Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 974 157828 138250 2026-07-28T10:39:55Z Kasiek2709 17591 Dodałam praktyczną wskazówkę jak można zwiedzać Katedrę z Przewodnikiem 157828 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Krakau - Wawel-Weichsel-Panorama.JPG|UNESCO=yes|pgname=Wawel}} [[Plik:Wawel2.jpg|thumb|upright=1.2|Widok na wzgórze wawelskie od strony Wisły]] [[Plik:Wawel Hill - basic map.svg|thumb|upright=1.5|Mapa budynków na Wawelu]] '''Wawel''' – wzgórze w [[Kraków|Krakowie]], w [[w:Dzielnica I Stare Miasto|Dzielnicy I Stare Miasto]], na lewym brzegu [[w:Wisła|Wisły]]. Na wzgórzu znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: * [[w:Zamek Królewski na Wawelu|Zamek Królewski na Wawelu]], * [[w:Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława]]. W 1978 Wawel wraz ze [[Kraków/Stare Miasto|Starym Miastem]], [[Kraków/Kazimierz|Kazimierzem]] i [[Kraków/Stradom|Stradomiem]] został wpisany na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Historia Wzgórza Wawelskiego == Wawel to wapienna skała jurajska, która uformowała się już 150 milionów lat temu. Od VII stulecia n.e. osiedlali się tu Słowianie. W wieku IX był głównym grodem plemienia Wiślan. Pierwsi historyczni władcy Polski: Mieszko I, Bolesław Chrobry i Mieszko II obrali Wawel za jedną ze swoich siedzib. Na wzgórzu pojawiły się w tym czasie pierwsze budowle sakralne, w tym kamienna katedra. Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę z Gniezna do Krakowa. Od tego czasu Wawel stał się ważnym ośrodkiem politycznym. Bolesław Śmiały i Bolesław Krzywousty zbudowali kolejną katedrę na wzgórzu. Wacław II z rodu Przemyślidów koronował się w Wawelskiej Katedrze na króla. Kilkanaście lat później uczynił to również Władysław Łokietek. Wraz z synem Kazimierzem Wielkim doprowadził on Wawel do niezwykłej świetności. W 1363 roku odbyły się tu zaślubiny wnuczki Kazimierza Wielkiego, Elżbiety z cesarzem Karolem IV. Za panowania Kazimierza Jagiellończyka (1447-1492) zbudowano na Wawelu trzy ceglane baszty: Złodziejską, Sandomierską i Senatorską. Na dworze działali w tych czasach pierwsi w Polsce humaniści: historyk Jan Długosz i Włoch Filip Kallimach. W 1540 roku ukończono budowę nowego pałacu z ogromnym dziedzińcem otoczonym arkadami. Zygmunt II August sprowadził na Wawel wielką kolekcję arrasów tkanych w Brukseli. Po przeniesieniu stolicy z Krakowa do Warszawy Zamek Królewski powoli tracił swą świetność. W okresie zaborów przekształcono go w cytadelę. Podczas II wojny światowej na Wawelu mieszkał hitlerowski generalny gubernator [[w:Hans Frank|Hans Frank]]. Cenniejsze eksponaty udało się jednak wywieźć do Kanady, skąd wróciły na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. == Zamek Królewski na Wawelu == {{na wikipedii|Zamek Królewski na Wawelu}} === Zwiedzanie === ==== Reprezentacyjne Komnaty Królewskie ==== {{na wikipedii|Reprezentacyjne Komnaty Królewskie na Wawelu}} Jest to główna ekspozycja wnętrz zamkowych obejmująca kilka pomieszczeń parteru i niemal całe II piętro. Na początek obchodzimy kolejno: salon, gabinet i sypialnię wielkorządcy. Pomieszczenia te są wyposażone w sprzęty pochodzące z XVI i XVII wieku. Następnie, po przejściu na drugie piętro odwiedzamy Salę Turniejową, Salę pod Przeglądem Wojsk oraz Salę Poselską. W skrzydle wschodnim znajdują się jeszcze: Sala pod Palnetami, Sala pod Zodiakiem oraz Wieża Duńska. W skrzydle północnym, natomiast możemy zobaczyć: Salę pod Ptakami, Kaplicę Królewską, gabinet, Salę Senatorską oraz Salę pod Orłem. ==== Prywatne Apartamenty Królewskie ==== {{na wikipedii|Prywatne Apartamenty Królewskie na Wawelu}} Jest to ekspozycja na I piętrze zamku obejmująca prywatne komnaty królewskie, komnaty świty dworskiej oraz komnaty dla gości. ==== Skarbiec Koronny i Zbrojownia ==== {{na wikipedii|Skarbiec Koronny na Wawelu|w:Zbrojownia na Wawelu}} Ekspozycja znajduje się na parterze i w piwnicach zamku. Prezentuje zbiory kosztowności i wszelkich rodzajów broni. ==== Wawel Zaginiony ==== {{na wikipedii|Wawel Zaginiony}} Ekspozycję tą urządzono w dawnych kuchniach zamkowych. Obejmuje ona cztery pomieszczenia tworzące rezerwat archeologiczny i prezentuje zbiory z wykopalisk na wzgórzu oraz liczne makiety zamku i katedry. ==== Smocza Jama ==== {{na wikipedii|Smocza Jama (Kraków)}} Zwiedzanie Smoczej Jamy rozpoczyna się na Wzgórzu Wawelskim, nieopodal baszty Złodziejskiej. Schodzi się stamtąd schodami w dół do rozległej pieczary. == Katedra Wawelska == {{na wikipedii|Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie}} === Historia katedry === Pierwszy kościół na Wzgórzu Wawelskim powstał najpewniej na początku XI w. Na przełomie XI i XII wieku powstała romańska katedra. W 1320 roku w Wawelskiej Katedrze koronował się na króla Władysław Łokietek. Od tego wydarzenia Wawel stał się miejscem koronacji królów Polski. W 1364 r. konsekrowano kolejną- gotycką- świątynię. Przetrwała ona do dzisiaj. === Wnętrza === W centrum katedry znajduje się Ołtarz św. Stanisława. Między nim, a głównym wejściem, po prawej i po lewej stronie umieszczone są nagrobki Władysława Jagiełły i Władysława Warneńczyka, dwóch królów Polski z dynastii Jagiellonów. Ołtarz otoczony jest czterema pomnikami biskupów krakowskich: Marcina Szyszkowskiego, Piotra Gembickiego, Kazimierza Łubieńskiego i Jana Małachowskiego. Za ołtarzem, po prawej stronie umieszczono: pomnik i insygnia grobowe św. królowej Jadwigi, nagrobek Kazimierza Wielkiego oraz pomnik kardynała Zbigniewa Oleśnickiego. Po lewej stronie od ołtarza, można natomiast zobaczyć, płytę ukazującą Jana III Sobieskiego pod Wiedniem oraz nagrobek króla Władysława Łokietka. Dalej znajduje się ołtarz główny-ołtarz św. Wacława, z ołtarzem św. Józefa po prawej i ołtarzem św. Jacka po lewej stronie. Za ołtarzem głównym znajduje się Kaplica pod wezwaniem Narodzenia NMP z mniejszymi kaplicami: pod wezwaniem św. Tomasza kantuaryjskiego i św. Katarzyny. Po prawej stronie od ołtarza głównego znajduje się ołtarz Pana Jezusa Ukrzyżowanego oraz Zakrystia. Oprócz tego w katedrze znajdziemy jeszcze piętnaście kaplic, kilka pomników oraz Kryptę Wieszczów Narodowych, w której spoczywają Adam Mickiewicz oraz Juliusz Słowacki. Ponadto umieszczono w niej ziemię z grobu Cypriana Kamila Norwida oraz medalion z wizerunkiem Fryderyka Chopina. === Grobowce === {{na wikipedii|Groby Królewskie na Wawelu}} {{na wikipedii|Krypta Wieszczów Narodowych na Wawelu}} W podziemnych kryptach Katedry Wawelskiej pochowani zostali polscy bohaterowie narodowi. W pierwszej – '''Krypcie św. Leonarda''': Jan III Sobieski, królowa Maria Kazimiera, król Michał Korybut Wiśniowiecki, książę Józef Poniatowski, Tadeusz Kościuszko oraz gen. Władysław Sikorski. Następna krypta posiada wyłącznie sarkofag Stefana Batorego. Kolejna krypta to krypta rodziny Władysława IV. Pochowano w niej samego króla, jego żonę, Cecylię Renatę, oraz jego dzieci: królewicza Zygmunta Kazimierza Waza oraz królewnę Annę Marię Izabelę. W następnej krypcie – '''krypcie Zygmuntowskiej''' – pochowani zostali: Zygmunt II August, Anna Jagiellonka, Olbracht Jagiellończyk, Anna Austriaczka, Aleksander Karol Waza, Barbara Zapolya, Anna Maria oraz August II Mocny. Znajdują się tu również prochy Stanisława Leszczyńskiego. W '''krypcie Zygmunta Starego''' spoczywają sam Zygmunt Stary oraz jego zmarły jako niemowlę syn, Olbracht. W '''krypcie Wazów''' znajdują się sarkofagi: Zygmunta III Wazy, Konstancji Austriaczki, Jana Alberta Wazy, Ludwika Marii Gonzaga oraz Jana Zygmunta Wazy. Można tu również zobaczyć urnę z ziemią z Katynia. W ostatniej krypcie – '''pod Wieżą Srebrnych Dzwonów''' – spoczywają: Józef Piłsudski oraz Lech Kaczyński z żoną Marią. === Wieże i dzwony === Katedra Wawelska posiada trzy wieże. Na Wieży Zegarowej (najwyższej) wiszą dwa dzwony-gongi, wybijające godziny i kwadranse, na Wieży Zygmuntowskiej umieszczono pięć największych dzwonów („Głowniak”, „Półzygmunt”, „Kardynał”, „Urban” i jeden z największych w Polsce „Zygmunt”), natomiast Wieża Srebrnych Dzwonów mieści trzy dzwony, w tym „Nowak” pochodzący z XII wieku, jeden z najstarszych dzwonów w Polsce. Pozostałe nazywają się „Gaworek” i „Maciek”. === Zwiedzanie === ==== Ceny ==== Wstęp do Katedry jest bezpłatny (oprócz kaplic). Żeby wejść na Wieżę Zygmuntowską, do Muzeum Katedralnego oraz Grobów Królewskich, trzeba jednak wykupić bilet, który dotyczy również wejścia do kaplic Świętokrzyskiej, Potockich i Świętej Trójcy. Bilet normalny kosztuje 12 zł, ulgowy 7 zł. W przypadku grup zorganizowanych odpowiednio 11 i 6 zł. ==== Godziny zwiedzania ==== W sezonie katedra, podobnie jak muzeum czynne jest od poniedziałku do soboty od godziny 9:00 do godziny 17:00, w niedziele od godziny 12:30 do 17:00. Muzeum jest nieczynne w niedziele. Kasy biletowe są zamykane pół godziny przed zamknięciem katedry dla zwiedzających. Poza sezonem katedra, jak i muzeum czynne są od godziny 9:00 do 16:00, w niedziele muzeum jest nieczynne, natomiast katedra jest czynna od 12:30 do 16:00. Kasy biletowe zamykane są o 15:30. Katedra Wawelska jest zamknięta dla zwiedzających w: Nowy Rok, Wielki Czwartek, Wielki Piątek, Wielką Sobotę, Wielkanoc, Wszystkich Świętych, Wigilię oraz Boże Narodzenie. Muzeum jest nieczynne we wszystkie święta. ==== Przewodniki audio ==== Przewodniki są dostępne w językach: polskim, angielskim, niemieckim, rosyjskim, włoskim, hiszpańskim i francuskim. Łączny czas przejścia przez katedrę z przewodnikiem to jedna godzina. Przewodnik indywidualny kosztuje 7 zł, grupowy 2,50 zł. ==== Fotografowanie ==== Nie wolno robić zdjęć wystroju wnętrza katedry. Dozwolone jest fotografowanie w obrębie Wieży Zygmuntowskiej. '''Zwiedzanie z Przewodnikiem''' Katedrę można również zwiedzić z Przewodnikiem, taką możliwość oferują firmy zewnętrzne.[https://wawelbilety.pl/katedra/] === Nabożeństwa === W niedziele i święta: * 7:00 w kaplicy Mariackiej w języku łacińskim * 8:00 przy relikwiach św. królowej Jadwigi * 9:00 przy relikwiach św. Stanisława w języku łacińskim * 10:00 przy Ołtarzu Koronacyjnym z udziałem chóru * 11:30 przy Ołtarzu Koronacyjnym * 15:30 Gorzkie Żale * 16:30 (październik-marzec) 17:30 (kwiecień-wrzesień) przy relikwiach św. Stanisława W dni powszednie: * 6:30, 7:00, 7:30, 16:30 (październik-marzec) * 6:30, 7:00, 7:30, 17:30 (kwiecień-wrzesień) Nabożeństwa różańcowe w październiku – godz. 16:00 Spowiedź święta: * 6:30-8:00 – dni powszednie * 7:00-12:00 – niedziele i święta == Linki zewnętrzne == * [http://www.katedra-wawelska.pl Oficjalna strona katedry wawelskiej] {{użyteczny}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Kraków}} {{Geo|50.053889|19.934722}} [[Kategoria:Kraków|Wawel]] 80ztifrxem52eiv93t3wxqxaptnlwol 0 1117 157821 157791 2026-07-27T21:04:59Z Katafrakt 3500 /* Rynek i okolice */ dr. red. 157821 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kraków |widok = Kolaż Krakowa.JPG |herb = POL Kraków COA.svg |mapa = Krakow Mapa1.PNG |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo małopolskie]] |powierzchnia = 810 590 |prefiks = 12 |www = www.krakow.pl }} {{Mapframe|50.06185|19.93686|zoom=14|height=400|width=400}}'''Kraków''' – miasto na prawach powiatu położone w południowej [[Polska|Polsce]] nad [[Wisła|Wisłą]], drugie co do liczby mieszkańców i powierzchni miasto kraju. Dawna stolica kraju (do 1795 roku) i historyczna stolica Małopolski. Siedziba władz [[Województwo małopolskie|województwa małopolskiego]]. == Charakterystyka == Jedno z największych i najstarszych miast kraju, o wysokich walorach kulturowych i architektonicznych. Miasto owiane legendą, tam gdzie czas płynie inaczej i gdzie każda chwila staje się historią. === Historia === {{W Wikipedii|Historia Krakowa}} Przez wieki Kraków był stolicą Polski, siedzibą królów, przyciągającą uczonych i artystów z całego świata. To ich talentom i wyobraźni zawdzięczamy bogatą spuściznę unikalnych zabytków historycznych odzwierciedlających najważniejsze kierunki w kulturze europejskiej. == Dojazd == === Samolotem === W Krakowie-Balicach znajduje się międzynarodowe lotnisko im. Jana Pawła II [http://www.krakowairport.pl/]. Ma bezpośrednie połączenie z kilkudziesięcioma miastami w Europie. * Port lotniczy jest połączony linią kolejową z Dworcem Głównym w Krakowie. Bilet na przejazd tą trasą kosztuje 10,00 PLN (2,5 Euro). Czas dojazdu do dworca – 16–18 minut. * Na lotnisko dojeżdżają także autobusy komunikacji miejskiej 208 oraz 292 (bilet: 4 zł{{stan na|2017|08}}, ponieważ lotnisko znajduje się poza granicami administracyjnymi miasta), czas dojazdu do centrum – 35–45 minut. === Pociągiem === Przez Kraków przebiegają dwie ważne linie kolejowe: * wschód-zachód – [[Lwów]] – [[Rzeszów]] – [[Tarnów]] – [[Kraków]] – [[Katowice]] – [[Wrocław]] – [[Berlin]]; * z północy [[W:Centralna Magistrala Kolejowa|Centralna Magistrala Kolejowa]] – [[Gdańsk]] – [[Warszawa]] – [[Kraków]]. Kraków jest głównym miejscem przesiadkowym dla turystów jadących do [[Zakopane]]go w [[Tatry|Tatrach]]. Przez to miasto jeżdżą też pociągi do [[Praga|Pragi]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Budapeszt]]u i [[Bukareszt]]u. === Samochodem === * Z Warszawy i świętokrzyskiego: Droga krajowa nr 7 (E77) przez [[Radom]] i [[Kielce]] lub droga krajowa nr 79 przez [[Sandomierz]], * Z Gdańska: Droga krajowa nr 1 (E75) przez [[Toruń]] i [[Łódź]]; w Mysłowicach wjechać na Autostradę A4 (E40), * Z Wrocławia i Rzeszowa: Autostrada A4 (E40), odcinek [[Wrocław]] – [[Gliwice]] oraz [[Mysłowice]] – Kraków płatny, * Z Tarnowa: Autostrada A4 (E40), droga krajowa nr 94 przez [[Brzesko]] i [[Bochnia|Bochnię]], * Z Zakopanego: Droga krajowa nr 7 (E77). [[Plik:Czerwieński Boulevard, view from W, Kraków, Poland.jpg|mały|Wawel – widok z daleka]] == Transport == <!-- === Pieszo === --> === Komunikacja miejska === [[Plik:Church of Our Lady Assumed into Heaven, 5 Mariacki square, Old Town, Kraków, Poland.jpg|mały|Kościół Mariacki]] Kraków ma rozbudowaną sieć komunikacji miejskiej. W jej skład wchodzą linie autobusowe, tramwajowe oraz Krakowska Kolej Aglomeracyjna (Port lotniczy Kraków-Balice – Kraków Główny – Wieliczka Rynek Kopalnia) ([http://rozklady.mpk.krakow.pl/ rozkłady jazdy]). Do pobliskich miejscowości można się dostać autobusami PKS. Ceny biletów MPK [http://www.mpk.krakow.pl/pl/bilety/ceny-biletow/]: * bilet jednoprzejazdowy normalny: 3,80 zł * bilet jednoprzejazdowy ulgowy: 1,90 zł * bilet godzinny: 5,00 zł * bilet godzinny ulgowy: 2,50 zł * bilet normalny dzienny 24h: 15,00 zł * bilet dwudniowy (48h) 24,00 zł * bilet trzydniowy (72h) 36,00 zł Większość autobusów i wszystkie tramwaje posiadają automat biletowy w środku pojazdu. Starsze akceptują wyłącznie gotówkę (monety), nowsze również płatności kartą. Na kilku liniach autobusowych jeżdżą pojazdy wyposażone wyłącznie w automaty akceptujące karty płatnicze. Poza pojazdami automaty biletowe znajdują się na wielu większych przystankach (m.in. w okolicach dworca kolejowego). Przewóz bagażu jest darmowy. Po wschodniej stronie dworca kolejowego Kraków Główny znajduje się dworzec autobusów PKS. [[Plik:Krakow - Cloth Hall from Basilica - 4.jpg|mały|Sukiennice i wieża ratuszowa]] === Taksówki === * iCar [http://icartaxi.eu/] tel. 12 653 5555 lub 12 888 0000, dostępna również aplikacja mobilna * Radio Taxi Barbakan [http://barbakan.krakow.pl/] tel. 196-61 * Radio Taxi Wawel [http://waweltaxi.pl/] tel. 1-9666 * Radio Taxi Dwójki [http://www.taxi.krakow.pl/] tel.196 22 * W mieście działa Uber oraz Taxify === Autokary turystyczne === W Krakowie operuje wiele firm oferujących czarterowy [https://busbus.pl/krakow wynajem autobusów], dostępna jest również lista miejsc parkingowych dla autokarów. === Samochód === Wypożyczalnie samochodów znajdują się m.in. na lotnisku w Balicach. Przy lotnisku znajdują się również [https://www.parkingdarko.pl/ parkingi] długoterminowe. == Atrakcje == [[Plik:Wawel (4).jpg|thumb|Zamek Królewski]] Kraków jest ważnym ośrodkiem kulturalnym i turystycznym. Zabytkowe Stare Miasto i Kazimierz w 1978 roku zostały wpisane na pierwszą [[lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO]]. W roku 2000 Kraków otrzymał tytuł ''Europejskiej stolicy Kultury''. W 2008 r. odwiedziło go blisko 7,5 miliona turystów, w tym ponad 2 miliony cudzoziemców. === Rynek i okolice === {{osobny artykuł|Kraków/Rynek Główny}} * '''Rynek Główny''' i '''Wieża Ratuszowa''' – Rynek w Krakowie postrzegany jest jako jeden z największych i najładniejszych rynków w całej Europie. Jest to wyjątkowe miejsce, które brało udział w wielu historycznych wydarzeniach. Niezmiennymi od lat symbolami Krakowa, są Kościół Mariacki, renesansowe Sukiennice, Ratusz, pomnik Adama Mickiewicza, Kościół św. Wojciecha, klimatyczne kawiarenki oraz oczywiście oswojone gołębie. Na krakowskim Rynku odbywają się również obchody najważniejszych polskich świąt oraz imprez regionalnych, takich jak: wystawy szopek bożonarodzeniowych, Lajkonik, juwenalia, a także wiele innych. Wysokość górującej na Rynkiem Wieży Ratuszowej wynosi 70 metrów i ma ona ok. pół metra odchylenia od pionu, co niewątpliwie jest jej cechą charakterystyczną. Wieża zbudowana jest z cegły i ozdobiona barokowym hełmem. W jej wnętrzach znajduje się Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, a w podziemiach słynących niegdyś z sali tortur oraz więzienia zlokalizowana jest ówcześnie przytulna kawiarnia. [[Plik:Kosciol mariacki krakow.jpg|thumb|upright|Kościół Mariacki – widok z bliższej odległości]] * '''Sukiennice''' – renesansowy pasaż handlowy znajdujący się na środku Rynku Głównego. Pierwsze kramy, które zajmowały się handlem suknem, powstały w tym miejscu w 2. połowie XIII wieku. W wiekach późniejszych Sukiennice ulegały licznym przebudowom. Najważniejsza przebudowa w stylu renesansowym miała miejsce w latach 1556–1559 po pożarze z roku 1555. Ostatnia przebudowa została dokonana w latach 1875–1879. Obecnie Sukiennice to liczne kramy z biżuterią, wyrobami z bursztynu, rękodziełem, tradycyjnymi strojami krakowskimi, pamiątkami oraz lampami ze szkła witrażowego. Do ważnych krakowskich „instytucji” należy historyczna kawiarnia Noworolskiego. Nad kramami znajdują się herby polskich miast oraz cechów rzemieślniczych. Na I piętrze znajduje się Galeria Sztuki Polskiej XIX w. (oddział Muzeum Narodowego). * '''Kościół Mariacki''' – jest trzynawową bazyliką na planie prostokąta i jednym z najważniejszych symboli Krakowa i głównym jego zabytkiem w stylu gotyckim. Budowla znajduje się przy północno-wschodnim rogu rynku krakowskiego, nieopodal ulicy Floriańskiej. Kościół Mariacki ozdobiony jest dwiema wieżyczkami o różnej wysokości. Z wyższej co godzinę rozbrzmiewa słynny ''Hejnał Mariacki''. Kościół powstał w latach 1290–1300. Jego wnętrze ogarnięte półmrokiem wypełnione jest przebogatymi barokowymi dziełami sztuki. Najznakomitszym dziełem znajdującym się w Bazylice Mariackiej jest Ołtarz Mariacki, wykonany w ciągu 12 lat przez mistrza [[W:Wit Stwosz|Wita Stwosza]] – jest to równocześnie jeden z cenniejszych drewnianych ołtarzy z okresu gotyku. Wykonany z drzewa lipowego, które następnie zostało polichromowane. Jest wspaniałym pentaptykiem, z 2 skrzydłami ruchomymi i 2 nieruchomymi. Znajduje się w nim ok. 200 figur, a największe z nich mierzą ok. 3 metrów wysokości. Figury te przedstawiają sceny cyklu maryjnego. Prezbiterium okryte jest sklepieniem gwieździstym z charakterystycznymi strzelistymi oknami. Cenne są także stalle z XVI wieku i 120 witraży z XIV wieku. Ciekawostką jest to, że w bazylice za młodu swe kazania wygłaszał późniejszy papież Jan Paweł II. [[Plik:Krakau - Barbakan.jpg|thumb|Krakowski Barbakan]] * '''[[W:Barbakan|Barbakan]]''' – wzniesiony został w latach 1498–1499 jako obrona przed groźbą najazdu wołosko-tureckiego i jest jedyną tak dobrze zachowaną budowlą tego typu w Europie. Ze względu na swój kształt zabytek ten zwany jest również rondlem. Jego średnica wynosi 24 m, a okalające go mury mają 3 m grubości! Barbakan to budowla obronna z siedmioma wieżyczkami, która na 4 poziomach ma ulokowanych 130 strzelnic. Niegdyś obiekt otoczony był 24-metrową fosą i łączył się z murami Bramy Floriańskiej. Dzisiejszy Barbakan daje turystom poczuć moc średniowiecznego polskiego oręża. Atmosfera zabytku sprzyja organizowanym tu koncertom i przedstawieniom, nic dziwnego zatem że codziennie przybywają tu rzesze turystów z całego świata. Dodatkową atrakcją są wystawy malarskie rozmieszczone wzdłuż murów obronnych. Zabytek ten znajduje się zaledwie kilka minut spacerem od Rynku Głównego, należy iść ulicą Floriańską. * '''[[W:Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego|Collegium Maius]]''' – jest to najstarsza budowla [[W:Akademia Krakowska|Akademii Krakowskiej]] założonej w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego, później nazwę tą zmieniono na [[W:Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytet Jagielloński]]. Budynek zbudowany jest w stylu gotyckim i obecnie jest siedzibą Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Znajdują się tutaj słynne zbiory muzealne, m.in. przyrządy astronomiczne, najstarszy globus z zarysowanym konturem Ameryki oraz obrazy Matejki i Malczewskiego. * '''[[w:Planty Krakowskie|Planty]]''' – powstały w XIX wieku na terenach pozostałych murów obronnych. Uchodzą one za najbardziej znany zielony zakątek na terenie miasta. Na plantach znajdują się rozmaite gatunki drzew, kwiatów oraz krzewów, które nie tylko nadają im pięknego wyglądu, ale także cieszą oko wielu spacerowiczów. * '''[[w:Brama Floriańska w Krakowie|Brama Floriańska]]''' – powstała ok. 1300 r., pierwsze wzmianki o niej pochodzą z 1307 r. Ufortyfikowanie tego odcinka murów miejskich było szczególnie ważne, gdyż umocnienia strzegły dwóch traktów: biegnącego na północ szlaku w kierunku Miechowa i wschodniego, odchodzącego od miasta w stronę Mogiły i [[Sandomierz]]a. Brama Floriańska ma 34,5 m wysokości i jest niezwykle fotogeniczna, nic więc dziwnego, że od dawna zajmuje jedno z pierwszych miejsc na liście pocztówkowych przebojów. Również chętnie fotografują się przy niej turyści. === Wawel === {{Osobny artykuł|Kraków/Wawel}} * [[W:Zamek Królewski na Wawelu|'''Zamek Królewski na Wawelu''']] – [[Kraków/Wawel|Wawel]] to malownicze krakowskie wzgórze, położone 25 m nad lustrem wód Wisły. Znajdujące się na nim zabytkowe obiekty (katedra, zamek królów polskich, zabudowania obronne) uchodzą za jedne z najważniejszych polskich zabytków. Przepiękne położenie podkreśla ich niepowtarzalność, a widoki z wysokich murów, niegdyś przystosowanych do obrony przed atakami nieprzyjaznych wrogów do dziś zapierają dech w piersiach turystów. Według historycznych zapisków w przeszłości rezydencja ta należała do najsławniejszych królów Polski. Najstarsze zabudowania powstały w XI w., jeszcze za panowania Bolesława Chrobrego. Współczesny renesansowy styl budowli zaistniał natomiast już za panowania innego władcy, Zygmunta Starego. Wokół Wawelu, tuż przed wejściem do Zamku Królewskiego znajduje się tajemniczy, obszerny i przyciągający uwagę turystów dziedziniec. Wgłębiając się w te dotknięte duchem czasu wnętrza z pewnością możemy poczuć na własnej skórze oddech przeszłości. Odwiedzając to historyczne miejsce docenimy nie tylko jego wyjątkowość, ale i mieszczące się tutaj cenne zabytki. Wnętrza zamku zdobią kosztowne tkaniny oraz bajeczne malowidła przedstawiające historie człowieczeństwa począwszy od czasów prehistorycznych. Jednym z największych wielbicieli i koneserów cennych przedmiotów był niewątpliwie Zygmunt August, który to sprowadził do Polski ok. 35 arrasów ozdabiających pałac. [[Plik:Wawel cathedral.PNG|thumb|Katedra wawelska]] * [[W:Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|'''Katedra Wawelska''']] – miejsce spoczynku królów polskich oraz wybitnych, cenionych w świecie artystycznym poetów. Trójnawowa bazylika z transeptem oraz dwoma wieżami: Zegarową i Zygmuntowską. Jest ona jedną z najstarszych budowli Wawelu. Tajemniczy półmrok panujący we wnętrzu budowli dodaje jej uroku i magii. Ściany przyozdobione są szczątkami prehistorycznych zwierząt, które mają na celu ochronę Wawelu przed złem. Niegdyś wierzono, iż gdy na ziemię spadnie część z rozwieszonych na ścianach kości, wówczas należy spodziewać się niebezpieczeństwa związanego z Wawelem. W tak specyficznym miejscu, nierzadko odprawiane są także uroczystości zaślubin. Katedra to miejsce również licznych zabytków, na uwagę zasługuje m.in. renesansowa kaplica Zygmuntowska. Gra świateł, cieni oraz kolorów wywiera ogromne wrażenie na turystach. To właśnie z tego miejsca najważniejszym uroczystościom w Krakowie towarzyszy dźwięk dzwonu Zygmunt, który po raz pierwszy zabrzmiał 13 lipca 1521 roku. === Kazimierz === [[Plik:Szeroka street, view from N, Kazimierz, Kraków, Poland.jpg|thumb|Ulica Szeroka na Kazimierzu]] Jest to idealna dzielnica zarówno do dziennych spacerów, jak i nocnych szaleństw. Znany jest przede wszystkim z tego, że przed wojną był dzielnicą żydowską. Wyznawcy judaizmu osiedlili się tam jeszcze w XV wieku i przetrwali pięć stuleci, zostawiając spuściznę na skalę europejską, która przede wszystkim odcisnęła się w architekturze dzielnicy. Kazimierz to również historia chrześcijaństwa. To tu na Skałce, gdy jeszcze miasto nie było lokowane, miał zginąć święty Stanisław, tutaj również jego założyciel [[W:Kazimierz Wielki|Kazimierz Wielki]] zbudował dwa wielkie gotyckie kościoły: Bożego Ciała i św. Katarzyny. Te dwie przyczyny spowodowały, że przez Kazimierz przebiegają dwie krakowskie trasy turystyczne: zabytków żydowskich i św. Stanisława. W dzielnicy znajduje się również wiele interesujących restauracji, klubów oraz lokali, gdzie koncentruje się życie artystyczne Krakowa. === Pozostałe === [[Plik:DJI 0236 Kopiec Kościuszki.jpg|thumb|Kopiec Kościuszki]] * '''Kopiec Kościuszki''' [http://www.kopieckosciuszki.pl/?x=&lang=pl] – położony na zachód od centrum miasta, został usypany w latach 1820–1823. W latach 1850–1854 władze austriackie otoczyły podstawę kopca pierścieniem fortyfikacji. Obecnie w odrestaurowanej części poaustriackiego fortu znajduje się hotel oraz siedziba radia RMF FM. Przy kopcu działa wystawa poświęcona Tadeuszowi Kościuszce i historii kopca oraz wystawa figur woskowych poświęcona polskim bohaterom narodowym i wybitnym Polakom. Ze szczytu kopca można podziwiać rozległą panoramę Krakowa i okolic. Dojechać można autobusem liniowym nr 100. Bilet wstępu kosztuje 7 zł (ulgowy 5 zł). * '''[[W:Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach|Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach]]''' – kult Miłosierdzia Bożego, relikwie św. siostry Faustyny i cudownego Obrazu Pana Jezusa Miłosiernego sprawia, że coraz więcej pielgrzymów i turystów odwiedza co roku to miejsce. Tereny zielone powstałe po dawnych „Białych morzach” sprawiają że turyści i mieszkańcy Krakowa chętnie tutaj odpoczywają, zwiedzając stare zabudowania Sanktuarium i Nową Bazylikę z licznymi kaplicami w podziemiach. W bezpośrednim sąsiedztwie Sanktuarium Bożego Miłosierdzia znajduje się Sanktuarium bł. Jana Pawła II i Centrum bł. Jana Pawła II „Nie lękajcie się”. === Muzea i galerie === * '''Muzeum Narodowe''' * '''Muzeum na Wawelu''' * '''Muzeum Historyczne Miasta Krakowa''' ** Pałac pod Krzysztofory – siedziba główna ** Dom pod Krzyżem – „Dzieje teatru krakowskiego” ** Stara Synagoga – „Dzieje i kultura Żydów krakowskich” ** Fabryka Emalia Oskara Schindlera – Muzeum Historyczne Miasta Krakowa i Muzeum Sztuki Współczesnej ** Apteka Pod Orłem ** Oddział „Ulica Pomorska” – Dom Śląski, wystawa pt. „Dzieje Krakowa w latach 1939–1956” ** Celestat – „Dzieje Krakowskiego Bractwa Kurkowego” ** Kamienica Hipolitów – „Dom Mieszczański” ** Zwierzyniecki Salon Artystyczny ** Wieża Ratuszowa ** Barbakan ** Dzieje Nowej Huty ** Trasa turystyczna Mury Obronne * '''Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego''' * '''Muzeum Katedralne''' * '''Muzeum Polskiej Akademii Nauk''' * '''Muzeum Lotnictwa Polskiego''' == Dzielnice miasta == [[Plik:Kraków dzielnice.svg|thumb|upright=1.8|Dzielnice Krakowa]] === Dzielnica I – Stare Miasto === Stare Miasto jest jedną z najpiękniejszych dzielnic, wartą zobaczenia. * Można stąd dojść do: Kazimierza, Kleparza. * Stare Miasto to historyczna dzielnica Krakowa; wiele restauracji, klubów, pubów, barów, zachęca do zwiedzenia wspaniałych, urokliwych zabytków. === Dzielnica II – Grzegórzki === Główną atrakcją Grzegórzek, położonych na wschód od Starego Miasta jest Opera Krakowska (przy ul. Lubicz). Z okolic Rynku Głównego (przystanek Poczta Główna) kursują tramwaje 10 i 52 (trzeba wysiąść przy rondzie Mogilskim, kier. Pleszów/Osiedle Piastów). === Dzielnica III – Prądnik Czerwony === === Dzielnica IV – Prądnik Biały === === Dzielnica V – Krowodrza === === Dzielnica VI – Bronowice === Bronowice to spokojna dzielnica z ciekawą historią – bowiem to właśnie tu odbyło się słynne wesele, znane potem z przedstawienia teatralnego i filmu (pt. „Wesele”, co ciekawe, taką nazwę nosi też przystanek niedaleko Rydlówki). Można zwiedzić również „Rydlówkę” – dworek Tetmajerów, w którym teraz mieści się to muzeum. W listopadzie odbywa się tam impreza z okazji rocznicy wydarzeń ze sztuki. Można dojechać z centrum (przystanek Teatr Bagatela) tramwajami 4, 8, 24 oraz 13 i 14 (dwa ostatnie kończą trasę wcześniej, na początku Bronowic; przystanek Bronowice – inne mają pętlę w Bronowicach Małych, pod koniec dzielnicy). === Dzielnica VII – Zwierzyniec === [[Plik:Church of Divine Mercy, 3 Siostry Faustyny street, Łagiewniki, Kraków Poland.jpg|mały|Sanktuarium w Łagiewnikach]] {{Osobny artykuł|Kraków/Zwierzyniec}} === Dzielnica VIII – Dębniki === === Dzielnica IX – Łagiewniki === Łagiewniki są położone w południowej części Krakowa. Są one znane na całą Polskę z sanktuarium Bożego Miłosierdzia. Znajduje się tam grób św. s. Faustyny Kowalskiej. Z Rynku można dojechać tramwajem nr 8 (kierunek Borek Fałęcki, wsiadamy na przystanku Plac Wszystkich Świętych), a z dworca kolejowego i spod Galerii Krakowskiej (wsiadamy na przystanku Dworzec Główny) linią nr 10 (kierunek Borek Fałęcki). We wszystkich przypadkach dojazdu do sanktuarium trzeba wysiąść z tramwaju na przystanku „Sanktuarium Bożego Miłosierdzia” i przejść jeszcze około 400 m. === Dzielnica X – Swoszowice === === Dzielnica XI – Podgórze Duchackie === === Dzielnica XII – Bieżanów-Prokocim === === Dzielnica XIII – Podgórze === {{Osobny artykuł|Kraków/Podgórze}} === Dzielnica XIV – Czyżyny === === Dzielnica XV – Mistrzejowice === === Dzielnica XVI – Bieńczyce === === Dzielnica XVII – Wzgórza Krzesławickie === Jest to dawna wieś, włączona w granice miasta podczas budowy Nowej Huty. Wśród atrakcji turystycznych można wymienić: * dworek Jana Matejki z przełomu XVIII i XIX wieku * drewniany kościół pw. św. Jana Chrzciciela === Dzielnica XVIII – Nowa Huta === Nowa Huta jest wschodnią dzielnicą Krakowa. Z zabytków warto obejrzeć kombinat metalurgiczny (z centrum dojazd tramwajem nr 4) i Kopiec Wandy (dojazd tramwajem nr 10). Można także przejechać się z kombinatu do walcowni (tramwaj 22), zobaczyć kościół Arka Pana na ul. Obrońców Krzyża, w dawnej wsi Mogiła obok opactwa cystersów modrzewiowy kościół św. Bartłomieja z 1466 roku. == Rozrywka == === Wydarzenia === * Wydarzenia, koncerty, imprezy i spektakle w Krakowie: http://www.iKrakow.com * Najciekawsze wydarzenia i imprezy w Krakowie: http://www.krakowlife.pl * [http://www.e-krakow.pl/news Kalendarz imprez w Krakowie] == Zakupy == === Centra handlowe === * Bonarka City Center – [http://www.bonarkacitycenter.pl/ www], ul. Kamieńskiego 11, parking bezpłatny * Centrum Handlowe Serenada – [https://www.centrumserenada.pl/#!/ www.centrumserenada.pl/], al. Gen. T. Bora-Komorowskiego 41 * Galeria Krakowska – [http://www.galeria-krakowska.pl/ www], ul. Pawia 5, parking płatny (2 PLN – 2 godziny, każda następna – 4 PLN) * Galeria Bronowice * Krokus * Park Handlowy Zakopianka– [http://www.zakopianka.pl/ www] * Galeria Kazimierz * Centrum Handlowe M1 * Centrum Handlowe Czyżyny === Dostawcy Internetu === * Toya – [https://toya.net.pl/ www] * orange – [https://www.orange.pl/ www] * [https://www.awist.pl/zasieg/internet-krakow/ Awist] – [https://www.awist.pl/zasieg/internet-krakow/ www] * Upc – [https://www.upc.pl/ www] * Vectra – [https://www.vectra.pl/ www] == Gastronomia == === Restauracje === * Restauracja ''Monarchia'' [http://www.restauracjamonarchia.pl/], Kazimierz, Józefa 6, tel. 0 12 430-60-13 * Restauracja ''Gościniec Pod Zamkiem'' [http://www.gosciniec.krakow.pl/], ul. Stradomska 11; tel. 012 292 22 12, 012 292 22 10. Tradycyjne dania kuchni polskiej. Organizacja przyjęć okolicznościowych, bankietów i spotkań biznesowych. * Restauracja ''Palermo'' [http://restauracjapalermo.pl/], ul. Torfowa 3; tel.12 26-27-100. * Restauracja [https://kuchnia-u-doroty-krakaw.pl/ Kuchnia u Doroty] , Augustiańska 4, 31-064, tel. 517 945 338, Tradycyjna polska kuchnia w sercu Krakowa * [https://milkbar-tomasza-krakow.pl/ Milkbar Tomasza], Św. Tomasza 24, 33-332 Kraków, tel.12 422 17 06, Tradycyjna polska kuchnia === Bary === Bar mleczny KRAKUS, ul. Limanowskiego 16, tel. 12 656 68 83, tradycyjna kuchnia polska. [https://kraina-szeptow-krakow.pl/ Kraina Szeptów,] ul. Izaaka 1, 31-057, tel. 12 292 09 49, Bar z duszą w sercu krakowskiego Kazimierza [https://eszeweria-krakow.pl/ Eszeweria], Józefa 9, 31-056, Antyki, mosiężne świeczniki i mroczne lustra tworzą nostalgiczny klimat. === Puby === * [https://vavelsky.pl Mr. Vavelsky Pub & Garden Karaoke Bar] – Gołębia 6, tel. +48 512 747 918 === Kawiarnie === Coctail KAMA, ul. Jagiellońska 8 (róg Szewskiej i Jagiellońskiej), tel. 12 421 97 08, desery lodowe, ciasta i torty, kawa i herbata. == Noclegi == * [https://noclegi.pl/krakow Noclegi.pl – Kraków] – baza noclegów w Krakowie * [http://dom.kolping.pl Tanie noclegi Kraków] * [http://greenhostel.pl/ Green Hostel] – nocleg w centrum Krakowa * [http://www.czarnaperla.com Czarna Perła] – nocleg 10 minut od centrum Krakowa * [http://www.trzykafki.pl Trzy Kafki Hostel i pokoje gościnne] – noclegi w centrum Krakowa * [http://www.taniepokoje.com.pl Tanie Pokoje] – pokoje gościnne 10 minut pieszo od Rynku Głównego * [http://www.casimi.pl Dom Casimi Pokoje Gościnne] w centrum Krakowa * [http://www.pokoje.turystyka.pl Pokoje gościnne „Promień” przy Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach] * [http://taniespanie.pl Akademickie Centrum Noclegowe] * [http://www.e-krakow.pl/ Nocowanie Kraków] * [http://www.smkrakow.pl Schronisko PTSM „Oleandry”] – nocleg Kraków * [https://draggo.house Draggo House Hostel Krakow], <bdi>ul. Gołębia 6</bdi>, <abbr>☏</abbr> <bdi>[[Tel:+48798757798|+48 798 757 798]]</bdi>, <abbr>✉</abbr> [[Mailto:info@draggo.house|info@draggo.house]]. Check-in: <bdi>15:00</bdi>, check-out: <bdi>11:00</bdi>. <bdi>65 m do Rynku Głównego, free WiFi, klimatyzacja, lokersy, własna restauracja i pub</bdi> === Motele === === Hotele === * [https://plazahotelkrakow.pl Plaza Hotel Kraków] * [http://www.hotelprokocim.pl Hotel Prokocim] * [http://www.habitel.pl Hotel Habitel] * [http://www.hotel-fortuna.com.pl Fortuna Hotel w Krakowie] * [http://www.sympozjum.com.pl/ Hotel Sympozjum] * [http://www.larishotels.com Laris Hotels Group] * [http://www.sleoneaparthotel.pl Aparthotel Leone] * [http://www.siesta-aparthotel.pl Aparthotel Siesta] * [http://www.maly-krakow.pl Aparthotel Mały Kraków] * [http://www.aparthotelstation.pl Aparthotel Station] * [http://www.larishotels.com/armon Armon Residence] * [http://www.spatz.pl Aparthotel Spatz] * [http://www.santihotel.pl Hotel Santi] === Apartamenty === * [http://www.zasypiam.pl Apartamenty Kraków] System rezerwacji apartamentów w Krakowie * [http://www.krakow-apartamenty.biz AAA Apartamenty Krakow] – apartamenty w centrum Krakowa, na Kazimierzu oraz na Starym Mieście * [http://www.bookapart.com/pl/apartamenty-krakow Apartamenty w Krakowie] – możliwość rezerwacji noclegu w ponad 400 apartamentach w Krakowie * [http://palace-apartments.pl Palace Apartments Kraków] ekskluzywne, nowoczesne apartamenty na wynajem długoterminowy i krótkoterminowy w Krakowie. * [http://www.apartamentywpolsce.pl/noclegi-krakow Apartamenty w Polsce] nowoczesne apartamenty w centrum Krakowa na dzień, tydzień, miesiąc. === Hostele === * [http://www.hostelyellow.com Hostel Yellow] * [http://www.oldtownhostel.pl Old Town Hostel] * [http://www.mosquitohostel.com Mosquito Hostel Krakow] – na Starym Mieście, Rynek Kleparski 4/6 * [http://www.hostel70s.pl Hostel 70s] * [http://www.letsrockhostel.com/ Let’s Rock Hostel] * [http://www.goodbyelenin.pl Good Bye Lenin Hostel] * [http://www.mundohostel.eu Mundo Hostel] – między Starym Miastem a Kazimierzem * [http://www.travellersinn.pl Travellers Inn Hostel Krakow] – Sarego 24; pokoje prywatne – Na Groblach 8 * [http://www.thestrangerhostel.com The Stranger Hostel] * [http://www.gregtomhostel.com Greg&Tom Hostel Greg&Tom Hostel] * [http://www.krakowhostel.pl Dizzy Daisy Downtown Hostel] * [http://www.aqqhostel.com AQQ Hostel w Krakowie] * [http://www.bursa.krakow.pl Backpackers Hostel Bursa Jagiellońska] * [http://www.atlantishostel.pl Atlantis Hostel] – położony na Kazimierzu * [https://draggo.house Draggo House Krakow Hostel] 75m od Rynku Głównego, standard hotelowy, cena hostelowa * [http://www.pielgrzymka-sanktuarium.pl ABC Pielgrzyma] – noclegi, Sanktuarium Łagiewniki, Kraków * [http://www.oldtownhostel.pl Old Town Hostel] najmniejszy hostel w Krakowie, 1 min od Rynku * [http://www.premiumhostel.pl Premium Hostel Krakow] – hostel o standardzie zbliżonym do hoteli i niskich cenach * [http://www.tarahostel.com TARA Hostel Kraków] – w odnowionej zabytkowej kamienicy w dzielnicy Kazimierz * [http://www.hostelgiraffe.com Hostel Giraffe] === Bazy noclegowe === * [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,krakow,0.html Kraków – noclegi, hotele i apartamenty] – opisy, ceny, fotografie oraz dane teleadresowe * [http://holidio.pl/noclegi/kraków Kraków – rezerwacje noclegów, hoteli i apartamentów] – oceny, opinie, zdjęcia * [https://e-turysta.net/noclegi-krakow/ Noclegi w Krakowie] – Kilkaset ofert noclegowych apartamentów, akademików, hosteli, hoteli – opinie, opisy, ceny, zdjęcia, dane kontaktowe === Przechowalnie bagażu === [https://luggage24.pl/lokalizacje/przechowalnia-bagazu-krakow/ 24h Luggage Storage Krakow - Przechowalnia Bagażu Kraków - Luggage24] == Konsulaty == * Konsulat Stanów Zjednoczonych * Konsulat Węgier == W okolicy == * [[Ojcowski Park Narodowy]] – piękny przełom Prądnika i skalne ostańce. * [[Wieliczka]] – najpopularniejsza kopalnia soli w Polsce! * [[Tatrzański Park Narodowy]] – góry i doliny na małym obszarze. W Polsce! * [[Bochnia]] – kopalnia soli i podziemne sanatorium z komorą Ważyn. * [[Książ Wielki|Książ Wielki -]] zabytkowy pałac na Mirowie {{Trasy|biernik=Kraków| {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-A|4}} | kierunekl = W | dużel = [[Wrocław]] | małel = [[Katowice]] | kierunekp = E | dużep = [[Rzeszów]] | małep = [[Tarnów]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-K|7}} | kierunekl = N | dużel = [[Kielce]] | małel = [[Jędrzejów]] | kierunekp = S | dużep = [[Rabka-Zdrój]] | małep = [[Myślenice]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-K|44}} | kierunekl = W | dużel = [[Oświęcim]] | małel = [[Skawina]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-K|75}} | kierunekp = E | dużep = [[Bochnia]] | małep = [[Niepołomice]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-K|79}} | kierunekl = W | dużel = [[Bytom]] | małel = [[Katowice]] | kierunekp = E | dużep = [[Warszawa]] | małep = [[Sandomierz]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-K|94}} | kierunekl = W | dużel = [[Dąbrowa Górnicza]] | małel = [[Olkusz]] | kierunekp = E | dużep = [[Bochnia]] | małep = [[Wieliczka]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|776}} | kierunekp = NE | dużep = [[Proszowice]] | małep = [[Kocmyrzów]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|780}} | kierunekl = W | dużel = [[Alwernia]] | małel = [[Kryspinów]] }} {{Trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|794}} | kierunekl = NW | dużel = [[Wolbrom]] | małel = [[Skała (województwo małopolskie)|Skała]] }} }} {{Atrybucja}} {{geo|50.06185|19.93686}} {{Jest w|Województwo małopolskie}} [[Kategoria:Kraków| ]] tjgz2lj2kpwblu51uwz2dog0i6glkn7 0 1430 157802 157788 2026-07-27T13:26:20Z Katafrakt 3500 /* Statkiem */ 157802 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Międzyzdroje |widok = Wejście molo Międzyzdroje1.JPG |opis = Wyjście na molo |herb = POL Międzyzdroje COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo zachodniopomorskie]] |powierzchnia = 4,50 |wysokość = |lud = 5479 |prefiks = (+48) 91 |kod pocztowy = 72-500 |www = www.miedzyzdroje.pl/ }} {{Mapframe|53.928889|14.451389|zoom=14|height=400|width=400}} '''Międzyzdroje''' (niem. ''Misdroy'') – miasto w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo zachodniopomorskie|woj. zachodniopomorskim]], w [[Powiat kamieński|powiecie kamieńskim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie [[Wolin]] nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. == Charakterystyka == Międzyzdroje są atrakcyjną miejscowością wypoczynkową. Ich turystycznym atutem są szerokie piaszczyste plaże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego. Międzyzdroje to miejscowość turystyczna położona nad Bałtykiem na wyspie Wolin. Wczasowiczów z całego kraju przyciągają szerokie piaszczyste plaże i inne liczne atrakcje. Charakterystycznym miejscem w Międzyzdrojach jest molo, jedno z najdłuższych na wybrzeżu. Od kilku lat atrakcją miasta jest Aleja Gwiazd, wzorowana na tej w Hollywood. Odciskają w niej swe dłonie polskie gwiazdy filmowe. Wiele pensjonatów i willi w Międzyzdrojach pochodzi z XIX wieku, co nadaje miasteczku specyficzny charakter. Z jednej strony jest to spokojne uzdrowisko, z drugiej – znany kurort, do którego zjeżdżają znani i bogaci. Jednym z najważniejszych wydarzeń rozrywkowych w Międzyzdrojach jest Europejski Festiwal Gwiazd. == Dojazd == === Samolotem === === Pociągiem === Znajduje się tu stacja kolejowa. === Statkiem === Do Międzyzdrojów można dopłynąć ze [[Świnoujście|Świnoujścia]]. Operatorem tych połączeń jest Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/){{stan na|2026|07}}. == Komunikacja == == Warto zobaczyć == '''Plaża w Międzyzdrojach''' – uważana jest za jedną z najczystszych i najpiękniejszych plaż w Polsce. Odpoczywając na niej można skorzystać z bogatej oferty sprzętów wodnych. Przy plaży znajdują się także knajpki i kawiarnie. '''Molo w Międzyzdrojach''' – jest to symbol tej nadmorskiej miejscowości. Ma prawie 400 m długości i jest jednym z najdłuższych w Polsce. Zaczyna się charakterystycznymi dwiema białymi wieżyczkami. Pierwsze molo w tym miejscu zbudowano już na początku XX wieku. To dzisiejsze pochodzi z lat 90-tych. Przy molo cumują statki wycieczkowe. Jest to jedno z ulubionych miejsc spacerów wśród turystów. W pobliżu znajduje się wiele punktów gastronomicznych i stoisk z pamiątkami. [[File:Pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach -Aw58.JPG|thumb|Ławeczka Gustawa Holoubka]] '''[[w:Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenada Gwiazd Międzyzdroje]]''' – jest to jedna z głównych atrakcji turystycznych Międzyzdrojów. Aleja jest wzorowana na podobnym miejscu w Hollywood. Każdego roku, podczas Festiwalu Gwiazd, znane postacie kina i telewizji zostawiają odciski swoich dłoni na pamiątkowych płytach. Od pewnego czasu przy Promenadzie Gwiazd pojawiają się ławeczki z podobiznami znanych osób. Jedna z ławeczek upamiętnia wybitnego aktora Gustawa Holoubka. '''Muzeum Figur Woskowych''' – w muzeum można zobaczyć bardzo realistyczne woskowe rzeźby znanych aktorów i postaci filmowych, a także bohaterów kreskówek oraz popularnych muzyków. Turyści odwiedzający muzeum chętnie robią sobie zdjęcia z eksponatami, które do złudzenia przypominają żywe osoby. Ekspozycja stale się powiększa. Obecnie liczy około 30 figur. Muzeum znajduje się w pobliżu Promenady Gwiazd. * adres: ul. Bohaterów Warszawy 20, 72-500 Międzyzdroje; * telefon: 91 328 25 70; * godziny otwarcia: 11:00-19:00; '''Park Zdrojowy w Międzyzdrojach''' – park założono pod koniec XIX wieku. Można w nim zobaczyć ciekawe okazy drzew: dęby piramidalne, platany i żywotniki. Turyści często wybierają park jako miejsce wypoczynku. Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorska promenada. W parku znajduje się zabytkowy dom zdrojowy, a także siedziba Międzynarodowego Domu Kultury oraz Muzeum Figur Woskowych. '''Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego''' – na wystawach w muzeum można poznać bliżej florę i faunę Wolińskiego Parku Narodowego. Placówka należy do najbardziej uczęszczanych muzeów przyrodniczych w kraju. Wystawy wykonane są przy użyciu realistycznych modeli, przedstawiających zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Muzeum posiada największą w Polsce kolekcję samców batalionów w ich szacie godowej. Ważną część ekspozycji stanowi fotografia, malarstwo i rzeźba o tematyce przyrodniczej. Na wystawach bardzo realistycznie zostały przedstawione krajobrazy typowe dla Wolińskiego Parku Narodowego – klify nadmorskie i wybrzeże Zalewu Szczecińskiego. * adres: ul. Niepodległości 3a, 72-500 Międzyzdroje; * www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl]; * bilety: 3-5 PLN; * godziny otwarcia: wtorek – sobota 9:00-15:00 (latem 9:00-17:00); '''Zagroda pokazowa żubrów''' – znajduje się w niewielkiej odległości od centrum Międzyzdrojów. Można do niej dotrzeć podczas około półgodzinnego spaceru. W zagrodzie żyje kilka żubrów, a także inne leśne zwierzęta – osierocone sarny i dziki. Żubry to zwierzęta, które można spotkać niemal wyłącznie na terenie naszego kraju, a w Międzyzdrojach można podziwiać w środowisku zbliżonym do ich naturalnego. Mają do dyspozycji wybieg o wielkości 20 hektarów. Dla turystów wprowadzono liczne ułatwienia, takie jak pomosty widokowe, ławeczki oraz miejsca do spożywania posiłków. Do zagrody pokazowej można dojść dwoma popularnymi szlakami pieszymi. * www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl]; * bilety: 3-5 PLN; * godziny otwarcia: ** maj – wrzesień: wtorek – niedziela 10-18, ** październik – kwiecień: wtorek – niedziela 10-16; '''Klify na Wyspie Wolin''' – najwyższe w Polsce klify – osiągają do 80 m wysokości ciągną się na przestrzeni 15 km, od Międzyzdrojów do Świdnej Kępy. '''Wzgórze Wisielców''' – jest to rezerwat archeologiczny. Na wzgórzu znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk kurhanowych. Na Wzgórzu Wisielców znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe, które było jedną z największych nekropolii na Pomorzu. Zmarłych chowano w obrządku ciałopalnym, co wskazuje na pochodzenie cmentarzyska z IX-XI wieku. Pogrzeb polegał na spaleniu zwłok wraz z darami, które powierzono nieboszczykowi za życia. Mężczyzn chowano wraz z uzbrojeniem i narzędziami, a kobiety np. z klamrami. Nazwa pochodzi z czasów późniejszych. Na wzgórzu wieszano przestępców i piratów. W mieście znajduje się 12 pomników przyrody i drzew pomnikowych, przeważnie dęby i cisy. == Najbliższe okolice == Niespełna 10 km na południe '''Średniowieczne grodzisko na klifie w [[w:Lubin (powiat kamieński)|Lubinie]]''' – wykopaliska na miejscu grodu, który funkcjonował w tym miejscu między X a XII wiekiem. Znajdują się na najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim. Gród ten miał charakter militarny i należał do największych na Pomorzu Zachodnim. Niedawno badania archeologiczne potwierdziły, że w tym miejscu znajdował się najstarszy kościół na Pomorzu. Podczas wykopalisk udało się znaleźć również wiele innych cennych przedmiotów. Grodzisko zlokalizowane jest w najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim, co daje możliwość podziwiania panoramy Zalewu i okolic. Do dyspozycji zwiedzających są tarasy widokowe oraz lunety. * www: [http://www.grodziskolubin.pl www.grodziskolubin.pl]; * bilety: 2 PLN; * godziny otwarcia: maj – wrzesień: 10-20; == Praca == == Nauka == == Zakupy == * Dyskonty spożywcze: ** Biedronka, ul. Gryfa Pomorskiego ** Netto, ul. Gryfa Pomorskiego ** Lidl, ul. Niepodległości == Gastronomia == == Rozrywka == Istnieje wiele pubów, barów i klubów w Międzyzdrojach. Większość z nich jest na promenadzie. Kluby / lokale taneczne w Międzyzdrojach: * [http://www.podmolo.pl/dechy/ Dechy Klub]. pod molo * [http://www.podmolo.pl/paradise/ Paradise Club], pod molo, w całej Dechy * [http://www.vi-hotels.com/de/amber-baltic/restaurants-bar-und-cafe/night-klub-plaza/?sword_list Plaza Night Club] w Hotelu Amber Baltic, Promenada Gwiazd 1 * [http://www.scena-club.pl/ Scena Klub], Boh. Warszawy 20, przy promenadzie (obok Dom Kultury) == Noclegi == * [http://www.czasnadmorze.pl/miedzyzdroje-noclegi-nad-morzem/ Międzyzdroje – noclegi nad morzem] * [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,miedzyzdroje,0.html Międzyzdroje noclegi] * [https://www.seaforest.pl/ Sea & Forest Resort] – [https://www.seaforest.pl/apartamenty/ Apartamenty w Międzyzdrojach] == Kontakt == * Urząd Miejski w Międzyzdrojach, ulica Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, tel. 91 327 56 31, 91 327 56 38 [http://www.międzyzdroje.pl] == Bezpieczeństwo == * Policja, ul. Mickiewicza 14, Międzyzdroje, telefon: 112, 997, 91 382 53 35 * Straż Miejska, ul. Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, telefon: 91 327 56 40 * Straż Pożarna, ul. Kolejowa 25, Międzyzdroje, telefon: 112, 998, 91 328 06 80, 91 328 05 69 * Urząd Morski, ul. Skłodowskiej-Curie 18, Międzyzdroje, telefon: 91 328 25 65, 91 328 01 19 == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Atrybucja}} {{Jest w|Powiat kamieński}} {{Geo|53.928889|14.451389}} [[Kategoria:Powiat kamieński]] 12adsijpa1l2wb1iu2hlx7xd4f8e50j 157803 157802 2026-07-27T13:28:10Z Katafrakt 3500 /* Pociągiem */ 157803 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Międzyzdroje |widok = Wejście molo Międzyzdroje1.JPG |opis = Wyjście na molo |herb = POL Międzyzdroje COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo zachodniopomorskie]] |powierzchnia = 4,50 |wysokość = |lud = 5479 |prefiks = (+48) 91 |kod pocztowy = 72-500 |www = www.miedzyzdroje.pl/ }} {{Mapframe|53.928889|14.451389|zoom=14|height=400|width=400}} '''Międzyzdroje''' (niem. ''Misdroy'') – miasto w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo zachodniopomorskie|woj. zachodniopomorskim]], w [[Powiat kamieński|powiecie kamieńskim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie [[Wolin]] nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. == Charakterystyka == Międzyzdroje są atrakcyjną miejscowością wypoczynkową. Ich turystycznym atutem są szerokie piaszczyste plaże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego. Międzyzdroje to miejscowość turystyczna położona nad Bałtykiem na wyspie Wolin. Wczasowiczów z całego kraju przyciągają szerokie piaszczyste plaże i inne liczne atrakcje. Charakterystycznym miejscem w Międzyzdrojach jest molo, jedno z najdłuższych na wybrzeżu. Od kilku lat atrakcją miasta jest Aleja Gwiazd, wzorowana na tej w Hollywood. Odciskają w niej swe dłonie polskie gwiazdy filmowe. Wiele pensjonatów i willi w Międzyzdrojach pochodzi z XIX wieku, co nadaje miasteczku specyficzny charakter. Z jednej strony jest to spokojne uzdrowisko, z drugiej – znany kurort, do którego zjeżdżają znani i bogaci. Jednym z najważniejszych wydarzeń rozrywkowych w Międzyzdrojach jest Europejski Festiwal Gwiazd. == Dojazd == === Samolotem === === Pociągiem === Stacja kolejowa w Międzyzdrojach obsługuje zarówno połączenia lokalne w relacji Świnoujście – Szczecin, jak też wiele pociągów dalekobieżnych, m.in. z Warszawy, Wrocławia, Katowic, Krakowa, Rzeszowa czy Przemyśla. Duża część połączeń dalekobieżnych kursuje wyłącznie w okresie wakacji. Poza nim można dojechać do Szczecina i kontynuować podróż połączeniem regionalnym. === Statkiem === Do Międzyzdrojów można dopłynąć ze [[Świnoujście|Świnoujścia]]. Operatorem tych połączeń jest Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/){{stan na|2026|07}}. == Komunikacja == == Warto zobaczyć == '''Plaża w Międzyzdrojach''' – uważana jest za jedną z najczystszych i najpiękniejszych plaż w Polsce. Odpoczywając na niej można skorzystać z bogatej oferty sprzętów wodnych. Przy plaży znajdują się także knajpki i kawiarnie. '''Molo w Międzyzdrojach''' – jest to symbol tej nadmorskiej miejscowości. Ma prawie 400 m długości i jest jednym z najdłuższych w Polsce. Zaczyna się charakterystycznymi dwiema białymi wieżyczkami. Pierwsze molo w tym miejscu zbudowano już na początku XX wieku. To dzisiejsze pochodzi z lat 90-tych. Przy molo cumują statki wycieczkowe. Jest to jedno z ulubionych miejsc spacerów wśród turystów. W pobliżu znajduje się wiele punktów gastronomicznych i stoisk z pamiątkami. [[File:Pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach -Aw58.JPG|thumb|Ławeczka Gustawa Holoubka]] '''[[w:Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenada Gwiazd Międzyzdroje]]''' – jest to jedna z głównych atrakcji turystycznych Międzyzdrojów. Aleja jest wzorowana na podobnym miejscu w Hollywood. Każdego roku, podczas Festiwalu Gwiazd, znane postacie kina i telewizji zostawiają odciski swoich dłoni na pamiątkowych płytach. Od pewnego czasu przy Promenadzie Gwiazd pojawiają się ławeczki z podobiznami znanych osób. Jedna z ławeczek upamiętnia wybitnego aktora Gustawa Holoubka. '''Muzeum Figur Woskowych''' – w muzeum można zobaczyć bardzo realistyczne woskowe rzeźby znanych aktorów i postaci filmowych, a także bohaterów kreskówek oraz popularnych muzyków. Turyści odwiedzający muzeum chętnie robią sobie zdjęcia z eksponatami, które do złudzenia przypominają żywe osoby. Ekspozycja stale się powiększa. Obecnie liczy około 30 figur. Muzeum znajduje się w pobliżu Promenady Gwiazd. * adres: ul. Bohaterów Warszawy 20, 72-500 Międzyzdroje; * telefon: 91 328 25 70; * godziny otwarcia: 11:00-19:00; '''Park Zdrojowy w Międzyzdrojach''' – park założono pod koniec XIX wieku. Można w nim zobaczyć ciekawe okazy drzew: dęby piramidalne, platany i żywotniki. Turyści często wybierają park jako miejsce wypoczynku. Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorska promenada. W parku znajduje się zabytkowy dom zdrojowy, a także siedziba Międzynarodowego Domu Kultury oraz Muzeum Figur Woskowych. '''Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego''' – na wystawach w muzeum można poznać bliżej florę i faunę Wolińskiego Parku Narodowego. Placówka należy do najbardziej uczęszczanych muzeów przyrodniczych w kraju. Wystawy wykonane są przy użyciu realistycznych modeli, przedstawiających zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Muzeum posiada największą w Polsce kolekcję samców batalionów w ich szacie godowej. Ważną część ekspozycji stanowi fotografia, malarstwo i rzeźba o tematyce przyrodniczej. Na wystawach bardzo realistycznie zostały przedstawione krajobrazy typowe dla Wolińskiego Parku Narodowego – klify nadmorskie i wybrzeże Zalewu Szczecińskiego. * adres: ul. Niepodległości 3a, 72-500 Międzyzdroje; * www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl]; * bilety: 3-5 PLN; * godziny otwarcia: wtorek – sobota 9:00-15:00 (latem 9:00-17:00); '''Zagroda pokazowa żubrów''' – znajduje się w niewielkiej odległości od centrum Międzyzdrojów. Można do niej dotrzeć podczas około półgodzinnego spaceru. W zagrodzie żyje kilka żubrów, a także inne leśne zwierzęta – osierocone sarny i dziki. Żubry to zwierzęta, które można spotkać niemal wyłącznie na terenie naszego kraju, a w Międzyzdrojach można podziwiać w środowisku zbliżonym do ich naturalnego. Mają do dyspozycji wybieg o wielkości 20 hektarów. Dla turystów wprowadzono liczne ułatwienia, takie jak pomosty widokowe, ławeczki oraz miejsca do spożywania posiłków. Do zagrody pokazowej można dojść dwoma popularnymi szlakami pieszymi. * www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl]; * bilety: 3-5 PLN; * godziny otwarcia: ** maj – wrzesień: wtorek – niedziela 10-18, ** październik – kwiecień: wtorek – niedziela 10-16; '''Klify na Wyspie Wolin''' – najwyższe w Polsce klify – osiągają do 80 m wysokości ciągną się na przestrzeni 15 km, od Międzyzdrojów do Świdnej Kępy. '''Wzgórze Wisielców''' – jest to rezerwat archeologiczny. Na wzgórzu znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk kurhanowych. Na Wzgórzu Wisielców znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe, które było jedną z największych nekropolii na Pomorzu. Zmarłych chowano w obrządku ciałopalnym, co wskazuje na pochodzenie cmentarzyska z IX-XI wieku. Pogrzeb polegał na spaleniu zwłok wraz z darami, które powierzono nieboszczykowi za życia. Mężczyzn chowano wraz z uzbrojeniem i narzędziami, a kobiety np. z klamrami. Nazwa pochodzi z czasów późniejszych. Na wzgórzu wieszano przestępców i piratów. W mieście znajduje się 12 pomników przyrody i drzew pomnikowych, przeważnie dęby i cisy. == Najbliższe okolice == Niespełna 10 km na południe '''Średniowieczne grodzisko na klifie w [[w:Lubin (powiat kamieński)|Lubinie]]''' – wykopaliska na miejscu grodu, który funkcjonował w tym miejscu między X a XII wiekiem. Znajdują się na najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim. Gród ten miał charakter militarny i należał do największych na Pomorzu Zachodnim. Niedawno badania archeologiczne potwierdziły, że w tym miejscu znajdował się najstarszy kościół na Pomorzu. Podczas wykopalisk udało się znaleźć również wiele innych cennych przedmiotów. Grodzisko zlokalizowane jest w najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim, co daje możliwość podziwiania panoramy Zalewu i okolic. Do dyspozycji zwiedzających są tarasy widokowe oraz lunety. * www: [http://www.grodziskolubin.pl www.grodziskolubin.pl]; * bilety: 2 PLN; * godziny otwarcia: maj – wrzesień: 10-20; == Praca == == Nauka == == Zakupy == * Dyskonty spożywcze: ** Biedronka, ul. Gryfa Pomorskiego ** Netto, ul. Gryfa Pomorskiego ** Lidl, ul. Niepodległości == Gastronomia == == Rozrywka == Istnieje wiele pubów, barów i klubów w Międzyzdrojach. Większość z nich jest na promenadzie. Kluby / lokale taneczne w Międzyzdrojach: * [http://www.podmolo.pl/dechy/ Dechy Klub]. pod molo * [http://www.podmolo.pl/paradise/ Paradise Club], pod molo, w całej Dechy * [http://www.vi-hotels.com/de/amber-baltic/restaurants-bar-und-cafe/night-klub-plaza/?sword_list Plaza Night Club] w Hotelu Amber Baltic, Promenada Gwiazd 1 * [http://www.scena-club.pl/ Scena Klub], Boh. Warszawy 20, przy promenadzie (obok Dom Kultury) == Noclegi == * [http://www.czasnadmorze.pl/miedzyzdroje-noclegi-nad-morzem/ Międzyzdroje – noclegi nad morzem] * [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,miedzyzdroje,0.html Międzyzdroje noclegi] * [https://www.seaforest.pl/ Sea & Forest Resort] – [https://www.seaforest.pl/apartamenty/ Apartamenty w Międzyzdrojach] == Kontakt == * Urząd Miejski w Międzyzdrojach, ulica Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, tel. 91 327 56 31, 91 327 56 38 [http://www.międzyzdroje.pl] == Bezpieczeństwo == * Policja, ul. Mickiewicza 14, Międzyzdroje, telefon: 112, 997, 91 382 53 35 * Straż Miejska, ul. Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, telefon: 91 327 56 40 * Straż Pożarna, ul. Kolejowa 25, Międzyzdroje, telefon: 112, 998, 91 328 06 80, 91 328 05 69 * Urząd Morski, ul. Skłodowskiej-Curie 18, Międzyzdroje, telefon: 91 328 25 65, 91 328 01 19 == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Atrybucja}} {{Jest w|Powiat kamieński}} {{Geo|53.928889|14.451389}} [[Kategoria:Powiat kamieński]] 7tnkr4uszoijaztv929wfehl93pnimt 0 2134 157818 77498 2026-07-27T20:10:28Z EwkaC 2326 /* Miasta */ poprawa linku 157818 wikitext text/x-wiki {{Miejscowość infobox |nazwa = Powiat Strzelecki |widok = |herb = POL powiat strzelecki COA.svg |mapa = Powiat strzelecki.png |region = [[Województwo opolskie]] |powierzchnia = 744,28 |lud = około 81 500 |prefiks = 77 |www = www.powiatstrzelecki.pl }} '''Powiat strzelecki''' położony jest we wschodniej części [[Województwo opolskie|województwa opolskiego]]. Siedzibą powiatu jest miasto [[Strzelce Opolskie]]. == Charakterystyka == === Geografia === === Fauna i flora === === Historia === === Gospodarka === == Dojazd == Do powiatu strzeleckiego dotrzeć można niezwykle łatwo za sprawą autostrady '''A4''' oraz drogi międzynarodowej '''E-40''' (drogi krajowe 94 i 88). Na terenie powiatu znajdują się dwa węzły autostrady '''Olszowa''' i '''Nogawczyce''' skąd w przeciągu godziny można dotrzeć do [[Wrocław]]ia (130 km) i dalej, aż do zachodniej granicy. Droga międzynarodowa E-40 jest głównym połączeniem południowej i południowo-zachodniej części kraju ze wschodnią granicą. Arteriami komunikacyjnymi powiatu są drogi krajowe i wojewódzkie. === Samolotem === === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === == Podział administracyjny == W skład powiatu wchodzą następujące gminy: * [[Gmina Strzelce Opolskie]] o charakterze miejsko-wiejskim * [[Gmina Kolonowskie]] – charakter miejsko-wiejski * [[Gmina Leśnica]] – charakter miejsko-wiejski * [[Gmina Ujazd]] – charakter miejsko-wiejski * [[Gmina Zawadzkie]] – charakter miejsko-wiejski * [[Gmina Izbicko]] * [[Gmina Jemielnica]] == Miasta == * [[Strzelce Opolskie]] * [[Kolonowskie]] * [[Leśnica(pow.strzelecki)|Leśnica]] * [[Ujazd (województwo opolskie)|Ujazd]] * [[Zawadzkie]] == Ciekawe miejsca == == Transport == == Noclegi == == Gastronomia == == Linki zewnętrzne == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo opolskie}} [[Kategoria:Województwo opolskie]] eboy9lk52vqu5uyg8li73kf3091x4i9 0 2755 157801 157706 2026-07-27T13:25:19Z Katafrakt 3500 /* Promem */ 157801 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Informacje podstawowe miasto |nazwa=Świnoujście |widok=Swinoujscie 23.jpg |herb= POL Świnoujście COA.svg |mapa= |region=[[Województwo zachodniopomorskie]] |powierzchnia=197, 23 |lud=40 819 |prefiks=091 |www=www.swinoujscie.pl |flaga=POL Świnoujście flag.svg}} [[Plik:800px-Wolin mapa Swinoujsci.png|thumb|upright=1.5]] '''Świnoujście''' jest nadmorskim kurortem w północno-zachodniej Polsce. Jest to miasto na prawach powiatu oraz jedno z większych miast [[Województwo zachodniopomorskie|Pomorza Zachodniego]] położone w obszarze ujścia [[w:Świna|Świny]] (czyli kanału). Miasto obejmuje swym obszarem łącznie 44 wyspy, z czego zamieszkane są jedynie trzy: * [[Uznam]], * [[Wolin]], * [[Karsibór]]. == Dojazd == === Samochodem === Do dzielnic znajdujących się na wyspie Wolin drogą krajową nr 3. Aby przedostać się na wyspę Uznam należy przejechać tunelem pod Świną. Można też skorzystać z przeprawy promowej Warszów-Centrum. Alternatywną trasą może być droga przez [[Niemcy]]. Na niemiecką część wyspy Uznam można przejechać przez jeden z dwóch zwodzonych mostów, na drodze B110 w mieście [[Wolgast]] lub na B111 w [[Zecherin]], a następnie przekroczyć granicę w [[Ahlbeck]] i wjechać do Świnoujście. === Pociągiem === W Świnoujściu znajduje się 5 czynnych stacji i przystanków kolejowych. Na wyspie Wolin są to stacje Świnoujście i Świnoujście Port, praktycznie połączone z sobą wspólnym peronem. Dojeżdżają do nich bezpośrednie pociągi z [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Wrocław|Wrocławia]], [[Poznań|Poznania]] oraz innych miast. Oprócz tego funkcjonują przystanki osobowe Świnoujście-Warszów i Świnoujście-Przytór, na których zatrzymują się pociągi osobowe ze [[Szczecin]]a. Na wyspie Uznam od września 2008 roku funkcjonuje stacja Świnoujście Centrum zintegrowany z niemiecką koleją regionalną UBB, do którego dojeżdżają pociągi tego przewoźnika ze [[Stralsund]]u, a sezonowo również pociągi DB z [[Berlin]]a i [[Hamburg]]a. === Samolotem === W odległości 60 km od Świnoujścia znajduje się Międzynarodowy Port Lotniczy [[Szczecin]]-Goleniów (kod SSZ). Na miejscu można wypożyczyć samochód, lub skorzystać z pociągu relacji [[Goleniów]]-Świnoujście. [[Plik:Swinoujscie 30.jpg|thumb|Ujście Świny, widok znad wyspy Wolin]] W odległości 13 km od centrum miasta, w pobliżu niemieckiej miejscowości [[Garz]], znajduje się Port Lotniczy [[Heringsdorf]] (kod HDF). Dojazd ulicą Grunwaldzką (droga krajowa nr 93) do granicy państwowej i dalej drogą B110. Na miejscu można skorzystać z linii autobusowej U16, która jedzie do Seebad [[Bansin]] przez Seebad [[Ahlbeck]], gdzie istnieje możliwość przesiadki w kierunku Świnoujścia. === Promem === W zależności od sezonu i aktualnej oferty, realizowane są połączenia promowe lub tramwajem wodnym ze [[Szczecin]]a, [[Nowe Warpno|Nowego Warpna]], [[Międzyzdroje|Międzyzdrojów]] lub [[Trzebież]]y. Operatorami są Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/) oraz Secco (https://statek.pl){{stan na|2026|07}}. Ze [[Szwecja|Szwecji]], [[Dania|Danii]] i [[Norwegia|Norwegii]] można dopłynąć do Świnoujścia promem pasażerskim linii '''Polferries''' [http://www.polferries.com.pl/],'''Unity Line''' [http://www.unityline.pl/] lub '''[https://www.ttline.com/pl/do-szwecji/swinoujscie-trelleborg/ TT-Line].''' Terminal znajduje się w dzielnicy Warszów na wyspie Wolin naprzeciwko stacji kolejowej Świnoujście Port. Do Świnoujście pływają również statki wycieczkowe z niemieckich miejscowości [[Ahlbeck]], [[Bansin]] i [[Heringsdorf]]. Operatorem jest firma Adler-Schiffe. [https://www.adler-schiffe.de/ab-usedom/swinemuende-ausflug.php] == Poruszanie się po mieście == === Pieszo === Miasto doskonale nadaje się do pieszych wędrówek, w szczególności plaże, promenada nadmorska i strefa piesza w centrum miasta. Aby przemieszczać się pomiędzy wyspami Uznam i Wolin, należy skorzystać z przeprawy promowej lub tunelu (autem lub autobusem). Przez miasto i okolice przebiegają następujące szlaki piesze: * Międzynarodowy Nadmorski Szlak Pieszy „E-9", * szlak pieszy „Świnoujście – Międzyzdroje”, * ścieżka dydaktyczna „Szlak Fortyfikacyjny”, * ścieżka dydaktyczna „Karsiborskie paprocie”. === Rowerem === Poza wytyczonymi ścieżkami rowerowymi w terenach zabudowanych i leśnych, przez miasto i okolice przebiegają następujące szlaki rowerowe: * Międzynarodowy Nadmorski Szlak Rowerowy „R-10", * szlak rowerowy „Świdny Las”, * szlak rowerowy „Dookoła wyspy Karsibór”, * szlak rowerowy „Wokół Zalewu Szczecińskiego”. === Autobusem === [[Plik:Swinoujscie 25.jpg|thumb|Śródmieście]] Komunikację autobusową na terenie miasta zapewnia przedsiębiorstwo Komunikacja Autobusowa. Obsługuje ona kilkanaście linii miejskich oraz jedną linię podmiejską do [[Międzyzdroje|Międzyzdrojów]] (10) oraz linie sezonowe. Bilet normalny na linie miejskie kosztuje 5 zł i można go zakupić w automacie w autobusie. === Promem === Na terenie miasta łączność pomiędzy wyspami Uznam i Wolin zapewniają regularne połączenia promów pasażersko-samochodowych. Przeprawa odbywa się w dwóch miejscach: Świnoujście-Warszów (promy Bielik łączące ul. Dworcową z Wybrzeżem Władysława IV) przeznaczona jest dla wszystkich aut, oraz Centrum (promy Karsibór pomiędzy ulicami Karsiborską a Pomorską) dla aut z substancjami niebezpiecznymi i zaprzęgów. Przeprawa jest bezpłatna. === Taksówką === W mieście działa 6 stowarzyszeń taksówkarzy oraz liczni taksówkarze niezrzeszeni. Często, szczególnie przy kursach pomiędzy wyspami, obowiązują ceny umowne. === Samochodem === Wyspa Wolin jest połączona mostem z wyspą Karsibór. Aby dostać się na wyspę Uznam, należy skorzystać z przeprawy tunelem pod dnem Świny. promowej. Z przeprawy promowej Świnoujście-Warszów (promy Bielik) mogą korzystać samochody osobowe oraz ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 2,2 tony bez ograniczeń. == Historia == Dzieje miasta sięgają głębokiego średniowiecza kiedy to w roku 1170 na obszarze Świny założono gródki strażnicze. Obszar Świnoujścia wielokrotnie zmieniał swojego właściciela. W okresie od 1170 do 1730 obszarem władali kolejno Duńczycy, Szwedzi i Prusowie. W roku 1743 na północ od wioski Świna powstało osiedle o nazwie Świnoujście (''Swinemünde''), a w 1765 Świnoujście uzyskało prawa miejskie od Fryderyka Wielkiego. W 1824 miasto stało się kurortem, a w 1895, po odkryciu źródeł solanki i borowiny, uzdrowiskiem. W drugiej połowie XIX wieku uzyskało połączenie kolejowe z Berlinem. Od roku 1945 na mocy układu Poczdamskiego Świnoujście zostało przekazane władzom polskim. == Atrakcje == [[Plik:Świnoujście - Baltic Park - 11.07.2026 12-38-01.jpg|mały|Park wodny]] * kościół pw. Chrystusa Króla z wiszącym wewnątrz starym modelem żaglowca i unikalnymi organami * ratusz z XIX w. z Muzeum Rybołówstwa * latarnia morska (68 metrów) – najwyższa nad Bałtykiem i jedna z najwyższych na świecie * stawy Młyny i Bakenowa * promenada z muszlą koncertową i wieloma rzeźbami * falochrony (zwłaszcza wschodni, na wyspie Wolin) * fortyfikacje – Bateria Wschodnia – Fort Gerharda (wyspa Wolin), Bateria Zachodnia i Fort Anioła (wyspa Uznam) * pensjonaty z XIX/XX w. * wyspa Karsibór z ostoją ptaków Karsiborska Kępa * zabytkowy park zdrojowy z rzadkimi okazami drzew * kościół pw. Matki Boskiej Gwiazdy Morza * kościół gotycki w Karsiborzu * najszersza plaża na polskim wybrzeżu == {{Zrób}} == * [https://www.parklinowybluszcz.pl/ Park Linowy Bluszcz] * [https://www.facebook.com/profile.php?id=100064452081478 Wieża cafe] == {{Nauka}} == == {{Praca}} == Mieszkańcy Świnoujścia pracują głównie w różnych sektorach, związanych głównie z portem, turystyką oraz usługami. Świnoujście to miasto portowe, a więc wiele miejsc pracy jest związanych z działalnością portową, transportem morskim, logistyką, przemysłem stoczniowym oraz pokrewnymi sektorami. W sektorze turystycznym również istnieje wiele miejsc pracy, zwłaszcza w okresie letnim, gdyż Świnoujście jest popularnym nadmorskim kurortem z pięknymi plażami i atrakcjami turystycznymi. Ponadto, mieszkańcy Świnoujścia pracują w sektorze usługowym, edukacyjnym, zdrowotnym oraz innych branżach charakterystycznych dla miast. == {{Zakupy}} == === Centra handlowe === ** Corso: 4-poziomowa galeria handlowa, położona w centrum Świnoujścia. W centrum handlowym znajduje się czterosalowe kino, 45 lokali handlowo-usługowych, w tym m.in.: [[w:pl:CCC_(przedsiębiorstwo)|CCC]], [[w:pl:Cropp|Cropp]], [[w:pl:Deichmann|Deichmann]], [[w:pl:H&M|H&M]], Rossmann, House, Mohito, Medicine, Reserved, Sinsay, Douglas; (Dąbrowskiego 5) * Uznam: funkcjonalne centrum handlowe mieszczące dwa supermarkety spożywcze, sklep z elektroniką oraz kilka małych sklepów z odzieżą, aptekę oraz fastfood (Grunwaldzka 21) * STOP SHOP: market elektroniczny, sklep kosmetyczny, apteka, Jysk (Kościuszki 15) * Galeria Promenada: liczne butiki i sklepy, restauracje, punkty usługowe bezpośrednio przy promenadzie (Żeromskiego 79) * Pasaż Handlowy Centrum: głównie sklepy z odzieżą i butiki (Armii Krajowej 12) == {{Gastronomia}} == === Oszczędnie === * [https://www.facebook.com/p/Kuchnia-Domowa-u-Sylwii-61567256767285/ Kuchnia Domowa u Sylwii], Konstytucji 3 Maja 17 (centrum, przy głównej ulicy) [[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Half star gradient icon.svg|8px]] * [https://www.facebook.com/p/Bistro-Babci-Halinki-100083045626910/ Bistro Babci Halinki], Armii Krajowej 14 (centrum) [[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]] * [https://barkopytko.swinoujscie.pl/kontakt.php Bar Kopytko], Wojska Polskiego 16B (blisko granicy) [[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Half star gradient icon.svg|8px]] * [https://www.facebook.com/p/Paszteciki-%C5%9Awinouj%C5%9Bcie-100057546215180/?paipv=0&eav=AfbSE1CMCgaJ91gdyTZB2Ejo_5ZWH0bAg0EkTJg5d_NXKPczj-beptAKARdOVWxsvv8&_rdr Paszteciki], Bohaterów Września 3E (deptak pieszy w centrum) [[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]] * [http://www.ogrodsmaku.swinoujscie.pl/kontakt Ogród Smaku] Słowackiego 10-12 (Dzielnica Nadmorska) [[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Half star gradient icon.svg|8px]] * [https://slowianin.nocowanie.pl/ Ośrodek Szkolno-Wypoczynkowy Słowianin] Niedziałkowskiego 2A (centum) [[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Star gradient icon.svg|15px]][[File:Half star gradient icon.svg|8px]] === Umiarkowanie === * [https://www.facebook.com/amorzelas/?locale=pl_PL A Morze Las], Wybrzeże Władysława IV 23 A (centrum) * [https://www.facebook.com/NaDziedzincu/ Na Dziedzińcu], Wybrzeże Władysława IV 33D (centrum) * [https://www.karczmapodkogutem.eu/ Karczma Polska Pod Kogutem], Żeromskiego 62 * [https://kurnachataswinoujscie.eatbu.com/?lang=pl Kurna Chata], dwie lokalizacje: Piłsudskiego 20 i Piłsudskiego 45 * [http://www.lagunalena.pl/ Laguna] Bolesława Chrobrego 37 (dzielnica nadmorska) * [https://www.facebook.com/groups/1708250862776221/user/100063871816674/ Patio Pizza & Prosecco] Nowowiejskiego (dzielnica nadmorska) * [https://www.facebook.com/SePiMorestauracja/?paipv=0&eav=AfYQBmZIp86ZT6lYFXh8kf0ATQKz_XzIge0kbpapzrO5c_BYrpDB64k9_UKTJRFx1h0&_rdr SePiMo] restauracja rodzinna Piłsudskiego 10 (centrum) * [https://www.facebook.com/tawernawsieciach/ Tawerna w Sieciach], Żeromskiego 1B (dzielnica nadmorska) === Ekskluzywnie === * [https://neptun.swinoujscie.pl/ Neptun], Bema 1 (centrum) * [https://www.facebook.com/MistralRestauracja/?locale=pl_PL Mistral], Uzdrowiskowa 14 (dzielnica nadmorska) * [https://restauracjapromenada.pl/ Promenada] Aleja Baltic Park Molo 3 lub Uzdrowiskowa 38A lub Uzdrowiskowa 16/301 (dzielnica nadmorska) * [https://rondoristorante.pl/ Rondo Ristorante], Piastowska 35 (centrum) == {{Rozrywka}} == === Baseny === * [https://zdrojowahotels.pl/baltic-park-molo-aquapark '''Baltic Park Molo Aquapark'''] – duży auqapark ze zjeżdżalniami, z basenem z  rwącą rzeką, basenem olimpijskim i basenem rekreacyjnym oraz sauną (al. Baltic Park Molo 4) 9.00 - 21.00 1 godzina      – 50 zł (dzieci 45) 3 godziny      – 75 zł (dzieci 55) Cały dzień     – 115 (dzieci 75) * '''[https://www.hotelpolaris.pl/zabiegi-spa-wellness-cennik Hotel Polaris]:''' basen, sauna i jacuzzi; wstęp jednorazowy 25 zł, ul. Słowackiego 33 * '''[https://www.westbalticresort.pl/spa-wellness/ West Baltic Resort]''': basen z masażem wodnym i przeciwprądem, zespół saun; wstęp jednorazowy 50 zł; Żeromskiego 22 === Bary i puby === Jest wiele barów i pubów w miejscu, szczególnie na promenadzie i przystani. Bary w Świnoujściu: * [http://www.swinoujscie.klubowa.pl/swinoujscie_kluby,3238,Akwarium.html Akwarium], Mazowiecka 77A * [http://www.swinoujscie.klubowa.pl/swinoujscie_kluby,3235,Boss_pub.html Boss Pub], Wybrzeże Władysława IV 22 * [https://www.facebook.com/groups/1708250862776221/user/100063589959851/ El Papa - Cafe Hemingway], Bohaterów Września 4/1 * Fenix Bar & Steakhouse, ul. Słowackiego 25 * Hoangson Bar, Konstytucji 3 Maja 4 * [http://www.arco-osada.pl/ Osada], Wybrzeże Władysława IV 30 * Pasztecik Bar, Generała Józefa Bema 13 * Promway Bar, Wybrzeże Władysława IV 3 * [https://www.facebook.com/RoyalJokerrr Royal Joker] Billard Club & Drink Bar, Uzdrowiskowa 11 * Sfinks Pub, Wojska Polskiego 1/19 * Skansen Bar, Wielkopolska 28 * Zachód, Małopolska 7 === Kluby/dyskoteki w Świnoujściu: === * [https://www.facebook.com/Pub.Alibi.Swinoujscie Alibi Klub], Żeromskiego 1 (Promenada) * [https://www.facebook.com/malibuscie Malibu Beach Club] – Beach Club z regularnych osób w lecie, tuż przy plaży, na zachodnim krańcu promenady w kierunku Ahlbecku plaży granicy. * [http://www.jazzclubscena.pl/ Jazz Club Scena], Armii Krajowej 3 (w porcie) * [http://www.discopenelopa.pl/ Penelopa Dyskoteka], ul. Tadeusza Kościuszki 9 * [https://www.facebook.com/piwnica.swinoujscie Piwnica Klub], Mazowiecka 72b === Burdele w Świnoujściu: === * Palermo, Gdyńska 40 ''Data: wrzesień 2014'' == Noclegi == * [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,swinoujscie,0.html Świnoujście noclegi] – [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,hotele,swinoujscie,60.html hotele], [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,kwatery-prywatne,swinoujscie,60.html kwatery], [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,pensjonaty,swinoujscie,60.html pensjonaty] – opisy, ceny, fotografie oraz dane teleadresowe *[https://www.cesarskieogrody.pl/ Hotel Spa Cesarskie Ogrody w Świnoujściu] - zabytkowy, odrestaurowany pod okiem konserwatora zabytków 3-gwiazdkowy hotel z basenem, strefą Spa&Wellness oraz centrum rehabilitacji położony w parku w centrum miasta *[https://www.nat.pl/nasze-obiekty/hotel-nat-w-swinoujsciu Hotel*** NAT Świnoujście] - hotel z basenem i bazą zabiegowo-rehabilitacyjną *[https://aparthotelgreen.pl/ Aparthotel Green Concrete] - butikowy apart hotel dla osób ceniących jakość i komfort === Oszczędnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == {{Kontakt}} == == {{Bezpieczeństwo}} == == {{Porady}} == == {{Dalej}} == * [[Międzyzdroje]] * [[n:Kategoria:Świnoujście|Świnoujście w Wikinews]] {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo zachodniopomorskie}} [[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]] 7pr0wfkq2qbg7hgdj5wyhwrx7x6z46b 0 3243 157804 153410 2026-07-27T13:29:40Z ~2026-38811-70 17589 /* Aktywny wypoczynek */ 157804 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Zakopane |widok = 2018-07-03 Zakopane from air 02.jpg |opis = |herb = POL Zakopane COA.svg |mapa = POL Zakopane map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo małopolskie]] |powierzchnia = 84,26 |wysokość = od 750 do 2301 |prefiks = (+48) 18 |kod pocztowy = 34-500 do 34-504 |www = www.zakopane.pl }} {{Mapframe|49.3|19.966667|zoom=12|height=400|width=400}} '''Zakopane''' – miasto powiatowe w [[Województwo małopolskie|województwie małopolskim]], u podnóża [[Tatry|Tatr]]. Liczy ok. 28 000 mieszkańców. Największy ośrodek turystyczny w [[Polska|polskich]] górach. Położone niedaleko granicy ze [[Słowacja|Słowacją]], około 95 km na południe od [[Kraków|Krakowa]]. == Informacje == === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === Najlepiej zimą (jeśli chodzi o narty, sanki, termy itp.). Lub latem (jeśli chodzi o wędrówki w góry itp.) === Przygotowania === Ciepłe ubrania (kurtka, szal, czapka, buty zimowe, oraz spodnie, najlepiej narciarskie) == Dojazd == Z uwagi na popularność Zakopanego zauważyć należy, że dojazd stanowić może największy problem związany z wypoczynkiem w tej miejscowości. Zakopianka, którą wjeżdża się od strony Poronina korkuje się czasem już przed Poroninem. Korki towarzyszą jadącym samochodem do Zakopanego właściwie przy okazji każdego szczytu: Sylwester, długie weekendy. Warto pomyśleć o alternatywnych środkach komunikacji, opisane są poniżej podobnie zresztą jak alternatywne drogi dojazdu. === Samolotem === W Zakopanem nie ma lotniska. Po drugiej stronie [[Tatry|Tatr]], w [[Poprad]]zie mieści się rozwijający się port lotniczy. W związku z brakiem lotniska szybki i łatwy dostęp z Balic i Pyrzowic do centrum Zakopanego, skorzystać można z prywatnego transportu. === Pociągiem === W Zakopanem znajduje się stacja kolejowa, do której dojeżdżają pociągi przede wszystkim z Krakowa. Droga kolejowa jest dłuższa (podróż z Krakowa trwa kilka godzin) niż samochodowa, ale korzystając z kolei unika się korków, które tworzą się na popularnej Zakopiance. Droga kolejowa wiedzie malowniczym przebiegiem przez [[Kalwaria Zebrzydowska|Kalwarię Zebrzydowską]], [[Sucha Beskidzka|Suchą Beskidzką]] i inne miejscowości [[Beskidy|Beskidów]] i [[Podhale|Podhala]]. Widoki za oknem rekompensują czas przejazdu, ale warto pamiętać, że w niektórych sytuacjach pociąg to najszybszy środek transportu do Zakopanego. Osobną historię ma niewielka stacyjka w wiosce [[Poronin]], tuż przed Zakopanem. === Samochodem === Najpopularniejsza trasa samochodowa wiedzie tzw. Zakopianką, tj. drogą krajową DK7 z Krakowa do [[Rabka-Zdrój|Rabki-Zdroju]], a następnie z Rabki do Zakopanego to drogą krajową DK47. Jadąc Zakopianką do Zakopanego wjeżdża się od północy, od strony Poronina. Istnieją alternatywne drogi do Zakopanego. Przede wszystkim droga przez [[Czarny Dunajec]], aby z niej skorzystać należy zjechać z Zakopianki w [[Chabówka|Chabówce]] (zjazd za wiaduktem w prawo) lub w [[Nowy Targ|Nowym Targu]]. Droga wiedzie dalej do Czarnego Dunajca, a następnie w kierunku [[Kościelisko|Kościeliska]] przez [[Witów]] i [[Chochołów]]. Do Zakopanego wjeżdża się wówczas od strony Kościeliska. Można także jechać przez [[Białka Tatrzańska|Białkę Tatrzańską]]. Z Zakopianki zjeżdża się wówczas w Nowym Targu w kierunku na Nowy Sącz, a następnie na rondzie (za mostem na Dunajcu) w prawo w kierunku Białki Tatrzańskiej. === Autobusem === Komunikacja autobusowa z Krakowa funkcjonuje bardzo dobrze, linia obsługiwana jest przede wszystkim przez dwie duże firmy przewozowe: [http://szwagropol.eu/ Szwagropol] i [http://www.trans-frej.com.pl/ Trans-Frej], jak również przez szereg mniejszych oraz PKS-y. Autobusy z Krakowa wyjeżdżają z Regionalnego Dworca Autobusowego i dojeżdżają na dworzec w Zakopanem zlokalizowany nieopodal stacji kolejowej. == Komunikacja == [[Plik: Przystanek Murowanica - ul. Przewodników Tatrzańskich w Zakopanem.jpg|thumb|Przystanek Murowanica na ulicy Przewodników Tatrzańskich]] W Zakopanem funkcjonuje komunikacja miejska obsługiwana zarówno przez PKS, jak i przez prywatnych przewoźników, którzy dysponują z reguły dobrze rozpoznawalnymi busami. == Warto zobaczyć == Muzea Zakopanego: * Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego tel. (+48) 18-20-152-05 * Muzeum Stylu Zakopiańskiego w willi Koliba * Muzeum Przyrodnicze Tatrzańskiego Parku Narodowego tel. (+48) 18-20-23-310 * Muzeum Kornela Makuszyńskiego tel. (+48) 18-20-122-63 * Muzeum Jana Kasprowicza tel.: (+48) 18-206-84-26, * Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma” tel.(+48) 18-20-134-93 * Galeria Władysława Hasiora tel. (+48) 18-20-152-05 * Miejska Galeria Sztuki tel. (+48) 18-20-127-92 * Muzeum Męczeństwa tel. (+48) 18-201-72-49 Mało komu uda się być w Zakopanem i nie być na ul. Krupówki – to jeden z najsłynniejszych polskich deptaków. Warte zobaczenia są również atrakcje związane z kolejami linowymi na [[w:Kasprowy Wierch|Kasprowy Wierch]], [[w:Gubałówka|Gubałówkę]] i [[w:Butorowy Wierch|Butorowy Wierch]]. === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == '''Turystyka''' * narty i snowboard: Kasprowy, Gubałówka, Nosal * aquapark * kąpielisko geotermalne Szymoszkowa * piesza turystyka kwalifikowana: [[Tatrzański Park Narodowy]] * konna turystyka kwalifikowana * wyprawy typu adventure i extreme * spacery dolinami tatrzańskimi: Kościeliska, Chochołowska, Białego * spacer do Rusinowej Polany (nieopodal Sanktuarium Matki Bożej Królowej Tatr lub Matki Bożej Jaworzyńskiej na Wiktorówkach) * spacer do Morskiego Oka * [https://www.google.com/maps/place/Atrakcje+Turystyczne+Zakopane/@49.3102774,19.9707775,17z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x4715f3ea43d2e007:0x9e70adb24cf64303!8m2!3d49.3102774!4d19.9707775!16s%2Fg%2F11nk2wlfr7?authuser=0&hl=en&entry=ttu&g_ep=EgoyMDI2MDcyMi4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D Owczarnia U edka Muzeum - zoo - Atrakcja turystyczna] '''Zimowe atrakcje''' * wyprawy skuterami śnieżnymi po okolicy Zakopanego * Akademia Gorska Murowaniec - Oferująca szkolenia i kursy w tym [https://akademiamurowaniec.com/kurs-lawinowy/ Kurs Lawinowy] * tor do jazdy skuterami śnieżnymi dla dzieci * śnieżny labirynt * lodowisko tafla * tradycyjny kulig po Dolinie Chochołowskiej '''Kultura''' * Festiwal Folkloru Ziem Górskich * Zakopiańska Wiosna Jazzowa * Zakopiańskie Lato Teatralne * Międzynarodowy Festiwal Organowy w Zakopanem * Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego) '''Przewodnicy''' * [https://www.tatry-przewodnik.com.pl/ Przewodnik po Zakopanem] == Praca i nauka == W Zakopanem mieści się Zespół Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara. == Zakupy == Zakopane jest popularnym centrum zakupowym. Miejscem, w którym znajduje się większość sklepów, jest główny deptak miasta – ulica Krupówki. Centrum Zakopanego tworzy skrzyżowanie trzech ulic: Krupówek, Kościeliskiej i Nowotarskiej, przejściem podziemnym można stąd dotrzeć do bardzo popularnego wśród turystów targu pod Gubałówką. == Wyżywienie == Zakopane z uwagi na charakter miasta i popularność, jakim się cieszy wykształciło bogatą ofertę gastronomiczną. Regionalne karczmy, bary i restauracje dostępne są właściwie we wszystkich dzielnicach miasta. Również większość hoteli i pensjonatów posiada swoje kuchnie. • Lista wszystkich restauracji - [https://restauracjepodhale.pl/restauracje/zakopane/ Restauracje Zakopane] === Skromnie === === Umiarkowanie === * [http://www.czarcijar.pl Karczma Regionalna Czarci Jar] ul. Małe Żywczańskie 11A, otwarte codziennie, od 13 do 23, kuchnia regionalna. * [http://www.nosalowy-dwor.eu/hotel/restauracja_regionalna Restauracja Regionalna Nosalowy Dwór] ul. Balzera 21d, czynne codziennie do 22:00, kuchnia regionalna, tradycyjna polska oraz międzynarodowa. === Wystawnie === * [http://www.litwor.pl Restauracja Koneser] w hotelu Litwor, ul. Krupówki 40, kuchnia europejska i polska, autorskie menu szefa kuchni. * [http://www.belvederehotel.pl Restauracja Ziemiańska] w hotelu Belvedere, ul. Droga do Białego 3, otwarta codziennie, kuchnie świata, kuchnia staropolska. * [https://wojnar.pl/ Willa Widokowa Wojnar] ul. Pardałówka 6, otwarta codziennie, kuchnia domowa, regionalna, wszystkie posiłki przygotowywane na miejscu. == Rozrywka == Centrum rozrywkowym Zakopanego są Krupówki, mieszczą się tam dyskoteki, puby, salony gier itp. == Noclegi == Zakopane posiada dużą i zróżnicowaną ofertę noclegową, począwszy od pokoi oferowanych „przy rodzinie” aż po pięciogwiazdkowe hotele zlokalizowane przy samych Krupówkach. W internecie dostępna jest [http://www.promocja.zakopane.pl/baza/index.php?lang=pol baza noclegowa prowadzona przez Biuro Promocji Zakopanego]. Nie warto czekać z wyborem noclegu na ostatnią chwilę. Oszuści i wyłudzacze często koczują na dworcach i przystankach lub dodają fałszywe oferty noclegów w internecie. W ten sposób chcą naciągnąć spóźnialskich na pobyt w Zakopanem za horrendalną kwotę. Warto poszukać wolnych pokoi na portalach internetowych, w szczególności w turystycznych serwisach społecznościowych gdzie użytkownicy mogą zamieszczać własne opinie. Porównasz wtedy oferty i wybierzesz dodatkowe atrakcje, które odpowiadają twoim potrzebom. Częstą praktyką jest, że właściciele pensjonatów pobierają kwotę za nocleg z góry, dlatego wcześniejsza opinia o miejscu noclegu będzie bardzo przydatna. Noclegi należy więc rezerwować z rozwagą i tylko przez zaufane źródła. * [https://e-turysta.net/noclegi-zakopane/ Zakopane - Oferty noclegów z opiniami użytkowników] * [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,zakopane,0.html Zakopane – noclegi, hotele i apartamenty] * [http://nocleginaplus.pl/noclegi+pokoje+apartamenty/zakopane.184.html Pokoje, noclegi i hotele w Zakopanem] * [http://www.bookapart.com/pl/apartamenty-zakopane Apartamenty, domki, pokoje w Zakopanem] - możliwość rezerwacji noclegu w Zakopanem (on-line) === Oszczędnie === Pensjonaty i „wolne pokoje”. Bez trudu można znaleźć pełną ofertę tychże w jednej z kilkudziesięciu baz internetowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby zaczepiające turystów, zwłaszcza w okolicach dworców. Ich oferta nie zawsze jest korzystna, szczególnie należy zwrócić uwagę na lokalizację miejsc oferowanych przez „przedstawicieli handlowych”. Tanią alternatywą dla hoteli i pensjonatów są hostele oferujące pokoje prywatne i wieloosobowe, międzynarodowe towarzystwo podróżników oraz śniadanie wliczone w cenę noclegu. * [http://www.targethostel.pl Target Hostel], ul. Sienkiewicza 3B, rezerwacja: tel. +48 18 207 45 96 * [http://www.zakopane.goodbyelenin.pl Good Bye Lenin], ul. Chłabówka 44, rezerwacja: tel. +48 18 200 13 30. Podczas pobytu w Zakopanem warto rozważyć poszukiwanie noclegu w Kościelisku. Z uwagi na położenie, wiele obiektów noclegowych w Kościelisku znajduje się znacznie bliżej centrum Zakopanego niż hotele i pensjonaty położone w oddalonych dzielnicach miasta. * [http://www.zakopane-willa.com.pl Aga Dom Wypoczynkowy], ul. Nędzy Kubińca 43, rezerwacja: tel. +48 18 207 05 00 * [http://www.mtbhostel.pl MTB Hostel], ul. Strzelców Podhalańskich 11, rezerwacja: tel. +48 608 572 903. === Umiarkowanie === Umiarkowane ceny (zwłaszcza przy wykorzystaniu tzw. ofert specjalnych) oferuje większość niewielkich hotelików, pensjonatów oraz apartamentów w Zakopanem. * [http://www.czarnypotok.pl Hotel Czarny Potok] – niewielki hotel w centrum Zakopanego, ul. Tetmajera 20, rezerwacja indywidualna: tel. +48 (0) 18 20 20 255 * [http://www.nosalowy-dwor.eu Hotel*** Nosalowy Dwór] hotel o regionalnym klimacie, położony u stóp centrum narciarskiego Nosal, rezerwacja tel. +48 18 20 11 400 *[https://willatatiana.pl/ Willa Tatiana] - to cztery klimatyczne i kameralne wille w centrum Zakopanego, znajdujące się parę minut spacerem od Krupówek, rezerwacja: tel. +48 694 490 207 lub +48 694 490 217 *[https://aptatry.pl/ Apartamenty Aptatry] - to przyjemne apartamenty na Bachledzkim Wierchu w Zakopanem oraz na Butorowym Wierchu w Kościelisku i przy ulicy Sobiczkowej, rezerwacja tel. +48 601 085 714 === Ekskluzywnie === Zakopane oferuje noclegi w ekskluzywnych hotelach 5-gwiazdkowych * [http://www.litwor.pl Litwor], ul. Krupówki 40, rezerwacja: tel. +48 (0) 18 20 20 255 czy 4-gwiazdkowych * [http://www.belvederehotel.pl Belvedere], ul. Droga do Białego 3, rezerwacja: tel. +48 (0) 18 20 20 211. * [http://www.nosalowy-dwor.eu Hotel**** Grand Nosalowy Dwór], ul. Balzera 21d, rezerwacja tel: +48 18 20 22 400 == Bezpieczeństwo == Bezpieczeństwo w Zakopanem to przede wszystkim bezpieczeństwo w górach. Telefon ratunkowy TOPR: '''(+48) 601-100-300''' – zapisz ten numer w komórce przed wyjściem w góry. Nie wchodź na wysokie góry bez doświadczenia może się to skończyć śmiercią. === Zdrowie === W mieście na ul.Kamieniec mieści się Szpital Powiatowy im. dr Tytusa Chałubińskiego. == Kontakt == Na Krupówkach działa bezpłatny dostęp do Internetu Wi-Fi, ponadto w większości hoteli i pensjonatów jest dostęp do Internetu (uwaga: może być dodatkowo płatny). Nie ma zasadniczych problemów z sieciami komórkowymi (w niektórych częściach Zakopanego, zwłaszcza w salach położonych w piwnicach może być kłopot z zasięgiem). W okresach, kiedy w Zakopanem jest duże nagromadzenie turystów (Sylwester, Święta Bożego Narodzenia, długi weekend majowy) przydarzają się problemy z logowaniem do sieci komórkowych. Przy czym sytuacja z roku na rok się poprawia. == Ostrzeżenia == W mieście szczególnie zimą roi się od ludzi, którzy rzekomo sprzedają bilety na skoki narciarskie i inne atrakcje. Bilety są tam tańsze ale jest duża szansa, że są one fałszywe. Zatem należy uważać na takich ludzi, ponieważ można stracić wiele pieniędzy. == Gdzie dalej == Wokół Zakopanego leży mnóstwo miejscowości, które warto zobaczyć. Zacznijmy od zachodu: [[Chochołów (województwo małopolskie)|Chochołów]], Witów, Kościelisko, Ząb. Po drugiej stronie Zakopianki mamy: Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Bukowinę Tatrzańską, Jugrów, Czarną Górę, Białkę Tatrzańską. {{Atrybucja}} {{Jest w|Powiat_tatrzański}} [[Kategoria:Powiat tatrzański]] nj6pwlcqfl8ym4bnzld3wn1bc29bua5 0 8052 157796 147320 2026-07-27T12:18:58Z Katafrakt 3500 /* Gdzie dalej */ zbędne wytłuszczenie 157796 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Olejnica Wikivoyage Banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Olejnica |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--> |widok = Olejnica3.jpg |opis = Przystań w Olejnicy |herb = <!-- herb miejscowości, np. Herb_Warszawy.png--> |mapa = Powiat_wolsztyński_location_map.png |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo wielkopolskie]] |powierzchnia = <!-- pow. miejscowości bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = 56 |prefiks = (+48) 65 |kod pocztowy = 64-234 Przemęt |www = }} {{Mapframe|51.960833|16.25|zoom=15|layer=M|align=right|height=350|width=500}} '''Olejnica''' – wieś w [[Polska|Polsce]], położona w [[Województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat wolsztyński|powiecie wolsztyńskim]], w [[w:pl:Przemęt (gmina)|gminie Przemęt]]; przy drodze z Wielenia do Przemętu. Znajduje się na terenie [[Przemęcki Park Krajobrazowy|Przemęckiego Parku Krajobrazowego]]. == Informacje == === Historia === W Olejnicy przez wiele lat swoje wakacje spędzała polska noblistka [[w:pl:Wisława Szymborska|Wisława Szymborska]] wraz ze swoim partnerem, powieściopisarzem [[w:pl:Kornel Filipowicz|Kornelem Filipowiczem]]. === Klimat === Region znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa na łagodność klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8 °C. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce. Opady roczne wahają się od 500 do 550 mm. Miejscowość można zwiedzać o każdej porze roku. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższy port lotniczy znajduje się w Babimoście. Jest to port lotniczy Zielna Góra-Babimost (IATA: IEG, ICAO: EPZG). Najlepszy dojazd z portu lotniczego drogami wojewódzkimi nr 304 do Babimostu, następnie drogą wojewódzką nr 313 do miejscowości Kargowa, skąd drogą wojewódzką nr 314 można dojechać do miejscowości Świętno, dalej drogą lokalną do Moch, a następnie drogą wojewódzką do miejscowości Wieleń. Z Wielenia prowadzi krótki odcinek drogi lokalnej do Olejnicy (łącznie 55 km). === Pociągiem === Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Boszkowie-Letnisku, na linii kolejowej Leszno - Zbąszyń (9,9 km). === Samochodem === Dojazd do Olejnicy z drogi krajowej nr 32, drogą wojewódzka nr 305 z Wolsztyna do Wielenia, a następnie drogą lokalną na wschód (29 km). == Atrakcje == * '''Ścieżka przyrodniczo-leśna „Olejnica”''' – ma długość 9,4 km (wariant krótszy 5,5 km), znajduje się na niej 10 przystanków (wariant krótszy 6 przystanków); przedstawia wybrane fragmenty krajobrazu polodowcowego Wielkopolski; ukazuje część działań leśników zmierzających do zachowania i ochrony zasobów leśnych, ochronę ekosystemów leśnych przed szkodliwymi owadami, skupisko żywotnika, [[rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]] (widoczny z brzegu jeziora). * '''Rezerwat przyrody Torfowisko nad Jeziorem Świętym''' – ścisły rezerwat przyrody obejmujący jezioro Święte; utworzony w 1959 w celu ochrony torfowiska przejściowego z bagnicą torfową (''Scheuchzeria palustris''); około 2 km od Olejnicy; dojście ścieżką przyrodniczo-leśną „Olejnica”. * '''Szlak Konwaliowy''' – szlak kajakowy na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego; liczący około 37 km; początek i koniec szlaku zlokalizowano w Wieleniu (można go jednak rozpocząć i zakończyć w dowolnym miejscu szlaku; na trasie ustawione są tablice informacyjne i kierunkowe. * '''Szlak Zachodniej Wielkopolski''' – długodystansowy szlak pieszy, oznakowany kolorem niebieskim; liczący 365 km; przebiegający trasą: Ujście – Czarnków – Goraj – Sieraków – Międzychód – Pszczew – Trzciel – Zbąszyń – Świętno – Kaszczor – Wieleń – Włoszakowice – Górka Duchowna – Leszno – Rydzyna - Góra – Wąsosz. * '''Szlak Cysterski''' – wiodący przez klasztory i miejsca związane z zakonem cystersów; na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego obejmuje trasę Kaszczor - Wieleń - Olejnica - Przemęt - Olejnica. === Nieistniejące === * '''Wieża widokowa''' – zlokalizowana była na południe od drogi na wysokości 92 m n.p.m., na terenie Leśnictwa Olejnica, w pobliżu jeziora Górskiego i jeziora Olejnickiego; wybudowana w 2009 przy wsparciu finansowym Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Gminy Przemęt, Dyrekcji Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego oraz Starostwa Powiatowego w Wolsztynie; drewniana, mierzyła 19,5 m i pozwalała podziwiać rynnę jezior przemęckich. Została rozebrana w 2018 roku ze względu na zły stan techniczny. == Kontakt == Na terenie gminy Przemęt nie ma punktu informacji turystycznej. == Edukacja == W miejscowości nie funkcjonują placówki edukacyjne. == Wyżywienie == Całoroczne i sezonowo działające punkty gastronomiczne znajdują się w nieodległym Wieleniu. == Noclegi == Najbliższe sezonowo działające obiekty noclegowe znajdują się w nieodległym Wieleniu. == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === Najbliższym szpitalem jest szpital w Wolsztynie (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej), ul. Wschowska 3, tel. 68 347-73-00. === Policja === Najbliższy Posterunek Policji znajduje się w Przemęcie, ul. Jagiellońska 14, tel. 68 347-53-30, 519-064-915. === Straż Pożarna === W miejscowości funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna – remiza znajduje się przy ul. Cysterskiej 13. == Galeria == <gallery widths="200" perrow="5"> Olejnica3.jpg| St. Hubert, Olejnica (2).JPG| St. Hubert, Olejnica.JPG| </gallery> == Gdzie dalej == W sąsiedztwie Przemętu znajdują się następujące miejscowości, które mogą być kolejnym punktem podróży: * [[Dominice]] * [[Kaszczor]] * [[Przemęt]] * [[Siekowo]] * [[Włoszakowice]] * [[Rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]] == Źródła == Na stronie wykorzystano m.in. treści ze strony [[w:pl:Olejnica|Olejnica]] w [[w:pl:Wikipedia:Strona_główna|polskiej Wikipedii]]. Jej autorzy wymienieni są w [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Olejnica&action=history historii edycji]. [[Wikipodróże:Informacje prawne|Prawa autorskie]]: na licencji [http://creativecommons.org/licenses/ Creative Commons CC-BY-SA]. {{użyteczny}} {{Jest w|Powiat wolsztyński}} {{Geo|51.960833|16.25}} [[Kategoria:Powiat wolsztyński]] [[Kategoria:Przemęcki Park Krajobrazowy]] 1imn1036teq1zlj0315ureaczju6zmf 157798 157796 2026-07-27T12:21:27Z Katafrakt 3500 /* Nieistniejące */ ilustracja 157798 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Olejnica Wikivoyage Banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Olejnica |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--> |widok = Olejnica3.jpg |opis = Przystań w Olejnicy |herb = <!-- herb miejscowości, np. Herb_Warszawy.png--> |mapa = Powiat_wolsztyński_location_map.png |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo wielkopolskie]] |powierzchnia = <!-- pow. miejscowości bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = 56 |prefiks = (+48) 65 |kod pocztowy = 64-234 Przemęt |www = }} {{Mapframe|51.960833|16.25|zoom=15|layer=M|align=right|height=350|width=500}} '''Olejnica''' – wieś w [[Polska|Polsce]], położona w [[Województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat wolsztyński|powiecie wolsztyńskim]], w [[w:pl:Przemęt (gmina)|gminie Przemęt]]; przy drodze z Wielenia do Przemętu. Znajduje się na terenie [[Przemęcki Park Krajobrazowy|Przemęckiego Parku Krajobrazowego]]. == Informacje == === Historia === W Olejnicy przez wiele lat swoje wakacje spędzała polska noblistka [[w:pl:Wisława Szymborska|Wisława Szymborska]] wraz ze swoim partnerem, powieściopisarzem [[w:pl:Kornel Filipowicz|Kornelem Filipowiczem]]. === Klimat === Region znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa na łagodność klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8 °C. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce. Opady roczne wahają się od 500 do 550 mm. Miejscowość można zwiedzać o każdej porze roku. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższy port lotniczy znajduje się w Babimoście. Jest to port lotniczy Zielna Góra-Babimost (IATA: IEG, ICAO: EPZG). Najlepszy dojazd z portu lotniczego drogami wojewódzkimi nr 304 do Babimostu, następnie drogą wojewódzką nr 313 do miejscowości Kargowa, skąd drogą wojewódzką nr 314 można dojechać do miejscowości Świętno, dalej drogą lokalną do Moch, a następnie drogą wojewódzką do miejscowości Wieleń. Z Wielenia prowadzi krótki odcinek drogi lokalnej do Olejnicy (łącznie 55 km). === Pociągiem === Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Boszkowie-Letnisku, na linii kolejowej Leszno - Zbąszyń (9,9 km). === Samochodem === Dojazd do Olejnicy z drogi krajowej nr 32, drogą wojewódzka nr 305 z Wolsztyna do Wielenia, a następnie drogą lokalną na wschód (29 km). == Atrakcje == * '''Ścieżka przyrodniczo-leśna „Olejnica”''' – ma długość 9,4 km (wariant krótszy 5,5 km), znajduje się na niej 10 przystanków (wariant krótszy 6 przystanków); przedstawia wybrane fragmenty krajobrazu polodowcowego Wielkopolski; ukazuje część działań leśników zmierzających do zachowania i ochrony zasobów leśnych, ochronę ekosystemów leśnych przed szkodliwymi owadami, skupisko żywotnika, [[rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]] (widoczny z brzegu jeziora). * '''Rezerwat przyrody Torfowisko nad Jeziorem Świętym''' – ścisły rezerwat przyrody obejmujący jezioro Święte; utworzony w 1959 w celu ochrony torfowiska przejściowego z bagnicą torfową (''Scheuchzeria palustris''); około 2 km od Olejnicy; dojście ścieżką przyrodniczo-leśną „Olejnica”. * '''Szlak Konwaliowy''' – szlak kajakowy na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego; liczący około 37 km; początek i koniec szlaku zlokalizowano w Wieleniu (można go jednak rozpocząć i zakończyć w dowolnym miejscu szlaku; na trasie ustawione są tablice informacyjne i kierunkowe. * '''Szlak Zachodniej Wielkopolski''' – długodystansowy szlak pieszy, oznakowany kolorem niebieskim; liczący 365 km; przebiegający trasą: Ujście – Czarnków – Goraj – Sieraków – Międzychód – Pszczew – Trzciel – Zbąszyń – Świętno – Kaszczor – Wieleń – Włoszakowice – Górka Duchowna – Leszno – Rydzyna - Góra – Wąsosz. * '''Szlak Cysterski''' – wiodący przez klasztory i miejsca związane z zakonem cystersów; na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego obejmuje trasę Kaszczor - Wieleń - Olejnica - Przemęt - Olejnica. === Nieistniejące === [[Plik:Wieża Olejnica.jpg|thumb|Wieża widokowa w 2017 roku (przed rozbiórką)]] * '''Wieża widokowa''' – zlokalizowana była na południe od drogi na wysokości 92 m n.p.m., na terenie Leśnictwa Olejnica, w pobliżu jeziora Górskiego i jeziora Olejnickiego; wybudowana w 2009 przy wsparciu finansowym Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Gminy Przemęt, Dyrekcji Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego oraz Starostwa Powiatowego w Wolsztynie; drewniana, mierzyła 19,5 m i pozwalała podziwiać rynnę jezior przemęckich. Została rozebrana w 2018 roku ze względu na zły stan techniczny. == Kontakt == Na terenie gminy Przemęt nie ma punktu informacji turystycznej. == Edukacja == W miejscowości nie funkcjonują placówki edukacyjne. == Wyżywienie == Całoroczne i sezonowo działające punkty gastronomiczne znajdują się w nieodległym Wieleniu. == Noclegi == Najbliższe sezonowo działające obiekty noclegowe znajdują się w nieodległym Wieleniu. == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === Najbliższym szpitalem jest szpital w Wolsztynie (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej), ul. Wschowska 3, tel. 68 347-73-00. === Policja === Najbliższy Posterunek Policji znajduje się w Przemęcie, ul. Jagiellońska 14, tel. 68 347-53-30, 519-064-915. === Straż Pożarna === W miejscowości funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna – remiza znajduje się przy ul. Cysterskiej 13. == Galeria == <gallery widths="200" perrow="5"> Olejnica3.jpg| St. Hubert, Olejnica (2).JPG| St. Hubert, Olejnica.JPG| </gallery> == Gdzie dalej == W sąsiedztwie Przemętu znajdują się następujące miejscowości, które mogą być kolejnym punktem podróży: * [[Dominice]] * [[Kaszczor]] * [[Przemęt]] * [[Siekowo]] * [[Włoszakowice]] * [[Rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]] == Źródła == Na stronie wykorzystano m.in. treści ze strony [[w:pl:Olejnica|Olejnica]] w [[w:pl:Wikipedia:Strona_główna|polskiej Wikipedii]]. Jej autorzy wymienieni są w [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Olejnica&action=history historii edycji]. [[Wikipodróże:Informacje prawne|Prawa autorskie]]: na licencji [http://creativecommons.org/licenses/ Creative Commons CC-BY-SA]. {{użyteczny}} {{Jest w|Powiat wolsztyński}} {{Geo|51.960833|16.25}} [[Kategoria:Powiat wolsztyński]] [[Kategoria:Przemęcki Park Krajobrazowy]] 7lvykgh48pra8x7kfast08rjbe5u556 0 8053 157797 82083 2026-07-27T12:20:35Z Katafrakt 3500 /* Wieże widokowe */ wieża została rozebrana w 2018 r. (według treści artykułu [[Olejnica]]) 157797 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Przemęcki Park Krajobrazowy Wikivoyage Banner.jpg}} [[Plik:Przemęcki Park Krajobrazowy-logo.gif|right]] [[Plik:Przemet.png|350px|thumb|Mapa parku]] [[Plik:Torfowisko nad Jeziorem Świętym 2.jpg|250px|thumb|Rezerwat przyrody Torfowisko nad Jeziorem Świętym]] [[Plik:Wyspa Konwaliowa.jpg|250px|thumb|right|Rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa|Wyspa Konwaliowa]] [[Plik:20141019-przemecki-park-krajobrazowy-buczyna-las-solna-gora-update.jpg|thumb|250px|Góra Solna]] '''Przemęcki Park Krajobrazowy''' – położony przy południowym krańcu granicy pomiędzy województwami [[województwo lubuskie|lubuskim]] a [[województwo wielkopolskie|wielkopolskim]], na obszarze gmin: [[w:pl:Przemęt (gmina)|Przemęt]], [[w:pl:Włoszakowice (gmina)|Włoszakowice]], [[w:pl:Wijewo (gmina)|Wijewo]] i [[w:pl:Wschowa (gmina)|Wschowa]]. Został utworzony 25 listopada 1991 w celu ochrony krajobrazu powstałego po ostatnim [[w:pl:Zlodowacenie|zlodowaceniu]]. Powierzchnia całkowita wynosi 21450 ha, w tym powierzchnia leśna 8330 ha, powierzchnia wód 1480 ha, użytki rolne 11 640 ha == Informacje == === Klimat === Region znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa na łagodność klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8 °C. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce. Opady roczne wahają się od 500 do 550 mm. Miejscowość można zwiedzać o każdej porze roku. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższy port lotniczy znajduje się w [[Poznań|Poznaniu]]. Jest to [[w:pl:Port lotniczy Poznań-Ławica|port lotniczy Poznań-Ławica im. Henryka Wieniawskiego]] (IATA: POZ, ICAO: EPPO) [http://www.airport-poznan.com.pl/pl/]. Najlepszy dojazd z portu lotniczego do wschodniej granicy parku [[w:pl:Droga ekspresowa S11 (Polska)|drogą ekspresową S11]] - od węzła ''Poznań Ławica'' na południe, do węzła ''Poznań Zachód'', następnie [[w:pl:Autostrada A2 (Polska)|autostradą A2 - Autostradą Wolności]] na wschód do węzła ''Poznań Komorniki''. Dalej [[w:pl:Droga krajowa nr 5 (Polska)|drogą krajową nr 5]] do Śmigla, skąd drogami lokalnymi do Włoszakowic. Najlepszy dojazd z portu lotniczego do północnej granicy parku drogą wojewódzką nr 307 do Opalenicy, dalej drogami lokalnymi do Grodziska Wielkopolskiego, skąd drogą krajową nr 32 do Wolsztyna, a następnie drogą wojewódzką nr 305. === Pociągiem === Najbliższe stacje kolejowe na wschód od parku znajdują się w Lesznie i Śmiglu, na linii kolejowej Poznań-[[w:pl:Wrocław|Wrocław]] oraz w Wolsztynie, na północ od parku, na linii kolejowej Poznań-[[w:pl:Sulechów|Sulechów]]. === Samochodem === Dojazd samochodem z drogi krajowej nr 5, drogami lokalnymi np. ze Śmigla lub Leszna, natomiast z drogi krajowej nr 32, drogą wojewódzka nr 305 z Wolsztyna. == Kontakt == Na terenie parku nie funkcjonuje punkt informacji turystycznej. == Przyroda nieożywiona == Na terenie parku znajdują się 24 jeziora polodowcowe rynnowe o powierzchni od 1 do ponad 300 ha. == Przyroda ożywiona == === Flora === Na terenie parku występuje 760 gatunków roślin naczyniowych (30 podlegających ochronie całkowitej): buławnik czerwony, lilia złotogłów, rosiczka, grążel żółty, bobrek trójlistkowy, konwalia majowa === Fauna === Na terenie parku szczególnie cenna jest awifauna - 182 gatunki, m.in: bąk zwyczajny, kania ruda, błotniak zbożowy, bielik zwyczajny, kropiatka, dzierzba rudogłowa, wąsatka. Poza tym: żaba zielona, żaba trawna, ropucha szara, padalec zwyczajny, jaszczurka zwinka, zaskroniec zwyczajny. == Rezerwaty == * [[Rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]] * Jezioro Trzebidzkie * Rezerwat przyrody Torfowisko nad Jeziorem Świętym * Rezerwat przyrody Kwaśna Dąbrowa == Jeziora == * Jezioro Białe Miałkie * Jezioro Błotnickie * Jezioro Boszkowskie * Jezioro Dominickie * Jezioro Małe * Jezioro Miałkie * Jezioro Olejnickie * Jezioro Osłonińskie * Jezioro Przmęckie Duże * Jezioro Przemęckie Małe * Jezioro Radomierskie * Jezioro Trzebidzkie * Jezioro Wielkie * Jezioro Wieleńskie * Zapowiednik Przez niektóre z tych jezior przebiega położony na terenie parku kajakowy [[w:pl:Szlak Konwaliowy|Szlak Konwaliowy]]. == Miejscowości == * [[Boszkowo]] * [[Brenno]] * [[Dominice]] * [[Olejnica]] * [[Osłonin]] * [[Przemęt]] * [[Radomierz]] * [[Wieleń]] * [[Włoszakowice]] w pobliżu: * [[Kaszczor]] * [[Siekowo]] == Wieże widokowe == <gallery widths=200 perrow=5> Dominice (4).jpg|Wieża widokowa w Dominicach Observation Tower in Siekowo (17).jpg|Wieża widokowa w Siekowie (niedaleko granicy parku) Former Lutheran church in Kaszczor (1).jpg|Wieża widokowa w Kaszczorze (niedaleko granicy parku) </gallery> == Wyżywienie == Całorocznie i sezonowo działające punkty gastronomiczne znajdują się w miejscowościach wypoczynkowych, takich jak Boszkowo, Dominice, czy Wieleń. == Noclegi == Całorocznie i sezonowo działające obiekty noclegowe znajdują się w miejscowościach wypoczynkowych, takich jak Boszkowo, Dominice, czy Wieleń. == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === Najbliższymi szpitalami są Wojewódzki Szpital Zespolony w Lesznie, ul. Jana Kiepury 45, tel. 65 525-31-00 oraz szpital w Wolsztynie (Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej), ul. Wschowska 3, tel. 68 347-73-00. === Policja === Najbliższy posterunek policji znajduje się w Przemęcie, ul. Jagiellońska 14, tel. 68 347-53-30, 519-064-915, dodatkowo zespół dzielnicowych działa we Włoszakowicach, ul. Zalesie 9 a, tel. 65 523-17-70, 65 523-17-71, 519-064-483. === Straż Pożarna === W miejscowościach na terenie parku funkcjonują Ochotnicze Straże Pożarne. == Źródła == Na stronie wykorzystano m.in. treści ze strony [[w:pl:Przemęcki Park Krajobrazowy|Przemęcki Park Krajobrazowy]] w [[w:pl:Wikipedia:Strona_główna|polskiej Wikipedii]]. Jej autorzy wymienieni są w [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Przem%C4%99cki_Park_Krajobrazowy&action=history historii edycji]. [[Wikipodróże:Informacje prawne|Prawa autorskie]]: na licencji [http://creativecommons.org/licenses/ Creative Commons CC-BY-SA]. {{użyteczny}} {{Jest w|Województwo wielkopolskie}} {{Geo|51.95|16.3}} [[Kategoria:Przemęcki Park Krajobrazowy| ]] [[Kategoria:Powiat leszczyński]] [[Kategoria:Powiat wolsztyński]] 2qgqlr7zswp87l8c4u62srw7o5cqmrt 3 9456 157805 77894 2026-07-27T14:16:14Z DrPZ 93 /* 25na25 */ nowa sekcja 157805 wikitext text/x-wiki Witam. A dlaczego nie usatysfakcjonować autorów zdjęć? Większości umieszczających zdjęcia zupełnie autor nie interesuje, zdjęcie samo się w zasobach commons znalazło! Pozdrawiam MZW 14:34 18 sie 2018 Witam. Czy istnieje reguła zabraniająca umieszczania pod zdjęciem imienia i nazwiska lub nazwy autora? Pozdrawiam MZW 10:19 21 sie 2018 Witam. A zatem usunięcie nazwiska autora zdjęcia pod zdjęciem było działaniem nieuprawnionym, dezawuującym autora zdjęcia, jego wysiłek i wkład w wikiprojekty. To właściwe postępowanie? Pozdrawiam MZW 15:58 21 sie 2018 == 25na25 == Przeformułowanie wyzwania pojawiło się dopiero wieczorem 26 lipca, więc będziecie mieli nieco roboty z czyszczeniem dyskusji, np. [[Dyskusja:Płoty]], [[Dyskusja:Pyrzyce]] [[Dyskusja:Psie Pole]]. „Moje” [[Duskusja:Żabno|Żabno]] już skasowane, też się nabrałem. Pozdrawiam, [[Użytkownik:DrPZ|DrPZ]] ([[Dyskusja użytkownika:DrPZ|dyskusja]]) 16:16, 27 lip 2026 (CEST) tq3iwaaiolqcpndku5m12a6reigcify 0 11216 157815 157740 2026-07-27T18:14:50Z Moromar 2451 /* Warto zobaczyć */ 157815 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Přerov banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Przerów |nazwa oryginalna = Přerov |widok = Zámek,_Přerov_(07).jpg |opis = |herb = Znak_města_Přerov.svg |mapa = Location of Czech city Prerov.png |państwo = [[Plik:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Czechy]] |region = [[Plik:Flag_of_Olomouc_Region.svg|20px]] [[Kraj ołomuniecki]] |powierzchnia = 58,45 |wysokość = 210 |ludność = 40 500 |prefiks = |kod pocztowy = 750 02, 751 24, 751 27 |www = https://www.prerov.eu/ }} '''Przerów''' ([[Rozmówki czeskie|cz]] ''Přerov'') to miasto liczące 42 000 mieszkańców (2024) na Morawach Północnych i Śląsku. Historyczne centrum miasta jest dobrze zachowane i objęte ochroną prawną jako miejska strefa zabytkowa. == Charakterystyka == [[Plik:Zámek, Přerov (05).jpg|thumb|Zamek Przerów]] Leży nad rzeką Bečvą. Historyczne centrum miasta tworzy Horní náměstí i jego bezpośrednie otoczenie, ograniczone zachowanymi murami miejskimi. Horní náměstí otaczają renesansowe kamienice mieszczańskie. Najcenniejszym domem jest tzw. Dom Korwina z 1570 roku z zachowanym renesansowym portalem. W Przerowie znajduje się pięć kościołów. Najstarszym jest kościół parafialny św. Wawrzyńca z lat 1725–1732. Pomnik Łowców Mamutów w Przerowie to pawilon wystawowy, który prezentuje to stanowisko archeologiczne i jego odkrycia. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe porty lotnicze to: * {{Znacznik|Port lotniczy Ostrawa|49.696111|18.110833|typ=transport}}'''Port lotniczy Ostrawa''' ({{IATA|OSR}}) * {{Znacznik|Port lotniczy Brno|49.151389|16.694444|typ=transport}}'''Port lotniczy Brno''' ({{IATA|BRQ}}) === Koleją === Przerów leży na trasie dawnej Austro-Węgierskiej Kolei Północnej ([[Wiedeń]]-[[Brzecław]]-Przerów-[[Bogumin]]-[[Katowice]]), a także na liniach kolejowych z [[Ołomuniec|Ołomuńca]] i [[Brno|Brna]]. Zatrzymują się tu wszystkie pociągi na tych trasach, w tym pociągi ekspresowe i nocne z [[Praga|Pragi]] do [[Koszyce|Koszyc]] i z [[Wiedeń|Wiednia]] do [[Warszawa|Warszawy]]. {{Znacznik|Stacja kolejowa Přerov|49.446961|17.444901|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Přerov'''. === Samochodem === * Autostrada [[Plik:CZ_traffic_sign_IS16a_-_D55.svg|25px]] ([[Wiedeń]]) [[Brzecław]]-Przerów-[[Ołomuniec]] * Autostrada [[Plik:CZ_traffic_sign_IS16a_-_D1.svg|25px]] [[Praga]]-[[Ostrawa]] * Droga [[Plik:SilniceI47.svg|25px]] z [[Hranice (kraj ołomuniecki)|Hranic]] === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|49.4468753|17.4472347|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == {{mapa|49.455556|17.451111|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po Przerowie (Přerov) najłatwiej poruszać się pieszo i autobusami komunikacji miejskiej. * Centrum jest stosunkowo niewielkie – dworzec kolejowy, rynek, zamek i większość atrakcji znajdują się w odległości 10–20 minut spacerem od siebie. * Komunikacja miejska (MHD Přerov) obejmuje 12 linii autobusowych obsługiwanych przez ARRIVA. Autobusy kursują regularnie i dojeżdżają do wszystkich dzielnic miasta. Rozkłady jazdy oraz mapy linii są [https://www.arriva.cz/cs/autobusy/regionalni-bus-a-mhd/olomoucky-kraj/mhd-prerov dostępne online]. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=Zamek Przerów | alt= | url= | adres= | lat=49.4553| long=17.451| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Symbol Horníego Rynku na Zamku w Przerowie. Renesansowy zamek zachował gotycki rdzeń i kamienne elementy pierwotnej twierdzy. Obecnie mieści Muzeum Komeńskiego, założone w 1887 roku. }} * {{zobacz | name=Mury miejskie | alt= | url= | adres= | lat=49.4566696| long=17.4511644| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zachowane fragmenty średniowiecznych murów obronnych otaczających historyczne centrum Przerowa. Wzniesiono je w XV wieku za panowania rodu Pernštejnów. Pierwotnie tworzyły rozbudowany system obronny z basztami, bramami i fosą. Do dziś można zobaczyć dobrze zachowane odcinki murów oraz kilka baszt, które należą do najcenniejszych zabytków miasta i przypominają o jego średniowiecznej historii. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Wawrzyńca | alt= | url= | adres= | lat=49.453756020942194| long=17.44928310605113| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to najważniejszy kościół parafialny w Przerowie i jedna z najstarszych świątyń miasta. Jego początki sięgają drugiej połowy XIII wieku, jednak pierwotny gotycki kościół był wielokrotnie przebudowywany. Po zniszczeniach podczas wojny trzydziestoletniej otrzymał obecną, głównie barokową formę w XVIII wieku. Warto zwrócić uwagę na wysoką wieżę, bogato zdobione wnętrze oraz kaplicę Matki Bożej Bolesnej znajdującą się przed świątynią. }} * {{zobacz | name=Kościół braci czeskich | alt= | url= | adres= | lat=49.45160263918928| long=17.445599883699213| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to jedna z najciekawszych budowli sakralnych Přerowa i ważny zabytek architektury początku XX wieku. Został wzniesiony w latach 1907–1908 według projektu niemieckiego architekta Otto Kuhlmanna dla odradzającej się wspólnoty ewangelickiej. Świątynia wyróżnia się prostą, nowoczesną jak na swoje czasy bryłą z charakterystyczną boczną wieżą i jest uznawana za jeden z pierwszych przykładów nowoczesnej architektury protestanckiej w Czechach. Przed kościołem stoi najstarszy na Morawach pomnik Jana Amosa Komeńskiego. W 1997 roku budynek został poważnie uszkodzony podczas wielkiej powodzi, a po gruntownej renowacji ponownie otwarto go w 1999 roku. }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt= | url= | adres= | lat=49.4554556| long=17.4521272| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=jest siedzibą władz miasta od końca XIX wieku. Budynek powstał w latach 1887–1889 w stylu neorenesansowym, zastępując starszy ratusz, który nie odpowiadał już potrzebom rozwijającego się miasta. Charakterystycznym elementem jest smukła wieża z zegarem górująca nad historycznym centrum. Przed ratuszem warto zwrócić uwagę na reprezentacyjny plac oraz otaczające go renesansowe kamienice, które tworzą zabytkowy układ urbanistyczny Přerowa. }} * {{zobacz | name=[https://www.kudyznudy.cz/aktivity/predmostim-az-do-praveku-naucna-stezka-v-prerove Předmostí u Přerova] | alt= | url= | adres= | lat=49.4833| long=17.4286| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ważne stanowisko archeologiczne. Jedną z możliwości jego zwiedzania jest 8-kilometrowa (3 godziny) piesza wędrówka informacyjna, rozpoczynająca się przy posągu mamuta. }} * {{Znacznik|Park Miejski Michalov|49.460442643986546|17.45723914553639|typ=natura}}'''Park Miejski Michalov''', to największy i najpiękniejszy park w Przerowie, założony w 1904 roku według projektu wybitnego czeskiego architekta krajobrazu Františka Thomayera. Powstał na terenie dawnego lasu łęgowego i do dziś łączy regularne ogrody kwiatowe z naturalnym starodrzewem. W parku znajdują się fontanna, altana koncertowa, zabytkowa restauracja, rozarium oraz liczne alejki spacerowe. Od 1992 roku park jest chronionym zabytkiem i stanowi jedno z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców Przerowa. == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Kraj ołomuniecki}} [[Kategoria:Czechy]] bb9kxqbakzgquwvdqr6tnk9p1k4dfsp 157816 157815 2026-07-27T18:16:55Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 157816 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Přerov banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Przerów |nazwa oryginalna = Přerov |widok = Zámek,_Přerov_(07).jpg |opis = |herb = Znak_města_Přerov.svg |mapa = Location of Czech city Prerov.png |państwo = [[Plik:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Czechy]] |region = [[Plik:Flag_of_Olomouc_Region.svg|20px]] [[Kraj ołomuniecki]] |powierzchnia = 58,45 |wysokość = 210 |ludność = 40 500 |prefiks = |kod pocztowy = 750 02, 751 24, 751 27 |www = https://www.prerov.eu/ }} '''Przerów''' ([[Rozmówki czeskie|cz]] ''Přerov'') to miasto liczące 42 000 mieszkańców (2024) na Morawach Północnych i Śląsku. Historyczne centrum miasta jest dobrze zachowane i objęte ochroną prawną jako miejska strefa zabytkowa. == Charakterystyka == [[Plik:Zámek, Přerov (05).jpg|thumb|Zamek Przerów]] Leży nad rzeką Bečvą. Historyczne centrum miasta tworzy Horní náměstí i jego bezpośrednie otoczenie, ograniczone zachowanymi murami miejskimi. Horní náměstí otaczają renesansowe kamienice mieszczańskie. Najcenniejszym domem jest tzw. Dom Korwina z 1570 roku z zachowanym renesansowym portalem. W Przerowie znajduje się pięć kościołów. Najstarszym jest kościół parafialny św. Wawrzyńca z lat 1725–1732. Pomnik Łowców Mamutów w Przerowie to pawilon wystawowy, który prezentuje to stanowisko archeologiczne i jego odkrycia. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe porty lotnicze to: * {{Znacznik|Port lotniczy Ostrawa|49.696111|18.110833|typ=transport}}'''Port lotniczy Ostrawa''' ({{IATA|OSR}}) * {{Znacznik|Port lotniczy Brno|49.151389|16.694444|typ=transport}}'''Port lotniczy Brno''' ({{IATA|BRQ}}) === Koleją === Przerów leży na trasie dawnej Austro-Węgierskiej Kolei Północnej ([[Wiedeń]]-[[Brzecław]]-Przerów-[[Bogumin]]-[[Katowice]]), a także na liniach kolejowych z [[Ołomuniec|Ołomuńca]] i [[Brno|Brna]]. Zatrzymują się tu wszystkie pociągi na tych trasach, w tym pociągi ekspresowe i nocne z [[Praga|Pragi]] do [[Koszyce|Koszyc]] i z [[Wiedeń|Wiednia]] do [[Warszawa|Warszawy]]. {{Znacznik|Stacja kolejowa Přerov|49.446961|17.444901|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Přerov'''. === Samochodem === * Autostrada [[Plik:CZ_traffic_sign_IS16a_-_D55.svg|25px]] ([[Wiedeń]]) [[Brzecław]]-Przerów-[[Ołomuniec]] * Autostrada [[Plik:CZ_traffic_sign_IS16a_-_D1.svg|25px]] [[Praga]]-[[Ostrawa]] * Droga [[Plik:SilniceI47.svg|25px]] z [[Hranice (kraj ołomuniecki)|Hranic]] === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|49.4468753|17.4472347|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == {{mapa|49.455556|17.451111|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po Przerowie (Přerov) najłatwiej poruszać się pieszo i autobusami komunikacji miejskiej. * Centrum jest stosunkowo niewielkie – dworzec kolejowy, rynek, zamek i większość atrakcji znajdują się w odległości 10–20 minut spacerem od siebie. * Komunikacja miejska (MHD Přerov) obejmuje 12 linii autobusowych obsługiwanych przez ARRIVA. Autobusy kursują regularnie i dojeżdżają do wszystkich dzielnic miasta. Rozkłady jazdy oraz mapy linii są [https://www.arriva.cz/cs/autobusy/regionalni-bus-a-mhd/olomoucky-kraj/mhd-prerov dostępne online]. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=Zamek Przerów | alt= | url= | adres= | lat=49.4553| long=17.451| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Symbol Horníego Rynku na Zamku w Przerowie. Renesansowy zamek zachował gotycki rdzeń i kamienne elementy pierwotnej twierdzy. Obecnie mieści Muzeum Komeńskiego, założone w 1887 roku. }} * {{zobacz | name=Mury miejskie | alt= | url= | adres= | lat=49.4566696| long=17.4511644| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zachowane fragmenty średniowiecznych murów obronnych otaczających historyczne centrum Przerowa. Wzniesiono je w XV wieku za panowania rodu Pernštejnów. Pierwotnie tworzyły rozbudowany system obronny z basztami, bramami i fosą. Do dziś można zobaczyć dobrze zachowane odcinki murów oraz kilka baszt, które należą do najcenniejszych zabytków miasta i przypominają o jego średniowiecznej historii. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Wawrzyńca | alt= | url= | adres= | lat=49.453756020942194| long=17.44928310605113| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to najważniejszy kościół parafialny w Przerowie i jedna z najstarszych świątyń miasta. Jego początki sięgają drugiej połowy XIII wieku, jednak pierwotny gotycki kościół był wielokrotnie przebudowywany. Po zniszczeniach podczas wojny trzydziestoletniej otrzymał obecną, głównie barokową formę w XVIII wieku. Warto zwrócić uwagę na wysoką wieżę, bogato zdobione wnętrze oraz kaplicę Matki Bożej Bolesnej znajdującą się przed świątynią. }} * {{zobacz | name=Kościół braci czeskich | alt= | url= | adres= | lat=49.45160263918928| long=17.445599883699213| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to jedna z najciekawszych budowli sakralnych Přerowa i ważny zabytek architektury początku XX wieku. Został wzniesiony w latach 1907–1908 według projektu niemieckiego architekta Otto Kuhlmanna dla odradzającej się wspólnoty ewangelickiej. Świątynia wyróżnia się prostą, nowoczesną jak na swoje czasy bryłą z charakterystyczną boczną wieżą i jest uznawana za jeden z pierwszych przykładów nowoczesnej architektury protestanckiej w Czechach. Przed kościołem stoi najstarszy na Morawach pomnik Jana Amosa Komeńskiego. W 1997 roku budynek został poważnie uszkodzony podczas wielkiej powodzi, a po gruntownej renowacji ponownie otwarto go w 1999 roku. }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt= | url= | adres= | lat=49.4554556| long=17.4521272| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=jest siedzibą władz miasta od końca XIX wieku. Budynek powstał w latach 1887–1889 w stylu neorenesansowym, zastępując starszy ratusz, który nie odpowiadał już potrzebom rozwijającego się miasta. Charakterystycznym elementem jest smukła wieża z zegarem górująca nad historycznym centrum. Przed ratuszem warto zwrócić uwagę na reprezentacyjny plac oraz otaczające go renesansowe kamienice, które tworzą zabytkowy układ urbanistyczny Přerowa. }} * {{zobacz | name=[https://www.kudyznudy.cz/aktivity/predmostim-az-do-praveku-naucna-stezka-v-prerove Předmostí u Přerova] | alt= | url= | adres= | lat=49.4833| long=17.4286| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ważne stanowisko archeologiczne. Jedną z możliwości jego zwiedzania jest 8-kilometrowa (3 godziny) piesza wędrówka informacyjna, rozpoczynająca się przy posągu mamuta. }} * {{Znacznik|Park Miejski Michalov|49.460442643986546|17.45723914553639|typ=natura}}'''Park Miejski Michalov''', to największy i najpiękniejszy park w Przerowie, założony w 1904 roku według projektu wybitnego czeskiego architekta krajobrazu Františka Thomayera. Powstał na terenie dawnego lasu łęgowego i do dziś łączy regularne ogrody kwiatowe z naturalnym starodrzewem. W parku znajdują się fontanna, altana koncertowa, zabytkowa restauracja, rozarium oraz liczne alejki spacerowe. Od 1992 roku park jest chronionym zabytkiem i stanowi jedno z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców Przerowa. == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Duże centrum handlowe'''|49.464546|17.4477017|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Duże centrum handlowe''' na Lipnickiej. == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Kraj ołomuniecki}} [[Kategoria:Czechy]] kkdcuaza4kngk4aalvhgxurou5i8jk1 157817 157816 2026-07-27T20:07:45Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 157817 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Přerov banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Przerów |nazwa oryginalna = Přerov |widok = Zámek,_Přerov_(07).jpg |opis = |herb = Znak_města_Přerov.svg |mapa = Location of Czech city Prerov.png |państwo = [[Plik:Flag of Czech Republic.svg|20px]] [[Czechy]] |region = [[Plik:Flag_of_Olomouc_Region.svg|20px]] [[Kraj ołomuniecki]] |powierzchnia = 58,45 |wysokość = 210 |ludność = 40 500 |prefiks = |kod pocztowy = 750 02, 751 24, 751 27 |www = https://www.prerov.eu/ }} '''Przerów''' ([[Rozmówki czeskie|cz]] ''Přerov'') to miasto liczące 42 000 mieszkańców (2024) na Morawach Północnych i Śląsku. Historyczne centrum miasta jest dobrze zachowane i objęte ochroną prawną jako miejska strefa zabytkowa. == Charakterystyka == [[Plik:Zámek, Přerov (05).jpg|thumb|Zamek Przerów]] Leży nad rzeką Bečvą. Historyczne centrum miasta tworzy Horní náměstí i jego bezpośrednie otoczenie, ograniczone zachowanymi murami miejskimi. Horní náměstí otaczają renesansowe kamienice mieszczańskie. Najcenniejszym domem jest tzw. Dom Korwina z 1570 roku z zachowanym renesansowym portalem. W Przerowie znajduje się pięć kościołów. Najstarszym jest kościół parafialny św. Wawrzyńca z lat 1725–1732. Pomnik Łowców Mamutów w Przerowie to pawilon wystawowy, który prezentuje to stanowisko archeologiczne i jego odkrycia. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe porty lotnicze to: * {{Znacznik|Port lotniczy Ostrawa|49.696111|18.110833|typ=transport}}'''Port lotniczy Ostrawa''' ({{IATA|OSR}}) * {{Znacznik|Port lotniczy Brno|49.151389|16.694444|typ=transport}}'''Port lotniczy Brno''' ({{IATA|BRQ}}) === Koleją === Przerów leży na trasie dawnej Austro-Węgierskiej Kolei Północnej ([[Wiedeń]]-[[Brzecław]]-Przerów-[[Bogumin]]-[[Katowice]]), a także na liniach kolejowych z [[Ołomuniec|Ołomuńca]] i [[Brno|Brna]]. Zatrzymują się tu wszystkie pociągi na tych trasach, w tym pociągi ekspresowe i nocne z [[Praga|Pragi]] do [[Koszyce|Koszyc]] i z [[Wiedeń|Wiednia]] do [[Warszawa|Warszawy]]. {{Znacznik|Stacja kolejowa Přerov|49.446961|17.444901|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Přerov'''. === Samochodem === * Autostrada [[Plik:CZ_traffic_sign_IS16a_-_D55.svg|25px]] ([[Wiedeń]]) [[Brzecław]]-Przerów-[[Ołomuniec]] * Autostrada [[Plik:CZ_traffic_sign_IS16a_-_D1.svg|25px]] [[Praga]]-[[Ostrawa]] * Droga [[Plik:SilniceI47.svg|25px]] z [[Hranice (kraj ołomuniecki)|Hranic]] === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|49.4468753|17.4472347|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == {{mapa|49.455556|17.451111|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po Przerowie (Přerov) najłatwiej poruszać się pieszo i autobusami komunikacji miejskiej. * Centrum jest stosunkowo niewielkie – dworzec kolejowy, rynek, zamek i większość atrakcji znajdują się w odległości 10–20 minut spacerem od siebie. * Komunikacja miejska (MHD Přerov) obejmuje 12 linii autobusowych obsługiwanych przez ARRIVA. Autobusy kursują regularnie i dojeżdżają do wszystkich dzielnic miasta. Rozkłady jazdy oraz mapy linii są [https://www.arriva.cz/cs/autobusy/regionalni-bus-a-mhd/olomoucky-kraj/mhd-prerov dostępne online]. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=Zamek Przerów | alt= | url= | adres= | lat=49.4553| long=17.451| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Symbol Horníego Rynku na Zamku w Przerowie. Renesansowy zamek zachował gotycki rdzeń i kamienne elementy pierwotnej twierdzy. Obecnie mieści Muzeum Komeńskiego, założone w 1887 roku. }} * {{zobacz | name=Mury miejskie | alt= | url= | adres= | lat=49.4566696| long=17.4511644| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zachowane fragmenty średniowiecznych murów obronnych otaczających historyczne centrum Przerowa. Wzniesiono je w XV wieku za panowania rodu Pernštejnów. Pierwotnie tworzyły rozbudowany system obronny z basztami, bramami i fosą. Do dziś można zobaczyć dobrze zachowane odcinki murów oraz kilka baszt, które należą do najcenniejszych zabytków miasta i przypominają o jego średniowiecznej historii. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Wawrzyńca | alt= | url= | adres= | lat=49.453756020942194| long=17.44928310605113| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to najważniejszy kościół parafialny w Przerowie i jedna z najstarszych świątyń miasta. Jego początki sięgają drugiej połowy XIII wieku, jednak pierwotny gotycki kościół był wielokrotnie przebudowywany. Po zniszczeniach podczas wojny trzydziestoletniej otrzymał obecną, głównie barokową formę w XVIII wieku. Warto zwrócić uwagę na wysoką wieżę, bogato zdobione wnętrze oraz kaplicę Matki Bożej Bolesnej znajdującą się przed świątynią. }} * {{zobacz | name=Kościół braci czeskich | alt= | url= | adres= | lat=49.45160263918928| long=17.445599883699213| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to jedna z najciekawszych budowli sakralnych Přerowa i ważny zabytek architektury początku XX wieku. Został wzniesiony w latach 1907–1908 według projektu niemieckiego architekta Otto Kuhlmanna dla odradzającej się wspólnoty ewangelickiej. Świątynia wyróżnia się prostą, nowoczesną jak na swoje czasy bryłą z charakterystyczną boczną wieżą i jest uznawana za jeden z pierwszych przykładów nowoczesnej architektury protestanckiej w Czechach. Przed kościołem stoi najstarszy na Morawach pomnik Jana Amosa Komeńskiego. W 1997 roku budynek został poważnie uszkodzony podczas wielkiej powodzi, a po gruntownej renowacji ponownie otwarto go w 1999 roku. }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt= | url= | adres= | lat=49.4554556| long=17.4521272| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=jest siedzibą władz miasta od końca XIX wieku. Budynek powstał w latach 1887–1889 w stylu neorenesansowym, zastępując starszy ratusz, który nie odpowiadał już potrzebom rozwijającego się miasta. Charakterystycznym elementem jest smukła wieża z zegarem górująca nad historycznym centrum. Przed ratuszem warto zwrócić uwagę na reprezentacyjny plac oraz otaczające go renesansowe kamienice, które tworzą zabytkowy układ urbanistyczny Přerowa. }} * {{zobacz | name=[https://www.kudyznudy.cz/aktivity/predmostim-az-do-praveku-naucna-stezka-v-prerove Předmostí u Přerova] | alt= | url= | adres= | lat=49.4833| long=17.4286| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ważne stanowisko archeologiczne. Jedną z możliwości jego zwiedzania jest 8-kilometrowa (3 godziny) piesza wędrówka informacyjna, rozpoczynająca się przy posągu mamuta. }} * {{Znacznik|Park Miejski Michalov|49.460442643986546|17.45723914553639|typ=natura}}'''Park Miejski Michalov''', to największy i najpiękniejszy park w Przerowie, założony w 1904 roku według projektu wybitnego czeskiego architekta krajobrazu Františka Thomayera. Powstał na terenie dawnego lasu łęgowego i do dziś łączy regularne ogrody kwiatowe z naturalnym starodrzewem. W parku znajdują się fontanna, altana koncertowa, zabytkowa restauracja, rozarium oraz liczne alejki spacerowe. Od 1992 roku park jest chronionym zabytkiem i stanowi jedno z ulubionych miejsc wypoczynku mieszkańców Przerowa. == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Duże centrum handlowe'''|49.464546|17.4477017|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Duże centrum handlowe''' na Lipnickiej. == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Zlin]]''' * '''[[Ołomuniec]]''' (Olmütz) * '''[[Kromieryż]]''' {{Zarys}} {{Jest w|Kraj ołomuniecki}} {{geo|49.455556|17.451111}} [[Kategoria:Czechy]] 79p1lepu0rytd3gaxmadlf5jomphwuu 0 12699 157814 132208 2026-07-27T17:55:17Z Carsten Steger 11354 Aerial image of Batthyány-Strattmann Castle inserted. 157814 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Körmend |widok=Aerial image of Batthyány-Strattmann Castle (view from the southeast).jpg |herb=HUN_Körmend_COA.jpg |mapa= |państwo=[[Węgry]] |powierzchnia=52,83 |lud=11 200 |prefiks=94 |www=http://kormend.hu/ }} '''Körmend''' – miasto w zachodnich [[Węgry|Węgrzech]] w [[Komitat Vas|Komitacie Vas]]. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== Jedynym lotniskiem na Węgrzech, które ma połączenia lotnicze z Polską ma Międzynarodowy Port Lotniczy Budapeszt, obsługujący połączenia z [[Warszawa|Warszawą]] (LOT, Wizz Air). ===Koleją=== Znajduje się tu stacja kolejowa. ===Samochodem=== W pobliżu miasta przebiega autostrada M86 [[Győr]] - [[Szombathely]]. Oprócz tego przez miasto przebiega droga krajowa 84 [[Sopron]]-[[Balaton]]. ===Autobusem=== ===Statkiem=== ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Vas}} {{Zarys}} [[Kategoria:Węgry]] 04wnwcb50yw5yqhbpusc3ukcbnmyi01 0 15861 157827 145636 2026-07-28T08:00:59Z Katafrakt 3500 /* Samolotem */ aktualizacja 157827 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Babimost |widok = Babimost, Ratusz - fotopolska.eu (141284).jpg |państwo = [[Polska]] |kod pocztowy = 66-110 |www = http://www.babimost.pl/ |herb = POL Babimost COA.svg }} [[Plik:Babimost kosciol ewangelicki.JPG|mały|Dawny kościół ewangelicki]] '''Babimost''' – miasto w zachodniej Polsce, w [[Województwo lubuskie|województwie lubuskim]]. Leży w pobliżu [[Zielona Góra|Zielonej Góry]], nad rzeką Gniła Obra. Miasteczko graniczy z [[Województwo wielkopolskie|województwem wielkopolskim]], z powiatem wolsztyńskim. Babimost zamieszkuje prawie 4 tys. osób. <mapframe latitude="52.164877" longitude="15.831642" zoom="13" width="360" height="260" align="right" /> == Charakterystyka == === Zarys historyczny === Najstarsza wzmianka pochodzi z 1257 roku. Babimost posiadał już wówczas zabudowę typu miejskiego. Władysław Łokietek w 1332 roku włączył miasto trwale do Królestwa Polskiego i ustanowił w nim starostwo niegrodowe. Prawa miejskie w 1397 roku zostały nadane przez króla Władysława Jagiełłę. W XVI wieku miasteczko otrzymało liczne przywileje, podobne do tych posiadanych przez największe miasta w Polsce. Wiek XVII przynosi rozkwit i złoty okres w historii. W 1656 r. Babimost zostaje dwukrotnie spalony podczas potopu szwedzkiego. W 1793 r. miejscowość zostaje włączona w granice Prus. W latach 1807–1815 Babimost należał do Księstwa Warszawskiego. Podczas powstania wielkopolskiego zajęty przez oddział powstańczy pod dowództwem Józefa Kudlińskiego, zakreślając najdalszy zasięg powstania na zachodzie. Mimo tego, na mocy Traktatu Wersalskiego, w 1919 roku Babimost pozostał w granicach [[Niemcy|Niemiec]]. Do Polski powrócił po 152 latach zaboru dopiero po II wojnie światowej w 1945 roku. == Dojazd == === Samolotem === Obok miasta działa międzynarodowy Port Lotniczy Zielona Góra-Babimost (kod: IEG). Posiada on połączenia z Warszawą oraz okazjonalnie obsługuje loty czarterowe (np. EnterAir){{stan na|2026|07}}. Lotnisko znajduje się w pobliżu granicy z województwem wielkopolskim, około 95 km od Poznania. 30 km od lotniska znajduje się węzeł na autostradzie A2. Około 6 km od portu znajduje się stacja kolejowa Babimost. === Samochodem === === Pociągiem === W mieście działa stacja kolejowa Babimost. Leży ona przy liniach łączących największe miasta kraju z Zieloną Górą. Kursują tędy pociągi do [[Warszawa|Warszawy]], [[Łódź|Łodzi]], [[Gdynia|Gdyni]], [[Gdańsk]]a, Poznania, [[Gorzów Wielkopolski|Gorzowa Wielkopolskiego]] czy [[Olsztyn]]a. == Warto zobaczyć == * kościół parafialny św. Wawrzyńca * stary kościół ewangelicki * ratusz z XIX wieku * zabytkowe zabudowania w centrum == Najbliższe okolice == * [[Świebodzin]] * [[Sulechów]] * [[Zbąszyń]] * [[Nowy Tomyśl]] * [[Wolsztyn]] * [[Zielona Góra]] == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Zakwaterowanie == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == {{Jest w|Powiat zielonogórski}} [[Kategoria:Województwo lubuskie]] 28dv217rwd8znpk72qez4m2ie0fo6mb 0 19299 157807 157761 2026-07-27T17:08:31Z ~2026-41741-64 17590 Rudnik nad Sanem 157807 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu [[San]]u, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem Ferdynanda Hompescha. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing |name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem |lat = 50.435003 |long = 22.250303 |adres = |wskazówki = Około 900 m na południe od rynku |www = https://portalpasazera.pl/ |dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing |name = Rynek |lat = 50.443051 |long = 22.249200 |image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg |adres = Rynek |wskazówki = Centrum miasta |dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing |name = Pomnik Ferdynanda Hompescha |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg |adres = Rynek |wskazówki = W zachodniej części rynku |dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing |name = Centrum Wikliniarstwa |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku |telefon = +48 15 649 26 12 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing |name = Szlak wiklinowych rzeźb |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ |adres = |wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku |dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing |name = Kościół Trójcy Przenajświętszej |lat = 50.442835 |long = 22.253933 |image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg |www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ |adres = ul. Adama Mickiewicza |wskazówki = Naprzeciwko Centrum Wikliniarstwa |telefon = |dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Młyn i dawna elektrownia wodna |lat = 50.441508 |long = 22.255005 |image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna |adres = ul. Adama Mickiewicza 45 |wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa |dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing |name = Dawne nadleśnictwo |lat = 50.440386 |long = 22.252203 |image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem |adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 |wskazówki = Na południowy zachód od młyna |dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing |name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich |lat = 50.433669 |long = 22.271177 |image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 |adres = ul. Adama Mickiewicza 107 |wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku |dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing |name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej |lat = 50.438583 |long = 22.258491 |image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej |adres = |wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum |dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing |name = Mogiła uczestników powstania styczniowego |lat = 50.439246 |long = 22.257941 |adres = |wskazówki = Na cmentarzu parafialnym |dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja i Pizzeria Aniela |www = https://restauracja-aniela.pl/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 |email = kontakt@restauracja-aniela.pl |dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. }} {{listing |name = Micoli |www = https://www.micoli.online/ |adres = ul. Targowa 17A |wskazówki = Na północ od rynku |telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 |dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 8b2ucsipq7hil4uac03es7fdeczjrr3 157808 157807 2026-07-27T17:21:38Z ~2026-41741-64 17590 157808 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem Ferdynanda Hompescha. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing |name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem |lat = 50.435003 |long = 22.250303 |adres = |wskazówki = Około 900 m na południe od rynku |www = https://portalpasazera.pl/ |dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing |name = Rynek |lat = 50.443051 |long = 22.249200 |image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg |adres = Rynek |wskazówki = Centrum miasta |dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing |name = Pomnik Ferdynanda Hompescha |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg |adres = Rynek |wskazówki = W zachodniej części rynku |dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing |name = Centrum Wikliniarstwa |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku |telefon = +48 15 649 26 12 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing |name = Szlak wiklinowych rzeźb |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ |adres = |wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku |dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing |name = Kościół Trójcy Przenajświętszej |lat = 50.442835 |long = 22.253933 |image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg |www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ |adres = ul. Adama Mickiewicza |wskazówki = Naprzeciwko Centrum Wikliniarstwa |telefon = |dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Młyn i dawna elektrownia wodna |lat = 50.441508 |long = 22.255005 |image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna |adres = ul. Adama Mickiewicza 45 |wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa |dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing |name = Dawne nadleśnictwo |lat = 50.440386 |long = 22.252203 |image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem |adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 |wskazówki = Na południowy zachód od młyna |dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing |name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich |lat = 50.433669 |long = 22.271177 |image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 |adres = ul. Adama Mickiewicza 107 |wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku |dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing |name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej |lat = 50.438583 |long = 22.258491 |image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej |adres = |wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum |dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing |name = Mogiła uczestników powstania styczniowego |lat = 50.439246 |long = 22.257941 |adres = |wskazówki = Na cmentarzu parafialnym |dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja i Pizzeria Aniela |www = https://restauracja-aniela.pl/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 |email = kontakt@restauracja-aniela.pl |dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. }} {{listing |name = Micoli |www = https://www.micoli.online/ |adres = ul. Targowa 17A |wskazówki = Na północ od rynku |telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 |dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] lqwizt6252ek60dotvu6ipepppdbfl8 157822 157808 2026-07-28T05:54:26Z Gordon2007 5356 157822 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem Ferdynanda Hompescha. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing |name = Rynek |lat = 50.443051 |long = 22.249200 |image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg |adres = Rynek |wskazówki = Centrum miasta |dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing |name = Pomnik Ferdynanda Hompescha |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg |adres = Rynek |wskazówki = W zachodniej części rynku |dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing |name = Centrum Wikliniarstwa |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku |telefon = +48 15 649 26 12 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing |name = Szlak wiklinowych rzeźb |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ |adres = |wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku |dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing |name = Kościół Trójcy Przenajświętszej |lat = 50.442835 |long = 22.253933 |image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg |www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ |adres = ul. Adama Mickiewicza |wskazówki = Naprzeciwko Centrum Wikliniarstwa |telefon = |dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Młyn i dawna elektrownia wodna |lat = 50.441508 |long = 22.255005 |image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna |adres = ul. Adama Mickiewicza 45 |wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa |dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing |name = Dawne nadleśnictwo |lat = 50.440386 |long = 22.252203 |image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem |adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 |wskazówki = Na południowy zachód od młyna |dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing |name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich |lat = 50.433669 |long = 22.271177 |image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 |adres = ul. Adama Mickiewicza 107 |wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku |dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing |name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej |lat = 50.438583 |long = 22.258491 |image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej |adres = |wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum |dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing |name = Mogiła uczestników powstania styczniowego |lat = 50.439246 |long = 22.257941 |adres = |wskazówki = Na cmentarzu parafialnym |dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja i Pizzeria Aniela |www = https://restauracja-aniela.pl/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 |email = kontakt@restauracja-aniela.pl |dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. }} {{listing |name = Micoli |www = https://www.micoli.online/ |adres = ul. Targowa 17A |wskazówki = Na północ od rynku |telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 |dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 8ozgxjfhy5254gikvhbien20t4n7p6y 157823 157822 2026-07-28T06:29:13Z Gordon2007 5356 157823 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - park - DSC09509 v1 rzeźba.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem Ferdynanda Hompescha. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing |name = Rynek |lat = 50.443051 |long = 22.249200 |image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg |adres = Rynek |wskazówki = Centrum miasta |dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing |name = Pomnik Ferdynanda Hompescha |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg |adres = Rynek |wskazówki = W zachodniej części rynku |dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing |name = Centrum Wikliniarstwa |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku |telefon = +48 15 649 26 12 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing |name = Szlak wiklinowych rzeźb |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ |adres = |wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku |dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing |name = Kościół Trójcy Przenajświętszej |lat = 50.442835 |long = 22.253933 |image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg |www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ |adres = ul. Adama Mickiewicza |wskazówki = Naprzeciwko Centrum Wikliniarstwa |telefon = |dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Młyn i dawna elektrownia wodna |lat = 50.441508 |long = 22.255005 |image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna |adres = ul. Adama Mickiewicza 45 |wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa |dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing |name = Dawne nadleśnictwo |lat = 50.440386 |long = 22.252203 |image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem |adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 |wskazówki = Na południowy zachód od młyna |dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing |name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich |lat = 50.433669 |long = 22.271177 |image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 |adres = ul. Adama Mickiewicza 107 |wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku |dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing |name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej |lat = 50.438583 |long = 22.258491 |image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej |adres = |wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum |dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing |name = Mogiła uczestników powstania styczniowego |lat = 50.439246 |long = 22.257941 |adres = |wskazówki = Na cmentarzu parafialnym |dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja i Pizzeria Aniela |www = https://restauracja-aniela.pl/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 |email = kontakt@restauracja-aniela.pl |dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. }} {{listing |name = Micoli |www = https://www.micoli.online/ |adres = ul. Targowa 17A |wskazówki = Na północ od rynku |telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 |dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] qrnq07hgpv5oy1wev5fd3m11r36fekn 157824 157823 2026-07-28T06:30:20Z Gordon2007 5356 Konto Gordon2007 przeniosło stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Rudnik nad Sanem]]: Publikacja z brudnopisu 157823 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - park - DSC09509 v1 rzeźba.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem Ferdynanda Hompescha. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing |name = Rynek |lat = 50.443051 |long = 22.249200 |image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg |adres = Rynek |wskazówki = Centrum miasta |dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing |name = Pomnik Ferdynanda Hompescha |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg |adres = Rynek |wskazówki = W zachodniej części rynku |dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing |name = Centrum Wikliniarstwa |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku |telefon = +48 15 649 26 12 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing |name = Szlak wiklinowych rzeźb |lat = 50.442336 |long = 22.249000 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ |adres = |wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku |dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing |name = Kościół Trójcy Przenajświętszej |lat = 50.442835 |long = 22.253933 |image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg |www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ |adres = ul. Adama Mickiewicza |wskazówki = Naprzeciwko Centrum Wikliniarstwa |telefon = |dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Młyn i dawna elektrownia wodna |lat = 50.441508 |long = 22.255005 |image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna |adres = ul. Adama Mickiewicza 45 |wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa |dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing |name = Dawne nadleśnictwo |lat = 50.440386 |long = 22.252203 |image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem |adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 |wskazówki = Na południowy zachód od młyna |dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing |name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich |lat = 50.433669 |long = 22.271177 |image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 |adres = ul. Adama Mickiewicza 107 |wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku |dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing |name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej |lat = 50.438583 |long = 22.258491 |image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej |adres = |wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum |dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing |name = Mogiła uczestników powstania styczniowego |lat = 50.439246 |long = 22.257941 |adres = |wskazówki = Na cmentarzu parafialnym |dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja i Pizzeria Aniela |www = https://restauracja-aniela.pl/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 |email = kontakt@restauracja-aniela.pl |dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. }} {{listing |name = Micoli |www = https://www.micoli.online/ |adres = ul. Targowa 17A |wskazówki = Na północ od rynku |telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 |dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] qrnq07hgpv5oy1wev5fd3m11r36fekn 0 19301 157813 157764 2026-07-27T17:40:27Z Moromar 2451 157813 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Pyrzyce |widok = Pyrzyce Urzad Miejski.jpg |herb = POL Pyrzyce COA 1.svg |mapa = Plan Pyrzyc.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[zachodniopomorskie]] |powierzchnia = 38,79 |lud = 12 435 |prefiks = |www = https://pyrzyce.um.gov.pl/ }} '''Pyrzyce''' (niem. ''Pyritz'', łac. ''Piriseum'') to miasto powiatowe w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], zlokalizowane w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w samym sercu niezwykle żyznej Równiny Pyrzyckiej. Miejscowość ta jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Pyrzyce i leży około 45 km na południowy wschód od [[Szczecin|Szczecina]]. Choć miasto ucierpiało w 90% pod koniec II wojny światowej, do dziś słynie z jednych z najlepiej zachowanych średniowiecznych obwarowań miejskich w Polsce, przez co bywa nazywane „miastem baszt”. [[Plik:Pyrzyce kaplica kolb9464.JPG|mały|Kaplica św. Ducha (Szpitalna), obecnie Muzeum Ziemi Pyrzyckiej]] == Charakterystyka == Pyrzyce to jeden z najstarszych ośrodków osadnictwa miejskiego na [[Województwo zachodniopomorskie|Pomorzu Zachodnim]], którego historia sięga VIII wieku. W 1124 roku z inicjatywy Bolesława Krzywoustego dotarła tu misja chrystianizacyjna biskupa Ottona z Bambergu, który ochrzcił pierwszych mieszkańców [[Pomorze|Pomorza]]. Prawa miejskie osada otrzymała w 1263 roku od księcia Barnima I. Ze względu na unikalne i bardzo żyzne gleby pyrzyckie, miasto w średniowieczu zyskało przydomek „spichlerza Pomorza Zachodniego”. == Dojazd == === Samochodem === Do Pyrzyc prowadzi droga wojewódzka DW122 oraz droga krajowa DK3 (obecnie biegnąca w pobliżu jako droga ekspresowa S3). Z węzła na drodze ekspresowej S3 można szybko i wygodnie dojechać do miasta. Odległość od Szczecina wynosi ok. 45 km, a od Gorzowa Wielkopolskiego ok. 60 km. === Autobusem === Z racji braku czynnego pasażerskiego ruchu kolejowego, transport zbiorowy opiera się na regularnych połączeniach autobusowych i busach prywatnych przewoźników, które kursują głównie na trasie Szczecin – Pyrzyce – Myślibórz/Gorzów Wielkopolski. [[Plik:Mini Tężnie na pl. Wolności w Pyrzycach.jpg|mały|Mini Tężnie na pl. Wolności w Pyrzycach]] == Warto zobaczyć == * '''Miejskie Mury Obronne''' – wybudowane w XIII wieku z kamienia i nadbudowane w XIV–XV wieku cegłą ceramiczną do wysokości aż 7–9 metrów. Pierwotnie miały długość około 2 kilometrów i opasały całe miasto. Do dziś zachował się niemal pełny obwód tych imponujących, średniowiecznych obwarowań. * '''Baszta Sowia (ul. 1 Maja 1)''' – XIV-wieczna baszta, która w XIX wieku w wyniku osunięcia się gruntu odchyliła się w górnej części o około 30 cm od pionu, stając się pyrzycką „krzywą wieżą”. * '''Baszta Lodowa (ul. 2 Marca)''' – zwana również Wysoką, wzniesiona około 1420 roku. Łączyła funkcje obronne z więziennymi, a jej nazwa nawiązuje do dawnego sposobu przechowywania w niej lodu na potrzeby mieszkańców. * '''Brama Szczecińska (ul. Kilińskiego 1)''' – jedna z głównych, potężnych bram wjazdowych do dawnego miasta, świetnie zachowana do czasów współczesnych. * '''Studzienka św. Ottona (Baptysterium, ul. Warszawska)''' – zabytkowa studnia wzniesiona w latach 1825–1826 według projektu słynnego architekta Karla Friedricha Schinkla. Stoi w miejscu dawnego „Świętego Źródła”, w którym w 1124 roku biskup Otton z Bambergu dokonał masowego chrztu Pyrzyczan. * '''Kościół pw. Wniebowzięcia NMP''' – gotycka świątynia farna wzniesiona w XIV wieku, wielokrotnie niszczona przez pożary i wojny, a następnie pieczołowicie odbudowywana. * '''Kościół NMP Bolesnej (ul. Staromiejska)''' – najstarsza zachowana budowla sakralna w mieście, wzniesiona około 1260 roku jako świątynia klasztorna zakonu augustianek. Obok wznosi się historyczne Wzgórze Chramowe. * '''Pomnik – Czołg IS-2''' – rzadko spotykany w Polsce ciężki czołg produkcji radzieckiej (lata 1943–1945), który stanowi pamiątkę ciężkich walk o przełamanie wału pomorskiego i zdobycie miasta w 1945 roku. == Warto zrobić == * '''Spacer historyczną ścieżką wzdłuż murów obronnych''' – wokół średniowiecznych murów wytyczono trasę spacerową; urokliwym elementem krajobrazu są przylegające bezpośrednio do kamiennych obwarowań ogrody działkowe mieszkańców. * '''Inhalacje przy Tężni Solankowej''' (ul. Ciepłownicza 27) – nowoczesna minitężnia solankowa, która wykorzystuje lokalne zasoby wód termalnych i solankowych. Wydzielany aerozol ma świetne właściwości relaksacyjne i zdrowotne. == Najbliższa okolica == * '''Brzesko Szczecińskie''' (ok. 8 km na południe) – wieś, w której znajduje się unikatowy XIII-wieczny kościół granitowy (obecnie Sanktuarium Maryjne) słynący z wyjątkowego, bogato rzeźbionego i polichromowanego stropu z wiszącymi konsolami. * '''Jezioro Miedwie''' (ok. 15 km na północ) – piąte pod względem wielkości jezioro w Polsce, stanowiące znakomite centrum sportów wodnych, żeglarstwa, kitesurfingu oraz rekreacji plażowej (główny ośrodek turystyczny znajduje się w pobliskiej Morzyczynie). {{Jest w|Powiat pyrzycki}} [[Kategoria:Województwo zachodniopomotrskie]] ai9e3iuobo9hjpeh5a27ozusgj8uvv3 157819 157813 2026-07-27T20:57:57Z Katafrakt 3500 kat. 157819 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Pyrzyce |widok = Pyrzyce Urzad Miejski.jpg |herb = POL Pyrzyce COA 1.svg |mapa = Plan Pyrzyc.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[zachodniopomorskie]] |powierzchnia = 38,79 |lud = 12 435 |prefiks = |www = https://pyrzyce.um.gov.pl/ }} '''Pyrzyce''' (niem. ''Pyritz'', łac. ''Piriseum'') to miasto powiatowe w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], zlokalizowane w [[Województwo zachodniopomorskie|województwie zachodniopomorskim]], w samym sercu niezwykle żyznej Równiny Pyrzyckiej. Miejscowość ta jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Pyrzyce i leży około 45 km na południowy wschód od [[Szczecin|Szczecina]]. Choć miasto ucierpiało w 90% pod koniec II wojny światowej, do dziś słynie z jednych z najlepiej zachowanych średniowiecznych obwarowań miejskich w Polsce, przez co bywa nazywane „miastem baszt”. [[Plik:Pyrzyce kaplica kolb9464.JPG|mały|Kaplica św. Ducha (Szpitalna), obecnie Muzeum Ziemi Pyrzyckiej]] == Charakterystyka == Pyrzyce to jeden z najstarszych ośrodków osadnictwa miejskiego na [[Województwo zachodniopomorskie|Pomorzu Zachodnim]], którego historia sięga VIII wieku. W 1124 roku z inicjatywy Bolesława Krzywoustego dotarła tu misja chrystianizacyjna biskupa Ottona z Bambergu, który ochrzcił pierwszych mieszkańców [[Pomorze|Pomorza]]. Prawa miejskie osada otrzymała w 1263 roku od księcia Barnima I. Ze względu na unikalne i bardzo żyzne gleby pyrzyckie, miasto w średniowieczu zyskało przydomek „spichlerza Pomorza Zachodniego”. == Dojazd == === Samochodem === Do Pyrzyc prowadzi droga wojewódzka DW122 oraz droga krajowa DK3 (obecnie biegnąca w pobliżu jako droga ekspresowa S3). Z węzła na drodze ekspresowej S3 można szybko i wygodnie dojechać do miasta. Odległość od Szczecina wynosi ok. 45 km, a od Gorzowa Wielkopolskiego ok. 60 km. === Autobusem === Z racji braku czynnego pasażerskiego ruchu kolejowego, transport zbiorowy opiera się na regularnych połączeniach autobusowych i busach prywatnych przewoźników, które kursują głównie na trasie Szczecin – Pyrzyce – Myślibórz/Gorzów Wielkopolski. [[Plik:Mini Tężnie na pl. Wolności w Pyrzycach.jpg|mały|Mini Tężnie na pl. Wolności w Pyrzycach]] == Warto zobaczyć == * '''Miejskie Mury Obronne''' – wybudowane w XIII wieku z kamienia i nadbudowane w XIV–XV wieku cegłą ceramiczną do wysokości aż 7–9 metrów. Pierwotnie miały długość około 2 kilometrów i opasały całe miasto. Do dziś zachował się niemal pełny obwód tych imponujących, średniowiecznych obwarowań. * '''Baszta Sowia (ul. 1 Maja 1)''' – XIV-wieczna baszta, która w XIX wieku w wyniku osunięcia się gruntu odchyliła się w górnej części o około 30 cm od pionu, stając się pyrzycką „krzywą wieżą”. * '''Baszta Lodowa (ul. 2 Marca)''' – zwana również Wysoką, wzniesiona około 1420 roku. Łączyła funkcje obronne z więziennymi, a jej nazwa nawiązuje do dawnego sposobu przechowywania w niej lodu na potrzeby mieszkańców. * '''Brama Szczecińska (ul. Kilińskiego 1)''' – jedna z głównych, potężnych bram wjazdowych do dawnego miasta, świetnie zachowana do czasów współczesnych. * '''Studzienka św. Ottona (Baptysterium, ul. Warszawska)''' – zabytkowa studnia wzniesiona w latach 1825–1826 według projektu słynnego architekta Karla Friedricha Schinkla. Stoi w miejscu dawnego „Świętego Źródła”, w którym w 1124 roku biskup Otton z Bambergu dokonał masowego chrztu Pyrzyczan. * '''Kościół pw. Wniebowzięcia NMP''' – gotycka świątynia farna wzniesiona w XIV wieku, wielokrotnie niszczona przez pożary i wojny, a następnie pieczołowicie odbudowywana. * '''Kościół NMP Bolesnej (ul. Staromiejska)''' – najstarsza zachowana budowla sakralna w mieście, wzniesiona około 1260 roku jako świątynia klasztorna zakonu augustianek. Obok wznosi się historyczne Wzgórze Chramowe. * '''Pomnik – Czołg IS-2''' – rzadko spotykany w Polsce ciężki czołg produkcji radzieckiej (lata 1943–1945), który stanowi pamiątkę ciężkich walk o przełamanie wału pomorskiego i zdobycie miasta w 1945 roku. == Warto zrobić == * '''Spacer historyczną ścieżką wzdłuż murów obronnych''' – wokół średniowiecznych murów wytyczono trasę spacerową; urokliwym elementem krajobrazu są przylegające bezpośrednio do kamiennych obwarowań ogrody działkowe mieszkańców. * '''Inhalacje przy Tężni Solankowej''' (ul. Ciepłownicza 27) – nowoczesna minitężnia solankowa, która wykorzystuje lokalne zasoby wód termalnych i solankowych. Wydzielany aerozol ma świetne właściwości relaksacyjne i zdrowotne. == Najbliższa okolica == * '''Brzesko Szczecińskie''' (ok. 8 km na południe) – wieś, w której znajduje się unikatowy XIII-wieczny kościół granitowy (obecnie Sanktuarium Maryjne) słynący z wyjątkowego, bogato rzeźbionego i polichromowanego stropu z wiszącymi konsolami. * '''Jezioro Miedwie''' (ok. 15 km na północ) – piąte pod względem wielkości jezioro w Polsce, stanowiące znakomite centrum sportów wodnych, żeglarstwa, kitesurfingu oraz rekreacji plażowej (główny ośrodek turystyczny znajduje się w pobliskiej Morzyczynie). {{Jest w|Powiat pyrzycki}} [[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie]] 42z7njti26hg7y6z7bougd543mtzixt 0 19302 157812 157765 2026-07-27T17:39:03Z Moromar 2451 157812 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Psie Pole |widok = Wroclaw Psie Pole Rynek.jpg |herb = POL COA PsiePole1.png |mapa = Plan Pyrzyc.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[dolnośląskie]] |powierzchnia = 97,7 |lud = 103 556 |prefiks = |www = }} '''Psie Pole''' (niem. ''Hundsfeld'') to dawne, samodzielne miasto na [[Województwo dolnośląskie|Dolnym Śląsku]], które 1 kwietnia 1928 roku zostało oficjalnie włączone w granice administracyjne [[Wrocław|Wrocławia]]. Obecnie stanowi ono centralną część wrocławskiego osiedla Psie Pole-Zawidawie, ulokowanego w północno-wschodniej części metropolii, nad rzeką Widawą. Dla turystów odwiedzających Wrocław jest to fascynujące „miasto w mieście”, które zachowało swój odrębny, małomiasteczkowy układ urbanistyczny z rynkiem na czele, stanowiąc unikalny kontrast dla wrocławskiego Starego Miasta. [[Plik:Wroclaw Psie Pole.jpg|mały|Psie Pole Rynek]] == Charakterystyka == Nazwa miejscowości po raz pierwszy pojawiła się w kronikach w 1206 roku. Według słynnej legendy opisanej przez Wincentego Kadłubka, nazwa nawiązuje do bitwy na Psim Polu z 1109 roku, w której wojska Bolesława Krzywoustego miały rozgromić armię cesarza Henryka V. Pole bitwy miało zostać pokryte ciałami poległych, którymi później żywiły się dzikie psy. Współcześni historycy podchodzą do tej opowieści sceptycznie, wskazując, że nazwa mogła po prostu pochodzić od lichej, „psiej” ziemi lub książęcej psiarni. Psie Pole uzyskało prawa miejskie już w 1252 roku. Przez stulecia miasto rozwijało się jako ważny punkt rzemieślniczy i handlowy na szlaku wiodącym w kierunku Oleśnicy i Warszawy. W XIX wieku zyskało połączenie kolejowe oraz własną infrastrukturę przemysłową. [[Plik:Kosciol swJakuba&swKrzysztofa Wroclaw-PsiePole.jpg|mały|kościół św. Jakuba i Krzysztofa na Psim Polu]] == Dojazd == === Pociągiem === Wygodny dojazd z centrum [[Wrocław|Wrocławia]] zapewnia stacja kolejowa Wrocław Psie Pole. Kursują tu pociągi regionalne (Koleje Dolnośląskie i Polregio) jadące w kierunku [[Olejnica|Oleśnicy]], [[Kluczbork|Kluczborka]], [[Ostrów Wielkopolski|Ostrowa Wielkopolskiego]] czy [[Krotoszyn|Krotoszyna]]. Podróż z Dworca Głównego trwa zaledwie około 15 minut. === Autobusem === Osiedle jest skomunikowane z resztą [[Wrocław|Wrocławia]]. Kluczowym węzłem przesiadkowym jest zrewitalizowany rynek (przystanek „Psie Pole Rondo”), skąd odjeżdżają autobusy linii: * D, 111, 121, 128, 131, 150, N – łączące Psie Pole z pl. Grunwaldzkim, Galerią Dominikańską i Głównym Dworcem. == Warto zobaczyć == * '''Rynek Psiego Pola''' – dawny plac targowy, serce dawnego miasta. Przeszedł gruntowną rewitalizację, dzięki której zamieniono go w przyjazny deptak. Atrakcją rynku są małe posągi psów umieszczone na kamiennych postumentach, nawiązujące bezpośrednio do legendy o nazwie osiedla. * '''Kościół św. Jakuba i św. Krzysztofa (ul. Krzywoustego 291)''' – gotycko-barokowa świątynia rzymskokatolicka, której historia sięga początku XIII wieku. Budowla ucierpiała podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 roku, po czym została zrekonstruowana z przywróceniem jej wcześniejszych cech stylowych. * '''Zabudowa ul. Bolesława Krzywoustego''' – główna arteria dawnego miasta, wzdłuż której ciągną się malownicze, jedno- i dwupiętrowe kamienice czynszowe z przełomu XIX i XX wieku. * '''Zabytkowa Wieża Ciśnień''' – charakterystyczny element industrialnego krajobrazu północno-wschodniego Wrocławia, świadek technicznego rozwoju dawnego miasta na początku XX wieku. == Warto zrobić == * '''Spacer nad rzeką Widawą''' – obszar wokół rzeki to zielone płuca tej części Wrocławia. Znajdują się tu wały przeciwpowodziowe, które są popularną trasą spacerową oraz rekreacyjną trasą rowerową dla mieszkańców. * '''Odpoczynek na bulwarze rynkowym''' – przestrzeń rynku wyposażona jest w fontannę, ławki oraz kawiarniane ogródki, idealne na relaks w cieniu zabytkowych fasad kamienic. == Najbliższa okolica == * '''Karłowice''' – sąsiednie wrocławskie osiedle, zaprojektowane na początku XX wieku jako ekskluzywne miasto-ogród z piękną willową architekturą. * '''Zakrzów''' – dawna wieś, obecnie osiedle graniczące z Psim Polem, znane z historycznego pałacu. {{Jest w|Wrocław}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] 7z0yziqt7uajkrb24vn9ogxm6jtlf7w 157820 157812 2026-07-27T21:02:26Z Katafrakt 3500 to nie Pyrzyce ;) 157820 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Psie Pole |widok = Wroclaw Psie Pole Rynek.jpg |herb = POL COA PsiePole1.png |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[dolnośląskie]] |powierzchnia = 97,7 |lud = 103 556 |prefiks = |www = }} '''Psie Pole''' (niem. ''Hundsfeld'') to dawne, samodzielne miasto na [[Województwo dolnośląskie|Dolnym Śląsku]], które 1 kwietnia 1928 roku zostało oficjalnie włączone w granice administracyjne [[Wrocław|Wrocławia]]. Obecnie stanowi ono centralną część wrocławskiego osiedla Psie Pole-Zawidawie, ulokowanego w północno-wschodniej części metropolii, nad rzeką Widawą. Dla turystów odwiedzających Wrocław jest to fascynujące „miasto w mieście”, które zachowało swój odrębny, małomiasteczkowy układ urbanistyczny z rynkiem na czele, stanowiąc unikalny kontrast dla wrocławskiego Starego Miasta. [[Plik:Wroclaw Psie Pole.jpg|mały|Psie Pole Rynek]] == Charakterystyka == Nazwa miejscowości po raz pierwszy pojawiła się w kronikach w 1206 roku. Według słynnej legendy opisanej przez Wincentego Kadłubka, nazwa nawiązuje do bitwy na Psim Polu z 1109 roku, w której wojska Bolesława Krzywoustego miały rozgromić armię cesarza Henryka V. Pole bitwy miało zostać pokryte ciałami poległych, którymi później żywiły się dzikie psy. Współcześni historycy podchodzą do tej opowieści sceptycznie, wskazując, że nazwa mogła po prostu pochodzić od lichej, „psiej” ziemi lub książęcej psiarni. Psie Pole uzyskało prawa miejskie już w 1252 roku. Przez stulecia miasto rozwijało się jako ważny punkt rzemieślniczy i handlowy na szlaku wiodącym w kierunku Oleśnicy i Warszawy. W XIX wieku zyskało połączenie kolejowe oraz własną infrastrukturę przemysłową. [[Plik:Kosciol swJakuba&swKrzysztofa Wroclaw-PsiePole.jpg|mały|kościół św. Jakuba i Krzysztofa na Psim Polu]] == Dojazd == === Pociągiem === Wygodny dojazd z centrum [[Wrocław|Wrocławia]] zapewnia stacja kolejowa Wrocław Psie Pole. Kursują tu pociągi regionalne (Koleje Dolnośląskie i Polregio) jadące w kierunku [[Olejnica|Oleśnicy]], [[Kluczbork|Kluczborka]], [[Ostrów Wielkopolski|Ostrowa Wielkopolskiego]] czy [[Krotoszyn|Krotoszyna]]. Podróż z Dworca Głównego trwa zaledwie około 15 minut. === Autobusem === Osiedle jest skomunikowane z resztą [[Wrocław|Wrocławia]]. Kluczowym węzłem przesiadkowym jest zrewitalizowany rynek (przystanek „Psie Pole Rondo”), skąd odjeżdżają autobusy linii: * D, 111, 121, 128, 131, 150, N – łączące Psie Pole z pl. Grunwaldzkim, Galerią Dominikańską i Głównym Dworcem. == Warto zobaczyć == * '''Rynek Psiego Pola''' – dawny plac targowy, serce dawnego miasta. Przeszedł gruntowną rewitalizację, dzięki której zamieniono go w przyjazny deptak. Atrakcją rynku są małe posągi psów umieszczone na kamiennych postumentach, nawiązujące bezpośrednio do legendy o nazwie osiedla. * '''Kościół św. Jakuba i św. Krzysztofa (ul. Krzywoustego 291)''' – gotycko-barokowa świątynia rzymskokatolicka, której historia sięga początku XIII wieku. Budowla ucierpiała podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 roku, po czym została zrekonstruowana z przywróceniem jej wcześniejszych cech stylowych. * '''Zabudowa ul. Bolesława Krzywoustego''' – główna arteria dawnego miasta, wzdłuż której ciągną się malownicze, jedno- i dwupiętrowe kamienice czynszowe z przełomu XIX i XX wieku. * '''Zabytkowa Wieża Ciśnień''' – charakterystyczny element industrialnego krajobrazu północno-wschodniego Wrocławia, świadek technicznego rozwoju dawnego miasta na początku XX wieku. == Warto zrobić == * '''Spacer nad rzeką Widawą''' – obszar wokół rzeki to zielone płuca tej części Wrocławia. Znajdują się tu wały przeciwpowodziowe, które są popularną trasą spacerową oraz rekreacyjną trasą rowerową dla mieszkańców. * '''Odpoczynek na bulwarze rynkowym''' – przestrzeń rynku wyposażona jest w fontannę, ławki oraz kawiarniane ogródki, idealne na relaks w cieniu zabytkowych fasad kamienic. == Najbliższa okolica == * '''Karłowice''' – sąsiednie wrocławskie osiedle, zaprojektowane na początku XX wieku jako ekskluzywne miasto-ogród z piękną willową architekturą. * '''Zakrzów''' – dawna wieś, obecnie osiedle graniczące z Psim Polem, znane z historycznego pałacu. {{Jest w|Wrocław}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] 6xvbkednqpndv2ltg819sz2uxsylyou 0 19306 157811 157780 2026-07-27T17:37:13Z Moromar 2451 157811 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Czarna Białostocka |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Czarna Białostocka - Pomnik rodakom poległym w walkach za wolną i niepodległą Polskę.jpg |opis = <!-- opis co jest na zdjęciu --> |herb = POL Czarna Białostocka COA.svg |mapa = Czarna Białostocka map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[województwo podlaskie]] |powierzchnia = 14,28 |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = 8579 |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy =16-020 |www = https://www.czarnabialostocka.pl/ }} {{Mapframe|53.305833|23.282222|zoom=14|height=400|width=400}} '''Czarna Białostocka''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w [[powiat białostocki|powiecie białostockim]], siedziba [[Czarna Białostocka (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Czarna Białostocka]]. == Charakterystyka == Miasto i Gmina Czarna Białostocka w znacznej części położone są wśród lasów [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. Zabudowania miejskie rozciągają się na polanie leśnej, a w pobliżu nich znajduje się malowniczo położony [[Zalew wodny Czapielówka|zalew Czapielówka]]. Pobliskie lasy obfitują w bogactwo flory i fauny jakiej trudno szukać w innych miejscach kraju. Takie warunki stwarzają podstawę do rozwoju turystyki. Malownicze położenie Czarnej Białostockiej powoduje, że dysponuje ona znakomitymi warunkami do różnego rodzaju wypoczynku przez cały rok. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === === Statkiem === == Dzielnice == == Transport == Przez Czarną Białostocką biegnie droga krajowa nr 19 [[Kuźnica (województwo podlaskie)|Kuźnica Białostocka]] – [[Sokółka]] – Czarna Białostocka – [[Białystok]] – [[Bielsk Podlaski]] – [[Siemiatycze]] – [[Radzyń Podlaski]] – [[Lubartów]] – [[Lublin]] – [[Kraśnik]] – [[Janów Lubelski]] – [[Nisko]] – [[Rzeszów]]. Znajdująca się w mieście stacja kolejowa Czarna Białostocka jest stacją węzłową linii kolejowej nr 6, dawnej kolei Warszawsko-Petersburskiej. == Warto zobaczyć == [[Plik:Czarna Białostocka zalew Czapielówka.jpg|thumb|left|Zalew Czapielówka]] * skansen, * Obóz Partyzancki, * rezerwaty leśne: ** [[Rezerwat przyrody Budzisk]] ** [[Rezerwat przyrody Jesionowe Góry]] ** [[Rezerwat przyrody Międzyrzecze]] * leśna kolej wąskotorowa o całkowitej długości 20&nbsp;km łącząca Czarną Białostocką z [[Kopna Góra|Kopną Górą]], gdzie zlokalizowana jest jedna z ważniejszych atrakcji Białostocczyzny – Arboretum w Kopnej Górze. Linią opiekuje się Fundacja na Rzecz Leśnych Kolei Wąskotorowych. Obecnie żaden z odcinków nie jest czynny. * [[Zalew wodny Czapielówka]] położony w środku lasu. Znajduje się tam pomost, wzdłuż wykonana jest metalowa balustrada oraz podjazd dla osób niepełnosprawnych. === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Geo||<!-- Współrzędne geograficzne, szerokość i długość geograficzna -->}} {{Jest w|Powiat białostocki}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] 9788c62ftohz4ptjxoflku7q8t5sz44 0 19307 157809 157781 2026-07-27T17:36:03Z Moromar 2451 157809 wikitext text/x-wiki {{Miejscowość infobox |nazwa = Brok |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Brok church 2 beentree.jpg |opis = Kościół w Broku |herb = POL gmina Brok COA.svg |mapa = Brok location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[województwo mazowieckie]] |powierzchnia = 28,06 |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = 1866 |prefiks = +48 29 |kod pocztowy = 07-306 |www = https://www.brok.pl/ }} {{Mapframe|52.698333|21.857500|zoom=14|height=400|width=400}} '''Brok''' miasto w [[Polska|Polsce]], w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat ostrowski (województwo mazowieckie)|powiecie ostrowskim]], siedziba [[Brok (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Brok]]. == Informacje == Brok leży w dawnej [[ziemia nurska|ziemi nurskiej]] historycznego [[Mazowsze|Mazowsza]]. Miasto położone jest w [[Dolina Dolnego Bugu|Dolinie Dolnego Bugu]], nad rzekami [[Bug]] i [[Brok (rzeka)|Brok]]. Dzięki braku ciężkiego przemysłu, sielskiemu klimatowi oraz otoczeniu przez lasy Puszczy Białej i Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, Brok pełni dziś przede wszystkim funkcję spokojnego letniska i bazy wypadowej dla turystów. === Historia === Nazwa miejscowości wywodzi się bezpośrednio od rzeki Brok (dawniej Broczysko) i w starosłowiańskim języku oznaczała wodę, która „broczy, ciecze lub sączy się powoli”. Pierwsza udokumentowana wzmianka o Broku jako grodzie obronnym z kościołem pochodzi już z 1203 roku z dokumentu księcia Konrada mazowieckiego. Miasto uzyskało prawa miejskie w 1501 roku z rąk biskupa płockiego Wincentego Przerębskiego. Przez stulecia stanowiło prywatną własność i letnią rezydencję biskupów płockich. W XVI wieku działał tu tętniący życiem, ważny nadbużański port zbożowy i handlowy. Podobnie jak wiele polskich miast, Brok ucierpiał w trakcie potopu szwedzkiego i zaborów. W 1870 roku władze carskie odebrały mu prawa miejskie, które miejscowość odzyskała w 1922 roku. === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === === Statkiem === == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == [[Plik:Kościół pod wezwaniem Św. Andrzeja Apostoła w Broku nad Bugiem 17.JPG|thumb|left|Kościół św. Andrzeja Apostoła]] [[Plik:Brok - fotopolska.eu (331602).jpg|thumb|left|Kamienica z XIX w. przy ul. Kościelnej w Broku]] * Kościół św. Andrzeja Apostoła – gotycko-renesansowy z lat 1542–1560 projektu Jana Baptysty Wenecjanina. Kościół jest siedzibą parafii św. Andrzeja Apostoła. Kościół znajduje się na Pętli Wschodniej szlaku krajoznawczego Perły Mazowsza. * Zamek biskupów płockich z XVII wieku (w ruinie). W czasie potopu szwedzkiego zamek uszkodzony w 1657 roku i ponownie na początku XVIII wieku. W 1822 roku pałac został odebrany władzom kościelnym, a w 1831 roku spłonął, a wiosną 1910 roku został rozebrany korpus pałacu przez okolicznych chłopów, w związku z czym do dzisiaj zachowały się tylko pozostałości wieży i fundamenty. W kościele znajduje się marmurowa tablica z 1716 r., która była umieszczona nad wejściem do pałacu, z napisem: ''„Ante istas fores l Quisquis antea fores / Vidisses inter favillas / hoc palatium, civitatem et villas”.'' * Cmentarz żydowski z końca XVIII wieku * Ratusz zbudowany w 1 poł. XIX wieku w stylu klasycystycznym i przebudowany w 1929 roku. * Domy z XIX wieku przy Placu Kościelnym (nr 5, nr 11) * Domkowa kapliczka przydrożna z lat 30. XX w. w miejscu pustelni z XIX wieku === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == Brok to raj dla osób szukających ucieczki od miejskiego zgiełku. Turystów przyciąga tu dzika, nielimitowana rzeka Bug, która w tym regionie tworzy spektakularne meandry, piaszczyste wyspy oraz starorzecza. Miejscowość oferuje szeroką, piaszczystą plażę miejską, jest popularnym punktem startowym dla spływów kajakowych oraz oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe po Puszczy Białej. == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Geo||<!-- Współrzędne geograficzne, szerokość i długość geograficzna -->}} {{Jest w|Województwo mazowieckie}} [[Kategoria:Województwo mazowieckie]] bgw7jt2ddnhfpiubfirq17o2qjejyxo 157810 157809 2026-07-27T17:36:22Z Moromar 2451 157810 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Brok |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Brok church 2 beentree.jpg |opis = Kościół w Broku |herb = POL gmina Brok COA.svg |mapa = Brok location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[województwo mazowieckie]] |powierzchnia = 28,06 |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = 1866 |prefiks = +48 29 |kod pocztowy = 07-306 |www = https://www.brok.pl/ }} {{Mapframe|52.698333|21.857500|zoom=14|height=400|width=400}} '''Brok''' miasto w [[Polska|Polsce]], w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat ostrowski (województwo mazowieckie)|powiecie ostrowskim]], siedziba [[Brok (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Brok]]. == Informacje == Brok leży w dawnej [[ziemia nurska|ziemi nurskiej]] historycznego [[Mazowsze|Mazowsza]]. Miasto położone jest w [[Dolina Dolnego Bugu|Dolinie Dolnego Bugu]], nad rzekami [[Bug]] i [[Brok (rzeka)|Brok]]. Dzięki braku ciężkiego przemysłu, sielskiemu klimatowi oraz otoczeniu przez lasy Puszczy Białej i Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego, Brok pełni dziś przede wszystkim funkcję spokojnego letniska i bazy wypadowej dla turystów. === Historia === Nazwa miejscowości wywodzi się bezpośrednio od rzeki Brok (dawniej Broczysko) i w starosłowiańskim języku oznaczała wodę, która „broczy, ciecze lub sączy się powoli”. Pierwsza udokumentowana wzmianka o Broku jako grodzie obronnym z kościołem pochodzi już z 1203 roku z dokumentu księcia Konrada mazowieckiego. Miasto uzyskało prawa miejskie w 1501 roku z rąk biskupa płockiego Wincentego Przerębskiego. Przez stulecia stanowiło prywatną własność i letnią rezydencję biskupów płockich. W XVI wieku działał tu tętniący życiem, ważny nadbużański port zbożowy i handlowy. Podobnie jak wiele polskich miast, Brok ucierpiał w trakcie potopu szwedzkiego i zaborów. W 1870 roku władze carskie odebrały mu prawa miejskie, które miejscowość odzyskała w 1922 roku. === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === === Statkiem === == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == [[Plik:Kościół pod wezwaniem Św. Andrzeja Apostoła w Broku nad Bugiem 17.JPG|thumb|left|Kościół św. Andrzeja Apostoła]] [[Plik:Brok - fotopolska.eu (331602).jpg|thumb|left|Kamienica z XIX w. przy ul. Kościelnej w Broku]] * Kościół św. Andrzeja Apostoła – gotycko-renesansowy z lat 1542–1560 projektu Jana Baptysty Wenecjanina. Kościół jest siedzibą parafii św. Andrzeja Apostoła. Kościół znajduje się na Pętli Wschodniej szlaku krajoznawczego Perły Mazowsza. * Zamek biskupów płockich z XVII wieku (w ruinie). W czasie potopu szwedzkiego zamek uszkodzony w 1657 roku i ponownie na początku XVIII wieku. W 1822 roku pałac został odebrany władzom kościelnym, a w 1831 roku spłonął, a wiosną 1910 roku został rozebrany korpus pałacu przez okolicznych chłopów, w związku z czym do dzisiaj zachowały się tylko pozostałości wieży i fundamenty. W kościele znajduje się marmurowa tablica z 1716 r., która była umieszczona nad wejściem do pałacu, z napisem: ''„Ante istas fores l Quisquis antea fores / Vidisses inter favillas / hoc palatium, civitatem et villas”.'' * Cmentarz żydowski z końca XVIII wieku * Ratusz zbudowany w 1 poł. XIX wieku w stylu klasycystycznym i przebudowany w 1929 roku. * Domy z XIX wieku przy Placu Kościelnym (nr 5, nr 11) * Domkowa kapliczka przydrożna z lat 30. XX w. w miejscu pustelni z XIX wieku === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == Brok to raj dla osób szukających ucieczki od miejskiego zgiełku. Turystów przyciąga tu dzika, nielimitowana rzeka Bug, która w tym regionie tworzy spektakularne meandry, piaszczyste wyspy oraz starorzecza. Miejscowość oferuje szeroką, piaszczystą plażę miejską, jest popularnym punktem startowym dla spływów kajakowych oraz oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe po Puszczy Białej. == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Geo||<!-- Współrzędne geograficzne, szerokość i długość geograficzna -->}} {{Jest w|Województwo mazowieckie}} [[Kategoria:Województwo mazowieckie]] fa7l0bwvgzgioiz1l9fhxbgmb4jreja 3 19309 157806 157790 2026-07-27T15:16:31Z Piastu 1622 /* Wyzwanie 25 lat */ Odpowiedź 157806 wikitext text/x-wiki == Wyzwanie 25 lat == Witam. Przeglądając ostatnie zmiany zauważyłem, że umieściłeś w dyskusjach utworzonych przez siebie artykułów szablon wyzwania 25 lat Wikipedii. Zgodnie z opisem na stronie wyzwania, te szablony powinny być umieszczone w dyskusji odpowiedniego miasta, ale w Wikipedii, nie tutaj (tutaj tylko utworzenie artykułu). [[Użytkownik:Katafrakt|Katafrakt]] ([[Dyskusja użytkownika:Katafrakt|dyskusja]]) 13:13, 27 lip 2026 (CEST) :Ogarniemy, właściwie już ogarnięte, nie ma się co martwić :) {{ping|Katafrakt}} dzięki za czujność, pozdrawiam, [[Użytkownik:Piastu|Piastu]] ([[Dyskusja użytkownika:Piastu|dyskusja]]) 17:16, 27 lip 2026 (CEST) e4c5hmfrtnyy9o8mmsvszuypich5xf0 0 19310 157799 2026-07-27T12:21:48Z ~2026-41926-28 17588 Strona została utworzona od zera 157799 wikitext text/x-wiki = Zagroda Chryszczata | Noclegi Bieszczady = '''Zagroda Chryszczata''' – kultowy kompleks turystyczno-gastronomiczny i ważny ośrodek kulturalny zlokalizowany w miejscowości Smolnik w dolinie rzeki Osławy (gmina Komańcza). Miejsce to jest głęboko zakorzenione w bieszczadzkiej tradycji i stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów na mapie turystycznej regionu, przyciągając miłośników gór, sztuki, poezji śpiewanej oraz tzw. bieszczadzkich "zakapiorów". == O miejscu == Zagroda Chryszczata słynie ze swojej niepowtarzalnej, artystycznej atmosfery. Obiekt wyróżnia się tradycyjną, drewnianą architekturą nawiązującą do rusińskiego budownictwa z tego regionu. Na terenie zagrody znajdują się liczne rzeźby z drewna, rękodzieło oraz pamiątki po dawnych mieszkańcach i legendarnych bywalcach Bieszczadów. Jest to idealny przystanek na trasie w stronę Łupkowa czy Komańczy. == Warto spróbować: Jedzenie == Dla wielu turystów wizyta w Zagrodzie to obowiązkowy punkt kulinarny. Jeśli interesuje Cię regionalne i sycące '''jedzenie, Bieszczady''' nie mają wielu miejsc o tak autentycznym klimacie. Karczma serwuje dania opierające się na lokalnych tradycjach kuchni łemkowskiej, bojkowskiej oraz myśliwskiej. * '''Specjalności zakładu:''' W menu można znaleźć m.in. pierogi (w tym z kaszą i boczkiem), placki po bieszczadzku, dziczyznę oraz rozgrzewające, gęste zupy. * '''Klimat:''' Posiłki spożywa się w stylowej izbie zdobionej porożami i drewnianymi płaskorzeźbami, a w sezonie letnim na przestronnym tarasie. == Zostań na dłużej: Noclegi == Osoby planujące dłuższy pobyt i sprawdzające bazę turystyczną pod kątem hasła '''noclegi Bieszczady''', znajdą w Chryszczatej dogodną przystań. * '''Standard i oferta:''' Obiekt oferuje pokoje gościnne urządzone w rustykalnym, górskim stylu. Drewniane wykończenia i bliskość natury gwarantują odpoczynek od zgiełku miast. * '''Baza wypadowa:''' Zagroda to doskonały punkt startowy do wycieczek pieszych (np. w stronę rezerwatu Zwiezło i Jeziorek Duszatyńskich) oraz rowerowych. == Kultura i rozrywka: Koncerty == To, co najbardziej wyróżnia Zagrodę Chryszczatą na tle innych bieszczadzkich obiektów, to jej rola kulturotwórcza. Dla turystów, których interesują na żywo grane '''koncerty, Bieszczady''' zaczynają się właśnie tutaj. * '''Wydarzenia muzyczne:''' Regularnie odbywają się tu recitale, koncerty piosenki poetyckiej, turystycznej, bluesowej i folkowej. * '''Festiwale i zloty:''' Zagroda jest gospodarzem mniejszych festiwali oraz nieformalnych spotkań ludzi gór. Scena w Chryszczatej gościła wielu znanych artystów związanych z bieszczadzkim nurtem (m.in. muzyków z zespołu Stare Dobre Małżeństwo czy lokalnych bardów). == Informacje praktyczne == * '''Adres:''' Smolnik nad Osławą 7B, 38-543 Komańcza, PL * '''Telefon:''' +48 604 059 957 * '''Godziny otwarcia:''' Poniedziałek – Niedziela: 10:00 - 20:00 * '''Dojazd:''' Do obiektu można łatwo dojechać drogą wojewódzką nr 892 (Zagórz – Komańcza). Przy zagrodzie znajduje się parking dla gości. mri0ge93lpio521b5mnfl3v8amhnflb 157800 157799 2026-07-27T13:13:53Z Katafrakt 3500 ek 157800 wikitext text/x-wiki {{ek|Treść pod SEO, nie opisujemy raczej pojedynczych obiektów gastronomicznych}} = Zagroda Chryszczata | Noclegi Bieszczady = '''Zagroda Chryszczata''' – kultowy kompleks turystyczno-gastronomiczny i ważny ośrodek kulturalny zlokalizowany w miejscowości Smolnik w dolinie rzeki Osławy (gmina Komańcza). Miejsce to jest głęboko zakorzenione w bieszczadzkiej tradycji i stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów na mapie turystycznej regionu, przyciągając miłośników gór, sztuki, poezji śpiewanej oraz tzw. bieszczadzkich "zakapiorów". == O miejscu == Zagroda Chryszczata słynie ze swojej niepowtarzalnej, artystycznej atmosfery. Obiekt wyróżnia się tradycyjną, drewnianą architekturą nawiązującą do rusińskiego budownictwa z tego regionu. Na terenie zagrody znajdują się liczne rzeźby z drewna, rękodzieło oraz pamiątki po dawnych mieszkańcach i legendarnych bywalcach Bieszczadów. Jest to idealny przystanek na trasie w stronę Łupkowa czy Komańczy. == Warto spróbować: Jedzenie == Dla wielu turystów wizyta w Zagrodzie to obowiązkowy punkt kulinarny. Jeśli interesuje Cię regionalne i sycące '''jedzenie, Bieszczady''' nie mają wielu miejsc o tak autentycznym klimacie. Karczma serwuje dania opierające się na lokalnych tradycjach kuchni łemkowskiej, bojkowskiej oraz myśliwskiej. * '''Specjalności zakładu:''' W menu można znaleźć m.in. pierogi (w tym z kaszą i boczkiem), placki po bieszczadzku, dziczyznę oraz rozgrzewające, gęste zupy. * '''Klimat:''' Posiłki spożywa się w stylowej izbie zdobionej porożami i drewnianymi płaskorzeźbami, a w sezonie letnim na przestronnym tarasie. == Zostań na dłużej: Noclegi == Osoby planujące dłuższy pobyt i sprawdzające bazę turystyczną pod kątem hasła '''noclegi Bieszczady''', znajdą w Chryszczatej dogodną przystań. * '''Standard i oferta:''' Obiekt oferuje pokoje gościnne urządzone w rustykalnym, górskim stylu. Drewniane wykończenia i bliskość natury gwarantują odpoczynek od zgiełku miast. * '''Baza wypadowa:''' Zagroda to doskonały punkt startowy do wycieczek pieszych (np. w stronę rezerwatu Zwiezło i Jeziorek Duszatyńskich) oraz rowerowych. == Kultura i rozrywka: Koncerty == To, co najbardziej wyróżnia Zagrodę Chryszczatą na tle innych bieszczadzkich obiektów, to jej rola kulturotwórcza. Dla turystów, których interesują na żywo grane '''koncerty, Bieszczady''' zaczynają się właśnie tutaj. * '''Wydarzenia muzyczne:''' Regularnie odbywają się tu recitale, koncerty piosenki poetyckiej, turystycznej, bluesowej i folkowej. * '''Festiwale i zloty:''' Zagroda jest gospodarzem mniejszych festiwali oraz nieformalnych spotkań ludzi gór. Scena w Chryszczatej gościła wielu znanych artystów związanych z bieszczadzkim nurtem (m.in. muzyków z zespołu Stare Dobre Małżeństwo czy lokalnych bardów). == Informacje praktyczne == * '''Adres:''' Smolnik nad Osławą 7B, 38-543 Komańcza, PL * '''Telefon:''' +48 604 059 957 * '''Godziny otwarcia:''' Poniedziałek – Niedziela: 10:00 - 20:00 * '''Dojazd:''' Do obiektu można łatwo dojechać drogą wojewódzką nr 892 (Zagórz – Komańcza). Przy zagrodzie znajduje się parking dla gości. d0eo9n00jgujtckdurjmqlqenjcsdfd 2 19311 157825 2026-07-28T06:30:20Z Gordon2007 5356 Konto Gordon2007 przeniosło stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Rudnik nad Sanem]]: Publikacja z brudnopisu 157825 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Rudnik nad Sanem]] 76xxdakhcg93ryuapxtn2gkvr8j6isl 157826 157825 2026-07-28T06:52:59Z Gordon2007 5356 Nowa Sarzyna 157826 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nowa Sarzyna |widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg |opis = Plac 11 Listopada |herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = 5599 (2021) |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 37-310 |www = https://nowasarzyna.eu/ }} {{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}} '''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą. Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach [[Centralny Okręg Przemysłowy|Centralnego Okręgu Przemysłowego]]. Najciekawsze dla podróżnego są modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu. == Charakterystyka == Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku. Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej. Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego. === Pociągiem === {{listing |name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna |lat = 50.321211 |long = 22.346860 |image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = ul. Kolejowa 10 |wskazówki = Około 700 m na wschód od placu 11 Listopada |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków. }} Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut. === Samochodem === Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać w Sarzynie na drogę prowadzącą do centrum miasta. Od strony [[Krzeszów (województwo podkarpackie)|Krzeszowa]] można dojechać drogami lokalnymi przez Rudę Łańcucką. Do rezerwatu „Kołacznia” prowadzą drogi w kierunku Woli Zarczyckiej. Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, hotelu Romero, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. === Autobusem === Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą. == Transport == Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km. Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi. Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu. == Warto zobaczyć == {{listing |name = Plac 11 Listopada |lat = |long = |image = Nowa Sarzyna Plac.jpg |www = |adres = plac 11 Listopada |wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum. }} {{listing |name = Park i deptak nad Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/ |adres = |wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych. }} {{listing |name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego |lat = 50.321211 |long = 22.346860 |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = |wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów. }} {{listing |name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego |wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie. }} {{listing |name = Willa dyrektorska |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = ul. Chemików |wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza” |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej. }} {{listing |name = Tama na Trzebośnicy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = |wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego. }} {{listing |name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski |lat = |long = |image = |www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/ |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 19 |wskazówki = W centrum miasta, na południe od placu 11 Listopada |telefon = +48 17 241 35 86 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228 |adres = |wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy. }} {{listing |name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418 |adres = ul. Tadeusza Rejtana 5 |wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów. }} {{listing |name = Dawne strażnice kolejowe |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna |adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3 |wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing |name = Rezerwat przyrody „Kołacznia” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html |adres = Kołacznia, Wola Zarczycka |wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy. }} {{listing |name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html |adres = Wola Zarczycka |wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał” |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |lat = |long = |image = |www = https://mosir.nowasarzyna.pl/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = +48 17 241 28 99 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u. }} {{listing |name = Zielony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi. }} {{listing |name = Czerwony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia. }} {{listing |name = Spływy kajakowe Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html |adres = |wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie |telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych. }} {{listing |name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html |adres = |wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku. }} {{listing |name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok” |lat = 50.405688 |long = 22.333787 |image = |www = https://zlotystok.info/ |adres = ul. Sieniawska 3, Krzeszów |wskazówki = W [[Krzeszów (województwo podkarpackie)|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny |telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270 |fax = |email = biuro@zlotystok.info |dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora. }} == Imprezy == {{listing |name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/ |adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń. }} {{listing |name = Dni Kwitnącej Azalii |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html |adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia |wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody. }} '''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami. == Zakupy == {{listing |name = Galeria Handlowa Nova |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Leśna 1A |wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne. }} {{listing |name = Targowisko „Mój Rynek” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/ |adres = ul. Azalii Pontyjskiej |wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody. }} Gmina ma tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu. Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja i Hotel Azalia |lat = |long = |image = |www = http://www.restauracja-azalia.pl/ |adres = ul. Chemików 4 |wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego |telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Pizzeria Rawiola |lat = |long = |image = |www = https://pizzeriaraviola.pl/ |adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22 |wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum |telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu. }} {{listing |name = Pizzeria Aniela |lat = |long = |image = |www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ |adres = ul. Braci Śniadeckich 2 |wskazówki = W południowej części miasta |telefon = +48 17 241 14 64 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą. }} {{listing |name = Pizzeria Aniela przy MOSiR-ze |lat = |long = |image = |www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 2 |wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u |telefon = +48 733 452 317 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych. }} == Noclegi == {{listing |name = Pałac Romero |lat = |long = |image = |www = http://www.hotel.sarzyna.com/ |adres = ul. Jana Pawła II 2A |wskazówki = W pobliżu stacji kolejowej i centrum miasta |telefon = +48 17 241 32 18, +48 535 127 766 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy z około 28 miejscami, kawiarnią lub kręgielnią oraz parkingiem. Aktualne ceny, wyposażenie pokoi i możliwość późnego przyjazdu należy potwierdzić bezpośrednio przed rezerwacją. }} {{listing |name = Hotelik Unia |lat = |long = |image = |www = https://unianowasarzyna.pl/ |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2 |wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia |telefon = +48 17 241 10 70 |fax = |email = kontakt@unianowasarzyna.pl |dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem. }} {{listing |name = Hotelik Azalia |lat = |long = |image = |www = http://www.restauracja-azalia.pl/ |adres = ul. Chemików 4 |wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego |telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing |name = Hotel Resident |lat = |long = |image = |www = https://hotelresident.pl/ |adres = Sarzyna 659A |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem |telefon = +48 690 678 904 |fax = |email = recepcja.resident@gmail.com |dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu. }} W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach: {{listing |name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka |lat = |long = |image = |www = http://noclegi-sarzyna.pl/ |adres = Ruda Łańcucka 82A |wskazówki = Kilka kilometrów na północ od Nowej Sarzyny |telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Agroturystyka „Pod Lasem” |lat = |long = |image = |www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem |adres = Wola Zarczycka 781, Kołacznia |wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej |telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić. }} {{listing |name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów |lat = |long = |image = |www = |adres = Ruda Łańcucka 101 |wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny |telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu. }} {{listing |name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka |lat = |long = |image = |www = |adres = Sarzyna 1131 |wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny |telefon = +48 509 671 421 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie. }} == Zdrowie == W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej |lat = |long = |image = |www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u |telefon = +48 17 241 36 20 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia. }} {{listing |name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A |wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta |telefon = +48 17 241 25 19 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne. }} W mieście działa kilka aptek: {{listing |name = Apteka Szwajcarska |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W budynku przychodni |telefon = +48 17 241 38 10 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka prywatna |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu. }} {{listing |name = Apteka Lafarma |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. 1 Maja 7 |wskazówki = W centralnej części miasta |telefon = +48 724 313 653 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka „Pod Gwiazdą” |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A |wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia. }} Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999. == Bezpieczeństwo == Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe. Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie. Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej. Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/ |adres = ul. Mikołaja Kopernika 1 |wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową |telefon = +48 17 241 31 77 |fax = +48 17 241 31 11 |email = umig@nowasarzyna.eu |dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30. }} Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu. == Gdzie dalej == * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb. * [[Krzeszów (województwo podkarpackie)|Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim. * [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich. * [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny. * [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną. {{zarys}} {{Jest w|Powiat leżajski}} {{Geo|50.320278|22.344444}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] aqfpsquo93qhx5rqzaudxuuoeasq8gw