Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 6141 157947 110132 2026-07-31T11:25:12Z Moromar 2451 157947 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Aleja pokoju.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Sieradz |nazwa oryginalna = |widok = Fara sieradz.jpg |opis = |herb = POL_Sieradz_COA.svg |mapa = Sieradz 18 45 E 51 36 N.svg |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_łódzkie_1_flag.svg|20px]] [[Województwo łódzkie]] |powierzchnia = 51,22 |wysokość = 124 |ludność = 42 200 |prefiks = +48 43 |kod pocztowy = 98-200 do 98-210 |www = https://sieradz.eu/ }} '''Sieradz''' to historyczne miasto w [[Województwo łódzkie|województwie łódzkim]], położone nad Wartą, dopływem Odry, w Kotlinie Sieradzkiej. Miasto leży w regionie historycznym Wielkopolski. Jest szczególnie znane ze swojego starego miasta i jako stolica Księstwa Sieradzkiego od początku XII wieku. [[Plik:Sieradz, ulica Kościuszki.jpg|thumb|Sieradz, ulica T. Kościuszki]] [[Plik:Sieradz- budynek liceum (1).jpg|thumb|Sieradz, budynek liceum]] [[Plik:Teatr sieradz.JPG|thumb|Sieradz, Teatr Miejski]] == Charakterystyka == Położenie geograficzne: 51°35′43″N 18°43′50″E To jedno z najstarszych miast w Polsce. Ślady osadnictwa sięgają VI–VII w. W XI w. powstał tu gród kasztelański, wymieniony w 1136 r. Prawa miejskie otrzymał przed 1255 r. od księcia Kazimierza Kondradowica. Miasto spalone w 1331 r. przez Krzyżaków, po odbudowie za Kazimierza Wielkiego miało 3 bramy: Grodzką, Krakowską i Warcką. W 1445 r. odbyła się tu elekcja króla Kazimierza Jagiellończyka. Chorągwie sieradzkie w bitwie pod Grunwaldem wyróżniły się męstwem i król Władysław Jagiełło nadał przywilej używania przez miasto czerwonego laku do pieczęci. W XVII i XVIII w. następował powolny upadek z powodu najazdów szwedzkich i pożarów. Podczas powstania styczniowego były tu miejsca koncentracji powstańców i potyczek z wojskami carskimi. Rok 1902 przyniósł połączenie kolejowe z Kaliszem i Łodzią Koleją Warszawsko-Kaliską. Pozostał z tamtych czasów niewielki budynek dworca kolejowego na przedmieściu. W 20-leciu międzywojennym był to dość duży ośrodek rolniczo-przemysłowy Od XIV w. do II rozbioru Polski oraz w latach 1975–1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego. Najsłynniejsi sieradzanie to: * [[w:Antoni Cierplikowski|Antoni Cierplikowski]], sławny fryzjer * [[w:Ary Sternfeld|Ary Sternfeld]] wybitny teoretyk kosmonautyki (1905-1980) == Dojazd == === Samolotem === === Koleją === Przez Sieradz biegnie: Linia kolejowa nr 14 – o długości 388,577 km, łącząca stację Łódź Kaliska ze stacją Forst (Lausitz). === Samochodem === Przez Sieradz biegnie: * Droga krajowa nr 12 – równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z [[Niemcy|Niemcami]] w [[Łęknica|Łęknicy]] do granicy z [[Ukraina|Ukrainą]] w [[Dorohusk]]u-Berdyszczach. Przebiega przez 6 województw:[[Województwo lubuskie|lubuskie]], [[Województwo dolnośląskie|dolnośląskie]], [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskie]], [[Województwo łódzkie|łódzkie]], [[Województwo mazowieckie|mazowieckie]] i [[Województwo lubelskie|lubelskie]]. * Droga ekspresowa S8 – polska droga ekspresowa przebiegająca od [[Wrocław]]ia do [[Białystok|Białegostoku]]. * Droga krajowa nr 83 – łączy [[Turek]] z Sieradzem, ma długość ok. 55 km, przebiega przez województwa wielkopolskie i łódzkie. === Autobusem === === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Budynek u zbiegu ul. Dominikańskiej i Zamkowej, zwany "kamienicą pojagiellońską"; jest to najstarsza kamienica mieszkalna w Sieradzu, powstała w końcu XVI lub na początku XVII w., obecnie siedziba Muzeum Okręgowego * Dawny zajazd pocztowy z XIX w., obecnie siedziba Biura Wystaw Artystycznych * Podominikański Zespół Kościelno - Klasztorny z XIII w. – najstarszy zabytek architektury * Kolegiata pw. Wszystkich Świętych * Wzgórze Zamkowe, będące pozostałością grodu kasztelańskiego, a następnie książęcego, w którego obrębie w XIII wieku wzniesiono ceglaną rotundę; w XIV wieku gród zastąpił murowany zamek królewski (starościński), wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany, rozebrany w końcu XVIII wieku; * Staromiejski Rynek zachował średniowieczny układ przestrzenny z centralnym placem i ulicami wychodzącymi parami z jego naroży. Piętrowe budynki go okalające pochodzą z XIX i XX w. * Budynek Teatru Miejskiego, w przeszłości stajnie pocztowe * Tzw. Dom Kata przy ul. Ogrodowej – budynek kryjący w sobie relikt XIV-wiecznej baszty i niewielki odcinek miejskiego muru obronnego * Budynek przy ul. Ogrodowej, w którym urodził się Ary Sternfeld. Na ścianie budynku stosowna tablica pamiątkowa * Neoklasyczny gmach I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka z lat 20. XX w. przy ulicy Żwirki i Wigury 3 == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == * Sieradzka Konferencja Kosmiczna pn. „Dziedzictwo Arego Sternfelda” co roku w październiku * Ogólnopolski Konkurs Uczniów Fryzjerstwa im. Antoine`a Cierpikowskiego == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == == Zobacz też == {{Geo|51°35′43″|18°43′50″}} {{Jest w|Województwo łódzkie}} [[Kategoria:Powiat sieradzki]] fg7zdtk8qrqdktr7og8dcn0db4dud6w 157948 157947 2026-07-31T11:25:44Z Moromar 2451 157948 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Aleja pokoju.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Sieradz |nazwa oryginalna = |widok = Fara sieradz.jpg |opis = |herb = POL_Sieradz_COA.svg |mapa = Sieradz 18 45 E 51 36 N.svg |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_łódzkie_1_flag.svg|20px]] [[Województwo łódzkie]] |powierzchnia = 51,22 |wysokość = 124 |ludność = 42 200 |prefiks = +48 43 |kod pocztowy = 98-200 do 98-210 |www = https://sieradz.eu/ }} '''Sieradz''' to historyczne miasto w [[Województwo łódzkie|województwie łódzkim]], położone nad Wartą, dopływem Odry, w Kotlinie Sieradzkiej. Miasto leży w regionie historycznym Wielkopolski. Jest szczególnie znane ze swojego starego miasta i jako stolica Księstwa Sieradzkiego od początku XII wieku. [[Plik:Sieradz, ulica Kościuszki.jpg|thumb|Sieradz, ulica T. Kościuszki]] [[Plik:Sieradz- budynek liceum (1).jpg|thumb|Sieradz, budynek liceum]] [[Plik:Teatr sieradz.JPG|thumb|Sieradz, Teatr Miejski]] == Charakterystyka == Położenie geograficzne: 51°35′43″N 18°43′50″E To jedno z najstarszych miast w Polsce. Ślady osadnictwa sięgają VI–VII w. W XI w. powstał tu gród kasztelański, wymieniony w 1136 r. Prawa miejskie otrzymał przed 1255 r. od księcia Kazimierza Kondradowica. Miasto spalone w 1331 r. przez Krzyżaków, po odbudowie za Kazimierza Wielkiego miało 3 bramy: Grodzką, Krakowską i Warcką. W 1445 r. odbyła się tu elekcja króla Kazimierza Jagiellończyka. Chorągwie sieradzkie w bitwie pod Grunwaldem wyróżniły się męstwem i król Władysław Jagiełło nadał przywilej używania przez miasto czerwonego laku do pieczęci. W XVII i XVIII w. następował powolny upadek z powodu najazdów szwedzkich i pożarów. Podczas powstania styczniowego były tu miejsca koncentracji powstańców i potyczek z wojskami carskimi. Rok 1902 przyniósł połączenie kolejowe z Kaliszem i Łodzią Koleją Warszawsko-Kaliską. Pozostał z tamtych czasów niewielki budynek dworca kolejowego na przedmieściu. W 20-leciu międzywojennym był to dość duży ośrodek rolniczo-przemysłowy Od XIV w. do II rozbioru Polski oraz w latach 1975–1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego. Najsłynniejsi sieradzanie to: * [[w:Antoni Cierplikowski|Antoni Cierplikowski]], sławny fryzjer * [[w:Ary Sternfeld|Ary Sternfeld]] wybitny teoretyk kosmonautyki (1905-1980) == Dojazd == === Samolotem === === Koleją === Przez Sieradz biegnie: Linia kolejowa nr 14 – o długości 388,577 km, łącząca stację Łódź Kaliska ze stacją Forst (Lausitz). === Samochodem === Przez Sieradz biegnie: * Droga krajowa nr 12 – równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z [[Niemcy|Niemcami]] w [[Łęknica|Łęknicy]] do granicy z [[Ukraina|Ukrainą]] w [[Dorohusk]]u-Berdyszczach. Przebiega przez 6 województw:[[Województwo lubuskie|lubuskie]], [[Województwo dolnośląskie|dolnośląskie]], [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskie]], [[Województwo łódzkie|łódzkie]], [[Województwo mazowieckie|mazowieckie]] i [[Województwo lubelskie|lubelskie]]. * Droga ekspresowa S8 – polska droga ekspresowa przebiegająca od [[Wrocław]]ia do [[Białystok|Białegostoku]]. * Droga krajowa nr 83 – łączy [[Turek]] z Sieradzem, ma długość ok. 55 km, przebiega przez województwa wielkopolskie i łódzkie. === Autobusem === === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Budynek u zbiegu ul. Dominikańskiej i Zamkowej, zwany "kamienicą pojagiellońską"; jest to najstarsza kamienica mieszkalna w Sieradzu, powstała w końcu XVI lub na początku XVII w., obecnie siedziba Muzeum Okręgowego * Dawny zajazd pocztowy z XIX w., obecnie siedziba Biura Wystaw Artystycznych * Podominikański Zespół Kościelno - Klasztorny z XIII w. – najstarszy zabytek architektury * Kolegiata pw. Wszystkich Świętych * Wzgórze Zamkowe, będące pozostałością grodu kasztelańskiego, a następnie książęcego, w którego obrębie w XIII wieku wzniesiono ceglaną rotundę; w XIV wieku gród zastąpił murowany zamek królewski (starościński), wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany, rozebrany w końcu XVIII wieku; * Staromiejski Rynek zachował średniowieczny układ przestrzenny z centralnym placem i ulicami wychodzącymi parami z jego naroży. Piętrowe budynki go okalające pochodzą z XIX i XX w. * Budynek Teatru Miejskiego, w przeszłości stajnie pocztowe * Tzw. Dom Kata przy ul. Ogrodowej – budynek kryjący w sobie relikt XIV-wiecznej baszty i niewielki odcinek miejskiego muru obronnego * Budynek przy ul. Ogrodowej, w którym urodził się Ary Sternfeld. Na ścianie budynku stosowna tablica pamiątkowa * Neoklasyczny gmach I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka z lat 20. XX w. przy ulicy Żwirki i Wigury 3 == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == * Sieradzka Konferencja Kosmiczna pn. „Dziedzictwo Arego Sternfelda” co roku w październiku * Ogólnopolski Konkurs Uczniów Fryzjerstwa im. Antoine`a Cierpikowskiego == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == == Zobacz też == {{Geo|51°35′43″|18°43′50″}} {{Jest w|Powiat sieradzki}} [[Kategoria:Powiat sieradzki]] osef27aivb1l5hc2owx9iwaceyi82iv 157950 157948 2026-07-31T11:35:29Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 157950 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Aleja pokoju.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Sieradz |nazwa oryginalna = |widok = Fara sieradz.jpg |opis = |herb = POL_Sieradz_COA.svg |mapa = Sieradz 18 45 E 51 36 N.svg |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_łódzkie_1_flag.svg|20px]] [[Województwo łódzkie]] |powierzchnia = 51,22 |wysokość = 124 |ludność = 42 200 |prefiks = +48 43 |kod pocztowy = 98-200 do 98-210 |www = https://sieradz.eu/ }} '''Sieradz''' to historyczne miasto w [[Województwo łódzkie|województwie łódzkim]], położone nad Wartą, dopływem Odry, w Kotlinie Sieradzkiej. Miasto leży w regionie historycznym Wielkopolski. Jest szczególnie znane ze swojego starego miasta i jako stolica Księstwa Sieradzkiego od początku XII wieku. [[Plik:Sieradz, ulica Kościuszki.jpg|thumb|Sieradz, ulica T. Kościuszki]] [[Plik:Sieradz- budynek liceum (1).jpg|thumb|Sieradz, budynek liceum]] [[Plik:Teatr sieradz.JPG|thumb|Sieradz, Teatr Miejski]] == Charakterystyka == Położenie geograficzne: 51°35′43″N 18°43′50″E To jedno z najstarszych miast w Polsce. Ślady osadnictwa sięgają VI–VII w. W XI w. powstał tu gród kasztelański, wymieniony w 1136 r. Prawa miejskie otrzymał przed 1255 r. od księcia Kazimierza Kondradowica. Miasto spalone w 1331 r. przez Krzyżaków, po odbudowie za Kazimierza Wielkiego miało 3 bramy: Grodzką, Krakowską i Warcką. W 1445 r. odbyła się tu elekcja króla Kazimierza Jagiellończyka. Chorągwie sieradzkie w bitwie pod Grunwaldem wyróżniły się męstwem i król Władysław Jagiełło nadał przywilej używania przez miasto czerwonego laku do pieczęci. W XVII i XVIII w. następował powolny upadek z powodu najazdów szwedzkich i pożarów. Podczas powstania styczniowego były tu miejsca koncentracji powstańców i potyczek z wojskami carskimi. Rok 1902 przyniósł połączenie kolejowe z Kaliszem i Łodzią Koleją Warszawsko-Kaliską. Pozostał z tamtych czasów niewielki budynek dworca kolejowego na przedmieściu. W 20-leciu międzywojennym był to dość duży ośrodek rolniczo-przemysłowy Od XIV w. do II rozbioru Polski oraz w latach 1975–1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego. Najsłynniejsi sieradzanie to: * [[w:Antoni Cierplikowski|Antoni Cierplikowski]], sławny fryzjer * [[w:Ary Sternfeld|Ary Sternfeld]] wybitny teoretyk kosmonautyki (1905-1980) == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko międzynarodowe znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Łódź|51.721944|19.398056|typ=transport}}'''Łodzi''' ({{IATA|LCJ}}). === Koleją === W mieście znajduje się {{Znacznik|Dworzec kolejowy|51.598056|18.715|typ=transport}}'''dworzec kolejowy''', do którego można dojechać między innymi z [[Łódź|Łodzi]]. === Samochodem === Przez Sieradz biegnie: * Droga krajowa [[Plik:DK12-PL.svg|25px]] – równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z [[Niemcy|Niemcami]] w [[Łęknica|Łęknicy]] do granicy z [[Ukraina|Ukrainą]] w [[Dorohusk]]u-Berdyszczach. Przebiega przez 6 województw:[[Województwo lubuskie|lubuskie]], [[Województwo dolnośląskie|dolnośląskie]], [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskie]], [[Województwo łódzkie|łódzkie]], [[Województwo mazowieckie|mazowieckie]] i [[Województwo lubelskie|lubelskie]]. * Droga ekspresowa [[Plik:S8-PL.svg|25px]] – polska droga ekspresowa przebiegająca od [[Wrocław]]ia do [[Białystok|Białegostoku]]. * Droga krajowa [[Plik:DK83-PL.svg|25px]] – łączy [[Turek]] z Sieradzem, ma długość ok. 55 km, przebiega przez województwa wielkopolskie i łódzkie. === Autobusem === Istnieją regularne połączenia autobusowe międzymiastowe do Łodzi oraz autobusy dalekobieżne do innych miast regionu. * {{Znacznik|Dworzec kolejowy|51.5926775|18.7271319|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy'''. == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Budynek u zbiegu ul. Dominikańskiej i Zamkowej, zwany "kamienicą pojagiellońską"; jest to najstarsza kamienica mieszkalna w Sieradzu, powstała w końcu XVI lub na początku XVII w., obecnie siedziba Muzeum Okręgowego * Dawny zajazd pocztowy z XIX w., obecnie siedziba Biura Wystaw Artystycznych * Podominikański Zespół Kościelno - Klasztorny z XIII w. – najstarszy zabytek architektury * Kolegiata pw. Wszystkich Świętych * Wzgórze Zamkowe, będące pozostałością grodu kasztelańskiego, a następnie książęcego, w którego obrębie w XIII wieku wzniesiono ceglaną rotundę; w XIV wieku gród zastąpił murowany zamek królewski (starościński), wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany, rozebrany w końcu XVIII wieku; * Staromiejski Rynek zachował średniowieczny układ przestrzenny z centralnym placem i ulicami wychodzącymi parami z jego naroży. Piętrowe budynki go okalające pochodzą z XIX i XX w. * Budynek Teatru Miejskiego, w przeszłości stajnie pocztowe * Tzw. Dom Kata przy ul. Ogrodowej – budynek kryjący w sobie relikt XIV-wiecznej baszty i niewielki odcinek miejskiego muru obronnego * Budynek przy ul. Ogrodowej, w którym urodził się Ary Sternfeld. Na ścianie budynku stosowna tablica pamiątkowa * Neoklasyczny gmach I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka z lat 20. XX w. przy ulicy Żwirki i Wigury 3 == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == * Sieradzka Konferencja Kosmiczna pn. „Dziedzictwo Arego Sternfelda” co roku w październiku * Ogólnopolski Konkurs Uczniów Fryzjerstwa im. Antoine`a Cierpikowskiego == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == == Zobacz też == {{Geo|51°35′43″|18°43′50″}} {{Jest w|Powiat sieradzki}} [[Kategoria:Powiat sieradzki]] i98o530l1iade0n0mbqocvdunncwch6 157951 157950 2026-07-31T11:37:56Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 157951 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Aleja pokoju.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Sieradz |nazwa oryginalna = |widok = Fara sieradz.jpg |opis = |herb = POL_Sieradz_COA.svg |mapa = Sieradz 18 45 E 51 36 N.svg |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_łódzkie_1_flag.svg|20px]] [[Województwo łódzkie]] |powierzchnia = 51,22 |wysokość = 124 |ludność = 42 200 |prefiks = +48 43 |kod pocztowy = 98-200 do 98-210 |www = https://sieradz.eu/ }} '''Sieradz''' to historyczne miasto w [[Województwo łódzkie|województwie łódzkim]], położone nad Wartą, dopływem Odry, w Kotlinie Sieradzkiej. Miasto leży w regionie historycznym Wielkopolski. Jest szczególnie znane ze swojego starego miasta i jako stolica Księstwa Sieradzkiego od początku XII wieku. [[Plik:Sieradz, ulica Kościuszki.jpg|thumb|Sieradz, ulica T. Kościuszki]] [[Plik:Sieradz- budynek liceum (1).jpg|thumb|Sieradz, budynek liceum]] [[Plik:Teatr sieradz.JPG|thumb|Sieradz, Teatr Miejski]] == Charakterystyka == Położenie geograficzne: 51°35′43″N 18°43′50″E To jedno z najstarszych miast w Polsce. Ślady osadnictwa sięgają VI–VII w. W XI w. powstał tu gród kasztelański, wymieniony w 1136 r. Prawa miejskie otrzymał przed 1255 r. od księcia Kazimierza Kondradowica. Miasto spalone w 1331 r. przez Krzyżaków, po odbudowie za Kazimierza Wielkiego miało 3 bramy: Grodzką, Krakowską i Warcką. W 1445 r. odbyła się tu elekcja króla Kazimierza Jagiellończyka. Chorągwie sieradzkie w bitwie pod Grunwaldem wyróżniły się męstwem i król Władysław Jagiełło nadał przywilej używania przez miasto czerwonego laku do pieczęci. W XVII i XVIII w. następował powolny upadek z powodu najazdów szwedzkich i pożarów. Podczas powstania styczniowego były tu miejsca koncentracji powstańców i potyczek z wojskami carskimi. Rok 1902 przyniósł połączenie kolejowe z Kaliszem i Łodzią Koleją Warszawsko-Kaliską. Pozostał z tamtych czasów niewielki budynek dworca kolejowego na przedmieściu. W 20-leciu międzywojennym był to dość duży ośrodek rolniczo-przemysłowy Od XIV w. do II rozbioru Polski oraz w latach 1975–1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego. Najsłynniejsi sieradzanie to: * [[w:Antoni Cierplikowski|Antoni Cierplikowski]], sławny fryzjer * [[w:Ary Sternfeld|Ary Sternfeld]] wybitny teoretyk kosmonautyki (1905-1980) == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko międzynarodowe znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Łódź|51.721944|19.398056|typ=transport}}'''Łodzi''' ({{IATA|LCJ}}). === Koleją === W mieście znajduje się {{Znacznik|Dworzec kolejowy|51.598056|18.715|typ=transport}}'''dworzec kolejowy''', do którego można dojechać między innymi z [[Łódź|Łodzi]]. === Samochodem === Przez Sieradz biegnie: * Droga krajowa [[Plik:DK12-PL.svg|25px]] – równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z [[Niemcy|Niemcami]] w [[Łęknica|Łęknicy]] do granicy z [[Ukraina|Ukrainą]] w [[Dorohusk]]u-Berdyszczach. Przebiega przez 6 województw:[[Województwo lubuskie|lubuskie]], [[Województwo dolnośląskie|dolnośląskie]], [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskie]], [[Województwo łódzkie|łódzkie]], [[Województwo mazowieckie|mazowieckie]] i [[Województwo lubelskie|lubelskie]]. * Droga ekspresowa [[Plik:S8-PL.svg|25px]] – polska droga ekspresowa przebiegająca od [[Wrocław]]ia do [[Białystok|Białegostoku]]. * Droga krajowa [[Plik:DK83-PL.svg|25px]] – łączy [[Turek]] z Sieradzem, ma długość ok. 55 km, przebiega przez województwa wielkopolskie i łódzkie. === Autobusem === Istnieją regularne połączenia autobusowe międzymiastowe do Łodzi oraz autobusy dalekobieżne do innych miast regionu. * {{Znacznik|Dworzec kolejowy|51.5926775|18.7271319|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy'''. == Komunikacja == {{mapa|51.595278|18.730556|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Sieradz jest niewielkim miastem, dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Komunikację obsługują autobusy miejskie. Łączą centrum z osiedlami, dworcem kolejowym i okolicznymi miejscowościami. * bilety można kupić u kierowcy (jeśli sprzedaż jest prowadzona) lub w punktach sprzedaży, * rozkłady jazdy znajdują się na przystankach oraz w aplikacjach takich jak Jakdojade (jeśli dana linia jest dostępna) czy Mapy Google. == Warto zobaczyć == * Budynek u zbiegu ul. Dominikańskiej i Zamkowej, zwany "kamienicą pojagiellońską"; jest to najstarsza kamienica mieszkalna w Sieradzu, powstała w końcu XVI lub na początku XVII w., obecnie siedziba Muzeum Okręgowego * Dawny zajazd pocztowy z XIX w., obecnie siedziba Biura Wystaw Artystycznych * Podominikański Zespół Kościelno - Klasztorny z XIII w. – najstarszy zabytek architektury * Kolegiata pw. Wszystkich Świętych * Wzgórze Zamkowe, będące pozostałością grodu kasztelańskiego, a następnie książęcego, w którego obrębie w XIII wieku wzniesiono ceglaną rotundę; w XIV wieku gród zastąpił murowany zamek królewski (starościński), wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany, rozebrany w końcu XVIII wieku; * Staromiejski Rynek zachował średniowieczny układ przestrzenny z centralnym placem i ulicami wychodzącymi parami z jego naroży. Piętrowe budynki go okalające pochodzą z XIX i XX w. * Budynek Teatru Miejskiego, w przeszłości stajnie pocztowe * Tzw. Dom Kata przy ul. Ogrodowej – budynek kryjący w sobie relikt XIV-wiecznej baszty i niewielki odcinek miejskiego muru obronnego * Budynek przy ul. Ogrodowej, w którym urodził się Ary Sternfeld. Na ścianie budynku stosowna tablica pamiątkowa * Neoklasyczny gmach I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka z lat 20. XX w. przy ulicy Żwirki i Wigury 3 == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == * Sieradzka Konferencja Kosmiczna pn. „Dziedzictwo Arego Sternfelda” co roku w październiku * Ogólnopolski Konkurs Uczniów Fryzjerstwa im. Antoine`a Cierpikowskiego == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == == Zobacz też == {{Geo|51°35′43″|18°43′50″}} {{Jest w|Powiat sieradzki}} [[Kategoria:Powiat sieradzki]] 7nsy05qkjcpx59l1ea236ekib9185nw 157952 157951 2026-07-31T11:38:16Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 157952 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Aleja pokoju.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Sieradz |nazwa oryginalna = |widok = Fara sieradz.jpg |opis = |herb = POL_Sieradz_COA.svg |mapa = Sieradz 18 45 E 51 36 N.svg |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_łódzkie_1_flag.svg|20px]] [[Województwo łódzkie]] |powierzchnia = 51,22 |wysokość = 124 |ludność = 42 200 |prefiks = +48 43 |kod pocztowy = 98-200 do 98-210 |www = https://sieradz.eu/ }} '''Sieradz''' to historyczne miasto w [[Województwo łódzkie|województwie łódzkim]], położone nad Wartą, dopływem Odry, w Kotlinie Sieradzkiej. Miasto leży w regionie historycznym Wielkopolski. Jest szczególnie znane ze swojego starego miasta i jako stolica Księstwa Sieradzkiego od początku XII wieku. [[Plik:Sieradz, ulica Kościuszki.jpg|thumb|Sieradz, ulica T. Kościuszki]] [[Plik:Sieradz- budynek liceum (1).jpg|thumb|Sieradz, budynek liceum]] [[Plik:Teatr sieradz.JPG|thumb|Sieradz, Teatr Miejski]] == Charakterystyka == Położenie geograficzne: 51°35′43″N 18°43′50″E To jedno z najstarszych miast w Polsce. Ślady osadnictwa sięgają VI–VII w. W XI w. powstał tu gród kasztelański, wymieniony w 1136 r. Prawa miejskie otrzymał przed 1255 r. od księcia Kazimierza Kondradowica. Miasto spalone w 1331 r. przez Krzyżaków, po odbudowie za Kazimierza Wielkiego miało 3 bramy: Grodzką, Krakowską i Warcką. W 1445 r. odbyła się tu elekcja króla Kazimierza Jagiellończyka. Chorągwie sieradzkie w bitwie pod Grunwaldem wyróżniły się męstwem i król Władysław Jagiełło nadał przywilej używania przez miasto czerwonego laku do pieczęci. W XVII i XVIII w. następował powolny upadek z powodu najazdów szwedzkich i pożarów. Podczas powstania styczniowego były tu miejsca koncentracji powstańców i potyczek z wojskami carskimi. Rok 1902 przyniósł połączenie kolejowe z Kaliszem i Łodzią Koleją Warszawsko-Kaliską. Pozostał z tamtych czasów niewielki budynek dworca kolejowego na przedmieściu. W 20-leciu międzywojennym był to dość duży ośrodek rolniczo-przemysłowy Od XIV w. do II rozbioru Polski oraz w latach 1975–1998 Sieradz był stolicą województwa sieradzkiego. Najsłynniejsi sieradzanie to: * [[w:Antoni Cierplikowski|Antoni Cierplikowski]], sławny fryzjer * [[w:Ary Sternfeld|Ary Sternfeld]] wybitny teoretyk kosmonautyki (1905-1980) == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko międzynarodowe znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Łódź|51.721944|19.398056|typ=transport}}'''Łodzi''' ({{IATA|LCJ}}). === Koleją === W mieście znajduje się {{Znacznik|Dworzec kolejowy|51.598056|18.715|typ=transport}}'''dworzec kolejowy''', do którego można dojechać między innymi z [[Łódź|Łodzi]]. === Samochodem === Przez Sieradz biegnie: * Droga krajowa [[Plik:DK12-PL.svg|25px]] – równoleżnikowo przez obszar Polski od granicy z [[Niemcy|Niemcami]] w [[Łęknica|Łęknicy]] do granicy z [[Ukraina|Ukrainą]] w [[Dorohusk]]u-Berdyszczach. Przebiega przez 6 województw:[[Województwo lubuskie|lubuskie]], [[Województwo dolnośląskie|dolnośląskie]], [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskie]], [[Województwo łódzkie|łódzkie]], [[Województwo mazowieckie|mazowieckie]] i [[Województwo lubelskie|lubelskie]]. * Droga ekspresowa [[Plik:S8-PL.svg|25px]] – polska droga ekspresowa przebiegająca od [[Wrocław]]ia do [[Białystok|Białegostoku]]. * Droga krajowa [[Plik:DK83-PL.svg|25px]] – łączy [[Turek]] z Sieradzem, ma długość ok. 55 km, przebiega przez województwa wielkopolskie i łódzkie. === Autobusem === Istnieją regularne połączenia autobusowe międzymiastowe do Łodzi oraz autobusy dalekobieżne do innych miast regionu. * {{Znacznik|Dworzec kolejowy|51.5926775|18.7271319|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy'''. == Komunikacja == {{mapa|51.595278|18.730556|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Sieradz jest niewielkim miastem, dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Komunikację obsługują autobusy miejskie. Łączą centrum z osiedlami, dworcem kolejowym i okolicznymi miejscowościami. * bilety można kupić u kierowcy (jeśli sprzedaż jest prowadzona) lub w punktach sprzedaży, * rozkłady jazdy znajdują się na przystankach oraz w aplikacjach takich jak Jakdojade (jeśli dana linia jest dostępna) czy Mapy Google. == Warto zobaczyć == * Budynek u zbiegu ul. Dominikańskiej i Zamkowej, zwany "kamienicą pojagiellońską"; jest to najstarsza kamienica mieszkalna w Sieradzu, powstała w końcu XVI lub na początku XVII w., obecnie siedziba Muzeum Okręgowego * Dawny zajazd pocztowy z XIX w., obecnie siedziba Biura Wystaw Artystycznych * Podominikański Zespół Kościelno - Klasztorny z XIII w. – najstarszy zabytek architektury * Kolegiata pw. Wszystkich Świętych * Wzgórze Zamkowe, będące pozostałością grodu kasztelańskiego, a następnie książęcego, w którego obrębie w XIII wieku wzniesiono ceglaną rotundę; w XIV wieku gród zastąpił murowany zamek królewski (starościński), wielokrotnie rozbudowywany i przebudowywany, rozebrany w końcu XVIII wieku; * Staromiejski Rynek zachował średniowieczny układ przestrzenny z centralnym placem i ulicami wychodzącymi parami z jego naroży. Piętrowe budynki go okalające pochodzą z XIX i XX w. * Budynek Teatru Miejskiego, w przeszłości stajnie pocztowe * Tzw. Dom Kata przy ul. Ogrodowej – budynek kryjący w sobie relikt XIV-wiecznej baszty i niewielki odcinek miejskiego muru obronnego * Budynek przy ul. Ogrodowej, w którym urodził się Ary Sternfeld. Na ścianie budynku stosowna tablica pamiątkowa * Neoklasyczny gmach I Liceum Ogólnokształcącego im. Kazimierza Jagiellończyka z lat 20. XX w. przy ulicy Żwirki i Wigury 3 == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == * Sieradzka Konferencja Kosmiczna pn. „Dziedzictwo Arego Sternfelda” co roku w październiku * Ogólnopolski Konkurs Uczniów Fryzjerstwa im. Antoine`a Cierpikowskiego == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == == Zobacz też == {{Geo|51°35′43″|18°43′50″}} {{Jest w|Powiat sieradzki}} [[Kategoria:Powiat sieradzki]] cea7m0dukpvwc12k13ybek06d11gzmg 0 12976 157889 157887 2026-07-30T12:00:09Z Moromar 2451 /* Najbliższe okolice */ 157889 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gospić |nazwa oryginalna = |widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG |opis = |herb = Gospić_(grb).gif |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]] |region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]] |powierzchnia = 21,4 |wysokość = 656 |ludność = 6300 |prefiks = +385 (0)53 |kod pocztowy = 53000 |www = https://gospic.hr/ }} '''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej. == Charakterystyka == Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się. Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem. == Dojazd == === Samolotem === W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|45.743056|16.068889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|45.216944|14.570278|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|44.108333|15.346667|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}). === Koleją === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em. === Samochodem === Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta. == Komunikacja == {{mapa|44.546808|15.374508|zoom=14|height=|width=|align=|name|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Gospić jest niewielkim miastem (ok. 12 tys. mieszkańców), dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Samochód lub autobus przydają się głównie podczas wycieczek poza miasto. == Warto zobaczyć == Wojna chorwacka również odcisnęła piętno na mieście. * {{zobacz | name=Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny | alt= | url= | adres= | lat=44.545647| long=15.375856| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest katedrą diecezji. }} * {{zobacz | name=Kaplica Jana Nepomucena | alt= | url= | adres= | lat=44.5452153| long=15.3731611| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Liki | alt= | url= | adres=Dr. Franje Tuđmana 3 | lat=44.5463443| long=15.3749122| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum wynalazcy Nikoli Tesli | alt= | url= | adres= | lat=44.55970759195396| long=15.309745388689388| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=w pobliskim Smiljanie. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka górska, jazda na nartach w górach Velebit, turystyka myśliwska i wypoczynek na wsi. '''Niebezpieczeństwo! Na wschód od miasta nadal istnieje ryzyko wystąpienia min!''' == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Chorwacja}} [[Kategoria:Chorwacja]] qb1ea0h1po98eycn8be5wwee5pgp55o 157890 157889 2026-07-30T12:00:28Z Moromar 2451 /* Warto zobaczyć */ 157890 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gospić |nazwa oryginalna = |widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG |opis = |herb = Gospić_(grb).gif |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]] |region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]] |powierzchnia = 21,4 |wysokość = 656 |ludność = 6300 |prefiks = +385 (0)53 |kod pocztowy = 53000 |www = https://gospic.hr/ }} '''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej. == Charakterystyka == Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się. Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem. == Dojazd == === Samolotem === W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|45.743056|16.068889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|45.216944|14.570278|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|44.108333|15.346667|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}). === Koleją === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em. === Samochodem === Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta. == Komunikacja == {{mapa|44.546808|15.374508|zoom=14|height=|width=|align=|name|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Gospić jest niewielkim miastem (ok. 12 tys. mieszkańców), dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Samochód lub autobus przydają się głównie podczas wycieczek poza miasto. == Warto zobaczyć == [[Plik:Kirche Navještenja B. D. Marije in Gospić.jpg|thumb|Katedra]] Wojna chorwacka również odcisnęła piętno na mieście. * {{zobacz | name=Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny | alt= | url= | adres= | lat=44.545647| long=15.375856| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest katedrą diecezji. }} * {{zobacz | name=Kaplica Jana Nepomucena | alt= | url= | adres= | lat=44.5452153| long=15.3731611| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Liki | alt= | url= | adres=Dr. Franje Tuđmana 3 | lat=44.5463443| long=15.3749122| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum wynalazcy Nikoli Tesli | alt= | url= | adres= | lat=44.55970759195396| long=15.309745388689388| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=w pobliskim Smiljanie. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka górska, jazda na nartach w górach Velebit, turystyka myśliwska i wypoczynek na wsi. '''Niebezpieczeństwo! Na wschód od miasta nadal istnieje ryzyko wystąpienia min!''' == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Chorwacja}} [[Kategoria:Chorwacja]] 2bxsn8r4ke8uo7hmzse50e1oths47le 157891 157890 2026-07-30T12:02:28Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 157891 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gospić |nazwa oryginalna = |widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG |opis = |herb = Gospić_(grb).gif |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]] |region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]] |powierzchnia = 21,4 |wysokość = 656 |ludność = 6300 |prefiks = +385 (0)53 |kod pocztowy = 53000 |www = https://gospic.hr/ }} '''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej. == Charakterystyka == Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się. Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem. == Dojazd == === Samolotem === W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|45.743056|16.068889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|45.216944|14.570278|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|44.108333|15.346667|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}). === Koleją === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em. === Samochodem === Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta. == Komunikacja == {{mapa|44.546808|15.374508|zoom=14|height=|width=|align=|name|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Gospić jest niewielkim miastem (ok. 12 tys. mieszkańców), dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Samochód lub autobus przydają się głównie podczas wycieczek poza miasto. == Warto zobaczyć == [[Plik:Kirche Navještenja B. D. Marije in Gospić.jpg|thumb|Katedra]] Wojna chorwacka również odcisnęła piętno na mieście. * {{zobacz | name=Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny | alt= | url= | adres= | lat=44.545647| long=15.375856| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest katedrą diecezji. }} * {{zobacz | name=Kaplica Jana Nepomucena | alt= | url= | adres= | lat=44.5452153| long=15.3731611| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Liki | alt= | url= | adres=Dr. Franje Tuđmana 3 | lat=44.5463443| long=15.3749122| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum wynalazcy Nikoli Tesli | alt= | url= | adres= | lat=44.55970759195396| long=15.309745388689388| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=w pobliskim Smiljanie. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka górska, jazda na nartach w górach Velebit, turystyka myśliwska i wypoczynek na wsi. '''Niebezpieczeństwo! Na wschód od miasta nadal istnieje ryzyko wystąpienia min!''' == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == '''[[Park Narodowy Jezior Plitwickich]]''' oddalony jest o niecałe 50 km (drogą [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]] i [[Plik:Državna_cesta_D1.svg|25px]]). {{Zarys}} {{Jest w|Chorwacja}} [[Kategoria:Chorwacja]] jslyfdt3m9tn25y07urstaamt5mvacn 157892 157891 2026-07-30T12:03:53Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 157892 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gospić |nazwa oryginalna = |widok = Gospic_panorama_s_novog_mosta.JPG |opis = |herb = Gospić_(grb).gif |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]] |region = [[Plik:Flag_of_Lika-Senj_County.svg|20px]] [[Żupania licko-seńska]] |powierzchnia = 21,4 |wysokość = 656 |ludność = 6300 |prefiks = +385 (0)53 |kod pocztowy = 53000 |www = https://gospic.hr/ }} '''Gospić''' to miasto w [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest stolicą [[Żupania licko-seńska|żupanii licko-senjskiej]] i siedzibą biskupa katolickiego diecezji Gospić-senjskiej. == Charakterystyka == Miasto, położone na północny wschód od Velebitu, położone jest w Ličko Polje, dużym polu krasowym, przez które przepływa rzeka Lika, która nie ma drenażu powierzchniowego, ale zamiast tego sączy się. Zarówno w 1941 roku, jak i podczas wojny chorwackiej w mieście doszło do masakr ludności serbskiej. W czasach ustaszów znajdował się tu obóz koncentracyjny. Podczas wojny chorwackiej miasto znajdowało się w rękach Chorwacji, ale znalazło się pod ostrzałem. == Dojazd == === Samolotem === W pobliskim Otočacu znajduje się małe lotnisko sportowe. Alternatywnie dostępne są międzynarodowe {{Znacznik|Port lotniczy Zagrzeb|45.743056|16.068889|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Zagrzeb|lotniska w Zagrzebiu]]''' ({{IATA|ZAG}}), na {{Znacznik|Port lotniczy Rijeka|45.216944|14.570278|typ=transport}}'''[https://www.rijeka-airport.hr/ lotnisku w Rijece]''' ({{IATA|RJK}}) i na {{Znacznik|Port lotniczy Zadar|44.108333|15.346667|typ=transport}}'''[https://zadar-airport.hr/en/homepage/ lotnisku w Zadarze]''' ({{IATA|ZAD}}). === Koleją === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5360845|15.3937824|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' na trasie [[Zagrzeb]] – [[Split]]. Kilka razy dziennie bezpośrednie połączenia z dworcem centralnym w [[Zagrzeb]]iu i [[Split]]em. === Samochodem === Z [[Zagrzeb]]ia autostrada [[Plik:Croatia_A1.svg|25px]] (zjazd 12) prowadzi do Gospić. Do miasta można dojechać autostradą adriatycką drogą krajową [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]], która odgałęzia się w [[Karlobag]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec kolejowy|44.5483002|15.3682518|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w północnej części centrum miasta. == Komunikacja == {{mapa|44.546808|15.374508|zoom=14|height=|width=|align=|name|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Gospić jest niewielkim miastem (ok. 12 tys. mieszkańców), dlatego większość atrakcji można zwiedzić pieszo. Samochód lub autobus przydają się głównie podczas wycieczek poza miasto. == Warto zobaczyć == [[Plik:Kirche Navještenja B. D. Marije in Gospić.jpg|thumb|Katedra]] Wojna chorwacka również odcisnęła piętno na mieście. * {{zobacz | name=Kościół Zwiastowania Najświętszej Marii Panny | alt= | url= | adres= | lat=44.545647| long=15.375856| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest katedrą diecezji. }} * {{zobacz | name=Kaplica Jana Nepomucena | alt= | url= | adres= | lat=44.5452153| long=15.3731611| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Liki | alt= | url= | adres=Dr. Franje Tuđmana 3 | lat=44.5463443| long=15.3749122| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum wynalazcy Nikoli Tesli | alt= | url= | adres= | lat=44.55970759195396| long=15.309745388689388| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=w pobliskim Smiljanie. }} == Aktywny wypoczynek == Turystyka górska, jazda na nartach w górach Velebit, turystyka myśliwska i wypoczynek na wsi. '''Niebezpieczeństwo! Na wschód od miasta nadal istnieje ryzyko wystąpienia min!''' == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == '''[[Park Narodowy Jezior Plitwickich]]''' oddalony jest o niecałe 50 km (drogą [[Plik:Državna_cesta_D25.svg|25px]] i [[Plik:Državna_cesta_D1.svg|25px]]). {{Zarys}} {{Jest w|Chorwacja}} {{geo|44.546|15.375}} [[Kategoria:Chorwacja]] go9jmo78pogab2g2d23pdxmx6v4p0k1 0 16016 157934 154343 2026-07-30T20:11:27Z Katafrakt 3500 Katafrakt przeniósł(-osła) stronę [[Lubań (województwo dolnośląskie)]] do [[Lubań]]: dominujące znaczenie 154343 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miasto infobox |nazwa = Lubań |widok = Luban_rynek_2006.jpg |herb = POL_Lubań_COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo dolnośląskie]] |powierzchnia = 16,12 |lud = 21 000 |prefiks = (+48) 75 |www = http://luban.pl/ }} '''Lubań''' – miasto w [[Województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[Powiat lubański|powiecie lubańskim]]. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe pasażerskie porty lotnicze znajdują się we [[Wrocław|Wrocławiu]] i niemieckim [[Drezno|Dreźnie]]. Z obu miast możliwy jest dojazd do Lubania koleją. === Koleją === W Lubaniu znajduje się dworzec kolejowy [[w:Lubań_Śląski|Lubań Śląski]], gdzie ruch pasażerski obsługiwany przez pociągi [[w:Koleje_Dolnośląskie|Kolei Dolnośląskich]]. Ze stacji korzystają pociągi relacji: ''Rozkłady jazdy ważne do 7 marca 2026 roku'' {| class="wikitable" |+ !Przewoźnik !Linia !Trasa (większe miasta i stacje przesiadkowe) !Rozkład |- | rowspan="3" |[[w:Koleje_Dolnośląskie|'''KD''']] |'''D1''' |'''Lubań''' - [[Węgliniec]] - [[Bolesławiec]] - [[Chojnów]] - [[Miłkowice]] - [[Legnica]] - [[Środa Śląska]] - [[Wrocław]] |<ref>https://kolejedolnoslaskie.pl/wp-content/uploads/2025/12/Z1-D1-H-Wroclaw-Glowny-Legnica-Wegliniec-Luban-Slaski.pdf</ref> |- | rowspan="2" |'''D62''' |[[Görlitz]] - [[Zgorzelec]] - '''Lubań''' - [[Olszyna]] - [[Gryfów Śląski]] - [[Stara Kamienica]] - [[Jelenia Góra]] - [[Karpacz]] | rowspan="2" |<ref>https://kolejedolnoslaskie.pl/wp-content/uploads/2025/12/Z1-D6.2-H-Gorlitz-Gryfow-Slaski-Swieradow-Zdroj-Gryfow-Slaski-Jelenia-Gora-Karpacz-1.pdf</ref> |- |[[Görlitz]] - [[Zgorzelec]] - '''Lubań''' - [[Olszyna]] - [[Gryfów Śląski]] - [[Świeradów-Zdrój]] |} === Samochodem === Do Lubania można dojechać: * [[w:Autostrada_A4_(Polska)|Autostradą A4]] - z [[Drezno|Drezna]], [[Legnica|Legnicy]] i [[Wrocław|Wrocławia]] - zjeżdżając na węźle '''Godzieszów''' na [[w:Droga_wojewódzka_nr_296|drogę wojewódzką nr 296]]; * [[w:Droga_krajowa_nr_30|Drogą krajową nr 30]] - z [[Jelenia Góra|Jeleniej Góry]] i [[Zgorzelec|Zgorzelca]]; * [[w:Droga_wojewódzka_nr_296|Drogą wojewódzką nr 296]] - z [[Węgliniec|Węglińca]] i [[Żagań|Żagania]], służy też jako dojazd z [[w:Autostrada_A4_(Polska)|autostrady A4]]; * [[w:Droga_wojewódzka_nr_357|Drogą wojewódzką nr 357]] - z [[Bolesławiec|Bolesławca]] * [[w:Droga_wojewódzka_nr_393|Drogą wojewódzką nr 393]] - z [[Leśna|Leśnej]] === Autobusem === W Lubaniu znajduje się dworzec autobusowy przy placu Szarych Szeregów, w bezpośrednim sąsiedztwie galerii handlowej INBAG. Autobusy startują również z innych przystanków, jak Lubań Podwale czy Lubań Słoneczna. == Komunikacja == Na terenie Lubania działa komunikacja miejska składająca się z pięciu linii, obsługiwana przez przewoźnika PKS Voyager. Autobusy nie jeżdżą w regularnych odstępach czasu. Cena jednorazowego biletu normalnego wynosi 3,00 zł, a ulgowego 1,50 zł<ref>https://www.eluban.pl/artykul/31149,luban-rozklad-jazdy-i-ceny-biletow-miejskiej-komunikacji</ref>. [https://www.eluban.pl/artykul/31149,luban-rozklad-jazdy-i-ceny-biletow-miejskiej-komunikacji Więcej informacji]{{Mapframe|51.118056|15.289167}} == Warto zobaczyć == * '''[[w:Wieża_Bracka_w_Lubaniu|Wieża Bracka]]''' - element dawnych fortyfikacji miejskich, zbudowana w 1318 roku z bazaltu na planie koła. Miała za zadanie obronę bramy Brackiej oraz sąsiedniego klasztoru franciszkanów. Na wierzę można wejść od wtorku do soboty od 10:00 do 16:00<ref>https://luban.pl/bracka</ref>. * [[w:Kościół_Trójcy_Świętej_w_Lubaniu|'''Kościół pw. św. Trójcy''']] - neogotycka świątynia zbudowana w latach 1857-1861 według projektu Alexisa Langera, przy wsparciu ks. Adalberta Antera - kapelana klasztornego klasztoru sióstr magdalenek<ref>https://luban.pl/kosciol-trojca</ref>. * [[w:Ratusz_w_Lubaniu|'''Ratusz miejski''']] - Zbudowany w stylu renesansowym w latach 1539-1544. Wielokrotnie padał ofiarą pożarów, przez co nie został zachowany oryginalny kształt budowli. Mieści się tutaj '''muzeum regionalne''', otwarte od wtorku do soboty od 10:00 do 16:00. <u>Bilet normalny kosztuje 6 zł, ulgowy 4 zł, grupowy 3 zł/os., a rodzinny 10 zł.</u> <u>We wtorki wstęp jest bezpłatny</u><ref>https://luban.pl/ratusz</ref>. * '''[[w:Mury_obronne_w_Lubaniu|Mury obronne]]''' - zbudowane w średniowieczu fortyfikacje, ich zachowana część rozciąga się głównie wzdłuż ulicy Podwale<ref>https://luban.pl/mury</ref>. == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Msze święte i nabożeństwa == Na terenie Lubania znajduje się 5 parafii rzymskokatolickich oraz jedna ewangelicko-augsburska. * [[w:Parafia_Świętej_Trójcy_w_Lubaniu|'''Parafia pw. św. Trójcy''']]<ref>https://trojca-luban.pl/</ref> ** '''msze św. w niedziele:''' 08:00, 10:00, 12:00, 18:00; ** '''msze św. od poniedziałku do piątku:''' 07:00, 18:00; ** '''msze św. w sobotę:''' 08:00, 18:00. * [[w:Parafia_Najświętszego_Serca_Pana_Jezusa_i_św._Jakuba_Apostoła_w_Lubaniu|'''Parafia pw. najśw. Serca Pana Jezusa i św. Jakuba''']]<ref>https://nspjluban.pl/eucharystia/</ref> ** '''msze św. w niedziele:''' 07:30, 09:30, 11:30, 18:00; ** '''msze św. od poniedziałku do soboty:''' 07:00, 18:00. * [[w:Parafia_św._Jadwigi_Śląskiej_w_Lubaniu|'''Parafia pw. św. Jadwigi Śląskiej''']]<ref>https://swjadwiga-luban.pl/msze-sw-i-nabozenstwa/</ref> ** '''msze św. w niedziele:''' 08:00, 10:00, 12:00; ** '''msze św. od poniedziałku do soboty:''' 18:00. * [[w:Kościół_Narodzenia_Najświętszej_Maryi_Panny_w_Lubaniu|'''Parafia pw. Narodzenia NMP w Lubaniu''']]<ref>https://parafianarodzenianmpluban-uniegoszcz.pl/informacje/</ref> ** '''msze św. w niedziele:''' 08:30, 10:00, 11:30; ** '''msze św. od poniedziałku do piątku:''' 18:00; ** '''msze św. w sobotę:''' 08:00 lub 18:00. * '''[[w:Parafia_św._Maksymiliana_Marii_Kolbego_w_Lubaniu|Parafia]]''' '''[[w:Parafia_św._Maksymiliana_Marii_Kolbego_w_Lubaniu|pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego]]'''<ref>https://swmaksymilian.luban.pl/</ref> ** '''msze św. w niedziele:''' 08:30, 10:00, 11:30; ** '''msze św. od poniedziałku do soboty:''' 17:00; * [[w:Parafia_Ewangelicko-Augsburska_w_Lubaniu|'''Parafia Ewangelicko-Augsburska''']]<ref>https://luban.luteranie.pl/</ref> ** nabożeństwa nie odbywają się w stałym porządku, a ich harmonogram podany jest na [https://luban.luteranie.pl/nabozenstwa/ stronie internetowej parafii]. == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne== == Gdzie dalej == {{Jest w|Powiat lubański}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] htpajggwmx8tghhwx3udnozuvp0a6h5 0 18282 157949 142618 2026-07-31T11:29:09Z EmausBot 1785 Robot naprawił podwójne przekierowanie do [[Lubań]] 157949 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Lubań]] p9n24htdrc4txo4u2abdb0ryg5us73i 2 18447 157943 145903 2026-07-31T11:09:52Z KrzysztofPoplawski 4279 UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „[[Użytkownik:KrzysztofPoplawski/Brudnopis/EuroVelo 10 — Bałtycki Szlak Rowerowy]]” 157943 wikitext text/x-wiki [[Użytkownik:KrzysztofPoplawski/Brudnopis/EuroVelo 10 — Bałtycki Szlak Rowerowy]] lscaqy81kpnt5r32udtv6kxdgj7nk6e 0 19287 157908 157695 2026-07-30T17:36:16Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 157908 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} Autokary i autobusy są często potrzebne, aby dotrzeć do mniejszych miejscowości i miejscowości wiejskich w [[Finlandia|Finlandii]]. Transport publiczny jest dobrze rozwinięty w dużych miastach i również opiera się na autobusach. == Charakterystyka == [[Plik:Savonlinja Volvo B7R 9700S.jpg|thumb|Autokar linii ekspresowej Expressbus. Autokary są często wykorzystywane również na liniach nieekspresowych.]] [[Plik:Finland road sign 532.svg|thumb|upright|Niebieskie znaki stop dla autokarów (żółte dla autobusów lokalnych) i przystanki ekspresowe mają dodatkowy tekst „pikavuoro”/„snabbtur”.]] Przy głównych drogach istnieją połączenia autokarowe z praktycznie wszystkimi częściami [[Finlandia|Finlandii]]. Jest to również jedyny sposób podróżowania po większości [[Laponia (Finlandia)|Laponii]], ponieważ sieć kolejowa nie rozciąga się na skrajną północ. Połączenia między arteriami komunikacyjnymi mogą być rzadkie. Autokary dalekobieżne są na ogół dość wygodne, mają toalety, odchylane siedzenia, klimatyzację, czasem ekspres do kawy i być może kilka gazet do przeczytania (choć głównie tylko w [[Rozmówki fińskie|języku fińskim]]). Gniazdka elektryczne (USB lub 230 VAC) stały się powszechne i przynajmniej piętrowe autobusy Onnibus mają Wi-Fi. Niektóre usługi długodystansowe zatrzymują się w pośrednim miejscu docelowym na wystarczająco długo, aby kupić kanapkę lub zjeść lody. W autokarach rzadko ograniczamy ilość bagażu. Mają opłaty za transport bagażu, ale zazwyczaj nie są one pobierane w przypadku bagażu, który przewozisz. Bagaż wielkogabarytowy zazwyczaj umieszcza się w osobnym luku bagażowym, przynajmniej jeśli autokar jest zapełniony w więcej niż połowie. Istnieje wielu operatorów, ale '''[https://www.matkahuolto.fi/en Matkahuolto]''' świadczy pewne usługi między firmami, takie jak rozkłady jazdy (patrz poniżej), sprzedaż biletów i fracht. Mniej więcej na każdym dworcu autobusowym znajduje się punkt obsługi Matkahuolto, często dzięki współpracy z lokalnym biznesem. Chociaż personel jest na ogół pomocny, on i jego narzędzia mogą nie wiedzieć zbyt wiele o lokalnych warunkach w innych częściach kraju; Czasami korzystne jest sprawdzenie u lokalnych mieszkańców (takich jak lokalny gospodarz lub lokalna firma autobusowa) pod kątem wszelkich dziwactw. Większość autokarów między większymi miastami to linie '''ekspresowe''' (''pikavuoro/snabbtur''), mające mniej przystanków niż autokary „standardowe” (''vakiovuoro/reguljär tur''), a na niektórych trasach bliskie wyginięcia. Pomiędzy niektórymi dużymi miastami kursują także '''specjalne autokary ekspresowe''' (''erikoispikavuoro/express''), w których między miastami nie ma prawie żadnych przystanków. Korzystając z autokarów, chcąc dojechać na wieś, należy sprawdzić nie tylko, czy po właściwej drodze kursują odpowiednie linie, ale także czy każda linia ekspresowa, z której zamierzasz skorzystać, zatrzymuje się niedaleko miejsca, z którego chcesz wysiąść lub wsiąść oraz czy kursuje we właściwy dzień tygodnia. Usługi inne niż ekspresowe zatrzymują się co najwyżej kilka kilometrów od siebie i często korzystają z objazdów do osiedli oddalonych od głównej drogi. W transporcie lokalnym i regionalnym poza miastami zamiast zwykłych autobusów często wykorzystywane są minibusy lub minivany. Nie przegap ich tylko dlatego, że nie wyglądają tak, jak się spodziewałeś. W niektórych przypadkach znak celu podróży to po prostu kartka formatu A4 na przedniej szybie. Daj wyraźnie do zrozumienia, że ​​próbujesz dowiedzieć się, czy to Twój autobus (podnosząc rękę, jeśli nie jesteś pewien, rzadko boli). Istnieje kilka usług międzynarodowych: * [https://www.flixbus.com/ FlixBus] obsługuje trasy z [[Warszawa|Warszawy]] do Finlandii, przez [[Helsinki]], [[Espoo]], [[Salo]], [[Turku]], [[Raisio]], [[Rauma]], [[Pori]] i [[Närpes]] do [[Vaasa]]. * [https://www.eskelisen.fi/ Eskelisen Lapinlinjat], Jbus i ich partnerzy oferują połączenia autobusowe z północnych części [[Norwegia|Norwegii]], niektóre trasy tylko latem lub w inny sposób sezonowo. * Podróż między [[Haparanda|Haparandą]] w [[Szwecja|Szwecji]] a [[Tornio]] zajmuje tylko krótki spacer, ale mogą być dostępne transgraniczne usługi autokarowe, takie jak połączenie [https://tapanis.se/ Tapanis Buss] ze [[Sztokholm]]u do [[Tornio]] wzdłuż nadmorskiej trasy [[Plik:Tabliczka_E4.svg|25px]]. * Kiedyś było kilka połączeń z [[Rosja|Rosji]], ale od 2026 roku granica jest zamknięta. Prędkości autokarów są oczywiście mniejsze niż pociągów, które zwykle pędzą z prędkością 120–160 km/h, a czas podróży czasami jest znacznie dłuższy, jak np. z [[Helsinki|Helsinek]] do [[Oulu]]. Autokary mogą nadal być szybsze tam, gdzie pociągi muszą jechać skomplikowaną trasą, na przykład z [[Helsinki|Helsinek]] do [[Kotka|Kotki]] i [[Pori]]. Co najważniejsze, na wielu trasach autobusy kursują częściej, dzięki czemu i tak możesz dotrzeć do celu szybciej, niż czekając na kolejny pociąg. W przypadku podróżowania między dużymi miastami istnieje pewna konkurencja między przewoźnikami autokarowymi lub między autokarami a pociągami i na tych trasach czasami można trafić na okazje, jeśli kupisz bilet wcześniej. Jest to szczególnie prawdziwe w przypadku mega usług Onnibus. Za przejazd do mniejszych miast i na wieś zapłacimy natomiast cenę nominalną. Na tych trasach usługi są często regulowane, dlatego cena za dany dystans jest generalnie stała w całym kraju. == Planowanie == [[Plik:Busshållplats Pelkosenniemi vinter 2020 vy 2.jpg|thumb|upright|Wiata autobusowa w [[Pelkosenniemi]]]] Dostępnych jest kilka programów do planowania podróży dla autokarów i autobusów, niektóre z nich obejmują również inne środki transportu. Matkahuolto oferuje oparty na przeglądarce internetowej [https://reittiopas.matkahuolto.fi/?locale=en planer tras] z wyznaczaniem tras dla autokarów na podstawie adresów (czasami przydatny, ale często sugeruje skomplikowane połączenia, mimo że istnieją bezpośrednie). Aplikacja mobilna „[https://www.matkahuolto.fi/passengers/matkat-app Trasy i bilety]” również oferuje wyznaczanie tras na podstawie adresów i opcję zakupu biletu. Brakuje niektórych regionalnych tras autobusowych objętych obowiązkiem świadczenia usług publicznych. Można spróbować wyszukać je w planerze tras [https://matka.fintraffic.fi/?locale=en opas.matka.fi] lub na stronie internetowej lokalnego przewoźnika autobusowego lub gminy (często dobrze ukrytej tylko w języku fińskim). Aby uzyskać wyniki wyszukiwania na stronie głównej Matkahuolto, kliknij (i) przy dowolnym połączeniu i wyświetlony link, aby uzyskać więcej informacji na jego temat, w tym listę przystanków i dni ważności. W przypadku większości połączeń wymienione są wszystkie przystanki, dostępna jest również mapa „tutaj”; w przypadku połączeń innych niż ekspresowe czasami wyświetlana jest tylko część przystanków. Główna strona wyszukiwania czasami nie znajduje trasy z przesiadkami i jest dość szczegółowa w kwestii punktu początkowego i końcowego (używanie nazwy miasta zamiast dworca autobusowego może pomóc w przypadku, gdy autobus odjeżdża z innego miejsca). Szczególnie angielski interfejs często używa fińskich nazw również dla miejscowości szwedzkojęzycznych – zazwyczaj znajduje szwedzkie, ale może wyświetlić tylko fińską nazwę. Wyszukiwanie w języku szwedzkim często pomaga w takich przypadkach. {{zarys}} [[Kategoria:Finlandia]] 8gubgy8qb39dxr550bzpkd5xn1s3dvx 0 19298 157931 157763 2026-07-30T20:09:48Z Gordon2007 5356 Dodano zajawkę historii miasta 157931 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Krzeszów - panorama Rynku (3).jpg|caption=Rynek w Krzeszowie}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Krzeszów |widok = 2018 Powiat niżański, Krzeszów, Kościół Narodzenia NMP 05.jpg |opis = Drewniany kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = 692 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-418 |www = https://krzeszow.pl/ }} {{Mapframe|50.403889|22.341111|zoom=14|height=400|width=400}} '''Krzeszów''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będąca siedzibą gminy Krzeszów. Leży na prawym brzegu Sanu, przy drodze wojewódzkiej nr 863. Miejscowość zachowała regularny układ dawnego miasteczka z prostokątnym rynkiem. Najważniejszym zabytkiem jest drewniany kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Krzeszów jest również znany z tradycji sadowniczych i produkcji powideł śliwkowych. Na spokojne obejrzenie centrum i najważniejszych obiektów wystarczy kilka godzin; dłuższy pobyt można połączyć z wypoczynkiem nad Sanem i wycieczkami po okolicy. == Charakterystyka == Krzeszów leży na skraju doliny Sanu, wśród terenów rolniczych i sadów. Centrum miejscowości tworzy rozległy rynek przecięty drogą wojewódzką nr 863. Kościół parafialny stoi na wzniesieniu na północny wschód od rynku. Regularny układ przestrzenny dawnego miasta ukształtowano w 1641 roku. Zachował się prostokątny rynek, krzyżowy układ ulic oraz pozostałości dawnych umocnień ziemnych. Krzeszów utracił prawa miejskie w XIX wieku, lecz wygląd centrum nadal przypomina niewielkie miasteczko. Miejscowa tradycja sadownicza jest związana przede wszystkim ze śliwami. Powidła krzeszowskie znajdują się na krajowej liście produktów tradycyjnych. == Historia == {{Osobny artykuł|w:Krzeszów (województwo podkarpackie)#Historia|o1=Historia Krzeszowa w Wikipedii}} Krzeszów, wzmiankowany po raz pierwszy w 1390 roku, rozwinął się jako ośrodek handlowy i port rzeczny na Sanie, związany z Ordynacją Zamojską. W 1641 roku król Władysław IV nadał miejscowości prawa miejskie i prawo magdeburskie. Krzeszów utracił status miasta w 1869 roku. Podczas walk w 1914 roku ostrzał artyleryjski zniszczył około 80% jego zabudowy. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Krzeszowa jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. === Pociągiem === Krzeszów nie ma stacji kolejowej. Najbliższa praktyczna stacja znajduje się w [[Rudnik nad Sanem|Rudniku nad Sanem]] lub [[Nowa Sarzyna|Nowej Sarzynie]]. Dalszy dojazd wymaga skorzystania z samochodu, taksówki albo połączenia autobusowego. === Samochodem === Przez Krzeszów przebiega droga wojewódzka nr 863, łącząca Kopki z Tarnogrodem i Cieszanowem. Od strony [[Nisko|Niska]] i [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]] należy jechać drogą krajową nr 77 do Kopek, a następnie skręcić na drogę wojewódzką nr 863. Wokół rynku znajdują się miejsca parkingowe. W dni targowe (piątki) i podczas większych wydarzeń liczba wolnych miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Do Krzeszowa docierają autobusy i busy regionalne. Liczba połączeń jest ograniczona i zmienia się zależnie od dnia tygodnia, dlatego rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą. Przystanek znajduje się w centrum miejscowości. == Transport == Centrum Krzeszowa można zwiedzać pieszo. Rynek, kościół parafialny i wzgórze Rotunda leżą w niewielkiej odległości od siebie. Samochód lub rower przydają się podczas dojazdu do źródełka na Komanowej Górze oraz okolicznych miejscowości. W Krzeszowie nie działa regularna komunikacja miejska. Usługi przewozowe typu Uber i Bolt nie są w Krzeszowie stale dostępne. W aplikacji Uber może sporadycznie pojawić się kierowca z pobliskiego [[Leżajsk|Leżajska]], jednak czas oczekiwania może być długi, a przyjęcie kursu nie jest gwarantowane. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Rynek i historyczny układ przestrzenny | lat = 50.4027067 | long = 22.3402046 | image = Krzeszów - panorama Rynku (3).jpg | www = | adres = Rynek | wskazówki = W centrum miejscowości, ulice dookoła Rynku | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rozległy prostokątny rynek stanowi centrum zachowanego układu dawnego miasteczka. Przy rynku stoją niskie budynki mieszkalne i usługowe. W północno-wschodniej części urządzono parking. }} {{listing |name = Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny |lat = 50.406690 |long = 22.347040 |image = 2018 Powiat niżański, Krzeszów, Kościół Narodzenia NMP 05.jpg |www = https://www.krzeszow.org/ |adres = ul. Kościelna 27 |wskazówki = Około 600 m na północny wschód od rynku, na wzniesieniu |telefon = +48 15 879 83 05 |fax = |email = parafia@krzeszow.org |dodatkowe informacje = Drewniany kościół z lat 1727–1728, otoczony cmentarzem i zespołem zabudowań parafialnych. Obok stoi drewniana dzwonnica. Zwiedzanie wnętrza najlepiej wcześniej uzgodnić telefonicznie; podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Wzgórze Rotunda | lat = 50.4062643 | long = 22.3446368 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Wzgórze_Rotunda_(Krzeszów) | adres = | wskazówki = Między rynkiem a kościołem parafialnym | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Wzniesienie związane z dawnym założeniem obronnym Krzeszowa. Zachowały się na nim słabo widoczne relikty ziemnych wałów. Miejsce najlepiej połączyć ze spacerem z rynku do kościoła. }} {{listing | name = Krzeszowska Chata | lat = 50.4036632 | long = 22.3412793 | image = | www = https://krzeszow-gok.pl/ | adres = Rynek 9 | wskazówki = W podziemiach budynku Gminnego Ośrodka Kultury | telefon = +48 15 879 83 03 | fax = | email = sekretariat@krzeszow-gok.pl | dodatkowe informacje = Niewielka ekspozycja regionalna prezentująca dawne przedmioty gospodarstwa domowego, narzędzia rolnicze, stroje ludowe i fotografie. Pełni również funkcję lokalnego punktu informacji. Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:30–15:30; zwiedzanie bezpłatne. Przed przyjazdem warto potwierdzić dostępność telefonicznie. }} {{listing | name = Kapliczki i źródełko na Komanowej Górze | lat = 50.386776 | long = 22.366136 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Komanowa_G%C3%B3ra | adres = | wskazówki = Na południowy wschód od centrum, w części Krzeszów Dolny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Miejsce lokalnego kultu religijnego, związane z przekazami o objawieniu maryjnym. Przy źródle stoją kapliczki i stacje drogi krzyżowej. W miejscowej tradycji wodzie przypisuje się właściwości lecznicze, jednak nie należy traktować tego jako informacji medycznej. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Błękitny San |lat = 50.404122 |long = 22.336271 |image = |www = https://www.blekitnysan.pl/ |adres = ul. Pocztowa 26 |wskazówki = Na zachód od rynku, w pobliżu Sanu |telefon = +48 505 136 136 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Ośrodek rekreacyjny oferujący park linowy, spływy kajakowe, paintball, kort tenisowy i wynajem sprzętu. Dostępność poszczególnych atrakcji zależy od sezonu i poziomu wody. Przed przyjazdem zalecana jest rezerwacja telefoniczna. }} Okolica nadaje się do wycieczek rowerowych po drogach lokalnych oraz spacerów wzdłuż doliny Sanu. Odcinki dróg wojewódzkich są ruchliwe i nie wszędzie mają pobocze.{{listing | name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok” | lat = 50.405688 | long = 22.333787 | image = | www = https://zlotystok.info/ | adres = ul. Pocztowa | wskazówki = Około 800 m na północny zachód od rynku. Na końcu ulicy za ośrodkiem Błękitny San | telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270 | fax = | email = biuro@zlotystok.info | dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą zjazdową o długości 500 m i różnicy poziomów 65 m. Trasa jest ratrakowana, sztucznie naśnieżana i oświetlona, a narciarzy obsługuje wyciąg talerzykowy. Przy stoku działają szkółka narciarska, wypożyczalnia sprzętu, bar i parking. Ośrodek funkcjonuje wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed przyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora. Płatności przyjmowane są tylko gotówką. }} Okolica nadaje się do wycieczek rowerowych po drogach lokalnych oraz spacerów wzdłuż doliny Sanu. Odcinki dróg wojewódzkich są ruchliwe i nie wszędzie mają pobocze. == Imprezy == Najważniejszym cyklicznym wydarzeniem są '''[https://lokalwiki.pl/Powidlaki Powidlaki]''', organizowane zwykle we wrześniu na krzeszowskim placu targowym. Impreza nawiązuje do miejscowej tradycji sadowniczej i przygotowywania powideł. W programie odbywających się w poprzednich latach edycji znajdowały się koncerty, prezentacje kulinarne, kiermasze i pokazy smażenia powideł. Termin i program kolejnej edycji publikuje zwykle Gminny Ośrodek Kultury. == Zakupy == Podstawowe sklepy znajdują się przy rynku i głównych ulicach. Przy rynku funkcjonują typowe sklepy takie jak: Lewiatan, Groszek, GS Społem. Natomiast w niewielkim oddaleniu od Rynku funkcjonuje sklep ze zdrową żywnością Kłos-pol.{{listing | name = Sklep Kłos-Pol | lat = 50.4033463 | long = 22.3374937 | image = | www = https://klospol.pl/ | adres = ul. Klasztorna 7 | wskazówki = Sklep działa przy młynie Kłos-Pol | telefon = +48 665 920 516, +48 609 020 047 | fax = | email = klospol@interia.pl | dodatkowe informacje = Sklep firmowy działający przy młynie oferujący między innymi produkowane na miejscu mąki oraz kasze, ziarna, bakalie, miody, oleje, przetwory i produkty bezglutenowe. }}W Krzeszowie warto szukać powideł śliwkowych i innych lokalnych przetworów. Największy wybór pojawia się podczas Powidlaków i okazjonalnych kiermaszów; stała dostępność poszczególnych produktów nie jest gwarantowana. == Wyżywienie == {{listing | name = Pizzeria Siódemka | lat = 50.4031231 | long = 22.3391748 | image = Krzeszów - Pizzeria Siódemka (01).jpg | www = https://www.pizzeriasiodemka.pl/ | adres = Rynek 20 | wskazówki = Obok Banku Spółdzielczego | telefon = +48 15 879 88 07 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pizza oraz proste dania barowe. Według strony lokalu czynna od poniedziałku do czwartku w godz. 11:00–22:30, a od piątku do niedzieli w godz. 11:00–23:30. }} {{listing | name = Restauracja Babilon | lat = 50.4015132 | long = 22.3457852 | image = | www = https://restauracja-babilon.pl/ | adres = ul. Polna 9 | wskazówki = Około 500 m na południowy wschód od rynku; przy hotelu Babilon | telefon = +48 15 879 88 38 | fax = | email = contact@restauracja-babilon.pl | dodatkowe informacje = Restauracja serwująca dania kuchni polskiej i potrawy typu pizza. Według strony lokalu czynna od poniedziałku do czwartku w godz. 11:00–22:00, w piątki i soboty w godz. 11:00–23:00, a w niedziele w godz. 13:00–23:00. }} == Noclegi == {{listing | name = Agroturystyka Katarzyna Pokora | lat = 50.406911 | long = 22.345505 | image = | www = | adres = ul. Kościelna 28 | wskazówki = W sąsiedztwie kościoła pw. NNMP | telefon = +48 797 253 047 | fax = | email = kpokora74@gmail.com | dodatkowe informacje = Cztery pokoje z łącznie 11 miejscami noclegowymi, dwie wspólne łazienki, aneks kuchenny, dostęp do Wi-Fi, parking oraz miejsce do przechowania rowerów. Aktualną cenę i dostępność należy potwierdzić telefonicznie. }}{{listing | name = Hotel Babilon | lat = 50.4014707 | long = 22.3454257 | image = | www = https://restauracja-babilon.pl/pokoje/ | adres = ul. Polna 9 | wskazówki = Około 500 m na południowy wschód od rynku; przy restauracji Babilon | telefon = +48 15 879 88 38 | fax = | email = kontakt@restauracja-babilon.pl | dodatkowe informacje = Obiekt oferuje około 40 miejsc noclegowych w pokojach dwu-, trzy- i czteroosobowych z łazienkami i bezprzewodowym dostępem do Internetu. Na miejscu działają restauracja i bar; dostępne są także śniadania oraz bezpłatny parking. Rezerwacje są przyjmowane telefonicznie codziennie w godz. 11:00–22:00. Aktualne ceny i dostępność należy potwierdzić przed przyjazdem. }} == Zdrowie == W centrum Krzeszowa działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia skorzystać z porady lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę najlepiej wcześniej uzgodnić telefonicznie. {{listing |name = Centrum Medyczne Kinesis |www = https://cmkinesis.pl/ |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku, w centrum miejscowości |telefon = +48 502 699 725 |email = kamien@cmkinesis.pl |dodatkowe informacje = Przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej świadcząca usługi lekarza rodzinnego, pielęgniarki i położnej. POZ jest czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00, z wyjątkiem dni ustawowo wolnych od pracy. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia „Nasze Zdrowie-Niwińscy” |www = https://www.przychodnia-krzeszow.pl/ |adres = ul. Stolarska 1 |wskazówki = Około 200 m na północ od rynku |telefon = +48 15 879 87 53, +48 539 218 909 |dodatkowe informacje = Przychodnia lekarzy rodzinnych działająca w ramach umowy z NFZ. Świadczy także usługi pielęgniarki i położnej środowiskowej; na miejscu wykonywane są między innymi badania USG, EKG i spirometria oraz pobierany jest materiał do badań laboratoryjnych. Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Wymagana jest wcześniejsza rejestracja. }} W centrum znajdują się dwie apteki: {{listing |name = Apteka Partyka J.M. |adres = Rynek 14 |wskazówki = Przy rynku |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia i dostępność leków należy sprawdzić na miejscu. }} {{listing |name = Apteka „W Rynku” |adres = Rynek 19 |wskazówki = Przy rynku |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia i dostępność leków należy sprawdzić na miejscu. }} Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej działającej przy Szpitalu Powiatowym im. Polskiego Czerwonego Krzyża w [[Nisko|Nisku]], przy ul. Kościuszki 1. Gabinety znajdują się przy głównym wejściu do szpitala, w pomieszczeniach dawnej izby przyjęć. Opieka jest dostępna w dni powszednie od godz. 18:00 do 8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy; tel. +48 15 841 67 20. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999. == Zabytki == {{listing | name = Cmentarz żydowski | lat = 50.407724 | long = 22.334899 | image = Krzeszów - Cmentarz żydowski (kirkut) - macewy (19).jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-226830 | adres = | wskazówki = Około 1 km na północny zachód od rynku; około 300 m od zabudowań ul. Ulanowskiej, na zboczu wzniesienia nad Sanem | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz założono prawdopodobnie w XVII wieku. Na powierzchni około 0,96 ha zachowało się około 100 macew pochodzących z okresu od XVIII wieku do końca lat 30. XX wieku. Nekropolia została zdewastowana podczas II wojny światowej, a w 2001 roku uporządkowano ją i ogrodzono. Cmentarz jest miejscem kultu religijnego; podczas zwiedzania należy zachować ciszę i nie dotykać ani nie przestawiać nagrobków. | wikipedia = Cmentarz żydowski w Krzeszowie | wikidata = Q11691016 }}{{listing | name = Pomnik pamięci ponad 1500 zamordowanych Żydów | lat = 50.4119737 | long = 22.3389384 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Pomnik_ku_pami%C4%99ci_mordu_1500_%C5%BByd%C3%B3w | adres = | wskazówki = W obrębie cmentarza żydowskiego, w centrum ziemnej mogiły zbiorowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomnik z kamiennych głazów ustawiono w 1986 roku. Umieszczona na nim inskrypcja w językach polskim i hebrajskim upamiętnia ponad 1500 żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci z Krzeszowa, Lipin i okolic, zamordowanych przez niemieckich nazistów w listopadzie 1942 roku. Pomnik ufundował Charles Schreiber z Nowego Jorku. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} == Bezpieczeństwo == Krzeszów jest niewielką i spokojną miejscowością. Największej ostrożności wymaga droga wojewódzka nr 863 przebiegająca przez centrum, szczególnie podczas przechodzenia przez rynek. == Informacje turystyczne == Podstawowych informacji o miejscowości, wydarzeniach i dostępnych materiałach udziela Gminny Ośrodek Kultury. == Gdzie dalej == * [[Rudnik nad Sanem]] – najbliższe miasto ze stacją kolejową. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto położone nad Sanem i Tanwią. * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów. * [[Tarnogród]] – miasteczko położone przy drodze wojewódzkiej nr 863, na północny wschód od Krzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.403889|22.341111}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] b19s0g0474t5awgkopvx1jvbx7ftu3m 0 19299 157904 157824 2026-07-30T16:24:27Z Gordon2007 5356 poprawki koordów 157904 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - park - DSC09509 v1 rzeźba.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem Ferdynanda Hompescha. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Rynek | lat = 50.4430510 | long = 22.2492000 | image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg | adres = Rynek | wskazówki = Centrum miasta | dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing | name = Pomnik Ferdynanda Hompescha | lat = 50.44233600 | long = 22.24900000 | image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg | adres = Rynek | wskazówki = W zachodniej części rynku | dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing | name = Centrum Wikliniarstwa | lat = 50.44247500 | long = 22.25320800 | image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 41 | wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku | telefon = +48 15 649 26 12 | email = mokrudnik@interia.pl | dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing | name = Szlak wiklinowych rzeźb | lat = 50.44233600 | long = 22.2490000 | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ | adres = | wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing | name = Kościół Trójcy Przenajświętszej | lat = 50.44283500 | long = 22.25393300 | image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg | www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ | adres = ul. Adama Mickiewicza | wskazówki = Naprzeciwko Centrum Wikliniarstwa | telefon = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing | name = Młyn i dawna elektrownia wodna | lat = 50.44150800 | long = 22.25500500 | image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna | adres = ul. Adama Mickiewicza 45 | wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa | dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing | name = Dawne nadleśnictwo | lat = 50.44038600 | long = 22.25220300 | image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem | adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 | wskazówki = Na południowy zachód od młyna | dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing | name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich | lat = 50.43366900 | long = 22.27117700 | image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 | adres = ul. Adama Mickiewicza 107 | wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku | dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej | lat = 50.43858300 | long = 22.25849100 | image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej | adres = | wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum | dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing | name = Mogiła uczestników powstania styczniowego | lat = 50.43924600 | long = 22.25794100 | adres = | wskazówki = Na cmentarzu parafialnym | dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Pizzeria Aniela | www = https://restauracja-aniela.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 | email = kontakt@restauracja-aniela.pl | dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. | lat = 50.4378819 | long = 22.2592368 }} {{listing | name = Micoli | www = https://www.micoli.online/ | adres = ul. Targowa 17A | wskazówki = Na północ od rynku | telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 | dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. | long = 22.2393006 | lat = 50.4461402 }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. | lat = 50.4377750 | long = 22.2589855 }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 2jt3raguwbgfjels0icark66njcylxc 157905 157904 2026-07-30T16:33:30Z Gordon2007 5356 wikizacja 157905 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - park - DSC09509 v1 rzeźba.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem [[w:Ferdinand_Hompesch-Bollheim|Ferdynanda Hompescha]]. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Rynek | lat = 50.4430510 | long = 22.2492000 | image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg | adres = Rynek | wskazówki = Centrum miasta | dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing | name = Pomnik Ferdynanda Hompescha | lat = 50.44233600 | long = 22.24900000 | image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg | adres = Rynek | wskazówki = W zachodniej części rynku | dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing | name = Centrum Wikliniarstwa | lat = 50.44247500 | long = 22.25320800 | image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 41 | wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku | telefon = +48 15 649 26 12 | email = mokrudnik@interia.pl | dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing | name = Szlak wiklinowych rzeźb | lat = 50.44233600 | long = 22.2490000 | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ | adres = | wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing | name = Kościół Trójcy Przenajświętszej | lat = 50.44283500 | long = 22.25393300 | image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg | www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ | adres = ul. Adama Mickiewicza | wskazówki = Naprzeciwko Centrum Wikliniarstwa | telefon = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing | name = Młyn i dawna elektrownia wodna | lat = 50.44150800 | long = 22.25500500 | image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna | adres = ul. Adama Mickiewicza 45 | wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa | dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing | name = Dawne nadleśnictwo | lat = 50.44038600 | long = 22.25220300 | image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem | adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 | wskazówki = Na południowy zachód od młyna | dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing | name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich | lat = 50.43366900 | long = 22.27117700 | image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 | adres = ul. Adama Mickiewicza 107 | wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku | dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej | lat = 50.43858300 | long = 22.25849100 | image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej | adres = | wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum | dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing | name = Mogiła uczestników powstania styczniowego | lat = 50.43924600 | long = 22.25794100 | adres = | wskazówki = Na cmentarzu parafialnym | dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Pizzeria Aniela | www = https://restauracja-aniela.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 | email = kontakt@restauracja-aniela.pl | dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. | lat = 50.4378819 | long = 22.2592368 }} {{listing | name = Micoli | www = https://www.micoli.online/ | adres = ul. Targowa 17A | wskazówki = Na północ od rynku | telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 | dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. | long = 22.2393006 | lat = 50.4461402 }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. | lat = 50.4377750 | long = 22.2589855 }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. | long = 22.3148785 | lat = 50.4957501 }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] b4x7rp8ltvaxi29w1p4v67kvxl5q08l 157917 157905 2026-07-30T19:03:21Z Gordon2007 5356 ilustr 157917 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - rzeźba z wikliny-2.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem [[w:Ferdinand_Hompesch-Bollheim|Ferdynanda Hompescha]]. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Rynek | lat = 50.4430510 | long = 22.2492000 | image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg | adres = Rynek | wskazówki = Centrum miasta | dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing | name = Pomnik Ferdynanda Hompescha | lat = 50.44233600 | long = 22.24900000 | image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg | adres = Rynek | wskazówki = W zachodniej części rynku | dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing | name = Centrum Wikliniarstwa | lat = 50.44247500 | long = 22.25320800 | image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 41 | wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku | telefon = +48 15 649 26 12 | email = mokrudnik@interia.pl | dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing | name = Szlak wiklinowych rzeźb | lat = 50.44233600 | long = 22.2490000 | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ | adres = | wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing | name = Kościół Trójcy Przenajświętszej | lat = 50.44283500 | long = 22.25393300 | image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg | www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ | adres = ul. Adama Mickiewicza | wskazówki = Obok Centrum Wikliniarstwa | telefon = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} [[Plik:Rudnik nad Sanem - 2026 (19).jpg|alt=Rudnik nad Sanem|mały|Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej z panoramą miasta]] {{listing | name = Młyn i dawna elektrownia wodna | lat = 50.44150800 | long = 22.25500500 | image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna | adres = ul. Adama Mickiewicza 45 | wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa | dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing | name = Dawne nadleśnictwo | lat = 50.44038600 | long = 22.25220300 | image = Rudnik nad Sanem - stara leśniczówka (01).jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Rudnik+nad+Sanem | adres = ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 9 | wskazówki = Na południowy zachód od młyna | dodatkowe informacje = Drewniany budynek dawnego nadleśnictwa, ujęty w ewidencji zabytków. Obiekt nie jest regularnie udostępniany do zwiedzania; należy oglądać go z miejsca dostępnego publicznie. }} {{listing | name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich | lat = 50.43366900 | long = 22.27117700 | image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 | adres = ul. Adama Mickiewicza 107 | wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku | dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej | lat = 50.43858300 | long = 22.25849100 | image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej | adres = | wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum | dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing | name = Mogiła uczestników powstania styczniowego | lat = 50.43924600 | long = 22.25794100 | adres = | wskazówki = Na cmentarzu parafialnym | dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo |www = https://greenvelo.pl/ |adres = ul. Stefana Żeromskiego 2 |wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo |dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. }} {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 44 |wskazówki = W pobliżu Centrum Wikliniarstwa i młyna |telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 |dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Pizzeria Aniela | www = https://restauracja-aniela.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 | email = kontakt@restauracja-aniela.pl | dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. | lat = 50.4378819 | long = 22.2592368 }} {{listing | name = Micoli | www = https://www.micoli.online/ | adres = ul. Targowa 17A | wskazówki = Na północ od rynku | telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 | dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. | long = 22.2393006 | lat = 50.4461402 }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. | lat = 50.4377750 | long = 22.2589855 }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. | long = 22.3148785 | lat = 50.4957501 }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] dl0l9nygmbl1gsnd3gco3d2fz9ilz7d 157919 157917 2026-07-30T19:28:32Z Gordon2007 5356 drobne merytoryczne 157919 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - rzeźba z wikliny-2.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem [[w:Ferdinand_Hompesch-Bollheim|Ferdynanda Hompescha]]. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. Tradycje plecionkarskie rozwinęły się w drugiej połowie XIX wieku z inicjatywy właściciela miejscowych dóbr Ferdynanda Hompescha. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Rynek | lat = 50.4430510 | long = 22.2492000 | image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg | adres = Rynek | wskazówki = Centrum miasta | dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing | name = Pomnik Ferdynanda Hompescha | lat = 50.44233600 | long = 22.24900000 | image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg | adres = Rynek | wskazówki = W zachodniej części rynku | dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing | name = Centrum Wikliniarstwa | lat = 50.44247500 | long = 22.25320800 | image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 41 | wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku | telefon = +48 15 649 26 12 | email = mokrudnik@interia.pl | dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing | name = Szlak wiklinowych rzeźb | lat = 50.44233600 | long = 22.2490000 | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ | adres = | wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing | name = Kościół Trójcy Przenajświętszej | lat = 50.44283500 | long = 22.25393300 | image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg | www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ | adres = ul. Adama Mickiewicza | wskazówki = Obok Centrum Wikliniarstwa | telefon = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} [[Plik:Rudnik nad Sanem - 2026 (19).jpg|alt=Rudnik nad Sanem|mały|Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej z panoramą miasta]] {{listing | name = Młyn i dawna elektrownia wodna | lat = 50.44150800 | long = 22.25500500 | image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna | adres = ul. Adama Mickiewicza 45 | wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa | dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing | name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich | lat = 50.43366900 | long = 22.27117700 | image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 | adres = ul. Adama Mickiewicza 107 | wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku | dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej | lat = 50.43858300 | long = 22.25849100 | image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej | adres = | wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum | dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing | name = Mogiła uczestników powstania styczniowego | lat = 50.43924600 | long = 22.25794100 | adres = | wskazówki = Na cmentarzu parafialnym | dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo | www = https://greenvelo.pl/ | adres = ul. Stefana Żeromskiego | wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo | dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. | lat = 50.4398597 | long = 22.2584162 }} {{listing | name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = W pobliżu cmentarza przy ul. Mickiewicza | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk, kortów i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. | lat = 50.4376966 | long = 22.2588837 }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Pizzeria Aniela | www = https://restauracja-aniela.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 | email = kontakt@restauracja-aniela.pl | dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. | lat = 50.4378819 | long = 22.2592368 }} {{listing | name = Micoli | www = https://www.micoli.online/ | adres = ul. Targowa 17A | wskazówki = Na północ od rynku | telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 | dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. | long = 22.2393006 | lat = 50.4461402 }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. | lat = 50.4377750 | long = 22.2589855 }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. | long = 22.3148785 | lat = 50.4957501 }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 9c34ladcj07a12zzqrxxpwgqdjmoh8t 157927 157919 2026-07-30T19:57:31Z Gordon2007 5356 Dodano zajawkę historii miasta 157927 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - rzeźba z wikliny-2.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem [[w:Ferdinand_Hompesch-Bollheim|Ferdynanda Hompescha]]. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Historia == {{Osobny artykuł|w:Rudnik nad Sanem#Historia|o1=Historia Rudnika nad Sanem w Wikipedii}}Rudnik nad Sanem powstał w XVI wieku na gruntach wsi Kopki, przy szlaku handlowym łączącym Sandomierz ze Lwowem. Pierwsze zezwolenie na lokację miasta na prawie magdeburskim wydał Zygmunt II August w 1552 roku, a w 1557 roku przywilej lokacyjny został ponowiony. W XIX wieku z inicjatywy Ferdynanda Hompescha rozwinęły się miejscowe koszykarstwo i wikliniarstwo, które stały się ważnym elementem gospodarki i tożsamości miasta. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Rynek | lat = 50.4430510 | long = 22.2492000 | image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg | adres = Rynek | wskazówki = Centrum miasta | dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing | name = Pomnik Ferdynanda Hompescha | lat = 50.44233600 | long = 22.24900000 | image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg | adres = Rynek | wskazówki = W zachodniej części rynku | dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing | name = Centrum Wikliniarstwa | lat = 50.44247500 | long = 22.25320800 | image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 41 | wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku | telefon = +48 15 649 26 12 | email = mokrudnik@interia.pl | dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing | name = Szlak wiklinowych rzeźb | lat = 50.44233600 | long = 22.2490000 | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ | adres = | wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing | name = Kościół Trójcy Przenajświętszej | lat = 50.44283500 | long = 22.25393300 | image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg | www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ | adres = ul. Adama Mickiewicza | wskazówki = Obok Centrum Wikliniarstwa | telefon = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} [[Plik:Rudnik nad Sanem - 2026 (19).jpg|alt=Rudnik nad Sanem|mały|Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej z panoramą miasta]] {{listing | name = Młyn i dawna elektrownia wodna | lat = 50.44150800 | long = 22.25500500 | image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna | adres = ul. Adama Mickiewicza 45 | wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa | dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing | name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich | lat = 50.43366900 | long = 22.27117700 | image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 | adres = ul. Adama Mickiewicza 107 | wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku | dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej | lat = 50.43858300 | long = 22.25849100 | image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej | adres = | wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum | dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing | name = Mogiła uczestników powstania styczniowego | lat = 50.43924600 | long = 22.25794100 | adres = | wskazówki = Na cmentarzu parafialnym | dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo | www = https://greenvelo.pl/ | adres = ul. Stefana Żeromskiego | wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo | dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. | lat = 50.4398597 | long = 22.2584162 }} {{listing | name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = W pobliżu cmentarza przy ul. Mickiewicza | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk, kortów i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. | lat = 50.4376966 | long = 22.2588837 }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Pizzeria Aniela | www = https://restauracja-aniela.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 | email = kontakt@restauracja-aniela.pl | dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. | lat = 50.4378819 | long = 22.2592368 }} {{listing | name = Micoli | www = https://www.micoli.online/ | adres = ul. Targowa 17A | wskazówki = Na północ od rynku | telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 | dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. | long = 22.2393006 | lat = 50.4461402 }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. | lat = 50.4377750 | long = 22.2589855 }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. | long = 22.3148785 | lat = 50.4957501 }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 83ttpijk70uxx1p8i4qdpd1njox65m0 157928 157927 2026-07-30T20:00:04Z Gordon2007 5356 dr tech 157928 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rudnik nad Sanem - 2026 (17).jpg|caption=Rynek w Rudniku nad Sanem}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Rudnik nad Sanem |widok = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg |opis = Centrum Wikliniarstwa |herb = POL Rudnik nad Sanem COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 36,26 |wysokość = |lud = 6565 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-420 |www = https://rudnik.pl/ }} {{Mapframe|50.4428|22.2508|zoom=14|height=400|width=400}} '''Rudnik nad Sanem''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat niżański|powiecie niżańskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem. Leży w pobliżu Sanu, przy drodze krajowej nr 77 i linii kolejowej łączącej Rzeszów z Lublinem. [[Plik:Rudnik nad Sanem - rzeźba z wikliny-2.jpg|alt=Wiklinowa rzeźba|mały|Jedna z wielu wiklinowych rzeźb w Rudniku]] Miejscowość jest znana z tradycji wikliniarskich i koszykarskich rozwijanych od XIX wieku. Główną atrakcją jest Centrum Wikliniarstwa, a w przestrzeni miasta ustawiono liczne rzeźby wykonane z wikliny. Zwiedzanie centrum, muzeum i najważniejszych zabytków zajmuje około pół dnia. Dłuższy pobyt można połączyć z wycieczkami rowerowymi doliną Sanu. == Charakterystyka == Centrum miasta tworzy rynek z pomnikiem [[w:Ferdinand_Hompesch-Bollheim|Ferdynanda Hompescha]]. Większość najważniejszych obiektów znajduje się przy ulicy Mickiewicza, prowadzącej od rynku w kierunku południowo-wschodnim. Przy tej ulicy stoją między innymi Centrum Wikliniarstwa, kościół parafialny, zabytkowy młyn i zespół pałacowo-parkowy. W mieście i okolicznych wsiach nadal działają pracownie oraz przedsiębiorstwa wyrabiające kosze, meble, ozdoby i inne przedmioty z wikliny. Rynek, Centrum Wikliniarstwa, kościół i młyn można obejrzeć podczas jednego spaceru. Zespół pałacowy, cmentarze oraz tereny nad Sanem leżą dalej od ścisłego centrum, dlatego przydaje się rower albo samochód. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Rudnik nad Sanem#Historia|o1=Historia Rudnika nad Sanem w Wikipedii}} Rudnik nad Sanem powstał w XVI wieku na gruntach wsi Kopki, przy szlaku handlowym łączącym Sandomierz ze Lwowem. Pierwsze zezwolenie na lokację miasta na prawie magdeburskim wydał Zygmunt II August w 1552 roku, a w 1557 roku przywilej lokacyjny został ponowiony. W XIX wieku z inicjatywy Ferdynanda Hompescha rozwinęły się miejscowe koszykarstwo i wikliniarstwo, które stały się ważnym elementem gospodarki i tożsamości miasta. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać do Rzeszowa i kontynuować podróż pociągiem w kierunku Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Rudnik nad Sanem | lat = 50.4352633 | long = 22,2508240 | adres = ul. Grunwaldzka | wskazówki = Około 900 m na południe od rynku | www = https://portalpasazera.pl/ | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku Rzeszowa, Przeworska, Leżajska, Stalowej Woli i Lublina. Zakres połączeń zmienia się w zależności od rozkładu, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} Dojście ze stacji do rynku prowadzi ulicami Kolejową i Mickiewicza. Trasa jest możliwa do pokonania pieszo w kilkanaście minut. === Samochodem === Przez Rudnik nad Sanem przebiega droga krajowa nr 77. Od północnego zachodu prowadzi ona przez [[Nisko]] i [[Stalowa Wola|Stalową Wolę]], a od południowego wschodu przez [[Leżajsk]] w kierunku Przeworska i Jarosławia. Miejsca parkingowe znajdują się przy rynku, Centrum Wikliniarstwa, kościele i obiektach sportowych. Podczas dużych imprez wikliniarskich parkowanie w centrum może być utrudnione. === Autobusem === Do Rudnika nad Sanem docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Niska, Stalowej Woli i okolicznych miejscowości. Połączenia obsługują różni przewoźnicy, a częstotliwość kursów zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Aktualny rozkład najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie przewoźnika albo na przystanku. == Transport == Ścisłe centrum można zwiedzać pieszo. Od rynku do Centrum Wikliniarstwa i kościoła jest około 400–500 m, a do stacji kolejowej niespełna kilometr. Rower lub samochód ułatwia dotarcie do zespołu pałacowo-parkowego, oddalonych cmentarzy i terenów nad Sanem. W mieście nie działa regularna komunikacja miejska. Dostępność taksówek i przewozów zamawianych przez aplikację może być ograniczona, dlatego przejazd najlepiej uzgodnić wcześniej. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Rynek | lat = 50.4430510 | long = 22.2492000 | image = Rudnik nad Sanem - budynki - ul. Rynek - panorama.jpg | adres = Rynek | wskazówki = Centrum miasta | dodatkowe informacje = Centralny plac Rudnika nad Sanem, otoczony niską zabudową mieszkalną i usługową. Na rynku znajdują się pomniki, ławki i początek szlaku wiklinowych rzeźb. Plac przecinają ulice o dość intensywnym ruchu samochodowym. }} {{listing | name = Pomnik Ferdynanda Hompescha | lat = 50.44233600 | long = 22.24900000 | image = Rudnik nad Sanem - 42.jpg | adres = Rynek | wskazówki = W zachodniej części rynku | dodatkowe informacje = Pomnik właściciela dóbr rudnickich, z którego inicjatywy w drugiej połowie XIX wieku rozwinęły się miejscowe tradycje koszykarskie i wikliniarskie. Pomnik ufundowali mieszkańcy na początku XX wieku. Spod monumentu rozpoczyna się szlak wiklinowych rzeźb. }} {{listing | name = Centrum Wikliniarstwa | lat = 50.44247500 | long = 22.25320800 | image = 2018 Powiat niżański, Rudnik nad Sanem, Centrum Wikliniarstwa 06.jpg | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/kultura/centrum/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 41 | wskazówki = Około 350 m na wschód od rynku | telefon = +48 15 649 26 12 | email = mokrudnik@interia.pl | dodatkowe informacje = Placówka prezentuje historię rudnickiego wikliniarstwa, wyroby użytkowe, rzeźby i sztukę współczesną. Organizuje pokazy wyplatania, krótkie zajęcia oraz warsztaty dla grup. Bilet normalny kosztuje 8 zł, a ulgowy 5 zł. Czynne w poniedziałki w godz. 8:00–16:00, od wtorku do piątku w godz. 8:00–18:00 oraz w niedziele w godzinach zależnych od sezonu. Dostępność warsztatów i aktualne godziny najlepiej potwierdzić przed wizytą. }} {{listing | name = Szlak wiklinowych rzeźb | lat = 50.44233600 | long = 22.2490000 | www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/szlak-wiklinowych-rzezb/ | adres = | wskazówki = Początek przy pomniku Ferdynanda Hompescha na rynku | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez centrum miasta obok ponad 20 plenerowych prac wykonanych z wikliny. Rzeźby stoją między innymi na rynku, plantach, przy młynie oraz na dziedzińcu Centrum Wikliniarstwa. Część prac jest okresowo wymieniana lub odnawiana. }} {{listing | name = Kościół Trójcy Przenajświętszej | lat = 50.44283500 | long = 22.25393300 | image = Rudnik nad Sanem - kościół.jpg | www = https://diecezjasandomierska.pl/rudnik-nad-sanem-trojcy-przenajswietszej/ | adres = ul. Adama Mickiewicza | wskazówki = Obok Centrum Wikliniarstwa | telefon = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wzniesiony w latach 1927–1928 według projektu Jana Bagińskiego. Przy świątyni stoi figura Matki Boskiej z 1902 roku. Po wcześniejszym uzgodnieniu z parafią może być dostępna niewielka kolekcja zabytkowych szat, naczyń liturgicznych, druków i ksiąg. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} [[Plik:Rudnik nad Sanem - 2026 (19).jpg|alt=Rudnik nad Sanem|mały|Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej z panoramą miasta]] {{listing | name = Młyn i dawna elektrownia wodna | lat = 50.44150800 | long = 22.25500500 | image = Rudnik nad Sanem - mł-1.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-mlyn-i-elektrownia-wodna | adres = ul. Adama Mickiewicza 45 | wskazówki = Około 250 m na południowy wschód od Centrum Wikliniarstwa | dodatkowe informacje = Ceglany zespół przemysłowy z początku XX wieku, obejmujący młyn i elektrownię. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i można go oglądać przede wszystkim z ulicy. }} {{listing | name = Zespół pałacowo-parkowy Tarnowskich | lat = 50.43366900 | long = 22.27117700 | image = Rudnik nad Sanem, Pałac w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-245667 | adres = ul. Adama Mickiewicza 107 | wskazówki = Około 2,5 km na południowy wschód od rynku | dodatkowe informacje = Zespół obejmuje murowano-drewniany dwór, park, stajnię, dawne czworaki i rządcówkę. Najstarsze części założenia pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku, a zabudowania gospodarcze głównie z przełomu XIX i XX wieku. Wnętrza nie są częścią regularnej oferty turystycznej; dostęp do poszczególnych części terenu może być ograniczony. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z I wojny światowej | lat = 50.43858300 | long = 22.25849100 | image = Rudnik nad Sanem, Cmentarz wojenny z I wojny światowej w Rudniku nad Sanem.jpg | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/rudnik-nad-sanem-cmentarz-wojenny-z-i-wojny-swiatowej | adres = | wskazówki = Przy cmentarzu parafialnym, na południowy wschód od centrum | dodatkowe informacje = Nekropolia żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się mogiły indywidualne, zbiorowa mogiła i pomnik. Miejsce ma charakter sepulkralny; należy poruszać się wyznaczonymi dojściami i zachować ciszę. }} {{listing | name = Mogiła uczestników powstania styczniowego | lat = 50.43924600 | long = 22.25794100 | adres = | wskazówki = Na cmentarzu parafialnym | dodatkowe informacje = Zbiorowa mogiła powstańców z 1863 roku. Pomnik ustawiono w 1900 roku. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem sąsiedniego cmentarza wojennego. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Miejsce Obsługi Rowerzystów Green Velo | www = https://greenvelo.pl/ | adres = ul. Stefana Żeromskiego | wskazówki = Przy przebiegającym przez miasto Wschodnim Szlaku Rowerowym Green Velo | dodatkowe informacje = Wiata ze stołami i ławkami, stojakami rowerowymi, mapą oraz miejscem odpoczynku. Rudnik może być przystankiem podczas wycieczki wzdłuż doliny Sanu. | lat = 50.4398597 | long = 22.2584162 }} {{listing | name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = W pobliżu cmentarza przy ul. Mickiewicza | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Kompleks obiektów sportowych wykorzystywany przez mieszkańców, kluby i uczestników wydarzeń. Dostępność boisk, kortów i innych urządzeń zależy od zajęć oraz imprez organizowanych w danym dniu. | lat = 50.4376966 | long = 22.2588837 }} Okolica miasta jest płaska i nadaje się do jazdy rowerem. Trasy prowadzą przez lasy, pola, plantacje wikliny i miejscowości położone nad Sanem. Na drogach krajowych i wojewódzkich ruch jest większy, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne oraz znakowane trasy. Nad Sanem nie wszędzie znajdują się urządzone kąpieliska. Nurt rzeki i poziom wody mogą szybko się zmieniać, szczególnie po intensywnych opadach. == Imprezy == {{listing |name = Festiwal „Wiklina” |www = https://rudnik.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta, przy Centrum Wikliniarstwa i na obiektach MOSiR |dodatkowe informacje = Coroczne święto miejscowego plecionkarstwa, organizowane zwykle w czerwcu. Program obejmuje kiermasz wyrobów z wikliny, pokazy rzemiosła, wystawy, koncerty i wydarzenia plenerowe. Dokładny termin oraz program kolejnej edycji publikuje urząd miasta. }} Centrum Wikliniarstwa organizuje także wystawy czasowe, warsztaty i plenery artystyczne. Informacje o bieżących wydarzeniach publikuje Miejski Ośrodek Kultury. == Zakupy == Najbardziej charakterystyczną pamiątką z Rudnika są wyroby wiklinowe: kosze, tace, pojemniki, ozdoby, meble i dekoracje ogrodowe. Część pracowni prowadzi przede wszystkim sprzedaż hurtową lub internetową, dlatego możliwość zakupów na miejscu warto wcześniej potwierdzić. {{listing |name = Wiklina Wnuk |www = https://wiklina-wnuk.com.pl/ |adres = ul. Kordeckiego 24 |wskazówki = Na północ od centrum |telefon = +48 15 649 37 26 |email = sklep@wiklina-wnuk.com.pl |dodatkowe informacje = Producent i sklep oferujący kosze oraz inne ręcznie wykonywane wyroby z wikliny. Zamówienia ze sklepu internetowego można odebrać osobiście. Przed wizytą warto potwierdzić godziny działania sklepu stacjonarnego. }} Pamiątki, miejscowe publikacje, mapy i drobne wyroby można kupić również w Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Mickiewicza 41. Największy wybór rękodzieła jest dostępny podczas festiwalu „Wiklina”. Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się przy rynku, ulicy Mickiewicza i ulicy Sandomierskiej. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Pizzeria Aniela | www = https://restauracja-aniela.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Na terenie MOSiR, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 537 620 779, pizzeria: +48 530 918 108 | email = kontakt@restauracja-aniela.pl | dodatkowe informacje = Restauracja podaje dania kuchni polskiej, obiady domowe i zestawy dnia. Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 10:30–17:00, a w niedziele w godz. 12:00–17:00. Działająca pod tym samym adresem pizzeria przyjmuje zamówienia codziennie w godz. 13:00–22:00. | lat = 50.4378819 | long = 22.2592368 }} {{listing | name = Micoli | www = https://www.micoli.online/ | adres = ul. Targowa 17A | wskazówki = Na północ od rynku | telefon = +48 15 821 01 45, +48 606 378 644 | dodatkowe informacje = Lokal serwujący pizzę i inne proste dania oraz prowadzący usługi cateringowe. Aktualne menu i godziny pracy najlepiej sprawdzić telefonicznie lub na stronie lokalu. | long = 22.2393006 | lat = 50.4461402 }} == Noclegi == {{listing | name = Pokoje gościnne MOSiR | www = https://rudnik.pl/miejsca-noclegowe-w-rudniku-nad-sanem/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 44 | wskazówki = Przy obiektach sportowych, w pobliżu Centrum Wikliniarstwa | telefon = +48 502 075 467, +48 15 876 11 23 | dodatkowe informacje = Siedem pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych z łazienkami. Na miejscu można skorzystać z wyżywienia w restauracji Aniela. Nocleg najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem. Aktualne ceny należy potwierdzić telefonicznie. | lat = 50.4377750 | long = 22.2589855 }} === Gospodarstwa agroturystyczne === W samym Rudniku nad Sanem nie działa potwierdzone gospodarstwo agroturystyczne. Najbliższe obiekty tego typu znajdują się w [[Ulanów|Ulanowie]] i [[Krzeszów|Krzeszowie]].{{listing | name = Domowe Zacisze | www = https://e-turysta.pl/domowe-zacisze-ulanow-186775.html | adres = Zwolaki 9A, Ulanów | wskazówki = Około 8 km od Rudnika nad Sanem, w pobliżu rzeki Tanew i szlaku Green Velo | dodatkowe informacje = Całoroczne gospodarstwo z 10 miejscami noclegowymi, wyposażoną kuchnią, parkingiem, tarasem, altaną oraz miejscem na ognisko i grill. Kontakt z gospodarzem jest możliwy przez formularz na stronie obiektu. | long = 22.3148785 | lat = 50.4957501 }} == Zdrowie == W Rudniku nad Sanem działają dwie przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej. Wizytę osoby przebywającej czasowo poza miejscem zamieszkania najlepiej wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Rudnik” |www = https://www.medyk.rzeszow.pl/oferta/dla-pacjenta/medycyna-rodzinna/ |adres = ul. Fryderyka Chopina 22 |wskazówki = Na południowy wschód od centrum |telefon = +48 15 876 10 09 |dodatkowe informacje = Poradnia lekarza rodzinnego i punkt szczepień. Podstawowa opieka zdrowotna działa od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Przed przyjściem należy skontaktować się z rejestracją. }} {{listing |name = Przychodnia Rodzinna i Specjalistyczna „Centrum Zdrowia” |adres = ul. Ignacego Daszyńskiego 1 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = +48 15 306 61 63 |dodatkowe informacje = Placówka świadcząca podstawową opiekę zdrowotną oraz wybrane usługi specjalistyczne. Poradnia lekarza POZ działa zasadniczo od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. Rejestracja telefoniczna jest zalecana. }} W mieście działają cztery apteki: {{listing |name = Apteka im. A. Mańkowskiego |adres = Rynek 1 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 20 44 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka prywatna |adres = Rynek 32 |wskazówki = Przy rynku |telefon = +48 15 876 29 60 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:00 oraz w soboty w godz. 9:00–15:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Arnica” |adres = ul. Fryderyka Chopina 14 |telefon = +48 15 876 62 57 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–19:30 oraz w soboty w godz. 8:00–13:00. W niedziele nieczynna. }} {{listing |name = Apteka „Zdrowie” |adres = ul. Sandomierska 12/1 |telefon = +48 15 844 70 08 |dodatkowe informacje = Czynna od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–20:00. W niedziele nieczynna. }} Najbliższa apteka całodobowa znajduje się w [[Nisko|Nisku]] przy ul. Wolności 54A. Przed dłuższym dojazdem warto telefonicznie potwierdzić dyżur. Najbliższy szpital powiatowy znajduje się w Nisku przy ul. Kościuszki 1. Pomoc szpitalna jest dostępna również w Stalowej Woli i Leżajsku. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Rudnik nad Sanem jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 i ruchliwe skrzyżowania w centrum. Po zmroku na drogach lokalnych przydają się elementy odblaskowe. Nurt Sanu bywa silny, a poziom wody może gwałtownie wzrosnąć po opadach. Należy korzystać wyłącznie z bezpiecznych miejsc zejścia nad rzekę, nie wchodzić do wody podczas wezbrania i podczas spływów używać kamizelki asekuracyjnej. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 50.442475 |long = 22.253208 |www = https://rudnik.pl/czas-wolny/dla-turysty/informacja-turystyczna/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 41 |wskazówki = W budynku Centrum Wikliniarstwa |telefon = +48 15 649 26 13 |email = mokrudnik@interia.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o atrakcjach, noclegach, gastronomii i dojeździe. Na miejscu można otrzymać lub kupić mapy, przewodniki, foldery i pamiątki. }} Urząd Gminy i Miasta mieści się przy Rynku 40. Jest czynny w poniedziałki, środy, czwartki i piątki w godz. 7:30–15:30, a we wtorki w godz. 8:00–16:00; tel. +48 15 876 25 55, e-mail: info@rudnik.pl. == Gdzie dalej? == * [[Nisko]] – siedziba powiatu niżańskiego, położona przy drodze w kierunku Stalowej Woli. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto nad Sanem i Tanwią, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z zabudową modernistyczną z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.4428|22.2508}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 1s6mwb2wtynn3resev6bk4dgscyi9p0 0 19311 157929 157873 2026-07-30T20:02:40Z Gordon2007 5356 Dodano zajawkę historii miasta 157929 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nowa Sarzyna |widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg |opis = Plac 11 Listopada |herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = 5599 (2021) |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 37-310 |www = https://nowasarzyna.eu/ }} {{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}} '''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą. Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego mogą być modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu. == Charakterystyka == Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku. Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej. Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Nowa Sarzyna#Historia|o1=Historia Nowej Sarzyny w Wikipedii}} Nowa Sarzyna zaczęła powstawać pod koniec lat 30. XX wieku wraz z budową zakładów chemicznych i osiedla pracowniczego w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Po zniszczeniach II wojny światowej zakład odbudowano, a wokół niego rozbudowano osiedla mieszkaniowe i obiekty użyteczności publicznej. Miejscowość otrzymała prawa miejskie i nazwę Nowa Sarzyna 1 stycznia 1973 roku. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna | lat = 50.321211 | long = 22.346860 | image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 10 | wskazówki = Około 700 m na wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków. }} Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut. === Samochodem === Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta. Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania. === Autobusem === Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą. == Transport == Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km. Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi. Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu. == Warto zobaczyć == {{listing |name = Plac 11 Listopada |lat = |long = |image = Nowa Sarzyna Plac.jpg |www = |adres = plac 11 Listopada |wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum. }} {{listing | name = Park i deptak nad Trzebośnicą | lat = 50.3236549 | long = 22.3417401 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/ | adres = | wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych. }} {{listing |name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego |lat = 50.321211 |long = 22.346860 |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = |wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów. }} {{listing |name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego |wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie. }} {{listing |name = Willa dyrektorska |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = ul. Chemików |wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza” |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej. }} {{listing | name = Tama na Trzebośnicy | lat = 50.3142539 | long = 22.3365673 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html | adres = | wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego. }} {{listing | name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski | lat = 50.3269962 | long = 22.3459691 | image = | www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/ | adres = Ruda Łańcucka 301 | wskazówki = Za drogą krajową nr 77 | telefon = +48 17 241 35 86 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228 |adres = |wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy. }} {{listing | name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia | lat = 50.3307439 | long = 22.3358610 | image = | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418 | adres = ul. Tadeusza Rejtana 5 | wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów. }} {{listing |name = Dawne strażnice kolejowe |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna |adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3 |wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Kołacznia” | lat = 50.3055388 | long = 22.2667149 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html | adres = Kołacznia, Wola Zarczycka | wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy. }} {{listing | name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej | lat = 50.2893370 | long = 22.2475490 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html | adres = Wola Zarczycka | wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał” | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |lat = |long = |image = |www = https://mosir.nowasarzyna.pl/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = +48 17 241 28 99 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u. }} {{listing |name = Zielony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi. }} {{listing |name = Czerwony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia. }} {{listing |name = Spływy kajakowe Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html |adres = |wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie |telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych. }} {{listing |name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html |adres = |wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku. }} {{listing | name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok” | lat = 50.405688 | long = 22.333787 | image = | www = https://zlotystok.info/ | adres = ul. Pocztowa, Krzeszów | wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny | telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270 | fax = | email = biuro@zlotystok.info | dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora. }} == Imprezy == {{listing |name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/ |adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń. }} {{listing |name = Dni Kwitnącej Azalii |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html |adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia |wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody. }} '''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami. == Zakupy == {{listing | name = Galeria Handlowa Nova | lat = 50.3324026 | long = 22.3364042 | image = | www = | adres = ul. Leśna 1A | wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne. }} {{listing | name = Targowisko „Mój Rynek” | lat = 50.3099007 | long = 22.3356497 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/ | adres = ul. Azalii Pontyjskiej | wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody. }} Gmina Nowa Sarzyna, podobnie jak Rudnik nad Sanem, ma równie tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu. Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Hotel Azalia | lat = 50.3278471 | long = 22.3349685 | image = | www = http://www.restauracja-azalia.pl/ | adres = ul. Chemików 4 | wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego | telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Pizzeria Rawiola | lat = 50.3170969 | long = 22.3432907 | image = | www = https://pizzeriaraviola.pl/ | adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22 | wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum | telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu. }} {{listing | name = Pizzeria Aniela | lat = 50.3301571 | long = 22.3341824 | image = | www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ | adres = ul. Braci Śniadeckich 2 | wskazówki = W południowej części miasta | telefon = +48 17 241 14 64 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą. }} {{listing | name = Restauracja Aniela | lat = 50.3182838 | long = 22.3406150 | image = | www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ | adres = ul. Marii Konopnickiej 2 | wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u | telefon = +48 733 452 317 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych. }} == Noclegi == {{listing | name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA" | lat = 50.3291170 | long = 22.3385260 | image = | www = https://unianowasarzyna.pl/ | adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2 | wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia | telefon = +48 17 241 10 70 | fax = | email = kontakt@unianowasarzyna.pl | dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem. }} {{listing | name = Hotelik Azalia | lat = 50.3278471 | long = 22.3349685 | image = | www = http://www.restauracja-azalia.pl/ | adres = ul. Chemików 4 | wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego | telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing | name = Hotel Resident | lat = 50.3508556 | long = 22.3239668 | image = | www = https://hotelresident.pl/ | adres = Sarzyna 659A | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem | telefon = +48 690 678 904 | fax = | email = recepcja.resident@gmail.com | dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu. }} W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach: {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka | lat = 50.3232880 | long = 22.3488920 | image = | www = http://noclegi-sarzyna.pl/ | adres = Ruda Łańcucka 82A | wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny | telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Agroturystyka „Pod Lasem” | lat = 50.3080370 | long = 22.2584300 | image = | www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem | adres = Wola Zarczycka 781 | wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej | telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić. }} {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów | lat = 50.3240102 | long = 22.3567103 | image = | www = | adres = Ruda Łańcucka 101 | wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny | telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu. }} {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka | lat = 50.3487387 | long = 22.3452996 | image = | www = | adres = Sarzyna 1131 | wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny | telefon = +48 509 671 421 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie. }} == Zdrowie == W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej |lat = |long = |image = |www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u |telefon = +48 17 241 36 20 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia. }} {{listing |name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A |wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta |telefon = +48 17 241 25 19 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne. }} W mieście działa kilka aptek: {{listing |name = Apteka Szwajcarska |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W budynku przychodni |telefon = +48 17 241 38 10 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka prywatna |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu. }} {{listing |name = Apteka Lafarma |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. 1 Maja 7 |wskazówki = W centralnej części miasta |telefon = +48 724 313 653 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka „Pod Gwiazdą” |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A |wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia. }} Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999. == Bezpieczeństwo == Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe. Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie. Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej. Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/ |adres = ul. Mikołaja Kopernika 1 |wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową |telefon = +48 17 241 31 77 |fax = +48 17 241 31 11 |email = umig@nowasarzyna.eu |dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30. }} Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu. == Gdzie dalej? == * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim. * [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich. * [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny. * [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną. {{zarys}} {{Jest w|Powiat leżajski}} {{Geo|50.320278|22.344444}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] f2n0sudrui5cte6juz80dejd4966432 157930 157929 2026-07-30T20:06:01Z Gordon2007 5356 koordy 157930 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg|caption=Stacja kolejowa w Nowej Sarzynie}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nowa Sarzyna |widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg |opis = Plac 11 Listopada |herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = 5599 (2021) |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 37-310 |www = https://nowasarzyna.eu/ }} {{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}} '''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą. Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego mogą być modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu. == Charakterystyka == Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku. Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej. Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Nowa Sarzyna#Historia|o1=Historia Nowej Sarzyny w Wikipedii}} Nowa Sarzyna zaczęła powstawać pod koniec lat 30. XX wieku wraz z budową zakładów chemicznych i osiedla pracowniczego w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Po zniszczeniach II wojny światowej zakład odbudowano, a wokół niego rozbudowano osiedla mieszkaniowe i obiekty użyteczności publicznej. Miejscowość otrzymała prawa miejskie i nazwę Nowa Sarzyna 1 stycznia 1973 roku. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna | lat = 50.321211 | long = 22.346860 | image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 10 | wskazówki = Około 700 m na wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków. }} Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut. === Samochodem === Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta. Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania. === Autobusem === Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą. == Transport == Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km. Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi. Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac 11 Listopada | lat = 50.3199653 | long = 22.3443070 | image = Nowa Sarzyna Plac.jpg | www = | adres = plac 11 Listopada | wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum. }} {{listing | name = Park i deptak nad Trzebośnicą | lat = 50.3236549 | long = 22.3417401 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/ | adres = | wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych. }} {{listing | name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego | lat = 50.3212110 | long = 22.3468600 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html | adres = | wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów. }} {{listing | name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza” | image = | www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html | adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego | wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie. }} {{listing |name = Willa dyrektorska |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = ul. Chemików |wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza” |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej. }} {{listing | name = Tama na Trzebośnicy | lat = 50.3142539 | long = 22.3365673 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html | adres = | wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego. }} {{listing | name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski | lat = 50.3269962 | long = 22.3459691 | image = | www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/ | adres = Ruda Łańcucka 301 | wskazówki = Za drogą krajową nr 77 | telefon = +48 17 241 35 86 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228 |adres = |wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy. }} {{listing | name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia | lat = 50.3307439 | long = 22.3358610 | image = | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418 | adres = ul. Tadeusza Rejtana 5 | wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów. }} {{listing |name = Dawne strażnice kolejowe |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna |adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3 |wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Kołacznia” | lat = 50.3055388 | long = 22.2667149 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html | adres = Kołacznia, Wola Zarczycka | wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy. }} {{listing | name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej | lat = 50.2893370 | long = 22.2475490 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html | adres = Wola Zarczycka | wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał” | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |lat = |long = |image = |www = https://mosir.nowasarzyna.pl/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = +48 17 241 28 99 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u. }} {{listing |name = Zielony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi. }} {{listing |name = Czerwony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia. }} {{listing |name = Spływy kajakowe Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html |adres = |wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie |telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych. }} {{listing |name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html |adres = |wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku. }} {{listing | name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok” | lat = 50.405688 | long = 22.333787 | image = | www = https://zlotystok.info/ | adres = ul. Pocztowa, Krzeszów | wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny | telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270 | fax = | email = biuro@zlotystok.info | dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora. }} == Imprezy == {{listing |name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/ |adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń. }} {{listing |name = Dni Kwitnącej Azalii |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html |adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia |wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody. }} '''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami. == Zakupy == {{listing | name = Galeria Handlowa Nova | lat = 50.3324026 | long = 22.3364042 | image = | www = | adres = ul. Leśna 1A | wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne. }} {{listing | name = Targowisko „Mój Rynek” | lat = 50.3099007 | long = 22.3356497 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/ | adres = ul. Azalii Pontyjskiej | wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody. }} Gmina Nowa Sarzyna, podobnie jak Rudnik nad Sanem, ma równie tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu. Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Hotel Azalia | lat = 50.3278471 | long = 22.3349685 | image = | www = http://www.restauracja-azalia.pl/ | adres = ul. Chemików 4 | wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego | telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Pizzeria Rawiola | lat = 50.3170969 | long = 22.3432907 | image = | www = https://pizzeriaraviola.pl/ | adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22 | wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum | telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu. }} {{listing | name = Pizzeria Aniela | lat = 50.3301571 | long = 22.3341824 | image = | www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ | adres = ul. Braci Śniadeckich 2 | wskazówki = W południowej części miasta | telefon = +48 17 241 14 64 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą. }} {{listing | name = Restauracja Aniela | lat = 50.3182838 | long = 22.3406150 | image = | www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ | adres = ul. Marii Konopnickiej 2 | wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u | telefon = +48 733 452 317 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych. }} == Noclegi == {{listing | name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA" | lat = 50.3291170 | long = 22.3385260 | image = | www = https://unianowasarzyna.pl/ | adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2 | wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia | telefon = +48 17 241 10 70 | fax = | email = kontakt@unianowasarzyna.pl | dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem. }} {{listing | name = Hotelik Azalia | lat = 50.3278471 | long = 22.3349685 | image = | www = http://www.restauracja-azalia.pl/ | adres = ul. Chemików 4 | wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego | telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing | name = Hotel Resident | lat = 50.3508556 | long = 22.3239668 | image = | www = https://hotelresident.pl/ | adres = Sarzyna 659A | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem | telefon = +48 690 678 904 | fax = | email = recepcja.resident@gmail.com | dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu. }} W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach: {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka | lat = 50.3232880 | long = 22.3488920 | image = | www = http://noclegi-sarzyna.pl/ | adres = Ruda Łańcucka 82A | wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny | telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Agroturystyka „Pod Lasem” | lat = 50.3080370 | long = 22.2584300 | image = | www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem | adres = Wola Zarczycka 781 | wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej | telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić. }} {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów | lat = 50.3240102 | long = 22.3567103 | image = | www = | adres = Ruda Łańcucka 101 | wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny | telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu. }} {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka | lat = 50.3487387 | long = 22.3452996 | image = | www = | adres = Sarzyna 1131 | wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny | telefon = +48 509 671 421 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie. }} == Zdrowie == W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej |lat = |long = |image = |www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u |telefon = +48 17 241 36 20 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia. }} {{listing |name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A |wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta |telefon = +48 17 241 25 19 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne. }} W mieście działa kilka aptek: {{listing |name = Apteka Szwajcarska |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W budynku przychodni |telefon = +48 17 241 38 10 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka prywatna |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu. }} {{listing |name = Apteka Lafarma |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. 1 Maja 7 |wskazówki = W centralnej części miasta |telefon = +48 724 313 653 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka „Pod Gwiazdą” |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A |wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia. }} Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999. == Bezpieczeństwo == Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe. Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie. Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej. Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/ |adres = ul. Mikołaja Kopernika 1 |wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową |telefon = +48 17 241 31 77 |fax = +48 17 241 31 11 |email = umig@nowasarzyna.eu |dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30. }} Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu. == Gdzie dalej? == * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim. * [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich. * [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny. * [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną. {{zarys}} {{Jest w|Powiat leżajski}} {{Geo|50.320278|22.344444}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 084f2r3rawhyh20nragva9gc9o7kn2n 157940 157930 2026-07-31T06:24:30Z Katafrakt 3500 zbyt wysoki banner (bannery powinny mieć mniej więcej proporcje 21:3) 157940 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nowa Sarzyna |widok = Nowa Sarzyna Plac.jpg |opis = Plac 11 Listopada |herb = POL Nowa Sarzyna COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = 5599 (2021) |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 37-310 |www = https://nowasarzyna.eu/ }} {{Mapframe|50.320278|22.344444|zoom=14|height=400|width=400}} '''Nowa Sarzyna''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat leżajski|powiecie leżajskim]], będące siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Nowa Sarzyna. Leży nad Trzebośnicą, w dolinie Dolnego Sanu, przy linii kolejowej łączącej Przeworsk ze Stalową Wolą. Miasto rozwinęło się pod koniec lat 30. XX wieku wokół zakładów chemicznych powstających w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Najciekawsze dla podróżnego mogą być modernistyczne osiedle fabryczne, zabytkowe obiekty kolejowe, trasa Szlaku COP oraz tereny rekreacyjne nad Trzebośnicą. Nowa Sarzyna może być także bazą do wycieczek do rezerwatu azalii pontyjskiej „Kołacznia”, Woli Zarczyckiej i doliny Sanu. == Charakterystyka == Nowa Sarzyna jest młodym miastem przemysłowym. Jej rozwój rozpoczął się w 1937 roku wraz z budową Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”. W sąsiedztwie zakładu powstało osiedle mieszkaniowe dla pracowników, kadry technicznej i dyrekcji. Prawa miejskie Nowa Sarzyna otrzymała 1 stycznia 1973 roku. Zabudowa miasta jest rozproszona między linią kolejową, Trzebośnicą, dawnym osiedlem fabrycznym i nowszymi osiedlami mieszkaniowymi. Za centrum można uznać okolice placu 11 Listopada, ulicy 1 Maja i ulicy Jana Pawła II. Większość codziennych usług znajduje się w odległości kilkunastu minut spaceru od stacji kolejowej. Na poznanie centrum, osiedla COP i najważniejszych obiektów technicznych warto przeznaczyć kilka godzin. Rezerwat „Kołacznia”, szlak Kobyle Góry i pozostałe atrakcje gminy wymagają roweru albo samochodu. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Nowa Sarzyna#Historia|o1=Historia Nowej Sarzyny w Wikipedii}} Nowa Sarzyna zaczęła powstawać pod koniec lat 30. XX wieku wraz z budową zakładów chemicznych i osiedla pracowniczego w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Po zniszczeniach II wojny światowej zakład odbudowano, a wokół niego rozbudowano osiedla mieszkaniowe i obiekty użyteczności publicznej. Miejscowość otrzymała prawa miejskie i nazwę Nowa Sarzyna 1 stycznia 1973 roku. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można także dojechać do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż pociągiem z przesiadką w Przeworsku albo skorzystać z połączenia autobusowego. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nowa Sarzyna | lat = 50.321211 | long = 22.346860 | image = Nowa Sarzyna - stacja PKP (6).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 10 | wskazówki = Około 700 m na wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne kursujące między innymi w kierunku [[Leżajsk]]a, Przeworska, [[Rudnik nad Sanem|Rudnika nad Sanem]], [[Nisko|Niska]] i [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem jazdy, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. Budynek dworcowy pochodzi z 1899 roku i jest ujęty w ewidencji zabytków. }} Ze stacji do centrum prowadzą ulice Kolejowa i Jana Pawła II. Dojście zajmuje około 10 minut. === Samochodem === Nowa Sarzyna leży w pobliżu drogi krajowej nr 77, łączącej [[Nisko]], [[Rudnik nad Sanem]], [[Leżajsk]] i Przeworsk. Z drogi krajowej należy zjechać na drogę prowadzącą do centrum miasta. Parkingi znajdują się między innymi przy galerii handlowej Nova, MOSiR-ze oraz stacji kolejowej. W czasie Dni Miasta i większych wydarzeń sportowych miejsca w centrum mogą być zajęte. Miasto nie utrzymuje płatnych stref parkowania. === Autobusem === Do Nowej Sarzyny docierają autobusy i busy regionalne, między innymi z Leżajska, Rudnika nad Sanem, Niska, Stalowej Woli i okolicznych wsi. Połączenia są obsługiwane przez różnych przewoźników, a ich częstotliwość zależy od dnia tygodnia i okresu nauki szkolnej. Rozkład należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą. == Transport == Centrum Nowej Sarzyny można zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac 11 Listopada, urząd miasta, kościół i część dawnego osiedla fabrycznego leżą w promieniu około 1–1,5 km. Rower jest przydatny podczas zwiedzania Szlaku COP, dojazdu nad Trzebośnicę i wycieczek do okolicznych miejscowości. Trasy do rezerwatu „Kołacznia” i na Kobyle Góry prowadzą częściowo drogami lokalnymi i leśnymi. Uber i Bolt nie zapewniają w Nowej Sarzynie stałej obsługi. Kierowca może sporadycznie pojawić się w aplikacji, ale przyjęcie kursu i możliwość zamówienia przejazdu powrotnego nie są gwarantowane. Lokalną taksówkę albo przewóz najlepiej zamówić wcześniej telefonicznie, szczególnie wieczorem, w weekend albo przy dojeździe do rezerwatu. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac 11 Listopada | lat = 50.3199653 | long = 22.3443070 | image = Nowa Sarzyna Plac.jpg | www = | adres = plac 11 Listopada | wskazówki = W centrum miasta, około 10 minut pieszo od stacji kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Centralna przestrzeń miasta otoczona zabudową usługową i mieszkaniową. Na placu znajduje się Pomnik Walk o Niepodległość, przy którym odbywają się miejskie uroczystości rocznicowe. Plac i przylegające tereny zielone zostały odnowione w ramach rewitalizacji centrum. }} {{listing | name = Park i deptak nad Trzebośnicą | lat = 50.3236549 | long = 22.3417401 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/ | adres = | wskazówki = Wzdłuż Trzebośnicy, na zachód od stacji kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Teren spacerowy z alejkami, ławkami i zielenią, łączący centrum z nadrzeczną częścią miasta. Po intensywnych opadach poziom Trzebośnicy może się podnosić. W 2026 roku część dojść i organizacja ruchu w sąsiedztwie deptaka mogły być czasowo zmieniane z powodu robót drogowych. }} {{listing | name = Trasa Szlaku Centralnego Okręgu Przemysłowego | lat = 50.3212110 | long = 22.3468600 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html | adres = | wskazówki = Początek w rejonie stacji kolejowej i przystanków autobusowych przy ul. Kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Trasa prowadzi przez dawne osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza”, obok willi dyrektorskiej i do tamy na Trzebośnicy. Całość ma około 6,8 km. Przejście zajmuje około 1,5 godziny, a przejazd rowerem około pół godziny, bez czasu przeznaczonego na oglądanie obiektów. }} {{listing | name = Osiedle Wytwórni Nitrozwiązków Organicznych „Nitroza” | image = | www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html | adres = okolice ulic 1 Maja, Chemików i Józefa Piłsudskiego | wskazówki = Na zachód i południowy zachód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Osiedle powstawało od końca 1937 roku dla pracowników budowanej fabryki. Zachowały się budynki mieszkalne i usługowe o prostych, modernistycznych formach charakterystycznych dla osiedli Centralnego Okręgu Przemysłowego. Budynki są użytkowane, dlatego należy oglądać je z ulic i miejsc dostępnych publicznie. }} {{listing |name = Willa dyrektorska |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html |adres = ul. Chemików |wskazówki = W obrębie dawnego osiedla fabrycznego „Nitroza” |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwukondygnacyjny budynek przeznaczony pierwotnie dla dyrektora wytwórni. Powstał jako część reprezentacyjnej zabudowy osiedla fabrycznego. Obiekt nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego i należy go oglądać z przestrzeni publicznej. }} {{listing | name = Tama na Trzebośnicy | lat = 50.3142539 | long = 22.3365673 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/szlak-cop.html | adres = | wskazówki = Od ul. ks. Jerzego Popiełuszki należy minąć skrzyżowanie z ul. Ogrodową, a następnie skręcić w drogę leśną zgodnie z przebiegiem Szlaku COP | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Obiekt powstał w 1937 roku jako element infrastruktury zaopatrującej zakład chemiczny w wodę. Zachowała się część pierwotnych urządzeń technicznych. Tama pozostaje użytkowana; należy respektować oznakowanie, nie wchodzić na urządzenia i nie przekraczać ogrodzeń terenu przemysłowego. }} {{listing | name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski | lat = 50.3269962 | long = 22.3459691 | image = | www = https://diecezja.rzeszow.pl/parafie/nowa-sarzyna/ | adres = Ruda Łańcucka 301 | wskazówki = Za drogą krajową nr 77 | telefon = +48 17 241 35 86 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny kościół parafialny miasta, wzniesiony w drugiej połowie XX wieku. Parafię erygowano w 1971 roku. W świątyni znajdują się organy zbudowane w 1990 roku. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania wnętrza. }} {{listing |name = Stalowy most kolejowy nad Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/most-stalowy-kratowniczy-871228 |adres = |wskazówki = Na linii kolejowej przebiegającej przez miasto, nad Trzebośnicą |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Stalowy most kratownicowy ujęty w ewidencji zabytków, datowany w ewidencji na okres od 1899 do 1955 roku. Most jest czynnym obiektem kolejowym. Należy oglądać go wyłącznie z bezpiecznego miejsca poza torowiskiem i nie wchodzić na nasyp kolejowy. }} {{listing | name = Dawny dworzec Nowa Sarzyna-Kolonia | lat = 50.3307439 | long = 22.3358610 | image = | www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/dworzec-kolejowy-nowa-sa-904418 | adres = ul. Tadeusza Rejtana 5 | wskazówki = W południowej części miasta, w sąsiedztwie linii kolejowej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Budynek stacyjny pochodzący z 1951 roku, ujęty w ewidencji zabytków. Nie jest samodzielnym muzeum ani regularnie udostępnianą atrakcją. Można go oglądać z ogólnodostępnej drogi, zachowując ostrożność w pobliżu torów. }} {{listing |name = Dawne strażnice kolejowe |lat = |long = |image = |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty?szukaj=Nowa+Sarzyna |adres = ul. Jana Pawła II 5 i ul. Józefa Piłsudskiego 3 |wskazówki = Przy linii kolejowej, po obu stronach centralnej części miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Niewielkie budynki związane z dawną obsługą linii kolejowej, ujęte w ewidencji zabytków. Są użytkowane lub znajdują się przy czynnej infrastrukturze kolejowej, dlatego należy oglądać je wyłącznie z miejsc dostępnych publicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Kołacznia” | lat = 50.3055388 | long = 22.2667149 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/rezerwat-azalia.html | adres = Kołacznia, Wola Zarczycka | wskazówki = Na południowy zachód od Nowej Sarzyny; dojazd w kierunku Woli Zarczyckiej, następnie według lokalnego oznakowania | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki rezerwat chroniący naturalne stanowisko różanecznika żółtego, nazywanego azalią pontyjską. Krzewy kwitną zwykle w pierwszej połowie maja, zależnie od pogody. Przy rezerwacie działa taras widokowy. Podczas kwitnienia miejsce bywa zatłoczone; nie wolno schodzić z wyznaczonych dojść, zrywać kwiatów ani wchodzić pomiędzy krzewy. }} {{listing | name = Pomnik Ofiar Pacyfikacji Woli Zarczyckiej | lat = 50.2893370 | long = 22.2475490 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/83-rocznica-pacyfikacji-woli-zarczyckiej.html | adres = Wola Zarczycka | wskazówki = W sąsiedztwie kościoła, w miejscu określanym lokalnie jako „wał” | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomnik upamiętnia 76 mieszkańców Woli Zarczyckiej zamordowanych przez niemieckich okupantów podczas pacyfikacji w 1943 roku. Przy pomniku znajduje się droga krzyżowa. Na ścianie sali gimnastycznej miejscowej szkoły wykonano także mural poświęcony ofiarom. Miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji |lat = |long = |image = |www = https://mosir.nowasarzyna.pl/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = +48 17 241 28 99 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Kompleks obejmuje krytą pływalnię, halę sportową, siłownię, sauny, salę do aerobiku i tenisa stołowego, boisko Orlik, skatepark, plac zabaw oraz sezonowy wodny plac zabaw. Godziny poszczególnych obiektów i przerwy techniczne należy sprawdzić na stronie MOSiR-u. }} {{listing |name = Zielony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 26 km prowadzi przez stację Łętownia, Babiarze, Gościniec, Łętownię i Majdan Łętowski. Przejazd zajmuje około 2,5 godziny bez dłuższych postojów. Szlak prowadzi drogami lokalnymi i odcinkami leśnymi. }} {{listing |name = Czerwony szlak rowerowy |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlaki-zielony-i-czerowny.html |adres = |wskazówki = Pętla rozpoczynająca się i kończąca w Nowej Sarzynie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Trasa o długości około 31 km prowadzi przez Kołacznię, rezerwat azalii pontyjskiej, Wolę Zarczycką, Łoiny, Flisy, Smycze i Judaszówkę. Przejazd zajmuje około 3 godzin bez zwiedzania i dłuższych postojów. Najciekawszym terminem jest maj, kiedy kwitnie azalia. }} {{listing |name = Spływy kajakowe Trzebośnicą |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/splywy-kajakowe.html |adres = |wskazówki = Punkty rozpoczęcia zależą od wybranej trasy; jeden z nich znajduje się przy placu targowym w Nowej Sarzynie |telefon = Szkoła Sportów Wodnych „Pływak”: +48 668 837 614; Kajaki Sarzyna: +48 667 689 095 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Popularne odcinki prowadzą z Huciska do tamy w Nowej Sarzynie – około 8 km, z Nowej Sarzyny do przystani w Sarzynie – około 5 km oraz z Sarzyny do ujścia Trzebośnicy do Sanu – około 4 km. Spływ należy wcześniej uzgodnić z organizatorem. Możliwość przepłynięcia zależy od poziomu wody, przeszkód w korycie i warunków pogodowych. }} {{listing |name = Szlak spacerowy „Kobyle Góry” |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/szlak-spacerowy-kobyle-gory.html |adres = |wskazówki = Początek w Sarzynie przy zjeździe z drogi krajowej nr 77; koniec w lasach tarnogórskich |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Oznakowana trasa piesza i rowerowa o długości około 4,5 km. Prowadzi przez lasy do pomnika powstańców styczniowych. Przy szlaku ustawiono tablice poświęcone między innymi lokalnej przyrodzie, historii kolei, Ordynacji Łańcuckiej i wydarzeniom z 1863 roku. }} {{listing | name = Wyciąg narciarski „Złoty Stok” | lat = 50.405688 | long = 22.333787 | image = | www = https://zlotystok.info/ | adres = ul. Pocztowa, Krzeszów | wskazówki = W [[Krzeszów|Krzeszowie]], kilkanaście kilometrów na północny wschód od Nowej Sarzyny | telefon = +48 502 662 257, +48 508 350 270 | fax = | email = biuro@zlotystok.info | dodatkowe informacje = Sezonowy stok narciarski z łatwą trasą o długości około 500 m, wyciągiem talerzykowym, oświetleniem i systemem sztucznego naśnieżania. Przy stoku działają wypożyczalnia sprzętu, szkółka narciarska, bar i parking. Ośrodek działa wyłącznie przy odpowiednich warunkach zimowych; przed wyjazdem należy sprawdzić komunikat i obraz z kamery na stronie operatora. }} == Imprezy == {{listing |name = Dni Miasta i Gminy Nowa Sarzyna |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/kalendarz-wydarzen/ |adres = stadion MZKS Unia, ul. Józefa Piłsudskiego 2 |wskazówki = Na południowy zachód od centrum |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Największa miejska impreza plenerowa, organizowana zazwyczaj na początku lipca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia sportowe, strefę gastronomiczną i atrakcje rodzinne. Termin i program kolejnej edycji należy sprawdzić w miejskim kalendarzu wydarzeń. }} {{listing |name = Dni Kwitnącej Azalii |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/aktualnosci/dni-kwitnacej-azalii-2026.html |adres = Ośrodek „Azalia”, Kołacznia |wskazówki = Przy rezerwacie „Kołacznia” w Woli Zarczyckiej |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Wydarzenie organizowane zwykle w maju, w okresie kwitnienia różanecznika żółtego. W programie poprzednich edycji znajdowały się spacery przyrodnicze, warsztaty, występy, kiermasze i zajęcia rodzinne. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń, a szczyt kwitnienia od przebiegu pogody. }} '''Noc Świętojańska nad Trzebośnicą''' jest organizowana zwykle w czerwcu. Program i miejsce wydarzenia mogą zmieniać się między kolejnymi edycjami. == Zakupy == {{listing | name = Galeria Handlowa Nova | lat = 50.3324026 | long = 22.3364042 | image = | www = | adres = ul. Leśna 1A | wskazówki = Przy południowo-zachodniej części miasta; na miejscu znajduje się parking | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielkie centrum handlowe ze sklepami i punktami usługowymi. Godziny działania poszczególnych lokali różnią się, zwłaszcza w niedziele i dni świąteczne. }} {{listing | name = Targowisko „Mój Rynek” | lat = 50.3099007 | long = 22.3356497 | image = | www = https://nowasarzyna.eu/ | adres = ul. Azalii Pontyjskiej | wskazówki = W południowej części miasta, w pobliżu przychodni | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Targowisko oferujące produkty spożywcze, warzywa, owoce, odzież i artykuły codziennego użytku. Największy wybór jest zwykle w sobotę rano. Liczba sprzedawców zależy od dnia i pogody. }} Gmina Nowa Sarzyna, podobnie jak Rudnik nad Sanem, ma równie tradycje wikliniarskie związane z doliną Sanu. Wyroby plecionkarskie najłatwiej znaleźć podczas lokalnych kiermaszów, festynów i wydarzeń gminnych albo kupić bezpośrednio u producentów po wcześniejszym uzgodnieniu. Podstawowe sklepy spożywcze, drogerie i punkty usługowe znajdują się przy ulicach 1 Maja, Azalii Pontyjskiej, Marii Konopnickiej i Tadeusza Kościuszki. == Wyżywienie == {{listing | name = Restauracja i Hotel Azalia | lat = 50.3278471 | long = 22.3349685 | image = | www = http://www.restauracja-azalia.pl/ | adres = ul. Chemików 4 | wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego | telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja działająca razem z niewielkim hotelem. Obsługuje również przyjęcia i grupy. Aktualne godziny pracy, możliwość zamówienia śniadania i dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Pizzeria Rawiola | lat = 50.3170969 | long = 22.3432907 | image = | www = https://pizzeriaraviola.pl/ | adres = ul. prof. Stanisława Tołpy 22 | wskazówki = Na osiedlu mieszkaniowym, na południe od centrum | telefon = +48 516 697 976, +48 17 241 15 05 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pizzeria oferująca również proste dania i zamówienia na wynos. Aktualne menu, godziny otwarcia i zasięg dostawy należy sprawdzić na stronie lokalu. }} {{listing | name = Pizzeria Aniela | lat = 50.3301571 | long = 22.3341824 | image = | www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ | adres = ul. Braci Śniadeckich 2 | wskazówki = W południowej części miasta | telefon = +48 17 241 14 64 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pizza, sałatki, przekąski i dania typu fast food. Lokal jest czynny codziennie, według strony operatora w godz. 13:00–22:00. Dostępne są zamówienia na wynos i z dostawą. }} {{listing | name = Restauracja Aniela | lat = 50.3182838 | long = 22.3406150 | image = | www = https://aniela.com.pl/nowasarzyna/ | adres = ul. Marii Konopnickiej 2 | wskazówki = W budynku lub bezpośrednim sąsiedztwie MOSiR-u | telefon = +48 733 452 317 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Drugi lokal tej samej sieci w Nowej Sarzynie. Według strony operatora jest czynny codziennie w godz. 13:00–22:00. Może być wygodny po wizycie na pływalni lub obiektach sportowych. }} == Noclegi == {{listing | name = Hotel Sportowy MZKS "UNIA" | lat = 50.3291170 | long = 22.3385260 | image = | www = https://unianowasarzyna.pl/ | adres = ul. Józefa Piłsudskiego 2 | wskazówki = Przy stadionie MZKS Unia | telefon = +48 17 241 10 70 | fax = | email = kontakt@unianowasarzyna.pl | dodatkowe informacje = Hotelik z około 27 miejscami noclegowymi, położony przy obiektach sportowych. Może być zajęty podczas zawodów i większych wydarzeń, dlatego rezerwację warto zrobić z wyprzedzeniem. }} {{listing | name = Hotelik Azalia | lat = 50.3278471 | long = 22.3349685 | image = | www = http://www.restauracja-azalia.pl/ | adres = ul. Chemików 4 | wskazówki = Na terenie dawnego osiedla fabrycznego | telefon = +48 509 671 373, +48 512 364 089 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki hotel działający przy restauracji, oferujący około 13 miejsc noclegowych. Aktualne ceny, dostępność śniadań i godziny zameldowania należy potwierdzić telefonicznie. }} === W najbliższej okolicy === {{listing | name = Hotel Resident | lat = 50.3508556 | long = 22.3239668 | image = | www = https://hotelresident.pl/ | adres = Sarzyna 659A | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77 między Rudnikiem nad Sanem a Leżajskiem | telefon = +48 690 678 904 | fax = | email = recepcja.resident@gmail.com | dodatkowe informacje = Całodobowa recepcja, pokoje jedno-, dwu-, trzy- i czteroosobowe oraz apartament. Obiekt zapewnia łazienki w pokojach, bezpłatne Wi-Fi, prywatny parking, ogród i plac zabaw. Dojazd do centrum Nowej Sarzyny wymaga samochodu albo wcześniej zamówionego przewozu. }} W samej Nowej Sarzynie dominują hoteliki i pokoje gościnne. Klasyczne gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w okolicznych wsiach: {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariana Szostaka | lat = 50.3232880 | long = 22.3488920 | image = | www = http://noclegi-sarzyna.pl/ | adres = Ruda Łańcucka 82A | wskazówki = Około 500 metrów od centrum od Nowej Sarzyny | telefon = +48 17 241 38 47, +48 506 371 160, +48 510 244 726 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Gospodarstwo oferujące około 20 miejsc noclegowych. Aktualny standard pokoi, ceny i możliwość wyżywienia należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Agroturystyka „Pod Lasem” | lat = 50.3080370 | long = 22.2584300 | image = | www = http://www.agroturystyka.pl/podkarpackie/podlasem | adres = Wola Zarczycka 781 | wskazówki = W pobliżu rezerwatu azalii pontyjskiej | telefon = +48 17 241 74 97, +48 606 434 148 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielkie gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Położenie jest dogodne dla osób planujących wizytę w rezerwacie „Kołacznia”. Działalność, ceny i dostępność należy wcześniej potwierdzić. }} {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Janusza i Zofii Miazgów | lat = 50.3240102 | long = 22.3567103 | image = | www = | adres = Ruda Łańcucka 101 | wskazówki = Na północ od Nowej Sarzyny | telefon = +48 17 241 38 50, +48 530 461 895 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Obiekt oferujący około 10 miejsc noclegowych. Ponieważ gospodarstwa agroturystyczne mogą działać sezonowo, przed przyjazdem należy potwierdzić aktualną działalność, dostępność i warunki pobytu. }} {{listing | name = Gospodarstwo agroturystyczne Mariusza Paszka | lat = 50.3487387 | long = 22.3452996 | image = | www = | adres = Sarzyna 1131 | wskazówki = W miejscowości Sarzyna, poza ścisłym centrum Nowej Sarzyny | telefon = +48 509 671 421 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Gospodarstwo z około 9 miejscami noclegowymi. Aktualną działalność, ceny i wyposażenie należy sprawdzić telefonicznie. }} == Zdrowie == W Nowej Sarzynie działają przychodnie podstawowej opieki zdrowotnej oraz poradnie specjalistyczne. Osoba przebywająca czasowo poza miejscem zamieszkania może w razie nagłego zachorowania lub pogorszenia stanu zdrowia zgłosić się do lekarza POZ w miejscu pobytu. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. {{listing |name = Centrum Zdrowia – Poradnia Medycyny Rodzinnej |lat = |long = |image = |www = https://centrumzdrowia-lezajsk.pl/placowki/ |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W sąsiedztwie MOSiR-u |telefon = +48 17 241 36 20 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Poradnia medycyny rodzinnej czynna od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–18:00. W budynku działają również wybrane poradnie, punkt pobrań i apteka. Przed przyjściem należy zarejestrować wizytę i potwierdzić dostępność potrzebnego świadczenia. }} {{listing |name = Przychodnia „SANTE” – Małecki, Woźnica |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 1A |wskazówki = Przy targowisku, w południowej części miasta |telefon = +48 17 241 25 19 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Placówka udzielająca świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej oraz wybranych porad specjalistycznych. Przed wizytą należy zadzwonić do rejestracji, ponieważ zakres świadczeń i godziny przyjmowania poszczególnych lekarzy są zmienne. }} W mieście działa kilka aptek: {{listing |name = Apteka Szwajcarska |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Marii Konopnickiej 4 |wskazówki = W budynku przychodni |telefon = +48 17 241 38 10 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka prywatna |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 37 |wskazówki = W centrum miasta |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna, przyjmująca także przeterminowane leki pochodzące z gospodarstw domowych. Aktualne godziny pracy należy sprawdzić na miejscu. }} {{listing |name = Apteka Lafarma |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. 1 Maja 7 |wskazówki = W centralnej części miasta |telefon = +48 724 313 653 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny pracy i dostępność leków należy potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Apteka „Pod Gwiazdą” |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Azalii Pontyjskiej 2A |wskazówki = W pobliżu przychodni i targowiska |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia. }} Poza godzinami pracy miejscowych przychodni można skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej przy SPZOZ w [[Leżajsk]]u, ul. Leśna 22, tel. +48 17 240 47 95. Punkt działa od poniedziałku do piątku w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. Najbliższy szpital znajduje się również w Leżajsku przy ul. Leśnej 22; centrala tel. +48 17 240 49 00. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer alarmowy 112 albo numer pogotowia ratunkowego 999. == Bezpieczeństwo == Nowa Sarzyna jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Należy zachować ostrożność przy przejściach i przejazdach kolejowych. Nie wolno chodzić wzdłuż torów, wchodzić na most kolejowy ani skracać drogi przez czynne tereny kolejowe. Zakłady chemiczne i związana z nimi infrastruktura są czynnymi obiektami przemysłowymi. Nie należy przekraczać ogrodzeń, fotografować instalacji wbrew oznakowaniu ani wchodzić na drogi zakładowe. Obiekty Szlaku COP powinno się oglądać z tras i miejsc dostępnych publicznie. Po intensywnych opadach Trzebośnica może wezbrać, a nurt i przeszkody w korycie utrudniać spływy kajakowe. Przed wejściem na wodę należy sprawdzić warunki u organizatora i korzystać z kamizelki asekuracyjnej. Na leśne i rowerowe wycieczki warto zabrać środek przeciw kleszczom, wodę i naładowany telefon. Po zmroku na drogach lokalnych potrzebne są elementy odblaskowe. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Urząd Miasta i Gminy w Nowej Sarzynie |lat = |long = |image = |www = https://nowasarzyna.eu/ |adres = ul. Mikołaja Kopernika 1 |wskazówki = W centrum miasta, między placem 11 Listopada a stacją kolejową |telefon = +48 17 241 31 77 |fax = +48 17 241 31 11 |email = umig@nowasarzyna.eu |dodatkowe informacje = Urząd publikuje informacje o atrakcjach, szlakach, wydarzeniach, noclegach i gastronomii na miejskiej stronie internetowej. Jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7:30–15:30. }} Bieżące wydarzenia kulturalne publikuje Centrum Kultury i Biblioteka, a informacje o rekreacji, pływalni i zawodach – MOSiR. Przed podróżą warto sprawdzić miejski kalendarz wydarzeń oraz komunikaty o czasowych zmianach w ruchu. == Gdzie dalej? == * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów, Muzeum Ziemi Leżajskiej oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Rudnik nad Sanem]] – ośrodek tradycji wikliniarskich z Centrum Wikliniarstwa i szlakiem wiklinowych rzeźb. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, Komanową Górą i sezonowym stokiem narciarskim. * [[Ulanów]] – miasto nad Sanem i Tanwią, znane z tradycji flisackich. * [[Nisko]] – siedziba sąsiedniego powiatu i lokalny węzeł komunikacyjny. * [[Stalowa Wola]] – miasto związane z Centralnym Okręgiem Przemysłowym, z zachowaną zabudową modernistyczną. {{zarys}} {{Jest w|Powiat leżajski}} {{Geo|50.320278|22.344444}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] i3a9tb4e4eo0pit92zn6t8gzw9q90k9 0 19317 157895 157875 2026-07-30T15:18:38Z Gordon2007 5356 koordy 157895 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Trzciana, park dworski (HB4).jpg|caption=Park dworski w Trzcianie}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing |name = Przystanek kolejowy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” albo PKS Rzeszów. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny i część odcinków nie ma infrastruktury rowerowej. Autobusy MKS umożliwiają dotarcie do wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwalają wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. Nie należy zakładać stałej dostępności Ubera lub Bolta. Przejazd taksówką najlepiej wcześniej uzgodnić z firmą działającą w Rzeszowie. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing |name = Dwór Christianich i park |lat = 50.0759473 |long = 21.8391006 |image = Trzciana, dwór (HB1).jpg |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie |adres = Trzciana |wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing |name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli |lat = 50.0948983 |long = 21.9178645 |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli |adres = Mrowla 69 |wskazówki = W centrum Mrowli |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing |name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich |lat = 50.0901419 |long = 21.9615450 |image = |www = |adres = Rudna Wielka |wskazówki = We wschodniej części miejscowości |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing |name = Park podworski w Bratkowicach |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach |adres = Bratkowice |wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing |name = Dwór i park w Dąbrowie |lat = 50.0615240 |long = 21.8231921 |image = |www = |adres = Dąbrowa |wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing |name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach |adres = |wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing |name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny |adres = |wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Stawy rybne w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie |adres = |wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing |name = Zalew w Bratkowicach |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie |adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 |wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }} {{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing |name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy |lat = 50.070859 |long = 21.901112 |image = |www = |adres = Świlcza 142 |wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy |telefon = +48 17 856 07 93 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing |name = Urząd Gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/ |adres = Świlcza 168 |wskazówki = W centrum Świlczy |telefon = +48 17 867 01 00 |fax = +48 17 867 01 57 |email = ug.swilcza@intertele.pl |dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing |name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Trzciana |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Głogów Małopolski]] – miasto na północny wschód od Bratkowic, zachowujące regularny układ rynku. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Boguchwała]] – miejscowość na południe od gminy, z zespołem pałacowo-parkowym Lubomirskich. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] pnpbuou341qwq9vuzmgqf7tv1kch12m 157896 157895 2026-07-30T15:21:05Z Gordon2007 5356 157896 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Trzciana, park dworski (HB4).jpg|caption=Park dworski w Trzcianie}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing |name = Przystanek kolejowy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” albo PKS Rzeszów. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny i część odcinków nie ma infrastruktury rowerowej. Autobusy MKS umożliwiają dotarcie do wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwalają wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. Nie należy zakładać stałej dostępności Ubera lub Bolta. Przejazd taksówką najlepiej wcześniej uzgodnić z firmą działającą w Rzeszowie. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing |name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli |lat = 50.0948983 |long = 21.9178645 |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli |adres = Mrowla 69 |wskazówki = W centrum Mrowli |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing |name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich |lat = 50.0901419 |long = 21.9615450 |image = |www = |adres = Rudna Wielka |wskazówki = We wschodniej części miejscowości |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing |name = Park podworski w Bratkowicach |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach |adres = Bratkowice |wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing |name = Dwór i park w Dąbrowie |lat = 50.0615240 |long = 21.8231921 |image = |www = |adres = Dąbrowa |wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing |name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach |adres = |wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing |name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny |adres = |wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing |name = Stawy rybne w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie |adres = |wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing |name = Zalew w Bratkowicach |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie |adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 |wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }} {{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing |name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy |lat = 50.070859 |long = 21.901112 |image = |www = |adres = Świlcza 142 |wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy |telefon = +48 17 856 07 93 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing |name = Urząd Gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/ |adres = Świlcza 168 |wskazówki = W centrum Świlczy |telefon = +48 17 867 01 00 |fax = +48 17 867 01 57 |email = ug.swilcza@intertele.pl |dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing |name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Trzciana |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Głogów Małopolski]] – miasto na północny wschód od Bratkowic, zachowujące regularny układ rynku. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Boguchwała]] – miejscowość na południe od gminy, z zespołem pałacowo-parkowym Lubomirskich. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] af41w6l6iiia07yxn3lwubcc86a2j9q 157897 157896 2026-07-30T15:39:20Z Gordon2007 5356 koordy 157897 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Trzciana, park dworski (HB4).jpg|caption=Park dworski w Trzcianie}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing | name = Przystanek kolejowy Świlcza | lat = 50.0781596 | long = 21.9014249 | image = | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = | wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” albo PKS Rzeszów. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny i część odcinków nie ma infrastruktury rowerowej. Autobusy MKS umożliwiają dotarcie do wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwalają wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. Nie należy zakładać stałej dostępności Ubera lub Bolta. Przejazd taksówką najlepiej wcześniej uzgodnić z firmą działającą w Rzeszowie. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing | name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli | lat = 50.09489830 | long = 21.91786450 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli | adres = Mrowla 69 | wskazówki = W centrum Mrowli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich | lat = 50.09014190 | long = 21.96154500 | image = | www = | adres = Rudna Wielka | wskazówki = We wschodniej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing | name = Park podworski w Bratkowicach | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach | adres = Bratkowice | wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing | name = Dwór i park w Dąbrowie | lat = 50.06152400 | long = 21.82319210 | image = | www = | adres = Dąbrowa | wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” | lat = 50.1567327 | long = 21.8434230 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach | adres = | wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing | name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny | lat = 50.0907534 | long = 21.8471114 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny | adres = | wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Stawy rybne w Trzcianie | lat = 50.0882560 | long = 21.8329790 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie | adres = | wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing | name = Zalew w Bratkowicach | lat = 50.1234499 | long = 21.8537659 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie | adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 | wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }} {{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing | name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy | lat = 50.0708590 | long = 21.9011120 | image = | www = | adres = Świlcza 142 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy | telefon = +48 17 856 07 93 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing | name = Urząd Gminy Świlcza | lat = 50.0707777 | long = 21.8980824 | image = | www = https://swilcza.com.pl/ | adres = Świlcza 168 | wskazówki = W centrum Świlczy | telefon = +48 17 867 01 00 | fax = +48 17 867 01 57 | email = ug.swilcza@intertele.pl | dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing | name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji | lat = 50.0711539 | long = 21.8352438 | image = | www = https://gckswilcza.pl/ | adres = Trzciana | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 61hcbr0w4l94uy7jdwo9lo3u55iri1u 157898 157897 2026-07-30T15:56:08Z Gordon2007 5356 wymiana grafiki 157898 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Przystanek kolejowy Świlcza.jpg|caption=Przystanek kolejowy w Świlczy}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing | name = Przystanek kolejowy Świlcza | lat = 50.0781596 | long = 21.9014249 | image = | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = | wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” albo PKS Rzeszów. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny i część odcinków nie ma infrastruktury rowerowej. Autobusy MKS umożliwiają dotarcie do wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwalają wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. Nie należy zakładać stałej dostępności Ubera lub Bolta. Przejazd taksówką najlepiej wcześniej uzgodnić z firmą działającą w Rzeszowie. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing | name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli | lat = 50.09489830 | long = 21.91786450 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli | adres = Mrowla 69 | wskazówki = W centrum Mrowli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich | lat = 50.09014190 | long = 21.96154500 | image = | www = | adres = Rudna Wielka | wskazówki = We wschodniej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing | name = Park podworski w Bratkowicach | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach | adres = Bratkowice | wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing | name = Dwór i park w Dąbrowie | lat = 50.06152400 | long = 21.82319210 | image = | www = | adres = Dąbrowa | wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” | lat = 50.1567327 | long = 21.8434230 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach | adres = | wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing | name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny | lat = 50.0907534 | long = 21.8471114 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny | adres = | wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Stawy rybne w Trzcianie | lat = 50.0882560 | long = 21.8329790 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie | adres = | wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing | name = Zalew w Bratkowicach | lat = 50.1234499 | long = 21.8537659 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie | adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 | wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing | name = Dni Gminy Świlcza | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Dni_Gminy_%C5%9Awilcza | adres = Park podworski w Bratkowicach | wskazówki = W centralnej części Bratkowic, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Letnia impreza gminna organizowana w lipcu. W dotychczasowych edycjach program obejmował występy lokalnych zespołów artystycznych, koncerty, stoiska kół gospodyń wiejskich i instytucji gminnych, pokazy strażackie, atrakcje dla dzieci oraz wieczorną zabawę taneczną. Szczegółowy termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing | name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy | lat = 50.0708590 | long = 21.9011120 | image = | www = | adres = Świlcza 142 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy | telefon = +48 17 856 07 93 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing | name = Urząd Gminy Świlcza | lat = 50.0707777 | long = 21.8980824 | image = | www = https://swilcza.com.pl/ | adres = Świlcza 168 | wskazówki = W centrum Świlczy | telefon = +48 17 867 01 00 | fax = +48 17 867 01 57 | email = ug.swilcza@intertele.pl | dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing | name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji | lat = 50.0711539 | long = 21.8352438 | image = | www = https://gckswilcza.pl/ | adres = Trzciana | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ed390pltxta3zkfkcfgo19za8u4yy3u 157899 157898 2026-07-30T16:01:06Z Gordon2007 5356 /* Transport */ 157899 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Przystanek kolejowy Świlcza.jpg|caption=Przystanek kolejowy w Świlczy}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing | name = Przystanek kolejowy Świlcza | lat = 50.0781596 | long = 21.9014249 | image = | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = | wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „Podkarpacka Komunikacja Samochodowa” albo PKS Rzeszów. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny, a od Świlczy w kierunku zachodnim nie istnieje dedykowana ścieżka rowerowa. Transport autobusowy realizowany z Rzeszowa umożliwia dotarcie do Świlczy oraz wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwala wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing | name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli | lat = 50.09489830 | long = 21.91786450 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli | adres = Mrowla 69 | wskazówki = W centrum Mrowli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich | lat = 50.09014190 | long = 21.96154500 | image = | www = | adres = Rudna Wielka | wskazówki = We wschodniej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing | name = Park podworski w Bratkowicach | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach | adres = Bratkowice | wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing | name = Dwór i park w Dąbrowie | lat = 50.06152400 | long = 21.82319210 | image = | www = | adres = Dąbrowa | wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” | lat = 50.1567327 | long = 21.8434230 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach | adres = | wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing | name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny | lat = 50.0907534 | long = 21.8471114 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny | adres = | wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Stawy rybne w Trzcianie | lat = 50.0882560 | long = 21.8329790 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie | adres = | wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing | name = Zalew w Bratkowicach | lat = 50.1234499 | long = 21.8537659 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie | adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 | wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing | name = Dni Gminy Świlcza | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Dni_Gminy_%C5%9Awilcza | adres = Park podworski w Bratkowicach | wskazówki = W centralnej części Bratkowic, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Letnia impreza gminna organizowana w lipcu. W dotychczasowych edycjach program obejmował występy lokalnych zespołów artystycznych, koncerty, stoiska kół gospodyń wiejskich i instytucji gminnych, pokazy strażackie, atrakcje dla dzieci oraz wieczorną zabawę taneczną. Szczegółowy termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing | name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy | lat = 50.0708590 | long = 21.9011120 | image = | www = | adres = Świlcza 142 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy | telefon = +48 17 856 07 93 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing | name = Urząd Gminy Świlcza | lat = 50.0707777 | long = 21.8980824 | image = | www = https://swilcza.com.pl/ | adres = Świlcza 168 | wskazówki = W centrum Świlczy | telefon = +48 17 867 01 00 | fax = +48 17 867 01 57 | email = ug.swilcza@intertele.pl | dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing | name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji | lat = 50.0711539 | long = 21.8352438 | image = | www = https://gckswilcza.pl/ | adres = Trzciana | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 2yvdzi8q0lp7e7rrn6khdo5mi2asqd9 157901 157899 2026-07-30T16:10:04Z Gordon2007 5356 /* Autobusem */ 157901 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Przystanek kolejowy Świlcza.jpg|caption=Przystanek kolejowy w Świlczy}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing | name = Przystanek kolejowy Świlcza | lat = 50.0781596 | long = 21.9014249 | image = | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = | wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „[https://pks.rzeszow.pl/ Podkarpacka Komunikacja Samochodowa]”. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny, a od Świlczy w kierunku zachodnim nie istnieje dedykowana ścieżka rowerowa. Transport autobusowy realizowany z Rzeszowa umożliwia dotarcie do Świlczy oraz wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwala wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing | name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli | lat = 50.09489830 | long = 21.91786450 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli | adres = Mrowla 69 | wskazówki = W centrum Mrowli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich | lat = 50.09014190 | long = 21.96154500 | image = | www = | adres = Rudna Wielka | wskazówki = We wschodniej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing | name = Park podworski w Bratkowicach | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach | adres = Bratkowice | wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing | name = Dwór i park w Dąbrowie | lat = 50.06152400 | long = 21.82319210 | image = | www = | adres = Dąbrowa | wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” | lat = 50.1567327 | long = 21.8434230 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach | adres = | wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing | name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny | lat = 50.0907534 | long = 21.8471114 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny | adres = | wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Stawy rybne w Trzcianie | lat = 50.0882560 | long = 21.8329790 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie | adres = | wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing | name = Zalew w Bratkowicach | lat = 50.1234499 | long = 21.8537659 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie | adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 | wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing | name = Dni Gminy Świlcza | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Dni_Gminy_%C5%9Awilcza | adres = Park podworski w Bratkowicach | wskazówki = W centralnej części Bratkowic, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Letnia impreza gminna organizowana w lipcu. W dotychczasowych edycjach program obejmował występy lokalnych zespołów artystycznych, koncerty, stoiska kół gospodyń wiejskich i instytucji gminnych, pokazy strażackie, atrakcje dla dzieci oraz wieczorną zabawę taneczną. Szczegółowy termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing | name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy | lat = 50.0708590 | long = 21.9011120 | image = | www = | adres = Świlcza 142 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy | telefon = +48 17 856 07 93 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing | name = Urząd Gminy Świlcza | lat = 50.0707777 | long = 21.8980824 | image = | www = https://swilcza.com.pl/ | adres = Świlcza 168 | wskazówki = W centrum Świlczy | telefon = +48 17 867 01 00 | fax = +48 17 867 01 57 | email = ug.swilcza@intertele.pl | dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing | name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji | lat = 50.0711539 | long = 21.8352438 | image = | www = https://gckswilcza.pl/ | adres = Trzciana | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 0tlq81sr9b6wa5pafpvihno477gbsph 157902 157901 2026-07-30T16:11:40Z Gordon2007 5356 Konto Gordon2007 przeniosło stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Świlcza]]: Publikacja z brudnopisu 157901 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Przystanek kolejowy Świlcza.jpg|caption=Przystanek kolejowy w Świlczy}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing | name = Przystanek kolejowy Świlcza | lat = 50.0781596 | long = 21.9014249 | image = | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = | wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „[https://pks.rzeszow.pl/ Podkarpacka Komunikacja Samochodowa]”. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny, a od Świlczy w kierunku zachodnim nie istnieje dedykowana ścieżka rowerowa. Transport autobusowy realizowany z Rzeszowa umożliwia dotarcie do Świlczy oraz wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwala wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing | name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli | lat = 50.09489830 | long = 21.91786450 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli | adres = Mrowla 69 | wskazówki = W centrum Mrowli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich | lat = 50.09014190 | long = 21.96154500 | image = | www = | adres = Rudna Wielka | wskazówki = We wschodniej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing | name = Park podworski w Bratkowicach | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach | adres = Bratkowice | wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing | name = Dwór i park w Dąbrowie | lat = 50.06152400 | long = 21.82319210 | image = | www = | adres = Dąbrowa | wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” | lat = 50.1567327 | long = 21.8434230 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach | adres = | wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing | name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny | lat = 50.0907534 | long = 21.8471114 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny | adres = | wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Stawy rybne w Trzcianie | lat = 50.0882560 | long = 21.8329790 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie | adres = | wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing | name = Zalew w Bratkowicach | lat = 50.1234499 | long = 21.8537659 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie | adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 | wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing | name = Dni Gminy Świlcza | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Dni_Gminy_%C5%9Awilcza | adres = Park podworski w Bratkowicach | wskazówki = W centralnej części Bratkowic, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Letnia impreza gminna organizowana w lipcu. W dotychczasowych edycjach program obejmował występy lokalnych zespołów artystycznych, koncerty, stoiska kół gospodyń wiejskich i instytucji gminnych, pokazy strażackie, atrakcje dla dzieci oraz wieczorną zabawę taneczną. Szczegółowy termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing | name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy | lat = 50.0708590 | long = 21.9011120 | image = | www = | adres = Świlcza 142 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy | telefon = +48 17 856 07 93 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing | name = Urząd Gminy Świlcza | lat = 50.0707777 | long = 21.8980824 | image = | www = https://swilcza.com.pl/ | adres = Świlcza 168 | wskazówki = W centrum Świlczy | telefon = +48 17 867 01 00 | fax = +48 17 867 01 57 | email = ug.swilcza@intertele.pl | dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing | name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji | lat = 50.0711539 | long = 21.8352438 | image = | www = https://gckswilcza.pl/ | adres = Trzciana | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 0tlq81sr9b6wa5pafpvihno477gbsph 157936 157902 2026-07-30T20:17:41Z Gordon2007 5356 Dodano zajawkę historii miejscowości 157936 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Przystanek kolejowy Świlcza.jpg|caption=Przystanek kolejowy w Świlczy}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Świlcza#Historia|o1=Historia Świlczy w Wikipedii}} Świlcza jest osadą o korzeniach sięgających XIV wieku; jej pierwotna nazwa brzmiała ''Svincza''. Od początku była związana z dobrami rzeszowskimi, należąc najpierw do Jana Pakosławica, a następnie do jego sukcesorów. W pierwszej połowie XVII wieku Mikołaj Spytek Ligęza nadał Świlczy i sąsiedniej Woliczce ustawę wiejską oraz, w związku z zagrożeniem najazdami tatarskimi, nakazał obwarowanie i uzbrojenie wsi. W kolejnych stuleciach miejscowość należała między innymi do rodów Ostrogskich, Lubomirskich, Potockich i Skarbek-Borowskich. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing | name = Przystanek kolejowy Świlcza | lat = 50.0781596 | long = 21.9014249 | image = | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = | wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „[https://pks.rzeszow.pl/ Podkarpacka Komunikacja Samochodowa]”. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny, a od Świlczy w kierunku zachodnim nie istnieje dedykowana ścieżka rowerowa. Transport autobusowy realizowany z Rzeszowa umożliwia dotarcie do Świlczy oraz wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwala wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing | name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli | lat = 50.09489830 | long = 21.91786450 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli | adres = Mrowla 69 | wskazówki = W centrum Mrowli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich | lat = 50.09014190 | long = 21.96154500 | image = | www = | adres = Rudna Wielka | wskazówki = We wschodniej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing | name = Park podworski w Bratkowicach | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach | adres = Bratkowice | wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing | name = Dwór i park w Dąbrowie | lat = 50.06152400 | long = 21.82319210 | image = | www = | adres = Dąbrowa | wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” | lat = 50.1567327 | long = 21.8434230 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach | adres = | wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing | name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny | lat = 50.0907534 | long = 21.8471114 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny | adres = | wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Stawy rybne w Trzcianie | lat = 50.0882560 | long = 21.8329790 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie | adres = | wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing | name = Zalew w Bratkowicach | lat = 50.1234499 | long = 21.8537659 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie | adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 | wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing | name = Dni Gminy Świlcza | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Dni_Gminy_%C5%9Awilcza | adres = Park podworski w Bratkowicach | wskazówki = W centralnej części Bratkowic, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Letnia impreza gminna organizowana w lipcu. W dotychczasowych edycjach program obejmował występy lokalnych zespołów artystycznych, koncerty, stoiska kół gospodyń wiejskich i instytucji gminnych, pokazy strażackie, atrakcje dla dzieci oraz wieczorną zabawę taneczną. Szczegółowy termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing | name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy | lat = 50.0708590 | long = 21.9011120 | image = | www = | adres = Świlcza 142 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy | telefon = +48 17 856 07 93 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing | name = Urząd Gminy Świlcza | lat = 50.0707777 | long = 21.8980824 | image = | www = https://swilcza.com.pl/ | adres = Świlcza 168 | wskazówki = W centrum Świlczy | telefon = +48 17 867 01 00 | fax = +48 17 867 01 57 | email = ug.swilcza@intertele.pl | dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing | name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji | lat = 50.0711539 | long = 21.8352438 | image = | www = https://gckswilcza.pl/ | adres = Trzciana | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] 767lfev2zbhwrjwvqh0rxgjt42j0b3n 157941 157936 2026-07-31T07:28:33Z Piastu 1622 standaryzacja wielkości baneru 157941 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Świlcza |widok = |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = |wysokość = |lud = |prefiks = (+48) 17 |kod pocztowy = 36-072 |www = https://swilcza.com.pl/ }} {{Mapframe|50.071667|21.898333|zoom=11|height=400|width=400}} '''Świlcza''' – wieś w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], w [[Powiat rzeszowski|powiecie rzeszowskim]], będąca siedzibą gminy Świlcza. Leży bezpośrednio na zachód od [[Rzeszów|Rzeszowa]], przy drodze krajowej nr 94 i linii kolejowej prowadzącej w kierunku Dębicy oraz Krakowa. Sama Świlcza ma przede wszystkim charakter mieszkaniowy i podmiejski. Większość atrakcji turystycznych jest rozproszona po całej gminie, obejmującej także Błędową Zgłobieńską, Bratkowice, Dąbrowę, Mrowlę, Rudną Wielką, Trzcianę i Woliczkę. Najciekawsze są zabytkowe kościoły i zespoły dworskie, Regionalny Dom Tradycji Ludowych, park w Bratkowicach oraz tereny przyrodnicze na północy gminy. Na obejrzenie samej Świlczy wystarczy kilka godzin. Zwiedzanie obiektów w całej gminie wymaga co najmniej jednego dnia i jest najwygodniejsze samochodem albo rowerem. == Charakterystyka == Gmina Świlcza rozciąga się od pagórkowatych terenów Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy na południu po rozległe lasy dawnej Puszczy Sandomierskiej na północy Bratkowic. Środkową część przecinają droga krajowa nr 94 oraz linia kolejowa Rzeszów–Dębica. Świlcza i Woliczka są silnie związane z aglomeracją rzeszowską. Trzciana zachowała zabytkowy kościół, park i dawny zespół dworski, natomiast Mrowla i Rudna Wielka wyróżniają się murowanymi kościołami oraz pozostałościami dawnych majątków ziemskich. Bratkowice są największą obszarowo miejscowością gminy; ich północna część obejmuje kompleksy leśne, zbiornik wodny i fragment rezerwatu przyrody „Zabłocie”. Atrakcje są znacznie od siebie oddalone. Trasę można podzielić na część południową — Świlcza, Woliczka, Trzciana, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska — oraz północną, obejmującą Mrowlę, Rudną Wielką i Bratkowice. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Świlcza#Historia|o1=Historia Świlczy w Wikipedii}} Świlcza jest osadą o korzeniach sięgających XIV wieku; jej pierwotna nazwa brzmiała ''Svincza''. Od początku była związana z dobrami rzeszowskimi, należąc najpierw do Jana Pakosławica, a następnie do jego sukcesorów. W pierwszej połowie XVII wieku Mikołaj Spytek Ligęza nadał Świlczy i sąsiedniej Woliczce ustawę wiejską oraz, w związku z zagrożeniem najazdami tatarskimi, nakazał obwarowanie i uzbrojenie wsi. W kolejnych stuleciach miejscowość należała między innymi do rodów Ostrogskich, Lubomirskich, Potockich i Skarbek-Borowskich. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka, położony około 16 km od Świlczy. Dojazd z lotniska jest najwygodniejszy samochodem albo taksówką. Możliwy jest również przejazd pociągiem z przystanku Jasionka Lotnisko przez Rzeszów, ale zwykle wymaga przesiadki. === Pociągiem === W gminie znajdują się przystanki kolejowe Świlcza, Rudna Wielka i Trzciana. Zatrzymują się na nich wybrane pociągi regionalne kursujące między Rzeszowem, Dębicą, Ropczycami i Sędziszowem Małopolskim. Nie każdy pociąg zatrzymuje się na wszystkich przystankach, dlatego rozkład należy sprawdzić przed podróżą. {{listing | name = Przystanek kolejowy Świlcza | lat = 50.0781596 | long = 21.9014249 | image = | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = | wskazówki = Na północ od głównej zabudowy Świlczy | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Najbliższy przystanek dla centrum Świlczy. Dojście do głównej drogi i centralnej części wsi zajmuje kilkanaście minut. }} {{listing |name = Przystanek kolejowy Trzciana |lat = 50.0785533 |long = 21.8456053 |image = Dworzec kolejowy Trzciana.jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = |wskazówki = W północnej części Trzciany, około 1,5 km od kościoła i dawnego dworu |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Przystanek jest punktem przesiadkowym na weekendowe autobusy do Błędowej Zgłobieńskiej i Dąbrowy. Zakres połączeń zależy od aktualnego rozkładu. }} === Samochodem === Przez Świlczę, Woliczkę i Trzcianę przebiega droga krajowa nr 94, prowadząca na wschód do [[Rzeszów|Rzeszowa]], a na zachód do Sędziszowa Małopolskiego, Ropczyc i Dębicy. W pobliżu wschodniej granicy gminy znajduje się węzeł Rzeszów Zachód, łączący autostradę A4 z drogą ekspresową S19. Do Mrowli i Bratkowic prowadzą drogi lokalne od Świlczy oraz Trzciany. Do Dąbrowy i Błędowej Zgłobieńskiej najłatwiej dojechać, skręcając z drogi krajowej nr 94 w Trzcianie. Parkowanie przy kościołach, urzędach i obiektach publicznych zwykle nie sprawia trudności. Podczas festynów, dożynek i imprez w parku w Bratkowicach liczba miejsc może być ograniczona. === Autobusem === Świlczę i pozostałe miejscowości gminy obsługują autobusy Międzygminnej Komunikacji Samochodowej. Z Rzeszowa kursują między innymi linie: * 201 – przez Bratkowice w kierunku Czarnej; * 205 – do Bratkowic przez Świlczę; * 211 – do Woliczki; * 212 – przez Świlczę w kierunku Nosówki; * 213 – do Dąbrowy; * 217 – do części Bratkowic określanej jako Dąbry; * 230 – przez Dąbrowę w kierunku Będziemyśla. Ponadto kursują linie lokalne 281 między Świlczą i Woliczką oraz weekendowe 282 z przystanku kolejowego w Trzcianie do Błędowej Zgłobieńskiej i 283 do Dąbrowy. Częstotliwość jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas ferii. Aktualny rozkład należy sprawdzić na stronach Związku Gmin „[https://pks.rzeszow.pl/ Podkarpacka Komunikacja Samochodowa]”. == Transport == Centrum Świlczy można zwiedzać pieszo, lecz odległości między atrakcjami całej gminy są zbyt duże na jedną wycieczkę pieszą. Od Świlczy do Trzciany jest około 5 km, do Bratkowic około 8 km, a do Błędowej Zgłobieńskiej ponad 10 km. Najwygodniejszym środkiem transportu jest samochód. Rower sprawdza się na drogach lokalnych, szczególnie w Bratkowicach, Dąbrowie i Błędowej Zgłobieńskiej. Na drodze krajowej nr 94 ruch jest intensywny, a od Świlczy w kierunku zachodnim nie istnieje dedykowana ścieżka rowerowa. Transport autobusowy realizowany z Rzeszowa umożliwia dotarcie do Świlczy oraz wszystkich miejscowości gminy, ale nie zawsze pozwala wygodnie połączyć kilka atrakcji podczas jednego dnia. == Warto zobaczyć == === Świlcza i Woliczka === {{listing | name = Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny | lat = 50.0702973 | long = 21.9026385 | image = | www = https://www.swilcza.parafia.info.pl/ | adres = Świlcza | wskazówki = W centralnej części miejscowości, w pobliżu urzędu gminy i ośrodka zdrowia | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół parafialny wznoszony w latach 1936–1959. Świątynia zastąpiła wcześniejszy drewniany kościół. Wnętrze najlepiej oglądać poza nabożeństwami; dostępność można potwierdzić w kancelarii parafialnej. }} {{listing | name = Kościół św. Józefa w Woliczce | lat = 50.0545710 | long = 21.8686463 | image = | www = | adres = Woliczka | wskazówki = W centralnej części wsi, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki kościół filialny parafii w Świlczy, wzniesiony w latach 1981–1988. Nie jest zabytkiem, ale stanowi główny punkt orientacyjny Woliczki. }} === Trzciana === {{listing | name = Kościół św. Wawrzyńca i Matki Bożej Niepokalanej | lat = 50.0715690 | long = 21.8399671 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/952-kosciol-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, w centralnej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Neogotycki kościół wzniesiony w latach 1897–1898. W jego wyposażeniu zachowano elementy przeniesione ze starszej świątyni, w tym boczne ołtarze z XVII wieku i kamienną chrzcielnicę datowaną na 1615 rok. Podczas nabożeństw należy zrezygnować ze zwiedzania. }} {{listing | name = Dwór Christianich i park | lat = 50.07594730 | long = 21.83910060 | image = Trzciana, dwór (HB1).jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/944-dwor-i-park-w-trzcianie | adres = Trzciana | wskazówki = Na północ od drogi krajowej nr 94, przy drodze prowadzącej do Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dawny zespół dworski, którego obecny późnoeklektyczny wygląd ukształtowano prawdopodobnie w latach 1910–1914. Po II wojnie światowej zabudowania przeznaczono na cele oświatowe. W parku rośnie kilka drzew uznanych za pomniki przyrody. Dwór nie prowadzi regularnego ruchu turystycznego; należy respektować funkcje szkoły i innych działających tu instytucji. }} {{listing | name = Regionalny Dom Tradycji Ludowych | lat = 50.0682834 | long = 21.8395007 | image = Dom Ludowy w Trzcianie.jpg | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/regionalny-dom-tradycji-ludowych | adres = Trzciana 114 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła | telefon = +48 17 778 81 81 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dom ludowy oddany do użytku w 1904 roku, mieszczący ekspozycję poświęconą tradycyjnej kulturze, wyposażeniu gospodarstw i życiu mieszkańców okolicy. Placówka oferuje zwiedzanie indywidualne, lekcje muzealne i warsztaty. Wizytę należy wcześniej uzgodnić telefonicznie; przy budynku jest niewiele miejsc parkingowych. }} === Mrowla i Rudna Wielka === {{listing | name = Kościół św. Łukasza Ewangelisty w Mrowli | lat = 50.09489830 | long = 21.91786450 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/950-zabytkowy-kosciol-w-mrowli | adres = Mrowla 69 | wskazówki = W centrum Mrowli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1895–1900 według projektu Sławomira Odrzywolskiego. Budynek wykonano z nietynkowanej cegły na kamiennej podmurówce. Kościół i otoczenie najlepiej oglądać poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Zespół dworsko-parkowy Dąmbskich | lat = 50.09014190 | long = 21.96154500 | image = | www = | adres = Rudna Wielka | wskazówki = We wschodniej części miejscowości | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pozostałości XIX-wiecznego założenia obejmują dwór, park i dawne zabudowania gospodarcze. Teren nie jest regularnie udostępniony do zwiedzania. Obiekty należy oglądać z miejsc dostępnych publicznie i nie wchodzić na teren oznaczony jako prywatny. }} {{listing | name = Kościół św. Teresy od Dzieciątka Jezus | lat = 50.0873568 | long = 21.9559856 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/951-kosciol-w-rudnej-wielkiej | adres = Rudna Wielka 46 | wskazówki = W centrum Rudnej Wielkiej | telefon = +48 17 855 36 70 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół budowany od 1928 roku według projektów Wawrzyńca Dajczaka, a następnie Stefana Żeleńskiego. Jego powstanie było związane z rodziną Dąmbskich, właścicielami miejscowego majątku. Zwiedzanie wnętrza jest możliwe przede wszystkim poza nabożeństwami. }} === Bratkowice, Dąbrowa i Błędowa Zgłobieńska === {{listing | name = Park podworski w Bratkowicach | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/954-park-podworski-w-bratkowicach | adres = Bratkowice | wskazówki = W centralnej części miejscowości, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park o powierzchni około 5,2 ha jest pozostałością założenia dworskiego funkcjonującego co najmniej od XVI wieku. Znajdują się tu alejki, plac zabaw, miejsca odpoczynku i kapliczka św. Jana Nepomucena. W parku odbywają się koncerty, festyny i wydarzenia gminne. }} {{listing | name = Dwór i park w Dąbrowie | lat = 50.06152400 | long = 21.82319210 | image = | www = | adres = Dąbrowa | wskazówki = W centralnej części miejscowości, na południe od drogi krajowej nr 94 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwór wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany pod koniec tego stulecia, otoczony pozostałościami parku krajobrazowego. Budynek jest zamieszkany i nie jest atrakcją udostępnioną do zwiedzania. Należy oglądać go wyłącznie z drogi lub innych miejsc publicznych. }} {{listing | name = Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski w Dąbrowie | lat = 50.0589102 | long = 21.8187417 | image = | www = | adres = Dąbrowa 78 | wskazówki = Przy drodze przebiegającej przez wieś | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowana kaplica z końca XIX wieku, należąca do niewielkich obiektów sakralnych charakterystycznych dla gminy. Zazwyczaj ogląda się ją z zewnątrz. }} {{listing |name = Kapliczki i krzyże przydrożne gminy Świlcza |lat = |long = |image = |www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/zabytki-w-gminie-swilcza/960-zabytki-architektury |adres = |wskazówki = Rozproszone we wszystkich miejscowościach gminy; szczególnie liczne w Bratkowicach, Trzcianie i Dąbrowie |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na terenie gminy zachowało się około 100 kapliczek, figur i krzyży stojących przy drogach, gospodarstwach, polach i leśnych ścieżkach. Najstarsze pochodzą z XIX wieku. Część obiektów znajduje się na prywatnych posesjach i powinna być oglądana wyłącznie z drogi. }} === Przyroda === {{listing | name = Rezerwat przyrody „Zabłocie” | lat = 50.1567327 | long = 21.8434230 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/955-rezerwat-przyrody-zablocie-w-bratkowicach | adres = | wskazówki = W kompleksie leśnym na północ od zabudowy Bratkowic; rezerwat rozciąga się również na teren sąsiednich gmin | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Rezerwat utworzony w 1999 roku chroni stawy, mokradła oraz otaczający je las dębowo-sosnowy. Nie jest urządzonym parkiem miejskim: dojazd prowadzi drogami leśnymi, a zasięg sieci telefonicznej może być słabszy. Należy poruszać się dostępnymi drogami i ścieżkami, nie wchodzić do ostoi zwierząt ani na groble oznaczone zakazem wstępu. }} {{listing | name = Ścieżka ekologiczna Trzciana–Olszyny | lat = 50.0907534 | long = 21.8471114 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/957-sciezka-ekologiczna-trzciana-olszyny | adres = | wskazówki = Z Trzciany należy jechać drogą w kierunku Bratkowic, minąć park dworski i przejazd kolejowy; początek znajduje się za potokiem Mrowla | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Około pięciokilometrowa trasa prowadząca przez użytek ekologiczny obejmujący podmokłe łąki, torfowiska i dawne wyrobiska torfu. Mała pętla zajmuje około 2 godzin, a przejście całej ścieżki około 3 godzin. Po opadach teren może być grząski; oznakowanie i drożność trasy warto sprawdzić przed wyjściem. }} == Aktywny wypoczynek == {{listing | name = Stawy rybne w Trzcianie | lat = 50.0882560 | long = 21.8329790 | image = | www = https://www.swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/958-stawy-rybne-w-trzcianie | adres = | wskazówki = Na północ od zabudowy Trzciany, w pobliżu ścieżki Trzciana–Olszyny | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Dwa zbiorniki retencyjne o łącznej powierzchni około 8 ha, wykorzystywane przez wędkarzy i jako miejsce spacerów. W pobliżu urządzono parking, ławki, wiatę i miejsce na ognisko. Zasady wędkowania należy ustalić z gospodarzem łowiska. Stawy nie są kąpieliskiem. }} {{listing | name = Zalew w Bratkowicach | lat = 50.1234499 | long = 21.8537659 | image = | www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/miejsca-okazjonalnie | adres = Bratkowice, działka nr 1118/35 | wskazówki = W lesie na północ od głównej zabudowy Bratkowic | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zbiornik retencyjny otoczony lasem, z parkingiem, ławkami i miejscami odpoczynku. W niektórych sezonach część brzegu działa jako miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Kąpać się należy wyłącznie w okresie oficjalnego funkcjonowania miejsca, po sprawdzeniu aktualnej oceny jakości wody i obecności zabezpieczenia ratowniczego. }} {{listing |name = Żółty szlak „Dookoła Rzeszowa” |lat = |long = |image = |www = https://swilcza.com.pl/index.php/pl/gmina-swilcza/turystyka-i-sport/rezerwat-stawy-sciezki-itp/959-szlak-turystyczny-pieszy |adres = |wskazówki = Przez teren gminy prowadzi między innymi przez Błędową Zgłobieńską, Dąbrowę i okolice Bratkowic |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Fragment długiego szlaku okrążającego Rzeszów prowadzi lokalnymi drogami, polami i skrajem lasów. Nadaje się na piesze wycieczki oraz, na łatwiejszych odcinkach, na jazdę rowerem. Stan oznakowania może być nierówny, dlatego warto korzystać także z mapy lub nawigacji. }} Gmina nadaje się do jednodniowych wycieczek rowerowych. Najspokojniejsze drogi prowadzą między Dąbrową, Błędową Zgłobieńską i Bratkowicami oraz przez lasy w północnej części gminy. Na drodze krajowej nr 94 należy unikać jazdy w godzinach największego ruchu. == Imprezy == {{listing |name = PARK – Podróż Artystyczna Regionami Kulturowymi |lat = 50.1194247 |long = 21.8631561 |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Park podworski w Bratkowicach |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Letnia impreza plenerowa prezentująca muzykę, taniec, kuchnię i zwyczaje wybranego regionu Polski. Wydarzenie odbywa się zwykle w lipcu. Termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing | name = Dni Gminy Świlcza | lat = 50.11942470 | long = 21.86315610 | image = | www = https://lokalwiki.pl/Dni_Gminy_%C5%9Awilcza | adres = Park podworski w Bratkowicach | wskazówki = W centralnej części Bratkowic, przy obiektach Gminnego Centrum Kultury | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Letnia impreza gminna organizowana w lipcu. W dotychczasowych edycjach program obejmował występy lokalnych zespołów artystycznych, koncerty, stoiska kół gospodyń wiejskich i instytucji gminnych, pokazy strażackie, atrakcje dla dzieci oraz wieczorną zabawę taneczną. Szczegółowy termin i program kolejnej edycji publikuje Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. }}{{listing |name = Sobótki w Trzcianie |lat = |long = |image = |www = https://gckswilcza.pl/ |adres = Stawy w Trzcianie |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Plenerowe widowisko organizowane w okolicach przesilenia letniego. Program obejmuje zwykle warsztaty wicia wianków, ogniska, muzykę, tańce i puszczanie wianków na wodę. Dokładny termin zależy od kalendarza wydarzeń gminnych. }} Gminne dożynki odbywają się zwykle w sierpniu lub na początku września, a ich gospodarz zmienia się między poszczególnymi miejscowościami. GCKSiR organizuje również koncerty, konkursy folklorystyczne, turnieje sołectw i wydarzenia w Regionalnym Domu Tradycji Ludowych. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze, apteka i punkty usługowe znajdują się w Świlczy, Trzcianie, Bratkowicach i pozostałych większych wsiach. Bliskość Rzeszowa sprawia, że na większe zakupy mieszkańcy i podróżni najczęściej jeżdżą do zachodnich dzielnic miasta. Podczas festynów, dożynek i wydarzeń folklorystycznych można kupić wypieki, przetwory oraz rękodzieło przygotowywane przez koła gospodyń wiejskich i lokalnych twórców. Nie ma jednak stałego, codziennie działającego sklepu z pamiątkami regionalnymi. == Wyżywienie == {{listing |name = Restauracja Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, we wschodniej części Świlczy |telefon = +48 601 160 489, +48 601 160 425 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa podająca dania kuchni polskiej i europejskiej. Obsługuje także gości centrum wellness i uczestników przyjęć. Aktualne godziny, możliwość zamówienia śniadania bez noclegu oraz dostępność stolików najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing |name = Restauracja Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy hotelu, oferująca dania obiadowe, pizzę, makarony i desery z własnej cukierni. Organizuje również przyjęcia, dlatego podczas większych imprez dostępność części sal może być ograniczona. Godziny pracy warto sprawdzić na stronie lokalu. }} W Świlczy i Trzcianie działają także pizzerie, bary oraz punkty z jedzeniem na wynos. Ponieważ lokale podmiejskie stosunkowo często zmieniają godziny pracy, wizytę wieczorną najlepiej wcześniej potwierdzić telefonicznie. == Noclegi == {{listing |name = Hotel Wellness & SPA Nowy Dwór |lat = |long = |image = |www = https://www.hotelnowydwor.pl/ |adres = Świlcza 146E |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 94, około 7 km od centrum Rzeszowa |telefon = +48 17 856 09 90, +48 609 721 105 |fax = |email = recepcja@hotelnowydwor.pl |dodatkowe informacje = Hotel z restauracją, całodobową recepcją, parkingiem oraz centrum wellness obejmującym basen i sauny. Dogodne położenie dla osób podróżujących samochodem; pokoje od strony drogi mogą być bardziej narażone na hałas. Aktualne ceny i warunki korzystania ze strefy spa należy sprawdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Hotel Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://hotelrestauracjazacisze.pl/ |adres = Bratkowice 277 |wskazówki = W centralnej części Bratkowic |telefon = +48 17 852 82 28 |fax = |email = kontakt@hotelrestauracjazacisze.pl |dodatkowe informacje = Niewielki hotel połączony z restauracją i cukiernią, dogodny dla osób zwiedzających północną część gminy oraz rezerwat „Zabłocie”. Doba hotelowa rozpoczyna się o godz. 14:00 i kończy o 12:00. Dostępność recepcji wieczorem należy potwierdzić przed przyjazdem. }} Największy wybór hoteli, hosteli i apartamentów znajduje się w sąsiednim [[Rzeszów|Rzeszowie]]. Nocleg w mieście może być wygodniejszy dla osób korzystających wyłącznie z transportu publicznego. == Zdrowie == {{listing | name = Gminny Ośrodek Zdrowia w Świlczy | lat = 50.0708590 | long = 21.9011120 | image = | www = | adres = Świlcza 142 | wskazówki = W centrum miejscowości, w pobliżu kościoła i urzędu gminy | telefon = +48 17 856 07 93 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej prowadząca poradnię lekarza rodzinnego, gabinet dziecięcy, opiekę pielęgniarską i położniczą oraz wybrane poradnie specjalistyczne. Wizytę należy wcześniej uzgodnić z rejestracją. }} {{listing |name = Apteka Świlcza |lat = |long = |image = |www = |adres = Świlcza 164 |wskazówki = Przy głównej drodze przez miejscowość |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Godziny otwarcia oraz dostępność konkretnego leku należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} Najbliższe szpitale, nocna i świąteczna opieka zdrowotna oraz szerszy zakres świadczeń medycznych znajdują się w Rzeszowie. W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Największym zagrożeniem komunikacyjnym jest intensywny ruch na drodze krajowej nr 94. Przechodząc przez jezdnię i jadąc rowerem, należy korzystać z wyznaczonych przejść (w tym z podziemnych), poboczy oraz dróg lokalnych. Przejazdy kolejowe w Świlczy, Trzcianie i Rudnej Wielkiej wymagają zachowania szczególnej ostrożności. Nie wolno obchodzić zamkniętych zapór ani przechodzić przez tory poza wyznaczonymi miejscami. W lasach i na podmokłych terenach rezerwatu występują kleszcze. Przydają się zakryte buty, środek odstraszający owady oraz mapa działająca bez połączenia z Internetem. W rezerwacie należy przestrzegać zakazów dotyczących schodzenia z dostępnych tras i płoszenia zwierząt. Zalew w Bratkowicach nie jest kąpieliskiem działającym przez cały rok. Przed wejściem do wody trzeba sprawdzić, czy miejsce zostało oficjalnie otwarte na dany sezon i czy aktualna ocena jakości wody jest pozytywna. == Informacje turystyczne == W gminie nie działa całoroczny, wyspecjalizowany punkt informacji turystycznej. Informacji o wydarzeniach, obiektach komunalnych i warunkach korzystania ze zbiornika w Bratkowicach udzielają urząd gminy oraz Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. {{listing | name = Urząd Gminy Świlcza | lat = 50.0707777 | long = 21.8980824 | image = | www = https://swilcza.com.pl/ | adres = Świlcza 168 | wskazówki = W centrum Świlczy | telefon = +48 17 867 01 00 | fax = +48 17 867 01 57 | email = ug.swilcza@intertele.pl | dodatkowe informacje = Urząd jest czynny w poniedziałki w godz. 7:00–16:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:00–15:00 oraz w piątki w godz. 7:00–14:00. }} {{listing | name = Gminne Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji | lat = 50.0711539 | long = 21.8352438 | image = | www = https://gckswilcza.pl/ | adres = Trzciana | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Publikuje kalendarz koncertów, festynów, wydarzeń folklorystycznych, zajęć sportowych i imprez odbywających się w poszczególnych miejscowościach gminy. }} == Gdzie dalej? == * [[Rzeszów]] – stolica województwa, położona bezpośrednio na wschód od Świlczy. * [[Sędziszów Małopolski]] – niewielkie miasto na zachód od Trzciany, z rynkiem, ratuszem i zespołem klasztornym kapucynów. * [[Kolbuszowa]] – miasto z Muzeum Kultury Ludowej i rozległym parkiem etnograficznym. * [[Łańcut]] – miasto znane z zespołu zamkowo-parkowego, położone na wschód od Rzeszowa. {{zarys}} {{Jest w|Powiat rzeszowski}} {{Geo|50.071667|21.898333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] rnrntqckn02wpwg64mda3lnlxhiideq 0 19319 157893 2026-07-30T13:23:57Z Katafrakt 3500 nowy 157893 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Stronie Śląskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = 2015 Villa Elise w Stroniu Śląskim 01.JPG |opis = Willa Elise w Stroniu Śląskim |herb = POL Stronie Śląskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[Ziemia Kłodzka]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|50.295556|16.874722|zoom=14|height=400|width=400}} '''Stronie Śląskie''' – miasto w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[Ziemia Kłodzka|Ziemi Kłodzkiej]]. Położone jest w [[Sudety|Sudetach]]. Stanowi więc dobrą bazę wypadową do turystyki górskiej, zarówno z samego miasta, jak i jako przystanek w drodze dalej w stronię Bielic, Nowego Gierałtowa, Bolesławowa czy [[Kletno|Kletna]]. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === W Stroniu Śląskim znajduje się stacja kolejowa, jednak ruch pasażerski został zawieszony w 2004 roku. Planuje się ponowne uruchomienie pociągów do Stronia Śląskiego pod koniec 2026 roku. === Samochodem === Przez Stronie przebiega droga wojewódzka 393, którą możemy dojechać do miasta z [[Lądek Zdrój|Lądka Zdroju]], [[Kłodzko|Kłodzka]] czy [[Bystrzyca Kłodzka|Bystrzycy Kłodzkiej]]. === Autobusem === Różne prywatne przedsiębiorstwa transportowe oferują przejazd do Stronia Śląskiego z Kłodzka lub Bystrzycy Kłodzkiej, głównie busami. == Warto zobaczyć == === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == Przez Stronie przebiegają następujące szlaki turystyczne: * Żółty: Stronie Śląskie – [[Kletno]] – [[Śnieżnik]] * Żółty: Stronie Śląskie – [[Bielice]] * [[Główny Szlak Sudecki]] przebiega na zachód od miasta W stronie zaczyna się również szlak rowerowy, którym można dojechać do Marcinkowa, gdzie łączy się z innymi szlakami rowerowymi, m.in. pętlą [[Międzygórze|Międzygórza]]. == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Jest w|powiat kłodzki}} {{Geo|| 50° 17′ 44″ N, 16° 52′ 29″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] rkecrb0yy2mivtkj7ns3qmlk9i8clfu 157894 157893 2026-07-30T13:24:39Z Katafrakt 3500 poprawa linku 157894 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Stronie Śląskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = 2015 Villa Elise w Stroniu Śląskim 01.JPG |opis = Willa Elise w Stroniu Śląskim |herb = POL Stronie Śląskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[Ziemia Kłodzka]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|50.295556|16.874722|zoom=14|height=400|width=400}} '''Stronie Śląskie''' – miasto w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[Ziemia Kłodzka|Ziemi Kłodzkiej]]. Położone jest w [[Sudety|Sudetach]]. Stanowi więc dobrą bazę wypadową do turystyki górskiej, zarówno z samego miasta, jak i jako przystanek w drodze dalej w stronię Bielic, Nowego Gierałtowa, Bolesławowa czy [[Kletno|Kletna]]. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === W Stroniu Śląskim znajduje się stacja kolejowa, jednak ruch pasażerski został zawieszony w 2004 roku. Planuje się ponowne uruchomienie pociągów do Stronia Śląskiego pod koniec 2026 roku. === Samochodem === Przez Stronie przebiega droga wojewódzka 393, którą możemy dojechać do miasta z [[Lądek-Zdrój|Lądka-Zdroju]], [[Kłodzko|Kłodzka]] czy [[Bystrzyca Kłodzka|Bystrzycy Kłodzkiej]]. === Autobusem === Różne prywatne przedsiębiorstwa transportowe oferują przejazd do Stronia Śląskiego z Kłodzka lub Bystrzycy Kłodzkiej, głównie busami. == Warto zobaczyć == === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == Przez Stronie przebiegają następujące szlaki turystyczne: * Żółty: Stronie Śląskie – [[Kletno]] – [[Śnieżnik]] * Żółty: Stronie Śląskie – [[Bielice]] * [[Główny Szlak Sudecki]] przebiega na zachód od miasta W stronie zaczyna się również szlak rowerowy, którym można dojechać do Marcinkowa, gdzie łączy się z innymi szlakami rowerowymi, m.in. pętlą [[Międzygórze|Międzygórza]]. == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Jest w|powiat kłodzki}} {{Geo|| 50° 17′ 44″ N, 16° 52′ 29″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] 9gz0ag3z7l1i7oah9izp9fr3lctcnyl 157918 157894 2026-07-30T19:27:31Z Katafrakt 3500 /* Warto zobaczyć */ 157918 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Stronie Śląskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = 2015 Villa Elise w Stroniu Śląskim 01.JPG |opis = Willa Elise w Stroniu Śląskim |herb = POL Stronie Śląskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[Ziemia Kłodzka]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|50.295556|16.874722|zoom=14|height=400|width=400}} '''Stronie Śląskie''' – miasto w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[Ziemia Kłodzka|Ziemi Kłodzkiej]]. Położone jest w [[Sudety|Sudetach]]. Stanowi więc dobrą bazę wypadową do turystyki górskiej, zarówno z samego miasta, jak i jako przystanek w drodze dalej w stronię Bielic, Nowego Gierałtowa, Bolesławowa czy [[Kletno|Kletna]]. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === W Stroniu Śląskim znajduje się stacja kolejowa, jednak ruch pasażerski został zawieszony w 2004 roku. Planuje się ponowne uruchomienie pociągów do Stronia Śląskiego pod koniec 2026 roku. === Samochodem === Przez Stronie przebiega droga wojewódzka 393, którą możemy dojechać do miasta z [[Lądek-Zdrój|Lądka-Zdroju]], [[Kłodzko|Kłodzka]] czy [[Bystrzyca Kłodzka|Bystrzycy Kłodzkiej]]. === Autobusem === Różne prywatne przedsiębiorstwa transportowe oferują przejazd do Stronia Śląskiego z Kłodzka lub Bystrzycy Kłodzkiej, głównie busami. == Warto zobaczyć == * Muzeum Kamieni i Minerałów – prywatne muzeum, założone w 1996 roku. Mieści się przy ul. Kościuszki 40a === Obecnie nieczynne === * Zwiedzanie huty szkła Violetta – przez lata jedna z głównych atrakcji turystycznych Stronia Śląskiego. Po definitywnym zamknięciu huty, zlikwidowano również zwiedzanie. Miasto odzyskało budynek huty i planuje otworzyć w nim muzeum hutnictwa szkła{{stan na|2026|07}} == Aktywny wypoczynek == Przez Stronie przebiegają następujące szlaki turystyczne: * Żółty: Stronie Śląskie – [[Kletno]] – [[Śnieżnik]] * Żółty: Stronie Śląskie – [[Bielice]] * [[Główny Szlak Sudecki]] przebiega na zachód od miasta W stronie zaczyna się również szlak rowerowy, którym można dojechać do Marcinkowa, gdzie łączy się z innymi szlakami rowerowymi, m.in. pętlą [[Międzygórze|Międzygórza]]. == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Jest w|powiat kłodzki}} {{Geo|| 50° 17′ 44″ N, 16° 52′ 29″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] mqwpfgdckr6b734mda3s3znzkkhxkp3 157920 157918 2026-07-30T19:31:32Z Katafrakt 3500 /* Samochodem */ poprawka 157920 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Stronie Śląskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = 2015 Villa Elise w Stroniu Śląskim 01.JPG |opis = Willa Elise w Stroniu Śląskim |herb = POL Stronie Śląskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[Ziemia Kłodzka]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|50.295556|16.874722|zoom=14|height=400|width=400}} '''Stronie Śląskie''' – miasto w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[Ziemia Kłodzka|Ziemi Kłodzkiej]]. Położone jest w [[Sudety|Sudetach]]. Stanowi więc dobrą bazę wypadową do turystyki górskiej, zarówno z samego miasta, jak i jako przystanek w drodze dalej w stronię Bielic, Nowego Gierałtowa, Bolesławowa czy [[Kletno|Kletna]]. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === W Stroniu Śląskim znajduje się stacja kolejowa, jednak ruch pasażerski został zawieszony w 2004 roku. Planuje się ponowne uruchomienie pociągów do Stronia Śląskiego pod koniec 2026 roku. === Samochodem === Przez Stronie przebiega droga wojewódzka 392, którą możemy dojechać do miasta z [[Lądek-Zdrój|Lądka-Zdroju]], [[Kłodzko|Kłodzka]] czy [[Bystrzyca Kłodzka|Bystrzycy Kłodzkiej]]. === Autobusem === Różne prywatne przedsiębiorstwa transportowe oferują przejazd do Stronia Śląskiego z Kłodzka lub Bystrzycy Kłodzkiej, głównie busami. == Warto zobaczyć == * Muzeum Kamieni i Minerałów – prywatne muzeum, założone w 1996 roku. Mieści się przy ul. Kościuszki 40a === Obecnie nieczynne === * Zwiedzanie huty szkła Violetta – przez lata jedna z głównych atrakcji turystycznych Stronia Śląskiego. Po definitywnym zamknięciu huty, zlikwidowano również zwiedzanie. Miasto odzyskało budynek huty i planuje otworzyć w nim muzeum hutnictwa szkła{{stan na|2026|07}} == Aktywny wypoczynek == Przez Stronie przebiegają następujące szlaki turystyczne: * Żółty: Stronie Śląskie – [[Kletno]] – [[Śnieżnik]] * Żółty: Stronie Śląskie – [[Bielice]] * [[Główny Szlak Sudecki]] przebiega na zachód od miasta W stronie zaczyna się również szlak rowerowy, którym można dojechać do Marcinkowa, gdzie łączy się z innymi szlakami rowerowymi, m.in. pętlą [[Międzygórze|Międzygórza]]. == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Jest w|powiat kłodzki}} {{Geo|| 50° 17′ 44″ N, 16° 52′ 29″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] a7b547jg7yymw1azgkl6nw9n5bnajl7 157942 157920 2026-07-31T10:09:17Z Katafrakt 3500 /* Warto zobaczyć */ szablon listing 157942 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Stronie Śląskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = 2015 Villa Elise w Stroniu Śląskim 01.JPG |opis = Willa Elise w Stroniu Śląskim |herb = POL Stronie Śląskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[Ziemia Kłodzka]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|50.295556|16.874722|zoom=14|height=400|width=400}} '''Stronie Śląskie''' – miasto w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[Ziemia Kłodzka|Ziemi Kłodzkiej]]. Położone jest w [[Sudety|Sudetach]]. Stanowi więc dobrą bazę wypadową do turystyki górskiej, zarówno z samego miasta, jak i jako przystanek w drodze dalej w stronię Bielic, Nowego Gierałtowa, Bolesławowa czy [[Kletno|Kletna]]. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === W Stroniu Śląskim znajduje się stacja kolejowa, jednak ruch pasażerski został zawieszony w 2004 roku. Planuje się ponowne uruchomienie pociągów do Stronia Śląskiego pod koniec 2026 roku. === Samochodem === Przez Stronie przebiega droga wojewódzka 392, którą możemy dojechać do miasta z [[Lądek-Zdrój|Lądka-Zdroju]], [[Kłodzko|Kłodzka]] czy [[Bystrzyca Kłodzka|Bystrzycy Kłodzkiej]]. === Autobusem === Różne prywatne przedsiębiorstwa transportowe oferują przejazd do Stronia Śląskiego z Kłodzka lub Bystrzycy Kłodzkiej, głównie busami. == Warto zobaczyć == * {{listing|name=Muzeum Kamieni i Minerałów |lat=50.298305579969195 |long=16.87355811700903 |image= |www=https://muzeummineralow.com/ |adres=Kościuszki 40a |wskazówki= |telefon=+48 667 601 055 |fax= |email= |dodatkowe informacje= }} Prywatne muzeum, założone w 1996 roku. === Obecnie nieczynne === * Zwiedzanie huty szkła Violetta – przez lata jedna z głównych atrakcji turystycznych Stronia Śląskiego. Po definitywnym zamknięciu huty, zlikwidowano również zwiedzanie. Miasto odzyskało budynek huty i planuje otworzyć w nim muzeum hutnictwa szkła{{stan na|2026|07}} == Aktywny wypoczynek == Przez Stronie przebiegają następujące szlaki turystyczne: * Żółty: Stronie Śląskie – [[Kletno]] – [[Śnieżnik]] * Żółty: Stronie Śląskie – [[Bielice]] * [[Główny Szlak Sudecki]] przebiega na zachód od miasta W stronie zaczyna się również szlak rowerowy, którym można dojechać do Marcinkowa, gdzie łączy się z innymi szlakami rowerowymi, m.in. pętlą [[Międzygórze|Międzygórza]]. == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Jest w|powiat kłodzki}} {{Geo|| 50° 17′ 44″ N, 16° 52′ 29″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] rxh07uhn92yz01vk4i9r0qnxwpdodar 0 19320 157900 2026-07-30T16:08:24Z EwkaC 2326 początek artykułu 157900 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |nazwa oryginalna= |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |mapa= |region= |powierzchnia=9,74 |wysokość= lud=3489 (2024 r.) |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ }} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === === Geografia === == Dojazd == === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === == Transport == == Warto zobaczyć == ==== Rynek ==== Ratusz z 1 poł. XIX wieku (ul.Bolesława Chrobrego 2). Na rynku kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku. Wokół rynku zabudowania z XIX wieku (nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17) ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Wybudowany w XV wieku. Dwór tzw. Dolny z 1 poł. XIX wieku. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku Przy kościele plebania z XVIII wieku (ul. Zamkowa 1) ==== Cmentarz ==== Kaplica cmentarna pw. św. Barbary, ul. Parkowa, XVIII, ==== Dom Bractwa Strzeleckiego ==== Z 1 poł. XIX, == Imprezy == Brewerie Toszeckie == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia == Zakupy == == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Rozrywka == == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == == Kontakt == == Gdzie dalej ==<!-- Gdzie można udać się na 1-dniową wycieczkę (w pobliżu) i gdzie są w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca, które mogą być następnym punktem podróży. --> {{zarys}}{{Jest w|<!-- w jakiej jest nadrzędnej jednostce podziału administracyjnego-->}}{{Geo||<!-- Współrzędne geograficzne, szerokość i długość geograficzna -->}}[[Kategoria:<!-- PAŃSTWO lub inna nadrzędna jednostka administracyjna-->]] f3uck72x20n2xjlvn14yoc6fknx2kpg 157906 157900 2026-07-30T16:59:02Z EwkaC 2326 uzupełnienie 157906 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |nazwa oryginalna= |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |mapa= |region= |powierzchnia=9,74 |wysokość= lud=3489 (2024 r.) |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ }} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === Miasto Toszek otrzymało prawa miejskie w 1235 r. W średniowieczu miasto to było siedzibą kasztelani i ważnym ośrodkiem handlowym. === Geografia === == Dojazd == === Pociągiem === === Samochodem === === Autobusem === == Transport == == Warto zobaczyć == [[Plik:6566viki Toszek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem]] [[Plik:6526viki Toszek. Zamek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny]] [[Plik:Kościół pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.JPG|mały|Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej]] [[Plik:A-339-60 z 7.03.1960 - Kaplica Cmentarna - ul Parkowa - uzytkownik Strzelec2112 - 1.JPG|mały|kaplica cmentarna - kościół św. Barbary]] ==== Rynek ==== W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych. Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru. Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17). ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Wybudowany w XV wieku. Po książętach śląskich w zamku rezydowali przedstawiciele możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów W wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego. Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1). ==== Kościół św, Barbary obecnie kaplica cmentarna ==== Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku. ==== Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21 ==== Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu. == Imprezy == ==== Brewerie Toszeckie ==== To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej. ==== Festiwal Krepla ==== Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia == Zakupy == == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == * Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1 * Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26 * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5 == Gdzie dalej == * drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km * drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km * pałac w Pławniowicach - 12 km [[Kategoria:Województwo śląskie]] ms0jviifr7errt9x0wb05lhmgmlcfwp 157907 157906 2026-07-30T17:30:08Z EwkaC 2326 uzupełnienie 157907 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |nazwa oryginalna= |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |mapa= |region= |powierzchnia=9,74 |wysokość= lud=3489 (2024 r.) |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ }} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === Miasto Toszek otrzymało prawa miejskie w 1235 r. W średniowieczu miasto to było siedzibą kasztelani i ważnym ośrodkiem handlowym. == Dojazd == === Pociągiem === Przez Toszek przebiega linia kolejowa 132 Wrocław Główny - Bytom. Stacja kolejowa znajduje się ok. 1,8 km od rynku. === Samochodem === Dogodny dojazd od strony Wrocławia i Bytomia drogą krajową nr 94. Od strony południowej - zjazd z autostrady A4 (węzeł Łany) na drogę krajową nr 40 i dalej drogą wojewódzką nr 907. === Autobusem === Toszek posiada połączenie autobusowe z Pyskowicami (linia GZM nr 207). == Warto zobaczyć == [[Plik:6566viki Toszek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem]] [[Plik:6526viki Toszek. Zamek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny]] [[Plik:Kościół pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.JPG|mały|Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej]] [[Plik:A-339-60 z 7.03.1960 - Kaplica Cmentarna - ul Parkowa - uzytkownik Strzelec2112 - 1.JPG|mały|kaplica cmentarna - kościół św. Barbary]] ==== Rynek ==== W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych. Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru. Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17). ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Pierwsza warownia powstała w tym miejscu prawdopodobnie w XI w. Zniszczona w czasie wojen husyckich, odbudowana w XV wieku jako siedziba Przemysła toszeckiego, księcia z Piastów oświęcimskich. Następnie własność książąt opolskich, potem przedstawicieli możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów. Obecnie w wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego. Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1). ==== Kościół św, Barbary obecnie kaplica cmentarna ==== Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku. ==== Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21 ==== Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu. == Imprezy == ==== Brewerie Toszeckie ==== To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej. ==== Festiwal Krepla ==== Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego. == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia W mieście jest nowoczesna hala sportowa z pełnym zapleczem, dostępna dla chętnych (ul. Wilkowicka 2). == Zakupy == * sklep spożywczy Delikatesy, ul. Rynek 19 * Delikatesy-Centrum, ul. Wiejska * plac targowy, ul. Wilkowicka - targ w każdy czwartek od godz. 6.00 == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == * Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1 * Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26 * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5 == Gdzie dalej == * drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km * drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km * pałac w Pławniowicach - 12 km [[Kategoria:Województwo śląskie]] owd4d0tehf73s6qf1at4vj0gvmjdwkq 157909 157907 2026-07-30T17:38:27Z EwkaC 2326 artykuł - wyzwanie 25 lat Wikipedii 157909 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |nazwa oryginalna= |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |mapa= |region= |powierzchnia=9,74 |wysokość= lud=3489 (2024 r.) |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ }} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === Toszek założony został prawdopodobnie około 1163 roku przez Bolesława Wysokiego. Prawa miejskie otrzymał w 1235 r. W latach 1303-1328 był stolicą księstwa toszeckiego. Niszczony przez pożary w 1677, 1811, 1833. W 1945 na terenie miasta istniał obóz NKWD. == Dojazd == === Pociągiem === Przez Toszek przebiega linia kolejowa 132 Wrocław Główny - Bytom. Stacja kolejowa znajduje się ok. 1,8 km od rynku. === Samochodem === Dogodny dojazd od strony Wrocławia i Bytomia drogą krajową nr 94. Od strony południowej - zjazd z autostrady A4 (węzeł Łany) na drogę krajową nr 40 i dalej drogą wojewódzką nr 907. === Autobusem === Toszek posiada połączenie autobusowe z Pyskowicami (linia GZM nr 207). == Warto zobaczyć == [[Plik:6566viki Toszek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem]] [[Plik:6526viki Toszek. Zamek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny]] [[Plik:Kościół pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.JPG|mały|Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej]] [[Plik:A-339-60 z 7.03.1960 - Kaplica Cmentarna - ul Parkowa - uzytkownik Strzelec2112 - 1.JPG|mały|kaplica cmentarna - kościół św. Barbary]] ==== Rynek ==== W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych. Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru. Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17). ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Pierwsza warownia powstała w tym miejscu prawdopodobnie w XI w. Zniszczona w czasie wojen husyckich, odbudowana w XV wieku jako siedziba Przemysła toszeckiego, księcia z Piastów oświęcimskich. Następnie własność książąt opolskich, potem przedstawicieli możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów. Obecnie w wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych, umieszczona w niej jest stała wystawa dotycząca historii miasta oraz wystawy czasowe. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego. Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1). ==== Kościół św, Barbary obecnie kaplica cmentarna ==== Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku. ==== Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21 ==== Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu. == Imprezy == ==== Brewerie Toszeckie ==== To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej. ==== Festiwal Krepla ==== Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego. == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia W mieście jest nowoczesna hala sportowa z pełnym zapleczem, dostępna dla chętnych (ul. Wilkowicka 2). == Zakupy == * sklep spożywczy Delikatesy, ul. Rynek 19 * Delikatesy-Centrum, ul. Wiejska * plac targowy, ul. Wilkowicka - targ w każdy czwartek od godz. 6.00 == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == * Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1 * Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26 * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5 == Gdzie dalej == * drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km * drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km * pałac w Pławniowicach - 12 km [[Kategoria:Województwo śląskie]] i2782bd7ytd26z6xf3khfl9z8022jb9 157937 157909 2026-07-30T20:36:59Z EwkaC 2326 poprawa infoboksu 157937 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |region=wo |powierzchnia=9,74 |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ |lud=3489 (2024 r.)}} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === Toszek założony został prawdopodobnie około 1163 roku przez Bolesława Wysokiego. Prawa miejskie otrzymał w 1235 r. W latach 1303-1328 był stolicą księstwa toszeckiego. Niszczony przez pożary w 1677, 1811, 1833. W 1945 na terenie miasta istniał obóz NKWD. == Dojazd == === Pociągiem === Przez Toszek przebiega linia kolejowa 132 Wrocław Główny - Bytom. Stacja kolejowa znajduje się ok. 1,8 km od rynku. === Samochodem === Dogodny dojazd od strony Wrocławia i Bytomia drogą krajową nr 94. Od strony południowej - zjazd z autostrady A4 (węzeł Łany) na drogę krajową nr 40 i dalej drogą wojewódzką nr 907. === Autobusem === Toszek posiada połączenie autobusowe z Pyskowicami (linia GZM nr 207). == Warto zobaczyć == [[Plik:6566viki Toszek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem]] [[Plik:6526viki Toszek. Zamek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny]] [[Plik:Kościół pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.JPG|mały|Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej]] [[Plik:A-339-60 z 7.03.1960 - Kaplica Cmentarna - ul Parkowa - uzytkownik Strzelec2112 - 1.JPG|mały|kaplica cmentarna - kościół św. Barbary]] ==== Rynek ==== W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych. Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru. Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17). ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Pierwsza warownia powstała w tym miejscu prawdopodobnie w XI w. Zniszczona w czasie wojen husyckich, odbudowana w XV wieku jako siedziba Przemysła toszeckiego, księcia z Piastów oświęcimskich. Następnie własność książąt opolskich, potem przedstawicieli możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów. Obecnie w wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych, umieszczona w niej jest stała wystawa dotycząca historii miasta oraz wystawy czasowe. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego. Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1). ==== Kościół św, Barbary obecnie kaplica cmentarna ==== Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku. ==== Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21 ==== Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu. == Imprezy == ==== Brewerie Toszeckie ==== To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej. ==== Festiwal Krepla ==== Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego. == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia W mieście jest nowoczesna hala sportowa z pełnym zapleczem, dostępna dla chętnych (ul. Wilkowicka 2). == Zakupy == * sklep spożywczy Delikatesy, ul. Rynek 19 * Delikatesy-Centrum, ul. Wiejska * plac targowy, ul. Wilkowicka - targ w każdy czwartek od godz. 6.00 == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == * Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1 * Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26 * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5 == Gdzie dalej == * drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km * drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km * pałac w Pławniowicach - 12 km [[Kategoria:Województwo śląskie]] tpjj8fgis4vfnmhani693sq9m0lkxhj 157938 157937 2026-07-30T23:15:22Z Katafrakt 3500 /* Kościół św, Barbary obecnie kaplica cmentarna */ literówka 157938 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}<!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miejscowości, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |region=wo |powierzchnia=9,74 |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ |lud=3489 (2024 r.)}} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === Toszek założony został prawdopodobnie około 1163 roku przez Bolesława Wysokiego. Prawa miejskie otrzymał w 1235 r. W latach 1303-1328 był stolicą księstwa toszeckiego. Niszczony przez pożary w 1677, 1811, 1833. W 1945 na terenie miasta istniał obóz NKWD. == Dojazd == === Pociągiem === Przez Toszek przebiega linia kolejowa 132 Wrocław Główny - Bytom. Stacja kolejowa znajduje się ok. 1,8 km od rynku. === Samochodem === Dogodny dojazd od strony Wrocławia i Bytomia drogą krajową nr 94. Od strony południowej - zjazd z autostrady A4 (węzeł Łany) na drogę krajową nr 40 i dalej drogą wojewódzką nr 907. === Autobusem === Toszek posiada połączenie autobusowe z Pyskowicami (linia GZM nr 207). == Warto zobaczyć == [[Plik:6566viki Toszek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem]] [[Plik:6526viki Toszek. Zamek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny]] [[Plik:Kościół pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.JPG|mały|Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej]] [[Plik:A-339-60 z 7.03.1960 - Kaplica Cmentarna - ul Parkowa - uzytkownik Strzelec2112 - 1.JPG|mały|kaplica cmentarna - kościół św. Barbary]] ==== Rynek ==== W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych. Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru. Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17). ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Pierwsza warownia powstała w tym miejscu prawdopodobnie w XI w. Zniszczona w czasie wojen husyckich, odbudowana w XV wieku jako siedziba Przemysła toszeckiego, księcia z Piastów oświęcimskich. Następnie własność książąt opolskich, potem przedstawicieli możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów. Obecnie w wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych, umieszczona w niej jest stała wystawa dotycząca historii miasta oraz wystawy czasowe. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego. Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1). ==== Kościół św. Barbary obecnie kaplica cmentarna ==== Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku. ==== Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21 ==== Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu. == Imprezy == ==== Brewerie Toszeckie ==== To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej. ==== Festiwal Krepla ==== Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego. == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia W mieście jest nowoczesna hala sportowa z pełnym zapleczem, dostępna dla chętnych (ul. Wilkowicka 2). == Zakupy == * sklep spożywczy Delikatesy, ul. Rynek 19 * Delikatesy-Centrum, ul. Wiejska * plac targowy, ul. Wilkowicka - targ w każdy czwartek od godz. 6.00 == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == * Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1 * Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26 * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5 == Gdzie dalej == * drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km * drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km * pałac w Pławniowicach - 12 km [[Kategoria:Województwo śląskie]] iterjd1r2jeqojdgp0bh8ighvx23x88 157939 157938 2026-07-31T06:18:24Z Katafrakt 3500 banner 157939 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Toszek zamek - banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |region=wo |powierzchnia=9,74 |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ |lud=3489 (2024 r.)}} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === Toszek założony został prawdopodobnie około 1163 roku przez Bolesława Wysokiego. Prawa miejskie otrzymał w 1235 r. W latach 1303-1328 był stolicą księstwa toszeckiego. Niszczony przez pożary w 1677, 1811, 1833. W 1945 na terenie miasta istniał obóz NKWD. == Dojazd == === Pociągiem === Przez Toszek przebiega linia kolejowa 132 Wrocław Główny - Bytom. Stacja kolejowa znajduje się ok. 1,8 km od rynku. === Samochodem === Dogodny dojazd od strony Wrocławia i Bytomia drogą krajową nr 94. Od strony południowej - zjazd z autostrady A4 (węzeł Łany) na drogę krajową nr 40 i dalej drogą wojewódzką nr 907. === Autobusem === Toszek posiada połączenie autobusowe z Pyskowicami (linia GZM nr 207). == Warto zobaczyć == [[Plik:6566viki Toszek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem]] [[Plik:6526viki Toszek. Zamek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny]] [[Plik:Kościół pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.JPG|mały|Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej]] [[Plik:A-339-60 z 7.03.1960 - Kaplica Cmentarna - ul Parkowa - uzytkownik Strzelec2112 - 1.JPG|mały|kaplica cmentarna - kościół św. Barbary]] ==== Rynek ==== W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych. Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru. Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17). ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Pierwsza warownia powstała w tym miejscu prawdopodobnie w XI w. Zniszczona w czasie wojen husyckich, odbudowana w XV wieku jako siedziba Przemysła toszeckiego, księcia z Piastów oświęcimskich. Następnie własność książąt opolskich, potem przedstawicieli możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów. Obecnie w wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych, umieszczona w niej jest stała wystawa dotycząca historii miasta oraz wystawy czasowe. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego. Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1). ==== Kościół św. Barbary obecnie kaplica cmentarna ==== Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku. ==== Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21 ==== Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu. == Imprezy == ==== Brewerie Toszeckie ==== To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej. ==== Festiwal Krepla ==== Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego. == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia W mieście jest nowoczesna hala sportowa z pełnym zapleczem, dostępna dla chętnych (ul. Wilkowicka 2). == Zakupy == * sklep spożywczy Delikatesy, ul. Rynek 19 * Delikatesy-Centrum, ul. Wiejska * plac targowy, ul. Wilkowicka - targ w każdy czwartek od godz. 6.00 == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == * Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1 * Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26 * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5 == Gdzie dalej == * drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km * drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km * pałac w Pławniowicach - 12 km [[Kategoria:Województwo śląskie]] azyl36snq0b3bjp93k7ymby9jo1gqam 157946 157939 2026-07-31T11:20:21Z Moromar 2451 157946 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Toszek zamek - banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa=Toszek |widok=Tost - ring.JPG |opis=Rynek w Toszku |herb= POL Toszek COA.svg |region=wo |powierzchnia=9,74 |prefiks=+48 32 |kod pocztowy=44-180 |www=https://toszek.pl/ |lud=3489 (2024 r.)}} '''Toszek''' miasto w [[Polska|Polsce]], położone w [[województwo śląskie|województwie śląskim]], w [[powiat gliwicki|powiecie gliwickim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Toszek. == Charakterystyka == === Historia === Toszek założony został prawdopodobnie około 1163 roku przez Bolesława Wysokiego. Prawa miejskie otrzymał w 1235 r. W latach 1303-1328 był stolicą księstwa toszeckiego. Niszczony przez pożary w 1677, 1811, 1833. W 1945 na terenie miasta istniał obóz NKWD. == Dojazd == === Pociągiem === Przez Toszek przebiega linia kolejowa 132 Wrocław Główny - Bytom. Stacja kolejowa znajduje się ok. 1,8 km od rynku. === Samochodem === Dogodny dojazd od strony Wrocławia i Bytomia drogą krajową nr 94. Od strony południowej - zjazd z autostrady A4 (węzeł Łany) na drogę krajową nr 40 i dalej drogą wojewódzką nr 907. === Autobusem === Toszek posiada połączenie autobusowe z Pyskowicami (linia GZM nr 207). == Warto zobaczyć == [[Plik:6566viki Toszek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Wschodnia pierzeja rynku z ratuszem]] [[Plik:6526viki Toszek. Zamek. Foto Barbara Maliszewska.jpg|mały|Zamek w Toszku, dziedziniec wewnętrzny]] [[Plik:Kościół pw. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Toszku.JPG|mały|Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej]] [[Plik:A-339-60 z 7.03.1960 - Kaplica Cmentarna - ul Parkowa - uzytkownik Strzelec2112 - 1.JPG|mały|kaplica cmentarna - kościół św. Barbary]] ==== Rynek ==== W Toszku zachowany jest średniowieczny układ urbanistyczny z centralnym, prostokątnym rynkiem oraz siatką prostokątnych ulic. We wschodniej pierzei znajduje się ratusz z charakterystycznymi dwoma wieżami (ul. Bolesława Chrobrego 2). Wybudowany został w 1836 roku w stylu klasycystycznym na miejscu wcześniejszego ratusza, w latach 50. XX wieku odbudowany po zniszczeniach wojennych. Na płycie rynku, w jej zachodniej części, stoi kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1725 roku, ufundowana przez hrabiego Christoph Leopold Colonna, a wykonana prawdopodobnie w Pradze. Według miejscowej legendy postać świętego obraca się twarzą w kierunku pożaru. Wokół rynku zachowane zabudowania z XIX wieku (domy nr 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15, 16, 17). ==== Zamek ==== Położony na Wzgórzu Zamkowym. Pierwsza warownia powstała w tym miejscu prawdopodobnie w XI w. Zniszczona w czasie wojen husyckich, odbudowana w XV wieku jako siedziba Przemysła toszeckiego, księcia z Piastów oświęcimskich. Następnie własność książąt opolskich, potem przedstawicieli możnych rodów, m.in. Redernów, Collonów, Gaschinów. Obecnie w wieży zamkowej mieści się Centrum Ekspozycji Historycznych, umieszczona w niej jest stała wystawa dotycząca historii miasta oraz wystawy czasowe. ==== Kościół parafialny ==== Kościół parafialny św. Katarzyny z XV wieku, przebudowany w XVIII wieku. Gotycki przekształcony w stylu barokowym, z bogatym wyposażeniem barokowym. W lewym ołtarzu bocznym znajduje się otaczany kultem obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, zwany Matką Boską Toszecką, wzorowany na XVI-wiecznym dziele Łukasza Cranacha Starszego. Przy kościele plebania z 1748 roku, przebudowana na przełomie XIX i XX wieku (ul. Zamkowa 1). ==== Kościół św. Barbary obecnie kaplica cmentarna ==== Wybudowana w stylu późnobarokowym z fundacji hrabiego Franciszka Karola Kotulińskiego. Powstała w latach 1720-1750 , zniszczona przez pożar w 1833 roku, następnie została odbudowana w 1849 roku. ==== Dom Bractwa Strzeleckiego, ul. Strzelecka 21 ==== Wybudowany w 1 poł. XIX wieku przy obecnej ul. Strzeleckiej, po wielkim pożarze zamku w 1811. W 1849 przekazany został utworzonemu wówczas bractwu strzeleckiemu. == Imprezy == ==== Brewerie Toszeckie ==== To cykliczne wydarzenie kulturalne organizowane w trzecią niedzielę maja na dziedzińcu zamkowym. W czasie imprezy organizowane są pokazy walk rycerskich, dawnych ubiorów, rzemiosła średniowiecznego, kuchni,  a także tańca. Odbywają się również koncerty muzyki dawnej i współczesnej. ==== Festiwal Krepla ==== Organizowany z okazji Tłustego Czwartku. W wydarzeniu biorą udział Koła Gospodyń Wiejskich Powiatu Gliwickiego. == Aktywny wypoczynek == Przez miasto przebiegają szlaki turystyczne: * {{Szlak|niebieski}} – Szlak Powstańców Śląskich * {{Szlak|żółty}} – Szlak Okrężny Wokół Gliwic * Droga św. Jakuba Via Regia W mieście jest nowoczesna hala sportowa z pełnym zapleczem, dostępna dla chętnych (ul. Wilkowicka 2). == Zakupy == * sklep spożywczy Delikatesy, ul. Rynek 19 * Delikatesy-Centrum, ul. Wiejska * plac targowy, ul. Wilkowicka - targ w każdy czwartek od godz. 6.00 == Wyżywienie == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Pizzeria Costa Toszek, Rynek 21 * Cukiernia Restauracja „Grzybek”, ul. Bolesława Chrobrego 4 * Restauracja "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 == Noclegi == * HG Hotel Restauracja, ul. Rynek 13 * Obiekt noclegowo-turystyczny "Złota Kaczka", ul. Bolesława Chrobrego 5 oraz liczne gospodarstwa agroturystyczne w okolicy. == Zdrowie == * Przychodnia Puls Sp.p. NZOZ, ul. Górnośląska 1 * Przychodnia Toszek - Centrum Usług Medycznych Remedium, ul. Gliwicka 26 * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Psychiatryczny w Toszku, ul. Gliwicka 5 == Gdzie dalej == * drewniany kościół św. Wawrzyńca w Zacharzowicach - 6 km * drewniany kościół Wszystkich Świętych w Sierotach - 12 km * pałac w Pławniowicach - 12 km {{Jest w|Powiat gliwicki}} [[Kategoria:Województwo śląskie]] ixym4fkn790dby9a8wtmzogqelt1ou6 0 19321 157903 2026-07-30T16:11:40Z Gordon2007 5356 Konto Gordon2007 przeniosło stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Świlcza]]: Publikacja z brudnopisu 157903 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Świlcza]] 19igr5org0agha6p31po9cn2vhkvxgu 157910 157903 2026-07-30T18:03:42Z Gordon2007 5356 Nowy artykuł - Nisko 157910 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. Rozwój Niska w XIX wieku był związany z rodziną Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing |name = Stacja kolejowa Nisko |lat = 50.513608 |long = 22.142514 |image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg |www = https://portalpasazera.pl/ |adres = ul. Kolejowa 11 |wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }} {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing |name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty |lat = 50.488073 |long = 22.179638 |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = Zalew Podwolina |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing |name = Paleta Smaków |lat = 50.518821 |long = 22.142240 |image = |www = https://paleta-smakow.pl/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 1 |wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium |telefon = +48 511 616 168 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing |name = Zajazd „Pod Jesionami” |lat = 50.517972 |long = 22.158077 |image = |www = https://zajazd-podjesionami.pl/ |adres = ul. Lubelska 1C |wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum |telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 |fax = |email = podjesionami@gmail.com |dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe potwierdzone obiekty znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing |name = Flisacka Ostoja |lat = 50.493787 |long = 22.268311 |image = |www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ |adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] |wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze |telefon = +48 602 612 122 |fax = |email = marek_szpytma@o2.pl |dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing |name = Domowe Zacisze |lat = |long = |image = |www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski |adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] |wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska |telefon = +48 721 696 444 |fax = |email = ewa.cemerys@onet.pl |dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing |name = Agroturystyka „U Małgosi” |lat = 50.559940 |long = 22.330228 |image = |www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ |adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin |wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska |telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 |fax = |email = gosia.zak38@gmail.com |dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing |name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża |lat = |long = |image = |www = https://szpital-nisko.pl/ |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 |wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji |telefon = +48 15 841 67 03 |fax = +48 15 841 67 04 |email = sekretariat@szpital-nisko.pl |dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing |name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna |lat = |long = |image = |www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 |wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu |telefon = +48 15 841 67 20 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing |name = Apteka całodobowa |lat = |long = |image = |www = |adres = ul. Wolności 54A |wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum |telefon = +48 690 515 069 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing |name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji |lat = |long = |image = |www = https://nck.nisko.pl/nchit/ |adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 |wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich |telefon = +48 530 730 988 |fax = |email = nchit@nck.nisko.pl |dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} {{listing |name = Powiatowe Biuro Informacji Turystycznej |lat = |long = |image = |www = https://turystyka-nizanski.pl/ |adres = |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Internetowy serwis przedstawiający atrakcje, noclegi, gastronomię, trasy i wydarzenia na terenie całego powiatu niżańskiego. }} Urząd Gminy i Miasta Nisko mieści się przy placu Wolności 14; tel. +48 15 841 56 43, e-mail: ugim@nisko.pl. == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` 9d2vjr7dge7ied3syhvsnzpvq4s6skq 157911 157910 2026-07-30T18:21:13Z Gordon2007 5356 koordy 157911 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. Rozwój Niska w XIX wieku był związany z rodziną Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }} {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing |name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty |lat = 50.488073 |long = 22.179638 |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = Zalew Podwolina |wskazówki = |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing |name = Paleta Smaków |lat = 50.518821 |long = 22.142240 |image = |www = https://paleta-smakow.pl/ |adres = ul. Adama Mickiewicza 1 |wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium |telefon = +48 511 616 168 |fax = |email = |dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` 43q5bthgin0jyykz1sowpkmxn1lrhsr 157912 157911 2026-07-30T18:25:11Z Gordon2007 5356 koordy 157912 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. Rozwój Niska w XIX wieku był związany z rodziną Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }} {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }} {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing | name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty | image = | www = https://nisko.pl/ | adres = Zalew Podwolina | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing | name = Paleta Smaków | lat = 50.5188210 | long = 22.1422400 | image = | www = https://paleta-smakow.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium | telefon = +48 511 616 168 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` 6h6llmyva6b8t0313jvm4togld4iq9l 157913 157912 2026-07-30T18:37:17Z Gordon2007 5356 ilustracja 157913 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. Rozwój Niska w XIX wieku był związany z rodziną Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }}[[Plik:Nisko - fontanna w parku przy Placu Wolności.jpg|alt=Planty Miast Partnerskich|mały|Planty Miast Partnerskich]] {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }}[[Plik:Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg|alt=Cmentarz wojenny|mały|Cmentarz wojenny w Nisku]] {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing | name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty | image = | www = https://nisko.pl/ | adres = Zalew Podwolina | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing | name = Paleta Smaków | lat = 50.5188210 | long = 22.1422400 | image = | www = https://paleta-smakow.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium | telefon = +48 511 616 168 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` rspagnfgs01jo2rk6oversa1vwsx3lt 157914 157913 2026-07-30T18:39:09Z Gordon2007 5356 ilustracja 157914 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. Rozwój Niska w XIX wieku był związany z rodziną Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} [[Plik:Nisko - dworzec PKP i autobusowy-2.jpg|mały|alt=Nisko PKP|Główne przystanki w Nisku - kolejowy i autobusowy]] W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }}[[Plik:Nisko - fontanna w parku przy Placu Wolności.jpg|alt=Planty Miast Partnerskich|mały|Planty Miast Partnerskich]] {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }}[[Plik:Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg|alt=Cmentarz wojenny|mały|Cmentarz wojenny w Nisku]] {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing | name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty | image = | www = https://nisko.pl/ | adres = Zalew Podwolina | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing | name = Paleta Smaków | lat = 50.5188210 | long = 22.1422400 | image = | www = https://paleta-smakow.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium | telefon = +48 511 616 168 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` bfkflx029tvnm15dbvqoihtxajef5nj 157915 157914 2026-07-30T18:40:06Z Gordon2007 5356 Gordon2007 przeniósł(-osła) stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Nisko]]: Publikacja z brudnopisu 157914 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. Rozwój Niska w XIX wieku był związany z rodziną Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} [[Plik:Nisko - dworzec PKP i autobusowy-2.jpg|mały|alt=Nisko PKP|Główne przystanki w Nisku - kolejowy i autobusowy]] W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }}[[Plik:Nisko - fontanna w parku przy Placu Wolności.jpg|alt=Planty Miast Partnerskich|mały|Planty Miast Partnerskich]] {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }}[[Plik:Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg|alt=Cmentarz wojenny|mały|Cmentarz wojenny w Nisku]] {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing | name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty | image = | www = https://nisko.pl/ | adres = Zalew Podwolina | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing | name = Paleta Smaków | lat = 50.5188210 | long = 22.1422400 | image = | www = https://paleta-smakow.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium | telefon = +48 511 616 168 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` bfkflx029tvnm15dbvqoihtxajef5nj 157921 157915 2026-07-30T19:44:24Z Gordon2007 5356 Dodano zajawkę historii miasta 157921 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. == Historia == {{Osobny artykuł|w:Nisko#Historia|o1=Historia Niska w Wikipedii}}Nisko rozwinęło się z królewskiej osady związanej z Sanem i Puszczą Sandomierską. Po pierwszym rozbiorze Polski znalazło się w zaborze austriackim, a pod koniec XIX wieku przeżyło rozwój gospodarczy związany z działalnością rodziny Rességuierów. Prawa miejskie otrzymało w 1933 roku. W 1939 roku w pobliskim Zarzeczu Niemcy utworzyli obóz przejściowy związany z tzw. planem Nisko, jedną z pierwszych nazistowskich akcji masowych deportacji Żydów. Rozwój Niska w XIX wieku był związany z rodziną Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} [[Plik:Nisko - dworzec PKP i autobusowy-2.jpg|mały|alt=Nisko PKP|Główne przystanki w Nisku - kolejowy i autobusowy]] W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }}[[Plik:Nisko - fontanna w parku przy Placu Wolności.jpg|alt=Planty Miast Partnerskich|mały|Planty Miast Partnerskich]] {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }}[[Plik:Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg|alt=Cmentarz wojenny|mały|Cmentarz wojenny w Nisku]] {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing | name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty | image = | www = https://nisko.pl/ | adres = Zalew Podwolina | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing | name = Paleta Smaków | lat = 50.5188210 | long = 22.1422400 | image = | www = https://paleta-smakow.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium | telefon = +48 511 616 168 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` 3noi2nc0rjeezmgxwuiie12xo0iyz5n 157922 157921 2026-07-30T19:48:05Z Gordon2007 5356 /* Historia */ drobne techniczne 157922 wikitext text/x-wiki ```wikitext {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Nisko#Historia|o1=Historia Niska w Wikipedii}} Nisko rozwinęło się z królewskiej osady związanej z Sanem i Puszczą Sandomierską. Po pierwszym rozbiorze Polski znalazło się w zaborze austriackim, a pod koniec XIX wieku przeżyło rozwój gospodarczy związany z działalnością rodziny Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Prawa miejskie Nisko otrzymało w 1933 roku. W 1939 roku w pobliskim Zarzeczu Niemcy utworzyli obóz przejściowy związany z tzw. planem Nisko, jedną z pierwszych nazistowskich akcji masowych deportacji Żydów. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} [[Plik:Nisko - dworzec PKP i autobusowy-2.jpg|mały|alt=Nisko PKP|Główne przystanki w Nisku - kolejowy i autobusowy]] W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }}[[Plik:Nisko - fontanna w parku przy Placu Wolności.jpg|alt=Planty Miast Partnerskich|mały|Planty Miast Partnerskich]] {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }}[[Plik:Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg|alt=Cmentarz wojenny|mały|Cmentarz wojenny w Nisku]] {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing | name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty | image = | www = https://nisko.pl/ | adres = Zalew Podwolina | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing | name = Paleta Smaków | lat = 50.5188210 | long = 22.1422400 | image = | www = https://paleta-smakow.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium | telefon = +48 511 616 168 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] ``` khqzu3tbvml7mvzm9r0nr0cgqbis2he 157933 157922 2026-07-30T20:11:27Z Gordon2007 5356 drobne techniczne 157933 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Zalew w Podwolinie-2.jpg|caption=Zalew Podwolina}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nisko |widok = Nisko plac wolnosci.jpg |opis = Plac Wolności w Nisku |herb = POL gmina Nisko COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podkarpackie]] |powierzchnia = 61,02 |wysokość = |lud = 14 874 (2021) |prefiks = (+48) 15 |kod pocztowy = 37-400 |www = https://nisko.pl/ }} {{Mapframe|50.5188|22.1422|zoom=12|height=400|width=400}} '''Nisko''' – miasto w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo podkarpackie|województwie podkarpackim]], będące siedzibą [[Powiat niżański|powiatu niżańskiego]] oraz gminy miejsko-wiejskiej Nisko. Leży nad Sanem, pomiędzy [[Stalowa Wola|Stalową Wolą]] a [[Rudnik nad Sanem|Rudnikiem nad Sanem]], przy drodze krajowej nr 77. Najważniejsze atrakcje miasta to Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, sanktuarium św. Józefa, Park Miejski oraz kompleks rekreacyjny nad Zalewem Podwolina z Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy”. Na obejrzenie centrum wystarczy kilka godzin. Całodzienny pobyt pozwala dodatkowo odwiedzić zalew, przejść fragment Nadsańskiej Drogi św. Jakuba albo wybrać się na wycieczkę rowerową. == Charakterystyka == Centrum Niska skupia się wokół placu Wolności oraz ulic Kościuszki, Mickiewicza, Sandomierskiej i Wolności. W niewielkiej odległości znajdują się sanktuarium św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji, zabytkowy budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Planty Miast Partnerskich i Park Miejski. Zabudowa miasta jest rozproszona. Poza ścisłym centrum rozciągają się osiedla mieszkaniowe, tereny przemysłowe, lasy oraz dawne przysiółki, takie jak Malce, Moskale, Podwolina i Warchoły. Zalew Podwolina znajduje się około 4 km na południowy wschód od placu Wolności. == Historia miejscowości == {{Osobny artykuł|w:Nisko#Historia|o1=Historia Niska w Wikipedii}} Nisko rozwinęło się z królewskiej osady związanej z Sanem i Puszczą Sandomierską. Po pierwszym rozbiorze Polski znalazło się w zaborze austriackim, a pod koniec XIX wieku przeżyło rozwój gospodarczy związany z działalnością rodziny Rességuierów, która posiadała miejscowe dobra. Z tego okresu pochodzą między innymi oficyna pałacowa, część zabudowy sakralnej i parkowej oraz kaplica grobowa rodziny. Prawa miejskie Nisko otrzymało w 1933 roku. W 1939 roku w pobliskim Zarzeczu Niemcy utworzyli obóz przejściowy związany z tzw. planem Nisko, jedną z pierwszych nazistowskich akcji masowych deportacji Żydów. Większość zabytków można obejrzeć podczas spaceru po centrum. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym dużym portem lotniczym jest port lotniczy Rzeszów-Jasionka. Dalszy dojazd do Niska jest najwygodniejszy wynajętym samochodem. Można również dojechać autobusem lub pociągiem do Rzeszowa, a następnie kontynuować podróż koleją w kierunku Stalowej Woli i Lublina. === Pociągiem === {{listing | name = Stacja kolejowa Nisko | lat = 50.5136080 | long = 22.1425140 | image = Railway Station in Nisko (Poland, July 2010).jpg | www = https://portalpasazera.pl/ | adres = ul. Kolejowa 11 | wskazówki = Około 800 m na południe od placu Wolności; dojście ulicami Kolejową i Wolności | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Na stacji zatrzymują się pociągi regionalne i wybrane pociągi dalekobieżne kursujące między innymi w kierunku Stalowej Woli, Lublina, Rzeszowa, Przeworska, Zamościa i Warszawy. Zakres połączeń zmienia się wraz z rozkładem, dlatego godziny odjazdów należy sprawdzić przed podróżą. }} [[Plik:Nisko - dworzec PKP i autobusowy-2.jpg|mały|alt=Nisko PKP|Główne przystanki w Nisku - kolejowy i autobusowy]] W zachodniej i południowej części miasta znajdują się również przystanki Nisko Osiedle, Nisko Moskale i Nisko Podwolina. Mogą być wygodniejsze dla osób jadących bezpośrednio do miejsc noclegowych lub nad zalew. === Samochodem === Przez Nisko przebiega droga krajowa nr 77, łącząca miasto ze Stalową Wolą i Sandomierzem na północnym zachodzie oraz Rudnikiem nad Sanem i Leżajskiem na południowym wschodzie. Droga wojewódzka nr 872 prowadzi z Niska w kierunku Bojanowa, Majdanu Królewskiego i Baranowa Sandomierskiego. Do Ulanowa i Biłgoraja dojeżdża się przez Zarzecze i drogę wojewódzką nr 858. Miejsca parkingowe znajdują się głównie przy placu Wolności, ulicy Kościuszki, sanktuarium, Parku Miejskim i Zalewie Podwolina. Miasto nie posiada płatnych stref parkowania, ale należy zwracać uwagę na ograniczenia czasowe związane z parkowaniem w centrum. === Autobusem === Nisko ma regionalne połączenia autobusowe między innymi ze Stalową Wolą, Rudnikiem nad Sanem, Ulanowem, Rzeszowem i okolicznymi miejscowościami. Kursują również wybrane autobusy dalekobieżne, w tym połączenia w kierunku Krakowa. Główny przystanek autobusowy znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym (obecnie przystanku) na ulicy Kolejowej. Inne przystanki znajdują się przy ulicach Kościuszki, Wolności i Sandomierskiej. Rozkłady poszczególnych przewoźników należy sprawdzić przed podróżą, ponieważ liczba kursów jest mniejsza wieczorami, w weekendy i podczas przerw szkolnych. == Transport == Centrum Niska najlepiej zwiedzać pieszo. Stacja kolejowa, plac Wolności, kościół pw. św. Józefa, Niżańskie Centrum Historii i Tradycji oraz Park Miejski znajdują się w promieniu około kilometra. Lokalną komunikację zapewnia linia autobusowa nr 26, łącząca centrum Niska między innymi z jego osiedlami oraz Podwoliną. Przez Nisko kursują również linie nr 1, 4 i 12 komunikacji miejskiej ze [[Stalowa Wola|Stalowej Woli]]. Do Zalewu Podwolina można dotrzeć autobusem, rowerem albo samochodem. Piesze dojście z centrum zajmuje około godziny. Rower przydaje się również podczas zwiedzania oddalonych osiedli i terenów nad Sanem. == Warto zobaczyć == {{listing | name = Plac Wolności | lat = 50.5191000 | long = 22.1394000 | image = Nisko plac wolnosci.jpg | www = | adres = plac Wolności | wskazówki = W centrum miasta | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Główny plac Niska, otoczony zabudową mieszkalną, usługową i administracyjną. W centralnej części stoi pomnik upamiętniający mieszkańców poległych i zamordowanych w walkach o niepodległość. Plac sąsiaduje z Plantami Miast Partnerskich i stanowi dobry punkt rozpoczęcia spaceru. }} {{listing | name = Planty Miast Partnerskich | lat = 50.5182780 | long = 22.1441940 | image = | www = | adres = | wskazówki = Między placem Wolności a ulicami Mickiewicza i Kościuszki | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Niewielki teren spacerowy z fontanną, ławkami i zielenią. Znajduje się tu ławka z figurą hrabiny Marii Rességuier, związanej z rozwojem Niska na przełomie XIX i XX wieku. Planty łączą centrum miasta z sanktuarium i Niżańskim Centrum Historii i Tradycji. }}[[Plik:Nisko - fontanna w parku przy Placu Wolności.jpg|alt=Planty Miast Partnerskich|mały|Planty Miast Partnerskich]] {{listing | name = Niżańskie Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, około 300 m na wschód od placu Wolności | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Placówka pełniąca funkcję miejskiego muzeum, galerii i punktu informacji turystycznej. Stałe ekspozycje przedstawiają historię Niska i okolic, a wystawy czasowe dotyczą między innymi sztuki, etnografii i historii lokalnej. Centrum mieści się w zabytkowej oficynie dawnego pałacu Rességuierów. Czynne od poniedziałku do czwartku w godz. 8:00–16:00 oraz w piątki w godz. 10:00–18:00. Przy budynku znajduje się mural przedstawiający postacie związane z historią miasta. }} {{listing | name = Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodzin | lat = 50.5181700 | long = 22.1422300 | image = | www = https://swjozef.cal24.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 3 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich, naprzeciwko Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 20 14 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1892–1896, będący częścią zabytkowego zespołu obejmującego również plebanię. W 1998 roku świątynię podniesiono do godności sanktuarium św. Józefa. Zwiedzanie wnętrza najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw. }} {{listing | name = Dawny budynek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” | lat = 50.5207491 | long = 22.1451673 | image = | www = https://nck.nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 9 | wskazówki = Kilkaset metrów na północny-wschód od Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 21 44, +48 15 841 56 62 | fax = | email = sekretariat@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Budynek wzniesiony w 1904 roku dla miejscowego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Obecnie mieści Niżańskie Centrum Kultury oraz kino. Warto sprawdzić repertuar filmowy, koncerty, spektakle i wystawy organizowane podczas pobytu. }} {{listing | name = Park Miejski | lat = 50.5202359 | long = 22.1403690 | image = | www = | adres = | wskazówki = Na północny zachód od ścisłego centrum, przy ulicy Sandomierskiej | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Park założony w pierwszej połowie XIX wieku. Rosną w nim pomnikowe drzewa, między innymi dąb szypułkowy posadzony w 1898 roku z okazji 50-lecia panowania cesarza Franciszka Józefa I. Na terenie parku znajdują się alejki, plac zabaw, urządzenia rekreacyjne, amfiteatr, zegar słoneczny oraz figura Amora. }} {{listing | name = Kaplica grobowa rodziny Rességuierów | lat = 50.4963617 | long = 22.1348273 | image = | www = | adres = ul. Rzeszowska 54 | wskazówki = Przy ulicy Rzeszowskiej, w okolicy numeru 54 | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Zabytkowa kaplica związana z rodziną dawnych właścicieli dóbr niżańskich. }} {{listing | name = Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej | lat = 50.5131134 | long = 22.1183075 | image = Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg | www = | adres = | wskazówki = Cmentarz przy ulicy Bartosza Głowackiego | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Cmentarz żołnierzy poległych podczas walk w latach 1914–1915. Zachowały się kwatery mogił, krzyż i kamienna płyta nagrobna. Teren nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej; miejsce należy zwiedzać z zachowaniem powagi. }}[[Plik:Nisko - cmentarz wojenny-2.jpg|alt=Cmentarz wojenny|mały|Cmentarz wojenny w Nisku]] {{listing | name = Zalew Podwolina | lat = 50.4895246 | long = 22.1741696 | image = Zalew w Podwolinie-2.jpg | www = https://nisko.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego | wskazówki = Około 4 km na południowy wschód od centrum | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Kompleks rekreacyjny obejmujący zbiornik wodny, ścieżki piesze i rowerowe, plażę, place zabaw, pumptrack, park linowy oraz miejsca odpoczynku. Trasa wokół zalewu ma około 4 km. Kąpielisko działa wyłącznie sezonowo; przed wejściem do wody należy sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody i dostępności nadzoru ratowniczego. }} {{listing | name = Centrum Edukacji Multimedialnej „Zalew Wiedzy” | lat = 50.4876727 | long = 22.1798613 | image = | www = https://zalewwiedzy.pl/ | adres = ul. Henryka Dąbrowskiego 16 | wskazówki = Nad Zalewem Podwolina | telefon = +48 15 870 31 02 | fax = | email = zalewwiedzy@gmail.com | dodatkowe informacje = Interaktywne centrum edukacyjne z 34 stanowiskami poświęconymi historii techniki, energetyce, robotyce, sztucznej inteligencji i innym zagadnieniom naukowym. Wystawa jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi i grup szkolnych. Zasadniczo jest czynna od wtorku do piątku w godz. 10:00–18:00 oraz w wybrane niedziele. Terminy niedzielnego otwarcia, ceny biletów i dostępność warsztatów należy sprawdzić na stronie centrum. }} == Aktywny wypoczynek == Zalew Podwolina jest głównym miejscem rekreacji. Wokół zbiornika prowadzi trasa spacerowa i rowerowa, a na terenie kompleksu znajdują się pumptrack, park linowy, place zabaw i plenerowe urządzenia sportowe. Dostępność atrakcji zależy od pory roku i pogody. {{listing | name = Nadsańska Droga św. Jakuba | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/aktywnie/droga-swietego-jakuba/ | adres = | wskazówki = Szlak przechodzi przez Nisko i Zarzecze; można kontynuować marsz w kierunku Ulanowa albo Stalowej Woli | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Oznakowany szlak pielgrzymkowy prowadzący z Bielin przez Ulanów i Nisko do Sandomierza. Cała trasa ma około 60 km. Nisko może służyć jako punkt rozpoczęcia jednodniowego etapu w kierunku Stalowej Woli, Rozwadowa i Sandomierza. }} Płaskie tereny wokół Niska nadają się do jazdy rowerem. Wycieczki można prowadzić w stronę Zarzecza, Ulanowa, Rudnika nad Sanem i lasów dawnej Puszczy Sandomierskiej. Na drodze krajowej nr 77 ruch jest duży, dlatego bezpieczniej wybierać drogi lokalne. == Imprezy == {{listing |name = Święto Niska |lat = |long = |image = |www = https://nisko.pl/ |adres = |wskazówki = Wydarzenia odbywają się w centrum miasta albo nad Zalewem Podwolina |telefon = |fax = |email = |dodatkowe informacje = Coroczna letnia impreza miejska obejmująca koncerty, wydarzenia sportowe, stoiska organizacji i atrakcje dla dzieci. Termin, lokalizacja i program zmieniają się między edycjami i są publikowane na stronie miasta. }} {{listing | name = Powitanie Lata „LetNisko” i Niżańskie Regaty | image = | www = https://nisko.pl/ | adres = Zalew Podwolina | wskazówki = | telefon = | fax = | email = | dodatkowe informacje = Impreza organizowana zwykle pod koniec czerwca. Program obejmuje koncerty, wydarzenia rodzinne, zawody biegowe, prezentacje plenerowe oraz regaty żeglarskie organizowane przez Jacht Klub Nisko. Dokładny termin i zakres atrakcji należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Niżańskie Centrum Kultury i Niżańskie Centrum Historii i Tradycji organizują przez cały rok koncerty, seanse filmowe, wystawy, warsztaty i spotkania historyczne. == Zakupy == Najwięcej sklepów i punktów usługowych znajduje się przy ulicach Sandomierskiej, Wolności, Rzeszowskiej i w rejonie placu Wolności. W mieście działają supermarkety oraz mniejsze sklepy spożywcze. W Niżańskim Centrum Historii i Tradycji można uzyskać materiały informacyjne o mieście i powiecie. Wybór typowych pamiątek związanych wyłącznie z Niskiem jest ograniczony. == Wyżywienie == {{listing | name = Paleta Smaków | lat = 50.5188210 | long = 22.1422400 | image = | www = https://paleta-smakow.pl/ | adres = ul. Adama Mickiewicza 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich i sanktuarium | telefon = +48 511 616 168 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Restauracja i pizzeria w centrum miasta. Aktualne menu, godziny pracy i możliwość dostawy należy sprawdzić bezpośrednio w lokalu. }} {{listing | name = Restauracja Złote Pióro | lat = 50.5140550 | long = 22.1526510 | image = | www = https://zlotepioro.com/ | adres = ul. Polna 33 | wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności; obok supermarketu Lidl | telefon = +48 15 841 38 38 | fax = | email = zlotepiororestauracja@gmail.com | dodatkowe informacje = Restauracja połączona z obiektem noclegowym. Podaje dania kuchni polskiej, zestawy obiadowe i potrawy przygotowywane na przyjęcia. Aktualne godziny otwarcia najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} {{listing | name = Restauracja Sympatia | lat = 50.5202836 | long = 22.1450433 | image = | www = https://www.facebook.com/sympatianisko/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 8 | wskazówki = W centrum, w pobliżu Niżańskiego Centrum Kultury | telefon = +48 15 841 42 11 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokal podający dania obiadowe i organizujący przyjęcia. W dni większych uroczystości dostępność sali restauracyjnej może być ograniczona. }} {{listing | name = Lodziarnia „U Suchojada” | lat = 50.5189358 | long = 22.1463514 | image = | www = https://www.facebook.com/p/Lodziarnia-U-Suchojada-100057453489253/ | adres = ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 6 | wskazówki = W pobliżu centrum; obok supermarketu Biedronka | telefon = +48 537 241 111 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Lokalna lodziarnia działająca od kilku pokoleń. Sprzedaż może mieć charakter sezonowy; godziny otwarcia warto sprawdzić przed przyjazdem. }} == Noclegi == {{listing |name = Złote Pióro – restauracja i noclegi |lat = 50.514055 |long = 22.152651 |image = |www = https://zlotepioro.com/ |adres = ul. Polna 33 |wskazówki = Około 1,5 km na południowy wschód od placu Wolności |telefon = +48 15 841 38 38 |fax = |email = zlotepioronoclegi@gmail.com |dodatkowe informacje = Pokoje z prywatnymi łazienkami, telewizorami, dostępem do Wi-Fi i klimatyzacją. Na miejscu działa restauracja, a dla gości dostępny jest parking. Aktualne ceny, śniadania i godziny zameldowania należy potwierdzić podczas rezerwacji. }} {{listing | name = Zajazd „Pod Jesionami” | lat = 50.5179720 | long = 22.1580770 | image = | www = https://zajazd-podjesionami.pl/ | adres = ul. Lubelska 1C | wskazówki = Przy drodze krajowej nr 77, na wschód od centrum | telefon = +48 15 642 61 41, +48 511 161 236 | fax = | email = podjesionami@gmail.com | dodatkowe informacje = Zajazd z restauracją i pokojami noclegowymi, dogodny przede wszystkim dla osób podróżujących samochodem. Przed przyjazdem należy potwierdzić dostępność pokoju, godzinę zameldowania i aktualną cenę. }} === Gospodarstwa agroturystyczne w okolicy === Najbliższe obiekty typu agroturystycznego znajdują się w Ulanowie i Jarocinie. {{listing | name = Flisacka Ostoja | lat = 50.4937870 | long = 22.2683110 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/ostoja-flisacka/ | adres = ul. 1 Maja 6A, [[Ulanów]] | wskazówki = Około 12–14 km na wschód od Niska; dojazd przez Zarzecze | telefon = +48 602 612 122 | fax = | email = marek_szpytma@o2.pl | dodatkowe informacje = Obiekt na ogrodzonej posesji oferujący pokoje oraz apartament rodzinny. Goście mają do dyspozycji aneks kuchenny, łazienki, Wi-Fi, taras, grill i miejsce parkingowe. Położenie pozwala połączyć pobyt ze zwiedzaniem Ulanowa i wypoczynkiem nad Sanem oraz Tanwią. }} {{listing | name = Domowe Zacisze | lat = 50.4957501 | long = 22.3148785 | image = | www = https://podkarpackiebazarek.podrb.pl/wykaz-gospodarstw-agroturystycznych/nizanski | adres = ul. Zwolaki 9A, [[Ulanów]] | wskazówki = Na obrzeżach Ulanowa, około 150 m od Tanwi; około 15 km od Niska | telefon = +48 721 696 444 | fax = | email = ewa.cemerys@onet.pl | dodatkowe informacje = Gospodarstwo położone wśród lasów i łąk. Oferuje noclegi oraz miejsce na grill i ognisko. Okolica nadaje się do pieszych i rowerowych wycieczek, wędkowania oraz korzystania ze spływów kajakowych i flisackich. Dostępność wyżywienia należy uzgodnić z gospodarzami. }} {{listing | name = Agroturystyka „U Małgosi” | lat = 50.5599400 | long = 22.3302280 | image = | www = https://turystyka-nizanski.pl/gdzie-spac/agroturystyka/agroturystyka-u-malgosi/ | adres = Jarocin 10, 37-405 Jarocin | wskazówki = Około 20 km na północny wschód od Niska | telefon = +48 604 140 998, +48 600 998 163 | fax = | email = gosia.zak38@gmail.com | dodatkowe informacje = Gospodarstwo w pobliżu lasów i zalewu w Jarocinie, oferujące pięć pokoi dwuosobowych. Do dyspozycji gości są rowery, miejsce na grill i ognisko, niewielka siłownia, sauna, ogrodowe jacuzzi oraz staw rybny. Obiekt jest oznaczony jako Miejsce Przyjazne Rowerzystom na szlaku Green Velo. }} == Zdrowie == {{listing | name = Szpital Powiatowy im. Polskiego Czerwonego Krzyża | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Niżańskiego Centrum Historii i Tradycji | telefon = +48 15 841 67 03 | fax = +48 15 841 67 04 | email = sekretariat@szpital-nisko.pl | dodatkowe informacje = Szpital z izbą przyjęć, poradniami specjalistycznymi, pracowniami diagnostycznymi i laboratorium. Informacje o działających oddziałach i zasadach przyjęcia należy sprawdzić na stronie placówki. }} {{listing | name = Nocna i świąteczna opieka zdrowotna | lat = 50.5194552 | long = 22.1421691 | image = | www = https://szpital-nisko.pl/zakres-uslug/nocna-i-swiateczna-opieka-poz | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = W budynku Szpitala Powiatowego; aktualne wejście należy sprawdzić na oznaczeniach przy szpitalu | telefon = +48 15 841 67 20 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Pomoc lekarza i pielęgniarki POZ jest udzielana w dni powszednie w godz. 18:00–8:00 oraz całodobowo w dni ustawowo wolne od pracy. }} {{listing | name = Apteka całodobowa | lat = 50.5170569 | long = 22.1513033 | image = | www = | adres = ul. Wolności 54A | wskazówki = Na zachód od ścisłego centrum | telefon = +48 690 515 069 | fax = | email = | dodatkowe informacje = Apteka czynna całą dobę, również w niedziele i święta. Przed wyjazdem po konkretny lek można telefonicznie sprawdzić jego dostępność. }} W stanach nagłego zagrożenia zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112 albo 999. == Bezpieczeństwo == Nisko jest niewielkim miastem, w którym typowe zagrożenia nie odbiegają od występujących w innych miejscowościach regionu. Szczególnej ostrożności wymaga droga krajowa nr 77 oraz przejazdy kolejowe. Podczas jazdy rowerem najlepiej korzystać z dróg lokalnych i istniejących odcinków infrastruktury rowerowej. Kąpielisko nad Zalewem Podwolina funkcjonuje sezonowo i może zostać czasowo zamknięte ze względu na jakość wody albo brak zabezpieczenia ratowniczego. Przed wejściem do wody należy sprawdzić bieżące komunikaty miasta i służb sanitarnych. Po intensywnych opadach nie należy kąpać się poza wyznaczonym miejscem. San ma miejscami silny nurt i zmienny poziom wody. Nie należy wchodzić do rzeki w miejscach nieurządzonych ani podczas wezbrania. == Informacje turystyczne == {{listing | name = Punkt informacji w Niżańskim Centrum Historii i Tradycji | lat = 50.5194855 | long = 22.1435229 | image = | www = https://nck.nisko.pl/nchit/ | adres = ul. Tadeusza Kościuszki 1 | wskazówki = Przy Plantach Miast Partnerskich | telefon = +48 530 730 988 | fax = | email = nchit@nck.nisko.pl | dodatkowe informacje = Udziela informacji o zabytkach, wydarzeniach i historii Niska. Na miejscu dostępne są wystawy stałe i czasowe oraz materiały informacyjne. }} == Gdzie dalej? == * [[Stalowa Wola]] – większe miasto z modernistyczną zabudową z okresu Centralnego Okręgu Przemysłowego i Muzeum Regionalnym. * [[Rudnik nad Sanem]] – miasto znane z tradycji wikliniarskich i Centrum Wikliniarstwa. * [[Ulanów]] – niewielkie miasto u ujścia Tanwi do Sanu, związane z tradycjami flisackimi. * [[Krzeszów]] – dawne miasteczko z drewnianym kościołem, tradycjami sadowniczymi i Komanową Górą. * [[Leżajsk]] – miasto z bazyliką i klasztorem bernardynów oraz zabytkami dziedzictwa żydowskiego. * [[Sandomierz]] – historyczne miasto nad Wisłą, dostępne samochodem lub autobusem przez Stalową Wolę. {{zarys}} {{Jest w|Powiat niżański}} {{Geo|50.533333|22.133333}} [[Kategoria:Województwo podkarpackie]] dizyx1efkqel55ajdkt7fx2zgxbf9ce 2 19322 157916 2026-07-30T18:40:07Z Gordon2007 5356 Gordon2007 przeniósł(-osła) stronę [[Użytkownik:Gordon2007/Brudnopis]] do [[Nisko]]: Publikacja z brudnopisu 157916 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Nisko]] eiiusuv7qukmcwgdb5p2yypxiakc4b1 0 19323 157923 2026-07-30T19:48:44Z Katafrakt 3500 nowy 157923 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Kąty Wrocławskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Kąty Wrocławskie - Rynek 01.jpg |opis = Pierzeja rynku w Kątach Wrocławskich |herb = POL Kąty Wrocławskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[powiat wrocławski]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|51.029722|16.771111|zoom=14|height=400|width=400}} '''Kąty Wrocławskie''' – miasto na [[Dolny Śląsk|Dolnym Śląsku]], w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]] w [[powiat wrocławski|powiecie wrocławskich]]. Siedziba gmina o tej samej nazwie. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest port lotniczy Wrocław-Strachowice, znajdujący się kilkanaście kilometrów od Kątów. === Pociągiem === Kąty Wrocławskie znajdują się na linii kolejowej, łączącej [[Wrocław]] m.in. z [[Jelenia Góra|Jelenią Górą]], [[Dzierżoniów|Dzierżoniowem]], [[Wałbrzych]]em i [[Szklarska Poręba|Szklarską Porębą]]. Z tego względu pociągi z Wrocławia Głównego docierają do Kątów z dużą częstotliwością. === Samochodem === Kąty Wrocławskie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady A4 (zjazd Kąty Wrocławskie). === Autobusem === == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == * Regionalna Izba Pamięci – muzeum prezentujące historię miejscowości * Rynek i okolice, wraz z ratuszem i jego renesansową wieżą z 1613 roku * Zachowane fragmenty murów obronnych === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == * Park krajobrazowy Dolina Bystrzycy znajduje się we wschodniej części miasta. Prowadzi przez niego szlak pieszy Kąty Wrocławskie - [[Uraz]] * Szlak Bobra – rowerowa pętla zaczynająca się i kończąca w Kątach, przez [[Romnów]], [[Małkowice]] i [[Sadowice]] * Szlak Bielika – kolejna pętla rowerowa, przez [[Czerńczyce]] i [[Krobielowice]] == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == * [[Wrocław]] – duże turystyczne miasto, stolica województwa oraz regionu (Śląska) * Pałac w [[Krobielowice|Krobielowicach]], wraz ze znajdującym się w nim Muzeum Waterloo {{zarys}} {{Jest w|Powiat wrocławski}} {{Geo||51° 1′ 47″ N, 16° 46′ 16″ E}} [[Kategoria:<!-- PAŃSTWO lub inna nadrzędna jednostka administracyjna-->]] eaaftakw3j790k9or95v10echck8o5l 157924 157923 2026-07-30T19:48:56Z Katafrakt 3500 157924 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Kąty Wrocławskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Kąty Wrocławskie - Rynek 01.jpg |opis = Pierzeja rynku w Kątach Wrocławskich |herb = POL Kąty Wrocławskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[powiat wrocławski]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|51.029722|16.771111|zoom=14|height=400|width=400}} '''Kąty Wrocławskie''' – miasto na [[Dolny Śląsk|Dolnym Śląsku]], w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]] w [[powiat wrocławski|powiecie wrocławskim]]. Siedziba gmina o tej samej nazwie. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest port lotniczy Wrocław-Strachowice, znajdujący się kilkanaście kilometrów od Kątów. === Pociągiem === Kąty Wrocławskie znajdują się na linii kolejowej, łączącej [[Wrocław]] m.in. z [[Jelenia Góra|Jelenią Górą]], [[Dzierżoniów|Dzierżoniowem]], [[Wałbrzych]]em i [[Szklarska Poręba|Szklarską Porębą]]. Z tego względu pociągi z Wrocławia Głównego docierają do Kątów z dużą częstotliwością. === Samochodem === Kąty Wrocławskie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady A4 (zjazd Kąty Wrocławskie). === Autobusem === == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == * Regionalna Izba Pamięci – muzeum prezentujące historię miejscowości * Rynek i okolice, wraz z ratuszem i jego renesansową wieżą z 1613 roku * Zachowane fragmenty murów obronnych === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == * Park krajobrazowy Dolina Bystrzycy znajduje się we wschodniej części miasta. Prowadzi przez niego szlak pieszy Kąty Wrocławskie - [[Uraz]] * Szlak Bobra – rowerowa pętla zaczynająca się i kończąca w Kątach, przez [[Romnów]], [[Małkowice]] i [[Sadowice]] * Szlak Bielika – kolejna pętla rowerowa, przez [[Czerńczyce]] i [[Krobielowice]] == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == * [[Wrocław]] – duże turystyczne miasto, stolica województwa oraz regionu (Śląska) * Pałac w [[Krobielowice|Krobielowicach]], wraz ze znajdującym się w nim Muzeum Waterloo {{zarys}} {{Jest w|Powiat wrocławski}} {{Geo||51° 1′ 47″ N, 16° 46′ 16″ E}} [[Kategoria:<!-- PAŃSTWO lub inna nadrzędna jednostka administracyjna-->]] j3kkcfyrtgdlj9gnfpqkr0h9w30nttx 157925 157924 2026-07-30T19:50:03Z Katafrakt 3500 kat. 157925 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Kąty Wrocławskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Kąty Wrocławskie - Rynek 01.jpg |opis = Pierzeja rynku w Kątach Wrocławskich |herb = POL Kąty Wrocławskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[powiat wrocławski]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|51.029722|16.771111|zoom=14|height=400|width=400}} '''Kąty Wrocławskie''' – miasto na [[Dolny Śląsk|Dolnym Śląsku]], w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]] w [[powiat wrocławski|powiecie wrocławskim]]. Siedziba gmina o tej samej nazwie. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest port lotniczy Wrocław-Strachowice, znajdujący się kilkanaście kilometrów od Kątów. === Pociągiem === Kąty Wrocławskie znajdują się na linii kolejowej, łączącej [[Wrocław]] m.in. z [[Jelenia Góra|Jelenią Górą]], [[Dzierżoniów|Dzierżoniowem]], [[Wałbrzych]]em i [[Szklarska Poręba|Szklarską Porębą]]. Z tego względu pociągi z Wrocławia Głównego docierają do Kątów z dużą częstotliwością. === Samochodem === Kąty Wrocławskie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady A4 (zjazd Kąty Wrocławskie). === Autobusem === == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == * Regionalna Izba Pamięci – muzeum prezentujące historię miejscowości * Rynek i okolice, wraz z ratuszem i jego renesansową wieżą z 1613 roku * Zachowane fragmenty murów obronnych === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == * Park krajobrazowy Dolina Bystrzycy znajduje się we wschodniej części miasta. Prowadzi przez niego szlak pieszy Kąty Wrocławskie - [[Uraz]] * Szlak Bobra – rowerowa pętla zaczynająca się i kończąca w Kątach, przez [[Romnów]], [[Małkowice]] i [[Sadowice]] * Szlak Bielika – kolejna pętla rowerowa, przez [[Czerńczyce]] i [[Krobielowice]] == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == * [[Wrocław]] – duże turystyczne miasto, stolica województwa oraz regionu (Śląska) * Pałac w [[Krobielowice|Krobielowicach]], wraz ze znajdującym się w nim Muzeum Waterloo {{zarys}} {{Jest w|Powiat wrocławski}} {{Geo||51° 1′ 47″ N, 16° 46′ 16″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] 3hoxpo7f8u1px40akclv40isss64iwm 157926 157925 2026-07-30T19:50:56Z Katafrakt 3500 lit. 157926 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Kąty Wrocławskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Kąty Wrocławskie - Rynek 01.jpg |opis = Pierzeja rynku w Kątach Wrocławskich |herb = POL Kąty Wrocławskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[powiat wrocławski]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|51.029722|16.771111|zoom=14|height=400|width=400}} '''Kąty Wrocławskie''' – miasto na [[Dolny Śląsk|Dolnym Śląsku]], w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]] w [[powiat wrocławski|powiecie wrocławskim]]. Siedziba gminy o tej samej nazwie. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest port lotniczy Wrocław-Strachowice, znajdujący się kilkanaście kilometrów od Kątów. === Pociągiem === Kąty Wrocławskie znajdują się na linii kolejowej, łączącej [[Wrocław]] m.in. z [[Jelenia Góra|Jelenią Górą]], [[Dzierżoniów|Dzierżoniowem]], [[Wałbrzych]]em i [[Szklarska Poręba|Szklarską Porębą]]. Z tego względu pociągi z Wrocławia Głównego docierają do Kątów z dużą częstotliwością. === Samochodem === Kąty Wrocławskie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady A4 (zjazd Kąty Wrocławskie). === Autobusem === == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == * Regionalna Izba Pamięci – muzeum prezentujące historię miejscowości * Rynek i okolice, wraz z ratuszem i jego renesansową wieżą z 1613 roku * Zachowane fragmenty murów obronnych === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == * Park krajobrazowy Dolina Bystrzycy znajduje się we wschodniej części miasta. Prowadzi przez niego szlak pieszy Kąty Wrocławskie - [[Uraz]] * Szlak Bobra – rowerowa pętla zaczynająca się i kończąca w Kątach, przez [[Romnów]], [[Małkowice]] i [[Sadowice]] * Szlak Bielika – kolejna pętla rowerowa, przez [[Czerńczyce]] i [[Krobielowice]] == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == * [[Wrocław]] – duże turystyczne miasto, stolica województwa oraz regionu (Śląska) * Pałac w [[Krobielowice|Krobielowicach]], wraz ze znajdującym się w nim Muzeum Waterloo {{zarys}} {{Jest w|Powiat wrocławski}} {{Geo||51° 1′ 47″ N, 16° 46′ 16″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] ikvwmaxszy4vqlpn15yqz56o69amael 157945 157926 2026-07-31T11:19:38Z Moromar 2451 157945 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Kąty Wrocławskie |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Kąty Wrocławskie - Rynek 01.jpg |opis = Pierzeja rynku w Kątach Wrocławskich |herb = POL Kąty Wrocławskie COA.svg |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[powiat wrocławski]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|51.029722|16.771111|zoom=14|height=400|width=400}} '''Kąty Wrocławskie''' – miasto na [[Dolny Śląsk|Dolnym Śląsku]], w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]] w [[powiat wrocławski|powiecie wrocławskim]]. Siedziba gminy o tej samej nazwie. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest port lotniczy Wrocław-Strachowice, znajdujący się kilkanaście kilometrów od Kątów. === Pociągiem === Kąty Wrocławskie znajdują się na linii kolejowej, łączącej [[Wrocław]] m.in. z [[Jelenia Góra|Jelenią Górą]], [[Dzierżoniów|Dzierżoniowem]], [[Wałbrzych]]em i [[Szklarska Poręba|Szklarską Porębą]]. Z tego względu pociągi z Wrocławia Głównego docierają do Kątów z dużą częstotliwością. === Samochodem === Kąty Wrocławskie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie autostrady A4 (zjazd Kąty Wrocławskie). === Autobusem === == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == * Regionalna Izba Pamięci – muzeum prezentujące historię miejscowości * Rynek i okolice, wraz z ratuszem i jego renesansową wieżą z 1613 roku * Zachowane fragmenty murów obronnych === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == * Park krajobrazowy Dolina Bystrzycy znajduje się we wschodniej części miasta. Prowadzi przez niego szlak pieszy Kąty Wrocławskie - [[Uraz]] * Szlak Bobra – rowerowa pętla zaczynająca się i kończąca w Kątach, przez [[Romnów]], [[Małkowice]] i [[Sadowice]] * Szlak Bielika – kolejna pętla rowerowa, przez [[Czerńczyce]] i [[Krobielowice]] == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == * [[Wrocław]] – duże turystyczne miasto, stolica województwa oraz regionu (Śląska) * Pałac w [[Krobielowice|Krobielowicach]], wraz ze znajdującym się w nim Muzeum Waterloo {{zarys}} {{Jest w|Województwo dolnośląskie}} {{Geo||51° 1′ 47″ N, 16° 46′ 16″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] aq857oj743dqithjs4emvt0zyr9lefy 0 19324 157932 2026-07-30T20:10:04Z Katafrakt 3500 nowy 157932 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} <!-- można wstawić zdjęcie-panoramę miasta, zalecane 2100x300 px --> {{Miejscowość infobox |nazwa = Leśna |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miasta w miejscowym języku--> |widok = Leśna, ratusz.jpg |opis = Ratusz w Leśnej |herb = <!-- herb miasta, np. Herb_Warszawy.png--> |mapa = <!-- położenie miasta na mapie państwa --> |państwo = [[Polska]] |region = [[powiat lubański]] |powierzchnia = <!-- pow. miasta bez km² --> |wysokość = <!-- wysokość n.p.m. bez metrów--> |lud = <!-- liczba mieszkańców --> |prefiks = <!-- prefiks telefoniczny--> |kod pocztowy = |www = <!-- oficjalna strona internetowa miasta --> }} {{Mapframe|51.024167|15.263889|zoom=14|height=400|width=400}} '''Leśna''' to miasto na Pogórzu Izerskim, nad rzeką Kwisą. Znajduje się w [[województwo dolnośląskie|województwie dolnośląskim]], w [[powiat lubański|powiecie lubańskim]]. Jest jednym z najstarszych miast w województwie. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1144 roku, a prawa miejskie miała na pewno już w 1329 roku. == Informacje == <!-- Opis ogólny i opisy: historii, położenia geograficznego, klimatu, kiedy jechać i jak się przygotować.--> === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === Wprawdzie w Leśnej znajduje się stacja kolejowa, jednak ruch pasażerski do niej zawieszono w 1991 roku i jest jedynie okazjonalnie wykorzystywana w ruchu towarowym. Najbliższym miastem, do którego można dotrzeć pociągiem, jest [[Lubań]]. === Samochodem === Do Leśnej najlepiej dotrzeć drogą wojewódzką 393 z [[Lubań|Lubania]] lub 358 ze [[Świeradów-Zdrój|Świeradowa-Zdroju]]. === Autobusem === Autobusem można dotrzeć do Leśnej z Lubania lub Świeradowa-Zdroju. == Dzielnice == == Transport == == Warto zobaczyć == W samej Leśnej warto zobaczyć zabytkową zabudowę rynku i okolic. Natomiast największe atrakcje znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie miasta: * Zamek Czocha – w miejscowości Sucha * Jezioro Złotnickie i Leśniańskie – sztuczne zbiorniki wodne, powstałe w wyniku przegrodzenia Kwisy. Zapory wodne je tworzące należą do najstarszych w Polsce. * Zamek Świecie – w miejscowości [[Świecie]] === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == * Przez Leśną przebiega zielony szlak Lubań – Chobienia * Przebiega przez nią również żółty szlak [[Pilchowice]] – [[Zawidów]] * Rowerowy euroregionalny szlak ER-7 Leśna – [[Mirsk]] * Perłowy szlak – krótka trasa spacerowa wzdłuż Kwisy, w kierunku Suchej i zapory, wspominająca wydobycie pereł w Kwisie == Praca i nauka == == Zakupy == == Wyżywienie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === == Rozrywka == == Zakwaterowanie == === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{zarys}} {{Jest w|Powiat lubański}} {{Geo||51° 1′ 27″ N, 15° 15′ 50″ E}} [[Kategoria:Województwo dolnośląskie]] k9p6xauj4vq9nb6cc8mh4xf98613qp2 0 19325 157935 2026-07-30T20:11:27Z Katafrakt 3500 Katafrakt przeniósł(-osła) stronę [[Lubań (województwo dolnośląskie)]] do [[Lubań]]: dominujące znaczenie 157935 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Lubań]] p9n24htdrc4txo4u2abdb0ryg5us73i 0 19326 157944 2026-07-31T11:16:20Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|}} [[Plik:EuroVelo Route 10.svg|thumb|350px|Przebieg EuroVelo 10 wokół Morza Bałtyckiego]] [[Plik:Sign EV10.svg|thumb|100px|Symbol trasy EV10]] '''EuroVelo 10''' ('''Bałtycki Szlak Rowerowy''', ang. ''Baltic Sea Cycle Route'') – międzynarodowa długodystansowa trasa rowerowa prowadząca wokół [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]]. Oficjalna pętla ma około '''9100 km''' i przebiega przez dziewięć państw: [[Dania|Danię]], Szwecja…” 157944 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|}} [[Plik:EuroVelo Route 10.svg|thumb|350px|Przebieg EuroVelo 10 wokół Morza Bałtyckiego]] [[Plik:Sign EV10.svg|thumb|100px|Symbol trasy EV10]] '''EuroVelo 10''' ('''Bałtycki Szlak Rowerowy''', ang. ''Baltic Sea Cycle Route'') – międzynarodowa długodystansowa trasa rowerowa prowadząca wokół [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]]. Oficjalna pętla ma około '''9100 km''' i przebiega przez dziewięć państw: [[Dania|Danię]], [[Szwecja|Szwecję]], [[Finlandia|Finlandię]], [[Rosja|Rosję]], [[Estonia|Estonię]], [[Łotwa|Łotwę]], [[Litwa|Litwę]], [[Polska|Polskę]] i [[Niemcy]]. Nie ma jednego obowiązującego punktu początkowego ani kierunku przejazdu. Trasa łączy duże miasta portowe, kurorty, wyspy, obszary leśne i rolnicze oraz długie fragmenty wybrzeża. Standard nie jest jednolity: obok asfaltowych dróg rowerowych występują szutry, leśne drogi, betonowe płyty, bruk i odcinki zwykłych dróg publicznych. Oficjalny ślad obejmuje również fragmenty dopiero rozwijane lub planowane. {{Mapframe|58.4|19.5|zoom=4|height=500|width=500|layer=C|align=right|name=EuroVelo 10}} == Informacje == === Najważniejsze dane === {| class="wikitable" ! Cecha ! Informacja |- | Długość całej pętli | ok. 9100 km; suma lądowych śladów GPX jest mniejsza, ponieważ część połączeń stanowią przeprawy promowe, a niektóre fragmenty są nadal rozwijane |- | Państwa | Dania, Szwecja, Finlandia, Rosja, Estonia, Łotwa, Litwa, Polska i Niemcy |- | Charakter | przeważnie płaski lub lekko pofałdowany; trudność zwiększają wiatr, duża długość, nierówne nawierzchnie, sezonowość promów i znaczne odległości między usługami na północy |- | Zalecany rower | trekkingowy, wyprawowy lub gravel z oponami co najmniej 35–40 mm; rower szosowy nie jest odpowiedni na całą pętlę |- | Najlepszy okres | od maja do września; w północnej Szwecji i Finlandii najpewniejszy jest okres od czerwca do sierpnia |- | Nawigacja | oficjalny GPX i mapa offline są konieczne; nie należy zakładać ciągłego oznakowania EV10 |- | Czas przejazdu całej pętli | zwykle 100–130 dni jazdy przy dystansie 65–90 km dziennie, dodatkowo dni odpoczynku i rezerwa pogodowa |} Oficjalna strona EuroVelo udostępnia osobno [https://en.eurovelo.com/ev10 pełny ślad] oraz ślad obejmujący tylko fragmenty rozwinięte, oznakowane lub certyfikowane. Pełny GPX nie jest równoznaczny z gotową, ciągłą drogą rowerową. === Odcinki państwowe === :''Długości w tabeli są wartościami orientacyjnymi obliczonymi z oficjalnych śladów GPX z 2026 roku. Nie obejmują odległości pokonywanych promami; na Bornholmie uwzględniono dodatkową pętlę. Suma różni się więc od oficjalnych 9100 km.'' {| class="wikitable sortable" ! Państwo ! Orientacyjna długość śladu lądowego ! Główny przebieg ! Stan i oznakowanie |- | [[Dania]] | ok. 625 km z pętlą bornholmską | [[Kopenhaga]] – Zelandia – Møn – Falster – Lolland – Langeland – Fionia – Ærø – Als – Sønderborg – Padborg | zasadniczo rozwinięta i oznakowana; występuje kilka obowiązkowych lub sezonowych przepraw |- | [[Szwecja]] | ok. 2520 km | [[Malmö]] – [[Ystad]] – Karlskrona – Kalmar – [[Sztokholm]] – Sundsvall – Umeå – Luleå – Haparanda | brak jednolitego oznakowania EV10; na południu należy śledzić m.in. Sydkustleden i Sydostleden, dalej głównie ślad GPX i trasy regionalne |- | [[Finlandia]] | ok. 1630 km | Haparanda/Tornio – Kemi – Oulu – Vaasa – Pori – Rauma – [[Turku]] – [[Helsinki]] – Kotka – Vaalimaa | południowy i zachodni odcinek jest w znacznej części oznakowany; na północ od Vaasy pozostają długie fragmenty o statusie „nierozwinięty lub nieznany” |- | [[Rosja]] | ok. 660 km | Wyborg – Petersburg – Narwa oraz Mierzeja Kurońska – Królewiec – Mamonowo | formalny przebieg EV10; w 2026 roku nie należy planować przejazdu – zobacz sekcję „Bezpieczeństwo” |- | [[Estonia]] | ok. 985 km | Narwa – Lahemaa – [[Tallinn]] – Paldiski – Haapsalu – Hiuma – Sarema – Parnawa | przeważnie oznakowana jako EV10/EV13 i estońska trasa krajowa nr 1; konieczne są trzy przeprawy między wyspami i lądem |- | [[Łotwa]] | ok. 560 km | Ainaži – Saulkrasti – [[Ryga]] – [[Jurmała]] – Kolka – Windawa – Pāvilosta – Lipawa | odcinki rozwinięte i oznakowane przeplatają się z drogami publicznymi; na południe od Lipawy oznakowanie jest słabsze |- | [[Litwa]] | ok. 105 km | Būtingė – Połąga – Kłajpeda – Smiltynė – Nida | nadmorska droga rowerowa jest rozwinięta, lecz oznakowanie EV10 jest niepełne; występują odcinki o dużym ruchu i nierówne nawierzchnie |- | [[Polska]] | ok. 588 km | Gronowo – Braniewo – Frombork – Elbląg – Gdańsk – Puck – Łeba – Ustka – Kołobrzeg – Międzyzdroje – Świnoujście | na zachodzie Velo Baltica, wspólny przebieg EV10/EV13; dobrze oznakowana od Gdańska do Świnoujścia, słabiej między Braniewem i Elblągiem |- | [[Niemcy]] | ok. 1090 km | Ahlbeck – Uznam – Rugia – Stralsund – Rostock – Wismar – Lubeka – Fehmarn – Kilonia – Flensburg | rozwinięta jako Ostseeküsten-Radweg i D-Route 2; brak znaków z logo EV10, ale dostępne jest oznakowanie krajowe i regionalne |} === Nawierzchnia i ruch === [https://pro.eurovelo.com/download/document/Transnational-Route-Evaluation-Report_EuroVelo-10-Baltic-Sea-Cycle-Route.pdf Audyt 2637 km południowej części EV10], wykonany w latach 2024–2025, wykazał, że 53% badanego przebiegu było wolne od ruchu samochodowego, 27% prowadziło drogami o bardzo małym ruchu, a 12% drogami o małym ruchu. W pełni wydzielona infrastruktura stanowiła 47%, a 82% nawierzchni oceniono jako dobrze lub bardzo dobrze przejezdne. Dane odnoszą się do przebadanych odcinków w Danii, Niemczech, Polsce, na Litwie i w południowej Szwecji, a nie do całych 9100 km. Najczęstsze utrudnienia: * piasek, grunt i zużyte płyty na odcinku Łeba–Rowy, szczególnie w sąsiedztwie Słowińskiego Parku Narodowego; * słabsze drogi leśne w Wolińskim Parku Narodowym oraz między Świnoujściem i Międzyzdrojami; * kostka brukowa i długie fragmenty bruku we wschodnich Niemczech; * wąskie pasy z płyt betonowych i drogi leśne na Rugii; * drogi publiczne o większym ruchu na Litwie i miejscami w państwach bałtyckich; * szuter i drogi lokalne w Szwecji i Finlandii, zwłaszcza poza krajowymi trasami turystycznymi; * tłok pieszy i rowerowy na promenadach w kurortach w lipcu i sierpniu. Na zachodniopomorskiej Velo Baltica 73% trasy prowadzi poza ruchem samochodowym, 59% ma nawierzchnię asfaltową, a 25% wykonano z kostki, płyt lub bruku. Na odcinku pomorskim i warmińsko-mazurskim 61% stanowi asfalt, 18% stabilizowany szuter, 15% kostka, płyty lub bruk, a 6% nawierzchnie gruntowe i luźny żwir. === Oznakowanie === Zalecany znak EuroVelo przedstawia numer 10 na niebieskim tle otoczonym żółtymi gwiazdami. W praktyce należy rozpoznawać także oznaczenia krajowe: {| class="wikitable" ! Obszar ! Oznaczenie, którego należy szukać ! Uwagi |- | Dania | EV10 i krajowa trasa nr 8 (Østersøruten) | oznakowanie dobre, lecz nie każda przeprawa działa przez cały rok |- | południowa Szwecja | Sydkustleden i Sydostleden | brak znaków EV10; poza trasami krajowymi konieczny GPX |- | Finlandia | EV10 oraz lokalne i regionalne drogowskazy rowerowe | najlepsze oznakowanie od Vaasy przez Turku do Vaalimaa |- | Estonia | EV10/EV13 i krajowa trasa nr 1 | stosunkowo czytelne, także na wyspach |- | Łotwa | EV10/EV13 i lokalne numery tras | słabsze między Lipawą a granicą litewską |- | Litwa | EV10 i litewska Nadmorska Trasa Rowerowa | znaki EV10 są niepełne i miejscami niezgodne ze standardem EuroVelo |- | Polska | EV10/EV13, Velo Baltica, miejscami starsze R10 | znaki EV10/13 są dobre od Świnoujścia do Gdańska; stary symbol R10 może oznaczać także wariant lub łącznik |- | Niemcy | Ostseeküsten-Radweg i D-Route 2 | brak oznakowania z logo EV10, lecz krajowe drogowskazy zwykle wystarczają |} == Przygotowania == * Pobierz przed wyjazdem [https://en.eurovelo.com/ev10 oficjalny GPX] oraz mapę offline. Aktualizuj ślad przed każdym dłuższym odcinkiem. * Zaplanuj przeciętnie 60–90 km dziennie. Na odcinkach szutrowych, wyspach, w parkach narodowych i przy silnym wietrze realny dystans może spaść do 40–60 km. * Na północ od Sztokholmu i Vaasy należy wozić zapas jedzenia na cały dzień; pomiędzy sklepami, noclegami i serwisami zdarzają się długie przerwy. * W lipcu i sierpniu rezerwuj noclegi z wyprzedzeniem w kurortach polskich i niemieckich, na Bornholmie, Rugii, Sarema, Hiuma i Mierzei Kurońskiej. * Sprawdź, czy przewoźnik kolejowy lub promowy wymaga osobnego biletu albo rezerwacji miejsca dla roweru. Liczba miejsc bywa mała, zwłaszcza latem. * Do roweru elektrycznego potrzebny jest zapas zasięgu na 80–120 km oraz plan ładowania; publiczne ładowarki rowerowe nie tworzą ciągłej sieci. * Przydadzą się zapasowe dętki lub zestaw bezdętkowy, łatki, spinka do łańcucha, podstawowe narzędzia, mocne światła i środek odstraszający komary. === Przykładowy plan całej pętli === {| class="wikitable" ! Część wyprawy ! Orientacyjny dystans ! Zalecany czas jazdy ! Uwagi |- | Kopenhaga – Malmö – Sztokholm | ok. 1060 km, bez pętli Bornholmu | 14–18 dni | roweru nie można przeprowadzić przez most nad Sundem; należy skorzystać z pociągu albo wybrać dłuższe połączenie promowe przez Helsingør |- | Sztokholm – Haparanda | ok. 1460 km | 19–24 dni | coraz rzadsze usługi, fragmenty bez znaków EV10 |- | Haparanda – Turku – Helsinki | ok. 1370 km | 18–23 dni | północna część Finlandii jest słabiej rozwinięta; od Vaasy standard stopniowo się poprawia |- | Helsinki – Tallinn | przeprawa promowa | 1 dzień | praktyczny wariant omijający zamkniętą granicę fińsko-rosyjską oraz rosyjski odcinek EV10 |- | Tallinn – Parnawa – Ryga – Kłajpeda | ok. 1275 km | 16–21 dni | do podstawowego przebiegu estońskiego należą Hiuma, Sarema i trzy przeprawy promowe |- | Kłajpeda – Polska z pominięciem obwodu królewieckiego | zależnie od wariantu | 6–12 dni albo przejazd transportem | nie istnieje oficjalny objazd EV10; lądowy wariant prowadzi daleko w głąb Litwy i Polski przez rejon Suwałk |- | Braniewo – Gdańsk – Świnoujście | ok. 588 km od granicy w Gronowie | 8–11 dni | najtrudniejszy nawierzchniowo jest odcinek Łeba–Rowy |- | Świnoujście – Rostock – Lubeka – Kilonia – Padborg – Kopenhaga | ok. 1610 km | 21–28 dni | pełny przebieg obejmuje pętlę Rugii oraz wyspy duńskie; liczne promy wymagają sprawdzenia rozkładu |} Do czasu ponownego otwarcia granic rosyjskich nie da się przejechać pełnej oficjalnej pętli bez użycia promu, kolei lub nieoficjalnego objazdu. == Dojazd == Najwygodniej rozpoczynać lub kończyć wyprawę w dużych węzłach kolejowo-promowych. Rozkłady oraz warunki przewozu rowerów należy sprawdzić bezpośrednio przed podróżą. {| class="wikitable" ! Węzeł ! Kolej ! Promy i znaczenie dla EV10 |- | [[Kopenhaga]] / [[Malmö]] | połączenia dalekobieżne i regionalne; pociągi przez most nad Sundem przewożą rowery na zasadach przewoźnika | dobry początek południowej części trasy; w Kopenhadze działa punkt jednokierunkowego wynajmu rowerów do Gdańska |- | [[Ystad]] i Trelleborg | kolej regionalna ze Skanii | Ystad–Rønne na Bornholm; z Trelleborga promy do Niemiec, Polski i Litwy |- | Karlskrona i Karlshamn | kolej do Malmö i innych miast południowej Szwecji | Karlskrona–Gdynia i Karlshamn–Kłajpeda pozwalają łączyć lub skracać różne części pętli |- | [[Sztokholm]], Turku i [[Helsinki]] | główne węzły kolei szwedzkiej i fińskiej | promy Sztokholm–Turku/Helsinki oraz częste połączenia Helsinki–Tallinn |- | [[Tallinn]] | główny dworzec Balti jaam; pociągi m.in. do Narwy i Paldiski | połączenia do Helsinek i Sztokholmu; najlepszy punkt do pominięcia rosyjskiego fragmentu Zatoki Fińskiej |- | [[Ryga]] | główny węzeł łotewskiej kolei | naturalny punkt rozpoczęcia lub podziału przejazdu przez państwa bałtyckie |- | Kłajpeda | czynny dworzec kolejowy z połączeniami krajowymi | promy do Kilonii, Karlshamn i Trelleborga; lokalny prom Kłajpeda–Smiltynė prowadzi na Mierzeję Kurońską |- | Braniewo i Elbląg | czynne stacje pasażerskie; Braniewo ma ograniczoną liczbę pociągów regionalnych | najwygodniejsze kolejowe początki wschodniej części polskiego odcinka; Frombork i Tolkmicko nie mają regularnych pociągów pasażerskich |- | Gdańsk, Sopot i Gdynia | bardzo częste połączenia SKM, regionalne i dalekobieżne | Gdańsk–Nynäshamn oraz Gdynia–Karlskrona; najlepszy polski węzeł rozpoczęcia krótszej wyprawy |- | Puck, Władysławowo, Łeba, Ustka, Darłowo i Kołobrzeg | Puck, Władysławowo i Kołobrzeg mają regularne połączenia; Łeba, Ustka i Darłowo mogą mieć ofertę sezonową lub ograniczoną | umożliwiają podział polskiej trasy; aktualność połączeń sprawdzaj w [https://portalpasazera.pl Portalu Pasażera] |- | Świnoujście | pociągi regionalne i dalekobieżne przez Szczecin | promy do Ystad i Trelleborga; lokalna przeprawa przez Świnę przewozi pieszych i rowery |- | Rostock | duży węzeł kolei regionalnej i dalekobieżnej | prom Gedser–Rostock; początek niemieckiego odcinka i skróconego wariantu Kopenhaga–Gdańsk |- | Lubeka, Kilonia i Flensburg/Padborg | dobre połączenia krajowe i międzynarodowe | Kilonia ma promy do Kłajpedy, Göteborga i Oslo; węzły pozwalają rozpocząć niemiecko-duński fragment trasy |} === Najważniejsze przeprawy na podstawowym przebiegu === * '''Kopenhaga–Malmö''' – przejazd pociągiem przez most nad Sundem; jazda rowerem po moście jest zabroniona. * '''Helsinki–Tallinn''' – nie jest historycznym przebiegiem EV10 przez Rosję, lecz w 2026 roku jest podstawowym praktycznym obejściem zamkniętej granicy. * '''Rohuküla–Heltermaa''', '''Sõru–Triigi''' i '''Kuivastu–Virtsu''' – połączenia niezbędne do przejazdu przez Hiumę, Saremę i Muhu. * '''Fynshav–Søby''', '''Ærøskøbing–Svendborg''' i '''Spodsbjerg–Tårs''' – połączenia wyspowe na duńskim EV10. * '''Stubbekøbing–Bogø''' – sezonowy prom skracający przejazd w kierunku Møn; poza sezonem należy użyć objazdu mostami. * '''Świbno–Mikoszewo''' – sezonowa przeprawa przez Przekop Wisły. W sezonie 2026 działa od 1 maja do 30 września w godzinach 7:00–21:00, zwykle co 30 minut; [https://swibnoprom.pl aktualny rozkład i ceny]. Poza sezonem potrzebny jest znaczny objazd przez most w Kiezmarku. == Trasa == === Dokładny przebieg państwo po państwie === :''Poniższy wykaz podaje kolejne miejscowości węzłowe zgodne z podziałem oficjalnego GPX. Dla Polski podano także miejscowości pośrednie. Trasa często biegnie skrajem miejscowości, a nie przez ich centrum; do nawigacji należy używać aktualnego śladu.'' ==== Szwecja ==== [[Malmö]] – Skanör – Trelleborg – Smygehuk – [[Ystad]] – Simrishamn – Brösarp – Kristianstad – Sölvesborg – Karlshamn – Karlskrona – Torsås – Kalmar/Smedby – Mönsterås – Oskarshamn – Figeholm – Blankaholm – Västervik – Loftahammar – Valdemarsvik – Söderköping – Nyköping – Vagnhärad – [[Sztokholm]] – Åkersberga – Gavel – Österbybruk – Marma – Gävle – Bergby – Söderhamn – Hudiksvall – Harmånger – Armsjötorpet – Sundsvall – Bergeforsen – Härnösand – Ullånger – Örnsköldsvik – Husum – Nordmaling – Umeå – Robertsfors – Lövånger – Skellefteå – Byske – Piteå – Luleå – Töre – Kalix – Haparanda. Z Ystad można popłynąć na duński Bornholm i przejechać dodatkową pętlę: Rønne – Allinge – Svaneke – Dueodde – Rønne, około 103 km. ==== Finlandia ==== Haparanda/Tornio – Kemi – Kuivaniemi – Oulu – Liminka – Siikajoki – Pyhäjoki – Kalajoki – Kokkola – Pietarsaari – Oravainen – Vaasa – Malax – Närpes – Kristinestad – Merikarvia – Yyteri – Pori – Eurajoki – Rauma – Uusikaupunki – Mynämäki – Askainen – [[Turku]] – Paimio – Salo – Mathildedal – Ekenäs/Tammisaari – Ingå/Inkoo – Kirkkonummi – [[Helsinki]] – Porvoo – Loviisa – Kotka – Hamina – Vaalimaa. ==== Rosja – formalny przebieg ==== Vaalimaa – Wyborg – Petersburg – Iwangorod – Narwa. Drugi rosyjski fragment prowadzi od Nidy przez Rybaczyj – Lesnoj – Zielenogradsk – Pionierskij – Swietłogorsk – Jantarnyj – Primorsk – Swietłyj – Królewiec – Ładuszkin – Mamonowo do granicy w Gronowie. W 2026 roku obu fragmentów nie należy uwzględniać w planie praktycznej wyprawy. ==== Estonia ==== Narwa – Sillamäe – Aseri – Karula – Võsu – Loksa – Haavakannu – [[Tallinn]] – Paldiski – Keila-Joa – Nõva – Haapsalu – Rohuküla – prom do Heltermaa – Kärdla – Kõrgessaare – Emmaste – Sõru – prom do Triigi – Leisi – Mustjala – Kihelkonna – Kuressaare – Orissaare – Muhu – Kuivastu – prom do Virtsu – Tõstamaa – [[Parnawa]] – Ikla/Ainaži. ==== Łotwa ==== Ainaži – Salacgrīva – Saulkrasti – [[Ryga]] – [[Jurmała]] – Klapkalnciems – Engure – Mērsrags – Roja – Kolka – Mazirbe – Irbene – Windawa – Pāvilosta – Lipawa – Bernāti – Pape – Rucava – granica w Būtingė. ==== Litwa ==== Būtingė – Šventoji – Połąga – Karklė – Kłajpeda – prom miejski do Smiltynė – Alksnynė – Juodkrantė – Pervalka – Preila – Nida – granica rosyjska na Mierzei Kurońskiej. ==== Polska ==== '''Odcinek wschodni:''' Gronowo – Młoteczno – Braniewo – Stępień – Frombork – Narusa – Krzyżewo – Wodynia – Pogrodzie – Nowinka – Tolkmicko – Kadyny – Suchacz – Kamionek Wielki – Jagodno – Elbląg – Kazimierzowo – Jazowa – Solnica – Kmiecin – Nowy Dwór Gdański – Żelichowo – Tujsk – Rybina – Chorążówka – Głobica – Stegienka – Jantar – Mikoszewo – prom do Świbna – Wyspa Sobieszewska – Wiślinka – Bogatka – Przejazdowo – Gdańsk. '''Odcinek środkowy:''' Gdańsk – Sopot – Gdynia – Kosakowo – Pierwoszyno – Mechelinki – Mosty – Osłonino – Rzucewo – Błądzikowo – Puck – Swarzewo – Gnieżdżewo – Łebcz – Starzyński Dwór – Radoszewo – Starzyno – Kłanino – Sulicice – Sławoszyno – Sławoszynko – Karwieńskie Błoto Pierwsze – Karwieńskie Błoto Drugie – Dębki – Białogóra – Lubiatowo – Kopalino – Osetnik/Stilo – Sasino – Ulinia – Sarbsk – Nowęcin – Łeba – Żarnowska – Gać – Izbica – Rzuski Las – Ciemino – Główczyce – Skórzyno – Równo – Rumsko – Wierzchocino – Żelazo – Smołdzino – Gardna Wielka – Gardna Mała – Retowo – Rowy. '''Odcinek zachodni:''' Rowy – Dębina – Poddąbie – Wytowno – Orzechowo – Ustka – Duninowo – Zaleskie – Złakowo – Marszewo – Królewo – Korlino – Łącko – Jezierzany – Jarosławiec – Wicie – Darłowo – Żukowo Morskie – Bobolin – Dąbki – Bukowo Morskie – Gleźnowo – Bielkowo – Wierciszewo – Iwięcino – Rzepkowo – Osieki – Łazy – Unieście – Mielno – Mielenko – Chłopy – Sarbinowo – Gąski – Pleśna – Ustronie Morskie – Sianożęty – Kołobrzeg – Grzybowo – Dźwirzyno – Rogowo – Mrzeżyno – Pogorzelica – Niechorze – Rewal – Trzęsacz – Pustkowo – Pobierowo – Łukęcin – Radawka – Dziwnówek – Dziwnów – Międzywodzie – Świętouść – Kołczewo – Wisełka – Warnowo – Międzyzdroje – Łunowo – Warszów – Świnoujście. ==== Niemcy ==== Ahlbeck – Heringsdorf – Bansin – Ückeritz – Koserow – Zinnowitz – Trassenheide – Wolgast – Kröslin – Freest – Lubmin – Greifswald – Stralsund – Rugia: Altefähr – Garz – Putbus – Göhren – Baabe – Sellin – Binz – Sassnitz – Lohme – Glowe – Juliusruh – Putgarten/Kap Arkona – Dranske – Wiek – Schaprode – Gingst – Rambin – Altefähr – Stralsund – Barth – Zingst – Prerow – Ahrenshoop – Wustrow – Graal-Müritz – Warnemünde/Rostock – Wismar – Travemünde – Neustadt in Holstein – Großenbrode – Puttgarden – Großenbrode – Oldenburg in Holstein – Schönberger Strand – Kilonia – Eckernförde – Kappeln – Flensburg/Padborg. ==== Dania ==== Padborg – Sønderborg – Fynshav – prom do Søby – Ærøskøbing – prom do Svendborg – Langeland – prom Spodsbjerg–Tårs – Nakskov – Rødbyhavn – Maribo – Nykøbing Falster – Stubbekøbing – Bogø – Møns Klint – Stege – Rødvig – Køge – [[Kopenhaga]]. === Tabela polskich odcinków === {| class="wikitable sortable" ! Odcinek ! Długość według oficjalnego GPX ! Nawierzchnia i trudności ! Kolej lub prom |- | Gronowo – Elbląg | ok. 57 km | drogi lokalne, szutry i drogi techniczne; przebieg docelowy nie jest w pełni rozwinięty ani oznakowany | czynne stacje Braniewo i Elbląg; Frombork i Tolkmicko bez regularnej kolei pasażerskiej |- | Elbląg – Mikoszewo | ok. 51 km | głównie płaskie Żuławy, asfalt i drogi lokalne | Elbląg; w sezonie Żuławska Kolej Dojazdowa w rejonie Jantaru i Stegny |- | Mikoszewo – Gdańsk | ok. 23 km | płasko; sezonowy prom jest elementem ciągłości najkrótszego wariantu | prom Świbno–Mikoszewo; liczne stacje w Gdańsku |- | Gdańsk – Gdynia | ok. 25 km | prawie cały odcinek po miejskich drogach rowerowych; latem duży ruch w pasie nadmorskim | SKM i kolej dalekobieżna w Gdańsku, Sopocie i Gdyni |- | Gdynia – Sławoszyno | ok. 57 km | asfalt, drogi rowerowe i lokalne; kilka podjazdów na Kępie Puckiej | Gdynia, Puck, Swarzewo i pobliskie Władysławowo |- | Sławoszyno – Łeba | ok. 61 km | asfalt i stabilizowany szuter, drogi leśne w rejonie Białogóry i Stilo | Łeba – kolej głównie sezonowa |- | Łeba – Rowy | ok. 58 km | najsłabszy polski odcinek: grunt, piasek, zużyte płyty i drogi leśne; trasa odchodzi daleko od brzegu | Łeba; pośrednio Lębork i Słupsk poza szlakiem |- | Rowy – Ustka | ok. 21 km | krótki, nadmorski i dobrze rozwinięty, miejscami ruch pieszy | Ustka – połączenia całoroczne lub sezonowe zależnie od rozkładu |- | Ustka – Darłowo | ok. 47 km | asfalt, lokalnie betonowe płyty i szuter, szczególnie w rejonie poligonu i jeziora Kopań | Ustka i Darłowo; sprawdź sezonowość pociągów |- | Darłowo – Mielno | ok. 42 km | głównie wydzielone trasy i spokojne drogi, miejscami kostka oraz ruch pieszy | Darłowo; najbliższy duży węzeł dla Mielna znajduje się w Koszalinie |- | Mielno – Kołobrzeg | ok. 35 km | przeważnie asfalt i drogi rowerowe; bardzo duży ruch sezonowy w kurortach | Kołobrzeg; Koszalin około 13 km od Mielna |- | Kołobrzeg – Dziwnówek | ok. 60 km | jeden z najlepszych fragmentów Velo Baltica; niemal ciągła infrastruktura rowerowa | Kołobrzeg; dojazd do Kamienia Pomorskiego z Dziwnówka około 8 km |- | Dziwnówek – Świnoujście | ok. 53 km | dobre fragmenty przeplatają się z leśnymi i nierównymi drogami na Wolinie; słabszy przejazd przez Woliński Park Narodowy | Kamień Pomorski, Międzyzdroje i Świnoujście; lokalna przeprawa przez Świnę |} === Dziesięciodniowy plan polskiego odcinka === Plan zakłada średnie tempo turystyczne, ale dwa dni są długie. Warto dodać dzień odpoczynku w Gdańsku lub Łebie. {| class="wikitable" ! Dzień ! Odcinek ! Orientacyjny dystans ! Uwagi |- | 1 | Braniewo – Frombork – Tolkmicko – Elbląg | ok. 45 km | dojazd pociągiem do Braniewa; rozpoczęcie przy samej granicy w Gronowie wydłuża dzień o około 12 km |- | 2 | Elbląg – Nowy Dwór Gdański – Mikoszewo – Gdańsk | ok. 74 km | tylko w sezonie działania promu Świbno–Mikoszewo; poza sezonem objazd znacznie wydłuża etap |- | 3 | Gdańsk – Sopot – Gdynia – Puck | ok. 50–55 km | bardzo dobra możliwość skrócenia dnia koleją SKM lub pociągiem regionalnym |- | 4 | Puck – Sławoszyno – Dębki – Białogóra | ok. 55–60 km | odcinki asfaltowe i leśne; możliwość noclegu w Dębkach lub Białogórze |- | 5 | Białogóra – Stilo – Łeba | ok. 35–45 km | krótszy dzień przeznaczony na latarnię Stilo, Łebę lub ruchome wydmy |- | 6 | Łeba – Smołdzino – Rowy | ok. 58 km | najwolniejszy odcinek; po deszczu lub przy piachu należy przeznaczyć więcej czasu |- | 7 | Rowy – Ustka – Jarosławiec – Darłowo | ok. 67 km | dobra baza usługowa w Ustce, Jarosławcu i Darłowie |- | 8 | Darłowo – Mielno – Kołobrzeg | ok. 77 km | długi, ale przeważnie łatwy technicznie odcinek; w sezonie tłok na promenadach |- | 9 | Kołobrzeg – Mrzeżyno – Rewal – Dziwnówek | ok. 60 km | jeden z najlepiej przygotowanych odcinków EV10 w Polsce |- | 10 | Dziwnówek – Wisełka – Międzyzdroje – Świnoujście | ok. 53 km | leśne utrudnienia na Wolinie; powrót koleją albo promem międzynarodowym |} === Warianty i odcinki mylone z główną trasą === * '''Półwysep Helski''' – odgałęzienie R10 przez Władysławowo, Jastarnię i Hel jest atrakcyjnym wariantem, ale główny EV10 prowadzi z Pucka przez Gnieżdżewo, Łebcz i Sławoszyno. Latem można połączyć Hel z Gdańskiem lub Gdynią statkiem albo koleją. * '''Mierzeja Wiślana''' – trasa przez Stegnę, Sztutowo i Krynicę Morską jest wariantem lub wycieczką boczną. Główny EV10 prowadzi z Elbląga przez Nowy Dwór Gdański i Mikoszewo do Gdańska. * '''Bornholm''' – oznakowana pętla około 103 km jest częścią duńskiej oferty EV10, ale wymaga promu z Ystad i powrotu na kontynentalny przebieg. * '''Rugia i Fehmarn''' – oficjalne ślady zawierają pętle wysp, które znacząco wydłużają niemiecką trasę. Można je pominąć, jeśli celem jest szybki przejazd wzdłuż południowego Bałtyku. * '''Kopenhaga–Gedser–Rostock''' – bezpośredni wariant używany w ofercie Kopenhaga–Gdańsk prowadzi z Kopenhagi do Gedser duńską trasą krajową nr 9 i EV7, następnie promem do Rostocku. Nie jest to pełny duński przebieg EV10 przez wyspy i Szlezwik-Holsztyn. == Infrastruktura na trasie == === Infrastruktura rowerowa i dodatkowa === * W Danii, północnych Niemczech i na rozwiniętych odcinkach Polski występują wiaty, stoły, ławki, podpórki, tablice informacyjne, liczniki rowerowe i samoobsługowe stacje naprawcze. Rozmieszczenie nie jest jednak równomierne. * Na skontrolowanym odcinku pomorskim od Ustki przez Gdańsk do Braniewa zidentyfikowano 32 miejsca odpoczynku wyposażone w różne zestawy ławek, wiat, toalet lub placów zabaw. * Zachodniopomorski program [https://rowery.wzp.pl/mpr-y Miejsc Przyjaznych Rowerzystom] obejmuje noclegi, gastronomię, atrakcje, informację turystyczną i usługi. Na każdym z pięciu dziennych etapów Velo Baltica znajdują się obiekty programu. * W Niemczech pomocna jest sieć [https://www.bettundbike.de Bett+Bike], w Danii Bed+Bike, a w Szwecji [https://swedenbybike.com/en/cyclist-welcome Cyclist Welcome]. Standardy różnią się, ale zwykle obejmują bezpieczne przechowanie roweru, podstawowe narzędzia i informacje o serwisie. * Publiczne toalety i punkty z wodą są częste w miastach i kurortach, lecz rzadkie poza nimi. Na północy Szwecji i Finlandii nie należy opierać planu wyłącznie na publicznych punktach poboru wody. * Serwisy i sklepy rowerowe działają przede wszystkim w dużych miastach i kurortach. Na wyspach estońskich, wybrzeżu Kurlandii i północnych odcinkach skandynawskich trzeba liczyć się z oczekiwaniem na części lub dojazdem do większej miejscowości. === Baza noclegowa i gastronomia === Na południowym wybrzeżu Bałtyku baza jest gęsta: dostępne są kempingi, schroniska młodzieżowe, pensjonaty, apartamenty i hotele. Największym problemem jest brak wolnych miejsc i wysokie ceny w szczycie sezonu, a nie brak obiektów. Na północy Szwecji i Finlandii dystans między noclegami może wymuszać dłuższy lub krótszy etap. W Szwecji i Finlandii można korzystać z zasad powszechnego dostępu do przyrody, ale biwakowanie podlega ograniczeniom w parkach narodowych, rezerwatach, w pobliżu zabudowań i na gruntach uprawnych. W Danii popularne są kempingi, schrony i wyznaczone miejsca biwakowe. W Polsce, Niemczech i państwach bałtyckich najbezpieczniej używać legalnych kempingów albo uzyskać zgodę właściciela terenu. Zaopatrzenie i gastronomia są łatwe w Danii, Niemczech, Polsce i południowej Szwecji. Na wyspach estońskich, Kurlandii oraz północnych wybrzeżach Szwecji i Finlandii należy sprawdzać godziny sklepów i wozić zapas na kolejny dzień. === Najważniejsze miejscowości turystyczne === {| class="wikitable" ! Państwo lub region ! Główne miejscowości i obszary ! Dlaczego warto zatrzymać się dłużej |- | Dania | Kopenhaga, Køge, Stege i Møns Klint, Maribo, Nykøbing Falster, Svendborg, Ærøskøbing, Sønderborg | zabytkowe miasta, klify kredowe, wyspy i porty; gęsta baza kempingowa |- | Niemcy | Kilonia, Lubeka i Travemünde, Wismar, Rostock i Warnemünde, Fischland-Darß-Zingst, Stralsund, Rugia, Greifswald, Wolgast i Uznam | miasta hanzeatyckie, kurorty, porty, klify Jasmundu i Kap Arkona |- | Polska zachodnia | Świnoujście, Międzyzdroje, Dziwnów, Rewal, Kołobrzeg, Mielno, Darłowo i Ustka | kurorty, latarnie morskie, porty i bardzo gęsta baza noclegowa |- | Polska środkowa i wschodnia | Rowy, Smołdzino, Łeba, Białogóra, Puck, Gdynia, Sopot, Gdańsk, Żuławy, Elbląg, Frombork i Braniewo | Słowiński Park Narodowy, Kaszuby, Trójmiasto, Żuławy i Zalew Wiślany |- | Litwa | Kłajpeda, Połąga, Juodkrantė i Nida | Mierzeja Kurońska, plaże, wydmy i architektura uzdrowiskowa |- | Łotwa | Lipawa, Pāvilosta, Windawa, Kolka, Jurmała i Ryga | dzikie wybrzeże Kurlandii, przylądek Kolka, drewniana zabudowa i zabytki Rygi |- | Estonia | Parnawa, Kuressaare, Kärdla, Haapsalu, Tallinn, park narodowy Lahemaa i Narwa | wyspy, uzdrowiska, średniowieczne miasta, dwory i wybrzeże Zatoki Fińskiej |- | Finlandia | Helsinki, Porvoo, Ekenäs, Turku, Rauma, Pori/Yyteri, Kristinestad, Vaasa, Kokkola, Oulu i Kemi | drewniane starówki, archipelagi, plaże i miasta nad Zatoką Botnicką |- | Szwecja | Haparanda, Luleå, Umeå, Wysokie Wybrzeże, Sundsvall, Gävle, Sztokholm, Västervik, Kalmar, Karlskrona, Ystad i Malmö | archipelagi, miasta portowe, Wysokie Wybrzeże i zabytkowe centra południowej Szwecji |} == Połączenia z innymi trasami == * '''EuroVelo 7 – Szlak Słońca''' – połączenie w Kopenhadze i na północnym wybrzeżu Szwecji; wariant Kopenhaga–Gedser–Rostock korzysta z EV7 i duńskiej trasy nr 9. * '''EuroVelo 9 – Bałtyk–Adriatyk''' – początek lub koniec w Gdańsku; dalej przez Poznań, Wrocław, Czechy i Austrię w kierunku Adriatyku. * '''EuroVelo 11 – Szlak Europy Wschodniej''' – połączenie w Helsinkach i Tallinnie; EV11 prowadzi dalej przez Tartu, Wilno i Warszawę. * '''EuroVelo 13 – Szlak Żelaznej Kurtyny''' – długie wspólne fragmenty w Estonii, na Łotwie, Litwie, w Polsce i północnych Niemczech. W Polsce EV10 i EV13 mają wspólny przebieg przez całe wybrzeże. * '''D-Route 2''' i '''Ostseeküsten-Radweg''' – niemieckie oznaczenia EV10. * '''Velo Baltica''' – regionalna nazwa EV10/EV13 od Świnoujścia do Ustki. * '''Wiślana Trasa Rowerowa''' i '''Green Velo''' – połączenia odpowiednio w rejonie Gdańska i Elbląga/Zalewu Wiślanego. * '''Sydkustleden''' i '''Sydostleden''' – szwedzkie trasy krajowe używane przez EV10 między Malmö, Simrishamn i Karlshamn. * '''Estońska trasa krajowa nr 1''' – zasadniczy przebieg EV10/EV13 w Estonii. == Jednokierunkowy wynajem roweru Kopenhaga–Gdańsk == Od 2026 roku można wypożyczyć rower w rejonie Kopenhagi i oddać go w Gdańsku albo odbyć podróż w kierunku przeciwnym, bez powrotu do pierwotnej wypożyczalni. Usługę opracowały duńska firma OneWayBikeTours i gdański touroperator Poland by Locals w ramach projektu Baltic Biking UPGRADE. [https://pro.eurovelo.com/news/2026-06-30_launch-of-a-cross-border-one-way-bike-rental-along-eurovelo-10-from-copenhagen-to-gdansk-international-experts-put-it-to-a-test Uruchomienie usługi opisuje EuroVelo]. Punkty odbioru i zwrotu: * '''rejon Kopenhagi''' – Café Parforce, Dyrehavevej 1, 2930 Klampenborg; * '''Gdańsk''' – Poland by Locals, ul. Chlebnicka 19/20. Do wyboru są rowery trekkingowe, gravele i rowery elektryczne. W cenie podstawowej operator podaje zestaw naprawczy z pompką, zapięcie, w razie potrzeby światła i bidon; sakwy, torba kierownicy, kask i uchwyt telefonu są dodatkami. Firma nie przewozi bagażu codziennie między noclegami, ale oferuje wypożyczenie sakw lub przyczepy oraz wybrane usługi przechowania i transportu bagażu. Operator proponuje trzy warianty: około 400 km przez południową Szwecję i prom do Gdyni/Gdańska, około 600 km przez Szwecję, Bornholm i Sassnitz oraz około 900 km przez Gedser, Rostock i polsko-niemieckie wybrzeże. Ostatni wariant jest najbliższy południowej EV10, ale od Kopenhagi do Gedser biegnie EV7 i duńską trasą nr 9; po EV10 prowadzi dopiero od Rostocku. Deklarowany czas wynajmu wynosi zwykle 7–12 dni. Aktualne ceny, dostępność rowerów i warunki rezerwacji: [https://www.onewaybiketours.com/copenhagen---gdansk OneWayBikeTours – Copenhagen–Gdańsk]. == Bezpieczeństwo == * W lipcu 2026 [https://odyseusz.gov.pl/RU polskie MSZ oznacza Rosję poziomem 4 „Nie jedź”]. [https://valtioneuvosto.fi/en/-/1410869/finland-s-eastern-border-to-remain-closed-until-further-notice-2 Granica lądowa Finlandii z Rosją pozostaje zamknięta do odwołania], a zgodnie z [https://raja.fi/en/guidelines-for-travellers-at-border-crossings informacją fińskiej Straży Granicznej] Vaalimaa nie może być przekraczana także rowerem. Praktyczny przejazd EV10 wymaga promu Helsinki–Tallinn i pominięcia obwodu królewieckiego. * Na drogach publicznych w państwach bałtyckich, Litwie, północnej Szwecji i Finlandii należy używać świateł także w dzień i nosić elementy odblaskowe. Pobocze bywa wąskie lub nie występuje. * Na promenadach w Polsce, Niemczech i Danii należy zwolnić; w sezonie dochodzi do konfliktów z pieszymi. * Silny boczny i przeciwny wiatr może istotnie wydłużyć etap. Prognozę warto sprawdzać również przed przeprawami promowymi. * Po ulewach szutry, drogi leśne i odcinki gruntowe mogą być błotniste, a na wybrzeżu zasypywane piaskiem. Nie należy omijać zamknięć wynikających z erozji klifu lub prac leśnych. * Numer alarmowy 112 działa we wszystkich państwach Unii Europejskiej na trasie. == Gdzie dalej == * Z Gdańska trasą [[EuroVelo|EuroVelo 9]] w kierunku Poznania, Czech, Austrii i Adriatyku. * Z Tallinna lub Helsinek trasą [[EuroVelo|EuroVelo 11]] na południe Europy. * Z wybrzeża Polski i Niemiec trasą [[EuroVelo|EuroVelo 13]] wzdłuż dawnej Żelaznej Kurtyny. * Z Kopenhagi trasą [[EuroVelo|EuroVelo 7]] przez Berlin, Pragę i Alpy w kierunku Morza Śródziemnego. == Aktualne mapy, rozkłady i źródła praktyczne == * [https://en.eurovelo.com/ev10 Oficjalna strona, mapa i pliki GPX EuroVelo 10] * [https://pro.eurovelo.com/download/document/Transnational-Route-Evaluation-Report_EuroVelo-10-Baltic-Sea-Cycle-Route.pdf Raport oceny południowej EV10, audyt 2024–2025, publikacja 2026] – obszerny plik PDF * [https://rowery.wzp.pl/2-pomorze-zachodnie-velo-baltica Velo Baltica – Pomorze Zachodnie] * [https://rowery.wzp.pl/artykul/100/velo-baltica-pod-lupa-co-mowi-najnowszy-raport-o-zachodniopomorskim-odcinku-eurovelo-10 Podsumowanie audytu zachodniopomorskiego z 2026 roku] * [https://dts.pomorskie.eu/dzialania-strategiczne/pomorskie-trasy-rowerowe/przebieg-trasy-i-gpx/ Pomorskie trasy rowerowe – przebieg i GPX] * [https://portalpasazera.pl Portal Pasażera – kolej w Polsce] * [https://www.bahn.com Deutsche Bahn], [https://www.rejseplanen.dk Rejseplanen – Dania], [https://resrobot.se Resrobot – Szwecja], [https://www.vr.fi VR – Finlandia], [https://elron.ee Elron – Estonia], [https://www.vivi.lv Vivi – Łotwa], [https://ltglink.lt LTG Link – Litwa] * [https://www.scandlines.com Scandlines – Gedser–Rostock i Rødby–Puttgarden], [https://www.bornholmslinjen.com Bornholmslinjen – Ystad–Rønne], [https://www.praamid.ee promy estońskie], [https://swibnoprom.pl prom Świbno–Mikoszewo] * [https://www.onewaybiketours.com/copenhagen---gdansk jednokierunkowy wynajem rowerów Kopenhaga–Gdańsk] {{Jest w|Turystyka rowerowa}} [[:Kategoria:Europa]] i6od30nhwkebnx7uezkmvx58pwqotcx