Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Międzyzdroje
0
1430
157859
157803
2026-07-29T14:22:24Z
~2026-41876-13
17587
/* Noclegi */
157859
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Międzyzdroje
|widok = Wejście molo Międzyzdroje1.JPG
|opis = Wyjście na molo
|herb = POL Międzyzdroje COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 4,50
|wysokość =
|lud = 5479
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-500
|www = www.miedzyzdroje.pl/
}}
{{Mapframe|53.928889|14.451389|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Międzyzdroje''' (niem. ''Misdroy'') – miasto w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo zachodniopomorskie|woj. zachodniopomorskim]], w [[Powiat kamieński|powiecie kamieńskim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie [[Wolin]] nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]].
== Charakterystyka ==
Międzyzdroje są atrakcyjną miejscowością wypoczynkową. Ich turystycznym atutem są szerokie piaszczyste plaże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego.
Międzyzdroje to miejscowość turystyczna położona nad Bałtykiem na wyspie Wolin. Wczasowiczów z całego kraju przyciągają szerokie piaszczyste plaże i inne liczne atrakcje. Charakterystycznym miejscem w Międzyzdrojach jest molo, jedno z najdłuższych na wybrzeżu. Od kilku lat atrakcją miasta jest Aleja Gwiazd, wzorowana na tej w Hollywood. Odciskają w niej swe dłonie polskie gwiazdy filmowe. Wiele pensjonatów i willi w Międzyzdrojach pochodzi z XIX wieku, co nadaje miasteczku specyficzny charakter. Z jednej strony jest to spokojne uzdrowisko, z drugiej – znany kurort, do którego zjeżdżają znani i bogaci. Jednym z najważniejszych wydarzeń rozrywkowych w Międzyzdrojach jest Europejski Festiwal Gwiazd.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
=== Pociągiem ===
Stacja kolejowa w Międzyzdrojach obsługuje zarówno połączenia lokalne w relacji Świnoujście – Szczecin, jak też wiele pociągów dalekobieżnych, m.in. z Warszawy, Wrocławia, Katowic, Krakowa, Rzeszowa czy Przemyśla. Duża część połączeń dalekobieżnych kursuje wyłącznie w okresie wakacji. Poza nim można dojechać do Szczecina i kontynuować podróż połączeniem regionalnym.
=== Statkiem ===
Do Międzyzdrojów można dopłynąć ze [[Świnoujście|Świnoujścia]]. Operatorem tych połączeń jest Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/){{stan na|2026|07}}.
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
'''Plaża w Międzyzdrojach''' – uważana jest za jedną z najczystszych i najpiękniejszych plaż w Polsce. Odpoczywając na niej można skorzystać z bogatej oferty sprzętów wodnych. Przy plaży znajdują się także knajpki i kawiarnie.
'''Molo w Międzyzdrojach''' – jest to symbol tej nadmorskiej miejscowości. Ma prawie 400 m długości i jest jednym z najdłuższych w Polsce. Zaczyna się charakterystycznymi dwiema białymi wieżyczkami. Pierwsze molo w tym miejscu zbudowano już na początku XX wieku. To dzisiejsze pochodzi z lat 90-tych. Przy molo cumują statki wycieczkowe. Jest to jedno z ulubionych miejsc spacerów wśród turystów. W pobliżu znajduje się wiele punktów gastronomicznych i stoisk z pamiątkami.
[[File:Pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach -Aw58.JPG|thumb|Ławeczka Gustawa Holoubka]]
'''[[w:Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenada Gwiazd Międzyzdroje]]''' – jest to jedna z głównych atrakcji turystycznych Międzyzdrojów. Aleja jest wzorowana na podobnym miejscu w Hollywood. Każdego roku, podczas Festiwalu Gwiazd, znane postacie kina i telewizji zostawiają odciski swoich dłoni na pamiątkowych płytach. Od pewnego czasu przy Promenadzie Gwiazd pojawiają się ławeczki z podobiznami znanych osób. Jedna z ławeczek upamiętnia wybitnego aktora Gustawa Holoubka.
'''Muzeum Figur Woskowych''' – w muzeum można zobaczyć bardzo realistyczne woskowe rzeźby znanych aktorów i postaci filmowych, a także bohaterów kreskówek oraz popularnych muzyków. Turyści odwiedzający muzeum chętnie robią sobie zdjęcia z eksponatami, które do złudzenia przypominają żywe osoby. Ekspozycja stale się powiększa. Obecnie liczy około 30 figur. Muzeum znajduje się w pobliżu Promenady Gwiazd.
* adres: ul. Bohaterów Warszawy 20, 72-500 Międzyzdroje;
* telefon: 91 328 25 70;
* godziny otwarcia: 11:00-19:00;
'''Park Zdrojowy w Międzyzdrojach''' – park założono pod koniec XIX wieku. Można w nim zobaczyć ciekawe okazy drzew: dęby piramidalne, platany i żywotniki. Turyści często wybierają park jako miejsce wypoczynku. Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorska promenada. W parku znajduje się zabytkowy dom zdrojowy, a także siedziba Międzynarodowego Domu Kultury oraz Muzeum Figur Woskowych.
'''Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego''' – na wystawach w muzeum można poznać bliżej florę i faunę Wolińskiego Parku Narodowego. Placówka należy do najbardziej uczęszczanych muzeów przyrodniczych w kraju. Wystawy wykonane są przy użyciu realistycznych modeli, przedstawiających zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Muzeum posiada największą w Polsce kolekcję samców batalionów w ich szacie godowej. Ważną część ekspozycji stanowi fotografia, malarstwo i rzeźba o tematyce przyrodniczej. Na wystawach bardzo realistycznie zostały przedstawione krajobrazy typowe dla Wolińskiego Parku Narodowego – klify nadmorskie i wybrzeże Zalewu Szczecińskiego.
* adres: ul. Niepodległości 3a, 72-500 Międzyzdroje;
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia: wtorek – sobota 9:00-15:00 (latem 9:00-17:00);
'''Zagroda pokazowa żubrów''' – znajduje się w niewielkiej odległości od centrum Międzyzdrojów. Można do niej dotrzeć podczas około półgodzinnego spaceru. W zagrodzie żyje kilka żubrów, a także inne leśne zwierzęta – osierocone sarny i dziki. Żubry to zwierzęta, które można spotkać niemal wyłącznie na terenie naszego kraju, a w Międzyzdrojach można podziwiać w środowisku zbliżonym do ich naturalnego. Mają do dyspozycji wybieg o wielkości 20 hektarów. Dla turystów wprowadzono liczne ułatwienia, takie jak pomosty widokowe, ławeczki oraz miejsca do spożywania posiłków. Do zagrody pokazowej można dojść dwoma popularnymi szlakami pieszymi.
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia:
** maj – wrzesień: wtorek – niedziela 10-18,
** październik – kwiecień: wtorek – niedziela 10-16;
'''Klify na Wyspie Wolin''' – najwyższe w Polsce klify – osiągają do 80 m wysokości ciągną się na przestrzeni 15 km, od Międzyzdrojów do Świdnej Kępy.
'''Wzgórze Wisielców''' – jest to rezerwat archeologiczny. Na wzgórzu znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk kurhanowych.
Na Wzgórzu Wisielców znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe, które było jedną z największych nekropolii na Pomorzu. Zmarłych chowano w obrządku ciałopalnym, co wskazuje na pochodzenie cmentarzyska z IX-XI wieku. Pogrzeb polegał na spaleniu zwłok wraz z darami, które powierzono nieboszczykowi za życia. Mężczyzn chowano wraz z uzbrojeniem i narzędziami, a kobiety np. z klamrami. Nazwa pochodzi z czasów późniejszych. Na wzgórzu wieszano przestępców i piratów.
W mieście znajduje się 12 pomników przyrody i drzew pomnikowych, przeważnie dęby i cisy.
== Najbliższe okolice ==
Niespełna 10 km na południe '''Średniowieczne grodzisko na klifie w [[w:Lubin (powiat kamieński)|Lubinie]]''' – wykopaliska na miejscu grodu, który funkcjonował w tym miejscu między X a XII wiekiem. Znajdują się na najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim. Gród ten miał charakter militarny i należał do największych na Pomorzu Zachodnim. Niedawno badania archeologiczne potwierdziły, że w tym miejscu znajdował się najstarszy kościół na Pomorzu. Podczas wykopalisk udało się znaleźć również wiele innych cennych przedmiotów. Grodzisko zlokalizowane jest w najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim, co daje możliwość podziwiania panoramy Zalewu i okolic. Do dyspozycji zwiedzających są tarasy widokowe oraz lunety.
* www: [http://www.grodziskolubin.pl www.grodziskolubin.pl];
* bilety: 2 PLN;
* godziny otwarcia: maj – wrzesień: 10-20;
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
* Dyskonty spożywcze:
** Biedronka, ul. Gryfa Pomorskiego
** Netto, ul. Gryfa Pomorskiego
** Lidl, ul. Niepodległości
== Gastronomia ==
== Rozrywka ==
Istnieje wiele pubów, barów i klubów w Międzyzdrojach. Większość z nich jest na promenadzie.
Kluby / lokale taneczne w Międzyzdrojach:
* [http://www.podmolo.pl/dechy/ Dechy Klub]. pod molo
* [http://www.podmolo.pl/paradise/ Paradise Club], pod molo, w całej Dechy
* [http://www.vi-hotels.com/de/amber-baltic/restaurants-bar-und-cafe/night-klub-plaza/?sword_list Plaza Night Club] w Hotelu Amber Baltic, Promenada Gwiazd 1
* [http://www.scena-club.pl/ Scena Klub], Boh. Warszawy 20, przy promenadzie (obok Dom Kultury)
== Noclegi ==
* [http://www.czasnadmorze.pl/miedzyzdroje-noclegi-nad-morzem/ Międzyzdroje – noclegi nad morzem]
* [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,miedzyzdroje,0.html Międzyzdroje noclegi]
* [https://www.seaforest.pl/ Sea & Forest Resort] – doskonałe [https://www.seaforest.pl/dzieci/ noclegi nad morzem dla rodzin z dziećmi].
== Kontakt ==
* Urząd Miejski w Międzyzdrojach, ulica Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, tel. 91 327 56 31, 91 327 56 38 [http://www.międzyzdroje.pl]
== Bezpieczeństwo ==
* Policja, ul. Mickiewicza 14, Międzyzdroje, telefon: 112, 997, 91 382 53 35
* Straż Miejska, ul. Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, telefon: 91 327 56 40
* Straż Pożarna, ul. Kolejowa 25, Międzyzdroje, telefon: 112, 998, 91 328 06 80, 91 328 05 69
* Urząd Morski, ul. Skłodowskiej-Curie 18, Międzyzdroje, telefon: 91 328 25 65, 91 328 01 19
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Powiat kamieński}}
{{Geo|53.928889|14.451389}}
[[Kategoria:Powiat kamieński]]
62kx43wud1j2huzelfa8nrxndats0kz
157876
157859
2026-07-30T10:05:29Z
~2026-42196-00
17596
/* Noclegi */
157876
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Międzyzdroje
|widok = Wejście molo Międzyzdroje1.JPG
|opis = Wyjście na molo
|herb = POL Międzyzdroje COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 4,50
|wysokość =
|lud = 5479
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-500
|www = www.miedzyzdroje.pl/
}}
{{Mapframe|53.928889|14.451389|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Międzyzdroje''' (niem. ''Misdroy'') – miasto w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo zachodniopomorskie|woj. zachodniopomorskim]], w [[Powiat kamieński|powiecie kamieńskim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie [[Wolin]] nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]].
== Charakterystyka ==
Międzyzdroje są atrakcyjną miejscowością wypoczynkową. Ich turystycznym atutem są szerokie piaszczyste plaże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego.
Międzyzdroje to miejscowość turystyczna położona nad Bałtykiem na wyspie Wolin. Wczasowiczów z całego kraju przyciągają szerokie piaszczyste plaże i inne liczne atrakcje. Charakterystycznym miejscem w Międzyzdrojach jest molo, jedno z najdłuższych na wybrzeżu. Od kilku lat atrakcją miasta jest Aleja Gwiazd, wzorowana na tej w Hollywood. Odciskają w niej swe dłonie polskie gwiazdy filmowe. Wiele pensjonatów i willi w Międzyzdrojach pochodzi z XIX wieku, co nadaje miasteczku specyficzny charakter. Z jednej strony jest to spokojne uzdrowisko, z drugiej – znany kurort, do którego zjeżdżają znani i bogaci. Jednym z najważniejszych wydarzeń rozrywkowych w Międzyzdrojach jest Europejski Festiwal Gwiazd.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
=== Pociągiem ===
Stacja kolejowa w Międzyzdrojach obsługuje zarówno połączenia lokalne w relacji Świnoujście – Szczecin, jak też wiele pociągów dalekobieżnych, m.in. z Warszawy, Wrocławia, Katowic, Krakowa, Rzeszowa czy Przemyśla. Duża część połączeń dalekobieżnych kursuje wyłącznie w okresie wakacji. Poza nim można dojechać do Szczecina i kontynuować podróż połączeniem regionalnym.
=== Statkiem ===
Do Międzyzdrojów można dopłynąć ze [[Świnoujście|Świnoujścia]]. Operatorem tych połączeń jest Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/){{stan na|2026|07}}.
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
'''Plaża w Międzyzdrojach''' – uważana jest za jedną z najczystszych i najpiękniejszych plaż w Polsce. Odpoczywając na niej można skorzystać z bogatej oferty sprzętów wodnych. Przy plaży znajdują się także knajpki i kawiarnie.
'''Molo w Międzyzdrojach''' – jest to symbol tej nadmorskiej miejscowości. Ma prawie 400 m długości i jest jednym z najdłuższych w Polsce. Zaczyna się charakterystycznymi dwiema białymi wieżyczkami. Pierwsze molo w tym miejscu zbudowano już na początku XX wieku. To dzisiejsze pochodzi z lat 90-tych. Przy molo cumują statki wycieczkowe. Jest to jedno z ulubionych miejsc spacerów wśród turystów. W pobliżu znajduje się wiele punktów gastronomicznych i stoisk z pamiątkami.
[[File:Pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach -Aw58.JPG|thumb|Ławeczka Gustawa Holoubka]]
'''[[w:Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenada Gwiazd Międzyzdroje]]''' – jest to jedna z głównych atrakcji turystycznych Międzyzdrojów. Aleja jest wzorowana na podobnym miejscu w Hollywood. Każdego roku, podczas Festiwalu Gwiazd, znane postacie kina i telewizji zostawiają odciski swoich dłoni na pamiątkowych płytach. Od pewnego czasu przy Promenadzie Gwiazd pojawiają się ławeczki z podobiznami znanych osób. Jedna z ławeczek upamiętnia wybitnego aktora Gustawa Holoubka.
'''Muzeum Figur Woskowych''' – w muzeum można zobaczyć bardzo realistyczne woskowe rzeźby znanych aktorów i postaci filmowych, a także bohaterów kreskówek oraz popularnych muzyków. Turyści odwiedzający muzeum chętnie robią sobie zdjęcia z eksponatami, które do złudzenia przypominają żywe osoby. Ekspozycja stale się powiększa. Obecnie liczy około 30 figur. Muzeum znajduje się w pobliżu Promenady Gwiazd.
* adres: ul. Bohaterów Warszawy 20, 72-500 Międzyzdroje;
* telefon: 91 328 25 70;
* godziny otwarcia: 11:00-19:00;
'''Park Zdrojowy w Międzyzdrojach''' – park założono pod koniec XIX wieku. Można w nim zobaczyć ciekawe okazy drzew: dęby piramidalne, platany i żywotniki. Turyści często wybierają park jako miejsce wypoczynku. Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorska promenada. W parku znajduje się zabytkowy dom zdrojowy, a także siedziba Międzynarodowego Domu Kultury oraz Muzeum Figur Woskowych.
'''Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego''' – na wystawach w muzeum można poznać bliżej florę i faunę Wolińskiego Parku Narodowego. Placówka należy do najbardziej uczęszczanych muzeów przyrodniczych w kraju. Wystawy wykonane są przy użyciu realistycznych modeli, przedstawiających zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Muzeum posiada największą w Polsce kolekcję samców batalionów w ich szacie godowej. Ważną część ekspozycji stanowi fotografia, malarstwo i rzeźba o tematyce przyrodniczej. Na wystawach bardzo realistycznie zostały przedstawione krajobrazy typowe dla Wolińskiego Parku Narodowego – klify nadmorskie i wybrzeże Zalewu Szczecińskiego.
* adres: ul. Niepodległości 3a, 72-500 Międzyzdroje;
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia: wtorek – sobota 9:00-15:00 (latem 9:00-17:00);
'''Zagroda pokazowa żubrów''' – znajduje się w niewielkiej odległości od centrum Międzyzdrojów. Można do niej dotrzeć podczas około półgodzinnego spaceru. W zagrodzie żyje kilka żubrów, a także inne leśne zwierzęta – osierocone sarny i dziki. Żubry to zwierzęta, które można spotkać niemal wyłącznie na terenie naszego kraju, a w Międzyzdrojach można podziwiać w środowisku zbliżonym do ich naturalnego. Mają do dyspozycji wybieg o wielkości 20 hektarów. Dla turystów wprowadzono liczne ułatwienia, takie jak pomosty widokowe, ławeczki oraz miejsca do spożywania posiłków. Do zagrody pokazowej można dojść dwoma popularnymi szlakami pieszymi.
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia:
** maj – wrzesień: wtorek – niedziela 10-18,
** październik – kwiecień: wtorek – niedziela 10-16;
'''Klify na Wyspie Wolin''' – najwyższe w Polsce klify – osiągają do 80 m wysokości ciągną się na przestrzeni 15 km, od Międzyzdrojów do Świdnej Kępy.
'''Wzgórze Wisielców''' – jest to rezerwat archeologiczny. Na wzgórzu znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk kurhanowych.
Na Wzgórzu Wisielców znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe, które było jedną z największych nekropolii na Pomorzu. Zmarłych chowano w obrządku ciałopalnym, co wskazuje na pochodzenie cmentarzyska z IX-XI wieku. Pogrzeb polegał na spaleniu zwłok wraz z darami, które powierzono nieboszczykowi za życia. Mężczyzn chowano wraz z uzbrojeniem i narzędziami, a kobiety np. z klamrami. Nazwa pochodzi z czasów późniejszych. Na wzgórzu wieszano przestępców i piratów.
W mieście znajduje się 12 pomników przyrody i drzew pomnikowych, przeważnie dęby i cisy.
== Najbliższe okolice ==
Niespełna 10 km na południe '''Średniowieczne grodzisko na klifie w [[w:Lubin (powiat kamieński)|Lubinie]]''' – wykopaliska na miejscu grodu, który funkcjonował w tym miejscu między X a XII wiekiem. Znajdują się na najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim. Gród ten miał charakter militarny i należał do największych na Pomorzu Zachodnim. Niedawno badania archeologiczne potwierdziły, że w tym miejscu znajdował się najstarszy kościół na Pomorzu. Podczas wykopalisk udało się znaleźć również wiele innych cennych przedmiotów. Grodzisko zlokalizowane jest w najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim, co daje możliwość podziwiania panoramy Zalewu i okolic. Do dyspozycji zwiedzających są tarasy widokowe oraz lunety.
* www: [http://www.grodziskolubin.pl www.grodziskolubin.pl];
* bilety: 2 PLN;
* godziny otwarcia: maj – wrzesień: 10-20;
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
* Dyskonty spożywcze:
** Biedronka, ul. Gryfa Pomorskiego
** Netto, ul. Gryfa Pomorskiego
** Lidl, ul. Niepodległości
== Gastronomia ==
== Rozrywka ==
Istnieje wiele pubów, barów i klubów w Międzyzdrojach. Większość z nich jest na promenadzie.
Kluby / lokale taneczne w Międzyzdrojach:
* [http://www.podmolo.pl/dechy/ Dechy Klub]. pod molo
* [http://www.podmolo.pl/paradise/ Paradise Club], pod molo, w całej Dechy
* [http://www.vi-hotels.com/de/amber-baltic/restaurants-bar-und-cafe/night-klub-plaza/?sword_list Plaza Night Club] w Hotelu Amber Baltic, Promenada Gwiazd 1
* [http://www.scena-club.pl/ Scena Klub], Boh. Warszawy 20, przy promenadzie (obok Dom Kultury)
== Noclegi ==
* [http://www.czasnadmorze.pl/miedzyzdroje-noclegi-nad-morzem/ Międzyzdroje – noclegi nad morzem]
* [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,miedzyzdroje,0.html Międzyzdroje noclegi]
* [https://www.seaforest.pl/ Sea & Forest Resort] – doskonałe [https://www.seaforest.pl/dzieci/ noclegi nad morzem dla rodzin z dziećmi] czy [https://www.seaforest.pl/psie-wakacje/ pobyt z psem].
== Kontakt ==
* Urząd Miejski w Międzyzdrojach, ulica Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, tel. 91 327 56 31, 91 327 56 38 [http://www.międzyzdroje.pl]
== Bezpieczeństwo ==
* Policja, ul. Mickiewicza 14, Międzyzdroje, telefon: 112, 997, 91 382 53 35
* Straż Miejska, ul. Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, telefon: 91 327 56 40
* Straż Pożarna, ul. Kolejowa 25, Międzyzdroje, telefon: 112, 998, 91 328 06 80, 91 328 05 69
* Urząd Morski, ul. Skłodowskiej-Curie 18, Międzyzdroje, telefon: 91 328 25 65, 91 328 01 19
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Powiat kamieński}}
{{Geo|53.928889|14.451389}}
[[Kategoria:Powiat kamieński]]
67kdfahnlcu4h9x5djc9qldllw0r12k
157886
157876
2026-07-30T11:54:40Z
Alan ffm
23
157886
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Międzyzdroje
|widok = Wejście molo Międzyzdroje1.JPG
|opis = Wyjście na molo
|herb = POL Międzyzdroje COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo zachodniopomorskie]]
|powierzchnia = 4,50
|wysokość =
|prefiks = (+48) 91
|kod pocztowy = 72-500
|www = www.miedzyzdroje.pl/
}}
{{Mapframe|53.928889|14.451389|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Międzyzdroje''' (niem. ''Misdroy'') – miasto w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo zachodniopomorskie|woj. zachodniopomorskim]], w [[Powiat kamieński|powiecie kamieńskim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie [[Wolin]] nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]].
== Charakterystyka ==
Międzyzdroje są atrakcyjną miejscowością wypoczynkową. Ich turystycznym atutem są szerokie piaszczyste plaże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego.
Międzyzdroje to miejscowość turystyczna położona nad Bałtykiem na wyspie Wolin. Wczasowiczów z całego kraju przyciągają szerokie piaszczyste plaże i inne liczne atrakcje. Charakterystycznym miejscem w Międzyzdrojach jest molo, jedno z najdłuższych na wybrzeżu. Od kilku lat atrakcją miasta jest Aleja Gwiazd, wzorowana na tej w Hollywood. Odciskają w niej swe dłonie polskie gwiazdy filmowe. Wiele pensjonatów i willi w Międzyzdrojach pochodzi z XIX wieku, co nadaje miasteczku specyficzny charakter. Z jednej strony jest to spokojne uzdrowisko, z drugiej – znany kurort, do którego zjeżdżają znani i bogaci. Jednym z najważniejszych wydarzeń rozrywkowych w Międzyzdrojach jest Europejski Festiwal Gwiazd.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
=== Pociągiem ===
Stacja kolejowa w Międzyzdrojach obsługuje zarówno połączenia lokalne w relacji Świnoujście – Szczecin, jak też wiele pociągów dalekobieżnych, m.in. z Warszawy, Wrocławia, Katowic, Krakowa, Rzeszowa czy Przemyśla. Duża część połączeń dalekobieżnych kursuje wyłącznie w okresie wakacji. Poza nim można dojechać do Szczecina i kontynuować podróż połączeniem regionalnym.
=== Statkiem ===
Do Międzyzdrojów można dopłynąć ze [[Świnoujście|Świnoujścia]]. Operatorem tych połączeń jest Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/){{stan na|2026|07}}.
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
'''Plaża w Międzyzdrojach''' – uważana jest za jedną z najczystszych i najpiękniejszych plaż w Polsce. Odpoczywając na niej można skorzystać z bogatej oferty sprzętów wodnych. Przy plaży znajdują się także knajpki i kawiarnie.
'''Molo w Międzyzdrojach''' – jest to symbol tej nadmorskiej miejscowości. Ma prawie 400 m długości i jest jednym z najdłuższych w Polsce. Zaczyna się charakterystycznymi dwiema białymi wieżyczkami. Pierwsze molo w tym miejscu zbudowano już na początku XX wieku. To dzisiejsze pochodzi z lat 90-tych. Przy molo cumują statki wycieczkowe. Jest to jedno z ulubionych miejsc spacerów wśród turystów. W pobliżu znajduje się wiele punktów gastronomicznych i stoisk z pamiątkami.
[[File:Pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach -Aw58.JPG|thumb|Ławeczka Gustawa Holoubka]]
'''[[w:Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenada Gwiazd Międzyzdroje]]''' – jest to jedna z głównych atrakcji turystycznych Międzyzdrojów. Aleja jest wzorowana na podobnym miejscu w Hollywood. Każdego roku, podczas Festiwalu Gwiazd, znane postacie kina i telewizji zostawiają odciski swoich dłoni na pamiątkowych płytach. Od pewnego czasu przy Promenadzie Gwiazd pojawiają się ławeczki z podobiznami znanych osób. Jedna z ławeczek upamiętnia wybitnego aktora Gustawa Holoubka.
'''Muzeum Figur Woskowych''' – w muzeum można zobaczyć bardzo realistyczne woskowe rzeźby znanych aktorów i postaci filmowych, a także bohaterów kreskówek oraz popularnych muzyków. Turyści odwiedzający muzeum chętnie robią sobie zdjęcia z eksponatami, które do złudzenia przypominają żywe osoby. Ekspozycja stale się powiększa. Obecnie liczy około 30 figur. Muzeum znajduje się w pobliżu Promenady Gwiazd.
* adres: ul. Bohaterów Warszawy 20, 72-500 Międzyzdroje;
* telefon: 91 328 25 70;
* godziny otwarcia: 11:00-19:00;
'''Park Zdrojowy w Międzyzdrojach''' – park założono pod koniec XIX wieku. Można w nim zobaczyć ciekawe okazy drzew: dęby piramidalne, platany i żywotniki. Turyści często wybierają park jako miejsce wypoczynku. Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorska promenada. W parku znajduje się zabytkowy dom zdrojowy, a także siedziba Międzynarodowego Domu Kultury oraz Muzeum Figur Woskowych.
'''Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego''' – na wystawach w muzeum można poznać bliżej florę i faunę Wolińskiego Parku Narodowego. Placówka należy do najbardziej uczęszczanych muzeów przyrodniczych w kraju. Wystawy wykonane są przy użyciu realistycznych modeli, przedstawiających zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Muzeum posiada największą w Polsce kolekcję samców batalionów w ich szacie godowej. Ważną część ekspozycji stanowi fotografia, malarstwo i rzeźba o tematyce przyrodniczej. Na wystawach bardzo realistycznie zostały przedstawione krajobrazy typowe dla Wolińskiego Parku Narodowego – klify nadmorskie i wybrzeże Zalewu Szczecińskiego.
* adres: ul. Niepodległości 3a, 72-500 Międzyzdroje;
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia: wtorek – sobota 9:00-15:00 (latem 9:00-17:00);
'''Zagroda pokazowa żubrów''' – znajduje się w niewielkiej odległości od centrum Międzyzdrojów. Można do niej dotrzeć podczas około półgodzinnego spaceru. W zagrodzie żyje kilka żubrów, a także inne leśne zwierzęta – osierocone sarny i dziki. Żubry to zwierzęta, które można spotkać niemal wyłącznie na terenie naszego kraju, a w Międzyzdrojach można podziwiać w środowisku zbliżonym do ich naturalnego. Mają do dyspozycji wybieg o wielkości 20 hektarów. Dla turystów wprowadzono liczne ułatwienia, takie jak pomosty widokowe, ławeczki oraz miejsca do spożywania posiłków. Do zagrody pokazowej można dojść dwoma popularnymi szlakami pieszymi.
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia:
** maj – wrzesień: wtorek – niedziela 10-18,
** październik – kwiecień: wtorek – niedziela 10-16;
'''Klify na Wyspie Wolin''' – najwyższe w Polsce klify – osiągają do 80 m wysokości ciągną się na przestrzeni 15 km, od Międzyzdrojów do Świdnej Kępy.
'''Wzgórze Wisielców''' – jest to rezerwat archeologiczny. Na wzgórzu znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk kurhanowych.
Na Wzgórzu Wisielców znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe, które było jedną z największych nekropolii na Pomorzu. Zmarłych chowano w obrządku ciałopalnym, co wskazuje na pochodzenie cmentarzyska z IX-XI wieku. Pogrzeb polegał na spaleniu zwłok wraz z darami, które powierzono nieboszczykowi za życia. Mężczyzn chowano wraz z uzbrojeniem i narzędziami, a kobiety np. z klamrami. Nazwa pochodzi z czasów późniejszych. Na wzgórzu wieszano przestępców i piratów.
W mieście znajduje się 12 pomników przyrody i drzew pomnikowych, przeważnie dęby i cisy.
== Najbliższe okolice ==
Niespełna 10 km na południe '''Średniowieczne grodzisko na klifie w [[w:Lubin (powiat kamieński)|Lubinie]]''' – wykopaliska na miejscu grodu, który funkcjonował w tym miejscu między X a XII wiekiem. Znajdują się na najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim. Gród ten miał charakter militarny i należał do największych na Pomorzu Zachodnim. Niedawno badania archeologiczne potwierdziły, że w tym miejscu znajdował się najstarszy kościół na Pomorzu. Podczas wykopalisk udało się znaleźć również wiele innych cennych przedmiotów. Grodzisko zlokalizowane jest w najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim, co daje możliwość podziwiania panoramy Zalewu i okolic. Do dyspozycji zwiedzających są tarasy widokowe oraz lunety.
* www: [http://www.grodziskolubin.pl www.grodziskolubin.pl];
* bilety: 2 PLN;
* godziny otwarcia: maj – wrzesień: 10-20;
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
* Dyskonty spożywcze:
** Biedronka, ul. Gryfa Pomorskiego
** Netto, ul. Gryfa Pomorskiego
** Lidl, ul. Niepodległości
== Gastronomia ==
== Rozrywka ==
Istnieje wiele pubów, barów i klubów w Międzyzdrojach. Większość z nich jest na promenadzie.
Kluby / lokale taneczne w Międzyzdrojach:
* [http://www.podmolo.pl/dechy/ Dechy Klub]. pod molo
* [http://www.podmolo.pl/paradise/ Paradise Club], pod molo, w całej Dechy
* [http://www.vi-hotels.com/de/amber-baltic/restaurants-bar-und-cafe/night-klub-plaza/?sword_list Plaza Night Club] w Hotelu Amber Baltic, Promenada Gwiazd 1
* [http://www.scena-club.pl/ Scena Klub], Boh. Warszawy 20, przy promenadzie (obok Dom Kultury)
== Noclegi ==
* [http://www.czasnadmorze.pl/miedzyzdroje-noclegi-nad-morzem/ Międzyzdroje – noclegi nad morzem]
* [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,miedzyzdroje,0.html Międzyzdroje noclegi]
* [https://www.seaforest.pl/ Sea & Forest Resort]
== Kontakt ==
* Urząd Miejski w Międzyzdrojach, ulica Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, tel. 91 327 56 31, 91 327 56 38 [http://www.międzyzdroje.pl]
== Bezpieczeństwo ==
* Policja, ul. Mickiewicza 14, Międzyzdroje, telefon: 112, 997, 91 382 53 35
* Straż Miejska, ul. Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, telefon: 91 327 56 40
* Straż Pożarna, ul. Kolejowa 25, Międzyzdroje, telefon: 112, 998, 91 328 06 80, 91 328 05 69
* Urząd Morski, ul. Skłodowskiej-Curie 18, Międzyzdroje, telefon: 91 328 25 65, 91 328 01 19
== Informacje turystyczne ==
== Gdzie dalej ==
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Powiat kamieński}}
{{Geo|53.928889|14.451389}}
[[Kategoria:Powiat kamieński]]
d734j2ap016cmc4rbz2nc8uhjceytd8
Województwo zachodniopomorskie
0
2009
157860
157792
2026-07-29T14:27:24Z
~2026-41876-13
17587
157860
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Jednostka administracyjna infobox
|grafika =
|herb=POL województwo zachodniopomorskie COA.svg
|flaga = POL województwo zachodniopomorskie flag.svg
|mapa = West Pomeranian in Poland (+rivers).svg
|stolica = [[Szczecin]]
|powierzchnia =22 892,5
|ludność =1 701 030 (2018)
|Język urzędowy=polski
|Napięcie elektryczne=230 V / 50 Hz}}
'''Województwo zachodniopomorskie''' – położone jest w północno-zachodniej części [[Polska|Polski]] nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z [[Niemcy|Niemcami]] oraz trzema innymi województwami: [[województwo pomorskie|pomorskim]], [[Województwo lubuskie|lubuskim]] i [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskim]]. Powierzchnia województwa zachodniopomorskiego to 22 892 km², a liczba mieszkańców ok. 1,71 mln. Dzieli się na 18 powiatów i 3 miasta na prawach powiatu.
Stolicą województwa jest [[Szczecin]].
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Województwo zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 1 stycznia 2014, powierzchnia województwa wynosi 22 892,48 km². Obszar ten obejmuje morskie wody wewnętrzne polskiej części Zalewu Szczecińskiego oraz akweny wokół cieśnin: Dziwny i Świny, które są częściami Morza Bałtyckiego. Północną granicę województwa stanowi wyznaczona linia brzegowa nad Zatoką Pomorską i dalszą częścią Bałtyku – długość tej granicy wynosi 185 km.
Większą część województwa obejmuje historyczne Pomorze Zachodnie. Południowe części należały dawniej do Wielkopolski i Nowej Marchii, dawniej ziemi lubuskiej. Tereny województwa należały następnie do prowincji Pomorze. W 1946 roku na większości obecnego obszaru znajdowało się województwo szczecińskie, które w 1950 roku podzielono na mniejsze woj. szczecińskie i woj. koszalińskie.
=== Flora i fauna ===
==== Roślinność ====
Flora województwa zaczęła odradzać się po ustąpieniu lądolodu skandynawskiego w postaci bezdrzewnej tundry z krzewami. Wraz z końcem plejstocenu ocieplił się klimat, tworząc warunki do rozwoju drzew, przede wszystkim brzozy omszonej, oraz roślinności stepowej. Holocen rozpoczął się okresem preborealnym, w którym pojawiły się zwarte lasy sosnowo-brzozowe, stopniowo uzupełniane przez wiąz, olszę i jesion. W ciepłym i wilgotnym okresie borealnym skład gatunkowy lasów uzupełniła leszczyna. Z czasem pojawiły się lipy i dęby. Intensywny rozwój dąbrów, a także olsów i łęgów, przypadł na okres atlantycki. W suchszym okresie subborealnym rozprzestrzenił się buk, jednocześnie spadł udział wiązu i lipy. Na współczesny charakter krajobrazów leśnych pojezierza znaczący wpływ miało ochłodzenie i zwilgotnienie klimatu w okresie subatlantyckim oraz intensywny rozwój osadnictwa, a z nim postępujące na dużą skalę wylesianie. To także rezultat migracji gatunków i ich przystosowywania się do zmiennych warunków klimatycznych. Część występujących na Pojezierzu Zachodniopomorskim gatunków roślin pochodzi jeszcze z okresu lodowcowego – są to relikty glacjalne. Najdogodniejsze warunki do rozwoju tych roślin stwarzają obszary torfowiskowe, w tym mszary i bory bagienne, gdzie przetrwały m.in. widłoząb Bergera, turzyca torfowa, turzyca strunowa, wełnianeczka alpejska, chamedafne północna, bażyna czarna, żurawina drobnoowocowa, zbiorowiska mszysto-turzycowe kwaśnych torfowisk niskich m.in. z gwiazdnicą grubolistną, wielosiłem błękitnym, brzozą niską oraz jeziorka torfowe, gdzie zachowały się grążel drobny i jeżogłówka pokrewna.
==== Świat zwierzęcy ====
Fauna Pojezierza Zachodniopomorskiego ma charakter napływowy, związany z migracją i osiedlaniem się gatunków w okresie po ustąpieniu lądolodu. Są to głównie przedstawiciele typowi dla Niziny Środkowoeuropejskiej, uzupełnieni o gatunki zachodnioeuropejskie, atlantyckie oraz wschodnioeuropejskie, występują także nieliczne gatunki charakterystyczne dla Europy południowej i północnej. Region, w którym położone jest pojezierze, podobnie jak większość nizinnej części Polski, w zoogeografii określany jest przejściowym. Potwierdzeniem przejściowości makroregionu są m.in. obserwacje słowika rdzawego docierającego do Polski z zachodu i słowika szarego przylatującego ze wschodu. Dodatkowo świat zwierzęcy uzupełniają gatunki obce, których rozprzestrzenianie się ma różne skutki. Niekorzystnie ocenia się obecność m.in. raka pręgowatego, którego ekspansja jest głównym powodem zanikania w wodach Polski północnej raka szlachetnego. Co ciekawe w województwie zachodniopomorskim można spotkać wymarłego dropia stepowego, którego osobniki cyklicznie przybywają tu na łowy.
=== Klimat ===
Klimat województwa charakteryzuje się dużą różnorodnością i zmiennością. Wynika to ze ścierania się na tym obszarze klimatu morskiego z klimatem lądowym oraz z wpływu czynników lokalnych na ukształtowanie się zjawisk pogodowych. Północna i zachodnia część województwa ma typowe cechy klimatu morskiego. W miarę oddalania się od morza i w kierunku wschodnim zaznaczają się stopniowo cechy klimatu kontynentalnego. Charakterystyczną cechą klimatu jest wzrost opadów w rejonach najwyższych wzniesień Pojezierza. Średnia roczna suma opadów kształtuje się na poziomie 650–800 mm. W obrębie poszczególnych obszarów występuje duża zmienność klimatu (mikroklimat), uwarunkowana cechami środowiska jak położenie (w pobliżu morza, jeziora, dużych rzek), ukształtowanie terenu, pokrycie obszaru (lasy, łąki, zabudowa), rzeźba terenu (pradoliny, wzniesienia).
=== Historia ===
== Dojazd ==
Województwo zachodniopomorskie od północy graniczy z Morzem Bałtyckim, a od zachodu z Niemcami. Daje to dodatkowe możliwości spędzenia czasu nad wodą, albo na wycieczce za granicą. Tutaj przecinają się najważniejsze szlaki komunikacyjne kontynentu. Ponadto położenie województwa idealnie wpływa na rozwój transportu promowego (promy wypływają ze Świnoujścia, Kołobrzegu i Łeby).
W województwie zachodniopomorskim znajduje się 1 lotnisko pasażerskie. Port Lotniczy Szczecin-Goleniów (kod IATA: SZZ) położony jest 46 km na północny wschód od centrum Szczecina, w pobliżu drogi ekspresowej S6. Można stąd dolecieć do Warszawy, Krakowa, Londynu, Liverpoolu, Dublina, Sztokholmu, Kopenhagi, Oslo, Bergen i Aten. Lotnisko ma dogodne połączenia kolejowe do Szczecina (m.in. Szczecin Główny i Szczecin Dąbie), Goleniowa, Gryfic i Kołobrzegu.
Publiczny transport kolejowy w województwie obsługuje firma POLREGIO, Przewozy Regionalne i kilka mniejszych przewoźników. Komunikacja kolejowa tak jak drogowa jest dobrze zorganizowana, poza regionami słabo zaludnionymi.
== Powiaty ==
[[Plik:ZP Powiaty.png|thumb|upright=2.2|Powiaty w województwie zachodniopomorskim]]
Na terenie województwa zachodniopomorskiego są następujące powiaty:
=== Miasta na prawach powiatu ===
* 1 – '''[[Koszalin]]'''
* 2 – '''[[Szczecin]]'''
* 3 – '''[[Świnoujście]]'''
=== Powiaty ===
* 4 – '''[[w:powiat białogardzki|powiat białogardzki]]'''
* 5 – '''[[w:powiat choszczeński|powiat choszczeński]]'''
* 6 – '''[[powiat drawski]]'''
* 7 – '''[[powiat goleniowski]]'''
* 8 – '''[[powiat gryficki]]'''
* 9 – '''[[powiat gryfiński]]'''
* 10 – '''[[powiat kamieński]]'''
* 11 – '''[[w:powiat kołobrzeski|powiat kołobrzeski]]'''
* 12 – '''[[powiat koszaliński]]'''
* 13 – '''[[powiat łobeski]]'''
* 14 – '''[[powiat myśliborski]]'''
* 15 – '''[[powiat policki]]'''
* 16 – '''[[powiat pyrzycki]]'''
* 17 – '''[[powiat sławieński]]'''
* 18 – '''[[powiat stargardzki]]'''
* 19 – '''[[powiat szczecinecki]]'''
* 20 – '''[[powiat świdwiński]]'''
* 21 – '''[[powiat wałecki]]'''
== Ciekawe miejsca ==
== Transport ==
W województwie zachodniopomorskim funkcjonuje duża liczba przewoźników umożliwiających dotarcie w niemal każdy jego region. Ze względu na infrastrukturę województwa zachodniopomorskiego głównym środkiem transportu jest transport drogowy.
== Wyjazd ==
== Noclegi ==
[https://www.seaforest.pl/ Sea & Forest Resort] to nowoczesna baza noclegowa w Międzyzdrojach, łącząca wysoki standard z bliskością natury. Obiekt elastycznie dopasowuje się do potrzeb gości — znajdziesz tu komfortowy [https://www.seaforest.pl/dzieci/ nocleg nad morzem dla rodzin z dziećmi], a także idealne warunki na wspólny [https://www.seaforest.pl/psie-wakacje/ urlop z psem nad morzem w Międzyzdrojach].
== Gastronomia ==
== Warto zobaczyć ==
* miasta: [[Szczecin]], [[Koszalin]], [[Stargard]], [[Świnoujście]], [[Kołobrzeg]], [[Szczecinek]], [[Police]], [[Tychowo]], [[Wałcz]], [[Goleniów]], [[Gryfice]], [[Świdwin]], [[Pyrzyce]], [[Myślibórz]], [[Nowogard]], [[Kamień Pomorski]], [[Wolin]], [[Trzebiatów]], [[Darłowo]], [[w:Cedynia|Cedynia]], [[Czaplinek]], [[Czersk]], [[Chojna]], [[Lipiany]], [[Połczyn-Zdrój]], [[Chociwel]], [[Jarosławiec]], [[Maszewo]], [[Drawsko Pomorskie]], [[Nowe Warpno]], [[Sławno]], [[Złocieniec]], [[Wolin (miasto)|Wolin]], [[Międzywodzie]], [[Mrzeżyno]], [[Łobez]], [[Resko]], Trzcińsko Zdrój, Stepnica
* wsie: [[Brzesko]], [[Trzebież]], , [[Widuchowa]], [[Banie]] [[Kołbacz]], [[Nowogródek Pomorski]], [[Radowo Małe]].
* [[Drawieński Park Narodowy]] – rzeka Drawa, która oprócz walorów przyrodniczych stanowi jedno z największych wyzwań dla kajakarzy wśród polskich rzek nizinnych
* [[Drawski Park Krajobrazowy]] – położony jest we wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Obejmuje malowniczy obszar rzeki Drawy oraz liczne jeziora
* [[Woliński Park Narodowy]]
* [[Zalew Szczeciński]] w [[Nowe Warpno|Nowym Warpnie]], [[Trzebież]]y i [[Czarnocin]]ie
{{Atrybucja|Województwo_zachodniopomorskie}}
{{Jest w|Polska}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie| ]]
l6ou4x9o0zfbjdcoazfutowjav7nlbn
157888
157860
2026-07-30T11:57:07Z
Alan ffm
23
- spam
157888
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Jednostka administracyjna infobox
|grafika =
|herb=POL województwo zachodniopomorskie COA.svg
|flaga = POL województwo zachodniopomorskie flag.svg
|mapa = West Pomeranian in Poland (+rivers).svg
|stolica = [[Szczecin]]
|powierzchnia =22 892,5
|ludność =1 701 030 (2018)
|Język urzędowy=polski
|Napięcie elektryczne=230 V / 50 Hz}}
'''Województwo zachodniopomorskie''' – położone jest w północno-zachodniej części [[Polska|Polski]] nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z [[Niemcy|Niemcami]] oraz trzema innymi województwami: [[województwo pomorskie|pomorskim]], [[Województwo lubuskie|lubuskim]] i [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskim]]. Powierzchnia województwa zachodniopomorskiego to 22 892 km², a liczba mieszkańców ok. 1,71 mln. Dzieli się na 18 powiatów i 3 miasta na prawach powiatu.
Stolicą województwa jest [[Szczecin]].
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Województwo zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 1 stycznia 2014, powierzchnia województwa wynosi 22 892,48 km². Obszar ten obejmuje morskie wody wewnętrzne polskiej części Zalewu Szczecińskiego oraz akweny wokół cieśnin: Dziwny i Świny, które są częściami Morza Bałtyckiego. Północną granicę województwa stanowi wyznaczona linia brzegowa nad Zatoką Pomorską i dalszą częścią Bałtyku – długość tej granicy wynosi 185 km.
Większą część województwa obejmuje historyczne Pomorze Zachodnie. Południowe części należały dawniej do Wielkopolski i Nowej Marchii, dawniej ziemi lubuskiej. Tereny województwa należały następnie do prowincji Pomorze. W 1946 roku na większości obecnego obszaru znajdowało się województwo szczecińskie, które w 1950 roku podzielono na mniejsze woj. szczecińskie i woj. koszalińskie.
=== Flora i fauna ===
==== Roślinność ====
Flora województwa zaczęła odradzać się po ustąpieniu lądolodu skandynawskiego w postaci bezdrzewnej tundry z krzewami. Wraz z końcem plejstocenu ocieplił się klimat, tworząc warunki do rozwoju drzew, przede wszystkim brzozy omszonej, oraz roślinności stepowej. Holocen rozpoczął się okresem preborealnym, w którym pojawiły się zwarte lasy sosnowo-brzozowe, stopniowo uzupełniane przez wiąz, olszę i jesion. W ciepłym i wilgotnym okresie borealnym skład gatunkowy lasów uzupełniła leszczyna. Z czasem pojawiły się lipy i dęby. Intensywny rozwój dąbrów, a także olsów i łęgów, przypadł na okres atlantycki. W suchszym okresie subborealnym rozprzestrzenił się buk, jednocześnie spadł udział wiązu i lipy. Na współczesny charakter krajobrazów leśnych pojezierza znaczący wpływ miało ochłodzenie i zwilgotnienie klimatu w okresie subatlantyckim oraz intensywny rozwój osadnictwa, a z nim postępujące na dużą skalę wylesianie. To także rezultat migracji gatunków i ich przystosowywania się do zmiennych warunków klimatycznych. Część występujących na Pojezierzu Zachodniopomorskim gatunków roślin pochodzi jeszcze z okresu lodowcowego – są to relikty glacjalne. Najdogodniejsze warunki do rozwoju tych roślin stwarzają obszary torfowiskowe, w tym mszary i bory bagienne, gdzie przetrwały m.in. widłoząb Bergera, turzyca torfowa, turzyca strunowa, wełnianeczka alpejska, chamedafne północna, bażyna czarna, żurawina drobnoowocowa, zbiorowiska mszysto-turzycowe kwaśnych torfowisk niskich m.in. z gwiazdnicą grubolistną, wielosiłem błękitnym, brzozą niską oraz jeziorka torfowe, gdzie zachowały się grążel drobny i jeżogłówka pokrewna.
==== Świat zwierzęcy ====
Fauna Pojezierza Zachodniopomorskiego ma charakter napływowy, związany z migracją i osiedlaniem się gatunków w okresie po ustąpieniu lądolodu. Są to głównie przedstawiciele typowi dla Niziny Środkowoeuropejskiej, uzupełnieni o gatunki zachodnioeuropejskie, atlantyckie oraz wschodnioeuropejskie, występują także nieliczne gatunki charakterystyczne dla Europy południowej i północnej. Region, w którym położone jest pojezierze, podobnie jak większość nizinnej części Polski, w zoogeografii określany jest przejściowym. Potwierdzeniem przejściowości makroregionu są m.in. obserwacje słowika rdzawego docierającego do Polski z zachodu i słowika szarego przylatującego ze wschodu. Dodatkowo świat zwierzęcy uzupełniają gatunki obce, których rozprzestrzenianie się ma różne skutki. Niekorzystnie ocenia się obecność m.in. raka pręgowatego, którego ekspansja jest głównym powodem zanikania w wodach Polski północnej raka szlachetnego. Co ciekawe w województwie zachodniopomorskim można spotkać wymarłego dropia stepowego, którego osobniki cyklicznie przybywają tu na łowy.
=== Klimat ===
Klimat województwa charakteryzuje się dużą różnorodnością i zmiennością. Wynika to ze ścierania się na tym obszarze klimatu morskiego z klimatem lądowym oraz z wpływu czynników lokalnych na ukształtowanie się zjawisk pogodowych. Północna i zachodnia część województwa ma typowe cechy klimatu morskiego. W miarę oddalania się od morza i w kierunku wschodnim zaznaczają się stopniowo cechy klimatu kontynentalnego. Charakterystyczną cechą klimatu jest wzrost opadów w rejonach najwyższych wzniesień Pojezierza. Średnia roczna suma opadów kształtuje się na poziomie 650–800 mm. W obrębie poszczególnych obszarów występuje duża zmienność klimatu (mikroklimat), uwarunkowana cechami środowiska jak położenie (w pobliżu morza, jeziora, dużych rzek), ukształtowanie terenu, pokrycie obszaru (lasy, łąki, zabudowa), rzeźba terenu (pradoliny, wzniesienia).
=== Historia ===
== Dojazd ==
Województwo zachodniopomorskie od północy graniczy z Morzem Bałtyckim, a od zachodu z Niemcami. Daje to dodatkowe możliwości spędzenia czasu nad wodą, albo na wycieczce za granicą. Tutaj przecinają się najważniejsze szlaki komunikacyjne kontynentu. Ponadto położenie województwa idealnie wpływa na rozwój transportu promowego (promy wypływają ze Świnoujścia, Kołobrzegu i Łeby).
W województwie zachodniopomorskim znajduje się 1 lotnisko pasażerskie. Port Lotniczy Szczecin-Goleniów (kod IATA: SZZ) położony jest 46 km na północny wschód od centrum Szczecina, w pobliżu drogi ekspresowej S6. Można stąd dolecieć do Warszawy, Krakowa, Londynu, Liverpoolu, Dublina, Sztokholmu, Kopenhagi, Oslo, Bergen i Aten. Lotnisko ma dogodne połączenia kolejowe do Szczecina (m.in. Szczecin Główny i Szczecin Dąbie), Goleniowa, Gryfic i Kołobrzegu.
Publiczny transport kolejowy w województwie obsługuje firma POLREGIO, Przewozy Regionalne i kilka mniejszych przewoźników. Komunikacja kolejowa tak jak drogowa jest dobrze zorganizowana, poza regionami słabo zaludnionymi.
== Powiaty ==
[[Plik:ZP Powiaty.png|thumb|upright=2.2|Powiaty w województwie zachodniopomorskim]]
Na terenie województwa zachodniopomorskiego są następujące powiaty:
=== Miasta na prawach powiatu ===
* 1 – '''[[Koszalin]]'''
* 2 – '''[[Szczecin]]'''
* 3 – '''[[Świnoujście]]'''
=== Powiaty ===
* 4 – '''[[w:powiat białogardzki|powiat białogardzki]]'''
* 5 – '''[[w:powiat choszczeński|powiat choszczeński]]'''
* 6 – '''[[powiat drawski]]'''
* 7 – '''[[powiat goleniowski]]'''
* 8 – '''[[powiat gryficki]]'''
* 9 – '''[[powiat gryfiński]]'''
* 10 – '''[[powiat kamieński]]'''
* 11 – '''[[w:powiat kołobrzeski|powiat kołobrzeski]]'''
* 12 – '''[[powiat koszaliński]]'''
* 13 – '''[[powiat łobeski]]'''
* 14 – '''[[powiat myśliborski]]'''
* 15 – '''[[powiat policki]]'''
* 16 – '''[[powiat pyrzycki]]'''
* 17 – '''[[powiat sławieński]]'''
* 18 – '''[[powiat stargardzki]]'''
* 19 – '''[[powiat szczecinecki]]'''
* 20 – '''[[powiat świdwiński]]'''
* 21 – '''[[powiat wałecki]]'''
== Ciekawe miejsca ==
== Transport ==
W województwie zachodniopomorskim funkcjonuje duża liczba przewoźników umożliwiających dotarcie w niemal każdy jego region. Ze względu na infrastrukturę województwa zachodniopomorskiego głównym środkiem transportu jest transport drogowy.
== Gastronomia ==
== Warto zobaczyć ==
* miasta: [[Szczecin]], [[Koszalin]], [[Stargard]], [[Świnoujście]], [[Kołobrzeg]], [[Szczecinek]], [[Police]], [[Tychowo]], [[Wałcz]], [[Goleniów]], [[Gryfice]], [[Świdwin]], [[Pyrzyce]], [[Myślibórz]], [[Nowogard]], [[Kamień Pomorski]], [[Wolin]], [[Trzebiatów]], [[Darłowo]], [[w:Cedynia|Cedynia]], [[Czaplinek]], [[Czersk]], [[Chojna]], [[Lipiany]], [[Połczyn-Zdrój]], [[Chociwel]], [[Jarosławiec]], [[Maszewo]], [[Drawsko Pomorskie]], [[Nowe Warpno]], [[Sławno]], [[Złocieniec]], [[Wolin (miasto)|Wolin]], [[Międzywodzie]], [[Mrzeżyno]], [[Łobez]], [[Resko]], Trzcińsko Zdrój, Stepnica
* wsie: [[Brzesko]], [[Trzebież]], , [[Widuchowa]], [[Banie]] [[Kołbacz]], [[Nowogródek Pomorski]], [[Radowo Małe]].
* [[Drawieński Park Narodowy]] – rzeka Drawa, która oprócz walorów przyrodniczych stanowi jedno z największych wyzwań dla kajakarzy wśród polskich rzek nizinnych
* [[Drawski Park Krajobrazowy]] – położony jest we wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Obejmuje malowniczy obszar rzeki Drawy oraz liczne jeziora
* [[Woliński Park Narodowy]]
* [[Zalew Szczeciński]] w [[Nowe Warpno|Nowym Warpnie]], [[Trzebież]]y i [[Czarnocin]]ie
{{Atrybucja|Województwo_zachodniopomorskie}}
{{Jest w|Polska}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie| ]]
ms5mdcw1dq1x8s7b5rol8yg9x62ojry
Tulcza
0
7949
157865
83097
2026-07-29T16:58:46Z
Moromar
2451
157865
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Tulcza
|widok=Tulcea.jpg
|herb=ROU_TL_Tulcea_CoA.png
|mapa=Tulcea in Romania.png
|państwo=[[Rumunia]]
|powierzchnia=115
|lud=73 700
|prefiks=02-40
|www=http://www.primariatulcea.ro./
}}
'''Tulcza''' – miasto okręgowe w Dobrudży ([[Rumunia]]).
== Charakterystyka ==
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Bezpośrednie loty z Warszawy oferowane są na lotnisko w Bukareszcie przez PLL LOT i Wizz Air.
=== Koleją ===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
=== Samochodem ===
Tulcza jest ważnym węzłem drogowym. Miasto leży na skrzyżowaniu dróg krajowych z Gałaczu, Braiły, Konstancy i Slobozii.
=== Autobusem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Nocleg ==
* Hotel Delta 3 hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Esplanada hotel 4-gwiazdkowy
* Hotel Delta 4 hotel 4-gwiazdkowy
* Hotel Select hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Jest w|Okręg Tulcza}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
p3n16t9767mekso3uhn46yzhrfnqmdt
Babadag
0
10348
157866
130285
2026-07-29T16:58:57Z
Moromar
2451
157866
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Babadag
|widok=Babadag_romania.JPG
|herb=ROU_TL_Babadag_CoA.png
|mapa=Babadag in Romania.png
|państwo=[[Rumunia]]
|powierzchnia=113,82
|lud=8900
|prefiks=
|www=http://www.primaria-babadag.ro/
}}
'''Babadag''' – miasto w południowo-wschodniej [[Rumunia|Rumunii]]; w okręgu Tulcza.
== Charakterystyka ==
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Bezpośrednie loty z Warszawy oferowane są na lotnisko w Bukareszcie przez PLL LOT i Wizz Air.
=== Koleją ===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
=== Samochodem ===
Babadag jest ważnym węzłem drogowym.
=== Autobusem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Nocleg ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Jest w|Okręg Tulcza}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
6uubmdgexvqhoajjzaz0vl2yo9skdgw
Sulina
0
10359
157867
86554
2026-07-29T16:59:11Z
Moromar
2451
157867
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Sulina
|widok=Sulina_5.jpg
|herb=ROU_TL_Sulina_CoA.png
|mapa=Sulina in Romania.png
|państwo=[[Rumunia]]
|powierzchnia=
|lud=3660
|prefiks=
|www=http://www.sulina.ro/
}}
'''Sulina''' – miasto w [[Rumunia|Rumunii]], w okręgu Tulcza, w regionie Dobrudży. Miasto leży u ujścia jednej z odnóg Dunaju o tej samej nazwie.
== Charakterystyka ==
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Bezpośrednie loty z Warszawy oferowane są na lotnisko w Bukareszcie przez PLL LOT i Wizz Air.
=== Koleją ===
=== Samochodem ===
Sulina jest lokalnym węzłem drogowym.
=== Autobusem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Nocleg ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Jest w|Okręg Tulcza}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
iq8scc2bi8ec3yijpadk5qt7yxyyrl6
Gospić
0
12976
157880
131270
2026-07-30T11:21:40Z
Moromar
2451
157880
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Gospić
|nazwa oryginalna =
|widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG
|opis =
|herb = Gospić_(grb).gif
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]]
|powierzchnia = 21,4
|wysokość = 656
|ludność = 6300
|prefiks = +385 (0)53
|kod pocztowy = 53000
|www = https://gospic.hr/
}}
'''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej.
== Charakterystyka ==
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Niedaleko znajduje się międzynarodowy Port lotniczy Zagrzeb.
=== Koleją ===
=== Samochodem ===
=== Autobusem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Imprezy ==
== Noclegi ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Chorwacja}}
[[Kategoria:Chorwacja]]
5484jd0h0fh052l7wqqknlzb7zffpzj
157881
157880
2026-07-30T11:22:32Z
Moromar
2451
/* Charakterystyka */
157881
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Gospić
|nazwa oryginalna =
|widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG
|opis =
|herb = Gospić_(grb).gif
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]]
|powierzchnia = 21,4
|wysokość = 656
|ludność = 6300
|prefiks = +385 (0)53
|kod pocztowy = 53000
|www = https://gospic.hr/
}}
'''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej.
== Charakterystyka ==
Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się.
Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Niedaleko znajduje się międzynarodowy Port lotniczy Zagrzeb.
=== Koleją ===
=== Samochodem ===
=== Autobusem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Imprezy ==
== Noclegi ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Chorwacja}}
[[Kategoria:Chorwacja]]
l6r5mh4xrtypispit3kr5305os09k59
157882
157881
2026-07-30T11:33:38Z
Moromar
2451
/* Dojazd */
157882
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Gospić
|nazwa oryginalna =
|widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG
|opis =
|herb = Gospić_(grb).gif
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]]
|powierzchnia = 21,4
|wysokość = 656
|ludność = 6300
|prefiks = +385 (0)53
|kod pocztowy = 53000
|www = https://gospic.hr/
}}
'''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej.
== Charakterystyka ==
Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się.
Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrazeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}).
=== Koleją ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em.
=== Samochodem ===
Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta.
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Imprezy ==
== Noclegi ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Chorwacja}}
[[Kategoria:Chorwacja]]
sfb9kxu0vzxvwk9drrbidsjuldihesa
157883
157882
2026-07-30T11:34:04Z
Moromar
2451
/* Samolotem */
157883
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Gospić
|nazwa oryginalna =
|widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG
|opis =
|herb = Gospić_(grb).gif
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]]
|powierzchnia = 21,4
|wysokość = 656
|ludność = 6300
|prefiks = +385 (0)53
|kod pocztowy = 53000
|www = https://gospic.hr/
}}
'''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej.
== Charakterystyka ==
Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się.
Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}).
=== Koleją ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em.
=== Samochodem ===
Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta.
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Imprezy ==
== Noclegi ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Chorwacja}}
[[Kategoria:Chorwacja]]
fznili8uq530gemt5ghhgx0us5n8gig
157884
157883
2026-07-30T11:35:39Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
157884
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Gospić
|nazwa oryginalna =
|widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG
|opis =
|herb = Gospić_(grb).gif
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]]
|powierzchnia = 21,4
|wysokość = 656
|ludność = 6300
|prefiks = +385 (0)53
|kod pocztowy = 53000
|www = https://gospic.hr/
}}
'''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej.
== Charakterystyka ==
Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się.
Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|49.073611|20.241111|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}).
=== Koleją ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em.
=== Samochodem ===
Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.546808|15.374508|zoom=14|height=|width=|align=|name|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Gospić jest niewielkim miastem (ok. 12 tys. mieszkańców), dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Samochód lub autobus przydają się głównie podczas wycieczek poza miasto.
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Imprezy ==
== Noclegi ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Chorwacja}}
[[Kategoria:Chorwacja]]
7inr1xzpkwnt11s7ytd1xu8fzuo5vg4
157885
157884
2026-07-30T11:37:39Z
Moromar
2451
/* Samolotem */
157885
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Gospić
|nazwa oryginalna =
|widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG
|opis =
|herb = Gospić_(grb).gif
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]]
|powierzchnia = 21,4
|wysokość = 656
|ludność = 6300
|prefiks = +385 (0)53
|kod pocztowy = 53000
|www = https://gospic.hr/
}}
'''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej.
== Charakterystyka ==
Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się.
Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|45.743056|16.068889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|45.216944|14.570278|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|44.108333|15.346667|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}).
=== Koleją ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em.
=== Samochodem ===
Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.546808|15.374508|zoom=14|height=|width=|align=|name|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Gospić jest niewielkim miastem (ok. 12 tys. mieszkańców), dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Samochód lub autobus przydają się głównie podczas wycieczek poza miasto.
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Imprezy ==
== Noclegi ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Chorwacja}}
[[Kategoria:Chorwacja]]
gen5lrmihpvrt1t7m6pjykiae1m216c
157887
157885
2026-07-30T11:55:59Z
Moromar
2451
/* Warto zobaczyć */
157887
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Gospić
|nazwa oryginalna =
|widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG
|opis =
|herb = Gospić_(grb).gif
|mapa =
|państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]]
|powierzchnia = 21,4
|wysokość = 656
|ludność = 6300
|prefiks = +385 (0)53
|kod pocztowy = 53000
|www = https://gospic.hr/
}}
'''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej.
== Charakterystyka ==
Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się.
Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|45.743056|16.068889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|45.216944|14.570278|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|44.108333|15.346667|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}).
=== Koleją ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em.
=== Samochodem ===
Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.546808|15.374508|zoom=14|height=|width=|align=|name|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Gospić jest niewielkim miastem (ok. 12 tys. mieszkańców), dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Samochód lub autobus przydają się głównie podczas wycieczek poza miasto.
== Warto zobaczyć ==
Wojna chorwacka również odcisnęła piętno na mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny | alt= | url= | adres= | lat=44.545647| long=15.375856| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest katedrą diecezji.
}}
* {{zobacz
| name=Kaplica Jana Nepomucena | alt= | url= | adres= | lat=44.5452153| long=15.3731611| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Liki | alt= | url= | adres=Dr. Franje Tuđmana 3 | lat=44.5463443| long=15.3749122| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum wynalazcy Nikoli Tesli | alt= | url= | adres= | lat=44.55970759195396| long=15.309745388689388| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=w pobliskim Smiljanie.
}}
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Imprezy ==
== Noclegi ==
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Chorwacja}}
[[Kategoria:Chorwacja]]
8ns8h6oxew26ywu68thim22cmrofl61
Nowa Sarzyna
0
19311
157868
157826
2026-07-29T19:26:51Z
Gordon2007
5356
drobne redakcyjne
157868
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Nowa Sarzyna
|widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|opis = Plac 11 Listopada
|herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo podkarpackie]]
|powierzchnia =
|wysokość =
|lud = 5599 (2021)
|prefiks = (+48) 17
|kod pocztowy = 37-310
|www = https://nowasarzyna.eu/
}}
{{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą.
Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego są modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu.
== Charakterystyka ==
Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku.
Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej.
Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego.
=== Pociągiem ===
{{listing
|name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg
|www = https://portalpasazera.pl/
|adres = ul. Kolejowa 10
|wskazówki = Około 700 m na wschód od placu 11 Listopada
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków.
}}
Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut.
=== Samochodem ===
Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta.
Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, hotelu Romero, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania.
=== Autobusem ===
Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą.
== Transport ==
Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km.
Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi.
Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu.
== Warto zobaczyć ==
{{listing
|name = Plac 11 Listopada
|lat =
|long =
|image = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|www =
|adres = plac 11 Listopada
|wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum.
}}
{{listing
|name = Park i deptak nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres =
|wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych.
}}
{{listing
|name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów.
}}
{{listing
|name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego
|wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie.
}}
{{listing
|name = Willa dyrektorska
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = ul. Chemików
|wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej.
}}
{{listing
|name = Tama na Trzebośnicy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego.
}}
{{listing
|name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
|lat =
|long =
|image =
|www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 19
|wskazówki = W centrum miasta, na południe od placu 11 Listopada
|telefon = +48 17 241 35 86
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza.
}}
{{listing
|name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228
|adres =
|wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy.
}}
{{listing
|name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418
|adres = ul. Tadeusza Rejtana 5
|wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów.
}}
{{listing
|name = Dawne strażnice kolejowe
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna
|adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3
|wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
|name = Rezerwat przyrody „Kołacznia”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html
|adres = Kołacznia, Wola Zarczycka
|wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy.
}}
{{listing
|name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html
|adres = Wola Zarczycka
|wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
{{listing
|name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
|lat =
|long =
|image =
|www = https://mosir.nowasarzyna.pl/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon = +48 17 241 28 99
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u.
}}
{{listing
|name = Zielony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi.
}}
{{listing
|name = Czerwony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia.
}}
{{listing
|name = Spływy kajakowe Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html
|adres =
|wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie
|telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych.
}}
{{listing
|name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html
|adres =
|wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku.
}}
{{listing
| name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok”
| lat = 50.405688
| long = 22.333787
| image =
| www = https://zlotystok.info/
| adres = ul. Sieniawska 3, Krzeszów
| wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270
| fax =
| email = biuro@zlotystok.info
| dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora.
}}
== Imprezy ==
{{listing
|name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/
|adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń.
}}
{{listing
|name = Dni Kwitnącej Azalii
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html
|adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia
|wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody.
}}
'''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami.
== Zakupy ==
{{listing
|name = Galeria Handlowa Nova
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Leśna 1A
|wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne.
}}
{{listing
|name = Targowisko „Mój Rynek”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej
|wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody.
}}
Gmina ma tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu.
Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki.
== Wyżywienie ==
{{listing
|name = Restauracja i Hotel Azalia
|lat =
|long =
|image =
|www = http://www.restauracja-azalia.pl/
|adres = ul. Chemików 4
|wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
|telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Pizzeria Rawiola
|lat =
|long =
|image =
|www = https://pizzeriaraviola.pl/
|adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22
|wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum
|telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu.
}}
{{listing
|name = Pizzeria Aniela
|lat =
|long =
|image =
|www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
|adres = ul. Braci Śniadeckich 2
|wskazówki = W południowej części miasta
|telefon = +48 17 241 14 64
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą.
}}
{{listing
|name = Pizzeria Aniela przy MOSiR-ze
|lat =
|long =
|image =
|www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 2
|wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u
|telefon = +48 733 452 317
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych.
}}
== Noclegi ==
{{listing
|name = Pałac Romero
|lat =
|long =
|image =
|www = http://www.hotel.sarzyna.com/
|adres = ul. Jana Pawła II 2A
|wskazówki = W pobliżu stacji kolejowej i centrum miasta
|telefon = +48 17 241 32 18, +48 535 127 766
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy z około 28 miejscami, kawiarnią lub kręgielnią oraz parkingiem. Aktualne ceny, wyposażenie pokoi i możliwość późnego przyjazdu należy potwierdzić bezpośrednio przed rezerwacją.
}}
{{listing
|name = Hotelik Unia
|lat =
|long =
|image =
|www = https://unianowasarzyna.pl/
|adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2
|wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia
|telefon = +48 17 241 10 70
|fax =
|email = kontakt@unianowasarzyna.pl
|dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem.
}}
{{listing
|name = Hotelik Azalia
|lat =
|long =
|image =
|www = http://www.restauracja-azalia.pl/
|adres = ul. Chemików 4
|wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
|telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
|name = Hotel Resident
|lat =
|long =
|image =
|www = https://hotelresident.pl/
|adres = Sarzyna 659A
|wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem
|telefon = +48 690 678 904
|fax =
|email = recepcja.resident@gmail.com
|dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu.
}}
W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach:
{{listing
|name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka
|lat =
|long =
|image =
|www = http://noclegi-sarzyna.pl/
|adres = Ruda Łańcucka 82A
|wskazówki = Kilka kilometrów na północ od Nowej Sarzyny
|telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Agroturystyka „Pod Lasem”
|lat =
|long =
|image =
|www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem
|adres = Wola Zarczycka 781, Kołacznia
|wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej
|telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić.
}}
{{listing
|name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = Ruda Łańcucka 101
|wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny
|telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu.
}}
{{listing
|name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = Sarzyna 1131
|wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny
|telefon = +48 509 671 421
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie.
}}
== Zdrowie ==
W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.
{{listing
|name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u
|telefon = +48 17 241 36 20
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia.
}}
{{listing
|name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A
|wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta
|telefon = +48 17 241 25 19
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne.
}}
W mieście działa kilka aptek:
{{listing
|name = Apteka Szwajcarska
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W budynku przychodni
|telefon = +48 17 241 38 10
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka prywatna
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37
|wskazówki = W centrum miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu.
}}
{{listing
|name = Apteka Lafarma
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. 1 Maja 7
|wskazówki = W centralnej części miasta
|telefon = +48 724 313 653
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka „Pod Gwiazdą”
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A
|wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
}}
Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.
Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999.
== Bezpieczeństwo ==
Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu.
Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe.
Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie.
Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej.
Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe.
== Informacje turystyczne ==
{{listing
|name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Mikołaja Kopernika 1
|wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową
|telefon = +48 17 241 31 77
|fax = +48 17 241 31 11
|email = umig@nowasarzyna.eu
|dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30.
}}
Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu.
== Gdzie dalej? ==
* [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego.
* [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb.
* [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim.
* [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich.
* [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny.
* [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną.
{{zarys}}
{{Jest w|Powiat leżajski}}
{{Geo|50.320278|22.344444}}
[[Kategoria:Województwo podkarpackie]]
4polesn9ne4njbjxgl3nhodsu0s30e7
157869
157868
2026-07-29T20:02:21Z
Gordon2007
5356
noclegi, koordy
157869
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Nowa Sarzyna
|widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|opis = Plac 11 Listopada
|herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo podkarpackie]]
|powierzchnia =
|wysokość =
|lud = 5599 (2021)
|prefiks = (+48) 17
|kod pocztowy = 37-310
|www = https://nowasarzyna.eu/
}}
{{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą.
Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego są modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu.
== Charakterystyka ==
Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku.
Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej.
Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego.
=== Pociągiem ===
{{listing
|name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg
|www = https://portalpasazera.pl/
|adres = ul. Kolejowa 10
|wskazówki = Około 700 m na wschód od placu 11 Listopada
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków.
}}
Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut.
=== Samochodem ===
Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta.
Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, hotelu Romero, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania.
=== Autobusem ===
Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą.
== Transport ==
Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km.
Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi.
Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu.
== Warto zobaczyć ==
{{listing
|name = Plac 11 Listopada
|lat =
|long =
|image = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|www =
|adres = plac 11 Listopada
|wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum.
}}
{{listing
|name = Park i deptak nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres =
|wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych.
}}
{{listing
|name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów.
}}
{{listing
|name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego
|wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie.
}}
{{listing
|name = Willa dyrektorska
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = ul. Chemików
|wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej.
}}
{{listing
|name = Tama na Trzebośnicy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego.
}}
{{listing
|name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
|lat =
|long =
|image =
|www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 19
|wskazówki = W centrum miasta, na południe od placu 11 Listopada
|telefon = +48 17 241 35 86
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza.
}}
{{listing
|name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228
|adres =
|wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy.
}}
{{listing
|name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418
|adres = ul. Tadeusza Rejtana 5
|wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów.
}}
{{listing
|name = Dawne strażnice kolejowe
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna
|adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3
|wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
|name = Rezerwat przyrody „Kołacznia”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html
|adres = Kołacznia, Wola Zarczycka
|wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy.
}}
{{listing
|name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html
|adres = Wola Zarczycka
|wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
{{listing
|name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
|lat =
|long =
|image =
|www = https://mosir.nowasarzyna.pl/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon = +48 17 241 28 99
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u.
}}
{{listing
|name = Zielony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi.
}}
{{listing
|name = Czerwony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia.
}}
{{listing
|name = Spływy kajakowe Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html
|adres =
|wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie
|telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych.
}}
{{listing
|name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html
|adres =
|wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku.
}}
{{listing
| name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok”
| lat = 50.405688
| long = 22.333787
| image =
| www = https://zlotystok.info/
| adres = ul. Sieniawska 3, Krzeszów
| wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270
| fax =
| email = biuro@zlotystok.info
| dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora.
}}
== Imprezy ==
{{listing
|name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/
|adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń.
}}
{{listing
|name = Dni Kwitnącej Azalii
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html
|adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia
|wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody.
}}
'''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami.
== Zakupy ==
{{listing
|name = Galeria Handlowa Nova
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Leśna 1A
|wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne.
}}
{{listing
|name = Targowisko „Mój Rynek”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej
|wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody.
}}
Gmina ma tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu.
Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki.
== Wyżywienie ==
{{listing
| name = Restauracja i Hotel Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Rawiola
| lat = 50.3170969
| long = 22.3432907
| image =
| www = https://pizzeriaraviola.pl/
| adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22
| wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum
| telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Aniela
| lat = 50,3301571
| long = 22,3341824
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Braci Śniadeckich 2
| wskazówki = W południowej części miasta
| telefon = +48 17 241 14 64
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą.
}}
{{listing
| name = Restauracja Aniela
| lat = 50,3182838
| long = 22,3406150
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Marii Konopnickiej 2
| wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u
| telefon = +48 733 452 317
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych.
}}
== Noclegi ==
{{listing
| name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA"
| lat = 50,3291170
| long = 22,3385260
| image =
| www = https://unianowasarzyna.pl/
| adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2
| wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia
| telefon = +48 17 241 10 70
| fax =
| email = kontakt@unianowasarzyna.pl
| dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem.
}}
{{listing
| name = Hotelik Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Hotel Resident
| lat = 50.3508556
| long = 22.3239668
| image =
| www = https://hotelresident.pl/
| adres = Sarzyna 659A
| wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem
| telefon = +48 690 678 904
| fax =
| email = recepcja.resident@gmail.com
| dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu.
}}
W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach:
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka
| lat = 50.3232880
| long = 22.3488920
| image =
| www = http://noclegi-sarzyna.pl/
| adres = Ruda Łańcucka 82A
| wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Agroturystyka „Pod Lasem”
| lat = 50.3080370
| long = 22.2584300
| image =
| www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem
| adres = Wola Zarczycka 781
| wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej
| telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów
| lat = 50.3240102
| long = 22.3567103
| image =
| www =
| adres = Ruda Łańcucka 101
| wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka
| lat = 50.3487387
| long = 22.3452996
| image =
| www =
| adres = Sarzyna 1131
| wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny
| telefon = +48 509 671 421
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie.
}}
== Zdrowie ==
W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.
{{listing
|name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u
|telefon = +48 17 241 36 20
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia.
}}
{{listing
|name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A
|wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta
|telefon = +48 17 241 25 19
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne.
}}
W mieście działa kilka aptek:
{{listing
|name = Apteka Szwajcarska
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W budynku przychodni
|telefon = +48 17 241 38 10
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka prywatna
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37
|wskazówki = W centrum miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu.
}}
{{listing
|name = Apteka Lafarma
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. 1 Maja 7
|wskazówki = W centralnej części miasta
|telefon = +48 724 313 653
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka „Pod Gwiazdą”
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A
|wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
}}
Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.
Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999.
== Bezpieczeństwo ==
Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu.
Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe.
Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie.
Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej.
Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe.
== Informacje turystyczne ==
{{listing
|name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Mikołaja Kopernika 1
|wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową
|telefon = +48 17 241 31 77
|fax = +48 17 241 31 11
|email = umig@nowasarzyna.eu
|dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30.
}}
Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu.
== Gdzie dalej? ==
* [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego.
* [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb.
* [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim.
* [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich.
* [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny.
* [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną.
{{zarys}}
{{Jest w|Powiat leżajski}}
{{Geo|50.320278|22.344444}}
[[Kategoria:Województwo podkarpackie]]
awz9khb8by7wta2h5b686j8xn8rsvtd
157870
157869
2026-07-29T20:14:37Z
Gordon2007
5356
koordy
157870
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Nowa Sarzyna
|widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|opis = Plac 11 Listopada
|herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo podkarpackie]]
|powierzchnia =
|wysokość =
|lud = 5599 (2021)
|prefiks = (+48) 17
|kod pocztowy = 37-310
|www = https://nowasarzyna.eu/
}}
{{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą.
Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego są modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu.
== Charakterystyka ==
Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku.
Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej.
Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego.
=== Pociągiem ===
{{listing
|name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg
|www = https://portalpasazera.pl/
|adres = ul. Kolejowa 10
|wskazówki = Około 700 m na wschód od placu 11 Listopada
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków.
}}
Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut.
=== Samochodem ===
Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta.
Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, hotelu Romero, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania.
=== Autobusem ===
Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą.
== Transport ==
Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km.
Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi.
Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu.
== Warto zobaczyć ==
{{listing
|name = Plac 11 Listopada
|lat =
|long =
|image = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|www =
|adres = plac 11 Listopada
|wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum.
}}
{{listing
| name = Park i deptak nad Trzebośnicą
| lat = 50.3236549
| long = 22.3417401
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/
| adres =
| wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych.
}}
{{listing
|name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów.
}}
{{listing
|name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego
|wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie.
}}
{{listing
|name = Willa dyrektorska
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = ul. Chemików
|wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej.
}}
{{listing
| name = Tama na Trzebośnicy
| lat = 50.3142539
| long = 22.3365673
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
| adres =
| wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego.
}}
{{listing
|name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
|lat =
|long =
|image =
|www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 19
|wskazówki = W centrum miasta, na południe od placu 11 Listopada
|telefon = +48 17 241 35 86
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza.
}}
{{listing
|name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228
|adres =
|wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy.
}}
{{listing
|name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418
|adres = ul. Tadeusza Rejtana 5
|wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów.
}}
{{listing
|name = Dawne strażnice kolejowe
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna
|adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3
|wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Rezerwat przyrody „Kołacznia”
| lat = 50.3055388
| long = 22.2667149
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html
| adres = Kołacznia, Wola Zarczycka
| wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy.
}}
{{listing
| name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej
| lat = 50.2893370
| long = 22.2475490
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html
| adres = Wola Zarczycka
| wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał”
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
{{listing
|name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
|lat =
|long =
|image =
|www = https://mosir.nowasarzyna.pl/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon = +48 17 241 28 99
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u.
}}
{{listing
|name = Zielony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi.
}}
{{listing
|name = Czerwony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia.
}}
{{listing
|name = Spływy kajakowe Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html
|adres =
|wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie
|telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych.
}}
{{listing
|name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html
|adres =
|wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku.
}}
{{listing
| name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok”
| lat = 50.405688
| long = 22.333787
| image =
| www = https://zlotystok.info/
| adres = ul. Sieniawska 3, Krzeszów
| wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270
| fax =
| email = biuro@zlotystok.info
| dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora.
}}
== Imprezy ==
{{listing
|name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/
|adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń.
}}
{{listing
|name = Dni Kwitnącej Azalii
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html
|adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia
|wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody.
}}
'''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami.
== Zakupy ==
{{listing
|name = Galeria Handlowa Nova
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Leśna 1A
|wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne.
}}
{{listing
|name = Targowisko „Mój Rynek”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej
|wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody.
}}
Gmina ma tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu.
Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki.
== Wyżywienie ==
{{listing
| name = Restauracja i Hotel Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Rawiola
| lat = 50.3170969
| long = 22.3432907
| image =
| www = https://pizzeriaraviola.pl/
| adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22
| wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum
| telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Aniela
| lat = 50,3301571
| long = 22,3341824
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Braci Śniadeckich 2
| wskazówki = W południowej części miasta
| telefon = +48 17 241 14 64
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą.
}}
{{listing
| name = Restauracja Aniela
| lat = 50,3182838
| long = 22,3406150
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Marii Konopnickiej 2
| wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u
| telefon = +48 733 452 317
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych.
}}
== Noclegi ==
{{listing
| name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA"
| lat = 50,3291170
| long = 22,3385260
| image =
| www = https://unianowasarzyna.pl/
| adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2
| wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia
| telefon = +48 17 241 10 70
| fax =
| email = kontakt@unianowasarzyna.pl
| dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem.
}}
{{listing
| name = Hotelik Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Hotel Resident
| lat = 50.3508556
| long = 22.3239668
| image =
| www = https://hotelresident.pl/
| adres = Sarzyna 659A
| wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem
| telefon = +48 690 678 904
| fax =
| email = recepcja.resident@gmail.com
| dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu.
}}
W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach:
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka
| lat = 50.3232880
| long = 22.3488920
| image =
| www = http://noclegi-sarzyna.pl/
| adres = Ruda Łańcucka 82A
| wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Agroturystyka „Pod Lasem”
| lat = 50.3080370
| long = 22.2584300
| image =
| www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem
| adres = Wola Zarczycka 781
| wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej
| telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów
| lat = 50.3240102
| long = 22.3567103
| image =
| www =
| adres = Ruda Łańcucka 101
| wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka
| lat = 50.3487387
| long = 22.3452996
| image =
| www =
| adres = Sarzyna 1131
| wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny
| telefon = +48 509 671 421
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie.
}}
== Zdrowie ==
W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.
{{listing
|name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u
|telefon = +48 17 241 36 20
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia.
}}
{{listing
|name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A
|wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta
|telefon = +48 17 241 25 19
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne.
}}
W mieście działa kilka aptek:
{{listing
|name = Apteka Szwajcarska
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W budynku przychodni
|telefon = +48 17 241 38 10
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka prywatna
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37
|wskazówki = W centrum miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu.
}}
{{listing
|name = Apteka Lafarma
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. 1 Maja 7
|wskazówki = W centralnej części miasta
|telefon = +48 724 313 653
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka „Pod Gwiazdą”
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A
|wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
}}
Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.
Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999.
== Bezpieczeństwo ==
Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu.
Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe.
Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie.
Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej.
Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe.
== Informacje turystyczne ==
{{listing
|name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Mikołaja Kopernika 1
|wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową
|telefon = +48 17 241 31 77
|fax = +48 17 241 31 11
|email = umig@nowasarzyna.eu
|dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30.
}}
Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu.
== Gdzie dalej? ==
* [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego.
* [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb.
* [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim.
* [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich.
* [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny.
* [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną.
{{zarys}}
{{Jest w|Powiat leżajski}}
{{Geo|50.320278|22.344444}}
[[Kategoria:Województwo podkarpackie]]
17d092yebwcqb4zoap98bsv9aa2ydis
157871
157870
2026-07-29T20:15:44Z
Gordon2007
5356
157871
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Nowa Sarzyna
|widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|opis = Plac 11 Listopada
|herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo podkarpackie]]
|powierzchnia =
|wysokość =
|lud = 5599 (2021)
|prefiks = (+48) 17
|kod pocztowy = 37-310
|www = https://nowasarzyna.eu/
}}
{{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą.
Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego są modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu.
== Charakterystyka ==
Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku.
Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej.
Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego.
=== Pociągiem ===
{{listing
|name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg
|www = https://portalpasazera.pl/
|adres = ul. Kolejowa 10
|wskazówki = Około 700 m na wschód od placu 11 Listopada
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków.
}}
Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut.
=== Samochodem ===
Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta.
Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, hotelu Romero, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania.
=== Autobusem ===
Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą.
== Transport ==
Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km.
Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi.
Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu.
== Warto zobaczyć ==
{{listing
|name = Plac 11 Listopada
|lat =
|long =
|image = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|www =
|adres = plac 11 Listopada
|wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum.
}}
{{listing
| name = Park i deptak nad Trzebośnicą
| lat = 50.3236549
| long = 22.3417401
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/
| adres =
| wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych.
}}
{{listing
|name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów.
}}
{{listing
|name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego
|wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie.
}}
{{listing
|name = Willa dyrektorska
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = ul. Chemików
|wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej.
}}
{{listing
| name = Tama na Trzebośnicy
| lat = 50.3142539
| long = 22.3365673
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
| adres =
| wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego.
}}
{{listing
|name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
|lat =
|long =
|image =
|www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 19
|wskazówki = W centrum miasta, na południe od placu 11 Listopada
|telefon = +48 17 241 35 86
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza.
}}
{{listing
|name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228
|adres =
|wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy.
}}
{{listing
|name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418
|adres = ul. Tadeusza Rejtana 5
|wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów.
}}
{{listing
|name = Dawne strażnice kolejowe
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna
|adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3
|wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Rezerwat przyrody „Kołacznia”
| lat = 50.3055388
| long = 22.2667149
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html
| adres = Kołacznia, Wola Zarczycka
| wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy.
}}
{{listing
| name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej
| lat = 50.2893370
| long = 22.2475490
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html
| adres = Wola Zarczycka
| wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał”
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
{{listing
|name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
|lat =
|long =
|image =
|www = https://mosir.nowasarzyna.pl/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon = +48 17 241 28 99
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u.
}}
{{listing
|name = Zielony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi.
}}
{{listing
|name = Czerwony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia.
}}
{{listing
|name = Spływy kajakowe Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html
|adres =
|wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie
|telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych.
}}
{{listing
|name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html
|adres =
|wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku.
}}
{{listing
| name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok”
| lat = 50.405688
| long = 22.333787
| image =
| www = https://zlotystok.info/
| adres = ul. Pocztowa, Krzeszów
| wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270
| fax =
| email = biuro@zlotystok.info
| dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora.
}}
== Imprezy ==
{{listing
|name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/
|adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń.
}}
{{listing
|name = Dni Kwitnącej Azalii
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html
|adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia
|wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody.
}}
'''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami.
== Zakupy ==
{{listing
|name = Galeria Handlowa Nova
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Leśna 1A
|wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne.
}}
{{listing
|name = Targowisko „Mój Rynek”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej
|wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody.
}}
Gmina ma tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu.
Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki.
== Wyżywienie ==
{{listing
| name = Restauracja i Hotel Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Rawiola
| lat = 50.3170969
| long = 22.3432907
| image =
| www = https://pizzeriaraviola.pl/
| adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22
| wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum
| telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Aniela
| lat = 50,3301571
| long = 22,3341824
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Braci Śniadeckich 2
| wskazówki = W południowej części miasta
| telefon = +48 17 241 14 64
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą.
}}
{{listing
| name = Restauracja Aniela
| lat = 50,3182838
| long = 22,3406150
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Marii Konopnickiej 2
| wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u
| telefon = +48 733 452 317
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych.
}}
== Noclegi ==
{{listing
| name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA"
| lat = 50,3291170
| long = 22,3385260
| image =
| www = https://unianowasarzyna.pl/
| adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2
| wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia
| telefon = +48 17 241 10 70
| fax =
| email = kontakt@unianowasarzyna.pl
| dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem.
}}
{{listing
| name = Hotelik Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Hotel Resident
| lat = 50.3508556
| long = 22.3239668
| image =
| www = https://hotelresident.pl/
| adres = Sarzyna 659A
| wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem
| telefon = +48 690 678 904
| fax =
| email = recepcja.resident@gmail.com
| dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu.
}}
W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach:
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka
| lat = 50.3232880
| long = 22.3488920
| image =
| www = http://noclegi-sarzyna.pl/
| adres = Ruda Łańcucka 82A
| wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Agroturystyka „Pod Lasem”
| lat = 50.3080370
| long = 22.2584300
| image =
| www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem
| adres = Wola Zarczycka 781
| wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej
| telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów
| lat = 50.3240102
| long = 22.3567103
| image =
| www =
| adres = Ruda Łańcucka 101
| wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka
| lat = 50.3487387
| long = 22.3452996
| image =
| www =
| adres = Sarzyna 1131
| wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny
| telefon = +48 509 671 421
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie.
}}
== Zdrowie ==
W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.
{{listing
|name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u
|telefon = +48 17 241 36 20
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia.
}}
{{listing
|name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A
|wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta
|telefon = +48 17 241 25 19
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne.
}}
W mieście działa kilka aptek:
{{listing
|name = Apteka Szwajcarska
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W budynku przychodni
|telefon = +48 17 241 38 10
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka prywatna
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37
|wskazówki = W centrum miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu.
}}
{{listing
|name = Apteka Lafarma
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. 1 Maja 7
|wskazówki = W centralnej części miasta
|telefon = +48 724 313 653
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka „Pod Gwiazdą”
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A
|wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
}}
Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.
Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999.
== Bezpieczeństwo ==
Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu.
Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe.
Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie.
Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej.
Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe.
== Informacje turystyczne ==
{{listing
|name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Mikołaja Kopernika 1
|wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową
|telefon = +48 17 241 31 77
|fax = +48 17 241 31 11
|email = umig@nowasarzyna.eu
|dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30.
}}
Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu.
== Gdzie dalej? ==
* [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego.
* [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb.
* [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim.
* [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich.
* [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny.
* [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną.
{{zarys}}
{{Jest w|Powiat leżajski}}
{{Geo|50.320278|22.344444}}
[[Kategoria:Województwo podkarpackie]]
dzvc86i574o19d5r2kc43tdu1gheuyv
157872
157871
2026-07-29T20:30:48Z
Gordon2007
5356
koordy, drobne redakcyjne
157872
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Nowa Sarzyna
|widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|opis = Plac 11 Listopada
|herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo podkarpackie]]
|powierzchnia =
|wysokość =
|lud = 5599 (2021)
|prefiks = (+48) 17
|kod pocztowy = 37-310
|www = https://nowasarzyna.eu/
}}
{{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą.
Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego mogą być modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu.
== Charakterystyka ==
Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku.
Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej.
Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego.
=== Pociągiem ===
{{listing
| name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna
| lat = 50.321211
| long = 22.346860
| image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg
| www = https://portalpasazera.pl/
| adres = ul. Kolejowa 10
| wskazówki = Około 700 m na wschód od centrum
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków.
}}
Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut.
=== Samochodem ===
Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta.
Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania.
=== Autobusem ===
Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą.
== Transport ==
Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km.
Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi.
Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu.
== Warto zobaczyć ==
{{listing
|name = Plac 11 Listopada
|lat =
|long =
|image = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|www =
|adres = plac 11 Listopada
|wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum.
}}
{{listing
| name = Park i deptak nad Trzebośnicą
| lat = 50.3236549
| long = 22.3417401
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/
| adres =
| wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych.
}}
{{listing
|name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów.
}}
{{listing
|name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego
|wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie.
}}
{{listing
|name = Willa dyrektorska
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = ul. Chemików
|wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej.
}}
{{listing
| name = Tama na Trzebośnicy
| lat = 50.3142539
| long = 22.3365673
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
| adres =
| wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego.
}}
{{listing
| name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
| lat = 50.3269962
| long = 22.3459691
| image =
| www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/
| adres = Ruda Łańcucka 301
| wskazówki = Za drogą krajową nr 77
| telefon = +48 17 241 35 86
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza.
}}
{{listing
|name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228
|adres =
|wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy.
}}
{{listing
| name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia
| lat = 50.3307439
| long = 22.3358610
| image =
| www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418
| adres = ul. Tadeusza Rejtana 5
| wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów.
}}
{{listing
|name = Dawne strażnice kolejowe
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna
|adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3
|wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Rezerwat przyrody „Kołacznia”
| lat = 50.3055388
| long = 22.2667149
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html
| adres = Kołacznia, Wola Zarczycka
| wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy.
}}
{{listing
| name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej
| lat = 50.2893370
| long = 22.2475490
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html
| adres = Wola Zarczycka
| wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał”
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
{{listing
|name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
|lat =
|long =
|image =
|www = https://mosir.nowasarzyna.pl/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon = +48 17 241 28 99
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u.
}}
{{listing
|name = Zielony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi.
}}
{{listing
|name = Czerwony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia.
}}
{{listing
|name = Spływy kajakowe Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html
|adres =
|wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie
|telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych.
}}
{{listing
|name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html
|adres =
|wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku.
}}
{{listing
| name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok”
| lat = 50.405688
| long = 22.333787
| image =
| www = https://zlotystok.info/
| adres = ul. Pocztowa, Krzeszów
| wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270
| fax =
| email = biuro@zlotystok.info
| dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora.
}}
== Imprezy ==
{{listing
|name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/
|adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń.
}}
{{listing
|name = Dni Kwitnącej Azalii
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html
|adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia
|wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody.
}}
'''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami.
== Zakupy ==
{{listing
| name = Galeria Handlowa Nova
| lat = 50.3324026
| long = 22.3364042
| image =
| www =
| adres = ul. Leśna 1A
| wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne.
}}
{{listing
| name = Targowisko „Mój Rynek”
| lat = 50.3099007
| long = 22.3356497
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/
| adres = ul. Azalii Pontyjskiej
| wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody.
}}
Gmina Nowa Sarzyna, podobnie jak Rudnik nad Sanem, ma równie tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu.
Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki.
== Wyżywienie ==
{{listing
| name = Restauracja i Hotel Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Rawiola
| lat = 50.3170969
| long = 22.3432907
| image =
| www = https://pizzeriaraviola.pl/
| adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22
| wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum
| telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Aniela
| lat = 50.3301571
| long = 22.3341824
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Braci Śniadeckich 2
| wskazówki = W południowej części miasta
| telefon = +48 17 241 14 64
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą.
}}
{{listing
| name = Restauracja Aniela
| lat = 50.3182838
| long = 22.3406150
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Marii Konopnickiej 2
| wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u
| telefon = +48 733 452 317
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych.
}}
== Noclegi ==
{{listing
| name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA"
| lat = 50.3291170
| long = 22.3385260
| image =
| www = https://unianowasarzyna.pl/
| adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2
| wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia
| telefon = +48 17 241 10 70
| fax =
| email = kontakt@unianowasarzyna.pl
| dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem.
}}
{{listing
| name = Hotelik Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Hotel Resident
| lat = 50.3508556
| long = 22.3239668
| image =
| www = https://hotelresident.pl/
| adres = Sarzyna 659A
| wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem
| telefon = +48 690 678 904
| fax =
| email = recepcja.resident@gmail.com
| dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu.
}}
W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach:
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka
| lat = 50.3232880
| long = 22.3488920
| image =
| www = http://noclegi-sarzyna.pl/
| adres = Ruda Łańcucka 82A
| wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Agroturystyka „Pod Lasem”
| lat = 50.3080370
| long = 22.2584300
| image =
| www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem
| adres = Wola Zarczycka 781
| wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej
| telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów
| lat = 50.3240102
| long = 22.3567103
| image =
| www =
| adres = Ruda Łańcucka 101
| wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka
| lat = 50.3487387
| long = 22.3452996
| image =
| www =
| adres = Sarzyna 1131
| wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny
| telefon = +48 509 671 421
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie.
}}
== Zdrowie ==
W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.
{{listing
|name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u
|telefon = +48 17 241 36 20
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia.
}}
{{listing
|name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A
|wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta
|telefon = +48 17 241 25 19
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne.
}}
W mieście działa kilka aptek:
{{listing
|name = Apteka Szwajcarska
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W budynku przychodni
|telefon = +48 17 241 38 10
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka prywatna
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37
|wskazówki = W centrum miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu.
}}
{{listing
|name = Apteka Lafarma
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. 1 Maja 7
|wskazówki = W centralnej części miasta
|telefon = +48 724 313 653
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka „Pod Gwiazdą”
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A
|wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
}}
Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.
Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999.
== Bezpieczeństwo ==
Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu.
Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe.
Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie.
Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej.
Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe.
== Informacje turystyczne ==
{{listing
|name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Mikołaja Kopernika 1
|wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową
|telefon = +48 17 241 31 77
|fax = +48 17 241 31 11
|email = umig@nowasarzyna.eu
|dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30.
}}
Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu.
== Gdzie dalej? ==
* [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego.
* [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb.
* [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim.
* [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich.
* [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny.
* [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną.
{{zarys}}
{{Jest w|Powiat leżajski}}
{{Geo|50.320278|22.344444}}
[[Kategoria:Województwo podkarpackie]]
jd4hdtya4a1355tdnagwa15q9o8l47c
157873
157872
2026-07-29T20:31:29Z
Gordon2007
5356
Konto Gordon2007 przeniosło stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Nowa Sarzyna]]: Publikacja z brudnopisu
157872
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Nowa Sarzyna
|widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|opis = Plac 11 Listopada
|herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo podkarpackie]]
|powierzchnia =
|wysokość =
|lud = 5599 (2021)
|prefiks = (+48) 17
|kod pocztowy = 37-310
|www = https://nowasarzyna.eu/
}}
{{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą.
Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego mogą być modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu.
== Charakterystyka ==
Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku.
Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej.
Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego.
=== Pociągiem ===
{{listing
| name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna
| lat = 50.321211
| long = 22.346860
| image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg
| www = https://portalpasazera.pl/
| adres = ul. Kolejowa 10
| wskazówki = Około 700 m na wschód od centrum
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków.
}}
Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut.
=== Samochodem ===
Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta.
Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania.
=== Autobusem ===
Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą.
== Transport ==
Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km.
Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi.
Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu.
== Warto zobaczyć ==
{{listing
|name = Plac 11 Listopada
|lat =
|long =
|image = Nowa Sarzyna Plac.jpg
|www =
|adres = plac 11 Listopada
|wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum.
}}
{{listing
| name = Park i deptak nad Trzebośnicą
| lat = 50.3236549
| long = 22.3417401
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/
| adres =
| wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych.
}}
{{listing
|name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego
|lat = 50.321211
|long = 22.346860
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres =
|wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów.
}}
{{listing
|name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego
|wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie.
}}
{{listing
|name = Willa dyrektorska
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
|adres = ul. Chemików
|wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza”
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej.
}}
{{listing
| name = Tama na Trzebośnicy
| lat = 50.3142539
| long = 22.3365673
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html
| adres =
| wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego.
}}
{{listing
| name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski
| lat = 50.3269962
| long = 22.3459691
| image =
| www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/
| adres = Ruda Łańcucka 301
| wskazówki = Za drogą krajową nr 77
| telefon = +48 17 241 35 86
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza.
}}
{{listing
|name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228
|adres =
|wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy.
}}
{{listing
| name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia
| lat = 50.3307439
| long = 22.3358610
| image =
| www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418
| adres = ul. Tadeusza Rejtana 5
| wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów.
}}
{{listing
|name = Dawne strażnice kolejowe
|lat =
|long =
|image =
|www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna
|adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3
|wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Rezerwat przyrody „Kołacznia”
| lat = 50.3055388
| long = 22.2667149
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html
| adres = Kołacznia, Wola Zarczycka
| wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy.
}}
{{listing
| name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej
| lat = 50.2893370
| long = 22.2475490
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html
| adres = Wola Zarczycka
| wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał”
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
{{listing
|name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
|lat =
|long =
|image =
|www = https://mosir.nowasarzyna.pl/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon = +48 17 241 28 99
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u.
}}
{{listing
|name = Zielony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi.
}}
{{listing
|name = Czerwony szlak rowerowy
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html
|adres =
|wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia.
}}
{{listing
|name = Spływy kajakowe Trzebośnicą
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html
|adres =
|wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie
|telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych.
}}
{{listing
|name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html
|adres =
|wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku.
}}
{{listing
| name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok”
| lat = 50.405688
| long = 22.333787
| image =
| www = https://zlotystok.info/
| adres = ul. Pocztowa, Krzeszów
| wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270
| fax =
| email = biuro@zlotystok.info
| dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora.
}}
== Imprezy ==
{{listing
|name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/
|adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2
|wskazówki = Na południowy zachód od centrum
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń.
}}
{{listing
|name = Dni Kwitnącej Azalii
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html
|adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia
|wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody.
}}
'''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami.
== Zakupy ==
{{listing
| name = Galeria Handlowa Nova
| lat = 50.3324026
| long = 22.3364042
| image =
| www =
| adres = ul. Leśna 1A
| wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne.
}}
{{listing
| name = Targowisko „Mój Rynek”
| lat = 50.3099007
| long = 22.3356497
| image =
| www = https://nowasarzyna.eu/
| adres = ul. Azalii Pontyjskiej
| wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni
| telefon =
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody.
}}
Gmina Nowa Sarzyna, podobnie jak Rudnik nad Sanem, ma równie tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu.
Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki.
== Wyżywienie ==
{{listing
| name = Restauracja i Hotel Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Rawiola
| lat = 50.3170969
| long = 22.3432907
| image =
| www = https://pizzeriaraviola.pl/
| adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22
| wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum
| telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu.
}}
{{listing
| name = Pizzeria Aniela
| lat = 50.3301571
| long = 22.3341824
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Braci Śniadeckich 2
| wskazówki = W południowej części miasta
| telefon = +48 17 241 14 64
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą.
}}
{{listing
| name = Restauracja Aniela
| lat = 50.3182838
| long = 22.3406150
| image =
| www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/
| adres = ul. Marii Konopnickiej 2
| wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u
| telefon = +48 733 452 317
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych.
}}
== Noclegi ==
{{listing
| name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA"
| lat = 50.3291170
| long = 22.3385260
| image =
| www = https://unianowasarzyna.pl/
| adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2
| wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia
| telefon = +48 17 241 10 70
| fax =
| email = kontakt@unianowasarzyna.pl
| dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem.
}}
{{listing
| name = Hotelik Azalia
| lat = 50.3278471
| long = 22.3349685
| image =
| www = http://www.restauracja-azalia.pl/
| adres = ul. Chemików 4
| wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego
| telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie.
}}
=== W najbliższej okolicy ===
{{listing
| name = Hotel Resident
| lat = 50.3508556
| long = 22.3239668
| image =
| www = https://hotelresident.pl/
| adres = Sarzyna 659A
| wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem
| telefon = +48 690 678 904
| fax =
| email = recepcja.resident@gmail.com
| dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu.
}}
W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach:
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka
| lat = 50.3232880
| long = 22.3488920
| image =
| www = http://noclegi-sarzyna.pl/
| adres = Ruda Łańcucka 82A
| wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
| name = Agroturystyka „Pod Lasem”
| lat = 50.3080370
| long = 22.2584300
| image =
| www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem
| adres = Wola Zarczycka 781
| wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej
| telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów
| lat = 50.3240102
| long = 22.3567103
| image =
| www =
| adres = Ruda Łańcucka 101
| wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny
| telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu.
}}
{{listing
| name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka
| lat = 50.3487387
| long = 22.3452996
| image =
| www =
| adres = Sarzyna 1131
| wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny
| telefon = +48 509 671 421
| fax =
| email =
| dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie.
}}
== Zdrowie ==
W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.
{{listing
|name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u
|telefon = +48 17 241 36 20
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia.
}}
{{listing
|name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A
|wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta
|telefon = +48 17 241 25 19
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne.
}}
W mieście działa kilka aptek:
{{listing
|name = Apteka Szwajcarska
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Marii Konopnickiej 4
|wskazówki = W budynku przychodni
|telefon = +48 17 241 38 10
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka prywatna
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37
|wskazówki = W centrum miasta
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu.
}}
{{listing
|name = Apteka Lafarma
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. 1 Maja 7
|wskazówki = W centralnej części miasta
|telefon = +48 724 313 653
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Apteka „Pod Gwiazdą”
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A
|wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia.
}}
Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy.
Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999.
== Bezpieczeństwo ==
Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu.
Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe.
Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie.
Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej.
Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe.
== Informacje turystyczne ==
{{listing
|name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://nowasarzyna.eu/
|adres = ul. Mikołaja Kopernika 1
|wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową
|telefon = +48 17 241 31 77
|fax = +48 17 241 31 11
|email = umig@nowasarzyna.eu
|dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30.
}}
Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu.
== Gdzie dalej? ==
* [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego.
* [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb.
* [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim.
* [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich.
* [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny.
* [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną.
{{zarys}}
{{Jest w|Powiat leżajski}}
{{Geo|50.320278|22.344444}}
[[Kategoria:Województwo podkarpackie]]
jd4hdtya4a1355tdnagwa15q9o8l47c
Ujazd (województwo opolskie)
0
19312
157858
2026-07-29T11:59:16Z
EwkaC
2326
nowy artykuł - wyzwanie 25 lat Wikipedii
157858
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px -->
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ujazd
|widok = Widok z ulicy.jpg
|opis = Zamek biskupów wrocławskich w Ujeździe
|herb = POL Ujazd COA.svg
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Powiat strzelecki]]
|powierzchnia = 14,75
|lud = 1818 (2014r.)
|prefiks = +48 77
|kod pocztowy = 47-143
|www = https://ujazd.pl/7/strona-glowna.html
}}
'''Ujazd''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo opolskie|województwie opolskim,]] [[powiat strzelecki|powiecie strzeleckim]]. Siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Ujazd.
== Historia ==
Ujazd otrzymał prawa miejskie 25 maja 1223. Do 1525 był własnością biskupów wrocławskich. Miasto do XVII wieku było w regionie silnym ośrodkiem rzemieślniczym oraz handlowym. Od XVII wieku, na skutek wojen, nastąpił powolny upadek miasta. Taka sytuacja miała miejsce do 1. poł. XIX wieku, kiedy to oddano do użytku Kanał Kłodnicki, łączący Górny Śląsk poprzez Odrę z Prusami. Znaczenie gospodarcze kanału zmalało znacznie po wybudowaniu linii kolejowej z Wrocławia do Gliwic. Niestety wybudowana w latach 1840-1845 kolej ominęła Ujazd, co spowodowało kolejny regres gospodarczy miasta.
W wyniku działań wojennych podczas II wojny światowej Ujazd był zniszczony w ok. 70%.
== Dojazd ==
=== Pociągiem ===
Najbliższa stacja kolejowa PKP to ''Rudziniec Gliwicki,'' znajduje się w Rudzińcu, ok. 6,5 km od Ujazdu.
=== Samochodem ===
Autostradą A4, następnie zjazd na węźle ''Łany'' na drogę krajową nr 40 w kierunku Kędzierzyna-Koźle.
=== Autobusem ===
Ujazd posiada połączenie autobusami PKS w kierunkach: [[Kędzierzyn-Koźle|Kędzierzyn Koźle]], [[Strzelce Opolskie]], [[Sławięcice]] (przystanek "Hermes").
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:W Ujezdzie na Opolszczyznie - panoramio.jpg|mały|Zabudowa wschodniej pierzei rynku]]
[[Plik:Kościół p.w. św. Andrzeja Apostoła w Ujeździe.jpg|mały|Kościół parafialny św. Andrzeja ]]
[[Plik:Część zamku umożliwiająca zwiedzanie.jpg|mały|Taras widokowy w ruinach zamku]]
[[Plik:Ujazd, Kościół pątniczy Nawiedzenia NMP - fotopolska.eu (288934).jpg|mały|Kościół pątniczy Nawiedzenia NMP]]
==== Rynek i spichlerz ====
W centrum miejscowości znajduje się rynek (plac 1 Maja) otoczony współczesną zabudową. Stojąc na rynku warto zwrócić uwagę na jego północno-wschodni narożnik, przy którym znajduje się zabytkowy spichlerz z XVIII wieku.
==== Kościół parafialny ====
Idąc z rynku na północ ulicą Strzelecką dochodzimy do zabytkowego kościoła parafialnego św. Andrzeja (dojście 4 min, ok 200 m.).
Początki kościoła sięgają czasów lokacji miasta (1223). Wybudowana początkowo jako dwuwieżowy kościół romański, przebudowany w XV wieku w stylu gotyckim, następnie w XVII wieku.
Na terenie kościelnym znajdują się dwie zabytkowe figury kamienne: św. Józefa, kamienna z 1749, dzieło Johana Melchiora Oesterreicha oraz druga rzeźba przedstawiająca św. Jana Nepomucena, kamienna z XVIII wieku.
==== Ruiny zamku ====
Zaraz przy kościele, po jego zachodniej stronie są ruiny zamku biskupów wrocławskich. Zachowany w formie stałej ruiny obiekt obecnie po pracach konserwatorskich, dostępny do zwiedzania.
Początki zamku sięgają XII wieku kiedy to Ujazd przynależał do posiadłości biskupstwa wrocławskiego. W kolejnych stuleciach był własnością Piastów opolskich (1428-1524) a następnie rodów szlacheckich i magnackich. Zniszczony w czasie II wojny światowej, po 1945 stał się własnością Skarbu Państwa. W 2015 ruiny zrewitalizowano a na piętrze wykonano taras widokowy.
==== Studzionka ====
Ulicą R. Traugutta w kierunku wschodnim dochodzimy do kościoła pątniczego (spacer 6 min, ok. 450 m). Miejsce to określane jest potocznie Studzionka. To znane miejsce kultu maryjnego w tej części Śląska, odpust w Studzionce odbywa się w pierwszą niedzielę lipca.
Kościół Nawiedzenia NMP wybudowany został w latach 1858-1861 w miejsce wcześniejszej drewnianej kaplicy. Wybudowany w stylu neogotyckim, posiada również neogotyckie wyposażenie. We wnętrzu wart zwrócić uwagę na witraż "Nawiedzenie Maryi". Przy kościele znajduje się krzyż kamienny z 1885. W pobliżu, w kapliczce, znajduje się źródełko uznawane za cudowne, od którego Studzionka wzięła swoją nazwę.
==== Kanał Gliwicki ====
W latach 1792-1812 wybudowano Kanał Kłodnicki, którym transportowano w kierunku Odry żeliwo z Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach, węgiel z kopalń w Zabrzu i Chorzowie (przez połączenie z Główną Kluczową Sztolnią Dziedziczną) oraz żelaza. Kanał stracił na znaczeniu po wybudowaniu linii kolejowej łączącej Wrocław i Gliwice. W latach1935-1939 wybudowano, częściowo po śladzie Kanału Kłodnickiego, nowy kanał, obecnie zwany Kanałem Gliwickim. Po kanale obecnie prowadzone są rejsy wycieczkowe, gdzie szczególną atrakcją jest przepływanie przez śluzy. Początek rejsu z Mariny Gliwickiej. Dojście do kanału pieszo z rynku (plac 1 Maja) ulicą 3 Maja ok. 20 min (1,4 km).
== Aktywny wypoczynek ==
Przez Ujazd prowadzą trasy rowerowe:
* trasa rowerowa 1 (Ujazd, Zimna Wódka, Klucz, Olszowa, Stary Ujazd),
* trasa rowerowa 2 (Ujazd, Jaryszów, Nogowczyce, Balcarzowice, Sierowniowice),
* trasa rowerowa 3 (Ujazd, Kędzierzyn-Koźle-Sławięcice),
* trasa rowerowa 4 (Ujazd, Niezdrowice, Rudziniec, Pławniowice),
* trasa rowerowa 5 (Ujazd).
== Zakupy ==
Przy rynku (plac 1 Maja) znajduje się kilka sklepów spożywczych i przemysłowych, a także urząd Poczty Polskiej.
== Wyżywienie ==
* pizzeria, pl. 1 Maja 7 (Rynek)
* Smażalnia Ryb, ul. Traugutta 57A
== Zdrowie ==
Przychodnia lekarska - poradnia ogólna, ul. A. Mickiewicza 3
== Gdzie dalej ==
* Śluza Rudziniec - 6 km
* kościół drewniany św. Michała Archanioła w Rudzińcu - 8 km
* pałac w Pławniowicach - 10 km
* [[Góra Świętej Anny]] - 20 km
[[Kategoria:Województwo opolskie]]
6dkbgfyqs49d7vxgzvcsbvxxcqo9xld
157879
157858
2026-07-30T11:16:00Z
Moromar
2451
157879
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px -->
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ujazd
|widok = Widok z ulicy.jpg
|opis = Zamek biskupów wrocławskich w Ujeździe
|herb = POL Ujazd COA.svg
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Powiat strzelecki]]
|powierzchnia = 14,75
|lud = 1818 (2014r.)
|prefiks = +48 77
|kod pocztowy = 47-143
|www = https://ujazd.pl/7/strona-glowna.html
}}
'''Ujazd''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo opolskie|województwie opolskim,]] [[powiat strzelecki|powiecie strzeleckim]]. Siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Ujazd.
== Historia ==
Ujazd otrzymał prawa miejskie 25 maja 1223. Do 1525 był własnością biskupów wrocławskich. Miasto do XVII wieku było w regionie silnym ośrodkiem rzemieślniczym oraz handlowym. Od XVII wieku, na skutek wojen, nastąpił powolny upadek miasta. Taka sytuacja miała miejsce do 1. poł. XIX wieku, kiedy to oddano do użytku Kanał Kłodnicki, łączący Górny Śląsk poprzez Odrę z Prusami. Znaczenie gospodarcze kanału zmalało znacznie po wybudowaniu linii kolejowej z Wrocławia do Gliwic. Niestety wybudowana w latach 1840-1845 kolej ominęła Ujazd, co spowodowało kolejny regres gospodarczy miasta.
W wyniku działań wojennych podczas II wojny światowej Ujazd był zniszczony w ok. 70%.
== Dojazd ==
=== Pociągiem ===
Najbliższa stacja kolejowa PKP to ''Rudziniec Gliwicki,'' znajduje się w Rudzińcu, ok. 6,5 km od Ujazdu.
=== Samochodem ===
Autostradą A4, następnie zjazd na węźle ''Łany'' na drogę krajową nr 40 w kierunku Kędzierzyna-Koźle.
=== Autobusem ===
Ujazd posiada połączenie autobusami PKS w kierunkach: [[Kędzierzyn-Koźle|Kędzierzyn Koźle]], [[Strzelce Opolskie]], [[Sławięcice]] (przystanek "Hermes").
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:W Ujezdzie na Opolszczyznie - panoramio.jpg|mały|Zabudowa wschodniej pierzei rynku]]
[[Plik:Kościół p.w. św. Andrzeja Apostoła w Ujeździe.jpg|mały|Kościół parafialny św. Andrzeja ]]
[[Plik:Część zamku umożliwiająca zwiedzanie.jpg|mały|Taras widokowy w ruinach zamku]]
[[Plik:Ujazd, Kościół pątniczy Nawiedzenia NMP - fotopolska.eu (288934).jpg|mały|Kościół pątniczy Nawiedzenia NMP]]
==== Rynek i spichlerz ====
W centrum miejscowości znajduje się rynek (plac 1 Maja) otoczony współczesną zabudową. Stojąc na rynku warto zwrócić uwagę na jego północno-wschodni narożnik, przy którym znajduje się zabytkowy spichlerz z XVIII wieku.
==== Kościół parafialny ====
Idąc z rynku na północ ulicą Strzelecką dochodzimy do zabytkowego kościoła parafialnego św. Andrzeja (dojście 4 min, ok 200 m.).
Początki kościoła sięgają czasów lokacji miasta (1223). Wybudowana początkowo jako dwuwieżowy kościół romański, przebudowany w XV wieku w stylu gotyckim, następnie w XVII wieku.
Na terenie kościelnym znajdują się dwie zabytkowe figury kamienne: św. Józefa, kamienna z 1749, dzieło Johana Melchiora Oesterreicha oraz druga rzeźba przedstawiająca św. Jana Nepomucena, kamienna z XVIII wieku.
==== Ruiny zamku ====
Zaraz przy kościele, po jego zachodniej stronie są ruiny zamku biskupów wrocławskich. Zachowany w formie stałej ruiny obiekt obecnie po pracach konserwatorskich, dostępny do zwiedzania.
Początki zamku sięgają XII wieku kiedy to Ujazd przynależał do posiadłości biskupstwa wrocławskiego. W kolejnych stuleciach był własnością Piastów opolskich (1428-1524) a następnie rodów szlacheckich i magnackich. Zniszczony w czasie II wojny światowej, po 1945 stał się własnością Skarbu Państwa. W 2015 ruiny zrewitalizowano a na piętrze wykonano taras widokowy.
==== Studzionka ====
Ulicą R. Traugutta w kierunku wschodnim dochodzimy do kościoła pątniczego (spacer 6 min, ok. 450 m). Miejsce to określane jest potocznie Studzionka. To znane miejsce kultu maryjnego w tej części Śląska, odpust w Studzionce odbywa się w pierwszą niedzielę lipca.
Kościół Nawiedzenia NMP wybudowany został w latach 1858-1861 w miejsce wcześniejszej drewnianej kaplicy. Wybudowany w stylu neogotyckim, posiada również neogotyckie wyposażenie. We wnętrzu wart zwrócić uwagę na witraż "Nawiedzenie Maryi". Przy kościele znajduje się krzyż kamienny z 1885. W pobliżu, w kapliczce, znajduje się źródełko uznawane za cudowne, od którego Studzionka wzięła swoją nazwę.
==== Kanał Gliwicki ====
W latach 1792-1812 wybudowano Kanał Kłodnicki, którym transportowano w kierunku Odry żeliwo z Królewskiej Odlewni Żeliwa w Gliwicach, węgiel z kopalń w Zabrzu i Chorzowie (przez połączenie z Główną Kluczową Sztolnią Dziedziczną) oraz żelaza. Kanał stracił na znaczeniu po wybudowaniu linii kolejowej łączącej Wrocław i Gliwice. W latach1935-1939 wybudowano, częściowo po śladzie Kanału Kłodnickiego, nowy kanał, obecnie zwany Kanałem Gliwickim. Po kanale obecnie prowadzone są rejsy wycieczkowe, gdzie szczególną atrakcją jest przepływanie przez śluzy. Początek rejsu z Mariny Gliwickiej. Dojście do kanału pieszo z rynku (plac 1 Maja) ulicą 3 Maja ok. 20 min (1,4 km).
== Aktywny wypoczynek ==
Przez Ujazd prowadzą trasy rowerowe:
* trasa rowerowa 1 (Ujazd, Zimna Wódka, Klucz, Olszowa, Stary Ujazd),
* trasa rowerowa 2 (Ujazd, Jaryszów, Nogowczyce, Balcarzowice, Sierowniowice),
* trasa rowerowa 3 (Ujazd, Kędzierzyn-Koźle-Sławięcice),
* trasa rowerowa 4 (Ujazd, Niezdrowice, Rudziniec, Pławniowice),
* trasa rowerowa 5 (Ujazd).
== Zakupy ==
Przy rynku (plac 1 Maja) znajduje się kilka sklepów spożywczych i przemysłowych, a także urząd Poczty Polskiej.
== Wyżywienie ==
* pizzeria, pl. 1 Maja 7 (Rynek)
* Smażalnia Ryb, ul. Traugutta 57A
== Zdrowie ==
Przychodnia lekarska - poradnia ogólna, ul. A. Mickiewicza 3
== Gdzie dalej ==
* Śluza Rudziniec - 6 km
* kościół drewniany św. Michała Archanioła w Rudzińcu - 8 km
* pałac w Pławniowicach - 10 km
* [[Góra Świętej Anny]] - 20 km
{{Jest w|Powiat strzelecki}}
[[Kategoria:Województwo opolskie]]
gbmntlfh9v32ooq6d8j88dnozvaavb5
Meyzieu
0
19313
157861
2026-07-29T16:45:21Z
Moromar
2451
nowy
157861
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje podstawowe miasto|nazwa=Meyzieu
|widok=Hotel_de_ville_Meyzieu.JPG
|herb=Blason_ville_fr_Meyzieu_(Rhône).svg
|mapa=Map commune FR insee code 69282.png
|państwo=[[Francja]]
|region=[[Owernia-Rodan-Alpy]]
|powierzchnia=23,01
|lud=36 700
|prefiks=
|www=https://www.meyzieu.fr/
}}
'''Meyzieu''' – miasto we [[Francja|Francji]], w regionie [[Owernia-Rodan-Alpy]], w departamencie [[Rodan]].
==Charakterystyka==
==Dojazd==
===Samolotem===
Najbliżej położony jest port lotniczy Lyon.
===Koleją===
Meyzieu jest lokalnym węzłem kolejowym.
===Samochodem===
===Statkiem===
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Rodan}}
{{Zarys}}
[[Kategoria:Owernia-Rodan-Alpy]]
dg5vlj4p9n226d8sdigrefb6yylrl1s
Daqing
0
19314
157862
2026-07-29T16:49:06Z
Moromar
2451
nowy
157862
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto
|nazwa=Daqing
|widok=Cityscape_of_Dongfeng_Xincun_20250530174919.jpg
|herb=
|mapa=Location_of_Daqing_Prefecture_within_Heilongjiang_(China).png
|region=[[Heilongjiang]]
|powierzchnia=21219
|prefiks=0459
|www=https://www.daqing.gov.cn/
}}
'''Daqing''' – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich [[Chiny|Chinach]], w prowincji [[Heilongjiang]].
==Charakterystyka==
==Dojazd==
===Samolotem===
===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.
===Samochodem===
Daqing jest ważnym węzłem drogowym.
===Autobusem===
===Statkiem===
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Imprezy==
==Noclegi==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Heilongjiang}}
{{Zarys}}
[[Kategoria:Chiny]]
nbxk1po2nig2mq0ks48q7o61qjzbj9i
Cam Ranh
0
19315
157863
2026-07-29T16:52:37Z
Moromar
2451
nowy
157863
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Đà Lạt
|widok=P1060926c_ufficio_postale_di_Cam_Ranh.jpg
|herb=
|mapa=
|region=[[Zachodnie Wyżyny]]
|powierzchnia=394,64
|lud=138 500
|prefiks=
|www=
}}
'''Cam Ranh''' – miasto w [[Wietnam]]ie, w prowincji Khánh Hòa, nad zatoką Cam Ranh.
==Charakterystyka==
==Dojazd==
===Samolotem===
===Koleją===
===Samochodem===
Cam Ranh jest ważnym węzłem drogowym.
===Autobusem===
===Statkiem===
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Wybrzeże Południowo-Środkowe}}
{{Zarys}}
[[Kategoria:Wietnam]]
pwnzs2etym03ffvjuvpzccl86y09eu7
Okręg Tulcza
0
19316
157864
2026-07-29T16:58:14Z
Moromar
2451
nowy
157864
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{quickbar
| grafika=Danube Pelican (38167044384).jpg
| flaga=
| mapa=Tulcea_in_Romania.svg
| stolica=[[Tulcza]]
| ustrój=
| waluta=lej rumuński
| powierzchnia=8499
| ludność=193 300
| język=rumuński
| religia=
| napięcie prądu=230
| numer kierunkowy=
| domena=
| strefa czasowa=
}}
'''Okręg Tulcza''' – okręg we wschodniej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Dobrudża]]), ze stolicą w mieście [[Tulcza]].
=== Geografia ===
=== Klimat ===
=== Historia ===
=== Polityka ===
=== Gospodarka ===
== Dojazd ==
=== Samochodem ===
=== Samolotem ===
=== Statkiem ===
== Miasta ==
* [[Tulcza]]
* [[Babadag]]
* [[Isaccea]]
* [[Topolog]]
* [[Sulina]]
== Ciekawe miejsca ==
== Transport ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Noclegi ==
== Bezpieczeństwo ==
=== Zdrowie ===
== Kontakt ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Dobrudża Północna}}
[[Kategoria:Rumunia]]
hcy7tv6h55jtv20uwie8mv512qh8g0m
Świlcza
0
19317
157874
2026-07-29T20:31:30Z
Gordon2007
5356
Konto Gordon2007 przeniosło stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Nowa Sarzyna]]: Publikacja z brudnopisu
157874
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Nowa Sarzyna]]
0lbtbig51kqfsw4on2xb4unkxdgzwhf
157875
157874
2026-07-29T20:43:01Z
Gordon2007
5356
pierwsza wersja nt miejscowości
157875
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Trzciana, park dworski (HB4).jpg|caption=Park dworski w Trzcianie}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Świlcza
|widok =
|opis =
|herb =
|mapa =
|państwo = [[Polska]]
|region = [[Województwo podkarpackie]]
|powierzchnia =
|wysokość =
|lud =
|prefiks = (+48) 17
|kod pocztowy = 36-072
|www = https://swilcza.com.pl/
}}
{{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}}
'''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa.
Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy.
Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem.
== Charakterystyka ==
Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica.
Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”.
Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki.
=== Pociągiem ===
W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą.
{{listing
|name = Przystanek kolejowy Świlcza
|lat =
|long =
|image =
|www = https://portalpasazera.pl/
|adres =
|wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut.
}}
{{listing
|name = Przystanek kolejowy Trzciana
|lat = 50.0785533
|long = 21.8456053
|image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg
|www = https://portalpasazera.pl/
|adres =
|wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu.
}}
=== Samochodem ===
Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19.
Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie.
Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona.
=== Autobusem ===
Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie:
* 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej;
* 205 – do Bratkowic przez Świlczę;
* 211 – do Woliczki;
* 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki;
* 213 – do Dąbrowy;
* 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry;
* 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla.
Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” albo PKS Rzeszów.
== Transport ==
Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km.
Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny i część odcinków nie ma infrastruktury rowerowej.
Autobusy MKS umożliwiają dotarcie do wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwalają wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. Nie należy zakładać stałej dostępności Ubera lub Bolta. Przejazd taksówką najlepiej wcześniej uzgodnić z firmą działającą w Rzeszowie.
== Warto zobaczyć ==
=== Świlcza i Woliczka ===
{{listing
|name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
|lat =
|long =
|image =
|www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/
|adres = Świlcza
|wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej.
}}
{{listing
|name = Kościół św. Józefa w Woliczce
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = Woliczka
|wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki.
}}
=== Trzciana ===
{{listing
|name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej
|lat =
|long =
|image =
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie
|adres = Trzciana
|wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania.
}}
{{listing
|name = Dwór Christianich i park
|lat = 50.0759473
|long = 21.8391006
|image = Trzciana, dwór (HB1).jpg
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie
|adres = Trzciana
|wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji.
}}
{{listing
|name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych
|lat =
|long =
|image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych
|adres = Trzciana 114
|wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła
|telefon = +48 17 778 81 81
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych.
}}
=== Mrowla i Rudna Wielka ===
{{listing
|name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli
|lat = 50.0948983
|long = 21.9178645
|image =
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli
|adres = Mrowla 69
|wskazówki = W centrum Mrowli
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw.
}}
{{listing
|name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich
|lat = 50.0901419
|long = 21.9615450
|image =
|www =
|adres = Rudna Wielka
|wskazówki = We wschodniej części miejscowości
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny.
}}
{{listing
|name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus
|lat =
|long =
|image =
|www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej
|adres = Rudna Wielka 46
|wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej
|telefon = +48 17 855 36 70
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami.
}}
=== Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska ===
{{listing
|name = Park podworski w Bratkowicach
|lat = 50.1194247
|long = 21.8631561
|image =
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach
|adres = Bratkowice
|wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne.
}}
{{listing
|name = Dwór i park w Dąbrowie
|lat = 50.0615240
|long = 21.8231921
|image =
|www =
|adres = Dąbrowa
|wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych.
}}
{{listing
|name = Kaplica Matki Bożej Różańcowej w Dąbrowie
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = Dąbrowa 196
|wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz.
}}
{{listing
|name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza
|lat =
|long =
|image =
|www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury
|adres =
|wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi.
}}
=== Przyroda ===
{{listing
|name = Rezerwat przyrody „Zabłocie”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach
|adres =
|wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu.
}}
{{listing
|name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny
|lat =
|long =
|image =
|www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny
|adres =
|wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
{{listing
|name = Stawy rybne w Trzcianie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie
|adres =
|wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem.
}}
{{listing
|name = Zalew w Bratkowicach
|lat =
|long =
|image =
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie
|adres = Bratkowice, działka nr 1118/35
|wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego.
}}
{{listing
|name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa”
|lat =
|long =
|image =
|www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy
|adres =
|wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji.
}}
Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu.
== Imprezy ==
{{listing
|name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi
|lat = 50.1194247
|long = 21.8631561
|image =
|www = https://gckswilcza.pl/
|adres = Park podworski w Bratkowicach
|wskazówki =
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji.
}}
{{listing
|name = Sobótki w Trzcianie
|lat =
|long =
|image =
|www = https://gckswilcza.pl/
|adres = Stawy w Trzcianie
|wskazówki =
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych.
}}
Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych.
== Zakupy ==
Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta.
Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi.
== Wyżywienie ==
{{listing
|name = Restauracja Nowy Dwór
|lat =
|long =
|image =
|www = https://www.hotelnowydwor.pl/
|adres = Świlcza 146E
|wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy
|telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425
|fax =
|email = recepcja@hotelnowydwor.pl
|dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie.
}}
{{listing
|name = Restauracja Zacisze
|lat =
|long =
|image =
|www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/
|adres = Bratkowice 277
|wskazówki = W centralnej części Bratkowic
|telefon = +48 17 852 82 28
|fax =
|email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl
|dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu.
}}
W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie.
== Noclegi ==
{{listing
|name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór
|lat =
|long =
|image =
|www = https://www.hotelnowydwor.pl/
|adres = Świlcza 146E
|wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa
|telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105
|fax =
|email = recepcja@hotelnowydwor.pl
|dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji.
}}
{{listing
|name = Hotel Zacisze
|lat =
|long =
|image =
|www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/
|adres = Bratkowice 277
|wskazówki = W centralnej części Bratkowic
|telefon = +48 17 852 82 28
|fax =
|email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl
|dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem.
}}
Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego.
== Zdrowie ==
{{listing
|name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy
|lat = 50.070859
|long = 21.901112
|image =
|www =
|adres = Świlcza 142
|wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy
|telefon = +48 17 856 07 93
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.
}}
{{listing
|name = Apteka Świlcza
|lat =
|long =
|image =
|www =
|adres = Świlcza 164
|wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem.
}}
Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999.
== Bezpieczeństwo ==
Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych.
Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami.
W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt.
Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna.
== Informacje turystyczne ==
W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji.
{{listing
|name = Urząd Gminy Świlcza
|lat =
|long =
|image =
|www = https://swilcza.com.pl/
|adres = Świlcza 168
|wskazówki = W centrum Świlczy
|telefon = +48 17 867 01 00
|fax = +48 17 867 01 57
|email = ug.swilcza@intertele.pl
|dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00.
}}
{{listing
|name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji
|lat =
|long =
|image =
|www = https://gckswilcza.pl/
|adres = Trzciana
|wskazówki =
|telefon =
|fax =
|email =
|dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy.
}}
== Gdzie dalej? ==
* [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy.
* [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów.
* [[Głogów Małopolski]] – miasto na północny wschód od Bratkowic, zachowujące regularny układ rynku.
* [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym.
* [[Boguchwała]] – miejscowość na południe od gminy, z zespołem pałacowo-parkowym Lubomirskich.
* [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa.
{{zarys}}
{{Jest w|Powiat rzeszowski}}
{{Geo|50.071667|21.898333}}
[[Kategoria:Województwo podkarpackie]]
hscl4vc167zr9q7ynk0gw5kqnxndngd
Strzelce Opolskie
0
19318
157877
2026-07-30T10:10:50Z
Macedo
4337
25 wyzwań na 25 lat polskiej Wikipedii
157877
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|widok = Collage of Strzelce Opolskie.jpg
|herb = POL Strzelce Opolskie COA.svg
|mapa =
|nazwa = Strzelce Opolskie
|prefiks=77
|lud= 16 975
|www=https://www.strzelceopolskie.pl/
|region=Województwo opolskie
|powierzchnia=29,97
|kod pocztowy = 47–100
}}
[[Plik:Strzelce Kościu M 003.jpg|thumb|Budynek browaru z tradycyjnych regionalnych materiałów – kamienia wapiennego i detali architektonicznych z czerwonej cegły]]
[[Plik:Strzelce Op kosciol sw Wawrzynca 3.jpg|thumb|Wnętrze neobarokowego kościoła pw. św. Wawrzyńca z barokowym wyposażeniem]]
[[Plik:Strzelce Park M 042.jpg|thumb|Park Renardów]]
[[Plik:Strzelce Pan M 009.jpg|thumb|Widok na zamek i park z wieży ratuszowej]]
[[Plik: Dni Ziemi Strzeleckiej 2023.jpg|thumb|Koncerty w ramach Dni Ziemi Strzeleckiej w 2023 r.]]
'''Strzelce Opolskie''' są miastem powiatowym leżącym w [[województwo opolskie|województwie opolskim]] między [[Opole]]m a [[Gliwice|Gliwicami]], na północno-wschodnim stoku [[Góra Świętej Anny|Góry Świętej Anny]] będącym zachodnim skrajem [[Wyżyna Śląska|Wyżyny Śląskiej]].
== Charakterystyka ==
Strzelce nie są postrzegane jako miejscowość turystyczna. A jednak mieści się tu średniowieczny zamek przebudowany potem na pałac (zrujnowany następnie przez Sowietów), otoczony dużym parkiem w stylu angielskim. Nadal można znaleźć budynki, których elewacja ukazuje tradycyjne miejscowe materiały budowlane – łamany kamień wapienny oraz czerwona cegła dla detali architektonicznych.
Jest to miejscowość o profilu przemysłowo-usługowym. Dla lokalnej ludności Strzelce są istotnym ośrodkiem handlowym oraz administracyjnym, a zakłady przemysłowe występują zarówno w samym mieście, jak i w strefach gospodarczych tuż za miastem. Znaczenie rolnictwa jest mniejsze niż w innych częściach województwa ze względu na przeciętną jakość gleb. Wśród cech charakterystycznych miasta mieszkańcy regionu często wymieniają funkcjonowanie w nim dwóch zakładów karnych.
=== Historia ===
Strzeleckie lasy we wczesnym średniowieczu obfitowały w zwierzynę, na którą chętnie mieli polować strzelcy (tj. myśliwi, dawniej określani myśliwcami) z drużyn książęcych z linii Piastów. Stąd też ma pochodzić nazwa miasta i do tej przeszłości nawiązuje pomnik myśliwca przed ratuszem. Przebiegały tędy też szlaki handlowe. Po podziale księstwa opolskiego po śmierci Bolka I miasto stało się stolicą osobnego księstwa rządzonego przez Alberta strzeleckiego. Po jego bezdzietnej śmierci została tylko tytulatura przechodząca na kolejnych książąt opolskich aż do śmierci ostatniego opolskiego Piasta w 1532 r. – księcia Jana II Dobrego.
W 1305 r. po raz pierwszy został oficjalnie wymieniony w dokumentach strzelecki zamek, najprawdopodobniej drewniany. Albert wybudował murowaną wieżę mieszkalną z lokalnego materiału wapiennego i wzniósł mury miejskie, których pozostałości zachowały się do dzisiaj. Strzelce były wówczas niewielkim miastem – odległość od jednej do drugiej bramy wynosiła jedynie 250 m.
Miejscowość była pustoszona m.in. przez epidemie, pożary i wojnę trzydziestoletnią. Już od poł. XVII w. ród Colonnów zaczynał tworzyć przemysł na ziemi strzeleckiej. W 1815 r. strzeleckie dobra weszły w posiadanie Andreasa (Andrzeja) Renarda. Ten również z rozmachem rozwijał zakłady przemysłowe, zarówno na ziemi strzeleckiej, jak i poza Górnym Śląskiem. Swoją główną rezydencję urządził sobie w strzeleckim zamku (a właściwie pałacu) i doprowadził go do stanu świetności. Za zasługi jego i jego rodziny dla lokalnej społeczności park miejski nazwano (już w XXI w.) Parkiem Renardów (sam Andreas go zresztą założył).
W II poł. XIX w. w mieście rozwinął się m.in. przemysł maszynowy, wapienniczy i browarniczy. W plebiscycie w 1921 r. głosy w powiecie strzeleckim rozłożyły się niemal po równo między Polskę a Niemcy, ale w samym mieście za Niemcami głosowało prawie 86% uprawnionych. Zniszczenia w związku z II wojną światową omijały Strzelce aż do wkroczenia armii radzieckiej 21 stycznia 1945 r. Szacuje się, że centrum zostało wówczas zniszczone nawet w 90%. Sowieci zrujnowali również potencjał przemysłowy miasta, plądrując zakłady.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest Port Lotniczy Katowice w Pyrzowicach znajdujący się w odległości ok. 75 km.
=== Pociągiem ===
Pociągi Polregio zatrzymujące się w mieście kursują na trasie Opole – Gliwice. Przez miasto przebiega międzynarodowa linia kolejowa E30/CE30 (łączącą m.in. Wrocław i Kraków), która w regionie rozdziela się na dwie osobne trasy dla usprawnienia ruchu pasażerskiego i towarowego. Przez Strzelce Opolskie przebiega CE30, a druga trasa biegnie przez Kędzierzyn-Koźle (E 30). Część pociągów Intercity kursuje pierwszą trasą, część drugą.
=== Samochodem ===
Przez Strzelce Opolskie przebiegają drogi krajowe:
* 88 Strzelce Opolskie – węzeł Strzelce Opolskie – węzeł Kleszczów – [[Gliwice]] – [[Bytom]]
* 94 węzeł [[Zgorzelec]] – [[Bolesławiec]] – [[Legnica]] – [[Wrocław]] – [[Brzeg]] – [[Opole]] – Strzelce Opolskie – [[Toszek]] – [[Pyskowice]] – [[Bytom]] – [[Będzin]] – [[Sosnowiec]] – [[Dąbrowa Górnicza]] – [[Olkusz]] – [[Tarnów]] – [[Rzeszów]] – [[Jarosław (województwo podkarpackie)|Jarosław]] – Korczowa
Poza tym przez Strzelce Opolskie przebiegają dwie drogi wojewódzkie:
* 409 [[Dębina (powiat prudnicki)|Dębina]] – [[Krapkowice]] – [[Gogolin]] – Strzelce Opolskie
* 426 [[Zawadzkie]] – Strzelce Opolskie – Olszowa – [[Kędzierzyn-Koźle]].
Najważniejszą pobliską arterię w drogowym układzie komunikacyjnym stanowi autostrada A4. Strzelce Opolskie są z nią połączone poprzez węzeł Kędzierzyn-Koźle (Olszowa), do którego prowadzi droga wojewódzka nr 426, oraz poprzez węzeł Strzelce Opolskie (Nogowczyce), do którego prowadzi droga krajowa nr 88.
Droga 94 jest główną osią komunikacyjną w mieście. Wg danych z 2024 r. ruch dobowy w dni robocze przekraczał na niej 24 tys. pojazdów. Wieloletnie starania o budowę obwodnicy nie przyniosły do tej pory efektu.
=== Autobusem ===
Przewozy autobusowe realizuje PKS Strzelce Opolskie i oferuje bezpośrednie połączenia autobusowe m.in. z Opolem, Kędzierzynem-Koźle, Krapkowicami, Leśnicą, Zawadzkiem, Ujazdem. Na trasie do Opola działa również prywatny przewoźnik LUZ.
== Komunikacja miejska ==
Po mieście kursuje darmowy elektryczny autobus miejski. Dostępna jest linia 7A oraz 7B kursująca w przeciwnym kierunku. Linia obejmuje 4 różne trasy, a każda z nich zaczyna się i kończy na dworcu PKS. Przejazdy realizuje PKS Strzelce Opolskie. Rozkład jazdy można znaleźć na stronie internetowej tego przewoźnika i na przystankach. Autobus ten dociera także dwóch sąsiednich miejscowości – Brzeziny i Rożniątowa.
== Warto zobaczyć ==
=== Zabytki ===
* baszta przy murach obronnych z XV w., przerobiona na dzwonnicę kościelną na przełomie XVII i XVIII w.
* neobarokowy kościół par. pw. św. Wawrzyńca wzniesiony w latach 1904–1907 wg projektu Arnolda Güldenpfenniga w miejscu barokowego kościoła z 1724 roku. Posiada barokowe wyposażenie z poprzedniego kościoła, m.in. ołtarz główny autorstwa Johanna Könniga z 1712 r. W jego centralnej części znajduje się obraz Matki Boskiej Śnieżnej z 1663 roku autorstwa Jana Trycjusza
* kościół pw. Bożego Ciała z lat 1825–1826, pierwotnie ewangelicki wg projektu konsultowanego podobno z Karlem Friedrichem Schinklem
* drewniany kościół cmentarny pw. św. Barbary z II poł. XVII w.
* XIX-wieczny Park Renardów urządzony w stylu angielskim o powierzchni 65 ha, zlokalizowany w centrum miasta. Mieści ruiny pałacu hrabiów, który pierwotnie był zamkiem książąt opolskich
=== Imprezy ===
W mieście działa Strzelecki Ośrodek Kultury (SOK) prowadzony przez gminę oraz Powiatowe Centrum Kultury (PCK). Organizują one różne koncerty, warsztaty, spektakle, projekcje filmowe, wystawy, wyjazdy, spotkania autorskie. Największą plenerową imprezą są Dni Strzelec Opolskich (dawniej Dni Ziemi Strzeleckiej) w ramach których odbywają się m.in. koncerty, korowody, zawody sportowe, dyskoteka, animacje dla dzieci. Zbliżony program ma także coroczne Powiatowe Święto Chleba.
== Aktywny wypoczynek ==
W mieście funkcjonuje całoroczna pływalnia kryta, a dodatkowo, w okresie wakacyjnym, basen odkryty. Dostępne są boiska sportowe, a w okresie zimowym małe, darmowe lodowisko (Strzelecki Biały Orlik). Zimową atrakcją jest również tzw. Górka Kaśka – miejsce w parku miejskim do zjazdów sankami, które w razie potrzeby jest sztucznie naśnieżane. W grudniu organizowany jest rokrocznie Strzelecki Bieg Uliczny im. Euzebiusza Ferta, w którym bierze udział kilkaset uczestników.
Miasto ma stadion miejski i hale sportowe, m.in. halę widowiskowo-sportową przy ul. Kozielskiej 34 z widownią na ok. 700 miejsc oraz pasywną halę sportową w CKZiU z widownią antresolową na 144 miejsc. Miejskie tereny zielone do rekreacji i wypoczynku zapewniają m.in.: Park Renardów, Park Leśny i teren rekreacyjny Rybaczówka.
=== Szlaki turystyczne ===
W mieście ma swój koniec szlak turystyczny OP – 6536 y (34,0 km) zaczynający się w Kędzierzynie-Koźlu, a ponadto przez Strzelce przebiega Szlak Powstańców Śląskich OP – 27 n (97,7 km).
== Nauka ==
W mieście działa Liceum Ogólnokształcące zajmujące rokrocznie całkiem wysokie miejsce w rankingu liceów miesięcznika „Perspektywy” (w okolicach 5. miejsca w województwie opolskim). Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego (CKZiU), mieszczące w sobie m.in. technikum i szkołę branżową, jest największą tego typu placówką w województwie. Poza tym w mieście funkcjonują: niepubliczna szkoła branżowa, szkoła muzyczna, szkoła specjalna, szkoły podstawowe, przedszkola, żłobki.
== Zakupy ==
Strzelce są lokalnym centrum usług i handlu. W każdy wtorek i piątek od wczesnego rana do około południa w mieście działa targowisko, jedno z największych w województwie. W pobliżu znajdują się 2 pasaże handlowe: „A Centrum” i „Premium Park”. Obecne są liczne sieci handlowe jak m.in.: Biedronka, Lidl, Kaufland, Aldi, Lewiatan, Żabka, Action, Mrówka, Bricomarché, Jysk, Rossmann, Hebe, Natura, Kik, Pepco, TEDi, Media Expert, RTV Euro AGD.
== Noclegi ==
Przykładowe obiekty oferujące noclegi:
* Centrum Browar (ul. Kościuszki 4)
* Hotel Leśny (ul. Opolska 40)
* Moment (plac Targowy 3D)
* Pokoje pod Brzozą (ul. Celna 11)
* Stary Młyn (ul. Mickiewicza 17)
== Gdzie dalej ==
* Park Miniatur Olszowa – 8 km
* [[Góra Świętej Anny]] – 14 km
* [[zamek w Toszku]] – 17 km
* [[pałac w Żyrowej]] – 19 km
* [[JuraPark Krasiejów]] – 21 km
* Pałac Odrowążów w [[Kamień Śląski|Kamieniu Śląskim]] – 21 km
* [[pałac w Pławniowicach]] – 25 km
* [[Jezioro Turawskie]] (Średnie) – 32 km
* [[Opole]] – 33 km
* [[Gliwice]] – 40 km
[[Kategoria:Województwo opolskie]]
elu1x2bfon3rdjtmkirhxevyc2zc5wr
157878
157877
2026-07-30T11:14:40Z
Moromar
2451
157878
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|widok = Collage of Strzelce Opolskie.jpg
|herb = POL Strzelce Opolskie COA.svg
|mapa =
|nazwa = Strzelce Opolskie
|prefiks=77
|lud= 16 975
|www=https://www.strzelceopolskie.pl/
|region=Województwo opolskie
|powierzchnia=29,97
|kod pocztowy = 47–100
}}
[[Plik:Strzelce Kościu M 003.jpg|thumb|Budynek browaru z tradycyjnych regionalnych materiałów – kamienia wapiennego i detali architektonicznych z czerwonej cegły]]
[[Plik:Strzelce Op kosciol sw Wawrzynca 3.jpg|thumb|Wnętrze neobarokowego kościoła pw. św. Wawrzyńca z barokowym wyposażeniem]]
[[Plik:Strzelce Park M 042.jpg|thumb|Park Renardów]]
[[Plik:Strzelce Pan M 009.jpg|thumb|Widok na zamek i park z wieży ratuszowej]]
[[Plik: Dni Ziemi Strzeleckiej 2023.jpg|thumb|Koncerty w ramach Dni Ziemi Strzeleckiej w 2023 r.]]
'''Strzelce Opolskie''' są miastem powiatowym leżącym w [[województwo opolskie|województwie opolskim]] między [[Opole]]m a [[Gliwice|Gliwicami]], na północno-wschodnim stoku [[Góra Świętej Anny|Góry Świętej Anny]] będącym zachodnim skrajem [[Wyżyna Śląska|Wyżyny Śląskiej]].
== Charakterystyka ==
Strzelce nie są postrzegane jako miejscowość turystyczna. A jednak mieści się tu średniowieczny zamek przebudowany potem na pałac (zrujnowany następnie przez Sowietów), otoczony dużym parkiem w stylu angielskim. Nadal można znaleźć budynki, których elewacja ukazuje tradycyjne miejscowe materiały budowlane – łamany kamień wapienny oraz czerwona cegła dla detali architektonicznych.
Jest to miejscowość o profilu przemysłowo-usługowym. Dla lokalnej ludności Strzelce są istotnym ośrodkiem handlowym oraz administracyjnym, a zakłady przemysłowe występują zarówno w samym mieście, jak i w strefach gospodarczych tuż za miastem. Znaczenie rolnictwa jest mniejsze niż w innych częściach województwa ze względu na przeciętną jakość gleb. Wśród cech charakterystycznych miasta mieszkańcy regionu często wymieniają funkcjonowanie w nim dwóch zakładów karnych.
=== Historia ===
Strzeleckie lasy we wczesnym średniowieczu obfitowały w zwierzynę, na którą chętnie mieli polować strzelcy (tj. myśliwi, dawniej określani myśliwcami) z drużyn książęcych z linii Piastów. Stąd też ma pochodzić nazwa miasta i do tej przeszłości nawiązuje pomnik myśliwca przed ratuszem. Przebiegały tędy też szlaki handlowe. Po podziale księstwa opolskiego po śmierci Bolka I miasto stało się stolicą osobnego księstwa rządzonego przez Alberta strzeleckiego. Po jego bezdzietnej śmierci została tylko tytulatura przechodząca na kolejnych książąt opolskich aż do śmierci ostatniego opolskiego Piasta w 1532 r. – księcia Jana II Dobrego.
W 1305 r. po raz pierwszy został oficjalnie wymieniony w dokumentach strzelecki zamek, najprawdopodobniej drewniany. Albert wybudował murowaną wieżę mieszkalną z lokalnego materiału wapiennego i wzniósł mury miejskie, których pozostałości zachowały się do dzisiaj. Strzelce były wówczas niewielkim miastem – odległość od jednej do drugiej bramy wynosiła jedynie 250 m.
Miejscowość była pustoszona m.in. przez epidemie, pożary i wojnę trzydziestoletnią. Już od poł. XVII w. ród Colonnów zaczynał tworzyć przemysł na ziemi strzeleckiej. W 1815 r. strzeleckie dobra weszły w posiadanie Andreasa (Andrzeja) Renarda. Ten również z rozmachem rozwijał zakłady przemysłowe, zarówno na ziemi strzeleckiej, jak i poza Górnym Śląskiem. Swoją główną rezydencję urządził sobie w strzeleckim zamku (a właściwie pałacu) i doprowadził go do stanu świetności. Za zasługi jego i jego rodziny dla lokalnej społeczności park miejski nazwano (już w XXI w.) Parkiem Renardów (sam Andreas go zresztą założył).
W II poł. XIX w. w mieście rozwinął się m.in. przemysł maszynowy, wapienniczy i browarniczy. W plebiscycie w 1921 r. głosy w powiecie strzeleckim rozłożyły się niemal po równo między Polskę a Niemcy, ale w samym mieście za Niemcami głosowało prawie 86% uprawnionych. Zniszczenia w związku z II wojną światową omijały Strzelce aż do wkroczenia armii radzieckiej 21 stycznia 1945 r. Szacuje się, że centrum zostało wówczas zniszczone nawet w 90%. Sowieci zrujnowali również potencjał przemysłowy miasta, plądrując zakłady.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest Port Lotniczy Katowice w Pyrzowicach znajdujący się w odległości ok. 75 km.
=== Pociągiem ===
Pociągi Polregio zatrzymujące się w mieście kursują na trasie Opole – Gliwice. Przez miasto przebiega międzynarodowa linia kolejowa E30/CE30 (łączącą m.in. Wrocław i Kraków), która w regionie rozdziela się na dwie osobne trasy dla usprawnienia ruchu pasażerskiego i towarowego. Przez Strzelce Opolskie przebiega CE30, a druga trasa biegnie przez Kędzierzyn-Koźle (E 30). Część pociągów Intercity kursuje pierwszą trasą, część drugą.
=== Samochodem ===
Przez Strzelce Opolskie przebiegają drogi krajowe:
* 88 Strzelce Opolskie – węzeł Strzelce Opolskie – węzeł Kleszczów – [[Gliwice]] – [[Bytom]]
* 94 węzeł [[Zgorzelec]] – [[Bolesławiec]] – [[Legnica]] – [[Wrocław]] – [[Brzeg]] – [[Opole]] – Strzelce Opolskie – [[Toszek]] – [[Pyskowice]] – [[Bytom]] – [[Będzin]] – [[Sosnowiec]] – [[Dąbrowa Górnicza]] – [[Olkusz]] – [[Tarnów]] – [[Rzeszów]] – [[Jarosław (województwo podkarpackie)|Jarosław]] – Korczowa
Poza tym przez Strzelce Opolskie przebiegają dwie drogi wojewódzkie:
* 409 [[Dębina (powiat prudnicki)|Dębina]] – [[Krapkowice]] – [[Gogolin]] – Strzelce Opolskie
* 426 [[Zawadzkie]] – Strzelce Opolskie – Olszowa – [[Kędzierzyn-Koźle]].
Najważniejszą pobliską arterię w drogowym układzie komunikacyjnym stanowi autostrada A4. Strzelce Opolskie są z nią połączone poprzez węzeł Kędzierzyn-Koźle (Olszowa), do którego prowadzi droga wojewódzka nr 426, oraz poprzez węzeł Strzelce Opolskie (Nogowczyce), do którego prowadzi droga krajowa nr 88.
Droga 94 jest główną osią komunikacyjną w mieście. Wg danych z 2024 r. ruch dobowy w dni robocze przekraczał na niej 24 tys. pojazdów. Wieloletnie starania o budowę obwodnicy nie przyniosły do tej pory efektu.
=== Autobusem ===
Przewozy autobusowe realizuje PKS Strzelce Opolskie i oferuje bezpośrednie połączenia autobusowe m.in. z Opolem, Kędzierzynem-Koźle, Krapkowicami, Leśnicą, Zawadzkiem, Ujazdem. Na trasie do Opola działa również prywatny przewoźnik LUZ.
== Komunikacja miejska ==
Po mieście kursuje darmowy elektryczny autobus miejski. Dostępna jest linia 7A oraz 7B kursująca w przeciwnym kierunku. Linia obejmuje 4 różne trasy, a każda z nich zaczyna się i kończy na dworcu PKS. Przejazdy realizuje PKS Strzelce Opolskie. Rozkład jazdy można znaleźć na stronie internetowej tego przewoźnika i na przystankach. Autobus ten dociera także dwóch sąsiednich miejscowości – Brzeziny i Rożniątowa.
== Warto zobaczyć ==
=== Zabytki ===
* baszta przy murach obronnych z XV w., przerobiona na dzwonnicę kościelną na przełomie XVII i XVIII w.
* neobarokowy kościół par. pw. św. Wawrzyńca wzniesiony w latach 1904–1907 wg projektu Arnolda Güldenpfenniga w miejscu barokowego kościoła z 1724 roku. Posiada barokowe wyposażenie z poprzedniego kościoła, m.in. ołtarz główny autorstwa Johanna Könniga z 1712 r. W jego centralnej części znajduje się obraz Matki Boskiej Śnieżnej z 1663 roku autorstwa Jana Trycjusza
* kościół pw. Bożego Ciała z lat 1825–1826, pierwotnie ewangelicki wg projektu konsultowanego podobno z Karlem Friedrichem Schinklem
* drewniany kościół cmentarny pw. św. Barbary z II poł. XVII w.
* XIX-wieczny Park Renardów urządzony w stylu angielskim o powierzchni 65 ha, zlokalizowany w centrum miasta. Mieści ruiny pałacu hrabiów, który pierwotnie był zamkiem książąt opolskich
=== Imprezy ===
W mieście działa Strzelecki Ośrodek Kultury (SOK) prowadzony przez gminę oraz Powiatowe Centrum Kultury (PCK). Organizują one różne koncerty, warsztaty, spektakle, projekcje filmowe, wystawy, wyjazdy, spotkania autorskie. Największą plenerową imprezą są Dni Strzelec Opolskich (dawniej Dni Ziemi Strzeleckiej) w ramach których odbywają się m.in. koncerty, korowody, zawody sportowe, dyskoteka, animacje dla dzieci. Zbliżony program ma także coroczne Powiatowe Święto Chleba.
== Aktywny wypoczynek ==
W mieście funkcjonuje całoroczna pływalnia kryta, a dodatkowo, w okresie wakacyjnym, basen odkryty. Dostępne są boiska sportowe, a w okresie zimowym małe, darmowe lodowisko (Strzelecki Biały Orlik). Zimową atrakcją jest również tzw. Górka Kaśka – miejsce w parku miejskim do zjazdów sankami, które w razie potrzeby jest sztucznie naśnieżane. W grudniu organizowany jest rokrocznie Strzelecki Bieg Uliczny im. Euzebiusza Ferta, w którym bierze udział kilkaset uczestników.
Miasto ma stadion miejski i hale sportowe, m.in. halę widowiskowo-sportową przy ul. Kozielskiej 34 z widownią na ok. 700 miejsc oraz pasywną halę sportową w CKZiU z widownią antresolową na 144 miejsc. Miejskie tereny zielone do rekreacji i wypoczynku zapewniają m.in.: Park Renardów, Park Leśny i teren rekreacyjny Rybaczówka.
=== Szlaki turystyczne ===
W mieście ma swój koniec szlak turystyczny OP – 6536 y (34,0 km) zaczynający się w Kędzierzynie-Koźlu, a ponadto przez Strzelce przebiega Szlak Powstańców Śląskich OP – 27 n (97,7 km).
== Nauka ==
W mieście działa Liceum Ogólnokształcące zajmujące rokrocznie całkiem wysokie miejsce w rankingu liceów miesięcznika „Perspektywy” (w okolicach 5. miejsca w województwie opolskim). Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego (CKZiU), mieszczące w sobie m.in. technikum i szkołę branżową, jest największą tego typu placówką w województwie. Poza tym w mieście funkcjonują: niepubliczna szkoła branżowa, szkoła muzyczna, szkoła specjalna, szkoły podstawowe, przedszkola, żłobki.
== Zakupy ==
Strzelce są lokalnym centrum usług i handlu. W każdy wtorek i piątek od wczesnego rana do około południa w mieście działa targowisko, jedno z największych w województwie. W pobliżu znajdują się 2 pasaże handlowe: „A Centrum” i „Premium Park”. Obecne są liczne sieci handlowe jak m.in.: Biedronka, Lidl, Kaufland, Aldi, Lewiatan, Żabka, Action, Mrówka, Bricomarché, Jysk, Rossmann, Hebe, Natura, Kik, Pepco, TEDi, Media Expert, RTV Euro AGD.
== Noclegi ==
Przykładowe obiekty oferujące noclegi:
* Centrum Browar (ul. Kościuszki 4)
* Hotel Leśny (ul. Opolska 40)
* Moment (plac Targowy 3D)
* Pokoje pod Brzozą (ul. Celna 11)
* Stary Młyn (ul. Mickiewicza 17)
== Gdzie dalej ==
* Park Miniatur Olszowa – 8 km
* [[Góra Świętej Anny]] – 14 km
* [[zamek w Toszku]] – 17 km
* [[pałac w Żyrowej]] – 19 km
* [[JuraPark Krasiejów]] – 21 km
* Pałac Odrowążów w [[Kamień Śląski|Kamieniu Śląskim]] – 21 km
* [[pałac w Pławniowicach]] – 25 km
* [[Jezioro Turawskie]] (Średnie) – 32 km
* [[Opole]] – 33 km
* [[Gliwice]] – 40 km
{{Jest w|Powiat strzelecki}}
[[Kategoria:Województwo opolskie]]
7nej0corm4tbdj72hue7skv9ze13wi1