Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 984 158196 150523 2026-08-08T06:21:32Z Emptywords 3806 lit. 158196 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kazanłyk |nazwa oryginalna = Казанлък |widok = Kazanlak Center.jpg |opis = |herb = Kazanlak_coat_of_arms.png |mapa = Kazanluk_location_in_Bulgaria.png |państwo = [[Plik:Flag of Bulgaria.svg|20px]] [[Bułgaria]] |region = [[Plik:Flag_of_Stara_Zagora_(obverse).svg|20px]] [[Obwód Stara Zagora|Stara Zagora]] |powierzchnia = 36,067 |wysokość = 407 |lud = 48 500 |prefiks = (+359) 0431 |kod pocztowy = 6100 |www = https://www.kazanlak.bg/ }} '''Kazanłyk''' ([[Rozmówki bułgarskie|bułg]]. Казанлък) to miasto w środkowej [[Bułgaria|Bułgarii]], w dolinie na południe od [[Bałkan]]ów, przy drodze do historycznej Przełęczy Szipka. Słynie jako centrum bułgarskiego przemysłu olejku różanego, a okolica obfituje w starożytne grobowce, z których jeden znajduje się na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|liście światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == Kazanłyk leży w centrum Doliny Róż, w równej odległości od głównego pasma Gór Bałkańskich i masywu Srednej Gory, przez co szczyty nie są widoczne z miasta, a czasami można by pomyśleć, że w pobliżu nie ma gór, choć w linii prostej dzieli je nie więcej niż 10 km. Osady istniały w dolinie już w starożytności – co więcej, jedna ze stolic trackich, Sewtopol, znajdowała się 5 km od współczesnego Kazanłyku. Sam Kazanłyk po raz pierwszy wspomniano dopiero pod koniec XIV wieku, po przybyciu Turków. Jego nazwa pochodzi od tureckich Akcze K'zanlar, czyli „białych dziewcząt” (według legendy to one witały przybyłego tu w XV wieku tureckiego sułtana). W XIX wieku miasto doświadczyło wzrostu świadomości narodowej, wyrażonego na przykład w otwarciu bułgarskiej czytelni, ale wydarzenia lat 70. XIX wieku nie odegrały znaczącej roli, a lokalne domy-muzea, w przeciwieństwie do Karłowa, poświęcone są postaciom z czasów niepodległej Bułgarii. Po wyzwoleniu [[Bułgaria|Bułgarii]] spod panowania Turków miasto zaczęło rozwijać się w kierunku przemysłowym: oprócz stosunkowo niewielkiej produkcji olejku różanego, powstały tu fabryki tekstylne, a nawet fabryka broni, która później została przekształcona w zakład produkcji instalacji hydraulicznych. Wszystko to nadało Kazanłykowi bardzo zwyczajny, „socjalistyczny” wygląd z szerokimi ulicami i wielopiętrowymi betonowymi budynkami, który uderzająco różni się od sąsiedniego [[Karłowo|Karłowa]], mimo że jego populacja jest półtora raza większa. Jednocześnie Kazanłyk sprawia wrażenie miasta, w przeciwieństwie do Karłowa; żadne z nich nie jest ośrodkiem regionalnym. W Kazanłyku są też stare domy, ale trzeba ich poszukać, a ogólnie rzecz biorąc, nie jest to miejsce warte odwiedzenia, gdyby nie tracki grobowiec z niezwykłymi malowidłami odkryty w 1944 roku. Ten światowej klasy zabytek (zabytek UNESCO) przyciąga do miasta turystów i właśnie po to się tu wybiera, poświęcając co najmniej półtorej godziny na zwiedzanie miasta, co w zupełności wystarczy na zwiedzenie grobowca i muzeum. Kazanłyk ma dobrą infrastrukturę, można tu również przenocować, a jeśli dysponuje się czasem i transportem, zwiedzić liczne trackie grobowce w okolicy. === Orientacja === Kazanłyk ma centrum i typową dzielnicę historyczną. Centrum jest w przeważającej mierze przeznaczone dla pieszych i rozciąga się na kilka przecznic od centralnego '''placu Seuthopolis'''; składa się z bulwarów i nowoczesnych budynków, przeplatanych kilkoma starszymi. Dzielnica historyczna znajduje się stąd na północny wschód, pół kilometra od placu, na przeciwległym brzegu małej rzeki przepływającej przez miasto. W dzielnicy historycznej znajduje się sam grobowiec tracki, przylegająca infrastruktura kawiarni i sklepów z pamiątkami oraz kilka starych dzielnic z niskimi domami z wąskimi uliczkami i brukowanymi chodnikami. == Dojazd == === Samolotem === W Kazanłyku nie ma lotniska, a najbliższymi portami lotniczymi obsługującymi ruch lotniczy jest: * {{Znacznik|Port lotniczy Płowdiw|42.067778 |24.864722 |typ=transport}}'''Port lotniczy Płowdiw''' ({{IATA|PDV}}), położony około 115 km na południowy-zachód. * {{Znacznik|Port lotniczy Sofia|42.695 |23.408333 |typ=transport}}'''Port lotniczy Sofia''' ({{IATA|SOF}}), położony około 190 km na zachód. * {{Znacznik|Port lotniczy Burgas|42.570278 |27.515278 |typ=transport}}'''Port lotniczy Burgas''' ({{IATA|BOJ}}_. położony około 190 km na wschód. === Koleją === Kazanłyk to główna stacja na Linii Subbałkańskiej, która łączy [[Sofia|Sofię]] z [[Burgas]] nad Morzem Czarnym przez [[Karłowo]], [[Tułowo]] i [[Karnobat]] (każda z nich jest węzłem z inną linią). Kilka pociągów dziennie obsługuje całą linię lub jej połowę, ale od 2025 roku kursuje również co najmniej jeden bezpośredni pociąg dziennie z [[Płowdiw]]u (do [[Ruse]] przez [[Karłowo]]). W przeciwnym razie podróż z [[Płowdiw]]u wymaga przesiadki w [[Karłowo|Karłowie]]; ze [[Stara Zagora|Starej Zagory]] – w [[Tułowo|Tułowie]]. {{Znacznik|Dworzec kolejowy|42.6141 |25.3930 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy'''. Budynek z czasów socjalizmu z kioskiem pod dumnym szyldem „Kawiarnia” i małą poczekalnią. Po drugiej stronie ulicy znajduje się kawiarnia ze stolikami i okienkiem, z którego sprzedaje się banicę. Dworzec znajduje się na południowych obrzeżach miasta, 10 minut spacerem od centralnego placu. === Samochodem === Kazanłyk leży praktycznie w samym centrum [[Bułgaria|Bułgarii]] i nic dziwnego, że zbiega się tu kilka dróg. Na północ, przez Przełęcz Szipka, do [[Gabrowo|Gabrowa]] (50 km) i [[Wielkie Tyrnowo|Wielkiego Tyrnowa]] (90 km); na zachód – do [[Karłowo|Karłowa]] (50 km) i [[Sofia|Sofii]] (190 km); na wschód – do [[Sliwen]] (85 km). Z południa najlepiej jechać przez [[Stara Zagora|Starą Zagorę]] (40 km), skąd z Kazanłyku prowadzi wygodna, szeroka droga. Z [[Płowdiw]]u 140 km przez [[Stara Zagora|Starą Zagorę]] i nieco mniej, jeśli jedzie się lokalnymi drogami przez [[Karłowo|Karłowo]]. === Autobusem === Większość autobusów łączących północną część Bułgarii z południową przejeżdża przez Kazanłyk. Najczęstsze połączenie to do [[Stara Zagora|Starej Zagory]] (1 godzina), skąd autobusy odjeżdżają 1-2 razy na godzinę. Na północ, przez Przełęcz Szipka, autobusy kursują co 2-3 godziny, docierając co najmniej do [[Gabrowo|Gabrowa]], a następnie rozjeżdżają się w różnych kierunkach. Do [[Karłowo|Karłowa]] wygodniej jest dojechać pociągiem, choć autobusy również kursują. Bezpośrednie połączenie do [[Płowdiw]]u – tylko kilka razy dziennie, wygodniej jest jechać przez Karłowo lub Starą Zagorę, a w samych tych miastach jest co zwiedzać. {{Znacznik|Dworzec autobusowy|42.6147 |25.3940 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy'''. Ascetyczny budynek, ozdobiony trackim rydwanem, po drugiej stronie drogi od dworca kolejowego. Infrastruktura jest taka sama. == Komunikacja == {{mapa|42.616667|25.4|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}} Bez własnego pojazdu trudno dotrzeć do atrakcji znajdujących się w okolicy miasta. Jednak po samym mieście łatwo poruszać się jest pieszo. == Warto zobaczyć == [[Plik:Kazanlak-tomb-fresco-2-2.jpg|300px|thumb|Fresk w trackim grobowcu w Kazanłyku]] * {{zobacz | name=[https://www.muzei-kazanlak.org/index.php?option=com_content&view=article&id=63&Itemid=87&lang=en Grobowiec tracki w Kazanłyku] | alt= |url= | email= | adres= | lat=42.625556 | long=25.399167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Niedz. 09:00-17:00. W pobliżu miasta znajduje się starożytny tracki grobowiec z IV wieku p.n.e., wpisany na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Wewnątrz grobowca znajduje się wąski korytarz prowadzący do okrągłej komory grobowej, którą zdobią malowidła ścienne przedstawiające rytualną ucztę pogrzebową. Niestety, w muzeum można obejrzeć tylko kopię. Jednak wszystkie inne (otwarte) grobowce w regionie są oryginalne. Jeśli nie interesują Cię „nieoryginalne” freski, udaj się do grobowców Seutes 2 i 3 oraz Szuszmanec i inni, gdzie możesz wejść do środka i poczuć się jak w [[Egipt|Egipcie]]. 6 lw. }} * {{zobacz | name=Muzeum Historyczne "Iskra" | alt= |url= | email= | adres= | lat=42.621204 | long=25.394909 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Można tam znaleźć artefakty pochodzące z Królestwa Trackiego z VI, V, IV w. p.n.e., a także obrazy i rzeźby najlepszych malarzy bułgarskich z XIX i XX w. }} * {{zobacz | name=Muzeum Róż | alt= |url= | email= | adres= | lat=42.62348 | long=25.38854 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe muzeum z informacjami o produkcji olejku różanego. }} * {{zobacz | name=Fontanna Carska | alt= |url= | email= | adres=Plac Sewtopolis | lat=42.618611 | long=25.3925 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stary Meczet | alt= |url= | email= | adres= | lat=42.6210 | long=25.3976 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Cerkiew Wniebowzięcia NMP | alt= |url= | email= | adres= | lat=42.6178 | long=25.3949 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{Znacznik|Megalit Brama Bogini|42.5704|25.3768|typ=natura}}'''Megalit „Brama Bogini”'''. Miejsce to oferuje fantastyczne widoki i jest dość łatwo dostępne. Wzdłuż ścieżki prowadzącej od wioski Buzovgrad do samego punktu orientacyjnego znajdują się znaki i oznaczenia. Megalit jest częścią malowniczej „Ścieżki przez wieki” – około dwugodzinnego spaceru, który obejmuje ponad pięć różnych, ważnych miejsc historycznych z różnych okresów w historii ludzkości. == Aktywny wypoczynek == * Zobacz, jak powstaje słynny bułgarski '''olejek różany'''. Najlepiej odwiedzić to miejsce w maju lub czerwcu, ponieważ wtedy zbiera się olejki eteryczne z róż. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Olejek różany i suszone płatki róż są sprzedawane w Kazanłyku, ale na mniejszą skalę, niż mogłoby się wydawać. Produkty te są dostępne w sklepach z pamiątkami w okolicy trackiego grobowca oraz w muzeum róż. * {{Znacznik|'''Billa'''|42.6147 |25.3904|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Billa''', ul. Baczo Kiro 6 🕑 pon.–pt. 7:30–22:00, sob. 8:00–22:00, niedz. 8:30–21:00. Duży supermarket spożywczy obok dworca kolejowego. * {{Znacznik|'''Uniwersam'''|42.61847 |25.39404|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Uniwersam''', 1 Knjaz Aleksandr Batenberg Blvd. (centrum). 🕑 pon.–sob. 9:30–19:00, niedz. 10:00–17:00. Niewielkie centrum handlowe ze sklepami odzieżowymi i zabawkami, a także kawiarnią. == Gastronomia == Jak większość bułgarskich miast, Kazanłyk nie cierpi na nadmiar dobrych restauracji, ale jest tu kilka lokali gastronomicznych i nieograniczona liczba kawiarni, w których można usiąść i napić się. * {{Znacznik|'''Restauracja Laguna'''|42.62174|25.39775|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Laguna''', bulwar Nikoli Petkowa 37A 🕑 10:00–24:00. Danie główne: 12–20 lewów. Kuchnia ma śródziemnomorski charakter, porcje nie są duże, a ceny są powyżej średniej, ale wybór jest dobry, z dużą ilością ryb i owoców morza. Wieczory tematyczne z opłatą za wstęp i programem pokazowym nieco psują obraz, ale odbywają się one nie częściej niż raz w tygodniu. Przez resztę czasu restauracja jest przytulna i cicha. * {{Znacznik|'''Essen'''|42.62016|25.39142|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Essen''', ul. „Generał Skobelew”, 10. 🕑 7:30–23:30. Lokal składa się z dwóch części – „cukierni dla dzieci” i baru-restauracji dla dorosłych. Obie nazywają się Essen, ale nie jest jasne, czy odnosi się to do niemieckiego miasta, niemieckiego czasownika „essen”, czy czegoś innego. W każdym razie wpływy niemieckie są prawie niezauważalne, jedzenie jest zwyczajne, a w ciągu dnia dostępne jest tanie menu lunchowe. * {{Znacznik|'''Pizzeria Iskra'''|42.62070|25.39349|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria „Iskra”''', Iskra, 18. 🕑 10:00 - 23:00. Mieszanka wszystkich możliwych dań i kuchni, zaczynając oczywiście od pizzy. Dobre recenzje. * {{Znacznik|'''Café Merci'''|42.6214|25.4003|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Café Merci''', ul. „Starozagorska”, 2. 🕑 8:00 - 22:00. Od wielu innych miejskich kawiarni różni się obecnością w menu naleśników ze słonym i słodkim nadzieniem. Dobre miejsce na śniadanie. == Festiwale, imprezy == * '''[https://www.rosefestivalkazanlak.com/ Festiwal Róż]'''. Najlepszy czas na obserwację zbiorów róż i podziwianie pól różanych to okres od końca maja do końca czerwca. Festiwal Róż odbywa się zazwyczaj przez cztery weekendy w czerwcu, a w każdy weekend w innej wiosce odbywają się rytuały zbierania róż dla turystów. Podczas tych porannych wydarzeń można nawet samemu uczestniczyć w zbieraniu róż. Następnie można odwiedzić destylarnię olejków eterycznych z róż i zobaczyć proces zbierania kwiatów. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == We wschodniej części miasta mieszka duża społeczność romska, w której podróżni mogą czuć się niekomfortowo, a przyjezdni mogą być niemile widziani — najlepiej w ogóle omijać to miejsce. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''Dolina Królów Trackich''' – Cała dolina wokół Kazanłyku usiana jest grobowcami, z których niektóre są dostępne do zwiedzania. Wiele wykopalisk przeprowadzono wokół dawnego Seutopolis, obecnie jeziora Kazanłyckiego. * '''[[Szipka]]''' – Wieś na północnym zachodzie, w której znajduje się imponująca katedra w stylu rosyjskim, wzniesiona ku pamięci rosyjskich żołnierzy poległych w bitwie o Przełęcz Szipka. Grobowce trackie są również bardziej atrakcyjne i interesujące, wszystkie mają 6 mil kwadratowych. * '''[[Gabrowo]]''' – Na północy, za Górami Bałkańskimi. Znajdują się tam zabytki, muzeum humoru oraz imponujące możliwości zakupów i restauracji. * '''[[Park Przyrodniczy Bułgarka]]''' – Położony na północnym krańcu Bałkanów, naprzeciwko Kazanłyku, oferuje wiele możliwości spędzania czasu na świeżym powietrzu dla miłośników natury i pieszych wędrówek. {{użyteczny}} {{Jest w|Bułgaria}} {{geo|42.6167|25.4000}} [[Kategoria:Bułgaria]] orz2toua1h57n7fjxtr3h9n3vda0wpx 0 1367 158193 156436 2026-08-07T12:14:35Z Alan ffm 23 158193 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Państwo infobox |nazwa państwa = Maroko |flaga = Flag of Morocco.svg |lokalizacja = LocationMorocco3.svg |stolica = [[Rabat]] |ustrój = monarchia konstytucyjna |waluta = dirham |waluta symbol = MAD |strefa czasowa = UTC ±0 |powierzchnia = 446 550 |język urzędowy = arabski, berberyjski |religia = islam |kod telefoniczny = +212 |napięcie elektryczne = |ruch samochodowy = |kod samochodowy = MA |domena internetowa = .ma }} [[Plik:Map of Morocco from CIA World Factbook.png|thumb|upright=1.6|Mapa Maroka]] '''Maroko''', '''Królestwo Marokańskie''' ([[w:język arabski|arab.]] '''المملكة المغربية''' ''Al-Mamlaka al-Maghribijja'', [[w:język berberyjski|berb.]] '''ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ''' ''Tagldit N Lmaġrib'') – państwo położone w [[Afryka Północna|północno-zachodniej]] [[Afryka|Afryce]] nad [[w:Ocean Atlantycki|Oceanem Atlantyckim]] i [[w:Morze Śródziemne|Morzem Śródziemnym]]. == Charakterystyka == Najbardziej popularnymi regionami turystycznymi Maroka są wybrzeża Morza Śródziemnego oraz Oceanu Atlantyckiego. Oprócz licznych mniejszych kąpielisk nadmorskich, znajduje się w Maroku kilka większych miast o dużych walorach turystycznych: [[Rabat]], [[Casablanca]], [[Tanger]], [[Marrakesz]] i [[Agadir]]. Do godnych odwiedzenia miast można również zaliczyć trzy dawne stolice królewskie: [[Fez]], Marrakesz i [[Meknes]]. Na południu kraju wartym odwiedzenia jest [[Tiznit]], gdzie na lokalnym targu oferowane są wyroby biżuterii berberyjskiej oraz przejazdy na dromaderze. W [[Kulmina|Kuliminie]] istnieją targi wielbłądów. Mało wykorzystane są dwie górskie miejscowości [[Azru]] i [[Ifran]] w Atlasie Średnim, a także [[Michlifene]] – ośrodek sportów zimowych. Dzięki dogodnym połączeniom promowym, turyści z Francji i Hiszpanii stanowią większość wśród odwiedzających ten kraj. Turystyka ma coraz większe znaczenie w gospodarce Maroka, które jest w czołówce państw afrykańskich (po [[Egipt|Egipcie]] i [[Tunezja|Tunezji]]) pod względem wielkości ruchu turystycznego. Zawdzięcza to głównie dość dobrze rozwiniętej bazie turystycznej i niskiej sezonowości, a także coraz większej europeizacji kraju. Na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|liście światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO]] jest w Maroku osiem pozycji. === Geografia === Maroko graniczy z [[Algieria|Algierią]] (na wschodzie), [[Sahara Zachodnia|Saharą Zachodnią]] (na południu) i [[Hiszpania|hiszpańskimi]] eksklawami w Afryce: [[Ceuta|Ceutą]] i [[Melilla|Melillą]] (na północy). === Fauna i flora === === Klimat === Maroko położone jest w dwóch strefach klimatycznych. Na wybrzeżu występuje klimat podzwrotnikowy, przechodzący w głębi kraju w bardzo suchy, będący odmianą klimatu górskiego a na południowym wschodzie nawet pustynny. Lato na obszarze całego kraju jest bezdeszczowe i prawie bezchmurne.Najchłodniejszym miesiącem jest tu styczeń. === Historia === === Kultura i sztuka === === Polityka === === Gospodarka === Gospodarka Maroka jest zróżnicowana i opiera się na kilku głównych sektorach. Kluczowe znaczenie mają rolnictwo, przemysł i usługi. Rolnictwo zapewnia zatrudnienie dla dużej części ludności i obejmuje uprawę zbóż, warzyw, owoców oraz hodowlę zwierząt. Przemysł obejmuje przemysł spożywczy, tekstylny, chemiczny, a także przemysł wydobywczy, w tym wydobycie fosforytów — Maroko jest jednym z największych producentów fosforytów na świecie. Sektor usług, zwłaszcza turystyka, odgrywa coraz ważniejszą rolę w gospodarce, przyciągając turystów do miast takich jak [[Marrakesz]] czy [[Casablanca]]. Pomimo postępów, gospodarka Maroka stoi przed wyzwaniami, takimi jak wysokie bezrobocie, nierówności społeczne i potrzeba dalszych reform gospodarczych. === Społeczeństwo === Społeczeństwo w Maroku jest zróżnicowane i wielokulturowe, z silnymi wpływami arabskimi, berberyjskimi i europejskimi. Większość mieszkańców to muzułmanie, co odgrywa kluczową rolę w życiu codziennym i kulturze. Społeczeństwo jest tradycyjne, ale coraz bardziej otwarte na nowoczesność i turystykę. Rodzina i wspólnota mają duże znaczenie, a wartości religijne i kulturowe są głęboko zakorzenione w codziennym życiu. === Zwyczaje === # Gościnność – Marokańczycy są bardzo gościnni i chętnie przyjmują gości, często oferując herbatę miętową i tradycyjne przekąski. # Religia – Islam odgrywa kluczową rolę w życiu codziennym; modlitwy są bardzo ważne, a zwyczaje religijne wpływają na codzienne życie. # Rodzina – Silne więzi rodzinne są podstawą społeczeństwa; szacunek dla starszych i opieka nad rodziną są bardzo ważne. # Targi i bazary – Zakupy na targach (soukach) to nie tylko handel, ale też ważny element towarzyski i kulturowy. # Strój – Wiele osób nosi tradycyjne stroje, takie jak caftan czy djellaba, szczególnie podczas uroczystości i religijnych świąt. # Święta i festiwale – Obchodzone są liczne święta religijne i narodowe, podczas których odbywają się parady, tańce i uroczystości. == Przygotowania == === Mapy === Dostępna w Polsce mapa samochodowa 1:800&nbsp;000 (Marco Polo) wraz z planami Rabatu, Tangeru, Fezu, Meknesu i Marrakeszu. === Wybór czasu podróży === === Wizy === Od 1 stycznia 2005 roku obywatele polscy udający się do Maroka na okres do 90 dni w celach turystycznych są zwolnieni z obowiązku wizowego. Zwolnienie to nie dotyczy przyjazdów na pobyt stały, w celu podjęcia pracy bądź innego zajęcia zarobkowego. === Przepisy celne === Na lotniskach nie ma ograniczeń dotyczących ilości i wielkości butelek z napojami, które można wnieść na pokład samolotu w bagażu podręcznym (stan na marzec 2013). === Wymiana waluty === Oficjalną walutą jest dirham, który jest niewymienialny poza terytorium Maroka. Dirhamy można kupić za dolary lub euro praktycznie w każdym hotelu oraz na lotniskach. Sprzedaż dirhamów teoretycznie (stan na marzec 2013) wymaga okazania zaświadczenia o wcześniejszym zakupie wydawanego przez kantor, ale w praktyce przy mniejszych kwotach nie przestrzega się tego przepisu. Najlepiej wykorzystywać sieć bankomatów. Działają całą dobę, są dostępne wszędzie, a koszt transakcji (jednorazowo) to ok. 10 euro. Maksymalna kwota poboru z kart „Visa Debet” to 3900 MAD (jednorazowo). === Ubezpieczenia === === Ekwipunek === === Rozmówki === == Dojazd == === Samolotem === * Easy Jet lata z [[Londyn]]u do [[Marrakesz]]u oraz z [[Lyon]]u do [[Casablanca|Casablanki]], czy też [[Berlin]] -> [[Mediolan]] -> Marrakesz * loty czarterowe m.in. do [[Agadir]]u z Londynu, [[Manchester]]u, również z [[Warszawa|Warszawy]] * Ryanair jest zdecydowanie najtańszy – z Londynu lub Brukseli Charleroi (CRL) do [[Fez]]u i Marrakeszu * [[Lufthansa]] z [[Katowice|Katowic]], cena niewiele wyższa niż tanich linii, lot z przesiadką, ale na jednym bilecie * Wizzair z Katowic do Mediolanu i po kilku godzinach Ryanairem do Fezu * AirArabia z Mediolanu-Bergamo (Włochy) do Marrakeszu (uwaga tylko 7 kg bagaż podręczny) === Pociągiem === === Autobusem === === Statkiem === Wiele połączeń promowych. Dobrym miejscem opuszczenia Europy jest [[Algeciras]], skąd z mniej więcej godzinną częstotliwością kursują promy do hiszpańskiej enklawy [[Ceuta]] oraz [[Tanger]]u (około 36 EUR w styczniu 2007). Bilety można kupić do ostatniej chwili przed wypłynięciem a ich cena nie zależy od firmy ani standardu promu. Zdecydowanie lepszym pomysłem jest wybór [[Tanger]]u ze względu na dogodne połączenia z całym krajem. Ponadto płynąc na tej trasie formalności część formalności granicznych (wypełnienie deklaracji wjazdowej, stemple w paszporcie) załatwimy w czasie rejsu. Należy tego dopilnować – w przeciwnym wypadku zostaniemy zawróceni z trapu. W Tangerze bilety powrotne można kupić w jednym z wielu (jak to w Maroku) biur przed i w terminalu. Kosztują one (styczeń 2007) około 400 MAD. == Przejścia graniczne == Granica z Algierią jest na całej długości zamknięta. == Podział administracyjny == [[Plik:Morocco Regions 2015 numbered.svg|thumb|upright=1.6|Podział administracyjny Maroka]] {{W Wikipedii|Podział administracyjny Maroka}} Maroko podzielone jest od 4 września 2015 roku na 12 regionów. # [[Tanger-Tetuan-Al-Husajma]] # [[Region Wschodni (Maroko)|Region Wschodni]] # [[Fez-Meknes]] # [[Rabat-Sala-Al-Kunajtira]] # [[Bani Mallal-Chunajfira]] # [[Casablanca-Sattat]] # [[Marrakesz-Safi]] # [[Dara-Tafilalt]] # [[Sus-Massa]] # [[Kulmim-Wad Nun]] # [[Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra]] # [[Ad-Dachla-Wadi az-Zahab]] == Miasta == Według danych oficjalnych pochodzących z 2014 roku w Maroku znajdowało się 6 miast wydzielonych (Casablanca, Fez, Tanger, Marrakesz, Sala, Rabat) oraz 215 gmin miejskich (w tym 6 na terytorium spornym Sahary Zachodniej). Największym miastem z populacją ponad 3 milionów jest Casablanca. Stolica kraju, Rabat, znajduje się na szóstym miejscu pod względem liczby ludności. W 2014 roku były dwa miasta liczące ponad milion mieszkańców, 5 miast z ludnością 500÷1000 tys., 29 miast z ludnością 100÷500 tys., 34 miasta z ludnością 50÷100 tys., 44 miasta z ludnością 25÷50 tys. oraz 108 miast poniżej 25 tys. mieszkańców. Największe miasta w Maroku: Największe miasta w Maroku według liczebności mieszkańców na podstawie spisu powszechnego 2014: L.p. Miasto Region Liczba ludności 1. [[Casablanca]] (الدار البيضاء) Casablanca-Sattat 3 357 173 2. [[Fez]] (فاس) Fez-Meknes 1 091 512 3. [[Tanger]] (طنجة) Tanger-Tetuan-Al-Husajma 947 952 4. [[Marrakesz]] (مراكش) Marrakesz-Safi 911 990 5. [[Sala]] (سلا) Rabat-Sala-Al-Kunajtira 890 403 6. [[Barkan]] (بركان) Wschodni 120 000 7. [[Rabat]] (الرباط) Rabat-Sala-Al-Kunajtira 573 895 8. [[Meknes]] (مكناس) Fez-Meknes 520 428 9. [[Wadżda]] (وجدة) Wschodni 494 252 10. [[Al-Kunajtira]] (القنيطرة) Rabat-Sala-Al-Kunajtira 431 282 11. [[Agadir]] (أكادير) Sus-Massa 421 844 == Ciekawe miejsca == === Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO === {{#lsth:Lista światowego dziedzictwa UNESCO|[[Maroko]]}} == Transport == === Pociągiem === Słabo rozwinięta sieć kolejowa, na południe pociągi dojeżdżają tylko do Marrakeszu. === Autobusem === Autobusy występują w Maroku w dwóch zasadniczych odmianach – CTM i cała reszta. Autobusy państwowej firmy CTM odjeżdżają z reguły z oddzielnych dworców, gdzie możemy liczyć na kawę, rozkład jazdy, spokojną poczekalnię i inne luksusy. Same autobusy są nowe, czyste i klimatyzowane. Miejsca są numerowane. Załadunkiem naszego dobytku zajmują się pracownicy dworca – toboły zostawiamy w kasie bagażowej (5 do 10 MAD za sztukę), a odbieramy na miejscu od kierowcy za okazaniem odnośnego kwitu. Podróż autobusem prywatnego przewoźnika to opcja tańsza i ciekawsza. Początkiem przygody jest ustalenie godziny odjazdu i zakup biletu. W holu dworca w dużym mieście znajduje się kilkanaście lub kilkadziesiąt kas należących do różnych firm przewozowych a pomiędzy nimi krążą watahy naganiaczy. Aby uzyskać w miarę pełny obraz sytuacji warto zasięgnąć informacji z kilku źródeł. Oczywiście bilet można też kupić bezpośrednio w autobusie (ale najpierw trzeba go znaleźć – napisy z reguły tylko po arabsku!). Kierowca pobiera również „po uważaniu” opłatę za bagaż w ładowni. Wydaje się, że uczciwa stawka dla turysty z Polski to 10 MAD. Sam pojazd z zewnątrz może przedstawiać się okazale, wewnątrz możemy się spodziewać mniejszego lub większego stopnia zdezelowania. Jeżeli mamy szanse wybrać miejsce, warto zwrócić uwagę czy oparcia siedzeń naszego i znajdującego się przed nami nie mają problemów z utrzymaniem się w pionie. Nie powinniśmy się też spodziewać działającej klimatyzacji ani ogrzewania. W czasie długiej nocnej podróży warto wziąć do kabiny śpiwory i trochę dodatkowych ubrań – w autobusie nie będzie zapewne cieplej niż na zewnątrz... Niezależnie od tego jakim autobusem będziemy jechać, przy planowaniu podróży bezpiecznie jest założyć, że będzie ona trwała około 50% dłużej niż nam powiedziano. Jeżeli możemy powybrzydzać przy wyborze siedzenia – warto siąść po stronie nienasłonecznionej. === Samochodem === W Maroko bardzo łatwo wynająć samochód (ceny już od 23 euro na dobę (stan na 2013 rok), ale uwaga. Jako zabezpieczenie firma blokuje ok. 700 euro na karcie płatniczej. Ta kwota jest zablokowana na okres około jednego m-ca i nie można jej użyć w trakcie pobytu! === Taksówki === * '''Grand Taxi''' – duże taksówki (czyt. Mercedes 210 z lat 70.) 5-osobowe auto zabierające do 6 osób + kierowca, koszt przejazdu dzieli się na wszystkich pasażerów, więc konkurują one z autobusami, łatwo dostępne, szybkie – na krętych górskich drogach wręcz za szybkie. * '''Petit Taxi''' – miejskie małe taksówki, poruszające się w obrębie miasta, należy zawsze ustalić cenę przed zatrzaśnięciem drzwi. Zabierają maksymalnie trzy osoby. * '''Przykładowe opłaty''' Z lotniska w Marrakeszu do centrum miasta od 100 do 150 MAD (trzy osobowa rodzina). Oficjalny cennik widoczny przy postoju Taxi, ale cenę i tak trzeba negocjować. == Język == * urzędowy: arabski * w powszechnym użyciu francuski * wielu mieszkańców kraju używa na co dzień dialektów berberyjskich * w sklepach, hotelach, na dworcach autobusowych można z reguły bez problemu porozumieć się po angielsku (choć np. w taksówkach jest z tym różnie) == Zakupy == == Gastronomia == Gastronomia w Maroku jest bogata, aromatyczna i pełna kontrastów, łącząc wpływy arabskie, berberyjskie, andaluńskie i francuskie. Charakterystyczne dla niej są przyprawy, takie jak szafran, cynamon, kumin i kolendra, które nadają potrawom intensywny smak i aromat. W menu dominują dania takie jak taginy (duszone mięsa z warzywami i przyprawami gotowane w glinianym naczyniu), couscous, pastille (słodko-słone ciasto z mięsem), a także różnorodne zupy i sałatki. Marokańska kuchnia słynie także z słodkich wypieków, daktyli, orzechów i miodu. Tradycyjnie posiłki są okazją do spotkań i wspólnego celebrowania, często przy herbacie miętowej. == Noclegi == == Nauka == System edukacji w Maroku opiera się na strukturze wieloetapowej i obejmuje kilka poziomów. Edukacja obowiązkowa trwa od 6 do 15 roku życia i obejmuje szkołę podstawową (école primaire). Po jej ukończeniu uczniowie mogą kontynuować naukę na poziomie średnim, zarówno w szkołach publicznych, jak i prywatnych. Szkoły średnie dzielą się na dwa etapy: collège (średnia szkoła podstawowa) i lycée (szkoła licealna). Po ukończeniu lycée uczniowie mogą zdawać egzaminy wstępne na studia wyższe. System edukacji w Maroku zmaga się z wyzwaniami, takimi jak niska jakość nauczania i nierówności społeczne, ale rząd podejmuje działania na rzecz jego reformy i poprawy dostępności oraz jakości edukacji. == Praca == == Bezpieczeństwo == Maroko to państwo przyjazne dla turystów. Mimo że w Maroku przestępczość utrzymuje się na dość wysokim poziomie, turyści bardzo rzadko padają jej ofiarą. Niemniej na rzadko uczęszczanych ulicach, również niedaleko obiektów turystycznych, w nocy mogą zdarzyć się napady dokonywane przez uzbrojonych napastników. Dlatego należy zrezygnować ze spacerów w nocy w tych okolicach. Turyści, szczególnie po zachodzie słońca, powinni poruszać się w grupach kilkuosobowych, nigdy samotnie – również w centrum miast. Złodzieje na skuterach często wyrywają kobietom torebki. W przepełnionych miejscach należy być bardzo ostrożnym i nosić torebkę albo plecak z dokumentami przed sobą, nigdy z tyłu, pieniądze i paszport przechowywać oddzielnie i nie trzymać wszystkich pieniędzy w jednym miejscu. Warto również posiadać kserokopię paszportu. Lepiej nie spacerować w nocy po medinach – starych dzielnicach miast, które w dzień są tłumnie odwiedzane przez turystów. Na bazarach w [https://greatdeserttours.com/ Maroku] (suk) zdarzają się kradzieże kieszonkowe. Niebezpieczne są również biedne dzielnice we wszystkich dużych miastach w Maroku. Stanowczo nie zaleca się wchodzenia do biednych dzielnic. == Zdrowie == == Kontakt == <!-- === Telefon === === Internet === === Poczta === --> == Informacje turystyczne == == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == === Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Maroku === Ambasada RP w Rabacie 23, av. Oqbah, B.P. 425, 10 090 Rabat, Maroko Telefon: +212 537 77 17 91 Fax: +212 537 77 85 66 Strona www: https://rabat.msz.gov.pl/pl/ E-mail: [Mailto:rabat.amb.sekretariat@msz.gov.pl rabat.amb.sekretariat@msz.gov.pl] === Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce === Ambasada Maroka w Warszawie ul. Dąbrowskiego 72 02-561 Warszawa Telefon: +48 22 849 63 41 Fax: +48 22 848 18 40 E-mail: [Mailto:info@moroccoembassy.pl info@moroccoembassy.pl] {{Atrybucja}} {{Jest w|Afryka Północna}} [[Kategoria:Maroko| ]] 3dspbrnikdk5dn8f09z9n506zlacl4h 0 1433 158195 133115 2026-08-08T06:19:11Z Emptywords 3806 lit 158195 wikitext text/x-wiki {{top-banner|2005-09 Mikołajki.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa=Mikołajki|herb=POL_Mikołajki_COA.svg|państwo=[[Polska]]|kod pocztowy=11-730|www=http://www.mikolajki.pl/|lud=3 852 (2017)|powierzchnia=8,85|flaga=POL Mikołajki flag.svg}} [[Plik:Mikolajki bridge 2008-07.jpg|mały|240x240px|Widok na most i przystań]] '''Mikołajki''' - miasto w północno-wschodniej Polsce, położone w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w[[Powiat mrągowski|powiecie mrągowskim]]. == Charakterystyka == === Położenie === Pod względem kulturowym Mikołajki leżą na [[Mazury|Mazurach]], zaś pod względem historycznym – na obszarze dawnej Galindii. W Mikołajkach łączą się Tałty z Jeziorem Mikołajskim. W czasach krzyżackich były to dwa oddzielne jeziora połączone strumieniem. Przy północno-wschodniej granicy miasta położone jest także jezioro Łuknajno. === Historia === Nazwa miejscowości pochodzi od patrona kościoła św. Mikołaja. W miejscu Mikołajek pierwotnie znajdowała się staropruska osada. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1444 r. Od 1466 pod zwierzchnictwem Korony Królestwa Polskiego jako lenno pod zarządem krzyżackim. W 1516 r. miejscowość posiadała już własny most i karczmę, a z czasem powstał także dwór, port i kilka manufaktur tkackich. Od 1701 Mikołajki stanowiły część Królestwa Prus. Prawa miejskie otrzymały w 1726 od króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I, trzy lata później znaczną część zabudowy zniszczył pożar. Drugi nawiedził miasto w 1833 roku. W 1911 Mikołajki uzyskały połączenie kolejowe z Mrągowem i Orzyszem. Od 1920 miasto stało się popularną miejscowością turystyczną, a częstym gościem była tu Stefania Sempołowska. W trackie wojny w zachodniej części miejscowości mieściła się placówka Abwehery, która zajmowała się wywiadem. Z czasem jej znaczenie mocno urosło gdy Adolf Hitler przeniósł się do swojej kwatery Wilczy Szaniec w Gierłoży. W 1945 miasto zostało włączone do Polski. == Dojazd == Do miasta prowadzi droga krajowa nr 16 łącząca [[Olsztyn]] z Ełkiem. Od południa do Mikołajek wpada droga wojewódzka 609 (Mikołajki - Ukta). Do 2009 r. w mieście funkcjonował dworzec kolejowy, na który można było dojechać m.in. z [[Mrągowo|Mrągowa]] i Ełka.{{Mapframe|53.800957|21.571615|zoom=14}} == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Muzeum Reformacji *Kościół ewangelicki * Port Żeglugi Mazurskiej * Rezerwat Przyrody Jezioro Łuknajno [http://www.e-mikolajki.pl/o-miejscowo-769/rezerwat-przyrody-jezioro--3505/] == Warto spróbować == * Żeglarstwo * Kajakarstwo * Wędkarstwo == Najbliższe okolice == * Jezioro [[Śniardwy]] * Wojnowo * Głazowisko * [[Krutyń]] * [[Mrągowo]] *Osada Galindia *Muzeum Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego *Park Dzikich Zwierząt w Kadzidłowie [http://www.e-mikolajki.pl/atrakcje-w-okolicy-771/park-dzikich-zwierz-3507/] * Zamek Krzyżacki w Rynie [http://www.e-mikolajki.pl/atrakcje-w-okolicy-771/zamek-krzy-3509/] == Gastronomia == == Noclegi == * [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,mikolajki,0.html Mikołajki noclegi] – [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,hotele,mikolajki,60.html hotele], [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,kwatery-prywatne,mikolajki,60.html kwatery], [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,pensjonaty,mikolajki,60.html pensjonaty] – opisy, ceny, fotografie oraz dane teleadresowe * [http://www.e-mikolajki.pl/ Nocowanie Mikołajki - hotele, pokoje, pensjonaty, kwatery, domki letniskowe, obiekty spa] == Wyjazd == {{zarys}} {{Jest w|Powiat mrągowski}} [[Kategoria:Powiat mrągowski]] 1pptusip89u25lvs3yo9n1lzz0isq17 0 9003 158192 151398 2026-08-07T12:09:31Z Alan ffm 23 158192 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ceuta |widok = Ceuta_desde_el_mirador_de_Isabel_II.jpg |herb = Escudo de Ceuta.svg |mapa = Localización_Ceuta.png |państwo = [[Hiszpania]] |region = Ceuta |powierzchnia = 19,3 |prefiks = |www = http://www.ceuta.es/ceuta/ }} '''Ceuta''' – [[Hiszpania|hiszpańska]] jednostka administracyjna − miasto i twierdza położone na afrykańskim cyplu tworzącym Cieśninę Gibraltarską, niemal naprzeciw [[Gibraltar]]u. Jest eksklawą na terytorium [[Maroko|Maroka]]. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Znajduje się tu mały port lotniczy. === Koleją === Nie ma bezpośredniego połączenia kolejowego. === Samochodem === === Promem === Ceuta ma połączenie promowe z [[Algeciras]]. == Język == == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == {{Jest w|Hiszpania}} [[Kategoria:Hiszpania]] edx4z6q0s04c84eh5ng076k91tnwy1e 0 11034 158194 151206 2026-08-07T15:35:37Z CommonsDelinker 3013 Replacing Neuchatel_city_coat_of_arms.svg with [[File:CHE_Neuchâtel_COA.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set)). 158194 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Neuchâtel |widok = Lac_de_Neuchatel_depuis_la_Neuchatel_(ville_suisse)_dscn0660.jpg |herb = CHE Neuchâtel COA.svg |mapa = |państwo = [[Szwajcaria]] |powierzchnia = 18,05 |lud = 33 500 |prefiks = 032 |www = https://www.neuchatelville.ch/ }} '''Neuchâtel''' – miasto w zachodniej [[Szwajcaria|Szwajcarii]], stolica kantonu [[Neuchâtel (Kanton)|Neuchâtel]], położone nad brzegiem jeziora Neuchâtel. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Bernie. === Koleją === Neuchâtel jest ważnym węzłem kolejowym. Posiada połączenia kolejowe z większością ważniejszych miast Szwajcarii, w tym z Genewą, Zurychem czy Bernem. === Samochodem === Neuchâtel jest ważnym węzłem drogowym. === Autobusem === === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Neuchâtel (kanton)}} [[Kategoria:Szwajcaria]] 8em1xlvv6nzjkq0yg9ckuxfopp2xpkl