lotnisko Giovan Battista Pastine]''' (''Lotnisko Ciampino {{IATA|CIA}}''), ☎ +39 06 65951. Przy mniejszym natężeniu ruchu jest ono zarezerwowane dla tanich linii lotniczych. === Koleją === {{Znacznik|Stacja kolejowa Orvieto|42.7239 |12.1265 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa Orvieto''' znajduje się u podnóża wzgórza w Orvieto Scalo i codziennie kursuje kilka pociągów do [[Flornejca|Florencji]], [[Chiusi]] i [[Rzym]]u. Często kursują połączenia z [[Rzym]]em i [[Florencja|Florencją]] (pociągi regionalne, co około 2 godziny). [[Perugia]] (2 godziny i 30 minut). Stacja jest niewielka i łatwo jest znaleźć taksówkę lub autobus publiczny do miasta. Końcówka kolei linowej znajduje się tuż obok stacji, jeśli chcesz spektakularnego podjazdu! === Samochodem === [[plik:Autostrada A1 - uscita Orvieto.jpg|thumb|right|Zjazd Orvieto z autostrady A1, jadąc od północy.]] Do Orvieto można dojechać autostradą [[Plik:Autostrada_A1_Italia.svg|25px]], przez punkt poboru opłat w Orvieto, znajdujący się na 451. kilometrze, około 150 km od punktu poboru opłat [[Florencja]] Południe i 80 km od zjazdu [[Rzym]] Północ. Zjazd znajduje się w wiosce Orvieto Scalo przy [[Plik:Strada_Statale_205_Italia.svg|30px]] Amerina, kilka kilometrów od centrum miasta. Do Orvieto można dojechać autostradą [[Plik:Tabliczka_E45.svg|25px]], korzystając ze zjazdu [[Todi]]/Orvieto, około 25 km od miasta, kierując się drogami krajowymi Strada Statale [[Plik:Strada_Statale_448_Italia.svg|30px]] di Baschi i [[Plik:Strada_Statale_205_Italia.svg|30px]] Amerina, mijając jezioro Corbara. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|42.7212737162222|12.119821007796768|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy Piazza Cahen na wschodnim krańcu miasta. Publiczne autobusy, taksówki lub szybki spacer zabiorą Cię do samego miasta. Częste autobusy kursują do i z Rzymu (2 godziny), [[Viterbo]], [[Bolsena]], [[Perugia|Perugii]] (1 godzina) i [[Todi]] (2 godziny). Autobus A łączy Piazza Cahen z Piazza del Duomo, a autobus B z Piazza della Repubblica. ==Komunikacja== {{mapa|42.7201 |12.1145|zoom=15|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} {{Infobox|La carta unica|'''[https://cartaunica.it/en/carta-unica-orvieto-en-2/ Carta unica]''' to karta miejska, która umożliwia bezpłatne korzystanie z komunikacji miejskiej oraz wstęp do wszystkich muzeów i obiektów z nimi związanych. Karta kosztuje 20 € (ulgowa 17 €) i można z niej korzystać nawet przy kolejnych wizytach, ponieważ nie traci ona ważności.}} === Transportem publicznym === Autobusy umożliwiają połączenie z różnymi częściami miasta. Pod tym linkiem znajdziesz wszystkie informacje dotyczące biletów podróżnych. Najbardziej przydatne autobusy to: * Circolare A i C: Piazza Cahen-duomo * Linia 1: Stacja Piazza Duomo * {{Znacznik|Kolejka linowa Orvieto|42.72356 |12.12603 |typ=transport}}'''[https://www.orvietoviva.com/funicolare-e-bus-orvieto/#funicolare-orvieto Kolejka linowa Orvieto]''', Piazza Matteotti – Orvieto Scalo. 1,30 EUR za osobę w jedną stronę (styczeń 2024). 07.15-20.30 - święta 08.00-20.30. Łączy stację kolejową z historycznym centrum (Piazza Cahen), kursuje z częstotliwością 10 minut w dni powszednie i 15 minut w święta. === Taksówką === * '''Orvieto Taxi''', ☎ +39 0763 301903. 7:00-20:00. === Samochodem === ==== Parkingi ==== Będąc miastem mało dostępnym dla samochodów, najlepszym rozwiązaniem jest znalezienie parkingu. Miasto ma kilka możliwości parkowania: * {{Znacznik|'''Parking przy Piazza Cahen'''|42.7214 |12.1194 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking przy Piazza Cahen''', Piazza Cahen. 83 miejsca. * {{Znacznik|'''Parking na Piazza Marconi'''|42.7173 |12.1154 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking na Piazza Marconi'''. * {{Znacznik|'''Parking Roma'''|42.72122 |12.11744 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Roma''', Via Belisario (''w centrum''). 1,50 €/godz. Parking podziemny. * {{Znacznik|'''Parking Piazza della Pace'''|42.72453 |12.12813 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Piazza della Pace''' (''u podnóża miasta''). parking bezpłatny. Do historycznego centrum miasta: dojedź do Piazzale della Stazione i jedź w górę kolejką linową lub autobusem miejskim. * {{Znacznik|'''Parking Campo della Fiera'''|42.71667 |12.10519 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Campo della Fiera''' (''u podnóża miasta''). 1,50 €/godz. Parking wielopoziomowy. Do zabytkowego centrum można dostać się windą prowadzącą na via Ripa Medici (otwarte od 5.00 do 2.00) lub zmechanizowaną trasą ze schodami i ruchomymi chodnikami, docierającą do Piazza Ranieri (otwarte od 7.00 do 21.00). == Warto zobaczyć == {{infobox|"Luca Signorelli i Orvieto"|„Kiedy Luca Signorelli otrzymał kontrakt na freski na Orvieto Duomo, dodał zastrzeżenie, że powinien otrzymać całe wino (z Orvieto), które mógłby wypić! Czy to wino, czy jego talent, jego Sąd Ostateczny w katedra jest arcydziełem. Uważana za jedną z pierwszych osób, które wprowadziły anatomicznie poprawne akty, uważa się, że seria ta stała się inspiracją dla bardziej znanego „Sądu Ostatecznego” Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej ”.}} [[Plik:Orvieto Pozzo San Patrizio 6.JPG|left|180px|thumb|Studnia św. Patryka widziana od środka]] * {{zobacz | name=[https://liveorvieto.com/blog/monumenti/pozzo-di-san-patrizio/ Studnia św. Patryka] | alt= | url= | adres=Viale Sangallo | lat=42.722 | long=12.121 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 343768, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=orvieto@sistemamuseo.it. pełne 5,00 EUR obniżone o 3,50 EUR (styczeń 2024). Od listopada do lutego: 10.00-16.30; marzec-kwiecień, wrzesień-październik: 9.30-18.30; od maja do sierpnia: 9:00-19:30. Zbudowany przez Antonio da Sangallo Młodszego w latach 1527-1537, na polecenie papieża Klemensa VII, miał za zadanie dostarczać wodę do miasta na wypadek katastrofy lub oblężenia. Ma kształt cylindryczny, ma średnicę 13 m i głębokość 54 m. Dostęp zapewniają dwie jednokierunkowe spiralne rampy, całkowicie autonomiczne i obsługiwane przez dwoje różnych drzwi, które umożliwiały transport wody wydobywanej za pomocą mułów bez przeszkadzania sobie nawzajem. Jest tu 248 stopni o kształcie i nachyleniu odpowiednim dla mułów. }} * {{zobacz | name=[https://www.pozzodellacava.it/ Pozzo della Cava] | alt= | url= | adres=Via della Cava 28 | lat=42.71848433 | long=12.10534572 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 342373 | fax=+39 0763 341029 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@pozzodellacava.it. pełne 4,00 EUR obniżone o 2,50 EUR (styczeń 2024). wtorek-niedziela 9:00-20:00. Studnia ma głębokość 36 metrów, a na dnie wciąż znajduje się woda. Pochodzi z Etrusków, był ponownie używany w XVI wieku, ale został zamknięty już w 1646 roku. Następnie został ponownie odkryty w 1984 roku. Jest częścią podziemnego kompleksu dziewięciu połączonych ze sobą pomieszczeń. Wnęki są bogate w znaleziska archeologiczne etruskie, średniowieczne i renesansowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.orvietoviva.com/torre-del-moro/ Torre del Moro] | alt= | url= | adres=Corso Cavour 87 | lat=42.718514 | long=12.110667 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 344567 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pełna cena 3,80 € - bezpłatnie dla dzieci (styczeń 2024). marzec-kwiecień, wrzesień-październik: 10.00-19.00; maj-sierpień: 10:00-20:00; Listopad-luty: 10.30-16.30. Wieża ma 47 metrów wysokości i na każdej ze ścian znajduje się duża tarcza zegarowa z 1875 roku. Na szczycie znajdują się dwa dzwony, których kuranty wyznaczają godziny i kwadranse. Wieża zlokalizowana jest w centrum miasta, przy skrzyżowaniu Corso Cavour, Via del Duomo i Via della Costituente. Jest to miejsce spotkań czterech historycznych dzielnic: Serancia, Korsyka, Olmo i Stella. Ze szczytu można podziwiać wąskie uliczki miasta i okoliczne wzgórza, wśród których wyróżniają się góry Cetona i Amiata. }} [[Plik:Paolo Monti - Servizio fotografico (Orvieto, 1967) - BEIC 6329402.jpg|right|180px|thumb|Rząd grobowców etruskich na nekropolii Crocifisso del Tufo zdobyty przez Paolo Montiego]] * {{zobacz | name=[https://www.orvietoviva.com/necropoli-etrusca-del-crocifisso-del-tufo/ Necropoli del Crocifisso del Tufo] | alt= | url= | adres=Località le Conce | lat=42.721| long=12.102555| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343611, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info.iat@comune.orvieto.tr.it. 4,00 € - ulgowe 2,50 € (18-25 lat) - bezpłatnie dla nieletnich (styczeń 2024). Środa i piątek 09:00-19:00, czwartek i sobota 09:00-15:00, niedziela (ostatni dzień miesiąca nieczynny) 09:00-18:00, poniedziałek i wtorek nieczynne. Nekropolia etruska położona u podnóża klifu Orvieto osiągnęła swój maksymalny zasięg między połową VI a V wiekiem p.n.e. Nekropolia zbudowana jest jako skupisko małych grobowców w kształcie czworokąta, z których wszystkie są w przybliżeniu tej samej wielkości (3 x 2 m). Groby, których jest około siedemdziesiąt, wykonane z cegieł tufowych, są typu „komorowego” i są na ogół ułożone prostopadle, tak aby pozostawiały małe przejścia, które umożliwiają poruszanie się między nimi. Są to przeważnie małe grobowce jednorodzinne i część z nich można zwiedzać: do grobowców w większości przypadków schodzi się po kilku schodkach, a wewnątrz znajdują się podesty przy ścianach, na których składano zmarłych. Przed drzwiami lub na dachu umieszczano kamienie pamiątkowe jako tablice nagrobne, których kształt wskazywał płeć pochowanego: dla mężczyzn w kształcie szyszki, dla kobiet w kształcie walca. Podczas wykopalisk rozpoczętych w XIX wieku odnaleziono wiele obiektów należących do obiektów nagrobnych: strzałki, lustra, włócznie, biżuterię, wazony z brązu, terakoty i buccheri, z których większość zachowała się obecnie w ''muzeum Faina''. }} * {{zobacz | name=[https://www.orvietoviva.com/santuario-e-necropoli-della-cannicella/ Nekropolia Cannicella] | alt= | url= | adres= | lat=42.715037 | long=12.117467 | wskazówki= | tollfree=+39 328 1911316 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bezpłatny. Zwiedzanie z przewodnikiem: 5 € (min. 15 osób), 8 € (min. 6 osób), 10 € (od 1 do 5 osób). Nekropolia etruska położona u podnóża klifu Orvieto, której początki sięgają VII wieku p.n.e. Wykopaliska archeologiczne wydobyły na światło dzienne pozostałości sanktuarium: ścianę wyznaczającą czworokątny obszar, baseny i inne konstrukcje, przedrostki, płyty z fryzami i zdobioną terakotą, będące świadkami różnych renowacji sanktuarium. Wśród znalezisk na uwagę zasługuje duży akroterion z matkobójcą Orestesa zachowany w Narodowym Muzeum Archeologicznym oraz Wenus z Cannicella, marmurowy posąg zachowany w ''Muzeum Faina''. }} === Kościoły === [[Plik:Orvieto kathedrale 1.jpg|right|220px|thumb|Katedra, fasada]] [[Plik:Cathedral of Orvieto - global view.jpg|left|220px|thumb|Katedra, widok ogólny]] * {{zobacz | name=[https://www.duomodiorvieto.it/ Katedra] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=42.71701| long=12.113274| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=opsm@opsm.it. 3 € Katedra i kaplica San Brizio; 5 €, jeśli chcesz także zobaczyć Museo dell'Opera del Duomo i kościół Sant'Agostino. listopad-luty: 9.30-13.00, 14.30-17.00; marzec i październik: 9.30-18.00; Kwiecień-wrzesień: 9:30-19:00. Duża gotycka bazylika budowana od końca XIII wieku. Trójdzielna fasada ma dużą rozetę z XIV wieku, złote mozaiki u góry i płaskorzeźby przedstawiające historie biblijne od stworzenia do Sądu Ostatecznego na dole. Drzwi z brązu to nowoczesne dzieło rzeźbiarza Emilio Greco. Wnętrze ma plan bazyliki z trzema nawami, przykrytymi drewnianym stropem kratowym. Transept, pierwotnie nie wystający ze ścian bocznych, składa się z trzech przęseł przykrytych sklepieniami krzyżowymi, a później został powiększony, tworząc na prawym i lewym końcu dwie kaplice, odpowiednio ''kaplicę San Brizio'' (XV w.) i kaprala (XIV w.). Pierwszą z nich były freski autorstwa Beato Angelico i Luca Signorelli przedstawiające Sąd Ostateczny. W drugiej znajduje się korporał przedstawiający cud w Bolsenie, który miał miejsce w 1263 r., kiedy płótno przykrywające ołtarz zostało poplamione krwią, która wypłynęła z hostii podczas mszy odprawianej w Bolsena przez czeskiego księdza wątpiącego w przeistoczenie. Wnętrze zostało ozdobione freskami autorstwa Ugolino di Prete Ilario z obrazami odnoszącymi się do Cudu w Bolsena i tajemnicy przeistoczenia. W kaplicy korporalnej znajduje się także relikwiarz kaprala, arcydzieło włoskiej i europejskiej sztuki gotyckiej, wykonane w latach 1337-1338 przez sieneńskiego złotnika Ugolino di Vieri. Relikwiarz przeznaczony do przechowywania kaprala odtwarza trójdzielny kształt fasady katedry ze scenami z życia Chrystusa i cudu Bolseny, wykonanymi ze srebra, złota i półprzezroczystej emalii. Prezbiterium na planie kwadratu wykracza poza centralne przęsło transeptu i od 1370 roku było ozdobione freskami autorstwa samego Ugolino di Prete Ilario, przedstawiającymi ''historie z życia Madonny''. }} [[Plik:Orvieto, san giovenale 01.JPG|left|180px|thumb|Kościół San Giovenale]] * {{zobacz | name=Kościół San Giovenale | alt= | url= | adres=Piazza San Giovenale | lat=42.7195| long=12.1035| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=bezpłatny. pon.-niedz. 9:00-12:00, 16:00-19:00. Jeden z najstarszych kościołów w Orvieto, położony na zachodnim krańcu klifu, z którego widać dolinę rzeki Paglia w dole. Został zbudowany w 1004 roku na pozostałościach wczesnochrześcijańskiego kościoła pod wezwaniem San Giovenale i prawdopodobnie na fundamentach etruskiej świątyni poświęconej Jowiszowi. Kościół został pierwotnie zbudowany w stylu romańskim, ale w XIV wieku został przebudowany zgodnie z nakazami gotyckimi. Plan ma budowę bazylikową na dwóch poziomach połączonych krótkim biegiem schodów, podzielonych na trzy nawy, większą centralną zakończoną kwadratową absydą i dwie mniejsze boczne zakończone sklepieniami krzyżowymi. We wnętrzu kościoła znajdują się freski ze średniowiecznej szkoły Orvieto z XII wieku, które zachowały się pomimo różnych renowacji, jakie kościół przechodził od XV wieku. Ołtarz jest marmurową rzeźbą w stylu bizantyjskim. W XX w. pod srebrną płytą odnaleziono XV-wieczną Królewską Mość, znaną pod imieniem ''Madonna del Soccorso'', której ślady zaginęły. Na przedniej ścianie wyrzeźbiona jest płaskorzeźba w stylu lombardzkim ze splecionymi węzłami; niektóre małe kolumny po bokach podtrzymują rzeźbione filary o różnej tematyce: (gołąb z gryfem, pełniący obowiązki opat, liście akantu, błogosławieństwo San Juvenal i wreszcie Archanioł Michał, który ma trójdzielną lilię na lewej ręce, symbol prawdopodobnie powiązany z herezją Patarine). }} [[Plik:Orvieto altstadt.jpg|right|180px|thumb|Kościół Sant'Andrea]] * {{zobacz | name=Kościół Sant'Andrea | alt= | url= | adres=Piazza della Repubblica | lat=42.7182| long=12.1087| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bezpłatny. Zbudowany obok ratusza kościół Sant'Andrea stoi w miejscu kultu, które jest aktywne od ponad 3000 lat. Obecny budynek, pochodzący z XII wieku, powstał na bazie wczesnochrześcijańskiego kościoła z VI wieku, który z kolei powstał na ruinach świątyni etruskiej. Kościół ma konstrukcję krzyża rzymskiego, podzieloną na trzy nawy z transeptem i półkolistą absydą. Dach naw przekryto drewnianymi więźbami, natomiast skrzyżowanie korpusu centralnego z transeptem przykrywają sklepienia krzyżowe wsparte na słupach belkowych. Ściany obwodowe wykonane są z tufu, podłoga z marmuru. Wewnątrz znajduje się kosmatyczna ambona, kapliczka grobowa, pozostałości korpusu fresków, na które składają się dzieła z XIV, XVII i końca XIX wieku. Na zewnątrz podczas renowacji w 1926 r. wstawiono wysokie płaskorzeźby w lunecie portalu, szkło rozety oraz majolikę i terakotę nowego portyku. W ''podziemiach'' nadal zachowały się pozostałości poprzednich budynków kultu. }} [[Plik:Orvieto, s. domenico 01.JPG|left|180px|thumb|Kościół San Domenico]] [[Plik:Monumento sepolcrale del cardinale de braye, 02.JPG|right|180px|thumb|Mauzoleum kardynała De Braye]] * {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/parrocchiasandomenicoorvieto/ Kościół San Domenico] | alt= | url= | adres=Piazza XXIX Marzo | lat=42.7211| long=12.1135| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bezpłatny. Znajduje się na Piazza XXIX Marzo i stanowi pozostałość trójnawowej budowli, po tym jak reszta kościoła została zburzona w 1932 roku, aby zrobić miejsce dla Żeńskiej Akademii Wychowania Fizycznego. Budowę rozpoczęto w 1233 roku, kilka lat po śmierci św. Dominika. Z pierwotnego budynku zachowały się jedynie absyda i transept. Wewnątrz zachowało się ''mauzoleum kardynała De Braye'', zbudowane przez Arnolfo di Cambio około 1282 roku. Niedawne prace restauracyjne wykazały, że posąg Madonny jest w rzeczywistości rzymską rzeźbą z II wieku p.n.e. Piękny ''Poliptyk z Madonną'', ''Dzieciątkiem i Świętymi'' autorstwa Simone Martiniego (1323-1324) pochodzi z kościoła i obecnie znajduje się w ''Museo dell'Opera del Duomo''. }} === Muzea === [[Plik:Venus de Cannicella (Faina-Orvieto).jpg|left|90px|thumb|Wenus z Cannicella, zachowana w muzeum Faina]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Archeologiczne | alt= | url= | adres=Piazza Duomo - Palazzo Papale | lat=42.716927| long=12.113956| wskazówki= | tollfree=+39 0763 341039| fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pm-umb@beniculturali.it. 4,00 €. 8.30-19.30. Mieści się w ''Pałacu Papieskim'' i gromadzi znaleziska pochodzenia etruskiego znalezione podczas wykopalisk na nekropoliach ''Crocifisso del Tufo'' i ''Cannicella'' w Orvieto oraz przedmioty nagrobne z nekropolii w Porano. Zachowały się także malowidła ścienne dwóch grobowców Golini, odkryte w XIX wieku, a obecnie prezentowane w formie wiernej rekonstrukcji pierwotnego otoczenia. }} * {{zobacz | name=[https://museofaina.it/ Muzeum Claudio Fainy i Muzeum Obywatelskie] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo 29 | lat=42.716806 | long=12.1125 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 341511| fax=+39 0763 341250 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museofaina.it. 4,50 €. kwiecień-wrzesień: 9.30-18.00; Październik-marzec: 10:00-17:00. Zamknięte w poniedziałki (listopad-marzec). Założony jako kolekcja prywatna w 1864 roku, od drugiej połowy XX wieku należy do gminy Orvieto. W muzeum znajdują się etruskie przedmioty nagrobne i znaleziska pochodzenia greckiego, w tym kolekcja czarno-czerwonych waz attyckich z VI-V wieku p.n.e. Na parterze zachowały się frontony świątyni Belweder, natomiast na ostatnim piętrze znajduje się kolekcja numizmatyczna. Godne uwagi są ''Wenus z Cannicella'', posąg znaleziony w etruskim sanktuarium na terenie ''Nekropolii w Cannicella'' oraz kamień głowy wojownika z ''Nekropolii w Crocifisso del Tufo''. }} == Warto zrobić == [[File:Orvieto Underground.jpg|thumb|Podziemia Orvieto]] Miasto jest przyjemnym miejscem na spacer i odkrywanie ukrytych zakątków wśród głównych ulic i placów miasta Orvieto, aż po uroczą i malowniczą średniowieczną dzielnicę. * {{Znacznik|Podziemia Orvieto|42.7167|12.1129|typ=atrakcja}}'''[http://www.orvietounderground.it/index.php/en/?lang=en Podziemia Orvieto]''', Piazza Duomo, 23 (Wycieczki wyruszają z biura informacji turystycznej, można kupić bilety obok). Od 1 marca do 31 stycznia: codziennie o 11:00, 12:15, 16:00, 17:15. Luty: Te same czasy, ale tylko w soboty i niedziele. 5,50 € * {{Znacznik|Teatro Mancinelli|42.718586 |12.112852 |typ=atrakcja}}'''Teatro Mancinelli''', Corso Cavour, 122, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 3061, +39 0763 340422,culture@comune.orvieto.tr.it. ==Praca== ==Nauka== == Zakupy == Orvieto od dawna było i nadal jest znanym ośrodkiem rzemieślniczej ceramiki. W pobliżu Duomo znajdziesz wiele sklepów, często po konkurencyjnych cenach. Ponadto w mieście znajduje się kilka winiarni oferujących ''Orvieto Classico'', białe wino nazwane na cześć miasta. * {{Znacznik|'''Cantina Foresi'''|42.71738 |12.11227 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.cantinaforesi.it/ Cantina Foresi]''', Piazza del Duomo, 2, ☎ +39 0763 341611. Miłe miejsce na lampkę wina i tradycyjne wędliny i sery z regionu Umbrii. Jednak tym, co czyni to miejsce naprawdę interesującym, jest możliwość zwiedzenia wykopanych w tufie piwnic, których początki sięgają XIII wieku. ==Gastronomia== Gelato na Piazza del Duomo jest najlepsze. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Gelateria Pasqualetti'''|42.7183 |12.1108 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Gelateria Pasqualetti''', Via del Duomo, 10, ☎ +39 329 837 6959. 2/3,5 € (maj 2018). 11:00-24:00. Na Corso Cavour znajduje się także kolejna lodziarnia Pasqualetti. edytować * {{Znacznik|'''Caffè del Corso'''|42.71869 |12.11442 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Caffè del Corso''', Corso Cavour. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Ristorante Maurizio'''|42.71731 |12.11216 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.ristorante-maurizio.com/ Ristorante Maurizio]''', Via del Duomo, 78, ☎ +39 0763 341114. Kuchnia umbryjska i rozsądne ceny. * {{Znacznik|'''Ristorante Dell'Ancora'''|42.71853 |12.10976 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Dell'Ancora''', Via di Piazza del Popolo, 9, ☎ +39 0763 342766. Właścicielem jest Carlo, mieszkaniec miasta; jego żona Silvia również prowadzi sklep w mieście. Tiramisu jest wyjątkowo pyszne. Jedzenie na oświetlonym świecami tarasie, otoczonym bujną zielenią, to romantyczne przeżycie. * {{Znacznik|'''Charlie Pizzeria Ristorante'''|42.71815 |12.10714 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/charliepizzeriaristorante Charlie Pizzeria Ristorante]''', Via Loggia dei Mercanti, 14, ☎ +39 0763 344766. 5-7 €. 19:00-23:00. Doskonała pizza i rozsądne ceny. * {{Znacznik|'''Ristorante Pizzeria L'Antica Rupe'''|42.720430 |12.115082 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/ristoranteanticarupe/ Ristorante Pizzeria L'Antica Rupe]''', Vicolo Sant'Antonio, 2/A, ☎ +39 0763 343063. Doskonała jakość i możliwość zjedzenia posiłku na tarasie z pięknym widokiem na miasto. * '''Trattoria Mezzaluna''', Via Ripa Serancia 3, ☎ +39 0763 341234. Historyczna restauracja w sercu średniowiecznego Orvieto. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Tipica Trattoria Etrusca'''|42.7165 |12.1117 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Tipica Trattoria Etrusca''', Via Lorenzo Maitani, 10, ☎ +39 0763 344016. Restauracja mieszcząca się w XV-wiecznym budynku. * {{Znacznik|'''Restauracja La Locanda del Lupo'''|42.7189 |12.1150 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.lalocandadellupo.it/ Restauracja La Locanda del Lupo]''', Corso Cavour, 231, ☎ +39 0763 344103. == Picie == Białe wino ''Orvieto Classico Amabile''. Przy Via Duomo znajduje się mały sklepik z żółtymi markizami, w którym można kupić wędliny, sery i wina. Oferuje on szeroki wybór win z Orvieto. Pracuje tam małżeństwo z długim stażem, Vera i Giovanni. Z przyjemnością pomogą Państwu wybrać idealne „vino”, w zależności od tego, z czym będziecie je pić. * '''Cantina Foresi''', Piazza Duomo 2 (''na rogu głównego wejścia na Plac Katedralny''). To miłe miejsce na lampkę wina i tradycyjne wędliny oraz sery z regionu Umbrii. To miejsce jest jednak naprawdę interesujące, ponieważ można odwiedzić piwnice wykute w tufie, pochodzące z XIII wieku. Ściany (i butelki!) pokryte są białą pleśnią. * '''Blu Bar''' (''przez arkady wychodzące z Piazza Della Reppublica, po lewej stronie, dalej ulicą''). Lokalny lokal, sympatyczni barmani i dostęp do Wi-Fi. * '''Caffe Corso''', przy głównej ulicy, Via Corso Cavour. Bezpłatny dostęp do Wi-Fi, miłe miejsce do siedzenia i korzystania z internetu, bardzo miła obsługa, szybkie przekąski i napoje. Otwarte do późna, zazwyczaj do północy. == Festiwale, imprezy == * '''[https://www.umbriajazz.it/ Umbria Jazz Winter]'''. Od 30 grudnia do 3 stycznia. * '''Boże Ciało'''. od końca maja do początku czerwca. * '''Palombella'''. Niedziela Zesłania Ducha Świętego. ==Nocleg== Orvieto każdego dnia jest zalewane przez turystów. Najlepszy czas, aby się nim cieszyć, to czas przed przyjazdem turystów, co oznacza, że musisz tam zostać. Piazza del Duomo (plac katedralny) warto odwiedzić, gdy nie ma nikogo innego. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Hotel Duomo'''|42.7176974|12.1130284|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.orvietohotelduomo.com/ Hotel Duomo]''', Vicolo di Maurizio (tuż przy placu katedralnym, 15 kroków w lewo, patrząc na fasadę katedry), 39 +39 0763 341887, +39 0763 393849, faks: +39 0763 394973. 18 pokoi w idealnym Lokalizacja. Podwójne 100-130 €. * {{Znacznik|'''Hotel Orvieto'''|42.7177 |12.1421 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelorvieto.it/ Hotel Orvieto]''', Orvieto Scalo. 60 €. Położony poza centrum miasta, przy ruchliwej ulicy, dogodny dla osób podróżujących samochodem, ponieważ znajduje się blisko zjazdu z autostrady. * {{Znacznik|'''Hotel Kristall'''|42.71731 |12.14287 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelkristallorvieto.it/ Hotel Kristall]''', Via Angelo Costanzi. * {{Znacznik|'''Hotel Gialetti'''|42.71712 |12.14334 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelgialletti.it/ Hotel Gialetti]''', Via Angelo Costanzi. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Ośrodek Griffin's'''|42.8012 |12.1597 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.griffinsresort.com/ Ośrodek Griffin's]''', Localita 'San Faustino, 24, ☏ +39 0763-616727, faks: +39 0763-616716. W Umbrii, zaledwie kilka kilometrów od Orvieto wśród uroczych wzgórz, Griffin's Resort to ekskluzywny, uroczy hotel z wykwintną restauracją. * '''Hotel Maitani''', Via Lorenzo Maitani, 5 (''tuż wąską uliczką, która prowadzi do placu katedralnego naprzeciwko głównego wejścia do katedry''), +39 0763-342011. Prawdopodobnie najlepszy hotel w Orvieto, w idealnej lokalizacji, aby cieszyć się miastem przed przybyciem tłumów. === Apartamenty === * {{Znacznik|'''Casa Flavia'''|42.71913|12.1146026|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Casa Flavia''', via Angelo da Orvieto. 12, ☏ +39 0763-341821, ✉ bb.flavia@alice.it. To jest 250m od Duomo. 65-90 € 2 osoby === Agroturystyka === * '''La Locanda della Quercia Calante''', Contrada della Torraccia, 3/9, ☏ +39 0763-627199, faks: +39 0763-628929, ✉ info@querciacalante.com. 18 km od Orvieto. == Kontakt == === Poczta === * {{Znacznik|'''Poste Italiane - Poczta Orvieto'''|42.718285948355664 |12.113064417390317 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Poste Italiane - Poczta Orvieto''', Largo Maurizio Ravelli, 4, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 398349, faks: +39 0763 343361. Pon.-pt. 08:20-13:35 Sob. 08:20-13:35. * {{Znacznik|'''Poste Italiane – Poczta Stacja Orvieto'''|42.721870 |12.135366 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Poste Italiane – Poczta Stacja Orvieto''', Via Monte Peglia, 20, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 392749, faks: +39 0763 349534. Pon.-pt. 08.20-13.35 Sob. 08.20-13.35. === Banki === * {{Znacznik|'''Unicredit – Orvieto Duomo'''|42.7184179534352 |12.110861233259282 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Unicredit – Orvieto Duomo''', Via del Duomo, 1, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 457005, ag30585-italia@unicredit.eu. wtorek, czwartek, piątek 8:20 - 12:45 / 14:35 - 16:35. * {{Znacznik|'''Unicredit – Orvieto Monte Peglia'''|42.72171365834484 |12.135235982823074 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Unicredit – Orvieto Monte Peglia''', Via Monte Peglia, 10/12, 05019, Orvieto, ☎ +39 0763 457004, ag07181-italia@unicredit.eu. Pon.-pt. 8:20 - 13:20 / 14:30 - 16:00. * {{Znacznik|'''Monte dei Paschi di Siena'''|42.717655921552335 |12.107816265873508 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Monte dei Paschi di Siena''', Via Giuseppe Garibaldi, 24, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 39821. Pon.-pt. 8:20 - 13:00 / 14:15 - 16:00. * {{Znacznik|'''Intesa Sanpaolo'''|42.72148 |12.13525 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Intesa Sanpaolo''', Via Angelo Costanzi 29 – Orvieto Scalo, ☎ +39 0763 302360. * {{Znacznik|'''Cassa Di Risparmio Di Orvieto'''|42.71857920001546 |12.107879671979887 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Cassa Di Risparmio Di Orvieto''', Piazza Della Repubblica, 21, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 3991. == Bezpieczeństwo == == Zdrowie == * {{Znacznik|'''Szpital Santa Maria della Stella'''|42.7322 |12.1452 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''[https://www.uslumbria2.it/ Szpital Santa Maria della Stella]''', Ciconia (''położony poza miastem, w kierunku wschodnim''). == Informacje turystyczne == * '''Informacja turystyczna.''' Jest dostępny w biurze turystycznym na Piazza del Duomo (Pn-Pt 8:15-13:50, 16-19; sob. 10-13, 16-19; niedz. I święta 10-12, 16-18). == Gdzie dalej == * [[Lago di Bolsena]] znajduje się na południowy wschód od Orvieto w prowincji Lacjum. * [[Todi]] * [[Perugia]] * [[Asyż]] * [[Civita di Bagnoregio]] {{Jest w|Prowincja Terni}} {{użyteczny}} [[Kategoria:Umbria]] 522dmqvhl5fioehp527fwndee9rc1y9 157389 157388 2026-06-22T12:00:05Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 157389 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Orvieto |nazwa oryginalna = |widok = Panorama_di_Orvieto.jpg |opis = |herb = Orvieto-Stemma.svg |mapa = Map of comune of Orvieto (province of Terni, region Umbria, Italy).svg |państwo = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]] |region = [[Plik:Flag of Umbria.svg|20px]] [[Umbria]] |powierzchnia = 281,27 |wysokość = 325 |ludność = 19 000 |prefiks = 0763 |kod pocztowy = 05018 |www = https://www.comune.orvieto.tr.it/it }} '''Orvieto''' to miasto w [[Umbria|Umbrii]]. Zaprojektowane jako nie do zdobycia, zostało założone przez Etrusków na szczycie stromego wzgórza z tufu, popiołu wulkanicznego. == Charakterystyka == === Geografia === Orvieto położone jest w południowo-zachodniej części [[Umbria|Umbrii]], w [[Prowincja Terni|prowincji Terni]], na klifie tufowym, który wznosi się na wysokość 20–50 metrów nad dnem doliny rzeki Paglia, prawego dopływu Tybru. === Kiedy jechać === Dzięki łagodnemu klimatowi Orvieto można zwiedzać przez cały rok. Jesienią często panuje mgła, ze względu na wpływ jeziora Corbara na klimat. W takich momentach dno doliny może spowijać morze mgły, oferując malowniczy widok z klifu. Najlepszą porą na wizytę w Orvieto jest wiosna, kiedy koncentruje się większość wydarzeń kulturalnych, oraz jesień, która jest polecana na kulinarno-winiarskie zwiedzanie miasta. === Historia === Jego powstanie wynika z czwartorzędowej aktywności systemu wulkanicznego Volsini, w pobliżu dzisiejszej [[Bolsena|Bolseny]]. W czasach starożytnych Orvieto było znaczącym ośrodkiem etruskim, prawdopodobnie ''Volsinii'', domem dla sanktuarium ''Fanum Voltumnae'', a później ważną średniowieczną gminą, kiedy jego posiadłości dotarły do ​​[[Orbetello]] i [[Talamone]] nad Morzem Tyrreńskim. W XIII wieku był siedzibą pięciu papieży: Urbana IV, Grzegorza X, Marcina IV, Mikołaja IV i Bonifacego VIII. == Dojazd == === Samolotem === * {{Znacznik|Lotnisko Sant'Egidio|43.095833|12.513056|typ=transport}}'''[https://www.airport.umbria.it/ Lotnisko Sant'Egidio]''' (''lotnisko w Perugii {{IATA|PEG}}''), ☎ +39075592141. * {{Znacznik|Port lotniczy Rzym-Fiumicino|41.800278|12.238889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Rzym-Fiumicino|Międzynarodowy port lotniczy Leonardo Da Vinci]]''' (''lotnisko Fiumicino {{IATA|FCO}}''), Via dell' Aeroporto di Fiumicino, Fiumicino, ☎ +39 06 65951. Główne lotnisko w Rzymie. * {{Znacznik|Lotnisko Giovan Battista Pastine|41.799444|12.597222|typ=transport}}'''[http://adr.it/ciampino Lotnisko Giovan Battista Pastine]''' (''Lotnisko Ciampino {{IATA|CIA}}''), ☎ +39 06 65951. Przy mniejszym natężeniu ruchu jest ono zarezerwowane dla tanich linii lotniczych. === Koleją === {{Znacznik|Stacja kolejowa Orvieto|42.7239 |12.1265 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa Orvieto''' znajduje się u podnóża wzgórza w Orvieto Scalo i codziennie kursuje kilka pociągów do [[Flornejca|Florencji]], [[Chiusi]] i [[Rzym]]u. Często kursują połączenia z [[Rzym]]em i [[Florencja|Florencją]] (pociągi regionalne, co około 2 godziny). [[Perugia]] (2 godziny i 30 minut). Stacja jest niewielka i łatwo jest znaleźć taksówkę lub autobus publiczny do miasta. Końcówka kolei linowej znajduje się tuż obok stacji, jeśli chcesz spektakularnego podjazdu! === Samochodem === [[plik:Autostrada A1 - uscita Orvieto.jpg|thumb|right|Zjazd Orvieto z autostrady A1, jadąc od północy.]] Do Orvieto można dojechać autostradą [[Plik:Autostrada_A1_Italia.svg|25px]], przez punkt poboru opłat w Orvieto, znajdujący się na 451. kilometrze, około 150 km od punktu poboru opłat [[Florencja]] Południe i 80 km od zjazdu [[Rzym]] Północ. Zjazd znajduje się w wiosce Orvieto Scalo przy [[Plik:Strada_Statale_205_Italia.svg|30px]] Amerina, kilka kilometrów od centrum miasta. Do Orvieto można dojechać autostradą [[Plik:Tabliczka_E45.svg|25px]], korzystając ze zjazdu [[Todi]]/Orvieto, około 25 km od miasta, kierując się drogami krajowymi Strada Statale [[Plik:Strada_Statale_448_Italia.svg|30px]] di Baschi i [[Plik:Strada_Statale_205_Italia.svg|30px]] Amerina, mijając jezioro Corbara. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|42.7212737162222|12.119821007796768|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy Piazza Cahen na wschodnim krańcu miasta. Publiczne autobusy, taksówki lub szybki spacer zabiorą Cię do samego miasta. Częste autobusy kursują do i z Rzymu (2 godziny), [[Viterbo]], [[Bolsena]], [[Perugia|Perugii]] (1 godzina) i [[Todi]] (2 godziny). Autobus A łączy Piazza Cahen z Piazza del Duomo, a autobus B z Piazza della Repubblica. ==Komunikacja== {{mapa|42.7201 |12.1145|zoom=15|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} {{Infobox|La carta unica|'''[https://cartaunica.it/en/carta-unica-orvieto-en-2/ Carta unica]''' to karta miejska, która umożliwia bezpłatne korzystanie z komunikacji miejskiej oraz wstęp do wszystkich muzeów i obiektów z nimi związanych. Karta kosztuje 20 € (ulgowa 17 €) i można z niej korzystać nawet przy kolejnych wizytach, ponieważ nie traci ona ważności.}} === Transportem publicznym === Autobusy umożliwiają połączenie z różnymi częściami miasta. Pod tym linkiem znajdziesz wszystkie informacje dotyczące biletów podróżnych. Najbardziej przydatne autobusy to: * Circolare A i C: Piazza Cahen-duomo * Linia 1: Stacja Piazza Duomo * {{Znacznik|Kolejka linowa Orvieto|42.72356 |12.12603 |typ=transport}}'''[https://www.orvietoviva.com/funicolare-e-bus-orvieto/#funicolare-orvieto Kolejka linowa Orvieto]''', Piazza Matteotti – Orvieto Scalo. 1,30 EUR za osobę w jedną stronę (styczeń 2024). 07.15-20.30 - święta 08.00-20.30. Łączy stację kolejową z historycznym centrum (Piazza Cahen), kursuje z częstotliwością 10 minut w dni powszednie i 15 minut w święta. === Taksówką === * '''Orvieto Taxi''', ☎ +39 0763 301903. 7:00-20:00. === Samochodem === ==== Parkingi ==== Będąc miastem mało dostępnym dla samochodów, najlepszym rozwiązaniem jest znalezienie parkingu. Miasto ma kilka możliwości parkowania: * {{Znacznik|'''Parking przy Piazza Cahen'''|42.7214 |12.1194 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking przy Piazza Cahen''', Piazza Cahen. 83 miejsca. * {{Znacznik|'''Parking na Piazza Marconi'''|42.7173 |12.1154 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking na Piazza Marconi'''. * {{Znacznik|'''Parking Roma'''|42.72122 |12.11744 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Roma''', Via Belisario (''w centrum''). 1,50 €/godz. Parking podziemny. * {{Znacznik|'''Parking Piazza della Pace'''|42.72453 |12.12813 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Piazza della Pace''' (''u podnóża miasta''). parking bezpłatny. Do historycznego centrum miasta: dojedź do Piazzale della Stazione i jedź w górę kolejką linową lub autobusem miejskim. * {{Znacznik|'''Parking Campo della Fiera'''|42.71667 |12.10519 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Parking Campo della Fiera''' (''u podnóża miasta''). 1,50 €/godz. Parking wielopoziomowy. Do zabytkowego centrum można dostać się windą prowadzącą na via Ripa Medici (otwarte od 5.00 do 2.00) lub zmechanizowaną trasą ze schodami i ruchomymi chodnikami, docierającą do Piazza Ranieri (otwarte od 7.00 do 21.00). == Warto zobaczyć == {{infobox|"Luca Signorelli i Orvieto"|„Kiedy Luca Signorelli otrzymał kontrakt na freski na Orvieto Duomo, dodał zastrzeżenie, że powinien otrzymać całe wino (z Orvieto), które mógłby wypić! Czy to wino, czy jego talent, jego Sąd Ostateczny w katedra jest arcydziełem. Uważana za jedną z pierwszych osób, które wprowadziły anatomicznie poprawne akty, uważa się, że seria ta stała się inspiracją dla bardziej znanego „Sądu Ostatecznego” Michała Anioła w Kaplicy Sykstyńskiej ”.}} [[Plik:Orvieto Pozzo San Patrizio 6.JPG|left|180px|thumb|Studnia św. Patryka widziana od środka]] * {{zobacz | name=[https://liveorvieto.com/blog/monumenti/pozzo-di-san-patrizio/ Studnia św. Patryka] | alt= | url= | adres=Viale Sangallo | lat=42.722 | long=12.121 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 343768, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=orvieto@sistemamuseo.it. pełne 5,00 EUR obniżone o 3,50 EUR (styczeń 2024). Od listopada do lutego: 10.00-16.30; marzec-kwiecień, wrzesień-październik: 9.30-18.30; od maja do sierpnia: 9:00-19:30. Zbudowany przez Antonio da Sangallo Młodszego w latach 1527-1537, na polecenie papieża Klemensa VII, miał za zadanie dostarczać wodę do miasta na wypadek katastrofy lub oblężenia. Ma kształt cylindryczny, ma średnicę 13 m i głębokość 54 m. Dostęp zapewniają dwie jednokierunkowe spiralne rampy, całkowicie autonomiczne i obsługiwane przez dwoje różnych drzwi, które umożliwiały transport wody wydobywanej za pomocą mułów bez przeszkadzania sobie nawzajem. Jest tu 248 stopni o kształcie i nachyleniu odpowiednim dla mułów. }} * {{zobacz | name=[https://www.pozzodellacava.it/ Pozzo della Cava] | alt= | url= | adres=Via della Cava 28 | lat=42.71848433 | long=12.10534572 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 342373 | fax=+39 0763 341029 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@pozzodellacava.it. pełne 4,00 EUR obniżone o 2,50 EUR (styczeń 2024). wtorek-niedziela 9:00-20:00. Studnia ma głębokość 36 metrów, a na dnie wciąż znajduje się woda. Pochodzi z Etrusków, był ponownie używany w XVI wieku, ale został zamknięty już w 1646 roku. Następnie został ponownie odkryty w 1984 roku. Jest częścią podziemnego kompleksu dziewięciu połączonych ze sobą pomieszczeń. Wnęki są bogate w znaleziska archeologiczne etruskie, średniowieczne i renesansowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.orvietoviva.com/torre-del-moro/ Torre del Moro] | alt= | url= | adres=Corso Cavour 87 | lat=42.718514 | long=12.110667 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 344567 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pełna cena 3,80 € - bezpłatnie dla dzieci (styczeń 2024). marzec-kwiecień, wrzesień-październik: 10.00-19.00; maj-sierpień: 10:00-20:00; Listopad-luty: 10.30-16.30. Wieża ma 47 metrów wysokości i na każdej ze ścian znajduje się duża tarcza zegarowa z 1875 roku. Na szczycie znajdują się dwa dzwony, których kuranty wyznaczają godziny i kwadranse. Wieża zlokalizowana jest w centrum miasta, przy skrzyżowaniu Corso Cavour, Via del Duomo i Via della Costituente. Jest to miejsce spotkań czterech historycznych dzielnic: Serancia, Korsyka, Olmo i Stella. Ze szczytu można podziwiać wąskie uliczki miasta i okoliczne wzgórza, wśród których wyróżniają się góry Cetona i Amiata. }} [[Plik:Paolo Monti - Servizio fotografico (Orvieto, 1967) - BEIC 6329402.jpg|right|180px|thumb|Rząd grobowców etruskich na nekropolii Crocifisso del Tufo zdobyty przez Paolo Montiego]] * {{zobacz | name=[https://www.orvietoviva.com/necropoli-etrusca-del-crocifisso-del-tufo/ Necropoli del Crocifisso del Tufo] | alt= | url= | adres=Località le Conce | lat=42.721| long=12.102555| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343611, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info.iat@comune.orvieto.tr.it. 4,00 € - ulgowe 2,50 € (18-25 lat) - bezpłatnie dla nieletnich (styczeń 2024). Środa i piątek 09:00-19:00, czwartek i sobota 09:00-15:00, niedziela (ostatni dzień miesiąca nieczynny) 09:00-18:00, poniedziałek i wtorek nieczynne. Nekropolia etruska położona u podnóża klifu Orvieto osiągnęła swój maksymalny zasięg między połową VI a V wiekiem p.n.e. Nekropolia zbudowana jest jako skupisko małych grobowców w kształcie czworokąta, z których wszystkie są w przybliżeniu tej samej wielkości (3 x 2 m). Groby, których jest około siedemdziesiąt, wykonane z cegieł tufowych, są typu „komorowego” i są na ogół ułożone prostopadle, tak aby pozostawiały małe przejścia, które umożliwiają poruszanie się między nimi. Są to przeważnie małe grobowce jednorodzinne i część z nich można zwiedzać: do grobowców w większości przypadków schodzi się po kilku schodkach, a wewnątrz znajdują się podesty przy ścianach, na których składano zmarłych. Przed drzwiami lub na dachu umieszczano kamienie pamiątkowe jako tablice nagrobne, których kształt wskazywał płeć pochowanego: dla mężczyzn w kształcie szyszki, dla kobiet w kształcie walca. Podczas wykopalisk rozpoczętych w XIX wieku odnaleziono wiele obiektów należących do obiektów nagrobnych: strzałki, lustra, włócznie, biżuterię, wazony z brązu, terakoty i buccheri, z których większość zachowała się obecnie w ''muzeum Faina''. }} * {{zobacz | name=[https://www.orvietoviva.com/santuario-e-necropoli-della-cannicella/ Nekropolia Cannicella] | alt= | url= | adres= | lat=42.715037 | long=12.117467 | wskazówki= | tollfree=+39 328 1911316 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bezpłatny. Zwiedzanie z przewodnikiem: 5 € (min. 15 osób), 8 € (min. 6 osób), 10 € (od 1 do 5 osób). Nekropolia etruska położona u podnóża klifu Orvieto, której początki sięgają VII wieku p.n.e. Wykopaliska archeologiczne wydobyły na światło dzienne pozostałości sanktuarium: ścianę wyznaczającą czworokątny obszar, baseny i inne konstrukcje, przedrostki, płyty z fryzami i zdobioną terakotą, będące świadkami różnych renowacji sanktuarium. Wśród znalezisk na uwagę zasługuje duży akroterion z matkobójcą Orestesa zachowany w Narodowym Muzeum Archeologicznym oraz Wenus z Cannicella, marmurowy posąg zachowany w ''Muzeum Faina''. }} === Kościoły === [[Plik:Orvieto kathedrale 1.jpg|right|220px|thumb|Katedra, fasada]] [[Plik:Cathedral of Orvieto - global view.jpg|left|220px|thumb|Katedra, widok ogólny]] * {{zobacz | name=[https://www.duomodiorvieto.it/ Katedra] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=42.71701| long=12.113274| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=opsm@opsm.it. 3 € Katedra i kaplica San Brizio; 5 €, jeśli chcesz także zobaczyć Museo dell'Opera del Duomo i kościół Sant'Agostino. listopad-luty: 9.30-13.00, 14.30-17.00; marzec i październik: 9.30-18.00; Kwiecień-wrzesień: 9:30-19:00. Duża gotycka bazylika budowana od końca XIII wieku. Trójdzielna fasada ma dużą rozetę z XIV wieku, złote mozaiki u góry i płaskorzeźby przedstawiające historie biblijne od stworzenia do Sądu Ostatecznego na dole. Drzwi z brązu to nowoczesne dzieło rzeźbiarza Emilio Greco. Wnętrze ma plan bazyliki z trzema nawami, przykrytymi drewnianym stropem kratowym. Transept, pierwotnie nie wystający ze ścian bocznych, składa się z trzech przęseł przykrytych sklepieniami krzyżowymi, a później został powiększony, tworząc na prawym i lewym końcu dwie kaplice, odpowiednio ''kaplicę San Brizio'' (XV w.) i kaprala (XIV w.). Pierwszą z nich były freski autorstwa Beato Angelico i Luca Signorelli przedstawiające Sąd Ostateczny. W drugiej znajduje się korporał przedstawiający cud w Bolsenie, który miał miejsce w 1263 r., kiedy płótno przykrywające ołtarz zostało poplamione krwią, która wypłynęła z hostii podczas mszy odprawianej w Bolsena przez czeskiego księdza wątpiącego w przeistoczenie. Wnętrze zostało ozdobione freskami autorstwa Ugolino di Prete Ilario z obrazami odnoszącymi się do Cudu w Bolsena i tajemnicy przeistoczenia. W kaplicy korporalnej znajduje się także relikwiarz kaprala, arcydzieło włoskiej i europejskiej sztuki gotyckiej, wykonane w latach 1337-1338 przez sieneńskiego złotnika Ugolino di Vieri. Relikwiarz przeznaczony do przechowywania kaprala odtwarza trójdzielny kształt fasady katedry ze scenami z życia Chrystusa i cudu Bolseny, wykonanymi ze srebra, złota i półprzezroczystej emalii. Prezbiterium na planie kwadratu wykracza poza centralne przęsło transeptu i od 1370 roku było ozdobione freskami autorstwa samego Ugolino di Prete Ilario, przedstawiającymi ''historie z życia Madonny''. }} [[Plik:Orvieto, san giovenale 01.JPG|left|180px|thumb|Kościół San Giovenale]] * {{zobacz | name=Kościół San Giovenale | alt= | url= | adres=Piazza San Giovenale | lat=42.7195| long=12.1035| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=bezpłatny. pon.-niedz. 9:00-12:00, 16:00-19:00. Jeden z najstarszych kościołów w Orvieto, położony na zachodnim krańcu klifu, z którego widać dolinę rzeki Paglia w dole. Został zbudowany w 1004 roku na pozostałościach wczesnochrześcijańskiego kościoła pod wezwaniem San Giovenale i prawdopodobnie na fundamentach etruskiej świątyni poświęconej Jowiszowi. Kościół został pierwotnie zbudowany w stylu romańskim, ale w XIV wieku został przebudowany zgodnie z nakazami gotyckimi. Plan ma budowę bazylikową na dwóch poziomach połączonych krótkim biegiem schodów, podzielonych na trzy nawy, większą centralną zakończoną kwadratową absydą i dwie mniejsze boczne zakończone sklepieniami krzyżowymi. We wnętrzu kościoła znajdują się freski ze średniowiecznej szkoły Orvieto z XII wieku, które zachowały się pomimo różnych renowacji, jakie kościół przechodził od XV wieku. Ołtarz jest marmurową rzeźbą w stylu bizantyjskim. W XX w. pod srebrną płytą odnaleziono XV-wieczną Królewską Mość, znaną pod imieniem ''Madonna del Soccorso'', której ślady zaginęły. Na przedniej ścianie wyrzeźbiona jest płaskorzeźba w stylu lombardzkim ze splecionymi węzłami; niektóre małe kolumny po bokach podtrzymują rzeźbione filary o różnej tematyce: (gołąb z gryfem, pełniący obowiązki opat, liście akantu, błogosławieństwo San Juvenal i wreszcie Archanioł Michał, który ma trójdzielną lilię na lewej ręce, symbol prawdopodobnie powiązany z herezją Patarine). }} [[Plik:Orvieto altstadt.jpg|right|180px|thumb|Kościół Sant'Andrea]] * {{zobacz | name=Kościół Sant'Andrea | alt= | url= | adres=Piazza della Repubblica | lat=42.7182| long=12.1087| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bezpłatny. Zbudowany obok ratusza kościół Sant'Andrea stoi w miejscu kultu, które jest aktywne od ponad 3000 lat. Obecny budynek, pochodzący z XII wieku, powstał na bazie wczesnochrześcijańskiego kościoła z VI wieku, który z kolei powstał na ruinach świątyni etruskiej. Kościół ma konstrukcję krzyża rzymskiego, podzieloną na trzy nawy z transeptem i półkolistą absydą. Dach naw przekryto drewnianymi więźbami, natomiast skrzyżowanie korpusu centralnego z transeptem przykrywają sklepienia krzyżowe wsparte na słupach belkowych. Ściany obwodowe wykonane są z tufu, podłoga z marmuru. Wewnątrz znajduje się kosmatyczna ambona, kapliczka grobowa, pozostałości korpusu fresków, na które składają się dzieła z XIV, XVII i końca XIX wieku. Na zewnątrz podczas renowacji w 1926 r. wstawiono wysokie płaskorzeźby w lunecie portalu, szkło rozety oraz majolikę i terakotę nowego portyku. W ''podziemiach'' nadal zachowały się pozostałości poprzednich budynków kultu. }} [[Plik:Orvieto, s. domenico 01.JPG|left|180px|thumb|Kościół San Domenico]] [[Plik:Monumento sepolcrale del cardinale de braye, 02.JPG|right|180px|thumb|Mauzoleum kardynała De Braye]] * {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/parrocchiasandomenicoorvieto/ Kościół San Domenico] | alt= | url= | adres=Piazza XXIX Marzo | lat=42.7211| long=12.1135| wskazówki= | tollfree=+39 0763 343592 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bezpłatny. Znajduje się na Piazza XXIX Marzo i stanowi pozostałość trójnawowej budowli, po tym jak reszta kościoła została zburzona w 1932 roku, aby zrobić miejsce dla Żeńskiej Akademii Wychowania Fizycznego. Budowę rozpoczęto w 1233 roku, kilka lat po śmierci św. Dominika. Z pierwotnego budynku zachowały się jedynie absyda i transept. Wewnątrz zachowało się ''mauzoleum kardynała De Braye'', zbudowane przez Arnolfo di Cambio około 1282 roku. Niedawne prace restauracyjne wykazały, że posąg Madonny jest w rzeczywistości rzymską rzeźbą z II wieku p.n.e. Piękny ''Poliptyk z Madonną'', ''Dzieciątkiem i Świętymi'' autorstwa Simone Martiniego (1323-1324) pochodzi z kościoła i obecnie znajduje się w ''Museo dell'Opera del Duomo''. }} === Muzea === [[Plik:Venus de Cannicella (Faina-Orvieto).jpg|left|90px|thumb|Wenus z Cannicella, zachowana w muzeum Faina]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Archeologiczne | alt= | url= | adres=Piazza Duomo - Palazzo Papale | lat=42.716927| long=12.113956| wskazówki= | tollfree=+39 0763 341039| fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pm-umb@beniculturali.it. 4,00 €. 8.30-19.30. Mieści się w ''Pałacu Papieskim'' i gromadzi znaleziska pochodzenia etruskiego znalezione podczas wykopalisk na nekropoliach ''Crocifisso del Tufo'' i ''Cannicella'' w Orvieto oraz przedmioty nagrobne z nekropolii w Porano. Zachowały się także malowidła ścienne dwóch grobowców Golini, odkryte w XIX wieku, a obecnie prezentowane w formie wiernej rekonstrukcji pierwotnego otoczenia. }} * {{zobacz | name=[https://museofaina.it/ Muzeum Claudio Fainy i Muzeum Obywatelskie] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo 29 | lat=42.716806 | long=12.1125 | wskazówki= | tollfree=+39 0763 341511| fax=+39 0763 341250 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museofaina.it. 4,50 €. kwiecień-wrzesień: 9.30-18.00; Październik-marzec: 10:00-17:00. Zamknięte w poniedziałki (listopad-marzec). Założony jako kolekcja prywatna w 1864 roku, od drugiej połowy XX wieku należy do gminy Orvieto. W muzeum znajdują się etruskie przedmioty nagrobne i znaleziska pochodzenia greckiego, w tym kolekcja czarno-czerwonych waz attyckich z VI-V wieku p.n.e. Na parterze zachowały się frontony świątyni Belweder, natomiast na ostatnim piętrze znajduje się kolekcja numizmatyczna. Godne uwagi są ''Wenus z Cannicella'', posąg znaleziony w etruskim sanktuarium na terenie ''Nekropolii w Cannicella'' oraz kamień głowy wojownika z ''Nekropolii w Crocifisso del Tufo''. }} == Warto zrobić == [[File:Orvieto Underground.jpg|thumb|Podziemia Orvieto]] Miasto jest przyjemnym miejscem na spacer i odkrywanie ukrytych zakątków wśród głównych ulic i placów miasta Orvieto, aż po uroczą i malowniczą średniowieczną dzielnicę. * {{Znacznik|Podziemia Orvieto|42.7167|12.1129|typ=atrakcja}}'''[http://www.orvietounderground.it/index.php/en/?lang=en Podziemia Orvieto]''', Piazza Duomo, 23 (Wycieczki wyruszają z biura informacji turystycznej, można kupić bilety obok). Od 1 marca do 31 stycznia: codziennie o 11:00, 12:15, 16:00, 17:15. Luty: Te same czasy, ale tylko w soboty i niedziele. 5,50 € * {{Znacznik|Teatro Mancinelli|42.718586 |12.112852 |typ=atrakcja}}'''Teatro Mancinelli''', Corso Cavour, 122, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 3061, +39 0763 340422,culture@comune.orvieto.tr.it. ==Praca== ==Nauka== == Zakupy == Orvieto od dawna było i nadal jest znanym ośrodkiem rzemieślniczej ceramiki. W pobliżu Duomo znajdziesz wiele sklepów, często po konkurencyjnych cenach. Ponadto w mieście znajduje się kilka winiarni oferujących ''Orvieto Classico'', białe wino nazwane na cześć miasta. * {{Znacznik|'''Cantina Foresi'''|42.71738 |12.11227 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.cantinaforesi.it/ Cantina Foresi]''', Piazza del Duomo, 2, ☎ +39 0763 341611. Miłe miejsce na lampkę wina i tradycyjne wędliny i sery z regionu Umbrii. Jednak tym, co czyni to miejsce naprawdę interesującym, jest możliwość zwiedzenia wykopanych w tufie piwnic, których początki sięgają XIII wieku. ==Gastronomia== Gelato na Piazza del Duomo jest najlepsze. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Gelateria Pasqualetti'''|42.7183 |12.1108 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Gelateria Pasqualetti''', Via del Duomo, 10, ☎ +39 329 837 6959. 2/3,5 € (maj 2018). 11:00-24:00. Na Corso Cavour znajduje się także kolejna lodziarnia Pasqualetti. edytować * {{Znacznik|'''Caffè del Corso'''|42.71869 |12.11442 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Caffè del Corso''', Corso Cavour. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Ristorante Maurizio'''|42.71731 |12.11216 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.ristorante-maurizio.com/ Ristorante Maurizio]''', Via del Duomo, 78, ☎ +39 0763 341114. Kuchnia umbryjska i rozsądne ceny. * {{Znacznik|'''Ristorante Dell'Ancora'''|42.71853 |12.10976 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Dell'Ancora''', Via di Piazza del Popolo, 9, ☎ +39 0763 342766. Właścicielem jest Carlo, mieszkaniec miasta; jego żona Silvia również prowadzi sklep w mieście. Tiramisu jest wyjątkowo pyszne. Jedzenie na oświetlonym świecami tarasie, otoczonym bujną zielenią, to romantyczne przeżycie. * {{Znacznik|'''Charlie Pizzeria Ristorante'''|42.71815 |12.10714 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/charliepizzeriaristorante Charlie Pizzeria Ristorante]''', Via Loggia dei Mercanti, 14, ☎ +39 0763 344766. 5-7 €. 19:00-23:00. Doskonała pizza i rozsądne ceny. * {{Znacznik|'''Ristorante Pizzeria L'Antica Rupe'''|42.720430 |12.115082 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/ristoranteanticarupe/ Ristorante Pizzeria L'Antica Rupe]''', Vicolo Sant'Antonio, 2/A, ☎ +39 0763 343063. Doskonała jakość i możliwość zjedzenia posiłku na tarasie z pięknym widokiem na miasto. * '''Trattoria Mezzaluna''', Via Ripa Serancia 3, ☎ +39 0763 341234. Historyczna restauracja w sercu średniowiecznego Orvieto. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Tipica Trattoria Etrusca'''|42.7165 |12.1117 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Tipica Trattoria Etrusca''', Via Lorenzo Maitani, 10, ☎ +39 0763 344016. Restauracja mieszcząca się w XV-wiecznym budynku. * {{Znacznik|'''Restauracja La Locanda del Lupo'''|42.7189 |12.1150 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.lalocandadellupo.it/ Restauracja La Locanda del Lupo]''', Corso Cavour, 231, ☎ +39 0763 344103. == Picie == Białe wino ''Orvieto Classico Amabile''. Przy Via Duomo znajduje się mały sklepik z żółtymi markizami, w którym można kupić wędliny, sery i wina. Oferuje on szeroki wybór win z Orvieto. Pracuje tam małżeństwo z długim stażem, Vera i Giovanni. Z przyjemnością pomogą Państwu wybrać idealne „vino”, w zależności od tego, z czym będziecie je pić. * '''Cantina Foresi''', Piazza Duomo 2 (''na rogu głównego wejścia na Plac Katedralny''). To miłe miejsce na lampkę wina i tradycyjne wędliny oraz sery z regionu Umbrii. To miejsce jest jednak naprawdę interesujące, ponieważ można odwiedzić piwnice wykute w tufie, pochodzące z XIII wieku. Ściany (i butelki!) pokryte są białą pleśnią. * '''Blu Bar''' (''przez arkady wychodzące z Piazza Della Reppublica, po lewej stronie, dalej ulicą''). Lokalny lokal, sympatyczni barmani i dostęp do Wi-Fi. * '''Caffe Corso''', przy głównej ulicy, Via Corso Cavour. Bezpłatny dostęp do Wi-Fi, miłe miejsce do siedzenia i korzystania z internetu, bardzo miła obsługa, szybkie przekąski i napoje. Otwarte do późna, zazwyczaj do północy. == Festiwale, imprezy == * '''[https://www.umbriajazz.it/ Umbria Jazz Winter]'''. Od 30 grudnia do 3 stycznia. * '''Boże Ciało'''. od końca maja do początku czerwca. * '''Palombella'''. Niedziela Zesłania Ducha Świętego. ==Nocleg== Orvieto każdego dnia jest zalewane przez turystów. Najlepszy czas, aby się nim cieszyć, to czas przed przyjazdem turystów, co oznacza, że musisz tam zostać. Piazza del Duomo (plac katedralny) warto odwiedzić, gdy nie ma nikogo innego. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Hotel Duomo'''|42.7176974|12.1130284|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.orvietohotelduomo.com/ Hotel Duomo]''', Vicolo di Maurizio (tuż przy placu katedralnym, 15 kroków w lewo, patrząc na fasadę katedry), 39 +39 0763 341887, +39 0763 393849, faks: +39 0763 394973. 18 pokoi w idealnym Lokalizacja. Podwójne 100-130 €. * {{Znacznik|'''Hotel Orvieto'''|42.7177 |12.1421 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelorvieto.it/ Hotel Orvieto]''', Orvieto Scalo. 60 €. Położony poza centrum miasta, przy ruchliwej ulicy, dogodny dla osób podróżujących samochodem, ponieważ znajduje się blisko zjazdu z autostrady. * {{Znacznik|'''Hotel Kristall'''|42.71731 |12.14287 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelkristallorvieto.it/ Hotel Kristall]''', Via Angelo Costanzi. * {{Znacznik|'''Hotel Gialetti'''|42.71712 |12.14334 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelgialletti.it/ Hotel Gialetti]''', Via Angelo Costanzi. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Ośrodek Griffin's'''|42.8012 |12.1597 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.griffinsresort.com/ Ośrodek Griffin's]''', Localita 'San Faustino, 24, ☏ +39 0763-616727, faks: +39 0763-616716. W Umbrii, zaledwie kilka kilometrów od Orvieto wśród uroczych wzgórz, Griffin's Resort to ekskluzywny, uroczy hotel z wykwintną restauracją. * '''Hotel Maitani''', Via Lorenzo Maitani, 5 (''tuż wąską uliczką, która prowadzi do placu katedralnego naprzeciwko głównego wejścia do katedry''), +39 0763-342011. Prawdopodobnie najlepszy hotel w Orvieto, w idealnej lokalizacji, aby cieszyć się miastem przed przybyciem tłumów. === Apartamenty === * {{Znacznik|'''Casa Flavia'''|42.71913|12.1146026|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Casa Flavia''', via Angelo da Orvieto. 12, ☏ +39 0763-341821, ✉ bb.flavia@alice.it. To jest 250m od Duomo. 65-90 € 2 osoby === Agroturystyka === * '''La Locanda della Quercia Calante''', Contrada della Torraccia, 3/9, ☏ +39 0763-627199, faks: +39 0763-628929, ✉ info@querciacalante.com. 18 km od Orvieto. == Kontakt == === Poczta === * {{Znacznik|'''Poste Italiane - Poczta Orvieto'''|42.718285948355664 |12.113064417390317 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Poste Italiane - Poczta Orvieto''', Largo Maurizio Ravelli, 4, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 398349, faks: +39 0763 343361. Pon.-pt. 08:20-13:35 Sob. 08:20-13:35. * {{Znacznik|'''Poste Italiane – Poczta Stacja Orvieto'''|42.721870 |12.135366 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Poste Italiane – Poczta Stacja Orvieto''', Via Monte Peglia, 20, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 392749, faks: +39 0763 349534. Pon.-pt. 08.20-13.35 Sob. 08.20-13.35. === Banki === * {{Znacznik|'''Unicredit – Orvieto Duomo'''|42.7184179534352 |12.110861233259282 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Unicredit – Orvieto Duomo''', Via del Duomo, 1, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 457005, ag30585-italia@unicredit.eu. wtorek, czwartek, piątek 8:20 - 12:45 / 14:35 - 16:35. * {{Znacznik|'''Unicredit – Orvieto Monte Peglia'''|42.72171365834484 |12.135235982823074 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Unicredit – Orvieto Monte Peglia''', Via Monte Peglia, 10/12, 05019, Orvieto, ☎ +39 0763 457004, ag07181-italia@unicredit.eu. Pon.-pt. 8:20 - 13:20 / 14:30 - 16:00. * {{Znacznik|'''Monte dei Paschi di Siena'''|42.717655921552335 |12.107816265873508 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Monte dei Paschi di Siena''', Via Giuseppe Garibaldi, 24, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 39821. Pon.-pt. 8:20 - 13:00 / 14:15 - 16:00. * {{Znacznik|'''Intesa Sanpaolo'''|42.72148 |12.13525 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Intesa Sanpaolo''', Via Angelo Costanzi 29 – Orvieto Scalo, ☎ +39 0763 302360. * {{Znacznik|'''Cassa Di Risparmio Di Orvieto'''|42.71857920001546 |12.107879671979887 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Cassa Di Risparmio Di Orvieto''', Piazza Della Repubblica, 21, 05018, Orvieto, ☎ +39 0763 3991. == Bezpieczeństwo == == Zdrowie == * {{Znacznik|'''Szpital Santa Maria della Stella'''|42.7322 |12.1452 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''[https://www.uslumbria2.it/ Szpital Santa Maria della Stella]''', Ciconia (''położony poza miastem, w kierunku wschodnim''). == Informacje turystyczne == * '''Informacja turystyczna.''' Jest dostępny w biurze turystycznym na Piazza del Duomo (Pn-Pt 8:15-13:50, 16-19; sob. 10-13, 16-19; niedz. I święta 10-12, 16-18). == Gdzie dalej == * '''[[Lago di Bolsena]]''' znajduje się na południowy wschód od Orvieto w prowincji Lacjum. * '''[[Todi]]''' * '''[[Perugia]]''' * '''[[Asyż]]''' * '''[[Civita di Bagnoregio]]''' {{Jest w|Prowincja Terni}} {{użyteczny}} {{geo|42.7167|12.1000}} [[Kategoria:Umbria]] m99oisuopjt1wr6i4kkbj92yhpna2fm 0 10726 157397 134829 2026-06-23T09:06:55Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Dania Południowa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 157397 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Faaborg |widok=Udsigt_over_Faaborg.jpg |herb=Coat_of_arms_of_Faaborg.svg |mapa= |region=[[Dania Południowa]] |powierzchnia= |lud=7000 |prefiks= |www=http://www.nyborg.dk/da }} '''Faaborg''' – miasto w [[Dania|Danii]], na wyspie [[Fionia]], w gminie Faaborg-Midtfyn. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samochodem=== Lokalny węzeł drogowy. ===Autobusem=== Autobus z Odense nr. 141 === Promem === ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== Lidl Rema 1000 Netto Super Brugsen Føtex ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Fionia}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Dania Południowa]] 88l7r8fbxgh2hmbzxhfpz0ewjrc0vbw 0 12539 157396 100761 2026-06-23T08:40:25Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Zelandia" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 157396 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Fårevejle |widok=Fårevejle_Kirke.JPG |herb= |mapa= |region=[[Zelandia (Dania)|Zelandia]] |powierzchnia= |lud=750 |prefiks=(+45) |www= }} '''Fårevejle''' – niewielka miejscowość położona w północno-zachodniej części [[Zelandia (Dania)|Zelandii]] w gminie Odsherred, pomiędzy fiordem Lammefjord i zatoką Sejerø Bugt. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Kastrup. ===Koleją=== ===Samochodem=== Fårevejle jest ważnym węzłem drogowym. ===Autobusem=== === Promem === ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Zelandia (Dania)}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Zelandia]] hf25pueezrvoq4gf1dqknpc1dze6ywx 0 18076 157395 137929 2026-06-23T08:40:12Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Jutlandia Północna" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 157395 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Farsø |widok=Farsø_Kirke.jpg |herb= |mapa= |region=[[Jutlandia Północna]] |powierzchnia=2,81 |lud=3400 |prefiks= |www=https://farsoe.dk/ }} '''Farsø''' – miasto w [[Dania|Danii]], w regionie [[Jutlandia Północna]], w gminie Vesthimmerland. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko Aalborg. ===Koleją=== ===Samochodem=== ===Autobusem=== === Promem === ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Jutlandia Północna}} {{Zarys}} [[Kategoria:Jutlandia Północna]] 26rrvz5ag2oco3dk99gtx923px5l5wd 0 19255 157394 157349 2026-06-22T18:02:25Z Moromar 2451 /* Linie lotnicze i kierunki podróży */ 157394 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} '''Port lotniczy Hanower''' ({{IATA|HAJ}}) to międzynarodowy port lotniczy obsługujący [[Hanower]] i [[Dolna Saksonia|Dolną Saksonię]]. Znajduje się w [[Langenhagen]], na północ od stolicy Dolnej Saksonii. Hanower-Langenhagen jest ósmym co do wielkości lotniskiem w [[Niemcy|Niemczech]]. == Charakterystyka == Lotnisko zostało otwarte w 1952 roku na terenie dawnego lotniska wojskowego na północ od [[Hanower]]u. Obecny budynek cargo pełnił wówczas funkcję terminala. Oryginalna wieża kontroli lotów jest nadal widoczna na budynku cargo. Na początku lat 70. XX wieku rozpoczęto prace nad rozbudową lotniska w Hanowerze, przekształcając je w lotnisko komercyjne. Wybudowano nową wieżę kontroli lotów, która obecnie służy jako przestrzeń reklamowa, wraz z terminalami A i B, wyposażonymi w zdecentralizowaną odprawę (jedna poczekalnia na bramkę) oraz parkingi 1 i 2. Lotnisko zostało otwarte w 1973 roku. Wówczas było to najnowocześniejsze lotnisko na świecie i do dziś wyznacza standardy (np. jedna poczekalnia na bramkę!) dzięki niewielkim odległościom. [[Moskwa|Moskiewskie]] [[Port lotniczy Moskwa-Szeremietiewo|lotnisko Szeremietiewo-2]] zostało zbudowane na wzór lotniska w Hanowerze na Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1980 roku. Terminale A i B mają po sześć bramek. Terminal B został od tego czasu przebudowany i obecnie posiada dwa centralne punkty kontroli bezpieczeństwa, każdy z poczekalnią i trzema bramkami. [[Plik:Das Wahrzeichen des Flughafens Hannover.jpg|thumb|Symbol lotniska w Hanowerze – stara wieża (od maja 2009 r. była szara, a od kwietnia 2010 jest w barwach Germanwings)]] W związku z rosnącą liczbą podróży wakacyjnych, a także w celu wsparcia EXPO 2000 w Hanowerze, wybudowano trzeci terminal, Terminal C. Posiada on osiem bramek i centralną strefę odpraw. Strefę oczekiwania można w razie potrzeby podzielić na dwie sekcje (jedną z kontrolą paszportową i jedną bez). Składa się on również z czterech sektorów, każdy z dwoma bramkami. Dodatkowo, poza terenem lotniska, wybudowano nową wieżę kontroli lotów. Terminal D jest obecnie zamknięty dla prywatnego ruchu lotniczego. Jest wykorzystywany wyłącznie do celów wojskowych i transportu cargo. Pierwotnie miał być bazą wypadową dla linii Condor. Przez dwa lata pasażerowie z różnych miast Niemiec latali stąd do Hanoweru, zanim zostali przeniesieni do zagranicznych linii lotniczych obsługujących loty wakacyjne. Rozważano go również jako terminal dla tanich linii lotniczych. Pasażerowie linii Hapag-Lloyd Express, która później połączyła się z TUIfly, mieli stąd dotrzeć pieszo do swoich samolotów. Koszty przebudowy okazały się zbyt wysokie. Lotnisko posiada trzy pasy startowe. Wszystkie zorientowane są w kierunku wschód-zachód. Pas północny ma 3800 metrów długości i 45 metrów szerokości. Posiada dopuszczenie do lotów w trudnych warunkach pogodowych. Pas południowy ma 2340 metrów długości i 45 metrów szerokości. Te dwa pasy startowe są przeznaczone dla międzynarodowego ruchu lotniczego i odpowiednio wyposażone. Pas centralny jest przeznaczony dla małych samolotów. Są one obsługiwane przez terminale General Aviation (GAT) I i II. Pas środkowy jest przeznaczony wyłącznie do lotów z widocznością (VFR). Na lotnisku może być obsługiwanych jednocześnie do 47 samolotów, z czego do 20 można dostać się bezpośrednio przez rękawy w terminalach A, B i C. Kluczowym filarem działalności lotniska w Hanowerze jest ruch lotniczy do krajów byłego Związku Radzieckiego (WNP). Jest to drugie co do ważności lotnisko dla tych lotów po [[Port lotniczy Frankfurt|Frankfurcie]] (FRA). Codziennie odbywają się tam loty do [[Moskwa|Moskwy]], a także dostępnych jest wiele lotów bezpośrednich. Obecnie rozwijana jest działalność w zakresie przewozów towarowych z Hanoweru. Do [[Paryż]]a lata mniejszy samolot FedEx. W 2014 roku TNT Airways również otworzyło bramę lotniczą w Hanowerze, oferując dwa codzienne loty do [[Liège]], [[Billund]] i [[Oslo]]. == Transport naziemny == === Koleją === [[Plik:S-Bahn Station Hannover Airport von aussen.jpg|thumb|Stacja S-Bahn z zewnątrz]] Lotnisko jest połączone z [[Hanower|hanowerską]] siecią kolei miejskiej (S-Bahn). Linia [[Plik:Hannover S5.svg|25px]] łączy lotnisko z dworcem kolejowym Hannover Hauptbahnhof co 30 minut, a stamtąd do [[Hameln]]; niektóre pociągi S-Bahn kursują również do [[Paderborn]]. Podczas dużych targów, takich jak CeBIT czy Targi Hanowerskie, linia [[Plik:Hannover S8.svg|25px]] kursuje również bezpośrednio z lotniska na tereny targowe. Podróż do dworca kolejowego Hannover Hauptbahnhof trwa 17 minut i kosztuje 4,50 euro (strefa AB). (Stan na 2025) {{Znacznik|Dworzec kolejowy na lotnisku|52.4585|9.6988|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy na lotnisku''' znajduje się w korytarzu łączącym terminal B i terminal C, tuż przed terminalem C, od strony płyty postojowej. Stacja jest połączona z lotniskiem schodami ruchomymi i dwiema windami, a także klatką schodową. Stacja jest dwutorowa, ale linia do następnej stacji, '''Langenhagen Pferdemarkt''', jest jednotorowa. Jeśli jedziesz z północy, najlepiej wysiąść na stacji '''Langenhagen Mitte''', przesiąść się na drugi peron i stamtąd kontynuować podróż linią [[Plik:Hannover S5.svg|25px]]. Na stacji Langenhagen Mitte zatrzymują się tylko pociągi regionalne obsługiwane przez Regionalverkehre Start Deutschland (RB 38: Hannover<>Buchholz<>Hamburg-Harburg), Metronom Eisenbahngesellschaft (RE2: [[Uelzen]]<>[[Getynga|Göttingen]], RE3: Hannover<>[[Hamburg]]) oraz inna linia S-Bahn obsługiwana przez Transdev Hannover ([[Plik:Hannover S4.svg|25px]]: Hannover<>[[Bennemühlen]]). Na stacji Langenhagen Mitte nie zatrzymują się żadne pociągi dalekobieżne. Bilety można kupić, jak to zwykle bywa w całym [[Hanower]]ze, w automacie biletowym, który jest bardzo łatwy w obsłudze dla turystów. Konduktorzy Deutsche Bahn służą pomocą. Bilety można również kupić online za pośrednictwem [https://shop.gvh.de/ sklepu] i aplikacji mobilnej stowarzyszenia transportowego Üstra (GVH). === Autobusem === [[Plik:Der Bus zum Hannover Airport.jpg|thumb|Autobus na lotnisko w Hanowerze]] Autobus miejski linii 470 kursuje z lotniska przez [[Langenhagen]] do dzielnicy Hanoweru Stöcken. W Langenhagen istnieje przesiadka na linię tramwajową nr 1, a w Stöcken na linię tramwajową nr 5. Pojedynczy przejazd kosztuje 2,70 € i trwa 37 minut. Przystanek autobusowy na lotnisku znajduje się bezpośrednio przed Terminalem C. W Stöcken dostępne są przesiadki na różne linie autobusowe oraz linię tramwajową nr 5. Przystanek autobusowy znajduje się pomiędzy hotelem Maritim a parkingiem 3, w pobliżu Terminalu C na poziomie przylotów (tj. na parterze). Autobus zapewnia również dojazd do stacji kolejowej '''Langenhagen Mitte'''. === Samochodem i drogą === '''Taksówką''' Postoje taksówek znajdują się przed wszystkimi trzema terminalami, na poziomie przylotów. Podróż do centrum miasta trwa 20 minut i kosztuje około 20 euro. '''Samochodem''' [[Plik:Ausschilderung der Parkplätze.jpg|thumb|Znak jest już na swoim miejscu, podobnie jak niewielki parking, daleko przed lotniskiem]] Lotnisko położone jest bezpośrednio przy autostradzie [[Plik:Bundesautobahn_352_number.svg|30px]]. Jadąc od północy, odchodzi ona od autostrady [[Plik:Bundesautobahn_7_number.svg|25px]] na węźle Hannover-Nord, a od zachodu – od autostrady [[Plik:Bundesautobahn_2_number.svg|25px]] na węźle Hannover-West. Od wschodu, na węźle Langenhagen odchodzi od autostrady federalnej 552, która prowadzi bezpośrednio na lotnisko jako droga ekspresowa. Lotnisko dysponuje dużą liczbą miejsc parkingowych, które są wyraźnie oznakowane za pomocą systemu kierowania ruchem. Dla terminali A i B zaleca się korzystanie z parkingów 1 i 2, a dla terminalu C z parkingów 3 i wschodniego. W okresie wakacyjnym dostępne są również parkingi północne i wschodnie. Znajdują się one w większej odległości od terminali, dlatego do terminali kursują bezpłatne autobusy wahadłowe. Miejsca parkingowe krótkoterminowe znajdują się bezpośrednio przed terminalami. == Linie lotnicze i kierunki podróży == Około 40 linii lotniczych lata z Hanoweru do około 70 miejsc docelowych. W Terminalu A odbywa się rozkładowy ruch. To tutaj mieści się siedziba '''Lufthansy''' i jej partnerów. Lufthansa lata stąd wiele razy dziennie do [[Port lotniczy Frankfurt|Frankfurtu]] ({{IATA|FRA}}) i [[Port lotniczy Monachium|Monachium]] ({{IATA|MUC}}). Star Alliance lata także szwajcarskimi liniami '''SWISS''' do [[Zurych]]u, skandynawskimi '''SAS''' do [[Kopenhaga|Kopenhagi]] i '''Austrian Airlines''' do [[Wiedeń|Wiednia]]. [[Plik:Hannover Airport TUI fly Boeing 737-8 MAX D-AMAA (DSC06322).jpg|thumb|Boeing 737 MAX 8 linii TUIfly z siedzibą w Hanowerze.]] Międzynarodowy ruch lotniczy poza strefą Schengen odbywa się w Terminalu B. Obsługiwane są tu loty w kierunku wschodnim, m.in. z '''Air Serbia''' do [[Belgrad]]u. Kursowały tu różne linie do [[Rosja|Rosji]] i na [[Białoruś]], które jednak ze względu na sankcje musiały zostać wstrzymane. Drugim kierunkiem jest [[Turcja]]. Tutaj turyści mieszają się z podróżującymi planowo. Większość Turków mieszkających w Niemczech korzysta obecnie z samolotów, aby dostać się do swojego kraju. Do [[Stambuł]]u można codziennie dolecieć liniami '''Turkish Airlines''', które są także partnerem Star Alliance, czyli sprzymierzonym z Lufthansą. '''SunExpress''' lata także do [[Stambuł]]u, a także do [[Izmir]]u, [[Antalya|Antalyi]] i [[Bodrum|Bodrum]]. W nocy zwiększa się ruch lotniczy do Turcji, gdyż w Hanowerze nadal nie obowiązuje zakaz lotów nocnych. Kierunki to [[Adana]], [[Ankara]], [[Izmir]], oczywiście [[Antalya]], [[Gaziantep]] i kilka innych. Wakacyjne linie lotnicze, takie jak '''Sun Express Deutschland''', '''Pegasus Airlines''' i '''Freebird Airlines''', obsługują te trasy w szczególności. '''British Airways''' (lata trzy razy dziennie do [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|londyńskiego Heathrow]]) również znajduje się w Terminalu B. Inne kierunki z Hanoweru obejmują [[Bułgaria|Bułgarię]], [[Tunezja|Tunezję]], [[Kosowo]] i [[Egipt]] i są obsługiwane przez linie lotnicze z tych krajów, w tym '''European Air Charter''', '''Nouvelair''' i '''Tunisair'''. Klasyczna niemiecka wakacyjna linia lotnicza '''TUIfly''' ma swoją siedzibę w Terminalu C. Cele firmy są bardzo szerokie. Przede wszystkim oferowane są oczywiście miejsca nad Morzem Śródziemnym. Ale wszystko zmieniło się też trochę w Terminalu C. Obsługują już nie tylko wakacyjne linie lotnicze, ale także linie regularne. Ma to coś wspólnego z oddzieleniem pasażerów dla obszarów Schengen i non-Schengen. == Terminale == [[Plik:Terminal B von innen.jpg|thumb|Terminal B Poziom odlotów]] Lotnisko w Hanowerze posiada cztery terminale spełniające standardy lotnisk komercyjnych. Terminal A obsługuje wyłącznie loty regularne. Lufthansa i jej linie partnerskie mają tu swoje bazy, a Vueling również lata z Terminalu A. Terminal B jest zamknięty. Terminal C to terminal wakacyjny lotniska w Hanowerze. Loty rozpoczynają się w środku nocy i trwają do późnych godzin wieczornych. Z tego terminalu latają linie TUIfly, a wszystkie ich loty odbywają się tego terminalu. Należy jednak pamiętać: loty odlatujące rano do krajów wymagających kontroli granicznej są czasami obsługiwane przez inny terminal, ale nadal odlatują z Terminalu B. Wystarczy sprawdzić właściwy terminal do odprawy na stronie internetowej lotniska z trzydniowym wyprzedzeniem. Terminal D jest używany tymczasowo. === Przyloty === [[Plik:Carrental Hannover Airport.jpg|thumb|Wynajem samochodów na lotnisku w Hanowerze pomiędzy terminalami A i B]] Poziom przylotów na lotnisku w Hanowerze również znajduje się na parterze. Dla osób oczekujących na odbiór pasażerów, w Terminalach A i C znajduje się bar, ale jest on otwarty tylko wtedy, gdy lotnisko jest zatłoczone. Poza tym, w Terminalu C znajduje się pasaż handlowy, w którym można miło spędzić czas. Można tam również napić się kawy. Wypożyczalnie samochodów mają swoje stanowiska między Terminalami A i B. Reprezentowane są wszystkie główne firmy wynajmujące. Usługa parkingu valet jest również dostępna tutaj i może pomóc w przypadku drobnych problemów z parkowaniem. Mogą również pomóc, jeśli samochód nie odpali po tygodniu parkowania. Wreszcie, obsługa lotniska znajduje się w Terminalu B. To oni są osobami, do których można się zwrócić na lotnisku. Jeśli coś jest brudne, masz pytanie, potrzebujesz powiadomienia lub zgubiłeś lub znalazłeś coś, obsługa lotniska może pomóc we wszystkich tych sprawach. === Odloty === Na poziomie odlotów lotniska w Hanowerze znajdują się restauracje, sklepy oraz oczywiście stanowiska odprawy i kasy biletowe linii lotniczych. Ze względu na przebudowę punktów kontroli bezpieczeństwa i prace budowlane (np. nowe korytarze przesiadkowe w strefie bezpieczeństwa – tj. po kontroli bezpieczeństwa; od 2023 do 2025), poszczególne loty niektórych linii lotniczych nie mogą być już przypisane do konkretnego terminala, jak dotychczas. Terminal C obsługuje głównie loty Schengen. Aby uzyskać informacje o lotach i przydzielonych terminalach, najlepiej sprawdzić aktualny rozkład lotów na najbliższe trzy dni. [[Plik:Airport Plaza Hannover.jpg|thumb|Airport Plaza Hannover Airport]] Nowe centrum handlowe znajduje się pomiędzy terminalami A i B. Można tu robić zakupy siedem dni w tygodniu. Supermarket, kiosk i kilka innych sklepów są otwarte również w weekendy. Samo lotnisko jest czynne 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, 365 dni w roku. W terminalu C mieści się wiele biur podróży. Można tu zarezerwować podróż, szczególnie w weekendy. Reprezentowani są wszyscy główni organizatorzy podróży. Jednak przylot z zapakowanymi walizkami i lot samolotem nie jest już możliwy. Restauracje na lotnisku w Hanowerze pozostają w ścisłym kontakcie z firmą Mövenpick i jej różnymi markami. W Terminalu A, na poziomie odlotów, znajduje się kawiarnia Mövenpick Cafe, a na poziomie przylotów – bar Mövenpick Bar Meeting Point. Obie restauracje oferują kawę i bułki. Restauracja Marché Mövenpick znajduje się na Airport Plaza (pomiędzy terminalami A i B). W Terminalu B marka Marché Bakery oferuje świeżo upieczone bułki i pieczywo, świeżo wyciskany sok pomarańczowy i wiele innych produktów. W poczekalniach w Terminalach A i B znajdują się również bary Zigolini i Arabica. W barze Sichtbar w markecie turystycznym (pomiędzy terminalami B i C) można delektować się tymi samymi daniami, podziwiając jednocześnie widok na płytę lotniska. Kilka kroków dalej znajdują się kawiarenki internetowe dla entuzjastów komputerów. W Terminalu C Mövenpick ponownie zajmuje centralne miejsce. Bar sportowy znajduje się na poziomie odlotów, a Marche Bistro w poczekalni Terminalu C. Mövenpick prowadzi również bistro Gate66 na tarasie widokowym. McDonald's prowadzi restaurację typu fast food z kawiarnią McCafé na terenie lotniska. === Transfer === Lotnisko w Hanowerze nie posiada strefy tranzytowej. Nie ma zatem możliwości opieki nad pasażerami lecącymi z [[Nowosybirsk]]a przez Hanower do [[Sal]] bez wizy dla państw Schengen. Należy zatem posiadać wizę tranzytową. [[Plik:Terminal B am Abend.jpg|thumb|Terminal B wieczorem]] Jak na wszystkich niemieckich lotniskach, również i w Hanowerze istnieje problematyczny obszar. Jeśli pochodzisz z kraju, który nie jest częścią UE i musisz udać się w inne miejsce, musisz zejść na ląd, zazwyczaj przejść kontrolę graniczną, ponownie przejść kontrolę bezpieczeństwa lotniczego i dopiero wtedy możesz ponownie wejść na pokład. Płyny przewożone w bagażu podręcznym nie będą akceptowane, nawet jeśli zostały zakupione w strefie bezpieczeństwa lotniska. W języku niemieckim: Zarezerwowałeś lot z Hurghady przez Hanower do Lipska. Kupujesz butelkę whisky w poczekalni w Hurghadzie. Leci do Hanoweru, musi tam wysiąść, przejść kontrolę graniczną i celną, ponownie przejść przez kontrolę bezpieczeństwa lotniczego i whisky zostaje odrzucona. Ponieważ w Hanowerze generalnie nie ma komu dać whisky, to już jej nie ma. Wskazówka jest taka: nie kupuj niczego poza bezpośrednimi lotami. === Bezpieczeństwo === [[Plik:Hannover Turm.jpg|upright|thumb|Nowa wieża na lotnisku w Hanowerze]] Lotnisko w Hanowerze posiada własny, niewielki posterunek policji. Znajduje się on na poziomie przylotów, w niewielkim biurze od strony Terminalu B w kierunku Terminalu C. Posterunek jest prawie zawsze obsadzony. Podczas zmian służbowych może być bezobsługowy. Można poczekać chwilę lub skontaktować się z policją telefonicznie. Za bezpieczeństwo na lotnisku odpowiada Policja Federalna. Jej posterunek znajduje się na poziomie odlotów w Terminalu B. Wchodząc środkowym wejściem, należy przejść przez drzwi po prawej stronie, wejść po schodach i zadzwonić dzwonkiem. To tutaj załatwiane są wszystkie sprawy związane z przekraczaniem granicy z innym krajem. Przestępczość na lotnisku w Hanowerze jest minimalna. Kradzieże kieszonkowe i sklepowe są w dużej mierze nieznane. Niemniej jednak należy pilnować swoich rzeczy – okazja czyni złodzieja. Unikaj pozostawiania wartościowych przedmiotów w samochodzie, zwłaszcza jeśli jest on zaparkowany w jednym z parkingów. Systemy nawigacyjne i radia są często celem ataków grup z Europy Wschodniej. Posterunek Policji Federalnej znajduje się na poziomie odlotów w Terminalu B. W razie zgubienia czegoś, prosimy o kontakt z Centrum Obsługi Lotniska. Tam oddaje się znalezione rzeczy. {{zarys}} {{Jest w|Dolna Saksonia}} [[Kategoria:Porty lotnicze|Hanower]] [[kategoria:Dolna Saksonia]] 1moecfsljt7stxefr34342oay58vq7d 0 19265 157390 2026-06-22T17:28:04Z Moromar 2451 nowy 157390 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Santa Pola |widok = Puerto-Sta-Pola.jpg |herb = Escut_de_Santa_Pola.svg |mapa = Localització de Santa Pola respecte el País Valencià.png |państwo = [[Hiszpania]] |region = [[Walencja (wspólnota autonomiczna)|Walencja]] |powierzchnia = 58,16 |lud = 39 700 |prefiks = |www = https://santapola.es/ }} '''Santa Pola''' to nadmorskie miasto położone na południowym wschodzie [[Hiszpania|Hiszpanii]], w prowincji [[Alicante (prowincja)|Alicante]]. Miasto słynie z pięknych plaż, zabytków oraz różnorodnej kultury, co sprawia, że jest popularnym celem turystycznym dla ludzi z całego świata. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Najbliżej położonym lotniskiem jest Port lotniczy Alicante. Oferuje on wiele połączeń tanich linii lotniczych z wielu miast europejskich, w tym z Polski. === Koleją === === Samochodem === == Język == == Komunikacja == == Warto zobaczyć == ==== Plaże ==== == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Costa Blanca}} [[Kategoria:Walencja]] 56xk7vsxtr85a9zdbn4yobclhys6ixe 0 19266 157391 2026-06-22T17:31:25Z Moromar 2451 nowy 157391 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Al-Wakra |widok = Al-Wakra.jpg |herb = |mapa = |państwo = [[Katar]] |powierzchnia = 75,8 |prefiks = |www = }} '''Al-Wakra''' – miasto we wschodnim [[Katar]]ze; 265 tys. mieszkańców (2020). Stolica prowincji o tej samej nazwie. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === '''Hamad International Airport''' to jeden z najważniejszych portów przesiadkowych na Bliskim Wschodzie i potężny hub, który łączy Europę, Azję oraz Afrykę w ramach wygodnych połączeń tranzytowych. Jest główną bazą '''Qatar Airways''', dlatego w rozkładach znajdziesz mnóstwo rejsów dalekodystansowych i częste przesiadki w Doha. Jeśli polujesz na '''[https://clickandfly.pl/ tanie loty]''', często opłaca się sprawdzać warianty z krótkim stopoverem w Doha, bo siatka połączeń i konkurencyjne taryfy potrafią pozytywnie zaskoczyć. Sam terminal jest nowoczesny i świetnie zorganizowany, więc nawet przy krótkich przesiadkach poruszanie się po lotnisku jest zwykle proste. === Koleją === === Samochodem === Doha jest dużym węzłem drogowym. === Autobusem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == {{Jest w|Katar}} [[Kategoria:Katar]] 6nd3r960bz0wtt9338gpp4vsdm6kcfj 0 19267 157392 2026-06-22T17:34:35Z Moromar 2451 nowy 157392 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Kuala Selangor |widok=Bagan_Pasir_@_Kuala_Selangor_(5975211298).jpg |herb= |mapa= |region=[[Selangor]] |powierzchnia= |lud= |prefiks= |www= }} '''Kuala Selangor''' - miasto w [[Malezja|Malezji]] na Półwyspie Malajskim, w stanie [[Selangor]]. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== ===Koleją=== ===Samochodem=== Kuala Selangor jest ważnym węzłem drogowym. ===Autobusem=== ===Statkiem=== ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Selangor}} {{Zarys}} [[Kategoria:Malezja]] ig76tv6m3hnp4331vjr2jzz549bdp4i 0 19268 157393 2026-06-22T17:38:50Z Moromar 2451 nowy 157393 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{quickbar | grafika= | flaga=Flag_of_West_Sulawesi.svg | mapa=West_Sulawesi_in_Indonesia.svg | stolica=[[Mamuju]] | ustrój= | waluta= | powierzchnia=16 787 | ludność=1 525 300 | język=indonezyjski | religia=islam | napięcie prądu=230 | numer kierunkowy= | domena= | strefa czasowa= }} '''Celebes Zachodni''' – prowincja w [[Indonezja|Indonezji]] w zachodniej części wyspy [[Celebes]]. == Charakterystyka == ===Geografia=== ===Klimat=== ===Historia=== ===Polityka=== ===Gospodarka=== ==Dojazd== ===Samochodem=== ===Samolotem=== ===Statkiem=== ==Miasta== * [[Mamuju]] ==Ciekawe miejsca== ==Komunikacja== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Noclegi== ==Bezpieczeństwo== ===Zdrowie=== ==Kontakt== {{Jest w|Indonezja}} {{Zarys}} [[Kategoria:Indonezja]] mz11vei7eraiebfb9nqlbk82enhqoyt