Kilonia

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipodróże</sitename>
    <dbname>plwikivoyage</dbname>
    <base>https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipodróże</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikipodróży</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Kilonia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1009</id>
    <revision>
      <id>158254</id>
      <parentid>158252</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:23:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zakupy */</comment>
      <origin>158254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65581" sha1="21spqaj98rmqf5z0868qnw9o9rl3eor" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kilonia
 |nazwa oryginalna = Kiel
 |widok            = KielerStadtzentrumLuftaufnahme.jpg
 |opis             = 
 |herb             = DEU_Kiel_(Alt.)_COA.svg
 |mapa             = Lage der kreisfreien Stadt Kiel in Deutschland.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Germany.svg|20px]] [[Niemcy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Schleswig-Holstein.svg|20px]] [[Szlezwik-Holsztyn]]
 |powierzchnia     = 118,65
 |wysokość         = 5
 |ludność          = 251 800
 |prefiks          = 0431
 |kod pocztowy     = 24103–24118, 24143–24149, 24159
 |www              = https://www.kiel.de/
}}
'''Kilonia''' ([[Rozmówki niemieckie|niem]]. ''Kiel'') jest stolicą [[Niemcy|niemieckiego]] kraju związkowego [[Szlezwik-Holsztyn]] i ważnym węzłem żeglugowym nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. Położone na końcu Zatoki Kilońskiej, miasto liczy około 250 000 mieszkańców (stan na 2026 rok) i pozostaje jednym z głównych portów pasażerskich w [[Niemcy|Niemczech]].

== Charakterystyka ==
Jako główny port pasażerski (wraz z [[Travemünde]] i [[Rostock]]iem) oraz bałtycki punkt końcowy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], Kilonia odgrywa ważną rolę w żegludze. To właśnie tutaj w 1918 roku zabrzmiał dzwon pogrzebowy niemieckiego monarchizmu, gdy admirałowie chcieli wysłać flotę na ostatnią, chwalebną, lecz pozbawioną militarnego sensu bitwę. Marynarze zbuntowali się przeciwko swoim oficerom, co doprowadziło do rewolucji i powstania rad robotniczych i żołnierskich.

Podczas drugiej wojny światowej Kilonia została poważnie zbombardowana ze względu na stocznię produkującą łodzie podwodne. Obecnie w Kilonii buduje się statki cywilne i wojskowe, a na wschodnim brzegu Förde (fiordu) dominują wysokie dźwigi.

Bombardowanie zniszczyło prawie wszystkie zabytki Kilonii (w rzeczywistości zniszczyło 95% całego miasta); nawet starsze budynki powstały po II wojnie światowej. Jeśli więc przyjedziesz do „Kieler Schloss” (Zamku Kilońskiego), nie rozczaruj się. Z pierwotnego budynku niewiele zostało. Podczas odbudowy powojennej wykorzystano głównie architekturę nowoczesną, a nacisk położono na funkcjonalność i szybkość budowy, a nie na ponadczasowy design czy piękną architekturę.

=== Dzielnice ===
Kilonia leży po obu stronach '''Fiordu Kilońskiego'''. Jest to odnoga [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]], która zwęża się ku południu, tworząc port. Ze względu na swoje położenie, niektóre dzielnice nazywane są również wschodnim i zachodnim brzegiem. Po stronie wschodniej do fiordu wpada mała rzeczka '''Schwentine'''. Po stronie zachodniej znajdują się śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], który wpada do Łaby w pobliżu [[Brunsbüttel]].

* {{Znacznik|'''Mitte'''|54.3229816|10.1315913|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Mitte''', centrum miasta ze starówką, zamkiem i terminalem promowym

Na wschodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Gaarden'''|54.3|10.133333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Gaarden''', dzielnica, w której dawniej mieszkali stoczniowcy z Howaldtswerke (HDW)
* {{Znacznik|'''Ellerbek'''|54.315|10.169444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Ellerbek''' / {{Znacznik|'''Wellingdorf'''|54.323889|10.173333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wellingdorf''', połączenie osiedla robotniczego i wsi
* {{Znacznik|'''Neumühlen-Dietrichsdorf'''|54.332222|10.1825|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Neumühlen-Dietrichsdorf, dawna wioska rybacka z licznymi wędzarniami ryb, położona na północ od rzeki Schwentine
Na zachodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Düsternbrook'''|54.335833|10.145278|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Düsternbrook''', z budynkami rządu krajowego, dzielnicą willową i kąpieliskiem publicznym
* {{Znacznik|'''Wik'''|54.355556|10.135|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wik''', obszar przemysłowy zdominowany przez marynarkę wojenną
* {{Znacznik|'''Holtenau'''|54.372778|10.141944|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Holtenau''', na północ od Kanału Kilońskiego, dawny port drzewny
* {{Znacznik|'''Pries'''|54.403611|10.156667|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Pries''' - {{Znacznik|'''Friedrichsort'''|54.394722|10.174167|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Friedrichsort''', z małymi stoczniami, marynarką wojenną i lotniskiem
* {{Znacznik|'''Schilksee'''|54.421944|10.1725|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Schilksee''', wieś z plażami i ośrodkiem olimpijskim

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
[[Plik:Aerial image of the Kiel-Holtenau airfield.jpg|thumb|Port lotniczy Kilonia-Holtenau]]
{{Znacznik|Port lotniczy Kilonia-Holtenau|54.379469|10.145147|typ=transport}}'''[https://www.airport-kiel.de/home-airport-en.html Port lotniczy Kilonia-Holtenau]''' ({{IATA|KEL}}). Miasto posiada własne lotnisko, Kilonia-Holtenau, ale jego pas startowy jest zbyt krótki dla dużych samolotów i dlatego nie jest już wykorzystywany do lotów regularnych. Dostępne są usługi czarterowe. Lotnisko jest również przystosowane do obsługi pilotów prywatnych. Możliwa jest odprawa celna i graniczna. Personel pokładowy może skorzystać z zakwaterowania.

{{Znacznik|Port lotniczy Hamburg|53.630389|9.988228|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Hamburg]]''' ({{IATA|HAM}}), Flughafenstr. 1-3, 22335 [[Hamburg]]. Tel.: +49 (0)40 507 50, faks: +49 (0)40 50 75 12 34, e-mail: info@ham.airport.de. Port lotniczy Hamburg jest najbliższym lotniskiem z połączeniami międzynarodowymi. [https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius] – autobus lotniskowy z portu lotniczego Hamburg-Fuhlsbüttel – oraz Flixbus oferują regularne połączenia z lotniska w Hamburgu do głównego dworca kolejowego w Kilonii lub tymczasowego centralnego dworca autobusowego. Rozkład jazdy jest skoordynowany między innymi z rozkładem jazdy promów Color Line do Norwegii i Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].

=== Pociągiem ===
[[Plik:Kiel, der Hauptbahnhof.jpg|thumb|Kiel Hauptbahnhof]]
Kilonia jest dobrze skomunikowana z siecią kolejową, choć większość pociągów dalekobieżnych z południa kończy bieg w [[Hamburg]]u.

* Codziennie kursuje kilka bezpośrednich pociągów ICE z południa.
* Pociągi z [[Hamburg]]a do Dworca Głównego w Kilonii kursują co pół godziny.
* Linia kolejowa do [[Flensburg]]a umożliwia dotarcie do większości miast na stałym lądzie [[Dania|Danii]] w ciągu 8 godzin. Istnieje również półgodzinne połączenie do [[Neumünster]], a także linia kolejowa z [[Lüneburg]]a przez [[Lubeka|Lubekę]]. Umożliwia to na przykład podróż z [[Berlin]]a z DeutschlandTicket.

{{Znacznik|Kiel Hauptbahnhof|54.3148|10.1318|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/kiel-hbf Kiel Hauptbahnhof]''', Sophienblatt 25-27, 24114 Kilonia. Dworzec Główny ma dobrą infrastrukturę turystyczną i jest intensywnie użytkowany, zwłaszcza przez pasażerów statków wycieczkowych oraz pieszych i rowerzystów korzystających z codziennie odpływających promów. Dworzec jest często bardzo zatłoczony krótko po przybyciu promów lub statków wycieczkowych. Dworzec jest również łatwo dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Dostęp bez barier jest możliwy przez wejście na placu przed dworcem (rampa). Winda znajduje się przy wejściu od strony Kieler Matrosenplatz, jeden poziom poniżej hali dworca. Dostęp dla wózków inwalidzkich.

{{Znacznik|Przystanek Suchsdorf|54.349181|10.090942|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/suchsdorf Przystanek Suchsdorf]''', Am Bahnhof 3, 24107 Kilonia. Przystanek Suchsdorf znajduje się na linii do [[Flensburg]]a; jednak podróżni z [[Flensburg]]a i [[Dania|Danii]] zazwyczaj kontynuują podróż do dworca głównego. Suchsdorf leży bezpośrednio nad [[Kanał Kiloński|Kanałem Kilońskim]] i jest bliżej dzielnicy '''Holtenau''', popularnego punktu wypadowego na rejsy po Bałtyku.

=== Samochodem === 
Kilonia jest połączona z siecią autostrad drogami [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]], [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] i [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]]/[[Plik:Bundesstraße_404_number.svg|30px]].

* Jadąc z [[Plik:Bundesautobahn_24_number.svg|25px]] (od strony [[Berlin]]a), zaleca się skorzystanie z [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]] ze [[Schwarzenbek]], aby ominąć [[Hamburg]] i tunel pod Łabą, gdzie często tworzą się korki.
* Jadąc z [[Dania|Danii]], należy jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] z [[Rendsburg]]a.
* Jadąc z południa, należy zjechać z [[Plik:Bundesautobahn_7_number.svg|25px]] na węźle Bordesholm i jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]] do Kilonii.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Centralny Dworzec Autobusowy|54.317167|10.133972|typ=transport}}'''[https://kiel-wiki.de/ZOB Centralny Dworzec Autobusowy]''' (''ZOB''). Centralny dworzec autobusowy w Kilonii został całkowicie przebudowany. Przystanki autobusów dalekobieżnych znajdują się teraz na nowym ZOB, zaczynając od Auguste-Viktoria-Straße, naprzeciwko głównego dworca kolejowego.

'''[https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius]''' – autobus lotniskowy z [[Port lotniczy Hamburg|lotniska w Hamburgu]] (Fuhlsbüttel) – kursuje regularnie z lotniska w Hamburgu do ZOB w Kilonii, z przystankiem przed dworcem kolejowym. Rozkład jazdy jest skoordynowany z rozkładem jazdy promów Color Line do [[Norwegia|Norwegii]] i promów Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].
[[Plik:2019-06-26 - Parkhaus am Kieler HBF - KiWo2019.jpg|thumb|Parking wielopoziomowy ZOB]]
{{Znacznik|'''Parking wielopoziomowy ZOB'''|54.317564|10.134264|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://parkhaus-zob-kiel.de/ Parking wielopoziomowy ZOB]''', Auguste-Victoria-Straße 9, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 78 58 30 40, e-mail: kundenservice@psg-greifswald.de. Nowy parking wielopoziomowy z 541 miejscami parkingowymi jest czynny całą dobę od października 2019 roku. Wjazd i wyjazd z parkingu odbywa się podwójną spiralną rampą od strony Auguste-Viktoria-Straße. Wszystkie sześć poziomów parkingu posiada miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych, na trzecim poziomie znajduje się pięć stacji ładowania pojazdów elektrycznych, a na poziomach pierwszym i drugim – miejsca parkingowe dla kobiet. Parking wielopoziomowy znajduje się nad centralnym dworcem autobusowym (ZOB). Jest on dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich i czynny całą dobę.

=== Statkiem ===
[[Plik:Magic in Kiel.jpg|thumb|Prom Color-Line na nabrzeżu Norwegenkai]]
[[Plik:Kiel schwedenkai containers IMG 3819.JPG|thumb|Schwedenkai z promem StenaLine]]
W Fiordzie Kilońskim znajduje się kilka przystani. Na zachodnim, śródmiejskim brzegu znajduje się Schwedenkai (Nabrzeże Szwedzkie), a na przeciwległym, wschodnim brzegu – Norwegenkai (Nabrzeże Norweskie), nowo wybudowane w 1997 roku. Dalej na północ, w dzielnicy Dietrichsdorf, również po wschodniej stronie fiordu, znajduje się Ostuferhafen (Port Wschodniego Brzegu), z którego odpływają promy na [[Litwa|Litwę]]. Ponadto istnieją trzy inne terminale – Ostseekai (Nabrzeże Bałtyckie), Sartorikai i Böllhornkai – wykorzystywane jako przystanie dla statków wycieczkowych. Czasami statki wycieczkowe cumują również w raczej mało zachęcającym Scheerhafen (Port Scheera), położonym bezpośrednio przy śluzach Kanału Kilońskiego w dzielnicy Wik.

{{Znacznik|Norwegenkai|54.3172|10.1402|typ=transport}}'''[https://www.portofkiel.com/cruise_ferry/unsere-terminals.html Norwegenkai]''' (Nabrzeże Norweskie) 
* '''[https://www.colorline.de/ Color Line]''', Norwegenkai, 24143 Kiel-Gaarden. Tel.: +49 (0)431 7300100, e-mail: servicecenter@colorline.de. Promy Color Line kursują codziennie z [[Oslo]], stolicy [[Norwegia|Norwegii]], do Kilonii. Terminal znajduje się zaledwie około 700 m od głównego dworca kolejowego i można do niego łatwo dotrzeć pieszo lub rowerem przez most Hörnbrücke. Terminal jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Godziny otwarcia: codziennie od 8:00 do 15:00. Odprawa: Wyjazd z [[Oslo]] o godz. 14:00, przyjazd do Kilonii następnego dnia rano o godz. 10:00. Podróż powrotna rozpoczyna się o godz. 14:00, powrót do [[Oslo]] o godz. 10:00. Odprawa dla samochodów w Kilonii odbywa się 120 minut przed odjazdem, dla pasażerów pieszych nie później niż 60 minut przed odjazdem.

{{Znacznik|Schwedenkai|54.3197|10.1399|typ=transport}}'''Schwedenkai''' (Nabrzeże Szwedzkie) 
* '''[https://www.stenaline.de/faehren-nach-schweden Stena Line]''', Schwedenkai 1, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9099, (0)1806 020100, faks: +49 (0)431 909200, e-mail: info.de@stenaline.com. Promy Stena Line przypływają codziennie z [[Göteborg]]a w [[Szwecja|Szwecji]] do Kilonii. Odprawa: Przyjazd do Kilonii codziennie o 9:00, odpłynięcie codziennie o 18:15. Odprawa jest możliwa najpóźniej 30 minut przed odpłynięciem, a w szczycie sezonu od godziny 15:00.

{{Znacznik|Ostuferhafen|54.3342|10.1742|typ=transport}}'''Ostuferhafen''' (Port Wschodniego Brzegu)
* '''[https://www.dfds.com/de-de/passagierfaehren/routen/faehren-ins-baltikum/kiel-klaipeda DFDS-Seaways]''', Ostuferhafen 15, 24149 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 20976480, faks: +49 (0)431 20976102, e-mail: passage.kiel@dfds.com. Połączenie promowe z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] na [[Litwa|Litwie]] do Kilonii kursuje sześć razy w tygodniu. Podróż trwa 19 godzin. 

Śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]] są interesujące dla pasażerów statków towarowych i stanowią również wartościową atrakcję turystyczną.

Zarówno Kilonia, jak i okoliczne miasta nad Fiordem Kilońskim oferują wiele miejsc do cumowania dla jednostek rekreacyjnych.

=== Rowerem ===
* Przez Kilonię prowadzi Ścieżka Rowerowa Wybrzeża Morza Bałtyckiego.
* Hörnbrücke to punkt początkowy lub końcowy otwartej w maju 2004 roku turystycznej trasy wakacyjnej, Niemieckiego Szlaku Promowego z [[Bremervörde]] do Fiordu Kilońskiego.

=== Pieszo ===
Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E1 oraz Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E6 przebiegają tą samą trasą przez Kilonię, podobnie jak [[Via Jutlandica]].

== Komunikacja ==
{{mapa|54.3375|10.1335|zoom=13|wysokość=500|szerokość=420|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Autobusem i promem ''Förde'' ===
[[Plik:Liniennetz Kiel.pdf|thumb|[[File:BUS-Logo-BVG.svg|20px]] sieć (2024)]]
Kilonia posiada system transportu publicznego oparty na autobusach i promach obsługiwanych przez [https://www.kvg-kiel.de/en/ KVG]. Dostępne są bilety 1-, 3- i 7-dniowe, które oferują turystom dobrą wartość. Do zakupu biletów możesz użyć [http://nah.sh/de/fahrplan/die-nah-sh-app/ aplikacji NAH SH].

Bilet grupowy „''Kleingruppenkarte ohne Sylt-Bus''” może być wyjątkowo korzystny: za łączną kwotę 49,90 euro (stan na maj 2026) na nieograniczone przejazdy od poniedziałku do piątku o godzinie 09:00 lub w soboty, niedziele i święta od godziny 00:00 do godziny 06:00 następnego dnia, grupa maksymalnie 5 osób dorosłych (dzieci gratis) może korzystać ze wszystkich autobusów i pociągów całej sieci SH-Tarif (kraj związkowy [[Szlezwik-Holsztyn]] plus [[Hamburg]], z wyłączeniem wyspy [[Sylt]]).

{| border=1 cellpadding=1 cellspacing=0
|- align=center
|colspan=3|
|Kiel Hbf
|colspan=2|
|- align=center
|Reventlou
|Lehmberg
|Ziegelteich
|'''51'''
|Südfriedhof
|Hassee
|- align=center
|Projensdorf
|Ravensberg
|Unikliniken
|'''62'''
|Marienlust
|Russee
|- align=center
|Projensdorf
|Wik
|Düsternbrook
|'''41''' '''42'''
|Gaarden-Süd
|Meimersdorf
|- align=center
|Suchsdorf
|Eichhofstr.
|Brunswik
|'''22'''
|Gaarden-Ost
|Ellerbek
|- align=center
|Schilksee
|rowspan=2|Wik
|rowspan=2|Brunswik
|'''12''' '''13'''
|colspan=2|
|- align=center
|
|'''11'''
|rowspan=2|Gaarden-Ost
|rowspan=2|Dietrichsdorf
|- align=center
|rowspan=2|Mettenhof
|Schreventeich
|Rathaus / Opernhaus
|'''14'''
|- align=center
|Hasseldieksdamm
|Ziegelteich
|'''31'''
|Ellerbek Süd
|Elmschenhagen
|- align=center
|Wik
|Blücherplatz
|Unikliniken
|'''32''' '''34'''
|Elmschenhagen
|Kroog
|}

=== Taksówką ===
Taksówka jest droga, ale niezawodna. Taksówki są dostępne 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu na głównym dworcu kolejowym (Hauptbahnhof) lub można je zamówić przez telefon lub aplikację. Aby wezwać taksówkę, wybierz numer '''+49 431 680101''' (Taxi Kiel) lub '''+49 431 73000''' (Taxi-Zentrale Kiel-Ost). W mieście dobrze sprawdzają się także aplikacje mobilne, takie jak [https://www.taxi.eu/ taxi.eu] czy [https://www.free-now.com/de-en/ freenow]. Większość taksówek akceptuje karty kredytowe, ale zaleca się, aby potwierdzić to u kierowcy przed rozpoczęciem podróży.

=== Rowerem ===
Kilonia jest w dużej mierze płaska i nadaje się do jazdy na rowerze. Głównym węzłem rowerowym jest stacja [https://kiel.de/ Umsteiger] przy głównym dworcu kolejowym, która oferuje całodobowy strzeżony parking oraz wypożyczalnię rowerów miejskich i elektrycznych. Popularna trasa rowerowa prowadzi z centrum miasta do Laboe, a następnie promem do Strande i z powrotem do Kilonii wzdłuż zachodniego wybrzeża.

Na krótkie trasy system wypożyczania rowerów [https://www.kielregion.de/mobilitaetsregion/sprottenflotte/ Sprottenflotte] jest dostępny za pośrednictwem aplikacji Donkey Republic. Nextbike nie jest już dostępny w Kilonii. Rowery należy zwracać w wyznaczonych stacjach (rowery elektryczne i cargo tylko na wyznaczonych stacjach oznaczonych w aplikacji).

* Ceny z kwietnia 2026:
** Rowery standardowe: 0,50 EUR za 15 min, maks. 12 EUR za 24 godz.
** Rowery elektryczne i elektryczne rowery cargo: 2 EUR za 15 min, maks. 35 EUR za 24 godz.
** Rowery cargo (ręczne): 1 EUR za 15 minut, maks. 20 EUR za 24 godziny.
** Karnet 3-dniowy: 9 EUR (obejmuje 18 godzin jazdy w ciągu 3 dni).
Abonenci (np. 8 EUR/miesiąc lub 45 EUR/rok) otrzymują pierwsze 30 minut każdego wypożyczenia za darmo. Rowery można rezerwować bezpłatnie za pośrednictwem aplikacji na maksymalnie 15 minut przed wypożyczeniem.

Nie oczekuj wysokiej jakości rowerów, a jeśli chcesz kask, zabierz swój.

Osoby zatrzymujące się na dłużej (np. studenci wymiany) mogą wypożyczyć rower w Swapfiets za miesięczną opłatą.

{{Znacznik|'''Swapfiets'''|54.323502 |10.136134 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://help.swapfiets.com/kiel Swapfiets]''', Alter Markt 7, 24103 Kilonia. Pn-Wt, Czw-Pt 12:00-18:00; Sob 11:00-17:00; Śr, Nd nieczynne. Abonament rowerowy obejmuje naprawy i ochronę przed kradzieżą. Wysokiej jakości rowery z charakterystyczną niebieską oponą z przodu. Sklep przy Alter Markt oferuje serwis i odbiór (zalecana rezerwacja przez aplikację).
Miesięczne abonamenty od 14,90 do 64,90 euro.

=== Na hulajnodze elektrycznej ===
Dostępne są również hulajnogi elektryczne, a w mieście działają [https://bolt.eu/en-de/ Bolt], [https://www.li.me/en-de/vehicles/scooter Lime] i [https://ridedott.com/pl/ Dott]. Hulajnogi można wypożyczać za pośrednictwem odpowiednich aplikacji. Ceny zazwyczaj obejmują opłatę aktywacyjną w wysokości 1,00 EUR plus stawkę od 0,19 do 0,25 EUR za minutę. W aplikacjach dostępne są różne karnety dzienne lub tygodniowe dla częstych użytkowników.

=== Promem kanałowym ===
Przeprawiając się przez [[Kanał Kiloński]], można przejść przez jeden z kilku mostów (Holtenauer Hochbrücken, Levensauer Hochbrücken) lub skorzystać z promu. ''Adler 1'' w Kiel-Holtenau to mały prom, który przewozi wyłącznie pieszych i rowery; większe promy w Landwehr i Sehestedt przewożą również samochody i motocykle. Korzystanie ze wszystkich promów kanałowych jest bezpłatne dla każdego.

== Warto zobaczyć ==
=== Kościoły ===
[[Plik:Matthias Suessen -5399.jpg|thumb|Petruskirche]]
[[Plik:Jakobikirche Kiel.jpg|thumb|Kościół św. Jakuba]]
[[Plik:Bethlehem-Kirche Kiel - Seitenansicht.jpg|thumb|Kościół Betlejemski]]
* {{zobacz
| name=[https://www.st-nikolai-kiel.de/ Kościół Świętego Mikołaja] | alt= | url= | adres=Alter Markt | lat=54.3228| long=10.14| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 950 98 | fax=+49 (0)431 982 76 73
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@st-nikolai-kiel.de​ . Sankt Nikolai to główny kościół protestancki i najstarszy budynek w Kilonii. Budowę rozpoczęto wkrótce po lokacji miasta, około 1242 roku. W latach 1877-1884 kościół przebudowano w stylu neogotyckim. W czasie II wojny światowej budynek kościoła został poważnie uszkodzony w wyniku nalotu aliantów 22 maja 1944 r. Cenne wyposażenie wnętrza zostało ocalone w latach poprzednich. Odbudowy dokonano w 1950 r. Nie odbudowano starych sklepień; zamiast tego budynek zewnętrzny otrzymał prosty dwuspadowy dach, który łączył wszystkie trzy nawy. W Nikolaikirche znajdują się trzy organy. Przed budynkiem kościoła znajduje się rzeźba Wojownik duchów autorstwa Ernsta Barlacha. Otwarte: codziennie 10:00 - 18:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://ostseemagazin.net/petruskirche-kiel/ Petruskirche] | alt= | url= | adres=Weimarerstraße 1 | lat=54.359213| long=10.135649| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 164 56, | fax=+49 (0)431 139 04
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontakt@akg-kiel.de. Zbudowany w latach 1905-1907 jako kościół garnizonowy marynarki wojennej, ten dom modlitwy stanowi imponujący przykład nowoczesnej protestanckiej architektury sakralnej z początku XX wieku. Zbudowany z cegły w tradycyjnym stylu, z wykorzystaniem wyjątkowo dużych cegieł, w formie klasztornej. Częściowo zniszczony przez bomby w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół św. Piotra został odbudowany w ciągu dwóch miesięcy w 1949 roku, głównie dzięki darowiznom amerykańskiej sekcji Światowej Federacji Luterańskiej. Projekt secesyjnych okien, z zachowaniem oryginalnych przeszkleń, wzmacnia ogólny efekt tego dzieła sztuki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.lutherjakobi.de/ Kościół św. Jakuba] | alt= | url= | adres=Knooper Weg 12, | lat=54.3234| long=10.1276| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 924 02 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@jakobi-kiel.de​ . Neogotycki kościół wybudowano w 1882 r. Dziś wraz z kościołem luterańskim należy do gminy ewangelicko-luterańskiej jakobi i luterańskiej. Podczas II wojny światowej kościół został zniszczony przez bomby zapalające podczas nalotów na Kilonię w 1944 r., a po wojnie w latach 1952–1954 został odbudowany w uproszczony sposób. Oryginalną spiczastą wieżę zastąpiono filigranową, w kształcie latarni, przeszkloną okrągłą wieżą, która wpuszcza światło dzienne do wnętrza kościoła. Nadał kościołowi popularny przydomek ''Alleluja Gazometr''.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.heiligengeist-kiel.de/ueber-uns/bibelgarten Kościół św. Ansgara] | alt= | url= | adres=Holtenauer Straße 89 | lat=54.3355| long=10.1328| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 58 78 21 12 | fax=+49 (0)431 58 78 21 19
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@heiligengeist-kiel.de. Neogotycki kościół halowy, zbudowany na planie prostokąta z półkolistymi wieżami schodowymi na czterech narożnikach, powstał w latach 1901-1903. Zniszczony podczas nalotów na Kilonię w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół został odbudowany na początku lat 50. XX wieku w bardzo prostym, niemal ewangelicko-reformowanym stylu, ze względu na ograniczone środki. Rozeta w szczycie i kolorowa inskrypcja nad portalem głównym zostały pokryte białym tynkiem. Dalsza renowacja, konieczna ze względu na warunki atmosferyczne, miała miejsce w 1995 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nordkirche.de/adressen/institutionen/detailansicht/institution/bugenhagen-kiel-ellerbek/ Bugenhagenkirche] | alt= | url= | adres=Lütjenburger Straße 7 | lat=54.31438 | long=10.17241| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 2001417 | fax=+49 (0)431 728575
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@bugenhagenkirche-kiel.de. Pierwszy kościół w Bugenhagen został zbudowany w 1896 roku i zburzony w 1941 roku. W 1948 roku parafianie otrzymali tymczasowy, drewniany kościół od Szwajcarskiej Organizacji Pomocy Kościołowi. Kościół w Bugenhagen w Kilonii-Ellerbek został konsekrowany w 1961 roku. Prosta elegancja nawy podkreśla piękno witrażu ołtarzowego, rozciągającego się od podłogi do sufitu i mającego kształt krzyża.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.bethlehem-kirche.de/index.html Kościół Betlejemski] | alt= | url= | adres=Möhrkestraße 9 | lat=54.3922| long=10.1769| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 39 10 38, | fax=+49 (0)431 39 71 32
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontact@bethlehem-kirche.de. Kościół Betlejemski został zbudowany w 1875 roku jako kościół garnizonowy. Miał zastąpić zrujnowaną salę liturgiczną w twierdzy. Uderzające jest nieprawidłowe ustawienie ołtarza na zachód i prosta konstrukcja: budynek o konstrukcji szkieletowej, otynkowany od wewnątrz, obłożony drewnem na zewnątrz, co sprawiło, że kościół halowy zyskał w dawnych czasach pogardliwy przydomek „szopy religijnej” lub „szopy modlitewnej”; nawet dziś wielu nazywa go po prostu „drewnianym kościołem”. Wieżyczka z dzwonem wieńczy kruchtę, ale jego dźwięk ma niewiele wspólnego z religią (pastor Schorn, 1901). Od początku istnienia do 1953 roku kościół był również wykorzystywany do nabożeństw katolickich. Obecny kościół betlejemski, jako jedyny zachowany drewniany budynek sakralny z okresu po 1870 roku w Szlezwiku-Holsztynie, jest oryginalnym zabytkiem kultury o szczególnym znaczeniu i od 1988 roku znajduje się na liście zabytków. W 1999 roku budynek nabyło stowarzyszenie „Interessengemeinschaft Bethlehem-Kirche e.V.” (Związek Interesów Kościoła Betlejemskigo). Ta organizacja non-profit zapewnia jego użytkowanie do celów religijnych i wydarzeń kulturalnych.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.trinitatis-kiel.de/ Kościół św. Marii Magdaleny] | alt= | url= | adres=Im Dorfe 1 | lat=54.2914| long=10.1759| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 78 64 00, | fax=+49 (0)431 78 48 03,
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=mm@trinitatis-kiel.de​ . Kościół Marii Magdaleny w Kilonii-Elmschenhagen został zbudowany w XIII wieku. W XIX wieku kościół został poważnie uszkodzony przez piorun. Nowy budynek ukończono w 1866 roku. Kościół w Elmschenhagen jest jednym z pierwszych miejsc kultu w Szlezwiku-Holsztynie wybudowanym w stylu neogotyckim. Kilku hojnych darczyńców umożliwiło nie tylko budowę, ale i bogate wyposażenie kościoła Marii Magdaleny. Prezbiterium i front organowy zostały zniszczone podczas bombardowań lotniczych w czasie II wojny światowej, a w 1949 roku kościół ponownie otrzymał używane organy. Po kilku remontach organy zostały oddane do użytku 30 października 1994 roku. W prezbiterium widnieją biblijne historie z życia Jezusa Chrystusa, na malowidłach okiennych.
}}
=== Zamki, pałace, dwory ===
[[Plik:Schloss Kiel-msu-1027.jpg|thumb|Zamek Kiloński]]
* {{zobacz
| name=Zamek Kiloński | alt= | url= | adres= | lat=54.3242| long=10.1434| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum średniowiecznego zespołu miejskiego stanowił kościół, klasztor i zamek – późniejszy Zamek Kiloński na wzgórzu nad brzegiem Förde. Później zamek był rezydencją wdów i wtórną rezydencją książąt Gottorf. Katarzyny Wielkiej przeszedł gruntowne przebudowy i renowacje w roku 1763. Ostatni okres świetności przeżywał w latach 1888-1918 jako siedziba i rezydencja księcia pruskiego Heinricha, brata cesarza Wilhelma II. Po ataku bombowym w 1944 r. spłonął imponujący renesansowy budynek, z wyjątkiem zachodniego skrzydła (budynek Pelli), które zachowało się do dziś. W 1957 roku zamek w Kilonii został odbudowany i stał się centralnym ośrodkiem kulturalnym kraju. Dziś ten imponujący budynek jest symbolem nowego początku demokracji i konsekwentnie nowoczesnej odbudowy Kilonii po drugiej wojnie światowej. W rozbudowie mieści się sala koncertowa i regionalne studio NDR. Co roku na terenie kompleksu zamkowego odbywa się około 300 różnych wydarzeń, w których bierze udział nawet 200 000 gości.
}}
=== Budynki ===
[[Plik:Hauptbahnhof Kiel Panorama Sonnenuntergang.jpg|thumb|Dworzec główny w Kilonii]]
[[Plik:KI Flandernbunker.JPG|thumb|Flandernbunker]]
[[Plik:Rathaus-kiel.jpg|thumb|Ratusz w Kilonii]]
[[Plik:Hoernbruecke Kiel.jpg|thumb|Hörnbrücke, otwarty]]
[[Plik:Leuchtturm Holtenau Kiel2001.jpg|thumb|Latarnia morska Kilonia-Holtenau]]
Z uwagi na fakt, że Kilonia była wielokrotnie celem bombardowań alianckich podczas II wojny światowej, niewiele pozostało ze starej zabudowy. Niemniej jednak, znajduje się tu kilka pięknych, odbudowanych i odrestaurowanych budynków, które warto zobaczyć.
* {{zobacz
| name=Dworzec główny w Kilonii | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Główny dworzec kolejowy w Kilonii jest warty zobaczenia, ponieważ był pieczołowicie restaurowany przez wiele lat. Pierwszy dworzec w Kilonii został zbudowany w latach 1843-1846 w Ziegelteich (zasypany w latach 1865-1876), około 500 metrów na północ od obecnego miejsca. Obecna lokalizacja poprawiła dostęp drogowy do portu. Budowa rozpoczęła się w 1895 roku. Stary dworzec został zburzony w 1902 roku. W 1944 roku główny dworzec i przyległe budynki zostały poważnie uszkodzone podczas ciężkiego nalotu bombowego aliantów. Rekonstrukcja dworca w uproszczonej formie rozpoczęła się w 1950 roku. Kompleksowy remont dworca rozpoczął się w 1999 roku. Przeprojektowany dziedziniec dworca i hol na peronie poprzecznym, z licznymi sklepami, zostały zainaugurowane podczas Tygodnia Kilońskiego w czerwcu 2004 roku. Odrestaurowano również Kaisertreppe (Schody Cesarskie) po stronie wschodniej. W 2016 roku zburzono parking nad centralnym dworcem autobusowym, który kiedyś był połączony z dworcem kolejowym; nowy budynek otwarto ponownie w październiku 2019 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mahnmalkilian.de/flandernbunker.html Flandernbunker] | alt= | url= | adres=Kiellinie 249 | lat=54.354722 | long=10.138889 | wskazówki=Kiel-Wik nad zatoką Hindenburgufer, wejście do portu morskiego
| tollfree=+49 (0)431 590 72 26, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@kriegszeuge.de​. Bunkier Flanders to wieżowiec z czasów II wojny światowej, który początkowo służył jedynie jako schron dla żołnierzy i centrum dowodzenia w sytuacjach awaryjnych, ale pod koniec wojny został udostępniony także cywilom. Szczególne wrażenie robią mury o grubości dochodzącej do 2 m, wyraźnie widoczne przy otworach. Od 2004 roku bunkier znajduje się na liście zabytków. Można go znaleźć dzięki stowarzyszeniu „Mahnmal Kilian e.V.” Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się: w każdą pierwszą niedzielę miesiąca o godzinie 11:30 (z wyjątkiem stycznia). Koszt wycieczki wynosi 2 € (ulgowy 1 €). Na życzenie możliwe jest umówienie indywidualnych spotkań dla grup i klas szkolnych. Otwarte: poniedziałek - piątek: 11:00 - 15:00, niedziela: 11:00 - 17:00, codziennie w Tygodniu Kilońskim 11:00 - 15:00 oraz środa, sobota i niedziela do 17:00. Cena: 4 €, obniżona 3 €.
}}
* {{zobacz
| name=Ratusz | alt= | url= | adres=Fleethörn 9 | lat=54.3225| long=10.1325| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Istniejący ratusz na Starym Rynku stał się zbyt mały około 1900 roku dla dynamicznie rozwijającego się miasta stoczniowego i marynarki wojennej. Dlatego obecny ratusz z wieżą został zbudowany w latach 1907–1911 na przedmieściach, na terenie obecnego Placu Ratuszowego, na zachód od starego miasta. Długo nazywano go „Nowym Ratuszem”. Został całkowicie zniszczony podczas II wojny światowej, z wyjątkiem kilku piwnic. Miasto zleciło budowę ratusza, który obecnie jest zabytkiem, w latach 1907–1911. Zgodnie z tradycją reprezentacyjnej architektury ratuszowej, budynek posiada własną wieżę. Wieża ta jest wzorowana na dzwonnicy, takiej jak Dzwonnica św. Marka w [[Wenecja|Wenecji]]. Wieża Kilońska, mierząca 106 metrów wysokości, przewyższa jednak Dzwonnicę św. Marka o 7,4 metra. Platforma widokowa znajduje się na wysokości 67 metrów i można ją zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Winda zapewnia dostęp do platformy widokowej na wysokości 67 metrów. Z wieży co kwadrans rozbrzmiewa dźwięk karillonu, który aż do wybicia pełnej godziny odgrywa kolejną ćwierć melodii. Jest to bardzo podobne do dźwięku dzwonów na wieży zegarowej Big Ben w [[Londyn]]ie lub dzwonów ratusza w [[Kopenhaga|Kopenhadze]].
}}
* {{zobacz
| name=[https://theater-kiel.de/start/index.html Opera] | alt= | url= | adres=Rathausplatz 4 | lat=54.3231| long=10.1333| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 19 01 | fax=+49 (0)431 90 16 28 70
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Opera w Kilonii jest zabytkiem i siedzibą Teatru Kilońskiego. Budowa ceglanego budynku, z bogatymi piaskowcowymi detalami i misternie rzeźbioną linią dachu, trwała od 1905 do 1907 roku. Otwarcie teatru nastąpiło 1 października 1907 roku. Podczas II wojny światowej naloty alianckie poważnie uszkodziły teatr miejski. Odbudowa – z zachowaniem istniejących murów – trwała od 1950 do 1953 roku. Obecnie opera, licząca około 840 miejsc, posiada dużą scenę o powierzchni 400 metrów kwadratowych, fosę dla orkiestry/scenę oraz rozbudowany park maszynowy dla Kilońskiego Teatru Muzycznego i Baletu. W 1993 roku opera została wpisana na listę zabytków kultury o szczególnym znaczeniu.
}}
* {{zobacz
| name=[https://structurae.net/de/bauwerke/hoernbruecke-kiel Hörnbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.315| long=10.1356| wskazówki=na głównym dworcu kolejowym
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Most Hörnbrücke łączy centrum miasta ze wschodnim brzegiem Renu. Otwiera się o określonych godzinach i w razie potrzeby, aby umożliwić przepływającym statkom przepływanie pod nim. Jest przeznaczony wyłącznie dla pieszych i rowerzystów. Na początku po ukończeniu budowy w 1997 roku, nazywano go „mostem nic niedziałającym” ze względu na jego zawodną mechanikę.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.baken-net.de/kiel-holtenau_lt.htm Latarnia morska Kilonia-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.369248| long=10.153896| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Latarnia morska, zbudowana w 1895 roku, uważana jest za jedną z najpiękniejszych latarni morskich w Niemczech. W fundamencie wieży znajduje się kamień węgielny wraz z dokumentem założycielskim Kanału Cesarza Wilhelma (Kanał Północnobałtycki). Latarnia morska w Holtenau została gruntownie odnowiona w 1995 roku z okazji 100. rocznicy powstania Kanału Kilońskiego. Dziś otoczony jest terenem zielonym; ośmiokątna podkonstrukcja ceglanej wieży pełni także funkcję sali weselnej. Nie jest udostępniony do zwiedzania, można go zwiedzać z przewodnikiem. Z podnóża latarni roztacza się doskonały widok na to, co dzieje się zarówno w Fiordzie Kilońskim, jak i w śluzach.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/6_Presse/1_Bilder/_Historische_Bilder/k_Bruecken/2_Levensauer_Hochbruecke/levensauer_hochbruecke_text.html Levensauer Hochbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.3678| long=10.0758| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=to kombinowany most kolejowy i drogowy z pierwszego okresu budowy kanału (1894). Znajduje się w obszarze miejskim Kilonii. Ze względu na geometrię łuku znacznie ogranicza szerokość przejścia kanału. Aby umożliwić spotkanie statków, NOK ma zostać poszerzony w rejonie tego wąskiego gardła, a most ma zostać zastąpiony nowym budynkiem.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:Geomar RV Alkor IMO 8905880 IMG 3653 kiel.JPG|thumb|Akwarium, Geomar i statek badawczy ALKOR]]
[[Plik:Antikensammlung Kiel 198.JPG|thumb|Widok uniwersyteckiej kolekcji zabytków w galerii sztuki.]]
[[Plik:Maschinenmuseum Kiel-Wik 2016c.jpg|thumb|Muzeum Maszyn Kiel-Wik]]
[[Plik:Schifffahrtsmuseum Kiel 2014.jpg|thumb|Muzeum Morskie w Kilonii]]
* {{zobacz
| name=[https://www.aquarium-geomar.de/ Akwarium Geomar] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 20 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6001637 | fax=+49 (0)431 600 1631
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=aqki1@aquarium-kiel.de​ . Fokarski zbiornik akwarium można obejrzeć także z zewnątrz, bez konieczności odwiedzania samego akwarium, dlatego stanowi to małą zachętę dla dzieci, aby zachęcić je do spaceru zachodnim brzegiem fiordu. Przed akwarium, które jest częścią uniwersyteckiego instytutu badawczego Geomar, zacumowany jest statek badawczy RV ALKOR. Otwarte: kwiecień - wrzesień 9:00 - 19:00, październik - marzec 9:00 - 17:00 Cena: dorośli 3 €, Ki. 2 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.haw-kiel.de/computermuseum/ Computermuseum] | alt= | url= | adres=Bunkier Eichenbergskamp, ​​​​Eichenbergskamp 8 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Geologiczne i Mineralogiczne | alt= | url= | adres=Ludewig-Meyn-Str. 10-12 | lat=54.33682 | long=10.12055| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 8802693 | fax=+49 (0)431 8804376
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: Pon. - Czw. 8:30 - 16:00 i piątek 8:30 - 14:00 Cena: Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Przemysłu Odlewnictwa Metali Howaldtsche | alt= | url= | adres=Grenzstraße 1 | lat=54.3306| long=10.1775| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 3877439 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: niedziela, 14:00-17:00 (tylko w sezonie). Cena: dorośli 2 €, dzieci 1 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunsthalle-kiel.de/de/aktuelle-ausstellungen Kunsthalle Kiel] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 1 | lat=54.328611| long=10.146111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@kunsthalle-kiel.de​. z kolekcją antyków. Otwarte: wtorek-niedziela: 10:00 - 18:00, środa: 10:00 - 20:00 Cena: 7€(4€).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesregierung/ministerien-behoerden/LBSH/lbsh_node Zbiór historii regionalnej/panstwowej Biblioteki Państwowej Szlezwiku-Holsztynu] | alt= | url= | adres=Wall 47/51 | lat=54.32183 | long=10.14287| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6967733 | fax=+49 (0)431 69677 11
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=landesbibliothek@shlb.landsh.de. Otwarte: poniedziałek, środa, piątek: 9:00-17:00, wtorek, czwartek: 9:00-19:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.maschinenmuseum-kiel-wik.de/ Muzeum Maszyn] | alt= | url= | adres=Am Kiel-Kanal 44 | lat=54.3642| long=10.1382| wskazówki=Autobus linii 11: przystanek Auberg lub Wik-Kanal lub autobus linii 33, 91, 501/502, 900/901: przystanek Schleusenstraße
| tollfree=+49 (0)431 26 09 33 20 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założyciele Muzeum Maszyn chcą zachować i zaprezentować fragment historii inżynierii mechanicznej Kilonii. Od delikatnego funkcjonalnego modelu po ważący tony silnik parowy – (prawie) wszystkie eksponaty zostały przywrócone do stanu używalności. Tutaj możesz doświadczyć historycznych maszyn energetycznych w akcji i przekonać się na własnej skórze, jak można wprawić w ruch przekładnie za pomocą siły własnych mięśni lub jak wyczerpujące jest rozgrzewanie i rozpędzanie silnika parowego. Otwarte: pon.-pt. 10:00-16:00; zamknięte: święto państwowe. Cena: bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.med-hist.uni-kiel.de/ Muzeum Historyczne Medycyny i Farmacji] | alt= | url= | adres=Brunswiker Straße 2 | lat=54.3276| long=10.1438| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 880 57 21 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=medmuseum@med-hist.uni-kiel.de​ . Kolekcja historii medycyny i farmacji jest częścią Uniwersytetu Christiana Albrechta w Kilonii i jednocześnie muzeum historii medycyny i aptek.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/index.phpmuseum/schifffahrtsmuseum/index.php Galeria Miejska] | alt= | url= | adres=Wall 65 | lat=54.3227| long=10.1436| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 9013428 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchiffahrtsmuseum@kiel.de
}}
* {{zobacz
| name=Galeria Miejska | alt= | url= | adres=Andreas-Gayk-Straße 31 | lat=54.319| long=10.1341| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 00 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=stadtgalerie@kiel.de. Galeria Miejska w Kilonii została założona w 1988 roku i prezentuje wystawy sztuki międzynarodowej z regionu Morza Bałtyckiego, a także sztuki współczesnej z całych Niemiec i regionu, wszystkie w ramach kontekstów tematycznych. Ponadto Fundacja im. Heinricha Ehmsena oferuje stałą wystawę, która stanowi przegląd obrazów i grafik urodzonego w Kilonii ekspresjonisty Heinricha Ehmsena (1886–1964).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/museum/stadtmuseum_warleberger_hof.php Muzeum miejskie w Warleberger Hof] | alt= | url= | adres=Dänische Straße 19 | lat=54.3244| long=10.141| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 25 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchifffahrtsmuseum@kiel.de​ . Zmieniające się wystawy specjalne z obiektami z bogatej kolekcji muzealnej przybliżają sztukę, kulturę i historię miasta w XIX i XX wieku. Stanowią uzupełnienie stałej ekspozycji poświęconej morskiej historii miasta, znajdującej się w muzeum żeglugi w hali rybnej. W zabytkowej sklepionej piwnicy Warleberger Hof prezentowana jest także niewielka wystawa poświęcona starszej historii miasta.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Muzeum Zoologiczne] | alt= | url= | adres=Hegewischstraße 3 | lat=54.3282| long=10.1442| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Cena: Wstęp: dorośli 4 €, dzieci 2 €, studenci biologii bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Skansen w Molfsee] | alt= | url= | adres=Hamburger Landstraße 97, 24113 Molfsee | lat=54.2752| long=10.079| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree=+49 (0)431 659660 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=service@schloss-gottorf.de. Skansen Molfsee to największy skansen w północnych Niemczech. W sezonie program uzupełniają zmieniające się wystawy specjalne i targi sezonowe. Skansen postrzegany jest jako muzeum przyjazne rodzinom. Na rozległym terenie, na którym znajduje się ponad 70 zabytkowych budynków z różnych regionów między Morzem Północnym a Bałtyckim, odwiedzający mogą zanurzyć się w wiejskim życiu minionych epok. Wystawy w kilku podwórzach i stodołach dostarczają informacji na poszczególne tematy. 
}}
* {{zobacz
| name=[https://kiel-sailing-city.de/kieler-foerde-entdecken/sightseeing/sealevel Sea Level] | alt= | url= | adres=Holstenstraße 2-12 | lat=54.322812| long=10.138861| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Sea-Level to niewielka wystawa Kiel-Marketing e.V., zlokalizowana bezpośrednio w strefie pieszej w Kilonii, poświęcona tematyce mórz i oceanów. Obejmuje ona takie tematy jak wykorzystanie zasobów morskich, ochrona środowiska morskiego oraz eksploracja podwodnego świata. Przestrzeń o powierzchni 400 m² jest niezwykle interaktywna i obejmuje m.in. basen z piłeczkami dla dzieci tuż przy wejściu oraz strefę do odkrywania z lampami UV. Znajduje się tam również „kino podwodne”, idealne do relaksu w chwilach wytchnienia. Otwarte: 31 stycznia – 31 października 2025 r.; od poniedziałku do niedzieli: 10:00–18:00. Wstęp: bezpłatny.
}}
=== Ulice i place ===
[[Plik:Map kiel 1910.jpg|thumb|200px|Kilonia 1910 (w tym Kleiner Kiel)]]
[[Plik:2019-09-22 Holtenau-Tiessenkai (41).jpg|thumb|Tradycyjne żaglowce w Tiessenkai w Holtenau]]
* Poczuj morską atmosferę spacerując wzdłuż nabrzeża {{Znacznik|Kiellinie|54.334555|10.153642|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Kiellinie'''. Znajdziesz tam również Akwarium Kilońskie, w którym można podziwiać głównie rodzime gatunki ryb morskich. Basen z fokami na świeżym powietrzu to popularna atrakcja. Szczególnie podczas Tygodnia Kilońskiego, w różnych punktach nabrzeża cumują żaglowce i tradycyjne żaglowce, takie jak ''Gorch Fock''.
* Do 1846 roku {{Znacznik|Kleiner Kiel|54.3256|10.1369|typ=natura}}'''Kleiner Kiel''' stanowiła ciągłe ramię boczne Fiordu Kilońskiego, obejmując obecny {{Znacznik|Kieler Bootshafen|54.3211|10.1385|typ=natura}}'''Kieler Bootshafen'''. Połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało wówczas zwężone i przerzucone przez most. W 1904 roku most Holsten na skrzyżowaniu Małej Kilonii i portu w Kilonii został zburzony, a kanał wodny zasypano, z wyjątkiem 230-metrowego rurociągu łączącego. W 1982 roku połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało ponownie zasypane, z wyjątkiem 150-metrowego rurociągu łączącego, obejmującego szeroki obszar. W 2008 roku zrodził się pomysł odrestaurowania tego historycznego kanału w sercu miasta. Po publicznych dyskusjach i planowaniu, budowa rozpoczęła się w 2017 roku, a jej zakończenie zaplanowano na koniec 2019 roku. Mały Kanał Kiloński ma na celu ożywienie centrum miasta i poprawę jego ogólnej atrakcyjności.
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/1_Wasserstrasse/1_Nord-Ostsee-Kanal/a_Schleusen/1_Schleuse_Kiel-Holtenau/Schleusenanlage_Kiel-Holtenau_node.html Śluzy Kiel-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.368111| long=10.141028| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=[[Kanał Kiloński]] można łatwo podziwiać z '''platformy widokowej'''. Tuż obok znajduje się pole namiotowe dla kamperów z doskonałym widokiem na aktywność śluz i Fiordu Kilońskiego, aż do portu Tirpitzhafen z okrętami wojennymi.
}}
:Dwie małe komory śluz po stronie północnej są zamknięte od 2014 roku ze względu na ich stan konstrukcyjny. Mają zostać zastąpione nowymi konstrukcjami. Pierwszym krokiem było wypełnienie komór piaskiem w 2019 roku w celu ich stabilizacji. Budowa ma potrwać do 2026 roku. Szczegóły są dostępne. Wystawa Kanału Kilońskiego (dostępna od strony Holtenau) oferuje interaktywne zajęcia historyczne. Cały kompleks śluz ma wiele do zaoferowania. Do śluz w Wik można łatwo dojechać autobusem linii 11 do przystanku 11, podróż trwa około 30 minut z głównego dworca kolejowego. Stamtąd można wsiąść do bezpłatnego promu pasażerskiego „ADLER 1” (rowery są również dozwolone) i dotrzeć do Tiessenkai po krótkim dystansie około 1000 metrów.
* {{zobacz
| name=Tiessenkai | alt= | url= | adres= | lat=54.369003| long=10.150593| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Był to nie tylko osłonięty i bezpieczny port Kanału Kilońskiego, ale prawdopodobnie najbardziej morski zakątek Kilonii. Nabrzeże otrzymało nazwę na cześć dawnego armatora okrętowego „Hermanna Tiessena” w 1976 roku. W jego dawnej siedzibie mieści się obecnie „Schiffercafé” (Kawiarnia Szypera) i „Kombüse” (Kufer). Sąsiadujący z nim trzypiętrowy „Kanalpackhaus” (Magazyn Kanałowy) przypomina czasy przeładunku towarów w Kilonii-Holtenau. Dziś mieści apartamenty i restaurację Hafenwirtschaft. Tradycyjne żaglowce często cumują latem przy Tiessenkai. Na wschodnim krańcu Tiessenkai majestatycznie wznosi się latarnia morska Kiel-Holtenau.
}}
=== Parki ===
* {{Znacznik|Stary Ogród Botaniczny|54.3308|10.1469|typ=natura}}'''Stary Ogród Botaniczny''', Düsternbrooker Weg 19. Tel.: +49 (0)431 568286
* {{Znacznik|Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)|54.3481|10.1167|typ=natura}}'''[https://www.uni-kiel.de/de/botanischer-garten Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)]''', Am Botanischen Garten 1-9. Tel.: +49 (0)431 8804276, E-mail: hortus@bot.uni-kiel.de
* {{Znacznik|Schrevenpark|54.328806|10.124639|typ=natura}}'''Schrevenpark'''
* {{Znacznik|Forstbaumschule|54.3464|10.1436|typ=natura}}'''Forstbaumschule'''
* {{Znacznik|Hiroshimapark|54.323972|10.132306|typ=natura}}'''Hiroshimapark'''

=== Inne ===
W pobliżu Kilonii znajdują się dwa '''ogrody zoologiczne''':

* {{Znacznik|Park Dzikiej Przyrody Schwentinental|54.2876 |10.2446|typ=natura}}'''[https://www.schwentinental.de/wohnen/wildpark-schwentinental Park Dzikiej Przyrody Schwentinental]''', Theodor-Storm-Platz 1, 24223 Schwentinental. Tel.: +49 (0)4307 8110, faks: +49 (0)4307 811201, e-mail: info@stadt-schwentinental.de. 40 hektarów pięknego terenu rekreacyjnego, ponad 400 zwierząt wielu gatunków rodzimych, duży plac zabaw z kioskiem, bezpłatny parking. Godziny otwarcia: Park dzikich zwierząt: codziennie od wschodu do zachodu słońca, mini zoo: codziennie od 8:00 do 15:30. Cena: bezpłatnie. 
* {{Znacznik|Zoo Gettorf|54.403056|9.976389|typ=natura}}'''[https://tierparkgettorf.de/startseite.html Zoo Gettorf]''', Süderstr. 33, 24214 Gettorf. Tel.: +49 (0)4346 416 00, Faks: +49 (0)4346 41 60 60, E-mail: info@tierparkgettorf.de. Firma rodzinna działająca od ponad 40 lat, oferująca wyjątkowo różnorodną kolekcję zwierząt egzotycznych, kawiarnię w zoo oraz miejsca na grilla/piknik. Uwaga: wstęp z psami jest wzbroniony. Otwarte: marzec-październik: 9:00-18:00, listopad-luty: 10:00-16:00. Ceny: dorośli 13/11 EUR, dzieci (2-17 lat): 10/8 EUR, rodzina (2 osoby dorosłe + 2 dzieci): 44 EUR.

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Kieler Woche.JPG|thumb|Port w Tygodniu Kilońskim]]
=== Żeglarstwo ===
* {{Znacznik|Camp 24/7|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://segelcamp-kiel.de/ Camp 24/7]''', Kielline, 24103 Kilonia (''przystanki 41/42 i 51, przystanek Reventloubrücke''). Tel.: +49 (0)431 9012573, +49 (0)431 2400070 (maj-wrzesień), e-mail: info@camp24-7.de. Kiel promuje się hasłem '''''Sailing.City''''', więc żeglarstwo jest koniecznością. Obóz 24/7 oferuje idealną okazję. Zarówno „próbny żeglarstwo dla każdego”, jak i kompleksowy program dla dzieci pozwalają każdemu spróbować swoich sił w żeglarstwie. Wszyscy miłośnicy sportów wodnych – dzieci, młodzież, dorośli i turyści – mogą uczestniczyć indywidualnie, w grupach lub z rodzinami. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie. Obóz jest projektem społecznym, publicznym i niekomercyjnym. Instruktorzy prowadzą zajęcia pod okiem profesjonalnych instruktorów żeglarstwa. Otwarte: 24/7, od maja do września.

=== Plaża ===
* W samej Kilonii najpopularniejsza jest {{Znacznik|Plaża Falkenstein|54.3982 |10.1903|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_falckenstein.php plaża Falkenstein]'''. Mierzy około 2,5 km długości i jest najdłuższą plażą w Kilonii, z czego 1860 m to strzeżone kąpielisko. Szczyci się drobnym piaskiem i zapierającymi dech w piersiach widokami na najpiękniejsze statki wycieczkowe, promy i statki towarowe, które przepływają niemal na wyciągnięcie ręki. Oprócz 300-metrowej plaży dla psów, znajdują się tam toalety, molo dla wózków inwalidzkich, bar z przekąskami, plac zabaw dla dzieci, minigolf i miejsce do grillowania. Parking znajduje się około 300 m od plaży. Łatwo do niej dojechać komunikacją miejską: autobusem linii 502 (przystanek „An der Schanze”), a następnie krótkim spacerem do autobusu plażowego. Latem można również popłynąć promem do terminalu promowego Falckenstein.
* {{Znacznik|Plaża Schilksee|54.4225 |10.1766|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_schilksee.php Plaża Schilksee]''' ma 830 m strzeżonej plaży, a kolejne 370 m to niestrzeżona strefa dla nudystów. Oferuje drobny piasek, kiosk i toalety, a także wypożyczalnię leżaków i rowerów wodnych. Parking jest dostępny przy Centrum Olimpijskim, ale przy dobrej pogodzie liczba miejsc jest bardzo ograniczona. Znajduje się tu również kryty basen Schilksee.
* Okolice Kilonii szczycą się kilkoma pięknymi plażami, z których najbardziej znane to '''[[Laboe]]''', '''Stein''' i '''Schönberger Strand'''. W weekendy do Schönberger Strand kursuje [https://www.vvm-museumsbahn.de/ix/ix-start/ix-start.php?id=200 zabytkowa kolejka]. Plaża Heikendorf jest popularna zarówno wśród turystów, jak i mieszkańców, ale gmina '''Heikendorf''' pobiera opłatę klimatyczną.

=== Baseny ===
* {{Znacznik|Hörnbad|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/hoernbad.php Hörnbad]''' (''basen sportowy, fitness i rodzinny''), Anni-Wadle-Weg 1, 24143 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9011420, faks: +49 (0)431 9011490, e-mail: info@kieler-baeder.de. Basen kryty i odkryty z basenem sportowym (osiem torów o długości 50 metrów), basenem zewnętrznym, basenem szkoleniowym, basenem rekreacyjnym, 70-metrową zjeżdżalnią wodną, ​​jacuzzi i strefą wellness z czterema saunami tematycznymi. Dostęp dla wózków inwalidzkich. Godziny otwarcia: Strefa sportowa: pon.-pt. 6:00-21:00, sob. 8:00-21:00, niedz. 8:00-20:00 / Strefa rekreacyjna: pon.-sob. 10:00-21:00, niedz. 10:00-20:00. Cena: Bilet 2,5 godz./dzień: Dorośli 6,70 EUR/12,00 EUR, dzieci do 17 lat 3,30 EUR/7,00 EUR.

==== Baseny zewnętrzne ====
[[Plik:Seebadeanstalt Holtenau msu2017- msu2017-9770.jpg|thumb|300px|Kąpielisko Holtenau]]
* {{Znacznik|Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook|54.34696|10.15401|typ=atrakcja}}'''[https://seebar-kiel.de/ Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook]''', Kiellinie 130, 24105 Kilonia (''łatwy dojazd komunikacją miejską (przystanek Bellevue)''). Tel.: +49 (0)431 34185, faks: +49 (0)431 2201940, e-mail: info@seebad-duesternbrook.com. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo. Otwarte: 28 marca - 23 października: codziennie od 10:00 do 23:00. Pływanie: 15 czerwca - 15 września 2014 r., codziennie od 10:00 do 19:00. Cena: dorośli 2,80 EUR, dzieci 1,80 EUR. 
* {{Znacznik|Kąpielisko Holtenau|54.371167|10.156194|typ=atrakcja}}'''[https://seebad-holtenau.de/ Kąpielisko Holtenau]''', Holtenauer Reede, 24159 Kilonia (''w pobliżu śluz Kanału Kilońskiego w Holtenau''). Adres e-mail: info@seebad-holtenau.de. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo, bez plaży. Zarządzane przez: Stowarzyszenie Przyjaciół Kąpieliska Nadmorskiego.
* {{Znacznik|Eiderbad Hammer|54.28570 |10.07137 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/eiderbad_hammer.php Eiderbad Hammer]''' (''Basen otwarty o rodzinnej atmosferze''), Eiderbrook, 24113 Kilonia. Eiderbad jest zarządzany przez Fundację Drachensee, zapewniającą zatrudnienie osobom z niepełnosprawnościami w miesiącach letnich. Eiderbad Hammer to ogrzewany słońcem basen otwarty o rodzinnej atmosferze, położony w idyllicznej okolicy bezpośrednio nad rzeką Eider. Znajdziesz tu basen (o wymiarach 15 x 30 m), brodzik oraz trawnik do opalania o powierzchni 9000 metrów kwadratowych z kioskiem. 
* {{Znacznik|Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim|54.33249 |10.15201 |typ=atrakcja}}'''Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim''' (Segelcamp  24/7), Camp 24/7, Kielline, 24103 Kiel (''przystanki 41/42 i 51, przystanek: Reventloubrücke''). Pomost kąpielowy na Kiellinie. Kiel Marketing, jako operator kempingu, zapewnia niezbędny nadzór nad zajęciami pływackimi i zapewnia udogodnienia, takie jak toalety. Na nowo utworzonym kąpielisku nie występują żadne kolizje z ruchem statków.
* {{Znacznik|Basen odkryty Katzheide|54.30956 |10.15674 |typ=atrakcja}}'''Basen odkryty Katzheide''', Von-der-Gröben-Straße, 24143 Kilonia (''przystanki 22, 101 i 71, przystanek: Stoschstraße''). Tel.: +49 (0)431 732423. Basen zostanie zmodernizowany i będzie miał stalowy basen z 6 torami o długości 25 m każdy, 2 torami o długości 50 m każdy oraz strefą kąpielową o głębokości od 0 do 1,35 m.

==== Łaźnie wewnętrzne ====
* Na północ od Kanału Kilońskiego znajduje się {{Znacznik|Basen Schilksee|54.42925|10.168361|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/schwimmhalle_schilksee.php basen Schilksee]''', Drachenbahn 18, 24159 Kiel (''dojazd autobusami linii 33, 501, 502 i 901 (przystanek Olympiazentrum)''). Tel.: +49 (0)431 260 404 41, faks: +49 (0)431 260 404 4, e-mail: info@kieler-baeder.de. Ten basen sportowo-rekreacyjny znajduje się na terenie dawnego kompleksu pływackiego olimpijskiego i oferuje basen z pięcioma 25-metrowymi torami, brodzik dla dzieci oraz parking przy Centrum Olimpijskim. ''Basen jest obecnie zamknięty z powodu remontu''.

=== Kino ===
* W Kilonii działa kilka kin. Największe, z dziesięcioma ekranami, to {{Znacznik|CinemaxX|54.3139846|10.1322471|typ=atrakcja}}'''CinemaxX''', zlokalizowane na głównym dworcu kolejowym.
* Kino '''Studio''' na Dreiecksplatz ma trzy ekrany. Podobnie jak CinemaxX, w Studio wyświetlane są również najnowsze filmy.
* Kino '''Metro''', ponownie otwarte w 2006 roku, znajduje się przy Holtenauer Straße.
* '''Kino Kommunale''' znajduje się w centrum wystawowym Pumpe przy Haßstraße (Stare Miasto).
* Kino {{Znacznik|Traum GmbH|54.3349796|10.1168045|typ=atrakcja}}'''Traum GmbH''' (dawniej Traumfabrik) przy Grasweg w północno-zachodniej części miasta również wyświetla filmy spoza głównego nurtu.

=== Inne ===
* Veggie-Stammtisch Kiel to grupa osób w różnym wieku, jedzących potrawy wegańskie i wegetariańskie. Spotkanie odbywa się w każdy pierwszy wtorek miesiąca w Subrosa o godzinie 18:00.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Różnorodne sklepy znajdują się w strefie pieszej '''Holstenstraße''' i centrum handlowym '''Sophienhof'''. Innym stosunkowo dużym centrum handlowym jest '''Citti-Park''', w którym znajduje się również '''Citti-Markt''', najlepszy (ale prawdopodobnie również najdroższy) supermarket w Kilonii. W tej samej okolicy co Citti-Park znajduje się kilka dużych sklepów meblowych: '''Ikea''', '''Möbel Höffner''' i '''Sconto''', niedrogi odpowiednik Höffnera.

Liczne kawiarnie znajdują się w starym centrum miasta, na północnym krańcu '''Holstenstraße''', w pobliżu kościoła św. Mikołaja.

Gwarnym miejscem zakupów na świeżym powietrzu jest ruchliwa '''Holtenauer Straße''' z licznymi kawiarniami i bardziej ekskluzywnymi sklepami na południowym krańcu, w pobliżu '''Dreiecksplatz'''.

* {{Znacznik|'''Sophienhof'''|54.3169|10.1311|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.sophienhof.de/ Sophienhof]''', Sophienblatt 20, 24103 Kilonia. Naprzeciwko dworca kolejowego znajduje się centrum handlowe z różnorodnymi sklepami i restauracjami.
* {{Znacznik|'''Holstenstraße'''|54.3209 |10.1349 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holstenstraße'''. Ulica ta prowadzi od Sophienhof do Starego Rynku i oferuje również szeroki wybór sklepów.
* {{Znacznik|'''Dänische Straße'''|54.32401 |10.14071 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Dänische Straße na Starym Mieście'''. Oferuje ona kilka możliwości zakupowych dla zamożnych klientów.
* {{Znacznik|'''Holtenauer Straße'''|54.3329 |10.1326 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holtenauer Straße'''. Kilka ekskluzywnych sklepów pomiędzy Dreiecksplatz a Waitzstraße.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.2871 |10.2228 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ostseepark w Raisdorfie'''. Na południowy wschód od Kilonii znajduje się park przemysłowy i – według władz Raisdorfu – największe centrum handlowe w Niemczech. Mieści się tu między innymi kilka sklepów DIY, meblowych, odzieżowych i obuwniczych, MediaMarkt i Real.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.3124 |10.0999 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Citti Park'''. Przy zjeździe z autostrady w Kilonii mieści się duży pasaż handlowy.
* {{Znacznik|'''Ikea'''|54.3141 |10.1087 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ikea'''. Od 2002 roku w pobliżu Citti Park mieści się sklep Ikea.

== Gastronomia ==
Kilonia to miasto uniwersyteckie, dlatego wybór pizzerii i barów szybkiej obsługi (kebabów/burgerów) jest bardzo duży.

W Kieler Hauptbahnhof (dworzec kolejowy) i centrum handlowym naprzeciwko dworca kolejowego (Sophienhof) znajdują się punkty gastronomiczne.

Lokalne specjały, których warto spróbować, to ''Fischbrötchen'' (bułeczki rybne), które są dostępne z różnorodnymi świeżymi lub przetworzonymi rybami i innymi owocami morza (zwłaszcza krewetkami). Działa tu lokalny producent lodów ''Packeis'', którego produkty sprzedawane są latem w wielu kioskach, na plażach itp.; koniecznie wypróbuj ich towary. Jest tu także stary lokalny browar, trafnie nazwany ''Kieler Brauerei'' (Browar Kiloński), który również ma własną restaurację, i co najmniej jeden nowy, ''Czernys Küstenbrauerei'', który produkuje nie tylko różnorodne piwa, ale także alkohole wysokoprocentowe.

== Imprezy ==
* '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/kieler-umschlag Kieler Umschlag]''' odbywa się na przełomie lutego i marca. Dzisiejszy festiwal folklorystyczny ma swoje historyczne korzenie w połowie XV wieku, kiedy powstał jako rynek pieniężny i wolny. Dziś, oprócz licznych ofert gastronomicznych i przejażdżek, w centrum wydarzeń znajduje się średniowieczny rynek.
* '''[https://www.tag-am-kai.de/ Tag am Kai (TAK)]''' to wesołe święto portowe w Tiessenkai w Kilonii-Holtenau, które pokazuje, jak kultura, wypoczynek, biznes i nauka współistnieją w środowisku wybrzeża morskiego. Stanowi integralną część oferty kulturalnej powiatu Kilonia-Holtenau i tradycyjnie odbywa się na początku czerwca, zawsze na dwa tygodnie przed Tygodniem Kilońskim.
* Pod koniec czerwca '''[https://www.kieler-woche.de/ Tydzień Kiloński]''' (''Kieler Woche'') przyciąga tłumy do miasta i fiordu na bez wątpienia najważniejsze wydarzenie roku w Kilonii. Tydzień Kiloński to największa impreza żeglarska na świecie. Oprócz licznych zawodów żeglarskich, tradycyjne '''parady windjammerów''' i '''regaty kutrów morskich''' zapewniają wyjątkowe chwile wokół Fiordu Kilońskiego, który na tydzień zmienia się w miejsce festiwalu.
* W lipcu i sierpniu kultura znajduje się w centrum wydarzeń w Kilonii podczas '''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/kultursommer.php Kilońskiego Lata Kulturalnego]'''.
* W tym samym czasie w Kilonii odbywają się oczywiście również wydarzenia w ramach znanego daleko poza granicami kraju '''[https://www.shmf.de/ Festiwalu Muzycznego Szlezwiku-Holsztynu]'''.
* Na początku października na '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/bauern-und-regionalmarkt Kieler Bauern- und Regionalmarkt]''' w programie znajdują się kulinarne przysmaki i produkty wiejskie.

== Noclegi ==
* {{listing|name=Peanuts Hostel|www=http://www.peanuts-hostel.de/englisch.html|adres=Harriesstraße 2|wskazówki=|telefon=+49 431 364 2208|fax=|email=|dodatkowe informacje=Cena od 18 do 28€ od osoby.}}
* {{listing|name=Bekpek|www=http://www.bekpek-kiel.de/|adres=Kronshagener Weg 130 a|wskazówki=|telefon=+49 431 888 8009|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Kieler Zimmer|www=http://www.kieler-zimmer.de/|adres=|wskazówki=550 m od dworca centralnego.|telefon=|fax=|email=kieler-zimmer@gmx.de|dodatkowe informacje= Ceny: 30€ (1 osoba), 45€ (2 osoby), 60€ (3 osoby) za noc.}}
* {{listing|name=Nordic Hotel Astor|www=http://www.nordic-hotels.com/|adres=|wskazówki=Sieć oferuje kilka hoteli. W centrum miasta, w pobliżu dworca centralnego i połączeń promowych.|telefon=+49 800 99 79 000|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Steigenberger Hotel Conti-Hansa|www=http://www.steigenberger.com/Kiel/|adres=Schloßgarten 7|wskazówki=|telefon=+49 431 5115-0|fax=+49 431 5115-444|email=kiel@steigenberger.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Birke - Ringhotel Kiel|www=https://www.hotel-birke.de/|adres=|wskazówki=|telefon=+49 431 5331 0|fax=+49 431 5331 333|email=info@hotel-birke.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Hotel Kieler Yacht Club|www=http://www.hotel-kyc.de/index.php?id=28|adres=Hindenburgufer 70|wskazówki=|telefon=+49 431 8813-0|fax=+49 431 8813-444 |email=service@hotel-kyc.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Romantik Hotel Kieler Kaufmann|www=http://www.kieler-kaufmann.de/|adres=Niemannsweg 102|wskazówki=|telefon=+49 (431) 8811-0|fax=+49 (431) 8811-35 |email=info@kieler-kaufmann.de|dodatkowe informacje=}}

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Jest w|Holsztyn}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}

[[Kategoria:Szlezwik-Holsztyn]]</text>
      <sha1>21spqaj98rmqf5z0868qnw9o9rl3eor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158255</id>
      <parentid>158254</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>158255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71362" sha1="apmtjouxqh4xz7l7jcn8zq8gqahstd0" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kilonia
 |nazwa oryginalna = Kiel
 |widok            = KielerStadtzentrumLuftaufnahme.jpg
 |opis             = 
 |herb             = DEU_Kiel_(Alt.)_COA.svg
 |mapa             = Lage der kreisfreien Stadt Kiel in Deutschland.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Germany.svg|20px]] [[Niemcy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Schleswig-Holstein.svg|20px]] [[Szlezwik-Holsztyn]]
 |powierzchnia     = 118,65
 |wysokość         = 5
 |ludność          = 251 800
 |prefiks          = 0431
 |kod pocztowy     = 24103–24118, 24143–24149, 24159
 |www              = https://www.kiel.de/
}}
'''Kilonia''' ([[Rozmówki niemieckie|niem]]. ''Kiel'') jest stolicą [[Niemcy|niemieckiego]] kraju związkowego [[Szlezwik-Holsztyn]] i ważnym węzłem żeglugowym nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. Położone na końcu Zatoki Kilońskiej, miasto liczy około 250 000 mieszkańców (stan na 2026 rok) i pozostaje jednym z głównych portów pasażerskich w [[Niemcy|Niemczech]].

== Charakterystyka ==
Jako główny port pasażerski (wraz z [[Travemünde]] i [[Rostock]]iem) oraz bałtycki punkt końcowy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], Kilonia odgrywa ważną rolę w żegludze. To właśnie tutaj w 1918 roku zabrzmiał dzwon pogrzebowy niemieckiego monarchizmu, gdy admirałowie chcieli wysłać flotę na ostatnią, chwalebną, lecz pozbawioną militarnego sensu bitwę. Marynarze zbuntowali się przeciwko swoim oficerom, co doprowadziło do rewolucji i powstania rad robotniczych i żołnierskich.

Podczas drugiej wojny światowej Kilonia została poważnie zbombardowana ze względu na stocznię produkującą łodzie podwodne. Obecnie w Kilonii buduje się statki cywilne i wojskowe, a na wschodnim brzegu Förde (fiordu) dominują wysokie dźwigi.

Bombardowanie zniszczyło prawie wszystkie zabytki Kilonii (w rzeczywistości zniszczyło 95% całego miasta); nawet starsze budynki powstały po II wojnie światowej. Jeśli więc przyjedziesz do „Kieler Schloss” (Zamku Kilońskiego), nie rozczaruj się. Z pierwotnego budynku niewiele zostało. Podczas odbudowy powojennej wykorzystano głównie architekturę nowoczesną, a nacisk położono na funkcjonalność i szybkość budowy, a nie na ponadczasowy design czy piękną architekturę.

=== Dzielnice ===
Kilonia leży po obu stronach '''Fiordu Kilońskiego'''. Jest to odnoga [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]], która zwęża się ku południu, tworząc port. Ze względu na swoje położenie, niektóre dzielnice nazywane są również wschodnim i zachodnim brzegiem. Po stronie wschodniej do fiordu wpada mała rzeczka '''Schwentine'''. Po stronie zachodniej znajdują się śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], który wpada do Łaby w pobliżu [[Brunsbüttel]].

* {{Znacznik|'''Mitte'''|54.3229816|10.1315913|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Mitte''', centrum miasta ze starówką, zamkiem i terminalem promowym

Na wschodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Gaarden'''|54.3|10.133333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Gaarden''', dzielnica, w której dawniej mieszkali stoczniowcy z Howaldtswerke (HDW)
* {{Znacznik|'''Ellerbek'''|54.315|10.169444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Ellerbek''' / {{Znacznik|'''Wellingdorf'''|54.323889|10.173333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wellingdorf''', połączenie osiedla robotniczego i wsi
* {{Znacznik|'''Neumühlen-Dietrichsdorf'''|54.332222|10.1825|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Neumühlen-Dietrichsdorf, dawna wioska rybacka z licznymi wędzarniami ryb, położona na północ od rzeki Schwentine
Na zachodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Düsternbrook'''|54.335833|10.145278|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Düsternbrook''', z budynkami rządu krajowego, dzielnicą willową i kąpieliskiem publicznym
* {{Znacznik|'''Wik'''|54.355556|10.135|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wik''', obszar przemysłowy zdominowany przez marynarkę wojenną
* {{Znacznik|'''Holtenau'''|54.372778|10.141944|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Holtenau''', na północ od Kanału Kilońskiego, dawny port drzewny
* {{Znacznik|'''Pries'''|54.403611|10.156667|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Pries''' - {{Znacznik|'''Friedrichsort'''|54.394722|10.174167|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Friedrichsort''', z małymi stoczniami, marynarką wojenną i lotniskiem
* {{Znacznik|'''Schilksee'''|54.421944|10.1725|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Schilksee''', wieś z plażami i ośrodkiem olimpijskim

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
[[Plik:Aerial image of the Kiel-Holtenau airfield.jpg|thumb|Port lotniczy Kilonia-Holtenau]]
{{Znacznik|Port lotniczy Kilonia-Holtenau|54.379469|10.145147|typ=transport}}'''[https://www.airport-kiel.de/home-airport-en.html Port lotniczy Kilonia-Holtenau]''' ({{IATA|KEL}}). Miasto posiada własne lotnisko, Kilonia-Holtenau, ale jego pas startowy jest zbyt krótki dla dużych samolotów i dlatego nie jest już wykorzystywany do lotów regularnych. Dostępne są usługi czarterowe. Lotnisko jest również przystosowane do obsługi pilotów prywatnych. Możliwa jest odprawa celna i graniczna. Personel pokładowy może skorzystać z zakwaterowania.

{{Znacznik|Port lotniczy Hamburg|53.630389|9.988228|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Hamburg]]''' ({{IATA|HAM}}), Flughafenstr. 1-3, 22335 [[Hamburg]]. Tel.: +49 (0)40 507 50, faks: +49 (0)40 50 75 12 34, e-mail: info@ham.airport.de. Port lotniczy Hamburg jest najbliższym lotniskiem z połączeniami międzynarodowymi. [https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius] – autobus lotniskowy z portu lotniczego Hamburg-Fuhlsbüttel – oraz Flixbus oferują regularne połączenia z lotniska w Hamburgu do głównego dworca kolejowego w Kilonii lub tymczasowego centralnego dworca autobusowego. Rozkład jazdy jest skoordynowany między innymi z rozkładem jazdy promów Color Line do Norwegii i Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].

=== Pociągiem ===
[[Plik:Kiel, der Hauptbahnhof.jpg|thumb|Kiel Hauptbahnhof]]
Kilonia jest dobrze skomunikowana z siecią kolejową, choć większość pociągów dalekobieżnych z południa kończy bieg w [[Hamburg]]u.

* Codziennie kursuje kilka bezpośrednich pociągów ICE z południa.
* Pociągi z [[Hamburg]]a do Dworca Głównego w Kilonii kursują co pół godziny.
* Linia kolejowa do [[Flensburg]]a umożliwia dotarcie do większości miast na stałym lądzie [[Dania|Danii]] w ciągu 8 godzin. Istnieje również półgodzinne połączenie do [[Neumünster]], a także linia kolejowa z [[Lüneburg]]a przez [[Lubeka|Lubekę]]. Umożliwia to na przykład podróż z [[Berlin]]a z DeutschlandTicket.

{{Znacznik|Kiel Hauptbahnhof|54.3148|10.1318|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/kiel-hbf Kiel Hauptbahnhof]''', Sophienblatt 25-27, 24114 Kilonia. Dworzec Główny ma dobrą infrastrukturę turystyczną i jest intensywnie użytkowany, zwłaszcza przez pasażerów statków wycieczkowych oraz pieszych i rowerzystów korzystających z codziennie odpływających promów. Dworzec jest często bardzo zatłoczony krótko po przybyciu promów lub statków wycieczkowych. Dworzec jest również łatwo dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Dostęp bez barier jest możliwy przez wejście na placu przed dworcem (rampa). Winda znajduje się przy wejściu od strony Kieler Matrosenplatz, jeden poziom poniżej hali dworca. Dostęp dla wózków inwalidzkich.

{{Znacznik|Przystanek Suchsdorf|54.349181|10.090942|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/suchsdorf Przystanek Suchsdorf]''', Am Bahnhof 3, 24107 Kilonia. Przystanek Suchsdorf znajduje się na linii do [[Flensburg]]a; jednak podróżni z [[Flensburg]]a i [[Dania|Danii]] zazwyczaj kontynuują podróż do dworca głównego. Suchsdorf leży bezpośrednio nad [[Kanał Kiloński|Kanałem Kilońskim]] i jest bliżej dzielnicy '''Holtenau''', popularnego punktu wypadowego na rejsy po Bałtyku.

=== Samochodem === 
Kilonia jest połączona z siecią autostrad drogami [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]], [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] i [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]]/[[Plik:Bundesstraße_404_number.svg|30px]].

* Jadąc z [[Plik:Bundesautobahn_24_number.svg|25px]] (od strony [[Berlin]]a), zaleca się skorzystanie z [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]] ze [[Schwarzenbek]], aby ominąć [[Hamburg]] i tunel pod Łabą, gdzie często tworzą się korki.
* Jadąc z [[Dania|Danii]], należy jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] z [[Rendsburg]]a.
* Jadąc z południa, należy zjechać z [[Plik:Bundesautobahn_7_number.svg|25px]] na węźle Bordesholm i jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]] do Kilonii.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Centralny Dworzec Autobusowy|54.317167|10.133972|typ=transport}}'''[https://kiel-wiki.de/ZOB Centralny Dworzec Autobusowy]''' (''ZOB''). Centralny dworzec autobusowy w Kilonii został całkowicie przebudowany. Przystanki autobusów dalekobieżnych znajdują się teraz na nowym ZOB, zaczynając od Auguste-Viktoria-Straße, naprzeciwko głównego dworca kolejowego.

'''[https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius]''' – autobus lotniskowy z [[Port lotniczy Hamburg|lotniska w Hamburgu]] (Fuhlsbüttel) – kursuje regularnie z lotniska w Hamburgu do ZOB w Kilonii, z przystankiem przed dworcem kolejowym. Rozkład jazdy jest skoordynowany z rozkładem jazdy promów Color Line do [[Norwegia|Norwegii]] i promów Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].
[[Plik:2019-06-26 - Parkhaus am Kieler HBF - KiWo2019.jpg|thumb|Parking wielopoziomowy ZOB]]
{{Znacznik|'''Parking wielopoziomowy ZOB'''|54.317564|10.134264|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://parkhaus-zob-kiel.de/ Parking wielopoziomowy ZOB]''', Auguste-Victoria-Straße 9, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 78 58 30 40, e-mail: kundenservice@psg-greifswald.de. Nowy parking wielopoziomowy z 541 miejscami parkingowymi jest czynny całą dobę od października 2019 roku. Wjazd i wyjazd z parkingu odbywa się podwójną spiralną rampą od strony Auguste-Viktoria-Straße. Wszystkie sześć poziomów parkingu posiada miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych, na trzecim poziomie znajduje się pięć stacji ładowania pojazdów elektrycznych, a na poziomach pierwszym i drugim – miejsca parkingowe dla kobiet. Parking wielopoziomowy znajduje się nad centralnym dworcem autobusowym (ZOB). Jest on dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich i czynny całą dobę.

=== Statkiem ===
[[Plik:Magic in Kiel.jpg|thumb|Prom Color-Line na nabrzeżu Norwegenkai]]
[[Plik:Kiel schwedenkai containers IMG 3819.JPG|thumb|Schwedenkai z promem StenaLine]]
W Fiordzie Kilońskim znajduje się kilka przystani. Na zachodnim, śródmiejskim brzegu znajduje się Schwedenkai (Nabrzeże Szwedzkie), a na przeciwległym, wschodnim brzegu – Norwegenkai (Nabrzeże Norweskie), nowo wybudowane w 1997 roku. Dalej na północ, w dzielnicy Dietrichsdorf, również po wschodniej stronie fiordu, znajduje się Ostuferhafen (Port Wschodniego Brzegu), z którego odpływają promy na [[Litwa|Litwę]]. Ponadto istnieją trzy inne terminale – Ostseekai (Nabrzeże Bałtyckie), Sartorikai i Böllhornkai – wykorzystywane jako przystanie dla statków wycieczkowych. Czasami statki wycieczkowe cumują również w raczej mało zachęcającym Scheerhafen (Port Scheera), położonym bezpośrednio przy śluzach Kanału Kilońskiego w dzielnicy Wik.

{{Znacznik|Norwegenkai|54.3172|10.1402|typ=transport}}'''[https://www.portofkiel.com/cruise_ferry/unsere-terminals.html Norwegenkai]''' (Nabrzeże Norweskie) 
* '''[https://www.colorline.de/ Color Line]''', Norwegenkai, 24143 Kiel-Gaarden. Tel.: +49 (0)431 7300100, e-mail: servicecenter@colorline.de. Promy Color Line kursują codziennie z [[Oslo]], stolicy [[Norwegia|Norwegii]], do Kilonii. Terminal znajduje się zaledwie około 700 m od głównego dworca kolejowego i można do niego łatwo dotrzeć pieszo lub rowerem przez most Hörnbrücke. Terminal jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Godziny otwarcia: codziennie od 8:00 do 15:00. Odprawa: Wyjazd z [[Oslo]] o godz. 14:00, przyjazd do Kilonii następnego dnia rano o godz. 10:00. Podróż powrotna rozpoczyna się o godz. 14:00, powrót do [[Oslo]] o godz. 10:00. Odprawa dla samochodów w Kilonii odbywa się 120 minut przed odjazdem, dla pasażerów pieszych nie później niż 60 minut przed odjazdem.

{{Znacznik|Schwedenkai|54.3197|10.1399|typ=transport}}'''Schwedenkai''' (Nabrzeże Szwedzkie) 
* '''[https://www.stenaline.de/faehren-nach-schweden Stena Line]''', Schwedenkai 1, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9099, (0)1806 020100, faks: +49 (0)431 909200, e-mail: info.de@stenaline.com. Promy Stena Line przypływają codziennie z [[Göteborg]]a w [[Szwecja|Szwecji]] do Kilonii. Odprawa: Przyjazd do Kilonii codziennie o 9:00, odpłynięcie codziennie o 18:15. Odprawa jest możliwa najpóźniej 30 minut przed odpłynięciem, a w szczycie sezonu od godziny 15:00.

{{Znacznik|Ostuferhafen|54.3342|10.1742|typ=transport}}'''Ostuferhafen''' (Port Wschodniego Brzegu)
* '''[https://www.dfds.com/de-de/passagierfaehren/routen/faehren-ins-baltikum/kiel-klaipeda DFDS-Seaways]''', Ostuferhafen 15, 24149 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 20976480, faks: +49 (0)431 20976102, e-mail: passage.kiel@dfds.com. Połączenie promowe z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] na [[Litwa|Litwie]] do Kilonii kursuje sześć razy w tygodniu. Podróż trwa 19 godzin. 

Śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]] są interesujące dla pasażerów statków towarowych i stanowią również wartościową atrakcję turystyczną.

Zarówno Kilonia, jak i okoliczne miasta nad Fiordem Kilońskim oferują wiele miejsc do cumowania dla jednostek rekreacyjnych.

=== Rowerem ===
* Przez Kilonię prowadzi Ścieżka Rowerowa Wybrzeża Morza Bałtyckiego.
* Hörnbrücke to punkt początkowy lub końcowy otwartej w maju 2004 roku turystycznej trasy wakacyjnej, Niemieckiego Szlaku Promowego z [[Bremervörde]] do Fiordu Kilońskiego.

=== Pieszo ===
Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E1 oraz Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E6 przebiegają tą samą trasą przez Kilonię, podobnie jak [[Via Jutlandica]].

== Komunikacja ==
{{mapa|54.3375|10.1335|zoom=13|wysokość=500|szerokość=420|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Autobusem i promem ''Förde'' ===
[[Plik:Liniennetz Kiel.pdf|thumb|[[File:BUS-Logo-BVG.svg|20px]] sieć (2024)]]
Kilonia posiada system transportu publicznego oparty na autobusach i promach obsługiwanych przez [https://www.kvg-kiel.de/en/ KVG]. Dostępne są bilety 1-, 3- i 7-dniowe, które oferują turystom dobrą wartość. Do zakupu biletów możesz użyć [http://nah.sh/de/fahrplan/die-nah-sh-app/ aplikacji NAH SH].

Bilet grupowy „''Kleingruppenkarte ohne Sylt-Bus''” może być wyjątkowo korzystny: za łączną kwotę 49,90 euro (stan na maj 2026) na nieograniczone przejazdy od poniedziałku do piątku o godzinie 09:00 lub w soboty, niedziele i święta od godziny 00:00 do godziny 06:00 następnego dnia, grupa maksymalnie 5 osób dorosłych (dzieci gratis) może korzystać ze wszystkich autobusów i pociągów całej sieci SH-Tarif (kraj związkowy [[Szlezwik-Holsztyn]] plus [[Hamburg]], z wyłączeniem wyspy [[Sylt]]).

{| border=1 cellpadding=1 cellspacing=0
|- align=center
|colspan=3|
|Kiel Hbf
|colspan=2|
|- align=center
|Reventlou
|Lehmberg
|Ziegelteich
|'''51'''
|Südfriedhof
|Hassee
|- align=center
|Projensdorf
|Ravensberg
|Unikliniken
|'''62'''
|Marienlust
|Russee
|- align=center
|Projensdorf
|Wik
|Düsternbrook
|'''41''' '''42'''
|Gaarden-Süd
|Meimersdorf
|- align=center
|Suchsdorf
|Eichhofstr.
|Brunswik
|'''22'''
|Gaarden-Ost
|Ellerbek
|- align=center
|Schilksee
|rowspan=2|Wik
|rowspan=2|Brunswik
|'''12''' '''13'''
|colspan=2|
|- align=center
|
|'''11'''
|rowspan=2|Gaarden-Ost
|rowspan=2|Dietrichsdorf
|- align=center
|rowspan=2|Mettenhof
|Schreventeich
|Rathaus / Opernhaus
|'''14'''
|- align=center
|Hasseldieksdamm
|Ziegelteich
|'''31'''
|Ellerbek Süd
|Elmschenhagen
|- align=center
|Wik
|Blücherplatz
|Unikliniken
|'''32''' '''34'''
|Elmschenhagen
|Kroog
|}

=== Taksówką ===
Taksówka jest droga, ale niezawodna. Taksówki są dostępne 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu na głównym dworcu kolejowym (Hauptbahnhof) lub można je zamówić przez telefon lub aplikację. Aby wezwać taksówkę, wybierz numer '''+49 431 680101''' (Taxi Kiel) lub '''+49 431 73000''' (Taxi-Zentrale Kiel-Ost). W mieście dobrze sprawdzają się także aplikacje mobilne, takie jak [https://www.taxi.eu/ taxi.eu] czy [https://www.free-now.com/de-en/ freenow]. Większość taksówek akceptuje karty kredytowe, ale zaleca się, aby potwierdzić to u kierowcy przed rozpoczęciem podróży.

=== Rowerem ===
Kilonia jest w dużej mierze płaska i nadaje się do jazdy na rowerze. Głównym węzłem rowerowym jest stacja [https://kiel.de/ Umsteiger] przy głównym dworcu kolejowym, która oferuje całodobowy strzeżony parking oraz wypożyczalnię rowerów miejskich i elektrycznych. Popularna trasa rowerowa prowadzi z centrum miasta do Laboe, a następnie promem do Strande i z powrotem do Kilonii wzdłuż zachodniego wybrzeża.

Na krótkie trasy system wypożyczania rowerów [https://www.kielregion.de/mobilitaetsregion/sprottenflotte/ Sprottenflotte] jest dostępny za pośrednictwem aplikacji Donkey Republic. Nextbike nie jest już dostępny w Kilonii. Rowery należy zwracać w wyznaczonych stacjach (rowery elektryczne i cargo tylko na wyznaczonych stacjach oznaczonych w aplikacji).

* Ceny z kwietnia 2026:
** Rowery standardowe: 0,50 EUR za 15 min, maks. 12 EUR za 24 godz.
** Rowery elektryczne i elektryczne rowery cargo: 2 EUR za 15 min, maks. 35 EUR za 24 godz.
** Rowery cargo (ręczne): 1 EUR za 15 minut, maks. 20 EUR za 24 godziny.
** Karnet 3-dniowy: 9 EUR (obejmuje 18 godzin jazdy w ciągu 3 dni).
Abonenci (np. 8 EUR/miesiąc lub 45 EUR/rok) otrzymują pierwsze 30 minut każdego wypożyczenia za darmo. Rowery można rezerwować bezpłatnie za pośrednictwem aplikacji na maksymalnie 15 minut przed wypożyczeniem.

Nie oczekuj wysokiej jakości rowerów, a jeśli chcesz kask, zabierz swój.

Osoby zatrzymujące się na dłużej (np. studenci wymiany) mogą wypożyczyć rower w Swapfiets za miesięczną opłatą.

{{Znacznik|'''Swapfiets'''|54.323502 |10.136134 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://help.swapfiets.com/kiel Swapfiets]''', Alter Markt 7, 24103 Kilonia. Pn-Wt, Czw-Pt 12:00-18:00; Sob 11:00-17:00; Śr, Nd nieczynne. Abonament rowerowy obejmuje naprawy i ochronę przed kradzieżą. Wysokiej jakości rowery z charakterystyczną niebieską oponą z przodu. Sklep przy Alter Markt oferuje serwis i odbiór (zalecana rezerwacja przez aplikację).
Miesięczne abonamenty od 14,90 do 64,90 euro.

=== Na hulajnodze elektrycznej ===
Dostępne są również hulajnogi elektryczne, a w mieście działają [https://bolt.eu/en-de/ Bolt], [https://www.li.me/en-de/vehicles/scooter Lime] i [https://ridedott.com/pl/ Dott]. Hulajnogi można wypożyczać za pośrednictwem odpowiednich aplikacji. Ceny zazwyczaj obejmują opłatę aktywacyjną w wysokości 1,00 EUR plus stawkę od 0,19 do 0,25 EUR za minutę. W aplikacjach dostępne są różne karnety dzienne lub tygodniowe dla częstych użytkowników.

=== Promem kanałowym ===
Przeprawiając się przez [[Kanał Kiloński]], można przejść przez jeden z kilku mostów (Holtenauer Hochbrücken, Levensauer Hochbrücken) lub skorzystać z promu. ''Adler 1'' w Kiel-Holtenau to mały prom, który przewozi wyłącznie pieszych i rowery; większe promy w Landwehr i Sehestedt przewożą również samochody i motocykle. Korzystanie ze wszystkich promów kanałowych jest bezpłatne dla każdego.

== Warto zobaczyć ==
=== Kościoły ===
[[Plik:Matthias Suessen -5399.jpg|thumb|Petruskirche]]
[[Plik:Jakobikirche Kiel.jpg|thumb|Kościół św. Jakuba]]
[[Plik:Bethlehem-Kirche Kiel - Seitenansicht.jpg|thumb|Kościół Betlejemski]]
* {{zobacz
| name=[https://www.st-nikolai-kiel.de/ Kościół Świętego Mikołaja] | alt= | url= | adres=Alter Markt | lat=54.3228| long=10.14| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 950 98 | fax=+49 (0)431 982 76 73
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@st-nikolai-kiel.de​ . Sankt Nikolai to główny kościół protestancki i najstarszy budynek w Kilonii. Budowę rozpoczęto wkrótce po lokacji miasta, około 1242 roku. W latach 1877-1884 kościół przebudowano w stylu neogotyckim. W czasie II wojny światowej budynek kościoła został poważnie uszkodzony w wyniku nalotu aliantów 22 maja 1944 r. Cenne wyposażenie wnętrza zostało ocalone w latach poprzednich. Odbudowy dokonano w 1950 r. Nie odbudowano starych sklepień; zamiast tego budynek zewnętrzny otrzymał prosty dwuspadowy dach, który łączył wszystkie trzy nawy. W Nikolaikirche znajdują się trzy organy. Przed budynkiem kościoła znajduje się rzeźba Wojownik duchów autorstwa Ernsta Barlacha. Otwarte: codziennie 10:00 - 18:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://ostseemagazin.net/petruskirche-kiel/ Petruskirche] | alt= | url= | adres=Weimarerstraße 1 | lat=54.359213| long=10.135649| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 164 56, | fax=+49 (0)431 139 04
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontakt@akg-kiel.de. Zbudowany w latach 1905-1907 jako kościół garnizonowy marynarki wojennej, ten dom modlitwy stanowi imponujący przykład nowoczesnej protestanckiej architektury sakralnej z początku XX wieku. Zbudowany z cegły w tradycyjnym stylu, z wykorzystaniem wyjątkowo dużych cegieł, w formie klasztornej. Częściowo zniszczony przez bomby w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół św. Piotra został odbudowany w ciągu dwóch miesięcy w 1949 roku, głównie dzięki darowiznom amerykańskiej sekcji Światowej Federacji Luterańskiej. Projekt secesyjnych okien, z zachowaniem oryginalnych przeszkleń, wzmacnia ogólny efekt tego dzieła sztuki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.lutherjakobi.de/ Kościół św. Jakuba] | alt= | url= | adres=Knooper Weg 12, | lat=54.3234| long=10.1276| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 924 02 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@jakobi-kiel.de​ . Neogotycki kościół wybudowano w 1882 r. Dziś wraz z kościołem luterańskim należy do gminy ewangelicko-luterańskiej jakobi i luterańskiej. Podczas II wojny światowej kościół został zniszczony przez bomby zapalające podczas nalotów na Kilonię w 1944 r., a po wojnie w latach 1952–1954 został odbudowany w uproszczony sposób. Oryginalną spiczastą wieżę zastąpiono filigranową, w kształcie latarni, przeszkloną okrągłą wieżą, która wpuszcza światło dzienne do wnętrza kościoła. Nadał kościołowi popularny przydomek ''Alleluja Gazometr''.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.heiligengeist-kiel.de/ueber-uns/bibelgarten Kościół św. Ansgara] | alt= | url= | adres=Holtenauer Straße 89 | lat=54.3355| long=10.1328| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 58 78 21 12 | fax=+49 (0)431 58 78 21 19
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@heiligengeist-kiel.de. Neogotycki kościół halowy, zbudowany na planie prostokąta z półkolistymi wieżami schodowymi na czterech narożnikach, powstał w latach 1901-1903. Zniszczony podczas nalotów na Kilonię w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół został odbudowany na początku lat 50. XX wieku w bardzo prostym, niemal ewangelicko-reformowanym stylu, ze względu na ograniczone środki. Rozeta w szczycie i kolorowa inskrypcja nad portalem głównym zostały pokryte białym tynkiem. Dalsza renowacja, konieczna ze względu na warunki atmosferyczne, miała miejsce w 1995 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nordkirche.de/adressen/institutionen/detailansicht/institution/bugenhagen-kiel-ellerbek/ Bugenhagenkirche] | alt= | url= | adres=Lütjenburger Straße 7 | lat=54.31438 | long=10.17241| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 2001417 | fax=+49 (0)431 728575
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@bugenhagenkirche-kiel.de. Pierwszy kościół w Bugenhagen został zbudowany w 1896 roku i zburzony w 1941 roku. W 1948 roku parafianie otrzymali tymczasowy, drewniany kościół od Szwajcarskiej Organizacji Pomocy Kościołowi. Kościół w Bugenhagen w Kilonii-Ellerbek został konsekrowany w 1961 roku. Prosta elegancja nawy podkreśla piękno witrażu ołtarzowego, rozciągającego się od podłogi do sufitu i mającego kształt krzyża.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.bethlehem-kirche.de/index.html Kościół Betlejemski] | alt= | url= | adres=Möhrkestraße 9 | lat=54.3922| long=10.1769| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 39 10 38, | fax=+49 (0)431 39 71 32
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontact@bethlehem-kirche.de. Kościół Betlejemski został zbudowany w 1875 roku jako kościół garnizonowy. Miał zastąpić zrujnowaną salę liturgiczną w twierdzy. Uderzające jest nieprawidłowe ustawienie ołtarza na zachód i prosta konstrukcja: budynek o konstrukcji szkieletowej, otynkowany od wewnątrz, obłożony drewnem na zewnątrz, co sprawiło, że kościół halowy zyskał w dawnych czasach pogardliwy przydomek „szopy religijnej” lub „szopy modlitewnej”; nawet dziś wielu nazywa go po prostu „drewnianym kościołem”. Wieżyczka z dzwonem wieńczy kruchtę, ale jego dźwięk ma niewiele wspólnego z religią (pastor Schorn, 1901). Od początku istnienia do 1953 roku kościół był również wykorzystywany do nabożeństw katolickich. Obecny kościół betlejemski, jako jedyny zachowany drewniany budynek sakralny z okresu po 1870 roku w Szlezwiku-Holsztynie, jest oryginalnym zabytkiem kultury o szczególnym znaczeniu i od 1988 roku znajduje się na liście zabytków. W 1999 roku budynek nabyło stowarzyszenie „Interessengemeinschaft Bethlehem-Kirche e.V.” (Związek Interesów Kościoła Betlejemskigo). Ta organizacja non-profit zapewnia jego użytkowanie do celów religijnych i wydarzeń kulturalnych.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.trinitatis-kiel.de/ Kościół św. Marii Magdaleny] | alt= | url= | adres=Im Dorfe 1 | lat=54.2914| long=10.1759| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 78 64 00, | fax=+49 (0)431 78 48 03,
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=mm@trinitatis-kiel.de​ . Kościół Marii Magdaleny w Kilonii-Elmschenhagen został zbudowany w XIII wieku. W XIX wieku kościół został poważnie uszkodzony przez piorun. Nowy budynek ukończono w 1866 roku. Kościół w Elmschenhagen jest jednym z pierwszych miejsc kultu w Szlezwiku-Holsztynie wybudowanym w stylu neogotyckim. Kilku hojnych darczyńców umożliwiło nie tylko budowę, ale i bogate wyposażenie kościoła Marii Magdaleny. Prezbiterium i front organowy zostały zniszczone podczas bombardowań lotniczych w czasie II wojny światowej, a w 1949 roku kościół ponownie otrzymał używane organy. Po kilku remontach organy zostały oddane do użytku 30 października 1994 roku. W prezbiterium widnieją biblijne historie z życia Jezusa Chrystusa, na malowidłach okiennych.
}}
=== Zamki, pałace, dwory ===
[[Plik:Schloss Kiel-msu-1027.jpg|thumb|Zamek Kiloński]]
* {{zobacz
| name=Zamek Kiloński | alt= | url= | adres= | lat=54.3242| long=10.1434| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum średniowiecznego zespołu miejskiego stanowił kościół, klasztor i zamek – późniejszy Zamek Kiloński na wzgórzu nad brzegiem Förde. Później zamek był rezydencją wdów i wtórną rezydencją książąt Gottorf. Katarzyny Wielkiej przeszedł gruntowne przebudowy i renowacje w roku 1763. Ostatni okres świetności przeżywał w latach 1888-1918 jako siedziba i rezydencja księcia pruskiego Heinricha, brata cesarza Wilhelma II. Po ataku bombowym w 1944 r. spłonął imponujący renesansowy budynek, z wyjątkiem zachodniego skrzydła (budynek Pelli), które zachowało się do dziś. W 1957 roku zamek w Kilonii został odbudowany i stał się centralnym ośrodkiem kulturalnym kraju. Dziś ten imponujący budynek jest symbolem nowego początku demokracji i konsekwentnie nowoczesnej odbudowy Kilonii po drugiej wojnie światowej. W rozbudowie mieści się sala koncertowa i regionalne studio NDR. Co roku na terenie kompleksu zamkowego odbywa się około 300 różnych wydarzeń, w których bierze udział nawet 200 000 gości.
}}
=== Budynki ===
[[Plik:Hauptbahnhof Kiel Panorama Sonnenuntergang.jpg|thumb|Dworzec główny w Kilonii]]
[[Plik:KI Flandernbunker.JPG|thumb|Flandernbunker]]
[[Plik:Rathaus-kiel.jpg|thumb|Ratusz w Kilonii]]
[[Plik:Hoernbruecke Kiel.jpg|thumb|Hörnbrücke, otwarty]]
[[Plik:Leuchtturm Holtenau Kiel2001.jpg|thumb|Latarnia morska Kilonia-Holtenau]]
Z uwagi na fakt, że Kilonia była wielokrotnie celem bombardowań alianckich podczas II wojny światowej, niewiele pozostało ze starej zabudowy. Niemniej jednak, znajduje się tu kilka pięknych, odbudowanych i odrestaurowanych budynków, które warto zobaczyć.
* {{zobacz
| name=Dworzec główny w Kilonii | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Główny dworzec kolejowy w Kilonii jest warty zobaczenia, ponieważ był pieczołowicie restaurowany przez wiele lat. Pierwszy dworzec w Kilonii został zbudowany w latach 1843-1846 w Ziegelteich (zasypany w latach 1865-1876), około 500 metrów na północ od obecnego miejsca. Obecna lokalizacja poprawiła dostęp drogowy do portu. Budowa rozpoczęła się w 1895 roku. Stary dworzec został zburzony w 1902 roku. W 1944 roku główny dworzec i przyległe budynki zostały poważnie uszkodzone podczas ciężkiego nalotu bombowego aliantów. Rekonstrukcja dworca w uproszczonej formie rozpoczęła się w 1950 roku. Kompleksowy remont dworca rozpoczął się w 1999 roku. Przeprojektowany dziedziniec dworca i hol na peronie poprzecznym, z licznymi sklepami, zostały zainaugurowane podczas Tygodnia Kilońskiego w czerwcu 2004 roku. Odrestaurowano również Kaisertreppe (Schody Cesarskie) po stronie wschodniej. W 2016 roku zburzono parking nad centralnym dworcem autobusowym, który kiedyś był połączony z dworcem kolejowym; nowy budynek otwarto ponownie w październiku 2019 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mahnmalkilian.de/flandernbunker.html Flandernbunker] | alt= | url= | adres=Kiellinie 249 | lat=54.354722 | long=10.138889 | wskazówki=Kiel-Wik nad zatoką Hindenburgufer, wejście do portu morskiego
| tollfree=+49 (0)431 590 72 26, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@kriegszeuge.de​. Bunkier Flanders to wieżowiec z czasów II wojny światowej, który początkowo służył jedynie jako schron dla żołnierzy i centrum dowodzenia w sytuacjach awaryjnych, ale pod koniec wojny został udostępniony także cywilom. Szczególne wrażenie robią mury o grubości dochodzącej do 2 m, wyraźnie widoczne przy otworach. Od 2004 roku bunkier znajduje się na liście zabytków. Można go znaleźć dzięki stowarzyszeniu „Mahnmal Kilian e.V.” Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się: w każdą pierwszą niedzielę miesiąca o godzinie 11:30 (z wyjątkiem stycznia). Koszt wycieczki wynosi 2 € (ulgowy 1 €). Na życzenie możliwe jest umówienie indywidualnych spotkań dla grup i klas szkolnych. Otwarte: poniedziałek - piątek: 11:00 - 15:00, niedziela: 11:00 - 17:00, codziennie w Tygodniu Kilońskim 11:00 - 15:00 oraz środa, sobota i niedziela do 17:00. Cena: 4 €, obniżona 3 €.
}}
* {{zobacz
| name=Ratusz | alt= | url= | adres=Fleethörn 9 | lat=54.3225| long=10.1325| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Istniejący ratusz na Starym Rynku stał się zbyt mały około 1900 roku dla dynamicznie rozwijającego się miasta stoczniowego i marynarki wojennej. Dlatego obecny ratusz z wieżą został zbudowany w latach 1907–1911 na przedmieściach, na terenie obecnego Placu Ratuszowego, na zachód od starego miasta. Długo nazywano go „Nowym Ratuszem”. Został całkowicie zniszczony podczas II wojny światowej, z wyjątkiem kilku piwnic. Miasto zleciło budowę ratusza, który obecnie jest zabytkiem, w latach 1907–1911. Zgodnie z tradycją reprezentacyjnej architektury ratuszowej, budynek posiada własną wieżę. Wieża ta jest wzorowana na dzwonnicy, takiej jak Dzwonnica św. Marka w [[Wenecja|Wenecji]]. Wieża Kilońska, mierząca 106 metrów wysokości, przewyższa jednak Dzwonnicę św. Marka o 7,4 metra. Platforma widokowa znajduje się na wysokości 67 metrów i można ją zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Winda zapewnia dostęp do platformy widokowej na wysokości 67 metrów. Z wieży co kwadrans rozbrzmiewa dźwięk karillonu, który aż do wybicia pełnej godziny odgrywa kolejną ćwierć melodii. Jest to bardzo podobne do dźwięku dzwonów na wieży zegarowej Big Ben w [[Londyn]]ie lub dzwonów ratusza w [[Kopenhaga|Kopenhadze]].
}}
* {{zobacz
| name=[https://theater-kiel.de/start/index.html Opera] | alt= | url= | adres=Rathausplatz 4 | lat=54.3231| long=10.1333| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 19 01 | fax=+49 (0)431 90 16 28 70
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Opera w Kilonii jest zabytkiem i siedzibą Teatru Kilońskiego. Budowa ceglanego budynku, z bogatymi piaskowcowymi detalami i misternie rzeźbioną linią dachu, trwała od 1905 do 1907 roku. Otwarcie teatru nastąpiło 1 października 1907 roku. Podczas II wojny światowej naloty alianckie poważnie uszkodziły teatr miejski. Odbudowa – z zachowaniem istniejących murów – trwała od 1950 do 1953 roku. Obecnie opera, licząca około 840 miejsc, posiada dużą scenę o powierzchni 400 metrów kwadratowych, fosę dla orkiestry/scenę oraz rozbudowany park maszynowy dla Kilońskiego Teatru Muzycznego i Baletu. W 1993 roku opera została wpisana na listę zabytków kultury o szczególnym znaczeniu.
}}
* {{zobacz
| name=[https://structurae.net/de/bauwerke/hoernbruecke-kiel Hörnbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.315| long=10.1356| wskazówki=na głównym dworcu kolejowym
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Most Hörnbrücke łączy centrum miasta ze wschodnim brzegiem Renu. Otwiera się o określonych godzinach i w razie potrzeby, aby umożliwić przepływającym statkom przepływanie pod nim. Jest przeznaczony wyłącznie dla pieszych i rowerzystów. Na początku po ukończeniu budowy w 1997 roku, nazywano go „mostem nic niedziałającym” ze względu na jego zawodną mechanikę.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.baken-net.de/kiel-holtenau_lt.htm Latarnia morska Kilonia-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.369248| long=10.153896| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Latarnia morska, zbudowana w 1895 roku, uważana jest za jedną z najpiękniejszych latarni morskich w Niemczech. W fundamencie wieży znajduje się kamień węgielny wraz z dokumentem założycielskim Kanału Cesarza Wilhelma (Kanał Północnobałtycki). Latarnia morska w Holtenau została gruntownie odnowiona w 1995 roku z okazji 100. rocznicy powstania Kanału Kilońskiego. Dziś otoczony jest terenem zielonym; ośmiokątna podkonstrukcja ceglanej wieży pełni także funkcję sali weselnej. Nie jest udostępniony do zwiedzania, można go zwiedzać z przewodnikiem. Z podnóża latarni roztacza się doskonały widok na to, co dzieje się zarówno w Fiordzie Kilońskim, jak i w śluzach.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/6_Presse/1_Bilder/_Historische_Bilder/k_Bruecken/2_Levensauer_Hochbruecke/levensauer_hochbruecke_text.html Levensauer Hochbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.3678| long=10.0758| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=to kombinowany most kolejowy i drogowy z pierwszego okresu budowy kanału (1894). Znajduje się w obszarze miejskim Kilonii. Ze względu na geometrię łuku znacznie ogranicza szerokość przejścia kanału. Aby umożliwić spotkanie statków, NOK ma zostać poszerzony w rejonie tego wąskiego gardła, a most ma zostać zastąpiony nowym budynkiem.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:Geomar RV Alkor IMO 8905880 IMG 3653 kiel.JPG|thumb|Akwarium, Geomar i statek badawczy ALKOR]]
[[Plik:Antikensammlung Kiel 198.JPG|thumb|Widok uniwersyteckiej kolekcji zabytków w galerii sztuki.]]
[[Plik:Maschinenmuseum Kiel-Wik 2016c.jpg|thumb|Muzeum Maszyn Kiel-Wik]]
[[Plik:Schifffahrtsmuseum Kiel 2014.jpg|thumb|Muzeum Morskie w Kilonii]]
* {{zobacz
| name=[https://www.aquarium-geomar.de/ Akwarium Geomar] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 20 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6001637 | fax=+49 (0)431 600 1631
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=aqki1@aquarium-kiel.de​ . Fokarski zbiornik akwarium można obejrzeć także z zewnątrz, bez konieczności odwiedzania samego akwarium, dlatego stanowi to małą zachętę dla dzieci, aby zachęcić je do spaceru zachodnim brzegiem fiordu. Przed akwarium, które jest częścią uniwersyteckiego instytutu badawczego Geomar, zacumowany jest statek badawczy RV ALKOR. Otwarte: kwiecień - wrzesień 9:00 - 19:00, październik - marzec 9:00 - 17:00 Cena: dorośli 3 €, Ki. 2 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.haw-kiel.de/computermuseum/ Computermuseum] | alt= | url= | adres=Bunkier Eichenbergskamp, ​​​​Eichenbergskamp 8 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Geologiczne i Mineralogiczne | alt= | url= | adres=Ludewig-Meyn-Str. 10-12 | lat=54.33682 | long=10.12055| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 8802693 | fax=+49 (0)431 8804376
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: Pon. - Czw. 8:30 - 16:00 i piątek 8:30 - 14:00 Cena: Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Przemysłu Odlewnictwa Metali Howaldtsche | alt= | url= | adres=Grenzstraße 1 | lat=54.3306| long=10.1775| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 3877439 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: niedziela, 14:00-17:00 (tylko w sezonie). Cena: dorośli 2 €, dzieci 1 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunsthalle-kiel.de/de/aktuelle-ausstellungen Kunsthalle Kiel] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 1 | lat=54.328611| long=10.146111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@kunsthalle-kiel.de​. z kolekcją antyków. Otwarte: wtorek-niedziela: 10:00 - 18:00, środa: 10:00 - 20:00 Cena: 7€(4€).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesregierung/ministerien-behoerden/LBSH/lbsh_node Zbiór historii regionalnej/panstwowej Biblioteki Państwowej Szlezwiku-Holsztynu] | alt= | url= | adres=Wall 47/51 | lat=54.32183 | long=10.14287| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6967733 | fax=+49 (0)431 69677 11
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=landesbibliothek@shlb.landsh.de. Otwarte: poniedziałek, środa, piątek: 9:00-17:00, wtorek, czwartek: 9:00-19:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.maschinenmuseum-kiel-wik.de/ Muzeum Maszyn] | alt= | url= | adres=Am Kiel-Kanal 44 | lat=54.3642| long=10.1382| wskazówki=Autobus linii 11: przystanek Auberg lub Wik-Kanal lub autobus linii 33, 91, 501/502, 900/901: przystanek Schleusenstraße
| tollfree=+49 (0)431 26 09 33 20 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założyciele Muzeum Maszyn chcą zachować i zaprezentować fragment historii inżynierii mechanicznej Kilonii. Od delikatnego funkcjonalnego modelu po ważący tony silnik parowy – (prawie) wszystkie eksponaty zostały przywrócone do stanu używalności. Tutaj możesz doświadczyć historycznych maszyn energetycznych w akcji i przekonać się na własnej skórze, jak można wprawić w ruch przekładnie za pomocą siły własnych mięśni lub jak wyczerpujące jest rozgrzewanie i rozpędzanie silnika parowego. Otwarte: pon.-pt. 10:00-16:00; zamknięte: święto państwowe. Cena: bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.med-hist.uni-kiel.de/ Muzeum Historyczne Medycyny i Farmacji] | alt= | url= | adres=Brunswiker Straße 2 | lat=54.3276| long=10.1438| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 880 57 21 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=medmuseum@med-hist.uni-kiel.de​ . Kolekcja historii medycyny i farmacji jest częścią Uniwersytetu Christiana Albrechta w Kilonii i jednocześnie muzeum historii medycyny i aptek.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/index.phpmuseum/schifffahrtsmuseum/index.php Galeria Miejska] | alt= | url= | adres=Wall 65 | lat=54.3227| long=10.1436| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 9013428 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchiffahrtsmuseum@kiel.de
}}
* {{zobacz
| name=Galeria Miejska | alt= | url= | adres=Andreas-Gayk-Straße 31 | lat=54.319| long=10.1341| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 00 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=stadtgalerie@kiel.de. Galeria Miejska w Kilonii została założona w 1988 roku i prezentuje wystawy sztuki międzynarodowej z regionu Morza Bałtyckiego, a także sztuki współczesnej z całych Niemiec i regionu, wszystkie w ramach kontekstów tematycznych. Ponadto Fundacja im. Heinricha Ehmsena oferuje stałą wystawę, która stanowi przegląd obrazów i grafik urodzonego w Kilonii ekspresjonisty Heinricha Ehmsena (1886–1964).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/museum/stadtmuseum_warleberger_hof.php Muzeum miejskie w Warleberger Hof] | alt= | url= | adres=Dänische Straße 19 | lat=54.3244| long=10.141| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 25 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchifffahrtsmuseum@kiel.de​ . Zmieniające się wystawy specjalne z obiektami z bogatej kolekcji muzealnej przybliżają sztukę, kulturę i historię miasta w XIX i XX wieku. Stanowią uzupełnienie stałej ekspozycji poświęconej morskiej historii miasta, znajdującej się w muzeum żeglugi w hali rybnej. W zabytkowej sklepionej piwnicy Warleberger Hof prezentowana jest także niewielka wystawa poświęcona starszej historii miasta.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Muzeum Zoologiczne] | alt= | url= | adres=Hegewischstraße 3 | lat=54.3282| long=10.1442| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Cena: Wstęp: dorośli 4 €, dzieci 2 €, studenci biologii bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Skansen w Molfsee] | alt= | url= | adres=Hamburger Landstraße 97, 24113 Molfsee | lat=54.2752| long=10.079| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree=+49 (0)431 659660 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=service@schloss-gottorf.de. Skansen Molfsee to największy skansen w północnych Niemczech. W sezonie program uzupełniają zmieniające się wystawy specjalne i targi sezonowe. Skansen postrzegany jest jako muzeum przyjazne rodzinom. Na rozległym terenie, na którym znajduje się ponad 70 zabytkowych budynków z różnych regionów między Morzem Północnym a Bałtyckim, odwiedzający mogą zanurzyć się w wiejskim życiu minionych epok. Wystawy w kilku podwórzach i stodołach dostarczają informacji na poszczególne tematy. 
}}
* {{zobacz
| name=[https://kiel-sailing-city.de/kieler-foerde-entdecken/sightseeing/sealevel Sea Level] | alt= | url= | adres=Holstenstraße 2-12 | lat=54.322812| long=10.138861| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Sea-Level to niewielka wystawa Kiel-Marketing e.V., zlokalizowana bezpośrednio w strefie pieszej w Kilonii, poświęcona tematyce mórz i oceanów. Obejmuje ona takie tematy jak wykorzystanie zasobów morskich, ochrona środowiska morskiego oraz eksploracja podwodnego świata. Przestrzeń o powierzchni 400 m² jest niezwykle interaktywna i obejmuje m.in. basen z piłeczkami dla dzieci tuż przy wejściu oraz strefę do odkrywania z lampami UV. Znajduje się tam również „kino podwodne”, idealne do relaksu w chwilach wytchnienia. Otwarte: 31 stycznia – 31 października 2025 r.; od poniedziałku do niedzieli: 10:00–18:00. Wstęp: bezpłatny.
}}
=== Ulice i place ===
[[Plik:Map kiel 1910.jpg|thumb|200px|Kilonia 1910 (w tym Kleiner Kiel)]]
[[Plik:2019-09-22 Holtenau-Tiessenkai (41).jpg|thumb|Tradycyjne żaglowce w Tiessenkai w Holtenau]]
* Poczuj morską atmosferę spacerując wzdłuż nabrzeża {{Znacznik|Kiellinie|54.334555|10.153642|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Kiellinie'''. Znajdziesz tam również Akwarium Kilońskie, w którym można podziwiać głównie rodzime gatunki ryb morskich. Basen z fokami na świeżym powietrzu to popularna atrakcja. Szczególnie podczas Tygodnia Kilońskiego, w różnych punktach nabrzeża cumują żaglowce i tradycyjne żaglowce, takie jak ''Gorch Fock''.
* Do 1846 roku {{Znacznik|Kleiner Kiel|54.3256|10.1369|typ=natura}}'''Kleiner Kiel''' stanowiła ciągłe ramię boczne Fiordu Kilońskiego, obejmując obecny {{Znacznik|Kieler Bootshafen|54.3211|10.1385|typ=natura}}'''Kieler Bootshafen'''. Połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało wówczas zwężone i przerzucone przez most. W 1904 roku most Holsten na skrzyżowaniu Małej Kilonii i portu w Kilonii został zburzony, a kanał wodny zasypano, z wyjątkiem 230-metrowego rurociągu łączącego. W 1982 roku połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało ponownie zasypane, z wyjątkiem 150-metrowego rurociągu łączącego, obejmującego szeroki obszar. W 2008 roku zrodził się pomysł odrestaurowania tego historycznego kanału w sercu miasta. Po publicznych dyskusjach i planowaniu, budowa rozpoczęła się w 2017 roku, a jej zakończenie zaplanowano na koniec 2019 roku. Mały Kanał Kiloński ma na celu ożywienie centrum miasta i poprawę jego ogólnej atrakcyjności.
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/1_Wasserstrasse/1_Nord-Ostsee-Kanal/a_Schleusen/1_Schleuse_Kiel-Holtenau/Schleusenanlage_Kiel-Holtenau_node.html Śluzy Kiel-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.368111| long=10.141028| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=[[Kanał Kiloński]] można łatwo podziwiać z '''platformy widokowej'''. Tuż obok znajduje się pole namiotowe dla kamperów z doskonałym widokiem na aktywność śluz i Fiordu Kilońskiego, aż do portu Tirpitzhafen z okrętami wojennymi.
}}
:Dwie małe komory śluz po stronie północnej są zamknięte od 2014 roku ze względu na ich stan konstrukcyjny. Mają zostać zastąpione nowymi konstrukcjami. Pierwszym krokiem było wypełnienie komór piaskiem w 2019 roku w celu ich stabilizacji. Budowa ma potrwać do 2026 roku. Szczegóły są dostępne. Wystawa Kanału Kilońskiego (dostępna od strony Holtenau) oferuje interaktywne zajęcia historyczne. Cały kompleks śluz ma wiele do zaoferowania. Do śluz w Wik można łatwo dojechać autobusem linii 11 do przystanku 11, podróż trwa około 30 minut z głównego dworca kolejowego. Stamtąd można wsiąść do bezpłatnego promu pasażerskiego „ADLER 1” (rowery są również dozwolone) i dotrzeć do Tiessenkai po krótkim dystansie około 1000 metrów.
* {{zobacz
| name=Tiessenkai | alt= | url= | adres= | lat=54.369003| long=10.150593| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Był to nie tylko osłonięty i bezpieczny port Kanału Kilońskiego, ale prawdopodobnie najbardziej morski zakątek Kilonii. Nabrzeże otrzymało nazwę na cześć dawnego armatora okrętowego „Hermanna Tiessena” w 1976 roku. W jego dawnej siedzibie mieści się obecnie „Schiffercafé” (Kawiarnia Szypera) i „Kombüse” (Kufer). Sąsiadujący z nim trzypiętrowy „Kanalpackhaus” (Magazyn Kanałowy) przypomina czasy przeładunku towarów w Kilonii-Holtenau. Dziś mieści apartamenty i restaurację Hafenwirtschaft. Tradycyjne żaglowce często cumują latem przy Tiessenkai. Na wschodnim krańcu Tiessenkai majestatycznie wznosi się latarnia morska Kiel-Holtenau.
}}
=== Parki ===
* {{Znacznik|Stary Ogród Botaniczny|54.3308|10.1469|typ=natura}}'''Stary Ogród Botaniczny''', Düsternbrooker Weg 19. Tel.: +49 (0)431 568286
* {{Znacznik|Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)|54.3481|10.1167|typ=natura}}'''[https://www.uni-kiel.de/de/botanischer-garten Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)]''', Am Botanischen Garten 1-9. Tel.: +49 (0)431 8804276, E-mail: hortus@bot.uni-kiel.de
* {{Znacznik|Schrevenpark|54.328806|10.124639|typ=natura}}'''Schrevenpark'''
* {{Znacznik|Forstbaumschule|54.3464|10.1436|typ=natura}}'''Forstbaumschule'''
* {{Znacznik|Hiroshimapark|54.323972|10.132306|typ=natura}}'''Hiroshimapark'''

=== Inne ===
W pobliżu Kilonii znajdują się dwa '''ogrody zoologiczne''':

* {{Znacznik|Park Dzikiej Przyrody Schwentinental|54.2876 |10.2446|typ=natura}}'''[https://www.schwentinental.de/wohnen/wildpark-schwentinental Park Dzikiej Przyrody Schwentinental]''', Theodor-Storm-Platz 1, 24223 Schwentinental. Tel.: +49 (0)4307 8110, faks: +49 (0)4307 811201, e-mail: info@stadt-schwentinental.de. 40 hektarów pięknego terenu rekreacyjnego, ponad 400 zwierząt wielu gatunków rodzimych, duży plac zabaw z kioskiem, bezpłatny parking. Godziny otwarcia: Park dzikich zwierząt: codziennie od wschodu do zachodu słońca, mini zoo: codziennie od 8:00 do 15:30. Cena: bezpłatnie. 
* {{Znacznik|Zoo Gettorf|54.403056|9.976389|typ=natura}}'''[https://tierparkgettorf.de/startseite.html Zoo Gettorf]''', Süderstr. 33, 24214 Gettorf. Tel.: +49 (0)4346 416 00, Faks: +49 (0)4346 41 60 60, E-mail: info@tierparkgettorf.de. Firma rodzinna działająca od ponad 40 lat, oferująca wyjątkowo różnorodną kolekcję zwierząt egzotycznych, kawiarnię w zoo oraz miejsca na grilla/piknik. Uwaga: wstęp z psami jest wzbroniony. Otwarte: marzec-październik: 9:00-18:00, listopad-luty: 10:00-16:00. Ceny: dorośli 13/11 EUR, dzieci (2-17 lat): 10/8 EUR, rodzina (2 osoby dorosłe + 2 dzieci): 44 EUR.

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Kieler Woche.JPG|thumb|Port w Tygodniu Kilońskim]]
=== Żeglarstwo ===
* {{Znacznik|Camp 24/7|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://segelcamp-kiel.de/ Camp 24/7]''', Kielline, 24103 Kilonia (''przystanki 41/42 i 51, przystanek Reventloubrücke''). Tel.: +49 (0)431 9012573, +49 (0)431 2400070 (maj-wrzesień), e-mail: info@camp24-7.de. Kiel promuje się hasłem '''''Sailing.City''''', więc żeglarstwo jest koniecznością. Obóz 24/7 oferuje idealną okazję. Zarówno „próbny żeglarstwo dla każdego”, jak i kompleksowy program dla dzieci pozwalają każdemu spróbować swoich sił w żeglarstwie. Wszyscy miłośnicy sportów wodnych – dzieci, młodzież, dorośli i turyści – mogą uczestniczyć indywidualnie, w grupach lub z rodzinami. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie. Obóz jest projektem społecznym, publicznym i niekomercyjnym. Instruktorzy prowadzą zajęcia pod okiem profesjonalnych instruktorów żeglarstwa. Otwarte: 24/7, od maja do września.

=== Plaża ===
* W samej Kilonii najpopularniejsza jest {{Znacznik|Plaża Falkenstein|54.3982 |10.1903|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_falckenstein.php plaża Falkenstein]'''. Mierzy około 2,5 km długości i jest najdłuższą plażą w Kilonii, z czego 1860 m to strzeżone kąpielisko. Szczyci się drobnym piaskiem i zapierającymi dech w piersiach widokami na najpiękniejsze statki wycieczkowe, promy i statki towarowe, które przepływają niemal na wyciągnięcie ręki. Oprócz 300-metrowej plaży dla psów, znajdują się tam toalety, molo dla wózków inwalidzkich, bar z przekąskami, plac zabaw dla dzieci, minigolf i miejsce do grillowania. Parking znajduje się około 300 m od plaży. Łatwo do niej dojechać komunikacją miejską: autobusem linii 502 (przystanek „An der Schanze”), a następnie krótkim spacerem do autobusu plażowego. Latem można również popłynąć promem do terminalu promowego Falckenstein.
* {{Znacznik|Plaża Schilksee|54.4225 |10.1766|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_schilksee.php Plaża Schilksee]''' ma 830 m strzeżonej plaży, a kolejne 370 m to niestrzeżona strefa dla nudystów. Oferuje drobny piasek, kiosk i toalety, a także wypożyczalnię leżaków i rowerów wodnych. Parking jest dostępny przy Centrum Olimpijskim, ale przy dobrej pogodzie liczba miejsc jest bardzo ograniczona. Znajduje się tu również kryty basen Schilksee.
* Okolice Kilonii szczycą się kilkoma pięknymi plażami, z których najbardziej znane to '''[[Laboe]]''', '''Stein''' i '''Schönberger Strand'''. W weekendy do Schönberger Strand kursuje [https://www.vvm-museumsbahn.de/ix/ix-start/ix-start.php?id=200 zabytkowa kolejka]. Plaża Heikendorf jest popularna zarówno wśród turystów, jak i mieszkańców, ale gmina '''Heikendorf''' pobiera opłatę klimatyczną.

=== Baseny ===
* {{Znacznik|Hörnbad|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/hoernbad.php Hörnbad]''' (''basen sportowy, fitness i rodzinny''), Anni-Wadle-Weg 1, 24143 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9011420, faks: +49 (0)431 9011490, e-mail: info@kieler-baeder.de. Basen kryty i odkryty z basenem sportowym (osiem torów o długości 50 metrów), basenem zewnętrznym, basenem szkoleniowym, basenem rekreacyjnym, 70-metrową zjeżdżalnią wodną, ​​jacuzzi i strefą wellness z czterema saunami tematycznymi. Dostęp dla wózków inwalidzkich. Godziny otwarcia: Strefa sportowa: pon.-pt. 6:00-21:00, sob. 8:00-21:00, niedz. 8:00-20:00 / Strefa rekreacyjna: pon.-sob. 10:00-21:00, niedz. 10:00-20:00. Cena: Bilet 2,5 godz./dzień: Dorośli 6,70 EUR/12,00 EUR, dzieci do 17 lat 3,30 EUR/7,00 EUR.

==== Baseny zewnętrzne ====
[[Plik:Seebadeanstalt Holtenau msu2017- msu2017-9770.jpg|thumb|300px|Kąpielisko Holtenau]]
* {{Znacznik|Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook|54.34696|10.15401|typ=atrakcja}}'''[https://seebar-kiel.de/ Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook]''', Kiellinie 130, 24105 Kilonia (''łatwy dojazd komunikacją miejską (przystanek Bellevue)''). Tel.: +49 (0)431 34185, faks: +49 (0)431 2201940, e-mail: info@seebad-duesternbrook.com. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo. Otwarte: 28 marca - 23 października: codziennie od 10:00 do 23:00. Pływanie: 15 czerwca - 15 września 2014 r., codziennie od 10:00 do 19:00. Cena: dorośli 2,80 EUR, dzieci 1,80 EUR. 
* {{Znacznik|Kąpielisko Holtenau|54.371167|10.156194|typ=atrakcja}}'''[https://seebad-holtenau.de/ Kąpielisko Holtenau]''', Holtenauer Reede, 24159 Kilonia (''w pobliżu śluz Kanału Kilońskiego w Holtenau''). Adres e-mail: info@seebad-holtenau.de. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo, bez plaży. Zarządzane przez: Stowarzyszenie Przyjaciół Kąpieliska Nadmorskiego.
* {{Znacznik|Eiderbad Hammer|54.28570 |10.07137 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/eiderbad_hammer.php Eiderbad Hammer]''' (''Basen otwarty o rodzinnej atmosferze''), Eiderbrook, 24113 Kilonia. Eiderbad jest zarządzany przez Fundację Drachensee, zapewniającą zatrudnienie osobom z niepełnosprawnościami w miesiącach letnich. Eiderbad Hammer to ogrzewany słońcem basen otwarty o rodzinnej atmosferze, położony w idyllicznej okolicy bezpośrednio nad rzeką Eider. Znajdziesz tu basen (o wymiarach 15 x 30 m), brodzik oraz trawnik do opalania o powierzchni 9000 metrów kwadratowych z kioskiem. 
* {{Znacznik|Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim|54.33249 |10.15201 |typ=atrakcja}}'''Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim''' (Segelcamp  24/7), Camp 24/7, Kielline, 24103 Kiel (''przystanki 41/42 i 51, przystanek: Reventloubrücke''). Pomost kąpielowy na Kiellinie. Kiel Marketing, jako operator kempingu, zapewnia niezbędny nadzór nad zajęciami pływackimi i zapewnia udogodnienia, takie jak toalety. Na nowo utworzonym kąpielisku nie występują żadne kolizje z ruchem statków.
* {{Znacznik|Basen odkryty Katzheide|54.30956 |10.15674 |typ=atrakcja}}'''Basen odkryty Katzheide''', Von-der-Gröben-Straße, 24143 Kilonia (''przystanki 22, 101 i 71, przystanek: Stoschstraße''). Tel.: +49 (0)431 732423. Basen zostanie zmodernizowany i będzie miał stalowy basen z 6 torami o długości 25 m każdy, 2 torami o długości 50 m każdy oraz strefą kąpielową o głębokości od 0 do 1,35 m.

==== Łaźnie wewnętrzne ====
* Na północ od Kanału Kilońskiego znajduje się {{Znacznik|Basen Schilksee|54.42925|10.168361|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/schwimmhalle_schilksee.php basen Schilksee]''', Drachenbahn 18, 24159 Kiel (''dojazd autobusami linii 33, 501, 502 i 901 (przystanek Olympiazentrum)''). Tel.: +49 (0)431 260 404 41, faks: +49 (0)431 260 404 4, e-mail: info@kieler-baeder.de. Ten basen sportowo-rekreacyjny znajduje się na terenie dawnego kompleksu pływackiego olimpijskiego i oferuje basen z pięcioma 25-metrowymi torami, brodzik dla dzieci oraz parking przy Centrum Olimpijskim. ''Basen jest obecnie zamknięty z powodu remontu''.

=== Kino ===
* W Kilonii działa kilka kin. Największe, z dziesięcioma ekranami, to {{Znacznik|CinemaxX|54.3139846|10.1322471|typ=atrakcja}}'''CinemaxX''', zlokalizowane na głównym dworcu kolejowym.
* Kino '''Studio''' na Dreiecksplatz ma trzy ekrany. Podobnie jak CinemaxX, w Studio wyświetlane są również najnowsze filmy.
* Kino '''Metro''', ponownie otwarte w 2006 roku, znajduje się przy Holtenauer Straße.
* '''Kino Kommunale''' znajduje się w centrum wystawowym Pumpe przy Haßstraße (Stare Miasto).
* Kino {{Znacznik|Traum GmbH|54.3349796|10.1168045|typ=atrakcja}}'''Traum GmbH''' (dawniej Traumfabrik) przy Grasweg w północno-zachodniej części miasta również wyświetla filmy spoza głównego nurtu.

=== Inne ===
* Veggie-Stammtisch Kiel to grupa osób w różnym wieku, jedzących potrawy wegańskie i wegetariańskie. Spotkanie odbywa się w każdy pierwszy wtorek miesiąca w Subrosa o godzinie 18:00.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Różnorodne sklepy znajdują się w strefie pieszej '''Holstenstraße''' i centrum handlowym '''Sophienhof'''. Innym stosunkowo dużym centrum handlowym jest '''Citti-Park''', w którym znajduje się również '''Citti-Markt''', najlepszy (ale prawdopodobnie również najdroższy) supermarket w Kilonii. W tej samej okolicy co Citti-Park znajduje się kilka dużych sklepów meblowych: '''Ikea''', '''Möbel Höffner''' i '''Sconto''', niedrogi odpowiednik Höffnera.

Liczne kawiarnie znajdują się w starym centrum miasta, na północnym krańcu '''Holstenstraße''', w pobliżu kościoła św. Mikołaja.

Gwarnym miejscem zakupów na świeżym powietrzu jest ruchliwa '''Holtenauer Straße''' z licznymi kawiarniami i bardziej ekskluzywnymi sklepami na południowym krańcu, w pobliżu '''Dreiecksplatz'''.

* {{Znacznik|'''Sophienhof'''|54.3169|10.1311|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.sophienhof.de/ Sophienhof]''', Sophienblatt 20, 24103 Kilonia. Naprzeciwko dworca kolejowego znajduje się centrum handlowe z różnorodnymi sklepami i restauracjami.
* {{Znacznik|'''Holstenstraße'''|54.3209 |10.1349 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holstenstraße'''. Ulica ta prowadzi od Sophienhof do Starego Rynku i oferuje również szeroki wybór sklepów.
* {{Znacznik|'''Dänische Straße'''|54.32401 |10.14071 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Dänische Straße na Starym Mieście'''. Oferuje ona kilka możliwości zakupowych dla zamożnych klientów.
* {{Znacznik|'''Holtenauer Straße'''|54.3329 |10.1326 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holtenauer Straße'''. Kilka ekskluzywnych sklepów pomiędzy Dreiecksplatz a Waitzstraße.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.2871 |10.2228 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ostseepark w Raisdorfie'''. Na południowy wschód od Kilonii znajduje się park przemysłowy i – według władz Raisdorfu – największe centrum handlowe w Niemczech. Mieści się tu między innymi kilka sklepów DIY, meblowych, odzieżowych i obuwniczych, MediaMarkt i Real.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.3124 |10.0999 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Citti Park'''. Przy zjeździe z autostrady w Kilonii mieści się duży pasaż handlowy.
* {{Znacznik|'''Ikea'''|54.3141 |10.1087 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ikea'''. Od 2002 roku w pobliżu Citti Park mieści się sklep Ikea.

== Gastronomia ==
Kilonia to miasto uniwersyteckie, dlatego wybór pizzerii i barów szybkiej obsługi (kebabów/burgerów) jest bardzo duży.

W Kieler Hauptbahnhof (dworzec kolejowy) i centrum handlowym naprzeciwko dworca kolejowego (Sophienhof) znajdują się punkty gastronomiczne.

Lokalne specjały, których warto spróbować, to ''Fischbrötchen'' (bułeczki rybne), które są dostępne z różnorodnymi świeżymi lub przetworzonymi rybami i innymi owocami morza (zwłaszcza krewetkami). Działa tu lokalny producent lodów ''Packeis'', którego produkty sprzedawane są latem w wielu kioskach, na plażach itp.; koniecznie wypróbuj ich towary. Jest tu także stary lokalny browar, trafnie nazwany ''Kieler Brauerei'' (Browar Kiloński), który również ma własną restaurację, i co najmniej jeden nowy, ''Czernys Küstenbrauerei'', który produkuje nie tylko różnorodne piwa, ale także alkohole wysokoprocentowe.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Subrosa'''|54.3146660 |10.1490205|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://subrosa.gaarden.net/ Subrosa]''', Elisabethstr. 25. Tel.: +49 (0) 431 76749. Ciepłe posiłki w cenie 3–10 €, dobrej jakości; odpowiednie również dla wegetarian i wegan.

=== Umiarkowanie ===
[[Plik:2019-09-22 Holtenau Tiessenkai (33).jpg|thumb|Schiffercafé am Tiessenkai w Holtenau]]
[[Plik:2019-09-22 Holtenau Tiessenkai Kanalpackhaus Hafenwirtschaft.jpg|thumb|Tiessenkai w Kilonii-Holtenau z magazynem kanałowym i gospodarką portową]]
* {{Znacznik|'''Heinrich VIII.'''|54.33834|10.13386|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Heinrich VIII.''', Holtenauer Str. 142, 24105 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 818 76, e-mail: info@heinrich-der-achte.de. Mieszana publiczność, zniżki i promocje dla studentów. Pizza, dania mięsne dobrej, ale nie wybitnej jakości. Otwarte: niedziela – czw: 11:30 – 1:00, piątek – sobota: 11:30 – 2:00 i niedzielny brunch od 10:00.
* {{Znacznik|'''Restauracja i kawiarnia Park-Café Forstbaumschule'''|54.34729|10.14100|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://forstbaumschule.de/ Restauracja i kawiarnia Park-Café Forstbaumschule]''', Düvelsbeker Weg 46, 24105 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 333496, Faks: +49 (0)431 337 960, E-mail: info@forstbaumschule.de. Restauracja Forstbaumschule, zlokalizowana w parku w dzielnicy Düsternbrook, oferuje dobrą kuchnię w rozsądnych cenach. Jest to także popularny cel wycieczek mieszkańców Kilonii. Szkółka drzew leśnych to jeden z najpiękniejszych ogródków piwnych w Szlezwiku-Holsztynie. Od maja do września odbywa się tu wiele wydarzeń muzycznych. Otwarte: Godziny otwarcia: codziennie od 10:00 do 1:00. 
* {{Znacznik|'''Ratskeller'''|54.32205|10.13333|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.ratskeller-kiel.de/ Ratskeller]''', Fleethörn 9–11, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9710005, Faks: +49 (0)431 9710503, E-mail: info@ratskeller-kiel.de, reservierung@ratskeller-kiel.de. Dania kuchni holsztyńskiej, niemieckiej i międzynarodowej. Otwarte: 11:30 - 21:30, piątek + sobota do 22:30.
* {{Znacznik|'''SEEBAR'''|54.34679 |10.15312 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://seebar-kiel.de/ SEEBAR]''' (''jedyny bar na wodzie w Kilonii''), Kiellinie 130, 24106 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 34185, Faks: +49 (0)431 2201940, E-mail: info@seebad-duesternbrook.com. SEEBAR położony jest bezpośrednio nad Fiordem Kilońskim. Jest to idealne miejsce podczas nordyckiego lata, aby odpocząć przy dobrze schłodzonym drinku na jednym z leżaków i cieszyć się wspaniałym widokiem na Morze Bałtyckie. Klub After Work odbywa się w każdy czwartek od godz. 19:00. Otwarte: od 10:00 do ??.
* {{Znacznik|'''Schiffercafé Kiel + Kombüse'''|54.36920 |10.15123 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.schiffercafe-kiel.de/ Schiffercafé Kiel + Kombüse]''' (''tradycyjne restauracje w Tiessenkai''), Tiessenkai 9, 24159 Kiel (''w Tiessenkai/Holtenau''). Tel.: +49 (0)431 9089676 (Schiffercafé), +49 (0)431 9089173 (Kombüse), e-mail: info@schiffercafe-kiel.de. W dawnej siedzibie armatora okrętowego Hermanna Tiessena mieści się obecnie „Schiffercafé” i restauracja rybna „Kombüse”. Obie restauracje serwują świeże, sezonowe i regionalne produkty. Urocze restauracje, położone bezpośrednio przy śluzach Kanału Kilońskiego, z fantastycznym tarasem, z którego roztacza się wspaniały widok na statki wpływające i wypływające. Otwarte: codziennie od 9:00. 
* {{Znacznik|'''Hafenwirtschaft'''|54.36948 |10.15012 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://hafenwirtschaft-kiel.de/ Hafenwirtschaft]''', Kanalstraße 65, 24159 Kilonia (''w Holtenau przy Tiessenkai''). Tel.: +49 (0)431 90896715, e-mail: info@hafenwirtschaft-holtenau.de. Z 270-letnimi murami, Kanalpackhaus jest jednym z najwspanialszych budynków w Kilonii, nie tylko ze względu na swoją integralność konstrukcyjną, ale także ze względu na swoje znaczenie historyczne. Jako magazyn nad starym kanałem, był to pierwszy godny uwagi budynek handlowy dla handlu morskiego – gospodarczego centrum portu – w Kilonii. Stalowa ściana przy wejściu przypomina ogromne, zardzewiałe stalowe kadłuby niedokończonych statków w kilońskich stoczniach. Kaski przypominają o stoczniowcach, a bar w Hafenwirtschaft stanowi serce każdego pubu portowego. Taras bezpośrednio na nabrzeżu jest otwarty przy dobrej pogodzie. Otwarte: wt.-pt.: 11:30-14:30 + od 17:00 / sob.-nd.: od 11:30. 
* {{Znacznik|'''Luzifer Foerdeblick'''|54.36977 |10.15429 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Luzifer Foerdeblick''', Kanalstraße 85, 24159 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 32097424. Restauracja położona jest bezpośrednio nad Fiordem Kilońskim w Holtenau, z widokiem na Fiord Kiloński i śluzy Kanału Kilońskiego, a także przepływające żaglówki, jachty, statki pasażerskie i towarowe. W menu znajdziemy „kuchnię nadmorską” z naciskiem na składniki regionalne i sezonowe. Wypieki pochodzą z własnej piekarni restauracji, kawa i espresso są palone na miejscu, a piwo warzone jest na miejscu. Otwarte: codziennie od 9:00. Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2019 (Informacje mogą być nieaktualne).
* {{Znacznik|'''Margaretental'''|54.363966126596516 |10.071219746837142 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://margaretental.de/ Margaretental]''', Alte Chaussee 40, 24107 Kilonia OT-Suchsdorf. Tel.: +49 (0)431 12873705, e-mail: post@margaretental.de. Pięknie położona restauracja z dużym tarasem bezpośrednio na zboczu wzgórza z widokiem na Kanał Kiloński. Oferta: Taras, kuchnia regionalna. Otwarte: wt.-pt. 15:00-22:00, sob. 11:00-22:00, niedz. 11:00-17:00.

== Imprezy ==
* '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/kieler-umschlag Kieler Umschlag]''' odbywa się na przełomie lutego i marca. Dzisiejszy festiwal folklorystyczny ma swoje historyczne korzenie w połowie XV wieku, kiedy powstał jako rynek pieniężny i wolny. Dziś, oprócz licznych ofert gastronomicznych i przejażdżek, w centrum wydarzeń znajduje się średniowieczny rynek.
* '''[https://www.tag-am-kai.de/ Tag am Kai (TAK)]''' to wesołe święto portowe w Tiessenkai w Kilonii-Holtenau, które pokazuje, jak kultura, wypoczynek, biznes i nauka współistnieją w środowisku wybrzeża morskiego. Stanowi integralną część oferty kulturalnej powiatu Kilonia-Holtenau i tradycyjnie odbywa się na początku czerwca, zawsze na dwa tygodnie przed Tygodniem Kilońskim.
* Pod koniec czerwca '''[https://www.kieler-woche.de/ Tydzień Kiloński]''' (''Kieler Woche'') przyciąga tłumy do miasta i fiordu na bez wątpienia najważniejsze wydarzenie roku w Kilonii. Tydzień Kiloński to największa impreza żeglarska na świecie. Oprócz licznych zawodów żeglarskich, tradycyjne '''parady windjammerów''' i '''regaty kutrów morskich''' zapewniają wyjątkowe chwile wokół Fiordu Kilońskiego, który na tydzień zmienia się w miejsce festiwalu.
* W lipcu i sierpniu kultura znajduje się w centrum wydarzeń w Kilonii podczas '''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/kultursommer.php Kilońskiego Lata Kulturalnego]'''.
* W tym samym czasie w Kilonii odbywają się oczywiście również wydarzenia w ramach znanego daleko poza granicami kraju '''[https://www.shmf.de/ Festiwalu Muzycznego Szlezwiku-Holsztynu]'''.
* Na początku października na '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/bauern-und-regionalmarkt Kieler Bauern- und Regionalmarkt]''' w programie znajdują się kulinarne przysmaki i produkty wiejskie.

== Noclegi ==
* {{listing|name=Peanuts Hostel|www=http://www.peanuts-hostel.de/englisch.html|adres=Harriesstraße 2|wskazówki=|telefon=+49 431 364 2208|fax=|email=|dodatkowe informacje=Cena od 18 do 28€ od osoby.}}
* {{listing|name=Bekpek|www=http://www.bekpek-kiel.de/|adres=Kronshagener Weg 130 a|wskazówki=|telefon=+49 431 888 8009|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Kieler Zimmer|www=http://www.kieler-zimmer.de/|adres=|wskazówki=550 m od dworca centralnego.|telefon=|fax=|email=kieler-zimmer@gmx.de|dodatkowe informacje= Ceny: 30€ (1 osoba), 45€ (2 osoby), 60€ (3 osoby) za noc.}}
* {{listing|name=Nordic Hotel Astor|www=http://www.nordic-hotels.com/|adres=|wskazówki=Sieć oferuje kilka hoteli. W centrum miasta, w pobliżu dworca centralnego i połączeń promowych.|telefon=+49 800 99 79 000|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Steigenberger Hotel Conti-Hansa|www=http://www.steigenberger.com/Kiel/|adres=Schloßgarten 7|wskazówki=|telefon=+49 431 5115-0|fax=+49 431 5115-444|email=kiel@steigenberger.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Birke - Ringhotel Kiel|www=https://www.hotel-birke.de/|adres=|wskazówki=|telefon=+49 431 5331 0|fax=+49 431 5331 333|email=info@hotel-birke.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Hotel Kieler Yacht Club|www=http://www.hotel-kyc.de/index.php?id=28|adres=Hindenburgufer 70|wskazówki=|telefon=+49 431 8813-0|fax=+49 431 8813-444 |email=service@hotel-kyc.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Romantik Hotel Kieler Kaufmann|www=http://www.kieler-kaufmann.de/|adres=Niemannsweg 102|wskazówki=|telefon=+49 (431) 8811-0|fax=+49 (431) 8811-35 |email=info@kieler-kaufmann.de|dodatkowe informacje=}}

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Jest w|Holsztyn}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}

[[Kategoria:Szlezwik-Holsztyn]]</text>
      <sha1>apmtjouxqh4xz7l7jcn8zq8gqahstd0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158256</id>
      <parentid>158255</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Umiarkowanie */</comment>
      <origin>158256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72779" sha1="fd1486w93akdxl6g6hmq875wg0q6plc" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kilonia
 |nazwa oryginalna = Kiel
 |widok            = KielerStadtzentrumLuftaufnahme.jpg
 |opis             = 
 |herb             = DEU_Kiel_(Alt.)_COA.svg
 |mapa             = Lage der kreisfreien Stadt Kiel in Deutschland.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Germany.svg|20px]] [[Niemcy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Schleswig-Holstein.svg|20px]] [[Szlezwik-Holsztyn]]
 |powierzchnia     = 118,65
 |wysokość         = 5
 |ludność          = 251 800
 |prefiks          = 0431
 |kod pocztowy     = 24103–24118, 24143–24149, 24159
 |www              = https://www.kiel.de/
}}
'''Kilonia''' ([[Rozmówki niemieckie|niem]]. ''Kiel'') jest stolicą [[Niemcy|niemieckiego]] kraju związkowego [[Szlezwik-Holsztyn]] i ważnym węzłem żeglugowym nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. Położone na końcu Zatoki Kilońskiej, miasto liczy około 250 000 mieszkańców (stan na 2026 rok) i pozostaje jednym z głównych portów pasażerskich w [[Niemcy|Niemczech]].

== Charakterystyka ==
Jako główny port pasażerski (wraz z [[Travemünde]] i [[Rostock]]iem) oraz bałtycki punkt końcowy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], Kilonia odgrywa ważną rolę w żegludze. To właśnie tutaj w 1918 roku zabrzmiał dzwon pogrzebowy niemieckiego monarchizmu, gdy admirałowie chcieli wysłać flotę na ostatnią, chwalebną, lecz pozbawioną militarnego sensu bitwę. Marynarze zbuntowali się przeciwko swoim oficerom, co doprowadziło do rewolucji i powstania rad robotniczych i żołnierskich.

Podczas drugiej wojny światowej Kilonia została poważnie zbombardowana ze względu na stocznię produkującą łodzie podwodne. Obecnie w Kilonii buduje się statki cywilne i wojskowe, a na wschodnim brzegu Förde (fiordu) dominują wysokie dźwigi.

Bombardowanie zniszczyło prawie wszystkie zabytki Kilonii (w rzeczywistości zniszczyło 95% całego miasta); nawet starsze budynki powstały po II wojnie światowej. Jeśli więc przyjedziesz do „Kieler Schloss” (Zamku Kilońskiego), nie rozczaruj się. Z pierwotnego budynku niewiele zostało. Podczas odbudowy powojennej wykorzystano głównie architekturę nowoczesną, a nacisk położono na funkcjonalność i szybkość budowy, a nie na ponadczasowy design czy piękną architekturę.

=== Dzielnice ===
Kilonia leży po obu stronach '''Fiordu Kilońskiego'''. Jest to odnoga [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]], która zwęża się ku południu, tworząc port. Ze względu na swoje położenie, niektóre dzielnice nazywane są również wschodnim i zachodnim brzegiem. Po stronie wschodniej do fiordu wpada mała rzeczka '''Schwentine'''. Po stronie zachodniej znajdują się śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], który wpada do Łaby w pobliżu [[Brunsbüttel]].

* {{Znacznik|'''Mitte'''|54.3229816|10.1315913|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Mitte''', centrum miasta ze starówką, zamkiem i terminalem promowym

Na wschodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Gaarden'''|54.3|10.133333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Gaarden''', dzielnica, w której dawniej mieszkali stoczniowcy z Howaldtswerke (HDW)
* {{Znacznik|'''Ellerbek'''|54.315|10.169444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Ellerbek''' / {{Znacznik|'''Wellingdorf'''|54.323889|10.173333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wellingdorf''', połączenie osiedla robotniczego i wsi
* {{Znacznik|'''Neumühlen-Dietrichsdorf'''|54.332222|10.1825|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Neumühlen-Dietrichsdorf, dawna wioska rybacka z licznymi wędzarniami ryb, położona na północ od rzeki Schwentine
Na zachodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Düsternbrook'''|54.335833|10.145278|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Düsternbrook''', z budynkami rządu krajowego, dzielnicą willową i kąpieliskiem publicznym
* {{Znacznik|'''Wik'''|54.355556|10.135|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wik''', obszar przemysłowy zdominowany przez marynarkę wojenną
* {{Znacznik|'''Holtenau'''|54.372778|10.141944|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Holtenau''', na północ od Kanału Kilońskiego, dawny port drzewny
* {{Znacznik|'''Pries'''|54.403611|10.156667|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Pries''' - {{Znacznik|'''Friedrichsort'''|54.394722|10.174167|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Friedrichsort''', z małymi stoczniami, marynarką wojenną i lotniskiem
* {{Znacznik|'''Schilksee'''|54.421944|10.1725|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Schilksee''', wieś z plażami i ośrodkiem olimpijskim

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
[[Plik:Aerial image of the Kiel-Holtenau airfield.jpg|thumb|Port lotniczy Kilonia-Holtenau]]
{{Znacznik|Port lotniczy Kilonia-Holtenau|54.379469|10.145147|typ=transport}}'''[https://www.airport-kiel.de/home-airport-en.html Port lotniczy Kilonia-Holtenau]''' ({{IATA|KEL}}). Miasto posiada własne lotnisko, Kilonia-Holtenau, ale jego pas startowy jest zbyt krótki dla dużych samolotów i dlatego nie jest już wykorzystywany do lotów regularnych. Dostępne są usługi czarterowe. Lotnisko jest również przystosowane do obsługi pilotów prywatnych. Możliwa jest odprawa celna i graniczna. Personel pokładowy może skorzystać z zakwaterowania.

{{Znacznik|Port lotniczy Hamburg|53.630389|9.988228|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Hamburg]]''' ({{IATA|HAM}}), Flughafenstr. 1-3, 22335 [[Hamburg]]. Tel.: +49 (0)40 507 50, faks: +49 (0)40 50 75 12 34, e-mail: info@ham.airport.de. Port lotniczy Hamburg jest najbliższym lotniskiem z połączeniami międzynarodowymi. [https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius] – autobus lotniskowy z portu lotniczego Hamburg-Fuhlsbüttel – oraz Flixbus oferują regularne połączenia z lotniska w Hamburgu do głównego dworca kolejowego w Kilonii lub tymczasowego centralnego dworca autobusowego. Rozkład jazdy jest skoordynowany między innymi z rozkładem jazdy promów Color Line do Norwegii i Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].

=== Pociągiem ===
[[Plik:Kiel, der Hauptbahnhof.jpg|thumb|Kiel Hauptbahnhof]]
Kilonia jest dobrze skomunikowana z siecią kolejową, choć większość pociągów dalekobieżnych z południa kończy bieg w [[Hamburg]]u.

* Codziennie kursuje kilka bezpośrednich pociągów ICE z południa.
* Pociągi z [[Hamburg]]a do Dworca Głównego w Kilonii kursują co pół godziny.
* Linia kolejowa do [[Flensburg]]a umożliwia dotarcie do większości miast na stałym lądzie [[Dania|Danii]] w ciągu 8 godzin. Istnieje również półgodzinne połączenie do [[Neumünster]], a także linia kolejowa z [[Lüneburg]]a przez [[Lubeka|Lubekę]]. Umożliwia to na przykład podróż z [[Berlin]]a z DeutschlandTicket.

{{Znacznik|Kiel Hauptbahnhof|54.3148|10.1318|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/kiel-hbf Kiel Hauptbahnhof]''', Sophienblatt 25-27, 24114 Kilonia. Dworzec Główny ma dobrą infrastrukturę turystyczną i jest intensywnie użytkowany, zwłaszcza przez pasażerów statków wycieczkowych oraz pieszych i rowerzystów korzystających z codziennie odpływających promów. Dworzec jest często bardzo zatłoczony krótko po przybyciu promów lub statków wycieczkowych. Dworzec jest również łatwo dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Dostęp bez barier jest możliwy przez wejście na placu przed dworcem (rampa). Winda znajduje się przy wejściu od strony Kieler Matrosenplatz, jeden poziom poniżej hali dworca. Dostęp dla wózków inwalidzkich.

{{Znacznik|Przystanek Suchsdorf|54.349181|10.090942|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/suchsdorf Przystanek Suchsdorf]''', Am Bahnhof 3, 24107 Kilonia. Przystanek Suchsdorf znajduje się na linii do [[Flensburg]]a; jednak podróżni z [[Flensburg]]a i [[Dania|Danii]] zazwyczaj kontynuują podróż do dworca głównego. Suchsdorf leży bezpośrednio nad [[Kanał Kiloński|Kanałem Kilońskim]] i jest bliżej dzielnicy '''Holtenau''', popularnego punktu wypadowego na rejsy po Bałtyku.

=== Samochodem === 
Kilonia jest połączona z siecią autostrad drogami [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]], [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] i [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]]/[[Plik:Bundesstraße_404_number.svg|30px]].

* Jadąc z [[Plik:Bundesautobahn_24_number.svg|25px]] (od strony [[Berlin]]a), zaleca się skorzystanie z [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]] ze [[Schwarzenbek]], aby ominąć [[Hamburg]] i tunel pod Łabą, gdzie często tworzą się korki.
* Jadąc z [[Dania|Danii]], należy jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] z [[Rendsburg]]a.
* Jadąc z południa, należy zjechać z [[Plik:Bundesautobahn_7_number.svg|25px]] na węźle Bordesholm i jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]] do Kilonii.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Centralny Dworzec Autobusowy|54.317167|10.133972|typ=transport}}'''[https://kiel-wiki.de/ZOB Centralny Dworzec Autobusowy]''' (''ZOB''). Centralny dworzec autobusowy w Kilonii został całkowicie przebudowany. Przystanki autobusów dalekobieżnych znajdują się teraz na nowym ZOB, zaczynając od Auguste-Viktoria-Straße, naprzeciwko głównego dworca kolejowego.

'''[https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius]''' – autobus lotniskowy z [[Port lotniczy Hamburg|lotniska w Hamburgu]] (Fuhlsbüttel) – kursuje regularnie z lotniska w Hamburgu do ZOB w Kilonii, z przystankiem przed dworcem kolejowym. Rozkład jazdy jest skoordynowany z rozkładem jazdy promów Color Line do [[Norwegia|Norwegii]] i promów Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].
[[Plik:2019-06-26 - Parkhaus am Kieler HBF - KiWo2019.jpg|thumb|Parking wielopoziomowy ZOB]]
{{Znacznik|'''Parking wielopoziomowy ZOB'''|54.317564|10.134264|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://parkhaus-zob-kiel.de/ Parking wielopoziomowy ZOB]''', Auguste-Victoria-Straße 9, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 78 58 30 40, e-mail: kundenservice@psg-greifswald.de. Nowy parking wielopoziomowy z 541 miejscami parkingowymi jest czynny całą dobę od października 2019 roku. Wjazd i wyjazd z parkingu odbywa się podwójną spiralną rampą od strony Auguste-Viktoria-Straße. Wszystkie sześć poziomów parkingu posiada miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych, na trzecim poziomie znajduje się pięć stacji ładowania pojazdów elektrycznych, a na poziomach pierwszym i drugim – miejsca parkingowe dla kobiet. Parking wielopoziomowy znajduje się nad centralnym dworcem autobusowym (ZOB). Jest on dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich i czynny całą dobę.

=== Statkiem ===
[[Plik:Magic in Kiel.jpg|thumb|Prom Color-Line na nabrzeżu Norwegenkai]]
[[Plik:Kiel schwedenkai containers IMG 3819.JPG|thumb|Schwedenkai z promem StenaLine]]
W Fiordzie Kilońskim znajduje się kilka przystani. Na zachodnim, śródmiejskim brzegu znajduje się Schwedenkai (Nabrzeże Szwedzkie), a na przeciwległym, wschodnim brzegu – Norwegenkai (Nabrzeże Norweskie), nowo wybudowane w 1997 roku. Dalej na północ, w dzielnicy Dietrichsdorf, również po wschodniej stronie fiordu, znajduje się Ostuferhafen (Port Wschodniego Brzegu), z którego odpływają promy na [[Litwa|Litwę]]. Ponadto istnieją trzy inne terminale – Ostseekai (Nabrzeże Bałtyckie), Sartorikai i Böllhornkai – wykorzystywane jako przystanie dla statków wycieczkowych. Czasami statki wycieczkowe cumują również w raczej mało zachęcającym Scheerhafen (Port Scheera), położonym bezpośrednio przy śluzach Kanału Kilońskiego w dzielnicy Wik.

{{Znacznik|Norwegenkai|54.3172|10.1402|typ=transport}}'''[https://www.portofkiel.com/cruise_ferry/unsere-terminals.html Norwegenkai]''' (Nabrzeże Norweskie) 
* '''[https://www.colorline.de/ Color Line]''', Norwegenkai, 24143 Kiel-Gaarden. Tel.: +49 (0)431 7300100, e-mail: servicecenter@colorline.de. Promy Color Line kursują codziennie z [[Oslo]], stolicy [[Norwegia|Norwegii]], do Kilonii. Terminal znajduje się zaledwie około 700 m od głównego dworca kolejowego i można do niego łatwo dotrzeć pieszo lub rowerem przez most Hörnbrücke. Terminal jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Godziny otwarcia: codziennie od 8:00 do 15:00. Odprawa: Wyjazd z [[Oslo]] o godz. 14:00, przyjazd do Kilonii następnego dnia rano o godz. 10:00. Podróż powrotna rozpoczyna się o godz. 14:00, powrót do [[Oslo]] o godz. 10:00. Odprawa dla samochodów w Kilonii odbywa się 120 minut przed odjazdem, dla pasażerów pieszych nie później niż 60 minut przed odjazdem.

{{Znacznik|Schwedenkai|54.3197|10.1399|typ=transport}}'''Schwedenkai''' (Nabrzeże Szwedzkie) 
* '''[https://www.stenaline.de/faehren-nach-schweden Stena Line]''', Schwedenkai 1, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9099, (0)1806 020100, faks: +49 (0)431 909200, e-mail: info.de@stenaline.com. Promy Stena Line przypływają codziennie z [[Göteborg]]a w [[Szwecja|Szwecji]] do Kilonii. Odprawa: Przyjazd do Kilonii codziennie o 9:00, odpłynięcie codziennie o 18:15. Odprawa jest możliwa najpóźniej 30 minut przed odpłynięciem, a w szczycie sezonu od godziny 15:00.

{{Znacznik|Ostuferhafen|54.3342|10.1742|typ=transport}}'''Ostuferhafen''' (Port Wschodniego Brzegu)
* '''[https://www.dfds.com/de-de/passagierfaehren/routen/faehren-ins-baltikum/kiel-klaipeda DFDS-Seaways]''', Ostuferhafen 15, 24149 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 20976480, faks: +49 (0)431 20976102, e-mail: passage.kiel@dfds.com. Połączenie promowe z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] na [[Litwa|Litwie]] do Kilonii kursuje sześć razy w tygodniu. Podróż trwa 19 godzin. 

Śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]] są interesujące dla pasażerów statków towarowych i stanowią również wartościową atrakcję turystyczną.

Zarówno Kilonia, jak i okoliczne miasta nad Fiordem Kilońskim oferują wiele miejsc do cumowania dla jednostek rekreacyjnych.

=== Rowerem ===
* Przez Kilonię prowadzi Ścieżka Rowerowa Wybrzeża Morza Bałtyckiego.
* Hörnbrücke to punkt początkowy lub końcowy otwartej w maju 2004 roku turystycznej trasy wakacyjnej, Niemieckiego Szlaku Promowego z [[Bremervörde]] do Fiordu Kilońskiego.

=== Pieszo ===
Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E1 oraz Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E6 przebiegają tą samą trasą przez Kilonię, podobnie jak [[Via Jutlandica]].

== Komunikacja ==
{{mapa|54.3375|10.1335|zoom=13|wysokość=500|szerokość=420|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Autobusem i promem ''Förde'' ===
[[Plik:Liniennetz Kiel.pdf|thumb|[[File:BUS-Logo-BVG.svg|20px]] sieć (2024)]]
Kilonia posiada system transportu publicznego oparty na autobusach i promach obsługiwanych przez [https://www.kvg-kiel.de/en/ KVG]. Dostępne są bilety 1-, 3- i 7-dniowe, które oferują turystom dobrą wartość. Do zakupu biletów możesz użyć [http://nah.sh/de/fahrplan/die-nah-sh-app/ aplikacji NAH SH].

Bilet grupowy „''Kleingruppenkarte ohne Sylt-Bus''” może być wyjątkowo korzystny: za łączną kwotę 49,90 euro (stan na maj 2026) na nieograniczone przejazdy od poniedziałku do piątku o godzinie 09:00 lub w soboty, niedziele i święta od godziny 00:00 do godziny 06:00 następnego dnia, grupa maksymalnie 5 osób dorosłych (dzieci gratis) może korzystać ze wszystkich autobusów i pociągów całej sieci SH-Tarif (kraj związkowy [[Szlezwik-Holsztyn]] plus [[Hamburg]], z wyłączeniem wyspy [[Sylt]]).

{| border=1 cellpadding=1 cellspacing=0
|- align=center
|colspan=3|
|Kiel Hbf
|colspan=2|
|- align=center
|Reventlou
|Lehmberg
|Ziegelteich
|'''51'''
|Südfriedhof
|Hassee
|- align=center
|Projensdorf
|Ravensberg
|Unikliniken
|'''62'''
|Marienlust
|Russee
|- align=center
|Projensdorf
|Wik
|Düsternbrook
|'''41''' '''42'''
|Gaarden-Süd
|Meimersdorf
|- align=center
|Suchsdorf
|Eichhofstr.
|Brunswik
|'''22'''
|Gaarden-Ost
|Ellerbek
|- align=center
|Schilksee
|rowspan=2|Wik
|rowspan=2|Brunswik
|'''12''' '''13'''
|colspan=2|
|- align=center
|
|'''11'''
|rowspan=2|Gaarden-Ost
|rowspan=2|Dietrichsdorf
|- align=center
|rowspan=2|Mettenhof
|Schreventeich
|Rathaus / Opernhaus
|'''14'''
|- align=center
|Hasseldieksdamm
|Ziegelteich
|'''31'''
|Ellerbek Süd
|Elmschenhagen
|- align=center
|Wik
|Blücherplatz
|Unikliniken
|'''32''' '''34'''
|Elmschenhagen
|Kroog
|}

=== Taksówką ===
Taksówka jest droga, ale niezawodna. Taksówki są dostępne 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu na głównym dworcu kolejowym (Hauptbahnhof) lub można je zamówić przez telefon lub aplikację. Aby wezwać taksówkę, wybierz numer '''+49 431 680101''' (Taxi Kiel) lub '''+49 431 73000''' (Taxi-Zentrale Kiel-Ost). W mieście dobrze sprawdzają się także aplikacje mobilne, takie jak [https://www.taxi.eu/ taxi.eu] czy [https://www.free-now.com/de-en/ freenow]. Większość taksówek akceptuje karty kredytowe, ale zaleca się, aby potwierdzić to u kierowcy przed rozpoczęciem podróży.

=== Rowerem ===
Kilonia jest w dużej mierze płaska i nadaje się do jazdy na rowerze. Głównym węzłem rowerowym jest stacja [https://kiel.de/ Umsteiger] przy głównym dworcu kolejowym, która oferuje całodobowy strzeżony parking oraz wypożyczalnię rowerów miejskich i elektrycznych. Popularna trasa rowerowa prowadzi z centrum miasta do Laboe, a następnie promem do Strande i z powrotem do Kilonii wzdłuż zachodniego wybrzeża.

Na krótkie trasy system wypożyczania rowerów [https://www.kielregion.de/mobilitaetsregion/sprottenflotte/ Sprottenflotte] jest dostępny za pośrednictwem aplikacji Donkey Republic. Nextbike nie jest już dostępny w Kilonii. Rowery należy zwracać w wyznaczonych stacjach (rowery elektryczne i cargo tylko na wyznaczonych stacjach oznaczonych w aplikacji).

* Ceny z kwietnia 2026:
** Rowery standardowe: 0,50 EUR za 15 min, maks. 12 EUR za 24 godz.
** Rowery elektryczne i elektryczne rowery cargo: 2 EUR za 15 min, maks. 35 EUR za 24 godz.
** Rowery cargo (ręczne): 1 EUR za 15 minut, maks. 20 EUR za 24 godziny.
** Karnet 3-dniowy: 9 EUR (obejmuje 18 godzin jazdy w ciągu 3 dni).
Abonenci (np. 8 EUR/miesiąc lub 45 EUR/rok) otrzymują pierwsze 30 minut każdego wypożyczenia za darmo. Rowery można rezerwować bezpłatnie za pośrednictwem aplikacji na maksymalnie 15 minut przed wypożyczeniem.

Nie oczekuj wysokiej jakości rowerów, a jeśli chcesz kask, zabierz swój.

Osoby zatrzymujące się na dłużej (np. studenci wymiany) mogą wypożyczyć rower w Swapfiets za miesięczną opłatą.

{{Znacznik|'''Swapfiets'''|54.323502 |10.136134 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://help.swapfiets.com/kiel Swapfiets]''', Alter Markt 7, 24103 Kilonia. Pn-Wt, Czw-Pt 12:00-18:00; Sob 11:00-17:00; Śr, Nd nieczynne. Abonament rowerowy obejmuje naprawy i ochronę przed kradzieżą. Wysokiej jakości rowery z charakterystyczną niebieską oponą z przodu. Sklep przy Alter Markt oferuje serwis i odbiór (zalecana rezerwacja przez aplikację).
Miesięczne abonamenty od 14,90 do 64,90 euro.

=== Na hulajnodze elektrycznej ===
Dostępne są również hulajnogi elektryczne, a w mieście działają [https://bolt.eu/en-de/ Bolt], [https://www.li.me/en-de/vehicles/scooter Lime] i [https://ridedott.com/pl/ Dott]. Hulajnogi można wypożyczać za pośrednictwem odpowiednich aplikacji. Ceny zazwyczaj obejmują opłatę aktywacyjną w wysokości 1,00 EUR plus stawkę od 0,19 do 0,25 EUR za minutę. W aplikacjach dostępne są różne karnety dzienne lub tygodniowe dla częstych użytkowników.

=== Promem kanałowym ===
Przeprawiając się przez [[Kanał Kiloński]], można przejść przez jeden z kilku mostów (Holtenauer Hochbrücken, Levensauer Hochbrücken) lub skorzystać z promu. ''Adler 1'' w Kiel-Holtenau to mały prom, który przewozi wyłącznie pieszych i rowery; większe promy w Landwehr i Sehestedt przewożą również samochody i motocykle. Korzystanie ze wszystkich promów kanałowych jest bezpłatne dla każdego.

== Warto zobaczyć ==
=== Kościoły ===
[[Plik:Matthias Suessen -5399.jpg|thumb|Petruskirche]]
[[Plik:Jakobikirche Kiel.jpg|thumb|Kościół św. Jakuba]]
[[Plik:Bethlehem-Kirche Kiel - Seitenansicht.jpg|thumb|Kościół Betlejemski]]
* {{zobacz
| name=[https://www.st-nikolai-kiel.de/ Kościół Świętego Mikołaja] | alt= | url= | adres=Alter Markt | lat=54.3228| long=10.14| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 950 98 | fax=+49 (0)431 982 76 73
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@st-nikolai-kiel.de​ . Sankt Nikolai to główny kościół protestancki i najstarszy budynek w Kilonii. Budowę rozpoczęto wkrótce po lokacji miasta, około 1242 roku. W latach 1877-1884 kościół przebudowano w stylu neogotyckim. W czasie II wojny światowej budynek kościoła został poważnie uszkodzony w wyniku nalotu aliantów 22 maja 1944 r. Cenne wyposażenie wnętrza zostało ocalone w latach poprzednich. Odbudowy dokonano w 1950 r. Nie odbudowano starych sklepień; zamiast tego budynek zewnętrzny otrzymał prosty dwuspadowy dach, który łączył wszystkie trzy nawy. W Nikolaikirche znajdują się trzy organy. Przed budynkiem kościoła znajduje się rzeźba Wojownik duchów autorstwa Ernsta Barlacha. Otwarte: codziennie 10:00 - 18:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://ostseemagazin.net/petruskirche-kiel/ Petruskirche] | alt= | url= | adres=Weimarerstraße 1 | lat=54.359213| long=10.135649| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 164 56, | fax=+49 (0)431 139 04
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontakt@akg-kiel.de. Zbudowany w latach 1905-1907 jako kościół garnizonowy marynarki wojennej, ten dom modlitwy stanowi imponujący przykład nowoczesnej protestanckiej architektury sakralnej z początku XX wieku. Zbudowany z cegły w tradycyjnym stylu, z wykorzystaniem wyjątkowo dużych cegieł, w formie klasztornej. Częściowo zniszczony przez bomby w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół św. Piotra został odbudowany w ciągu dwóch miesięcy w 1949 roku, głównie dzięki darowiznom amerykańskiej sekcji Światowej Federacji Luterańskiej. Projekt secesyjnych okien, z zachowaniem oryginalnych przeszkleń, wzmacnia ogólny efekt tego dzieła sztuki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.lutherjakobi.de/ Kościół św. Jakuba] | alt= | url= | adres=Knooper Weg 12, | lat=54.3234| long=10.1276| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 924 02 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@jakobi-kiel.de​ . Neogotycki kościół wybudowano w 1882 r. Dziś wraz z kościołem luterańskim należy do gminy ewangelicko-luterańskiej jakobi i luterańskiej. Podczas II wojny światowej kościół został zniszczony przez bomby zapalające podczas nalotów na Kilonię w 1944 r., a po wojnie w latach 1952–1954 został odbudowany w uproszczony sposób. Oryginalną spiczastą wieżę zastąpiono filigranową, w kształcie latarni, przeszkloną okrągłą wieżą, która wpuszcza światło dzienne do wnętrza kościoła. Nadał kościołowi popularny przydomek ''Alleluja Gazometr''.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.heiligengeist-kiel.de/ueber-uns/bibelgarten Kościół św. Ansgara] | alt= | url= | adres=Holtenauer Straße 89 | lat=54.3355| long=10.1328| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 58 78 21 12 | fax=+49 (0)431 58 78 21 19
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@heiligengeist-kiel.de. Neogotycki kościół halowy, zbudowany na planie prostokąta z półkolistymi wieżami schodowymi na czterech narożnikach, powstał w latach 1901-1903. Zniszczony podczas nalotów na Kilonię w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół został odbudowany na początku lat 50. XX wieku w bardzo prostym, niemal ewangelicko-reformowanym stylu, ze względu na ograniczone środki. Rozeta w szczycie i kolorowa inskrypcja nad portalem głównym zostały pokryte białym tynkiem. Dalsza renowacja, konieczna ze względu na warunki atmosferyczne, miała miejsce w 1995 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nordkirche.de/adressen/institutionen/detailansicht/institution/bugenhagen-kiel-ellerbek/ Bugenhagenkirche] | alt= | url= | adres=Lütjenburger Straße 7 | lat=54.31438 | long=10.17241| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 2001417 | fax=+49 (0)431 728575
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@bugenhagenkirche-kiel.de. Pierwszy kościół w Bugenhagen został zbudowany w 1896 roku i zburzony w 1941 roku. W 1948 roku parafianie otrzymali tymczasowy, drewniany kościół od Szwajcarskiej Organizacji Pomocy Kościołowi. Kościół w Bugenhagen w Kilonii-Ellerbek został konsekrowany w 1961 roku. Prosta elegancja nawy podkreśla piękno witrażu ołtarzowego, rozciągającego się od podłogi do sufitu i mającego kształt krzyża.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.bethlehem-kirche.de/index.html Kościół Betlejemski] | alt= | url= | adres=Möhrkestraße 9 | lat=54.3922| long=10.1769| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 39 10 38, | fax=+49 (0)431 39 71 32
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontact@bethlehem-kirche.de. Kościół Betlejemski został zbudowany w 1875 roku jako kościół garnizonowy. Miał zastąpić zrujnowaną salę liturgiczną w twierdzy. Uderzające jest nieprawidłowe ustawienie ołtarza na zachód i prosta konstrukcja: budynek o konstrukcji szkieletowej, otynkowany od wewnątrz, obłożony drewnem na zewnątrz, co sprawiło, że kościół halowy zyskał w dawnych czasach pogardliwy przydomek „szopy religijnej” lub „szopy modlitewnej”; nawet dziś wielu nazywa go po prostu „drewnianym kościołem”. Wieżyczka z dzwonem wieńczy kruchtę, ale jego dźwięk ma niewiele wspólnego z religią (pastor Schorn, 1901). Od początku istnienia do 1953 roku kościół był również wykorzystywany do nabożeństw katolickich. Obecny kościół betlejemski, jako jedyny zachowany drewniany budynek sakralny z okresu po 1870 roku w Szlezwiku-Holsztynie, jest oryginalnym zabytkiem kultury o szczególnym znaczeniu i od 1988 roku znajduje się na liście zabytków. W 1999 roku budynek nabyło stowarzyszenie „Interessengemeinschaft Bethlehem-Kirche e.V.” (Związek Interesów Kościoła Betlejemskigo). Ta organizacja non-profit zapewnia jego użytkowanie do celów religijnych i wydarzeń kulturalnych.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.trinitatis-kiel.de/ Kościół św. Marii Magdaleny] | alt= | url= | adres=Im Dorfe 1 | lat=54.2914| long=10.1759| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 78 64 00, | fax=+49 (0)431 78 48 03,
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=mm@trinitatis-kiel.de​ . Kościół Marii Magdaleny w Kilonii-Elmschenhagen został zbudowany w XIII wieku. W XIX wieku kościół został poważnie uszkodzony przez piorun. Nowy budynek ukończono w 1866 roku. Kościół w Elmschenhagen jest jednym z pierwszych miejsc kultu w Szlezwiku-Holsztynie wybudowanym w stylu neogotyckim. Kilku hojnych darczyńców umożliwiło nie tylko budowę, ale i bogate wyposażenie kościoła Marii Magdaleny. Prezbiterium i front organowy zostały zniszczone podczas bombardowań lotniczych w czasie II wojny światowej, a w 1949 roku kościół ponownie otrzymał używane organy. Po kilku remontach organy zostały oddane do użytku 30 października 1994 roku. W prezbiterium widnieją biblijne historie z życia Jezusa Chrystusa, na malowidłach okiennych.
}}
=== Zamki, pałace, dwory ===
[[Plik:Schloss Kiel-msu-1027.jpg|thumb|Zamek Kiloński]]
* {{zobacz
| name=Zamek Kiloński | alt= | url= | adres= | lat=54.3242| long=10.1434| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum średniowiecznego zespołu miejskiego stanowił kościół, klasztor i zamek – późniejszy Zamek Kiloński na wzgórzu nad brzegiem Förde. Później zamek był rezydencją wdów i wtórną rezydencją książąt Gottorf. Katarzyny Wielkiej przeszedł gruntowne przebudowy i renowacje w roku 1763. Ostatni okres świetności przeżywał w latach 1888-1918 jako siedziba i rezydencja księcia pruskiego Heinricha, brata cesarza Wilhelma II. Po ataku bombowym w 1944 r. spłonął imponujący renesansowy budynek, z wyjątkiem zachodniego skrzydła (budynek Pelli), które zachowało się do dziś. W 1957 roku zamek w Kilonii został odbudowany i stał się centralnym ośrodkiem kulturalnym kraju. Dziś ten imponujący budynek jest symbolem nowego początku demokracji i konsekwentnie nowoczesnej odbudowy Kilonii po drugiej wojnie światowej. W rozbudowie mieści się sala koncertowa i regionalne studio NDR. Co roku na terenie kompleksu zamkowego odbywa się około 300 różnych wydarzeń, w których bierze udział nawet 200 000 gości.
}}
=== Budynki ===
[[Plik:Hauptbahnhof Kiel Panorama Sonnenuntergang.jpg|thumb|Dworzec główny w Kilonii]]
[[Plik:KI Flandernbunker.JPG|thumb|Flandernbunker]]
[[Plik:Rathaus-kiel.jpg|thumb|Ratusz w Kilonii]]
[[Plik:Hoernbruecke Kiel.jpg|thumb|Hörnbrücke, otwarty]]
[[Plik:Leuchtturm Holtenau Kiel2001.jpg|thumb|Latarnia morska Kilonia-Holtenau]]
Z uwagi na fakt, że Kilonia była wielokrotnie celem bombardowań alianckich podczas II wojny światowej, niewiele pozostało ze starej zabudowy. Niemniej jednak, znajduje się tu kilka pięknych, odbudowanych i odrestaurowanych budynków, które warto zobaczyć.
* {{zobacz
| name=Dworzec główny w Kilonii | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Główny dworzec kolejowy w Kilonii jest warty zobaczenia, ponieważ był pieczołowicie restaurowany przez wiele lat. Pierwszy dworzec w Kilonii został zbudowany w latach 1843-1846 w Ziegelteich (zasypany w latach 1865-1876), około 500 metrów na północ od obecnego miejsca. Obecna lokalizacja poprawiła dostęp drogowy do portu. Budowa rozpoczęła się w 1895 roku. Stary dworzec został zburzony w 1902 roku. W 1944 roku główny dworzec i przyległe budynki zostały poważnie uszkodzone podczas ciężkiego nalotu bombowego aliantów. Rekonstrukcja dworca w uproszczonej formie rozpoczęła się w 1950 roku. Kompleksowy remont dworca rozpoczął się w 1999 roku. Przeprojektowany dziedziniec dworca i hol na peronie poprzecznym, z licznymi sklepami, zostały zainaugurowane podczas Tygodnia Kilońskiego w czerwcu 2004 roku. Odrestaurowano również Kaisertreppe (Schody Cesarskie) po stronie wschodniej. W 2016 roku zburzono parking nad centralnym dworcem autobusowym, który kiedyś był połączony z dworcem kolejowym; nowy budynek otwarto ponownie w październiku 2019 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mahnmalkilian.de/flandernbunker.html Flandernbunker] | alt= | url= | adres=Kiellinie 249 | lat=54.354722 | long=10.138889 | wskazówki=Kiel-Wik nad zatoką Hindenburgufer, wejście do portu morskiego
| tollfree=+49 (0)431 590 72 26, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@kriegszeuge.de​. Bunkier Flanders to wieżowiec z czasów II wojny światowej, który początkowo służył jedynie jako schron dla żołnierzy i centrum dowodzenia w sytuacjach awaryjnych, ale pod koniec wojny został udostępniony także cywilom. Szczególne wrażenie robią mury o grubości dochodzącej do 2 m, wyraźnie widoczne przy otworach. Od 2004 roku bunkier znajduje się na liście zabytków. Można go znaleźć dzięki stowarzyszeniu „Mahnmal Kilian e.V.” Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się: w każdą pierwszą niedzielę miesiąca o godzinie 11:30 (z wyjątkiem stycznia). Koszt wycieczki wynosi 2 € (ulgowy 1 €). Na życzenie możliwe jest umówienie indywidualnych spotkań dla grup i klas szkolnych. Otwarte: poniedziałek - piątek: 11:00 - 15:00, niedziela: 11:00 - 17:00, codziennie w Tygodniu Kilońskim 11:00 - 15:00 oraz środa, sobota i niedziela do 17:00. Cena: 4 €, obniżona 3 €.
}}
* {{zobacz
| name=Ratusz | alt= | url= | adres=Fleethörn 9 | lat=54.3225| long=10.1325| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Istniejący ratusz na Starym Rynku stał się zbyt mały około 1900 roku dla dynamicznie rozwijającego się miasta stoczniowego i marynarki wojennej. Dlatego obecny ratusz z wieżą został zbudowany w latach 1907–1911 na przedmieściach, na terenie obecnego Placu Ratuszowego, na zachód od starego miasta. Długo nazywano go „Nowym Ratuszem”. Został całkowicie zniszczony podczas II wojny światowej, z wyjątkiem kilku piwnic. Miasto zleciło budowę ratusza, który obecnie jest zabytkiem, w latach 1907–1911. Zgodnie z tradycją reprezentacyjnej architektury ratuszowej, budynek posiada własną wieżę. Wieża ta jest wzorowana na dzwonnicy, takiej jak Dzwonnica św. Marka w [[Wenecja|Wenecji]]. Wieża Kilońska, mierząca 106 metrów wysokości, przewyższa jednak Dzwonnicę św. Marka o 7,4 metra. Platforma widokowa znajduje się na wysokości 67 metrów i można ją zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Winda zapewnia dostęp do platformy widokowej na wysokości 67 metrów. Z wieży co kwadrans rozbrzmiewa dźwięk karillonu, który aż do wybicia pełnej godziny odgrywa kolejną ćwierć melodii. Jest to bardzo podobne do dźwięku dzwonów na wieży zegarowej Big Ben w [[Londyn]]ie lub dzwonów ratusza w [[Kopenhaga|Kopenhadze]].
}}
* {{zobacz
| name=[https://theater-kiel.de/start/index.html Opera] | alt= | url= | adres=Rathausplatz 4 | lat=54.3231| long=10.1333| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 19 01 | fax=+49 (0)431 90 16 28 70
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Opera w Kilonii jest zabytkiem i siedzibą Teatru Kilońskiego. Budowa ceglanego budynku, z bogatymi piaskowcowymi detalami i misternie rzeźbioną linią dachu, trwała od 1905 do 1907 roku. Otwarcie teatru nastąpiło 1 października 1907 roku. Podczas II wojny światowej naloty alianckie poważnie uszkodziły teatr miejski. Odbudowa – z zachowaniem istniejących murów – trwała od 1950 do 1953 roku. Obecnie opera, licząca około 840 miejsc, posiada dużą scenę o powierzchni 400 metrów kwadratowych, fosę dla orkiestry/scenę oraz rozbudowany park maszynowy dla Kilońskiego Teatru Muzycznego i Baletu. W 1993 roku opera została wpisana na listę zabytków kultury o szczególnym znaczeniu.
}}
* {{zobacz
| name=[https://structurae.net/de/bauwerke/hoernbruecke-kiel Hörnbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.315| long=10.1356| wskazówki=na głównym dworcu kolejowym
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Most Hörnbrücke łączy centrum miasta ze wschodnim brzegiem Renu. Otwiera się o określonych godzinach i w razie potrzeby, aby umożliwić przepływającym statkom przepływanie pod nim. Jest przeznaczony wyłącznie dla pieszych i rowerzystów. Na początku po ukończeniu budowy w 1997 roku, nazywano go „mostem nic niedziałającym” ze względu na jego zawodną mechanikę.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.baken-net.de/kiel-holtenau_lt.htm Latarnia morska Kilonia-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.369248| long=10.153896| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Latarnia morska, zbudowana w 1895 roku, uważana jest za jedną z najpiękniejszych latarni morskich w Niemczech. W fundamencie wieży znajduje się kamień węgielny wraz z dokumentem założycielskim Kanału Cesarza Wilhelma (Kanał Północnobałtycki). Latarnia morska w Holtenau została gruntownie odnowiona w 1995 roku z okazji 100. rocznicy powstania Kanału Kilońskiego. Dziś otoczony jest terenem zielonym; ośmiokątna podkonstrukcja ceglanej wieży pełni także funkcję sali weselnej. Nie jest udostępniony do zwiedzania, można go zwiedzać z przewodnikiem. Z podnóża latarni roztacza się doskonały widok na to, co dzieje się zarówno w Fiordzie Kilońskim, jak i w śluzach.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/6_Presse/1_Bilder/_Historische_Bilder/k_Bruecken/2_Levensauer_Hochbruecke/levensauer_hochbruecke_text.html Levensauer Hochbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.3678| long=10.0758| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=to kombinowany most kolejowy i drogowy z pierwszego okresu budowy kanału (1894). Znajduje się w obszarze miejskim Kilonii. Ze względu na geometrię łuku znacznie ogranicza szerokość przejścia kanału. Aby umożliwić spotkanie statków, NOK ma zostać poszerzony w rejonie tego wąskiego gardła, a most ma zostać zastąpiony nowym budynkiem.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:Geomar RV Alkor IMO 8905880 IMG 3653 kiel.JPG|thumb|Akwarium, Geomar i statek badawczy ALKOR]]
[[Plik:Antikensammlung Kiel 198.JPG|thumb|Widok uniwersyteckiej kolekcji zabytków w galerii sztuki.]]
[[Plik:Maschinenmuseum Kiel-Wik 2016c.jpg|thumb|Muzeum Maszyn Kiel-Wik]]
[[Plik:Schifffahrtsmuseum Kiel 2014.jpg|thumb|Muzeum Morskie w Kilonii]]
* {{zobacz
| name=[https://www.aquarium-geomar.de/ Akwarium Geomar] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 20 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6001637 | fax=+49 (0)431 600 1631
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=aqki1@aquarium-kiel.de​ . Fokarski zbiornik akwarium można obejrzeć także z zewnątrz, bez konieczności odwiedzania samego akwarium, dlatego stanowi to małą zachętę dla dzieci, aby zachęcić je do spaceru zachodnim brzegiem fiordu. Przed akwarium, które jest częścią uniwersyteckiego instytutu badawczego Geomar, zacumowany jest statek badawczy RV ALKOR. Otwarte: kwiecień - wrzesień 9:00 - 19:00, październik - marzec 9:00 - 17:00 Cena: dorośli 3 €, Ki. 2 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.haw-kiel.de/computermuseum/ Computermuseum] | alt= | url= | adres=Bunkier Eichenbergskamp, ​​​​Eichenbergskamp 8 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Geologiczne i Mineralogiczne | alt= | url= | adres=Ludewig-Meyn-Str. 10-12 | lat=54.33682 | long=10.12055| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 8802693 | fax=+49 (0)431 8804376
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: Pon. - Czw. 8:30 - 16:00 i piątek 8:30 - 14:00 Cena: Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Przemysłu Odlewnictwa Metali Howaldtsche | alt= | url= | adres=Grenzstraße 1 | lat=54.3306| long=10.1775| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 3877439 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: niedziela, 14:00-17:00 (tylko w sezonie). Cena: dorośli 2 €, dzieci 1 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunsthalle-kiel.de/de/aktuelle-ausstellungen Kunsthalle Kiel] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 1 | lat=54.328611| long=10.146111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@kunsthalle-kiel.de​. z kolekcją antyków. Otwarte: wtorek-niedziela: 10:00 - 18:00, środa: 10:00 - 20:00 Cena: 7€(4€).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesregierung/ministerien-behoerden/LBSH/lbsh_node Zbiór historii regionalnej/panstwowej Biblioteki Państwowej Szlezwiku-Holsztynu] | alt= | url= | adres=Wall 47/51 | lat=54.32183 | long=10.14287| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6967733 | fax=+49 (0)431 69677 11
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=landesbibliothek@shlb.landsh.de. Otwarte: poniedziałek, środa, piątek: 9:00-17:00, wtorek, czwartek: 9:00-19:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.maschinenmuseum-kiel-wik.de/ Muzeum Maszyn] | alt= | url= | adres=Am Kiel-Kanal 44 | lat=54.3642| long=10.1382| wskazówki=Autobus linii 11: przystanek Auberg lub Wik-Kanal lub autobus linii 33, 91, 501/502, 900/901: przystanek Schleusenstraße
| tollfree=+49 (0)431 26 09 33 20 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założyciele Muzeum Maszyn chcą zachować i zaprezentować fragment historii inżynierii mechanicznej Kilonii. Od delikatnego funkcjonalnego modelu po ważący tony silnik parowy – (prawie) wszystkie eksponaty zostały przywrócone do stanu używalności. Tutaj możesz doświadczyć historycznych maszyn energetycznych w akcji i przekonać się na własnej skórze, jak można wprawić w ruch przekładnie za pomocą siły własnych mięśni lub jak wyczerpujące jest rozgrzewanie i rozpędzanie silnika parowego. Otwarte: pon.-pt. 10:00-16:00; zamknięte: święto państwowe. Cena: bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.med-hist.uni-kiel.de/ Muzeum Historyczne Medycyny i Farmacji] | alt= | url= | adres=Brunswiker Straße 2 | lat=54.3276| long=10.1438| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 880 57 21 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=medmuseum@med-hist.uni-kiel.de​ . Kolekcja historii medycyny i farmacji jest częścią Uniwersytetu Christiana Albrechta w Kilonii i jednocześnie muzeum historii medycyny i aptek.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/index.phpmuseum/schifffahrtsmuseum/index.php Galeria Miejska] | alt= | url= | adres=Wall 65 | lat=54.3227| long=10.1436| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 9013428 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchiffahrtsmuseum@kiel.de
}}
* {{zobacz
| name=Galeria Miejska | alt= | url= | adres=Andreas-Gayk-Straße 31 | lat=54.319| long=10.1341| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 00 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=stadtgalerie@kiel.de. Galeria Miejska w Kilonii została założona w 1988 roku i prezentuje wystawy sztuki międzynarodowej z regionu Morza Bałtyckiego, a także sztuki współczesnej z całych Niemiec i regionu, wszystkie w ramach kontekstów tematycznych. Ponadto Fundacja im. Heinricha Ehmsena oferuje stałą wystawę, która stanowi przegląd obrazów i grafik urodzonego w Kilonii ekspresjonisty Heinricha Ehmsena (1886–1964).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/museum/stadtmuseum_warleberger_hof.php Muzeum miejskie w Warleberger Hof] | alt= | url= | adres=Dänische Straße 19 | lat=54.3244| long=10.141| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 25 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchifffahrtsmuseum@kiel.de​ . Zmieniające się wystawy specjalne z obiektami z bogatej kolekcji muzealnej przybliżają sztukę, kulturę i historię miasta w XIX i XX wieku. Stanowią uzupełnienie stałej ekspozycji poświęconej morskiej historii miasta, znajdującej się w muzeum żeglugi w hali rybnej. W zabytkowej sklepionej piwnicy Warleberger Hof prezentowana jest także niewielka wystawa poświęcona starszej historii miasta.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Muzeum Zoologiczne] | alt= | url= | adres=Hegewischstraße 3 | lat=54.3282| long=10.1442| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Cena: Wstęp: dorośli 4 €, dzieci 2 €, studenci biologii bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Skansen w Molfsee] | alt= | url= | adres=Hamburger Landstraße 97, 24113 Molfsee | lat=54.2752| long=10.079| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree=+49 (0)431 659660 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=service@schloss-gottorf.de. Skansen Molfsee to największy skansen w północnych Niemczech. W sezonie program uzupełniają zmieniające się wystawy specjalne i targi sezonowe. Skansen postrzegany jest jako muzeum przyjazne rodzinom. Na rozległym terenie, na którym znajduje się ponad 70 zabytkowych budynków z różnych regionów między Morzem Północnym a Bałtyckim, odwiedzający mogą zanurzyć się w wiejskim życiu minionych epok. Wystawy w kilku podwórzach i stodołach dostarczają informacji na poszczególne tematy. 
}}
* {{zobacz
| name=[https://kiel-sailing-city.de/kieler-foerde-entdecken/sightseeing/sealevel Sea Level] | alt= | url= | adres=Holstenstraße 2-12 | lat=54.322812| long=10.138861| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Sea-Level to niewielka wystawa Kiel-Marketing e.V., zlokalizowana bezpośrednio w strefie pieszej w Kilonii, poświęcona tematyce mórz i oceanów. Obejmuje ona takie tematy jak wykorzystanie zasobów morskich, ochrona środowiska morskiego oraz eksploracja podwodnego świata. Przestrzeń o powierzchni 400 m² jest niezwykle interaktywna i obejmuje m.in. basen z piłeczkami dla dzieci tuż przy wejściu oraz strefę do odkrywania z lampami UV. Znajduje się tam również „kino podwodne”, idealne do relaksu w chwilach wytchnienia. Otwarte: 31 stycznia – 31 października 2025 r.; od poniedziałku do niedzieli: 10:00–18:00. Wstęp: bezpłatny.
}}
=== Ulice i place ===
[[Plik:Map kiel 1910.jpg|thumb|200px|Kilonia 1910 (w tym Kleiner Kiel)]]
[[Plik:2019-09-22 Holtenau-Tiessenkai (41).jpg|thumb|Tradycyjne żaglowce w Tiessenkai w Holtenau]]
* Poczuj morską atmosferę spacerując wzdłuż nabrzeża {{Znacznik|Kiellinie|54.334555|10.153642|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Kiellinie'''. Znajdziesz tam również Akwarium Kilońskie, w którym można podziwiać głównie rodzime gatunki ryb morskich. Basen z fokami na świeżym powietrzu to popularna atrakcja. Szczególnie podczas Tygodnia Kilońskiego, w różnych punktach nabrzeża cumują żaglowce i tradycyjne żaglowce, takie jak ''Gorch Fock''.
* Do 1846 roku {{Znacznik|Kleiner Kiel|54.3256|10.1369|typ=natura}}'''Kleiner Kiel''' stanowiła ciągłe ramię boczne Fiordu Kilońskiego, obejmując obecny {{Znacznik|Kieler Bootshafen|54.3211|10.1385|typ=natura}}'''Kieler Bootshafen'''. Połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało wówczas zwężone i przerzucone przez most. W 1904 roku most Holsten na skrzyżowaniu Małej Kilonii i portu w Kilonii został zburzony, a kanał wodny zasypano, z wyjątkiem 230-metrowego rurociągu łączącego. W 1982 roku połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało ponownie zasypane, z wyjątkiem 150-metrowego rurociągu łączącego, obejmującego szeroki obszar. W 2008 roku zrodził się pomysł odrestaurowania tego historycznego kanału w sercu miasta. Po publicznych dyskusjach i planowaniu, budowa rozpoczęła się w 2017 roku, a jej zakończenie zaplanowano na koniec 2019 roku. Mały Kanał Kiloński ma na celu ożywienie centrum miasta i poprawę jego ogólnej atrakcyjności.
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/1_Wasserstrasse/1_Nord-Ostsee-Kanal/a_Schleusen/1_Schleuse_Kiel-Holtenau/Schleusenanlage_Kiel-Holtenau_node.html Śluzy Kiel-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.368111| long=10.141028| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=[[Kanał Kiloński]] można łatwo podziwiać z '''platformy widokowej'''. Tuż obok znajduje się pole namiotowe dla kamperów z doskonałym widokiem na aktywność śluz i Fiordu Kilońskiego, aż do portu Tirpitzhafen z okrętami wojennymi.
}}
:Dwie małe komory śluz po stronie północnej są zamknięte od 2014 roku ze względu na ich stan konstrukcyjny. Mają zostać zastąpione nowymi konstrukcjami. Pierwszym krokiem było wypełnienie komór piaskiem w 2019 roku w celu ich stabilizacji. Budowa ma potrwać do 2026 roku. Szczegóły są dostępne. Wystawa Kanału Kilońskiego (dostępna od strony Holtenau) oferuje interaktywne zajęcia historyczne. Cały kompleks śluz ma wiele do zaoferowania. Do śluz w Wik można łatwo dojechać autobusem linii 11 do przystanku 11, podróż trwa około 30 minut z głównego dworca kolejowego. Stamtąd można wsiąść do bezpłatnego promu pasażerskiego „ADLER 1” (rowery są również dozwolone) i dotrzeć do Tiessenkai po krótkim dystansie około 1000 metrów.
* {{zobacz
| name=Tiessenkai | alt= | url= | adres= | lat=54.369003| long=10.150593| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Był to nie tylko osłonięty i bezpieczny port Kanału Kilońskiego, ale prawdopodobnie najbardziej morski zakątek Kilonii. Nabrzeże otrzymało nazwę na cześć dawnego armatora okrętowego „Hermanna Tiessena” w 1976 roku. W jego dawnej siedzibie mieści się obecnie „Schiffercafé” (Kawiarnia Szypera) i „Kombüse” (Kufer). Sąsiadujący z nim trzypiętrowy „Kanalpackhaus” (Magazyn Kanałowy) przypomina czasy przeładunku towarów w Kilonii-Holtenau. Dziś mieści apartamenty i restaurację Hafenwirtschaft. Tradycyjne żaglowce często cumują latem przy Tiessenkai. Na wschodnim krańcu Tiessenkai majestatycznie wznosi się latarnia morska Kiel-Holtenau.
}}
=== Parki ===
* {{Znacznik|Stary Ogród Botaniczny|54.3308|10.1469|typ=natura}}'''Stary Ogród Botaniczny''', Düsternbrooker Weg 19. Tel.: +49 (0)431 568286
* {{Znacznik|Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)|54.3481|10.1167|typ=natura}}'''[https://www.uni-kiel.de/de/botanischer-garten Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)]''', Am Botanischen Garten 1-9. Tel.: +49 (0)431 8804276, E-mail: hortus@bot.uni-kiel.de
* {{Znacznik|Schrevenpark|54.328806|10.124639|typ=natura}}'''Schrevenpark'''
* {{Znacznik|Forstbaumschule|54.3464|10.1436|typ=natura}}'''Forstbaumschule'''
* {{Znacznik|Hiroshimapark|54.323972|10.132306|typ=natura}}'''Hiroshimapark'''

=== Inne ===
W pobliżu Kilonii znajdują się dwa '''ogrody zoologiczne''':

* {{Znacznik|Park Dzikiej Przyrody Schwentinental|54.2876 |10.2446|typ=natura}}'''[https://www.schwentinental.de/wohnen/wildpark-schwentinental Park Dzikiej Przyrody Schwentinental]''', Theodor-Storm-Platz 1, 24223 Schwentinental. Tel.: +49 (0)4307 8110, faks: +49 (0)4307 811201, e-mail: info@stadt-schwentinental.de. 40 hektarów pięknego terenu rekreacyjnego, ponad 400 zwierząt wielu gatunków rodzimych, duży plac zabaw z kioskiem, bezpłatny parking. Godziny otwarcia: Park dzikich zwierząt: codziennie od wschodu do zachodu słońca, mini zoo: codziennie od 8:00 do 15:30. Cena: bezpłatnie. 
* {{Znacznik|Zoo Gettorf|54.403056|9.976389|typ=natura}}'''[https://tierparkgettorf.de/startseite.html Zoo Gettorf]''', Süderstr. 33, 24214 Gettorf. Tel.: +49 (0)4346 416 00, Faks: +49 (0)4346 41 60 60, E-mail: info@tierparkgettorf.de. Firma rodzinna działająca od ponad 40 lat, oferująca wyjątkowo różnorodną kolekcję zwierząt egzotycznych, kawiarnię w zoo oraz miejsca na grilla/piknik. Uwaga: wstęp z psami jest wzbroniony. Otwarte: marzec-październik: 9:00-18:00, listopad-luty: 10:00-16:00. Ceny: dorośli 13/11 EUR, dzieci (2-17 lat): 10/8 EUR, rodzina (2 osoby dorosłe + 2 dzieci): 44 EUR.

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Kieler Woche.JPG|thumb|Port w Tygodniu Kilońskim]]
=== Żeglarstwo ===
* {{Znacznik|Camp 24/7|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://segelcamp-kiel.de/ Camp 24/7]''', Kielline, 24103 Kilonia (''przystanki 41/42 i 51, przystanek Reventloubrücke''). Tel.: +49 (0)431 9012573, +49 (0)431 2400070 (maj-wrzesień), e-mail: info@camp24-7.de. Kiel promuje się hasłem '''''Sailing.City''''', więc żeglarstwo jest koniecznością. Obóz 24/7 oferuje idealną okazję. Zarówno „próbny żeglarstwo dla każdego”, jak i kompleksowy program dla dzieci pozwalają każdemu spróbować swoich sił w żeglarstwie. Wszyscy miłośnicy sportów wodnych – dzieci, młodzież, dorośli i turyści – mogą uczestniczyć indywidualnie, w grupach lub z rodzinami. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie. Obóz jest projektem społecznym, publicznym i niekomercyjnym. Instruktorzy prowadzą zajęcia pod okiem profesjonalnych instruktorów żeglarstwa. Otwarte: 24/7, od maja do września.

=== Plaża ===
* W samej Kilonii najpopularniejsza jest {{Znacznik|Plaża Falkenstein|54.3982 |10.1903|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_falckenstein.php plaża Falkenstein]'''. Mierzy około 2,5 km długości i jest najdłuższą plażą w Kilonii, z czego 1860 m to strzeżone kąpielisko. Szczyci się drobnym piaskiem i zapierającymi dech w piersiach widokami na najpiękniejsze statki wycieczkowe, promy i statki towarowe, które przepływają niemal na wyciągnięcie ręki. Oprócz 300-metrowej plaży dla psów, znajdują się tam toalety, molo dla wózków inwalidzkich, bar z przekąskami, plac zabaw dla dzieci, minigolf i miejsce do grillowania. Parking znajduje się około 300 m od plaży. Łatwo do niej dojechać komunikacją miejską: autobusem linii 502 (przystanek „An der Schanze”), a następnie krótkim spacerem do autobusu plażowego. Latem można również popłynąć promem do terminalu promowego Falckenstein.
* {{Znacznik|Plaża Schilksee|54.4225 |10.1766|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_schilksee.php Plaża Schilksee]''' ma 830 m strzeżonej plaży, a kolejne 370 m to niestrzeżona strefa dla nudystów. Oferuje drobny piasek, kiosk i toalety, a także wypożyczalnię leżaków i rowerów wodnych. Parking jest dostępny przy Centrum Olimpijskim, ale przy dobrej pogodzie liczba miejsc jest bardzo ograniczona. Znajduje się tu również kryty basen Schilksee.
* Okolice Kilonii szczycą się kilkoma pięknymi plażami, z których najbardziej znane to '''[[Laboe]]''', '''Stein''' i '''Schönberger Strand'''. W weekendy do Schönberger Strand kursuje [https://www.vvm-museumsbahn.de/ix/ix-start/ix-start.php?id=200 zabytkowa kolejka]. Plaża Heikendorf jest popularna zarówno wśród turystów, jak i mieszkańców, ale gmina '''Heikendorf''' pobiera opłatę klimatyczną.

=== Baseny ===
* {{Znacznik|Hörnbad|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/hoernbad.php Hörnbad]''' (''basen sportowy, fitness i rodzinny''), Anni-Wadle-Weg 1, 24143 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9011420, faks: +49 (0)431 9011490, e-mail: info@kieler-baeder.de. Basen kryty i odkryty z basenem sportowym (osiem torów o długości 50 metrów), basenem zewnętrznym, basenem szkoleniowym, basenem rekreacyjnym, 70-metrową zjeżdżalnią wodną, ​​jacuzzi i strefą wellness z czterema saunami tematycznymi. Dostęp dla wózków inwalidzkich. Godziny otwarcia: Strefa sportowa: pon.-pt. 6:00-21:00, sob. 8:00-21:00, niedz. 8:00-20:00 / Strefa rekreacyjna: pon.-sob. 10:00-21:00, niedz. 10:00-20:00. Cena: Bilet 2,5 godz./dzień: Dorośli 6,70 EUR/12,00 EUR, dzieci do 17 lat 3,30 EUR/7,00 EUR.

==== Baseny zewnętrzne ====
[[Plik:Seebadeanstalt Holtenau msu2017- msu2017-9770.jpg|thumb|300px|Kąpielisko Holtenau]]
* {{Znacznik|Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook|54.34696|10.15401|typ=atrakcja}}'''[https://seebar-kiel.de/ Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook]''', Kiellinie 130, 24105 Kilonia (''łatwy dojazd komunikacją miejską (przystanek Bellevue)''). Tel.: +49 (0)431 34185, faks: +49 (0)431 2201940, e-mail: info@seebad-duesternbrook.com. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo. Otwarte: 28 marca - 23 października: codziennie od 10:00 do 23:00. Pływanie: 15 czerwca - 15 września 2014 r., codziennie od 10:00 do 19:00. Cena: dorośli 2,80 EUR, dzieci 1,80 EUR. 
* {{Znacznik|Kąpielisko Holtenau|54.371167|10.156194|typ=atrakcja}}'''[https://seebad-holtenau.de/ Kąpielisko Holtenau]''', Holtenauer Reede, 24159 Kilonia (''w pobliżu śluz Kanału Kilońskiego w Holtenau''). Adres e-mail: info@seebad-holtenau.de. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo, bez plaży. Zarządzane przez: Stowarzyszenie Przyjaciół Kąpieliska Nadmorskiego.
* {{Znacznik|Eiderbad Hammer|54.28570 |10.07137 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/eiderbad_hammer.php Eiderbad Hammer]''' (''Basen otwarty o rodzinnej atmosferze''), Eiderbrook, 24113 Kilonia. Eiderbad jest zarządzany przez Fundację Drachensee, zapewniającą zatrudnienie osobom z niepełnosprawnościami w miesiącach letnich. Eiderbad Hammer to ogrzewany słońcem basen otwarty o rodzinnej atmosferze, położony w idyllicznej okolicy bezpośrednio nad rzeką Eider. Znajdziesz tu basen (o wymiarach 15 x 30 m), brodzik oraz trawnik do opalania o powierzchni 9000 metrów kwadratowych z kioskiem. 
* {{Znacznik|Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim|54.33249 |10.15201 |typ=atrakcja}}'''Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim''' (Segelcamp  24/7), Camp 24/7, Kielline, 24103 Kiel (''przystanki 41/42 i 51, przystanek: Reventloubrücke''). Pomost kąpielowy na Kiellinie. Kiel Marketing, jako operator kempingu, zapewnia niezbędny nadzór nad zajęciami pływackimi i zapewnia udogodnienia, takie jak toalety. Na nowo utworzonym kąpielisku nie występują żadne kolizje z ruchem statków.
* {{Znacznik|Basen odkryty Katzheide|54.30956 |10.15674 |typ=atrakcja}}'''Basen odkryty Katzheide''', Von-der-Gröben-Straße, 24143 Kilonia (''przystanki 22, 101 i 71, przystanek: Stoschstraße''). Tel.: +49 (0)431 732423. Basen zostanie zmodernizowany i będzie miał stalowy basen z 6 torami o długości 25 m każdy, 2 torami o długości 50 m każdy oraz strefą kąpielową o głębokości od 0 do 1,35 m.

==== Łaźnie wewnętrzne ====
* Na północ od Kanału Kilońskiego znajduje się {{Znacznik|Basen Schilksee|54.42925|10.168361|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/schwimmhalle_schilksee.php basen Schilksee]''', Drachenbahn 18, 24159 Kiel (''dojazd autobusami linii 33, 501, 502 i 901 (przystanek Olympiazentrum)''). Tel.: +49 (0)431 260 404 41, faks: +49 (0)431 260 404 4, e-mail: info@kieler-baeder.de. Ten basen sportowo-rekreacyjny znajduje się na terenie dawnego kompleksu pływackiego olimpijskiego i oferuje basen z pięcioma 25-metrowymi torami, brodzik dla dzieci oraz parking przy Centrum Olimpijskim. ''Basen jest obecnie zamknięty z powodu remontu''.

=== Kino ===
* W Kilonii działa kilka kin. Największe, z dziesięcioma ekranami, to {{Znacznik|CinemaxX|54.3139846|10.1322471|typ=atrakcja}}'''CinemaxX''', zlokalizowane na głównym dworcu kolejowym.
* Kino '''Studio''' na Dreiecksplatz ma trzy ekrany. Podobnie jak CinemaxX, w Studio wyświetlane są również najnowsze filmy.
* Kino '''Metro''', ponownie otwarte w 2006 roku, znajduje się przy Holtenauer Straße.
* '''Kino Kommunale''' znajduje się w centrum wystawowym Pumpe przy Haßstraße (Stare Miasto).
* Kino {{Znacznik|Traum GmbH|54.3349796|10.1168045|typ=atrakcja}}'''Traum GmbH''' (dawniej Traumfabrik) przy Grasweg w północno-zachodniej części miasta również wyświetla filmy spoza głównego nurtu.

=== Inne ===
* Veggie-Stammtisch Kiel to grupa osób w różnym wieku, jedzących potrawy wegańskie i wegetariańskie. Spotkanie odbywa się w każdy pierwszy wtorek miesiąca w Subrosa o godzinie 18:00.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Różnorodne sklepy znajdują się w strefie pieszej '''Holstenstraße''' i centrum handlowym '''Sophienhof'''. Innym stosunkowo dużym centrum handlowym jest '''Citti-Park''', w którym znajduje się również '''Citti-Markt''', najlepszy (ale prawdopodobnie również najdroższy) supermarket w Kilonii. W tej samej okolicy co Citti-Park znajduje się kilka dużych sklepów meblowych: '''Ikea''', '''Möbel Höffner''' i '''Sconto''', niedrogi odpowiednik Höffnera.

Liczne kawiarnie znajdują się w starym centrum miasta, na północnym krańcu '''Holstenstraße''', w pobliżu kościoła św. Mikołaja.

Gwarnym miejscem zakupów na świeżym powietrzu jest ruchliwa '''Holtenauer Straße''' z licznymi kawiarniami i bardziej ekskluzywnymi sklepami na południowym krańcu, w pobliżu '''Dreiecksplatz'''.

* {{Znacznik|'''Sophienhof'''|54.3169|10.1311|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.sophienhof.de/ Sophienhof]''', Sophienblatt 20, 24103 Kilonia. Naprzeciwko dworca kolejowego znajduje się centrum handlowe z różnorodnymi sklepami i restauracjami.
* {{Znacznik|'''Holstenstraße'''|54.3209 |10.1349 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holstenstraße'''. Ulica ta prowadzi od Sophienhof do Starego Rynku i oferuje również szeroki wybór sklepów.
* {{Znacznik|'''Dänische Straße'''|54.32401 |10.14071 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Dänische Straße na Starym Mieście'''. Oferuje ona kilka możliwości zakupowych dla zamożnych klientów.
* {{Znacznik|'''Holtenauer Straße'''|54.3329 |10.1326 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holtenauer Straße'''. Kilka ekskluzywnych sklepów pomiędzy Dreiecksplatz a Waitzstraße.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.2871 |10.2228 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ostseepark w Raisdorfie'''. Na południowy wschód od Kilonii znajduje się park przemysłowy i – według władz Raisdorfu – największe centrum handlowe w Niemczech. Mieści się tu między innymi kilka sklepów DIY, meblowych, odzieżowych i obuwniczych, MediaMarkt i Real.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.3124 |10.0999 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Citti Park'''. Przy zjeździe z autostrady w Kilonii mieści się duży pasaż handlowy.
* {{Znacznik|'''Ikea'''|54.3141 |10.1087 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ikea'''. Od 2002 roku w pobliżu Citti Park mieści się sklep Ikea.

== Gastronomia ==
Kilonia to miasto uniwersyteckie, dlatego wybór pizzerii i barów szybkiej obsługi (kebabów/burgerów) jest bardzo duży.

W Kieler Hauptbahnhof (dworzec kolejowy) i centrum handlowym naprzeciwko dworca kolejowego (Sophienhof) znajdują się punkty gastronomiczne.

Lokalne specjały, których warto spróbować, to ''Fischbrötchen'' (bułeczki rybne), które są dostępne z różnorodnymi świeżymi lub przetworzonymi rybami i innymi owocami morza (zwłaszcza krewetkami). Działa tu lokalny producent lodów ''Packeis'', którego produkty sprzedawane są latem w wielu kioskach, na plażach itp.; koniecznie wypróbuj ich towary. Jest tu także stary lokalny browar, trafnie nazwany ''Kieler Brauerei'' (Browar Kiloński), który również ma własną restaurację, i co najmniej jeden nowy, ''Czernys Küstenbrauerei'', który produkuje nie tylko różnorodne piwa, ale także alkohole wysokoprocentowe.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Subrosa'''|54.3146660 |10.1490205|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://subrosa.gaarden.net/ Subrosa]''', Elisabethstr. 25. Tel.: +49 (0) 431 76749. Ciepłe posiłki w cenie 3–10 €, dobrej jakości; odpowiednie również dla wegetarian i wegan.

=== Umiarkowanie ===
[[Plik:2019-09-22 Holtenau Tiessenkai (33).jpg|thumb|Schiffercafé am Tiessenkai w Holtenau]]
[[Plik:2019-09-22 Holtenau Tiessenkai Kanalpackhaus Hafenwirtschaft.jpg|thumb|Tiessenkai w Kilonii-Holtenau z magazynem kanałowym i gospodarką portową]]
* {{Znacznik|'''Heinrich VIII.'''|54.33834|10.13386|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Heinrich VIII.''', Holtenauer Str. 142, 24105 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 818 76, e-mail: info@heinrich-der-achte.de. Mieszana publiczność, zniżki i promocje dla studentów. Pizza, dania mięsne dobrej, ale nie wybitnej jakości. Otwarte: niedziela – czw: 11:30 – 1:00, piątek – sobota: 11:30 – 2:00 i niedzielny brunch od 10:00.
* {{Znacznik|'''Restauracja i kawiarnia Park-Café Forstbaumschule'''|54.34729|10.14100|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://forstbaumschule.de/ Restauracja i kawiarnia Park-Café Forstbaumschule]''', Düvelsbeker Weg 46, 24105 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 333496, Faks: +49 (0)431 337 960, E-mail: info@forstbaumschule.de. Restauracja Forstbaumschule, zlokalizowana w parku w dzielnicy Düsternbrook, oferuje dobrą kuchnię w rozsądnych cenach. Jest to także popularny cel wycieczek mieszkańców Kilonii. Szkółka drzew leśnych to jeden z najpiękniejszych ogródków piwnych w Szlezwiku-Holsztynie. Od maja do września odbywa się tu wiele wydarzeń muzycznych. Otwarte: Godziny otwarcia: codziennie od 10:00 do 1:00. 
* {{Znacznik|'''Ratskeller'''|54.32205|10.13333|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.ratskeller-kiel.de/ Ratskeller]''', Fleethörn 9–11, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9710005, Faks: +49 (0)431 9710503, E-mail: info@ratskeller-kiel.de, reservierung@ratskeller-kiel.de. Dania kuchni holsztyńskiej, niemieckiej i międzynarodowej. Otwarte: 11:30 - 21:30, piątek + sobota do 22:30.
* {{Znacznik|'''SEEBAR'''|54.34679 |10.15312 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://seebar-kiel.de/ SEEBAR]''' (''jedyny bar na wodzie w Kilonii''), Kiellinie 130, 24106 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 34185, Faks: +49 (0)431 2201940, E-mail: info@seebad-duesternbrook.com. SEEBAR położony jest bezpośrednio nad Fiordem Kilońskim. Jest to idealne miejsce podczas nordyckiego lata, aby odpocząć przy dobrze schłodzonym drinku na jednym z leżaków i cieszyć się wspaniałym widokiem na Morze Bałtyckie. Klub After Work odbywa się w każdy czwartek od godz. 19:00. Otwarte: od 10:00 do ??.
* {{Znacznik|'''Schiffercafé Kiel + Kombüse'''|54.36920 |10.15123 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.schiffercafe-kiel.de/ Schiffercafé Kiel + Kombüse]''' (''tradycyjne restauracje w Tiessenkai''), Tiessenkai 9, 24159 Kiel (''w Tiessenkai/Holtenau''). Tel.: +49 (0)431 9089676 (Schiffercafé), +49 (0)431 9089173 (Kombüse), e-mail: info@schiffercafe-kiel.de. W dawnej siedzibie armatora okrętowego Hermanna Tiessena mieści się obecnie „Schiffercafé” i restauracja rybna „Kombüse”. Obie restauracje serwują świeże, sezonowe i regionalne produkty. Urocze restauracje, położone bezpośrednio przy śluzach Kanału Kilońskiego, z fantastycznym tarasem, z którego roztacza się wspaniały widok na statki wpływające i wypływające. Otwarte: codziennie od 9:00. 
* {{Znacznik|'''Hafenwirtschaft'''|54.36948 |10.15012 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://hafenwirtschaft-kiel.de/ Hafenwirtschaft]''', Kanalstraße 65, 24159 Kilonia (''w Holtenau przy Tiessenkai''). Tel.: +49 (0)431 90896715, e-mail: info@hafenwirtschaft-holtenau.de. Z 270-letnimi murami, Kanalpackhaus jest jednym z najwspanialszych budynków w Kilonii, nie tylko ze względu na swoją integralność konstrukcyjną, ale także ze względu na swoje znaczenie historyczne. Jako magazyn nad starym kanałem, był to pierwszy godny uwagi budynek handlowy dla handlu morskiego – gospodarczego centrum portu – w Kilonii. Stalowa ściana przy wejściu przypomina ogromne, zardzewiałe stalowe kadłuby niedokończonych statków w kilońskich stoczniach. Kaski przypominają o stoczniowcach, a bar w Hafenwirtschaft stanowi serce każdego pubu portowego. Taras bezpośrednio na nabrzeżu jest otwarty przy dobrej pogodzie. Otwarte: wt.-pt.: 11:30-14:30 + od 17:00 / sob.-nd.: od 11:30. 
* {{Znacznik|'''Luzifer Foerdeblick'''|54.36977 |10.15429 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Luzifer Foerdeblick''', Kanalstraße 85, 24159 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 32097424. Restauracja położona jest bezpośrednio nad Fiordem Kilońskim w Holtenau, z widokiem na Fiord Kiloński i śluzy Kanału Kilońskiego, a także przepływające żaglówki, jachty, statki pasażerskie i towarowe. W menu znajdziemy „kuchnię nadmorską” z naciskiem na składniki regionalne i sezonowe. Wypieki pochodzą z własnej piekarni restauracji, kawa i espresso są palone na miejscu, a piwo warzone jest na miejscu. Otwarte: codziennie od 9:00. Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2019 (Informacje mogą być nieaktualne).
* {{Znacznik|'''Margaretental'''|54.363966126596516 |10.071219746837142 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://margaretental.de/ Margaretental]''', Alte Chaussee 40, 24107 Kilonia OT-Suchsdorf. Tel.: +49 (0)431 12873705, e-mail: post@margaretental.de. Pięknie położona restauracja z dużym tarasem bezpośrednio na zboczu wzgórza z widokiem na Kanał Kiloński. Oferta: Taras, kuchnia regionalna. Otwarte: wt.-pt. 15:00-22:00, sob. 11:00-22:00, niedz. 11:00-17:00.
* {{Znacznik|'''Bergklause'''|54.37093 |10.14068 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Bergklause''', Schwester-Therese-Straße 9, ☏ +49 431 69662026. Codziennie 18:00-23:00, we wtorki nieczynne. 
* {{Znacznik|'''Sakura Sushi Restaurant'''|54.3200087 |10.1308807 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cotidiano.de/ Cotidiano]''', Reventlouallee 2, ☏ +49 431 58781828, kiellinie@cotidiano.de​. Śniadania dostępne są przez cały dzień, nie są tanie, ale dobrej jakości i oferują piękny widok na Kieler Förde. 
* '''[https://www.sakura-kiel.com/ Sakura Sushi Restaurant]''', Schevenbrücke 7, ☏ +49 431 982 689 48, info@sakura-kiel.com. Miła atmosfera i dobre sushi. W poniedziałki i czwartki wieczorem obowiązuje zasada „jesz ile chcesz”.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Fischers Fritz'''|54.317120 |10.071749 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.hotel-birke.de/de/genuss-kulinarik/fischers-fritz-restaurant.html Fischers Fritz]''', Martenshofweg 2-8, ☏ +49 431 5331 300, info@hotel-birke.de. Część Hotelu Birke (patrz poniżej); doskonałe jedzenie, ale drogie. Koniecznie zarezerwuj z wyprzedzeniem. 
* {{Znacznik|'''Haveli'''|54.3349007 |10.1314916 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.haveli-kiel.net/ Haveli]''', Holtenauer Str. 100, ☏ +49 431 2394 5080, info@haveli-kiel.de. Wyśmienite indyjskie jedzenie.

== Imprezy ==
* '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/kieler-umschlag Kieler Umschlag]''' odbywa się na przełomie lutego i marca. Dzisiejszy festiwal folklorystyczny ma swoje historyczne korzenie w połowie XV wieku, kiedy powstał jako rynek pieniężny i wolny. Dziś, oprócz licznych ofert gastronomicznych i przejażdżek, w centrum wydarzeń znajduje się średniowieczny rynek.
* '''[https://www.tag-am-kai.de/ Tag am Kai (TAK)]''' to wesołe święto portowe w Tiessenkai w Kilonii-Holtenau, które pokazuje, jak kultura, wypoczynek, biznes i nauka współistnieją w środowisku wybrzeża morskiego. Stanowi integralną część oferty kulturalnej powiatu Kilonia-Holtenau i tradycyjnie odbywa się na początku czerwca, zawsze na dwa tygodnie przed Tygodniem Kilońskim.
* Pod koniec czerwca '''[https://www.kieler-woche.de/ Tydzień Kiloński]''' (''Kieler Woche'') przyciąga tłumy do miasta i fiordu na bez wątpienia najważniejsze wydarzenie roku w Kilonii. Tydzień Kiloński to największa impreza żeglarska na świecie. Oprócz licznych zawodów żeglarskich, tradycyjne '''parady windjammerów''' i '''regaty kutrów morskich''' zapewniają wyjątkowe chwile wokół Fiordu Kilońskiego, który na tydzień zmienia się w miejsce festiwalu.
* W lipcu i sierpniu kultura znajduje się w centrum wydarzeń w Kilonii podczas '''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/kultursommer.php Kilońskiego Lata Kulturalnego]'''.
* W tym samym czasie w Kilonii odbywają się oczywiście również wydarzenia w ramach znanego daleko poza granicami kraju '''[https://www.shmf.de/ Festiwalu Muzycznego Szlezwiku-Holsztynu]'''.
* Na początku października na '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/bauern-und-regionalmarkt Kieler Bauern- und Regionalmarkt]''' w programie znajdują się kulinarne przysmaki i produkty wiejskie.

== Noclegi ==
* {{listing|name=Peanuts Hostel|www=http://www.peanuts-hostel.de/englisch.html|adres=Harriesstraße 2|wskazówki=|telefon=+49 431 364 2208|fax=|email=|dodatkowe informacje=Cena od 18 do 28€ od osoby.}}
* {{listing|name=Bekpek|www=http://www.bekpek-kiel.de/|adres=Kronshagener Weg 130 a|wskazówki=|telefon=+49 431 888 8009|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Kieler Zimmer|www=http://www.kieler-zimmer.de/|adres=|wskazówki=550 m od dworca centralnego.|telefon=|fax=|email=kieler-zimmer@gmx.de|dodatkowe informacje= Ceny: 30€ (1 osoba), 45€ (2 osoby), 60€ (3 osoby) za noc.}}
* {{listing|name=Nordic Hotel Astor|www=http://www.nordic-hotels.com/|adres=|wskazówki=Sieć oferuje kilka hoteli. W centrum miasta, w pobliżu dworca centralnego i połączeń promowych.|telefon=+49 800 99 79 000|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Steigenberger Hotel Conti-Hansa|www=http://www.steigenberger.com/Kiel/|adres=Schloßgarten 7|wskazówki=|telefon=+49 431 5115-0|fax=+49 431 5115-444|email=kiel@steigenberger.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Birke - Ringhotel Kiel|www=https://www.hotel-birke.de/|adres=|wskazówki=|telefon=+49 431 5331 0|fax=+49 431 5331 333|email=info@hotel-birke.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Hotel Kieler Yacht Club|www=http://www.hotel-kyc.de/index.php?id=28|adres=Hindenburgufer 70|wskazówki=|telefon=+49 431 8813-0|fax=+49 431 8813-444 |email=service@hotel-kyc.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Romantik Hotel Kieler Kaufmann|www=http://www.kieler-kaufmann.de/|adres=Niemannsweg 102|wskazówki=|telefon=+49 (431) 8811-0|fax=+49 (431) 8811-35 |email=info@kieler-kaufmann.de|dodatkowe informacje=}}

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Jest w|Holsztyn}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}

[[Kategoria:Szlezwik-Holsztyn]]</text>
      <sha1>fd1486w93akdxl6g6hmq875wg0q6plc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158257</id>
      <parentid>158256</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T16:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oszczędnie */</comment>
      <origin>158257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75378" sha1="lzbjgng3i1zcqutfd65s3ukkvgnd704" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kilonia
 |nazwa oryginalna = Kiel
 |widok            = KielerStadtzentrumLuftaufnahme.jpg
 |opis             = 
 |herb             = DEU_Kiel_(Alt.)_COA.svg
 |mapa             = Lage der kreisfreien Stadt Kiel in Deutschland.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Germany.svg|20px]] [[Niemcy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Schleswig-Holstein.svg|20px]] [[Szlezwik-Holsztyn]]
 |powierzchnia     = 118,65
 |wysokość         = 5
 |ludność          = 251 800
 |prefiks          = 0431
 |kod pocztowy     = 24103–24118, 24143–24149, 24159
 |www              = https://www.kiel.de/
}}
'''Kilonia''' ([[Rozmówki niemieckie|niem]]. ''Kiel'') jest stolicą [[Niemcy|niemieckiego]] kraju związkowego [[Szlezwik-Holsztyn]] i ważnym węzłem żeglugowym nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. Położone na końcu Zatoki Kilońskiej, miasto liczy około 250 000 mieszkańców (stan na 2026 rok) i pozostaje jednym z głównych portów pasażerskich w [[Niemcy|Niemczech]].

== Charakterystyka ==
Jako główny port pasażerski (wraz z [[Travemünde]] i [[Rostock]]iem) oraz bałtycki punkt końcowy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], Kilonia odgrywa ważną rolę w żegludze. To właśnie tutaj w 1918 roku zabrzmiał dzwon pogrzebowy niemieckiego monarchizmu, gdy admirałowie chcieli wysłać flotę na ostatnią, chwalebną, lecz pozbawioną militarnego sensu bitwę. Marynarze zbuntowali się przeciwko swoim oficerom, co doprowadziło do rewolucji i powstania rad robotniczych i żołnierskich.

Podczas drugiej wojny światowej Kilonia została poważnie zbombardowana ze względu na stocznię produkującą łodzie podwodne. Obecnie w Kilonii buduje się statki cywilne i wojskowe, a na wschodnim brzegu Förde (fiordu) dominują wysokie dźwigi.

Bombardowanie zniszczyło prawie wszystkie zabytki Kilonii (w rzeczywistości zniszczyło 95% całego miasta); nawet starsze budynki powstały po II wojnie światowej. Jeśli więc przyjedziesz do „Kieler Schloss” (Zamku Kilońskiego), nie rozczaruj się. Z pierwotnego budynku niewiele zostało. Podczas odbudowy powojennej wykorzystano głównie architekturę nowoczesną, a nacisk położono na funkcjonalność i szybkość budowy, a nie na ponadczasowy design czy piękną architekturę.

=== Dzielnice ===
Kilonia leży po obu stronach '''Fiordu Kilońskiego'''. Jest to odnoga [[Morze Bałtyckie|Morza Bałtyckiego]], która zwęża się ku południu, tworząc port. Ze względu na swoje położenie, niektóre dzielnice nazywane są również wschodnim i zachodnim brzegiem. Po stronie wschodniej do fiordu wpada mała rzeczka '''Schwentine'''. Po stronie zachodniej znajdują się śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]], który wpada do Łaby w pobliżu [[Brunsbüttel]].

* {{Znacznik|'''Mitte'''|54.3229816|10.1315913|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Mitte''', centrum miasta ze starówką, zamkiem i terminalem promowym

Na wschodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Gaarden'''|54.3|10.133333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Gaarden''', dzielnica, w której dawniej mieszkali stoczniowcy z Howaldtswerke (HDW)
* {{Znacznik|'''Ellerbek'''|54.315|10.169444|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Ellerbek''' / {{Znacznik|'''Wellingdorf'''|54.323889|10.173333|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wellingdorf''', połączenie osiedla robotniczego i wsi
* {{Znacznik|'''Neumühlen-Dietrichsdorf'''|54.332222|10.1825|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Neumühlen-Dietrichsdorf, dawna wioska rybacka z licznymi wędzarniami ryb, położona na północ od rzeki Schwentine
Na zachodnim brzegu znajdują się następujące dzielnice:

* {{Znacznik|'''Düsternbrook'''|54.335833|10.145278|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Düsternbrook''', z budynkami rządu krajowego, dzielnicą willową i kąpieliskiem publicznym
* {{Znacznik|'''Wik'''|54.355556|10.135|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wik''', obszar przemysłowy zdominowany przez marynarkę wojenną
* {{Znacznik|'''Holtenau'''|54.372778|10.141944|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Holtenau''', na północ od Kanału Kilońskiego, dawny port drzewny
* {{Znacznik|'''Pries'''|54.403611|10.156667|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Pries''' - {{Znacznik|'''Friedrichsort'''|54.394722|10.174167|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Friedrichsort''', z małymi stoczniami, marynarką wojenną i lotniskiem
* {{Znacznik|'''Schilksee'''|54.421944|10.1725|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Schilksee''', wieś z plażami i ośrodkiem olimpijskim

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
[[Plik:Aerial image of the Kiel-Holtenau airfield.jpg|thumb|Port lotniczy Kilonia-Holtenau]]
{{Znacznik|Port lotniczy Kilonia-Holtenau|54.379469|10.145147|typ=transport}}'''[https://www.airport-kiel.de/home-airport-en.html Port lotniczy Kilonia-Holtenau]''' ({{IATA|KEL}}). Miasto posiada własne lotnisko, Kilonia-Holtenau, ale jego pas startowy jest zbyt krótki dla dużych samolotów i dlatego nie jest już wykorzystywany do lotów regularnych. Dostępne są usługi czarterowe. Lotnisko jest również przystosowane do obsługi pilotów prywatnych. Możliwa jest odprawa celna i graniczna. Personel pokładowy może skorzystać z zakwaterowania.

{{Znacznik|Port lotniczy Hamburg|53.630389|9.988228|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Hamburg]]''' ({{IATA|HAM}}), Flughafenstr. 1-3, 22335 [[Hamburg]]. Tel.: +49 (0)40 507 50, faks: +49 (0)40 50 75 12 34, e-mail: info@ham.airport.de. Port lotniczy Hamburg jest najbliższym lotniskiem z połączeniami międzynarodowymi. [https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius] – autobus lotniskowy z portu lotniczego Hamburg-Fuhlsbüttel – oraz Flixbus oferują regularne połączenia z lotniska w Hamburgu do głównego dworca kolejowego w Kilonii lub tymczasowego centralnego dworca autobusowego. Rozkład jazdy jest skoordynowany między innymi z rozkładem jazdy promów Color Line do Norwegii i Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].

=== Pociągiem ===
[[Plik:Kiel, der Hauptbahnhof.jpg|thumb|Kiel Hauptbahnhof]]
Kilonia jest dobrze skomunikowana z siecią kolejową, choć większość pociągów dalekobieżnych z południa kończy bieg w [[Hamburg]]u.

* Codziennie kursuje kilka bezpośrednich pociągów ICE z południa.
* Pociągi z [[Hamburg]]a do Dworca Głównego w Kilonii kursują co pół godziny.
* Linia kolejowa do [[Flensburg]]a umożliwia dotarcie do większości miast na stałym lądzie [[Dania|Danii]] w ciągu 8 godzin. Istnieje również półgodzinne połączenie do [[Neumünster]], a także linia kolejowa z [[Lüneburg]]a przez [[Lubeka|Lubekę]]. Umożliwia to na przykład podróż z [[Berlin]]a z DeutschlandTicket.

{{Znacznik|Kiel Hauptbahnhof|54.3148|10.1318|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/kiel-hbf Kiel Hauptbahnhof]''', Sophienblatt 25-27, 24114 Kilonia. Dworzec Główny ma dobrą infrastrukturę turystyczną i jest intensywnie użytkowany, zwłaszcza przez pasażerów statków wycieczkowych oraz pieszych i rowerzystów korzystających z codziennie odpływających promów. Dworzec jest często bardzo zatłoczony krótko po przybyciu promów lub statków wycieczkowych. Dworzec jest również łatwo dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Dostęp bez barier jest możliwy przez wejście na placu przed dworcem (rampa). Winda znajduje się przy wejściu od strony Kieler Matrosenplatz, jeden poziom poniżej hali dworca. Dostęp dla wózków inwalidzkich.

{{Znacznik|Przystanek Suchsdorf|54.349181|10.090942|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/suchsdorf Przystanek Suchsdorf]''', Am Bahnhof 3, 24107 Kilonia. Przystanek Suchsdorf znajduje się na linii do [[Flensburg]]a; jednak podróżni z [[Flensburg]]a i [[Dania|Danii]] zazwyczaj kontynuują podróż do dworca głównego. Suchsdorf leży bezpośrednio nad [[Kanał Kiloński|Kanałem Kilońskim]] i jest bliżej dzielnicy '''Holtenau''', popularnego punktu wypadowego na rejsy po Bałtyku.

=== Samochodem === 
Kilonia jest połączona z siecią autostrad drogami [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]], [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] i [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]]/[[Plik:Bundesstraße_404_number.svg|30px]].

* Jadąc z [[Plik:Bundesautobahn_24_number.svg|25px]] (od strony [[Berlin]]a), zaleca się skorzystanie z [[Plik:Bundesautobahn_21_number.svg|25px]] ze [[Schwarzenbek]], aby ominąć [[Hamburg]] i tunel pod Łabą, gdzie często tworzą się korki.
* Jadąc z [[Dania|Danii]], należy jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_210_number.svg|30px]] z [[Rendsburg]]a.
* Jadąc z południa, należy zjechać z [[Plik:Bundesautobahn_7_number.svg|25px]] na węźle Bordesholm i jechać drogą [[Plik:Bundesautobahn_215_number.svg|30px]] do Kilonii.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Centralny Dworzec Autobusowy|54.317167|10.133972|typ=transport}}'''[https://kiel-wiki.de/ZOB Centralny Dworzec Autobusowy]''' (''ZOB''). Centralny dworzec autobusowy w Kilonii został całkowicie przebudowany. Przystanki autobusów dalekobieżnych znajdują się teraz na nowym ZOB, zaczynając od Auguste-Viktoria-Straße, naprzeciwko głównego dworca kolejowego.

'''[https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius]''' – autobus lotniskowy z [[Port lotniczy Hamburg|lotniska w Hamburgu]] (Fuhlsbüttel) – kursuje regularnie z lotniska w Hamburgu do ZOB w Kilonii, z przystankiem przed dworcem kolejowym. Rozkład jazdy jest skoordynowany z rozkładem jazdy promów Color Line do [[Norwegia|Norwegii]] i promów Stena Line do [[Szwecja|Szwecji]].
[[Plik:2019-06-26 - Parkhaus am Kieler HBF - KiWo2019.jpg|thumb|Parking wielopoziomowy ZOB]]
{{Znacznik|'''Parking wielopoziomowy ZOB'''|54.317564|10.134264|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://parkhaus-zob-kiel.de/ Parking wielopoziomowy ZOB]''', Auguste-Victoria-Straße 9, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 78 58 30 40, e-mail: kundenservice@psg-greifswald.de. Nowy parking wielopoziomowy z 541 miejscami parkingowymi jest czynny całą dobę od października 2019 roku. Wjazd i wyjazd z parkingu odbywa się podwójną spiralną rampą od strony Auguste-Viktoria-Straße. Wszystkie sześć poziomów parkingu posiada miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych, na trzecim poziomie znajduje się pięć stacji ładowania pojazdów elektrycznych, a na poziomach pierwszym i drugim – miejsca parkingowe dla kobiet. Parking wielopoziomowy znajduje się nad centralnym dworcem autobusowym (ZOB). Jest on dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich i czynny całą dobę.

=== Statkiem ===
[[Plik:Magic in Kiel.jpg|thumb|Prom Color-Line na nabrzeżu Norwegenkai]]
[[Plik:Kiel schwedenkai containers IMG 3819.JPG|thumb|Schwedenkai z promem StenaLine]]
W Fiordzie Kilońskim znajduje się kilka przystani. Na zachodnim, śródmiejskim brzegu znajduje się Schwedenkai (Nabrzeże Szwedzkie), a na przeciwległym, wschodnim brzegu – Norwegenkai (Nabrzeże Norweskie), nowo wybudowane w 1997 roku. Dalej na północ, w dzielnicy Dietrichsdorf, również po wschodniej stronie fiordu, znajduje się Ostuferhafen (Port Wschodniego Brzegu), z którego odpływają promy na [[Litwa|Litwę]]. Ponadto istnieją trzy inne terminale – Ostseekai (Nabrzeże Bałtyckie), Sartorikai i Böllhornkai – wykorzystywane jako przystanie dla statków wycieczkowych. Czasami statki wycieczkowe cumują również w raczej mało zachęcającym Scheerhafen (Port Scheera), położonym bezpośrednio przy śluzach Kanału Kilońskiego w dzielnicy Wik.

{{Znacznik|Norwegenkai|54.3172|10.1402|typ=transport}}'''[https://www.portofkiel.com/cruise_ferry/unsere-terminals.html Norwegenkai]''' (Nabrzeże Norweskie) 
* '''[https://www.colorline.de/ Color Line]''', Norwegenkai, 24143 Kiel-Gaarden. Tel.: +49 (0)431 7300100, e-mail: servicecenter@colorline.de. Promy Color Line kursują codziennie z [[Oslo]], stolicy [[Norwegia|Norwegii]], do Kilonii. Terminal znajduje się zaledwie około 700 m od głównego dworca kolejowego i można do niego łatwo dotrzeć pieszo lub rowerem przez most Hörnbrücke. Terminal jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Godziny otwarcia: codziennie od 8:00 do 15:00. Odprawa: Wyjazd z [[Oslo]] o godz. 14:00, przyjazd do Kilonii następnego dnia rano o godz. 10:00. Podróż powrotna rozpoczyna się o godz. 14:00, powrót do [[Oslo]] o godz. 10:00. Odprawa dla samochodów w Kilonii odbywa się 120 minut przed odjazdem, dla pasażerów pieszych nie później niż 60 minut przed odjazdem.

{{Znacznik|Schwedenkai|54.3197|10.1399|typ=transport}}'''Schwedenkai''' (Nabrzeże Szwedzkie) 
* '''[https://www.stenaline.de/faehren-nach-schweden Stena Line]''', Schwedenkai 1, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9099, (0)1806 020100, faks: +49 (0)431 909200, e-mail: info.de@stenaline.com. Promy Stena Line przypływają codziennie z [[Göteborg]]a w [[Szwecja|Szwecji]] do Kilonii. Odprawa: Przyjazd do Kilonii codziennie o 9:00, odpłynięcie codziennie o 18:15. Odprawa jest możliwa najpóźniej 30 minut przed odpłynięciem, a w szczycie sezonu od godziny 15:00.

{{Znacznik|Ostuferhafen|54.3342|10.1742|typ=transport}}'''Ostuferhafen''' (Port Wschodniego Brzegu)
* '''[https://www.dfds.com/de-de/passagierfaehren/routen/faehren-ins-baltikum/kiel-klaipeda DFDS-Seaways]''', Ostuferhafen 15, 24149 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 20976480, faks: +49 (0)431 20976102, e-mail: passage.kiel@dfds.com. Połączenie promowe z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] na [[Litwa|Litwie]] do Kilonii kursuje sześć razy w tygodniu. Podróż trwa 19 godzin. 

Śluzy [[Kanał Kiloński|Kanału Kilońskiego]] są interesujące dla pasażerów statków towarowych i stanowią również wartościową atrakcję turystyczną.

Zarówno Kilonia, jak i okoliczne miasta nad Fiordem Kilońskim oferują wiele miejsc do cumowania dla jednostek rekreacyjnych.

=== Rowerem ===
* Przez Kilonię prowadzi Ścieżka Rowerowa Wybrzeża Morza Bałtyckiego.
* Hörnbrücke to punkt początkowy lub końcowy otwartej w maju 2004 roku turystycznej trasy wakacyjnej, Niemieckiego Szlaku Promowego z [[Bremervörde]] do Fiordu Kilońskiego.

=== Pieszo ===
Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E1 oraz Europejski szlak turystyczny dalekobieżny E6 przebiegają tą samą trasą przez Kilonię, podobnie jak [[Via Jutlandica]].

== Komunikacja ==
{{mapa|54.3375|10.1335|zoom=13|wysokość=500|szerokość=420|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Autobusem i promem ''Förde'' ===
[[Plik:Liniennetz Kiel.pdf|thumb|[[File:BUS-Logo-BVG.svg|20px]] sieć (2024)]]
Kilonia posiada system transportu publicznego oparty na autobusach i promach obsługiwanych przez [https://www.kvg-kiel.de/en/ KVG]. Dostępne są bilety 1-, 3- i 7-dniowe, które oferują turystom dobrą wartość. Do zakupu biletów możesz użyć [http://nah.sh/de/fahrplan/die-nah-sh-app/ aplikacji NAH SH].

Bilet grupowy „''Kleingruppenkarte ohne Sylt-Bus''” może być wyjątkowo korzystny: za łączną kwotę 49,90 euro (stan na maj 2026) na nieograniczone przejazdy od poniedziałku do piątku o godzinie 09:00 lub w soboty, niedziele i święta od godziny 00:00 do godziny 06:00 następnego dnia, grupa maksymalnie 5 osób dorosłych (dzieci gratis) może korzystać ze wszystkich autobusów i pociągów całej sieci SH-Tarif (kraj związkowy [[Szlezwik-Holsztyn]] plus [[Hamburg]], z wyłączeniem wyspy [[Sylt]]).

{| border=1 cellpadding=1 cellspacing=0
|- align=center
|colspan=3|
|Kiel Hbf
|colspan=2|
|- align=center
|Reventlou
|Lehmberg
|Ziegelteich
|'''51'''
|Südfriedhof
|Hassee
|- align=center
|Projensdorf
|Ravensberg
|Unikliniken
|'''62'''
|Marienlust
|Russee
|- align=center
|Projensdorf
|Wik
|Düsternbrook
|'''41''' '''42'''
|Gaarden-Süd
|Meimersdorf
|- align=center
|Suchsdorf
|Eichhofstr.
|Brunswik
|'''22'''
|Gaarden-Ost
|Ellerbek
|- align=center
|Schilksee
|rowspan=2|Wik
|rowspan=2|Brunswik
|'''12''' '''13'''
|colspan=2|
|- align=center
|
|'''11'''
|rowspan=2|Gaarden-Ost
|rowspan=2|Dietrichsdorf
|- align=center
|rowspan=2|Mettenhof
|Schreventeich
|Rathaus / Opernhaus
|'''14'''
|- align=center
|Hasseldieksdamm
|Ziegelteich
|'''31'''
|Ellerbek Süd
|Elmschenhagen
|- align=center
|Wik
|Blücherplatz
|Unikliniken
|'''32''' '''34'''
|Elmschenhagen
|Kroog
|}

=== Taksówką ===
Taksówka jest droga, ale niezawodna. Taksówki są dostępne 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu na głównym dworcu kolejowym (Hauptbahnhof) lub można je zamówić przez telefon lub aplikację. Aby wezwać taksówkę, wybierz numer '''+49 431 680101''' (Taxi Kiel) lub '''+49 431 73000''' (Taxi-Zentrale Kiel-Ost). W mieście dobrze sprawdzają się także aplikacje mobilne, takie jak [https://www.taxi.eu/ taxi.eu] czy [https://www.free-now.com/de-en/ freenow]. Większość taksówek akceptuje karty kredytowe, ale zaleca się, aby potwierdzić to u kierowcy przed rozpoczęciem podróży.

=== Rowerem ===
Kilonia jest w dużej mierze płaska i nadaje się do jazdy na rowerze. Głównym węzłem rowerowym jest stacja [https://kiel.de/ Umsteiger] przy głównym dworcu kolejowym, która oferuje całodobowy strzeżony parking oraz wypożyczalnię rowerów miejskich i elektrycznych. Popularna trasa rowerowa prowadzi z centrum miasta do Laboe, a następnie promem do Strande i z powrotem do Kilonii wzdłuż zachodniego wybrzeża.

Na krótkie trasy system wypożyczania rowerów [https://www.kielregion.de/mobilitaetsregion/sprottenflotte/ Sprottenflotte] jest dostępny za pośrednictwem aplikacji Donkey Republic. Nextbike nie jest już dostępny w Kilonii. Rowery należy zwracać w wyznaczonych stacjach (rowery elektryczne i cargo tylko na wyznaczonych stacjach oznaczonych w aplikacji).

* Ceny z kwietnia 2026:
** Rowery standardowe: 0,50 EUR za 15 min, maks. 12 EUR za 24 godz.
** Rowery elektryczne i elektryczne rowery cargo: 2 EUR za 15 min, maks. 35 EUR za 24 godz.
** Rowery cargo (ręczne): 1 EUR za 15 minut, maks. 20 EUR za 24 godziny.
** Karnet 3-dniowy: 9 EUR (obejmuje 18 godzin jazdy w ciągu 3 dni).
Abonenci (np. 8 EUR/miesiąc lub 45 EUR/rok) otrzymują pierwsze 30 minut każdego wypożyczenia za darmo. Rowery można rezerwować bezpłatnie za pośrednictwem aplikacji na maksymalnie 15 minut przed wypożyczeniem.

Nie oczekuj wysokiej jakości rowerów, a jeśli chcesz kask, zabierz swój.

Osoby zatrzymujące się na dłużej (np. studenci wymiany) mogą wypożyczyć rower w Swapfiets za miesięczną opłatą.

{{Znacznik|'''Swapfiets'''|54.323502 |10.136134 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://help.swapfiets.com/kiel Swapfiets]''', Alter Markt 7, 24103 Kilonia. Pn-Wt, Czw-Pt 12:00-18:00; Sob 11:00-17:00; Śr, Nd nieczynne. Abonament rowerowy obejmuje naprawy i ochronę przed kradzieżą. Wysokiej jakości rowery z charakterystyczną niebieską oponą z przodu. Sklep przy Alter Markt oferuje serwis i odbiór (zalecana rezerwacja przez aplikację).
Miesięczne abonamenty od 14,90 do 64,90 euro.

=== Na hulajnodze elektrycznej ===
Dostępne są również hulajnogi elektryczne, a w mieście działają [https://bolt.eu/en-de/ Bolt], [https://www.li.me/en-de/vehicles/scooter Lime] i [https://ridedott.com/pl/ Dott]. Hulajnogi można wypożyczać za pośrednictwem odpowiednich aplikacji. Ceny zazwyczaj obejmują opłatę aktywacyjną w wysokości 1,00 EUR plus stawkę od 0,19 do 0,25 EUR za minutę. W aplikacjach dostępne są różne karnety dzienne lub tygodniowe dla częstych użytkowników.

=== Promem kanałowym ===
Przeprawiając się przez [[Kanał Kiloński]], można przejść przez jeden z kilku mostów (Holtenauer Hochbrücken, Levensauer Hochbrücken) lub skorzystać z promu. ''Adler 1'' w Kiel-Holtenau to mały prom, który przewozi wyłącznie pieszych i rowery; większe promy w Landwehr i Sehestedt przewożą również samochody i motocykle. Korzystanie ze wszystkich promów kanałowych jest bezpłatne dla każdego.

== Warto zobaczyć ==
=== Kościoły ===
[[Plik:Matthias Suessen -5399.jpg|thumb|Petruskirche]]
[[Plik:Jakobikirche Kiel.jpg|thumb|Kościół św. Jakuba]]
[[Plik:Bethlehem-Kirche Kiel - Seitenansicht.jpg|thumb|Kościół Betlejemski]]
* {{zobacz
| name=[https://www.st-nikolai-kiel.de/ Kościół Świętego Mikołaja] | alt= | url= | adres=Alter Markt | lat=54.3228| long=10.14| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 950 98 | fax=+49 (0)431 982 76 73
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@st-nikolai-kiel.de​ . Sankt Nikolai to główny kościół protestancki i najstarszy budynek w Kilonii. Budowę rozpoczęto wkrótce po lokacji miasta, około 1242 roku. W latach 1877-1884 kościół przebudowano w stylu neogotyckim. W czasie II wojny światowej budynek kościoła został poważnie uszkodzony w wyniku nalotu aliantów 22 maja 1944 r. Cenne wyposażenie wnętrza zostało ocalone w latach poprzednich. Odbudowy dokonano w 1950 r. Nie odbudowano starych sklepień; zamiast tego budynek zewnętrzny otrzymał prosty dwuspadowy dach, który łączył wszystkie trzy nawy. W Nikolaikirche znajdują się trzy organy. Przed budynkiem kościoła znajduje się rzeźba Wojownik duchów autorstwa Ernsta Barlacha. Otwarte: codziennie 10:00 - 18:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://ostseemagazin.net/petruskirche-kiel/ Petruskirche] | alt= | url= | adres=Weimarerstraße 1 | lat=54.359213| long=10.135649| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 164 56, | fax=+49 (0)431 139 04
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontakt@akg-kiel.de. Zbudowany w latach 1905-1907 jako kościół garnizonowy marynarki wojennej, ten dom modlitwy stanowi imponujący przykład nowoczesnej protestanckiej architektury sakralnej z początku XX wieku. Zbudowany z cegły w tradycyjnym stylu, z wykorzystaniem wyjątkowo dużych cegieł, w formie klasztornej. Częściowo zniszczony przez bomby w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół św. Piotra został odbudowany w ciągu dwóch miesięcy w 1949 roku, głównie dzięki darowiznom amerykańskiej sekcji Światowej Federacji Luterańskiej. Projekt secesyjnych okien, z zachowaniem oryginalnych przeszkleń, wzmacnia ogólny efekt tego dzieła sztuki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.lutherjakobi.de/ Kościół św. Jakuba] | alt= | url= | adres=Knooper Weg 12, | lat=54.3234| long=10.1276| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 924 02 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=gemeindebuero@jakobi-kiel.de​ . Neogotycki kościół wybudowano w 1882 r. Dziś wraz z kościołem luterańskim należy do gminy ewangelicko-luterańskiej jakobi i luterańskiej. Podczas II wojny światowej kościół został zniszczony przez bomby zapalające podczas nalotów na Kilonię w 1944 r., a po wojnie w latach 1952–1954 został odbudowany w uproszczony sposób. Oryginalną spiczastą wieżę zastąpiono filigranową, w kształcie latarni, przeszkloną okrągłą wieżą, która wpuszcza światło dzienne do wnętrza kościoła. Nadał kościołowi popularny przydomek ''Alleluja Gazometr''.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.heiligengeist-kiel.de/ueber-uns/bibelgarten Kościół św. Ansgara] | alt= | url= | adres=Holtenauer Straße 89 | lat=54.3355| long=10.1328| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 58 78 21 12 | fax=+49 (0)431 58 78 21 19
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@heiligengeist-kiel.de. Neogotycki kościół halowy, zbudowany na planie prostokąta z półkolistymi wieżami schodowymi na czterech narożnikach, powstał w latach 1901-1903. Zniszczony podczas nalotów na Kilonię w 1944 roku podczas II wojny światowej, kościół został odbudowany na początku lat 50. XX wieku w bardzo prostym, niemal ewangelicko-reformowanym stylu, ze względu na ograniczone środki. Rozeta w szczycie i kolorowa inskrypcja nad portalem głównym zostały pokryte białym tynkiem. Dalsza renowacja, konieczna ze względu na warunki atmosferyczne, miała miejsce w 1995 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nordkirche.de/adressen/institutionen/detailansicht/institution/bugenhagen-kiel-ellerbek/ Bugenhagenkirche] | alt= | url= | adres=Lütjenburger Straße 7 | lat=54.31438 | long=10.17241| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 2001417 | fax=+49 (0)431 728575
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@bugenhagenkirche-kiel.de. Pierwszy kościół w Bugenhagen został zbudowany w 1896 roku i zburzony w 1941 roku. W 1948 roku parafianie otrzymali tymczasowy, drewniany kościół od Szwajcarskiej Organizacji Pomocy Kościołowi. Kościół w Bugenhagen w Kilonii-Ellerbek został konsekrowany w 1961 roku. Prosta elegancja nawy podkreśla piękno witrażu ołtarzowego, rozciągającego się od podłogi do sufitu i mającego kształt krzyża.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.bethlehem-kirche.de/index.html Kościół Betlejemski] | alt= | url= | adres=Möhrkestraße 9 | lat=54.3922| long=10.1769| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 39 10 38, | fax=+49 (0)431 39 71 32
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kontact@bethlehem-kirche.de. Kościół Betlejemski został zbudowany w 1875 roku jako kościół garnizonowy. Miał zastąpić zrujnowaną salę liturgiczną w twierdzy. Uderzające jest nieprawidłowe ustawienie ołtarza na zachód i prosta konstrukcja: budynek o konstrukcji szkieletowej, otynkowany od wewnątrz, obłożony drewnem na zewnątrz, co sprawiło, że kościół halowy zyskał w dawnych czasach pogardliwy przydomek „szopy religijnej” lub „szopy modlitewnej”; nawet dziś wielu nazywa go po prostu „drewnianym kościołem”. Wieżyczka z dzwonem wieńczy kruchtę, ale jego dźwięk ma niewiele wspólnego z religią (pastor Schorn, 1901). Od początku istnienia do 1953 roku kościół był również wykorzystywany do nabożeństw katolickich. Obecny kościół betlejemski, jako jedyny zachowany drewniany budynek sakralny z okresu po 1870 roku w Szlezwiku-Holsztynie, jest oryginalnym zabytkiem kultury o szczególnym znaczeniu i od 1988 roku znajduje się na liście zabytków. W 1999 roku budynek nabyło stowarzyszenie „Interessengemeinschaft Bethlehem-Kirche e.V.” (Związek Interesów Kościoła Betlejemskigo). Ta organizacja non-profit zapewnia jego użytkowanie do celów religijnych i wydarzeń kulturalnych.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.trinitatis-kiel.de/ Kościół św. Marii Magdaleny] | alt= | url= | adres=Im Dorfe 1 | lat=54.2914| long=10.1759| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 78 64 00, | fax=+49 (0)431 78 48 03,
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=mm@trinitatis-kiel.de​ . Kościół Marii Magdaleny w Kilonii-Elmschenhagen został zbudowany w XIII wieku. W XIX wieku kościół został poważnie uszkodzony przez piorun. Nowy budynek ukończono w 1866 roku. Kościół w Elmschenhagen jest jednym z pierwszych miejsc kultu w Szlezwiku-Holsztynie wybudowanym w stylu neogotyckim. Kilku hojnych darczyńców umożliwiło nie tylko budowę, ale i bogate wyposażenie kościoła Marii Magdaleny. Prezbiterium i front organowy zostały zniszczone podczas bombardowań lotniczych w czasie II wojny światowej, a w 1949 roku kościół ponownie otrzymał używane organy. Po kilku remontach organy zostały oddane do użytku 30 października 1994 roku. W prezbiterium widnieją biblijne historie z życia Jezusa Chrystusa, na malowidłach okiennych.
}}
=== Zamki, pałace, dwory ===
[[Plik:Schloss Kiel-msu-1027.jpg|thumb|Zamek Kiloński]]
* {{zobacz
| name=Zamek Kiloński | alt= | url= | adres= | lat=54.3242| long=10.1434| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum średniowiecznego zespołu miejskiego stanowił kościół, klasztor i zamek – późniejszy Zamek Kiloński na wzgórzu nad brzegiem Förde. Później zamek był rezydencją wdów i wtórną rezydencją książąt Gottorf. Katarzyny Wielkiej przeszedł gruntowne przebudowy i renowacje w roku 1763. Ostatni okres świetności przeżywał w latach 1888-1918 jako siedziba i rezydencja księcia pruskiego Heinricha, brata cesarza Wilhelma II. Po ataku bombowym w 1944 r. spłonął imponujący renesansowy budynek, z wyjątkiem zachodniego skrzydła (budynek Pelli), które zachowało się do dziś. W 1957 roku zamek w Kilonii został odbudowany i stał się centralnym ośrodkiem kulturalnym kraju. Dziś ten imponujący budynek jest symbolem nowego początku demokracji i konsekwentnie nowoczesnej odbudowy Kilonii po drugiej wojnie światowej. W rozbudowie mieści się sala koncertowa i regionalne studio NDR. Co roku na terenie kompleksu zamkowego odbywa się około 300 różnych wydarzeń, w których bierze udział nawet 200 000 gości.
}}
=== Budynki ===
[[Plik:Hauptbahnhof Kiel Panorama Sonnenuntergang.jpg|thumb|Dworzec główny w Kilonii]]
[[Plik:KI Flandernbunker.JPG|thumb|Flandernbunker]]
[[Plik:Rathaus-kiel.jpg|thumb|Ratusz w Kilonii]]
[[Plik:Hoernbruecke Kiel.jpg|thumb|Hörnbrücke, otwarty]]
[[Plik:Leuchtturm Holtenau Kiel2001.jpg|thumb|Latarnia morska Kilonia-Holtenau]]
Z uwagi na fakt, że Kilonia była wielokrotnie celem bombardowań alianckich podczas II wojny światowej, niewiele pozostało ze starej zabudowy. Niemniej jednak, znajduje się tu kilka pięknych, odbudowanych i odrestaurowanych budynków, które warto zobaczyć.
* {{zobacz
| name=Dworzec główny w Kilonii | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Główny dworzec kolejowy w Kilonii jest warty zobaczenia, ponieważ był pieczołowicie restaurowany przez wiele lat. Pierwszy dworzec w Kilonii został zbudowany w latach 1843-1846 w Ziegelteich (zasypany w latach 1865-1876), około 500 metrów na północ od obecnego miejsca. Obecna lokalizacja poprawiła dostęp drogowy do portu. Budowa rozpoczęła się w 1895 roku. Stary dworzec został zburzony w 1902 roku. W 1944 roku główny dworzec i przyległe budynki zostały poważnie uszkodzone podczas ciężkiego nalotu bombowego aliantów. Rekonstrukcja dworca w uproszczonej formie rozpoczęła się w 1950 roku. Kompleksowy remont dworca rozpoczął się w 1999 roku. Przeprojektowany dziedziniec dworca i hol na peronie poprzecznym, z licznymi sklepami, zostały zainaugurowane podczas Tygodnia Kilońskiego w czerwcu 2004 roku. Odrestaurowano również Kaisertreppe (Schody Cesarskie) po stronie wschodniej. W 2016 roku zburzono parking nad centralnym dworcem autobusowym, który kiedyś był połączony z dworcem kolejowym; nowy budynek otwarto ponownie w październiku 2019 roku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mahnmalkilian.de/flandernbunker.html Flandernbunker] | alt= | url= | adres=Kiellinie 249 | lat=54.354722 | long=10.138889 | wskazówki=Kiel-Wik nad zatoką Hindenburgufer, wejście do portu morskiego
| tollfree=+49 (0)431 590 72 26, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@kriegszeuge.de​. Bunkier Flanders to wieżowiec z czasów II wojny światowej, który początkowo służył jedynie jako schron dla żołnierzy i centrum dowodzenia w sytuacjach awaryjnych, ale pod koniec wojny został udostępniony także cywilom. Szczególne wrażenie robią mury o grubości dochodzącej do 2 m, wyraźnie widoczne przy otworach. Od 2004 roku bunkier znajduje się na liście zabytków. Można go znaleźć dzięki stowarzyszeniu „Mahnmal Kilian e.V.” Zwiedzanie z przewodnikiem odbywa się: w każdą pierwszą niedzielę miesiąca o godzinie 11:30 (z wyjątkiem stycznia). Koszt wycieczki wynosi 2 € (ulgowy 1 €). Na życzenie możliwe jest umówienie indywidualnych spotkań dla grup i klas szkolnych. Otwarte: poniedziałek - piątek: 11:00 - 15:00, niedziela: 11:00 - 17:00, codziennie w Tygodniu Kilońskim 11:00 - 15:00 oraz środa, sobota i niedziela do 17:00. Cena: 4 €, obniżona 3 €.
}}
* {{zobacz
| name=Ratusz | alt= | url= | adres=Fleethörn 9 | lat=54.3225| long=10.1325| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Istniejący ratusz na Starym Rynku stał się zbyt mały około 1900 roku dla dynamicznie rozwijającego się miasta stoczniowego i marynarki wojennej. Dlatego obecny ratusz z wieżą został zbudowany w latach 1907–1911 na przedmieściach, na terenie obecnego Placu Ratuszowego, na zachód od starego miasta. Długo nazywano go „Nowym Ratuszem”. Został całkowicie zniszczony podczas II wojny światowej, z wyjątkiem kilku piwnic. Miasto zleciło budowę ratusza, który obecnie jest zabytkiem, w latach 1907–1911. Zgodnie z tradycją reprezentacyjnej architektury ratuszowej, budynek posiada własną wieżę. Wieża ta jest wzorowana na dzwonnicy, takiej jak Dzwonnica św. Marka w [[Wenecja|Wenecji]]. Wieża Kilońska, mierząca 106 metrów wysokości, przewyższa jednak Dzwonnicę św. Marka o 7,4 metra. Platforma widokowa znajduje się na wysokości 67 metrów i można ją zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Winda zapewnia dostęp do platformy widokowej na wysokości 67 metrów. Z wieży co kwadrans rozbrzmiewa dźwięk karillonu, który aż do wybicia pełnej godziny odgrywa kolejną ćwierć melodii. Jest to bardzo podobne do dźwięku dzwonów na wieży zegarowej Big Ben w [[Londyn]]ie lub dzwonów ratusza w [[Kopenhaga|Kopenhadze]].
}}
* {{zobacz
| name=[https://theater-kiel.de/start/index.html Opera] | alt= | url= | adres=Rathausplatz 4 | lat=54.3231| long=10.1333| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 90 19 01 | fax=+49 (0)431 90 16 28 70
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Opera w Kilonii jest zabytkiem i siedzibą Teatru Kilońskiego. Budowa ceglanego budynku, z bogatymi piaskowcowymi detalami i misternie rzeźbioną linią dachu, trwała od 1905 do 1907 roku. Otwarcie teatru nastąpiło 1 października 1907 roku. Podczas II wojny światowej naloty alianckie poważnie uszkodziły teatr miejski. Odbudowa – z zachowaniem istniejących murów – trwała od 1950 do 1953 roku. Obecnie opera, licząca około 840 miejsc, posiada dużą scenę o powierzchni 400 metrów kwadratowych, fosę dla orkiestry/scenę oraz rozbudowany park maszynowy dla Kilońskiego Teatru Muzycznego i Baletu. W 1993 roku opera została wpisana na listę zabytków kultury o szczególnym znaczeniu.
}}
* {{zobacz
| name=[https://structurae.net/de/bauwerke/hoernbruecke-kiel Hörnbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.315| long=10.1356| wskazówki=na głównym dworcu kolejowym
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Most Hörnbrücke łączy centrum miasta ze wschodnim brzegiem Renu. Otwiera się o określonych godzinach i w razie potrzeby, aby umożliwić przepływającym statkom przepływanie pod nim. Jest przeznaczony wyłącznie dla pieszych i rowerzystów. Na początku po ukończeniu budowy w 1997 roku, nazywano go „mostem nic niedziałającym” ze względu na jego zawodną mechanikę.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.baken-net.de/kiel-holtenau_lt.htm Latarnia morska Kilonia-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.369248| long=10.153896| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Latarnia morska, zbudowana w 1895 roku, uważana jest za jedną z najpiękniejszych latarni morskich w Niemczech. W fundamencie wieży znajduje się kamień węgielny wraz z dokumentem założycielskim Kanału Cesarza Wilhelma (Kanał Północnobałtycki). Latarnia morska w Holtenau została gruntownie odnowiona w 1995 roku z okazji 100. rocznicy powstania Kanału Kilońskiego. Dziś otoczony jest terenem zielonym; ośmiokątna podkonstrukcja ceglanej wieży pełni także funkcję sali weselnej. Nie jest udostępniony do zwiedzania, można go zwiedzać z przewodnikiem. Z podnóża latarni roztacza się doskonały widok na to, co dzieje się zarówno w Fiordzie Kilońskim, jak i w śluzach.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/6_Presse/1_Bilder/_Historische_Bilder/k_Bruecken/2_Levensauer_Hochbruecke/levensauer_hochbruecke_text.html Levensauer Hochbrücke] | alt= | url= | adres= | lat=54.3678| long=10.0758| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=to kombinowany most kolejowy i drogowy z pierwszego okresu budowy kanału (1894). Znajduje się w obszarze miejskim Kilonii. Ze względu na geometrię łuku znacznie ogranicza szerokość przejścia kanału. Aby umożliwić spotkanie statków, NOK ma zostać poszerzony w rejonie tego wąskiego gardła, a most ma zostać zastąpiony nowym budynkiem.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:Geomar RV Alkor IMO 8905880 IMG 3653 kiel.JPG|thumb|Akwarium, Geomar i statek badawczy ALKOR]]
[[Plik:Antikensammlung Kiel 198.JPG|thumb|Widok uniwersyteckiej kolekcji zabytków w galerii sztuki.]]
[[Plik:Maschinenmuseum Kiel-Wik 2016c.jpg|thumb|Muzeum Maszyn Kiel-Wik]]
[[Plik:Schifffahrtsmuseum Kiel 2014.jpg|thumb|Muzeum Morskie w Kilonii]]
* {{zobacz
| name=[https://www.aquarium-geomar.de/ Akwarium Geomar] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 20 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6001637 | fax=+49 (0)431 600 1631
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=aqki1@aquarium-kiel.de​ . Fokarski zbiornik akwarium można obejrzeć także z zewnątrz, bez konieczności odwiedzania samego akwarium, dlatego stanowi to małą zachętę dla dzieci, aby zachęcić je do spaceru zachodnim brzegiem fiordu. Przed akwarium, które jest częścią uniwersyteckiego instytutu badawczego Geomar, zacumowany jest statek badawczy RV ALKOR. Otwarte: kwiecień - wrzesień 9:00 - 19:00, październik - marzec 9:00 - 17:00 Cena: dorośli 3 €, Ki. 2 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.haw-kiel.de/computermuseum/ Computermuseum] | alt= | url= | adres=Bunkier Eichenbergskamp, ​​​​Eichenbergskamp 8 | lat=54.329972| long=10.148361| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Geologiczne i Mineralogiczne | alt= | url= | adres=Ludewig-Meyn-Str. 10-12 | lat=54.33682 | long=10.12055| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 8802693 | fax=+49 (0)431 8804376
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: Pon. - Czw. 8:30 - 16:00 i piątek 8:30 - 14:00 Cena: Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Przemysłu Odlewnictwa Metali Howaldtsche | alt= | url= | adres=Grenzstraße 1 | lat=54.3306| long=10.1775| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 3877439 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Otwarte: niedziela, 14:00-17:00 (tylko w sezonie). Cena: dorośli 2 €, dzieci 1 €.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunsthalle-kiel.de/de/aktuelle-ausstellungen Kunsthalle Kiel] | alt= | url= | adres=Düsternbrooker Weg 1 | lat=54.328611| long=10.146111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=buero@kunsthalle-kiel.de​. z kolekcją antyków. Otwarte: wtorek-niedziela: 10:00 - 18:00, środa: 10:00 - 20:00 Cena: 7€(4€).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.schleswig-holstein.de/DE/landesregierung/ministerien-behoerden/LBSH/lbsh_node Zbiór historii regionalnej/panstwowej Biblioteki Państwowej Szlezwiku-Holsztynu] | alt= | url= | adres=Wall 47/51 | lat=54.32183 | long=10.14287| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 6967733 | fax=+49 (0)431 69677 11
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=landesbibliothek@shlb.landsh.de. Otwarte: poniedziałek, środa, piątek: 9:00-17:00, wtorek, czwartek: 9:00-19:00.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.maschinenmuseum-kiel-wik.de/ Muzeum Maszyn] | alt= | url= | adres=Am Kiel-Kanal 44 | lat=54.3642| long=10.1382| wskazówki=Autobus linii 11: przystanek Auberg lub Wik-Kanal lub autobus linii 33, 91, 501/502, 900/901: przystanek Schleusenstraße
| tollfree=+49 (0)431 26 09 33 20 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założyciele Muzeum Maszyn chcą zachować i zaprezentować fragment historii inżynierii mechanicznej Kilonii. Od delikatnego funkcjonalnego modelu po ważący tony silnik parowy – (prawie) wszystkie eksponaty zostały przywrócone do stanu używalności. Tutaj możesz doświadczyć historycznych maszyn energetycznych w akcji i przekonać się na własnej skórze, jak można wprawić w ruch przekładnie za pomocą siły własnych mięśni lub jak wyczerpujące jest rozgrzewanie i rozpędzanie silnika parowego. Otwarte: pon.-pt. 10:00-16:00; zamknięte: święto państwowe. Cena: bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.med-hist.uni-kiel.de/ Muzeum Historyczne Medycyny i Farmacji] | alt= | url= | adres=Brunswiker Straße 2 | lat=54.3276| long=10.1438| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 880 57 21 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=medmuseum@med-hist.uni-kiel.de​ . Kolekcja historii medycyny i farmacji jest częścią Uniwersytetu Christiana Albrechta w Kilonii i jednocześnie muzeum historii medycyny i aptek.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/index.phpmuseum/schifffahrtsmuseum/index.php Galeria Miejska] | alt= | url= | adres=Wall 65 | lat=54.3227| long=10.1436| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 9013428 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchiffahrtsmuseum@kiel.de
}}
* {{zobacz
| name=Galeria Miejska | alt= | url= | adres=Andreas-Gayk-Straße 31 | lat=54.319| long=10.1341| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 00 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=stadtgalerie@kiel.de. Galeria Miejska w Kilonii została założona w 1988 roku i prezentuje wystawy sztuki międzynarodowej z regionu Morza Bałtyckiego, a także sztuki współczesnej z całych Niemiec i regionu, wszystkie w ramach kontekstów tematycznych. Ponadto Fundacja im. Heinricha Ehmsena oferuje stałą wystawę, która stanowi przegląd obrazów i grafik urodzonego w Kilonii ekspresjonisty Heinricha Ehmsena (1886–1964).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/museum/stadtmuseum_warleberger_hof.php Muzeum miejskie w Warleberger Hof] | alt= | url= | adres=Dänische Straße 19 | lat=54.3244| long=10.141| wskazówki=
| tollfree=+49 (0)431 901 34 25 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Stadt-undSchifffahrtsmuseum@kiel.de​ . Zmieniające się wystawy specjalne z obiektami z bogatej kolekcji muzealnej przybliżają sztukę, kulturę i historię miasta w XIX i XX wieku. Stanowią uzupełnienie stałej ekspozycji poświęconej morskiej historii miasta, znajdującej się w muzeum żeglugi w hali rybnej. W zabytkowej sklepionej piwnicy Warleberger Hof prezentowana jest także niewielka wystawa poświęcona starszej historii miasta.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Muzeum Zoologiczne] | alt= | url= | adres=Hegewischstraße 3 | lat=54.3282| long=10.1442| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Cena: Wstęp: dorośli 4 €, dzieci 2 €, studenci biologii bezpłatnie.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.zoologisches-museum.uni-kiel.de/de Skansen w Molfsee] | alt= | url= | adres=Hamburger Landstraße 97, 24113 Molfsee | lat=54.2752| long=10.079| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree=+49 (0)431 659660 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=service@schloss-gottorf.de. Skansen Molfsee to największy skansen w północnych Niemczech. W sezonie program uzupełniają zmieniające się wystawy specjalne i targi sezonowe. Skansen postrzegany jest jako muzeum przyjazne rodzinom. Na rozległym terenie, na którym znajduje się ponad 70 zabytkowych budynków z różnych regionów między Morzem Północnym a Bałtyckim, odwiedzający mogą zanurzyć się w wiejskim życiu minionych epok. Wystawy w kilku podwórzach i stodołach dostarczają informacji na poszczególne tematy. 
}}
* {{zobacz
| name=[https://kiel-sailing-city.de/kieler-foerde-entdecken/sightseeing/sealevel Sea Level] | alt= | url= | adres=Holstenstraße 2-12 | lat=54.322812| long=10.138861| wskazówki=na południe od miasta, około 7 km od centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Sea-Level to niewielka wystawa Kiel-Marketing e.V., zlokalizowana bezpośrednio w strefie pieszej w Kilonii, poświęcona tematyce mórz i oceanów. Obejmuje ona takie tematy jak wykorzystanie zasobów morskich, ochrona środowiska morskiego oraz eksploracja podwodnego świata. Przestrzeń o powierzchni 400 m² jest niezwykle interaktywna i obejmuje m.in. basen z piłeczkami dla dzieci tuż przy wejściu oraz strefę do odkrywania z lampami UV. Znajduje się tam również „kino podwodne”, idealne do relaksu w chwilach wytchnienia. Otwarte: 31 stycznia – 31 października 2025 r.; od poniedziałku do niedzieli: 10:00–18:00. Wstęp: bezpłatny.
}}
=== Ulice i place ===
[[Plik:Map kiel 1910.jpg|thumb|200px|Kilonia 1910 (w tym Kleiner Kiel)]]
[[Plik:2019-09-22 Holtenau-Tiessenkai (41).jpg|thumb|Tradycyjne żaglowce w Tiessenkai w Holtenau]]
* Poczuj morską atmosferę spacerując wzdłuż nabrzeża {{Znacznik|Kiellinie|54.334555|10.153642|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Kiellinie'''. Znajdziesz tam również Akwarium Kilońskie, w którym można podziwiać głównie rodzime gatunki ryb morskich. Basen z fokami na świeżym powietrzu to popularna atrakcja. Szczególnie podczas Tygodnia Kilońskiego, w różnych punktach nabrzeża cumują żaglowce i tradycyjne żaglowce, takie jak ''Gorch Fock''.
* Do 1846 roku {{Znacznik|Kleiner Kiel|54.3256|10.1369|typ=natura}}'''Kleiner Kiel''' stanowiła ciągłe ramię boczne Fiordu Kilońskiego, obejmując obecny {{Znacznik|Kieler Bootshafen|54.3211|10.1385|typ=natura}}'''Kieler Bootshafen'''. Połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało wówczas zwężone i przerzucone przez most. W 1904 roku most Holsten na skrzyżowaniu Małej Kilonii i portu w Kilonii został zburzony, a kanał wodny zasypano, z wyjątkiem 230-metrowego rurociągu łączącego. W 1982 roku połączenie między portem w Kilonii a Fiordem Kilońskim zostało ponownie zasypane, z wyjątkiem 150-metrowego rurociągu łączącego, obejmującego szeroki obszar. W 2008 roku zrodził się pomysł odrestaurowania tego historycznego kanału w sercu miasta. Po publicznych dyskusjach i planowaniu, budowa rozpoczęła się w 2017 roku, a jej zakończenie zaplanowano na koniec 2019 roku. Mały Kanał Kiloński ma na celu ożywienie centrum miasta i poprawę jego ogólnej atrakcyjności.
* {{zobacz
| name=[https://www.wsa-nord-ostsee-kanal.wsv.de/Webs/WSA/WSA-Nord-Ostsee-Kanal/DE/1_Wasserstrasse/1_Nord-Ostsee-Kanal/a_Schleusen/1_Schleuse_Kiel-Holtenau/Schleusenanlage_Kiel-Holtenau_node.html Śluzy Kiel-Holtenau] | alt= | url= | adres= | lat=54.368111| long=10.141028| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=[[Kanał Kiloński]] można łatwo podziwiać z '''platformy widokowej'''. Tuż obok znajduje się pole namiotowe dla kamperów z doskonałym widokiem na aktywność śluz i Fiordu Kilońskiego, aż do portu Tirpitzhafen z okrętami wojennymi.
}}
:Dwie małe komory śluz po stronie północnej są zamknięte od 2014 roku ze względu na ich stan konstrukcyjny. Mają zostać zastąpione nowymi konstrukcjami. Pierwszym krokiem było wypełnienie komór piaskiem w 2019 roku w celu ich stabilizacji. Budowa ma potrwać do 2026 roku. Szczegóły są dostępne. Wystawa Kanału Kilońskiego (dostępna od strony Holtenau) oferuje interaktywne zajęcia historyczne. Cały kompleks śluz ma wiele do zaoferowania. Do śluz w Wik można łatwo dojechać autobusem linii 11 do przystanku 11, podróż trwa około 30 minut z głównego dworca kolejowego. Stamtąd można wsiąść do bezpłatnego promu pasażerskiego „ADLER 1” (rowery są również dozwolone) i dotrzeć do Tiessenkai po krótkim dystansie około 1000 metrów.
* {{zobacz
| name=Tiessenkai | alt= | url= | adres= | lat=54.369003| long=10.150593| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Był to nie tylko osłonięty i bezpieczny port Kanału Kilońskiego, ale prawdopodobnie najbardziej morski zakątek Kilonii. Nabrzeże otrzymało nazwę na cześć dawnego armatora okrętowego „Hermanna Tiessena” w 1976 roku. W jego dawnej siedzibie mieści się obecnie „Schiffercafé” (Kawiarnia Szypera) i „Kombüse” (Kufer). Sąsiadujący z nim trzypiętrowy „Kanalpackhaus” (Magazyn Kanałowy) przypomina czasy przeładunku towarów w Kilonii-Holtenau. Dziś mieści apartamenty i restaurację Hafenwirtschaft. Tradycyjne żaglowce często cumują latem przy Tiessenkai. Na wschodnim krańcu Tiessenkai majestatycznie wznosi się latarnia morska Kiel-Holtenau.
}}
=== Parki ===
* {{Znacznik|Stary Ogród Botaniczny|54.3308|10.1469|typ=natura}}'''Stary Ogród Botaniczny''', Düsternbrooker Weg 19. Tel.: +49 (0)431 568286
* {{Znacznik|Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)|54.3481|10.1167|typ=natura}}'''[https://www.uni-kiel.de/de/botanischer-garten Ogród Botaniczny Uniwersytetu w Kilonii (CAU)]''', Am Botanischen Garten 1-9. Tel.: +49 (0)431 8804276, E-mail: hortus@bot.uni-kiel.de
* {{Znacznik|Schrevenpark|54.328806|10.124639|typ=natura}}'''Schrevenpark'''
* {{Znacznik|Forstbaumschule|54.3464|10.1436|typ=natura}}'''Forstbaumschule'''
* {{Znacznik|Hiroshimapark|54.323972|10.132306|typ=natura}}'''Hiroshimapark'''

=== Inne ===
W pobliżu Kilonii znajdują się dwa '''ogrody zoologiczne''':

* {{Znacznik|Park Dzikiej Przyrody Schwentinental|54.2876 |10.2446|typ=natura}}'''[https://www.schwentinental.de/wohnen/wildpark-schwentinental Park Dzikiej Przyrody Schwentinental]''', Theodor-Storm-Platz 1, 24223 Schwentinental. Tel.: +49 (0)4307 8110, faks: +49 (0)4307 811201, e-mail: info@stadt-schwentinental.de. 40 hektarów pięknego terenu rekreacyjnego, ponad 400 zwierząt wielu gatunków rodzimych, duży plac zabaw z kioskiem, bezpłatny parking. Godziny otwarcia: Park dzikich zwierząt: codziennie od wschodu do zachodu słońca, mini zoo: codziennie od 8:00 do 15:30. Cena: bezpłatnie. 
* {{Znacznik|Zoo Gettorf|54.403056|9.976389|typ=natura}}'''[https://tierparkgettorf.de/startseite.html Zoo Gettorf]''', Süderstr. 33, 24214 Gettorf. Tel.: +49 (0)4346 416 00, Faks: +49 (0)4346 41 60 60, E-mail: info@tierparkgettorf.de. Firma rodzinna działająca od ponad 40 lat, oferująca wyjątkowo różnorodną kolekcję zwierząt egzotycznych, kawiarnię w zoo oraz miejsca na grilla/piknik. Uwaga: wstęp z psami jest wzbroniony. Otwarte: marzec-październik: 9:00-18:00, listopad-luty: 10:00-16:00. Ceny: dorośli 13/11 EUR, dzieci (2-17 lat): 10/8 EUR, rodzina (2 osoby dorosłe + 2 dzieci): 44 EUR.

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Kieler Woche.JPG|thumb|Port w Tygodniu Kilońskim]]
=== Żeglarstwo ===
* {{Znacznik|Camp 24/7|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://segelcamp-kiel.de/ Camp 24/7]''', Kielline, 24103 Kilonia (''przystanki 41/42 i 51, przystanek Reventloubrücke''). Tel.: +49 (0)431 9012573, +49 (0)431 2400070 (maj-wrzesień), e-mail: info@camp24-7.de. Kiel promuje się hasłem '''''Sailing.City''''', więc żeglarstwo jest koniecznością. Obóz 24/7 oferuje idealną okazję. Zarówno „próbny żeglarstwo dla każdego”, jak i kompleksowy program dla dzieci pozwalają każdemu spróbować swoich sił w żeglarstwie. Wszyscy miłośnicy sportów wodnych – dzieci, młodzież, dorośli i turyści – mogą uczestniczyć indywidualnie, w grupach lub z rodzinami. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie. Obóz jest projektem społecznym, publicznym i niekomercyjnym. Instruktorzy prowadzą zajęcia pod okiem profesjonalnych instruktorów żeglarstwa. Otwarte: 24/7, od maja do września.

=== Plaża ===
* W samej Kilonii najpopularniejsza jest {{Znacznik|Plaża Falkenstein|54.3982 |10.1903|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_falckenstein.php plaża Falkenstein]'''. Mierzy około 2,5 km długości i jest najdłuższą plażą w Kilonii, z czego 1860 m to strzeżone kąpielisko. Szczyci się drobnym piaskiem i zapierającymi dech w piersiach widokami na najpiękniejsze statki wycieczkowe, promy i statki towarowe, które przepływają niemal na wyciągnięcie ręki. Oprócz 300-metrowej plaży dla psów, znajdują się tam toalety, molo dla wózków inwalidzkich, bar z przekąskami, plac zabaw dla dzieci, minigolf i miejsce do grillowania. Parking znajduje się około 300 m od plaży. Łatwo do niej dojechać komunikacją miejską: autobusem linii 502 (przystanek „An der Schanze”), a następnie krótkim spacerem do autobusu plażowego. Latem można również popłynąć promem do terminalu promowego Falckenstein.
* {{Znacznik|Plaża Schilksee|54.4225 |10.1766|typ=natura}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/strand_schilksee.php Plaża Schilksee]''' ma 830 m strzeżonej plaży, a kolejne 370 m to niestrzeżona strefa dla nudystów. Oferuje drobny piasek, kiosk i toalety, a także wypożyczalnię leżaków i rowerów wodnych. Parking jest dostępny przy Centrum Olimpijskim, ale przy dobrej pogodzie liczba miejsc jest bardzo ograniczona. Znajduje się tu również kryty basen Schilksee.
* Okolice Kilonii szczycą się kilkoma pięknymi plażami, z których najbardziej znane to '''[[Laboe]]''', '''Stein''' i '''Schönberger Strand'''. W weekendy do Schönberger Strand kursuje [https://www.vvm-museumsbahn.de/ix/ix-start/ix-start.php?id=200 zabytkowa kolejka]. Plaża Heikendorf jest popularna zarówno wśród turystów, jak i mieszkańców, ale gmina '''Heikendorf''' pobiera opłatę klimatyczną.

=== Baseny ===
* {{Znacznik|Hörnbad|54.33262 |10.15120|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/hoernbad.php Hörnbad]''' (''basen sportowy, fitness i rodzinny''), Anni-Wadle-Weg 1, 24143 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9011420, faks: +49 (0)431 9011490, e-mail: info@kieler-baeder.de. Basen kryty i odkryty z basenem sportowym (osiem torów o długości 50 metrów), basenem zewnętrznym, basenem szkoleniowym, basenem rekreacyjnym, 70-metrową zjeżdżalnią wodną, ​​jacuzzi i strefą wellness z czterema saunami tematycznymi. Dostęp dla wózków inwalidzkich. Godziny otwarcia: Strefa sportowa: pon.-pt. 6:00-21:00, sob. 8:00-21:00, niedz. 8:00-20:00 / Strefa rekreacyjna: pon.-sob. 10:00-21:00, niedz. 10:00-20:00. Cena: Bilet 2,5 godz./dzień: Dorośli 6,70 EUR/12,00 EUR, dzieci do 17 lat 3,30 EUR/7,00 EUR.

==== Baseny zewnętrzne ====
[[Plik:Seebadeanstalt Holtenau msu2017- msu2017-9770.jpg|thumb|300px|Kąpielisko Holtenau]]
* {{Znacznik|Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook|54.34696|10.15401|typ=atrakcja}}'''[https://seebar-kiel.de/ Kąpielisko nadmorskie Düsternbrook]''', Kiellinie 130, 24105 Kilonia (''łatwy dojazd komunikacją miejską (przystanek Bellevue)''). Tel.: +49 (0)431 34185, faks: +49 (0)431 2201940, e-mail: info@seebad-duesternbrook.com. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo. Otwarte: 28 marca - 23 października: codziennie od 10:00 do 23:00. Pływanie: 15 czerwca - 15 września 2014 r., codziennie od 10:00 do 19:00. Cena: dorośli 2,80 EUR, dzieci 1,80 EUR. 
* {{Znacznik|Kąpielisko Holtenau|54.371167|10.156194|typ=atrakcja}}'''[https://seebad-holtenau.de/ Kąpielisko Holtenau]''', Holtenauer Reede, 24159 Kilonia (''w pobliżu śluz Kanału Kilońskiego w Holtenau''). Adres e-mail: info@seebad-holtenau.de. Kąpielisko nadmorskie zbudowane w całości na molo, bez plaży. Zarządzane przez: Stowarzyszenie Przyjaciół Kąpieliska Nadmorskiego.
* {{Znacznik|Eiderbad Hammer|54.28570 |10.07137 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/eiderbad_hammer.php Eiderbad Hammer]''' (''Basen otwarty o rodzinnej atmosferze''), Eiderbrook, 24113 Kilonia. Eiderbad jest zarządzany przez Fundację Drachensee, zapewniającą zatrudnienie osobom z niepełnosprawnościami w miesiącach letnich. Eiderbad Hammer to ogrzewany słońcem basen otwarty o rodzinnej atmosferze, położony w idyllicznej okolicy bezpośrednio nad rzeką Eider. Znajdziesz tu basen (o wymiarach 15 x 30 m), brodzik oraz trawnik do opalania o powierzchni 9000 metrów kwadratowych z kioskiem. 
* {{Znacznik|Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim|54.33249 |10.15201 |typ=atrakcja}}'''Pomost kąpielowy w Fiordzie Kilońskim''' (Segelcamp  24/7), Camp 24/7, Kielline, 24103 Kiel (''przystanki 41/42 i 51, przystanek: Reventloubrücke''). Pomost kąpielowy na Kiellinie. Kiel Marketing, jako operator kempingu, zapewnia niezbędny nadzór nad zajęciami pływackimi i zapewnia udogodnienia, takie jak toalety. Na nowo utworzonym kąpielisku nie występują żadne kolizje z ruchem statków.
* {{Znacznik|Basen odkryty Katzheide|54.30956 |10.15674 |typ=atrakcja}}'''Basen odkryty Katzheide''', Von-der-Gröben-Straße, 24143 Kilonia (''przystanki 22, 101 i 71, przystanek: Stoschstraße''). Tel.: +49 (0)431 732423. Basen zostanie zmodernizowany i będzie miał stalowy basen z 6 torami o długości 25 m każdy, 2 torami o długości 50 m każdy oraz strefą kąpielową o głębokości od 0 do 1,35 m.

==== Łaźnie wewnętrzne ====
* Na północ od Kanału Kilońskiego znajduje się {{Znacznik|Basen Schilksee|54.42925|10.168361|typ=atrakcja}}'''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/baeder_straende/schwimmhalle_schilksee.php basen Schilksee]''', Drachenbahn 18, 24159 Kiel (''dojazd autobusami linii 33, 501, 502 i 901 (przystanek Olympiazentrum)''). Tel.: +49 (0)431 260 404 41, faks: +49 (0)431 260 404 4, e-mail: info@kieler-baeder.de. Ten basen sportowo-rekreacyjny znajduje się na terenie dawnego kompleksu pływackiego olimpijskiego i oferuje basen z pięcioma 25-metrowymi torami, brodzik dla dzieci oraz parking przy Centrum Olimpijskim. ''Basen jest obecnie zamknięty z powodu remontu''.

=== Kino ===
* W Kilonii działa kilka kin. Największe, z dziesięcioma ekranami, to {{Znacznik|CinemaxX|54.3139846|10.1322471|typ=atrakcja}}'''CinemaxX''', zlokalizowane na głównym dworcu kolejowym.
* Kino '''Studio''' na Dreiecksplatz ma trzy ekrany. Podobnie jak CinemaxX, w Studio wyświetlane są również najnowsze filmy.
* Kino '''Metro''', ponownie otwarte w 2006 roku, znajduje się przy Holtenauer Straße.
* '''Kino Kommunale''' znajduje się w centrum wystawowym Pumpe przy Haßstraße (Stare Miasto).
* Kino {{Znacznik|Traum GmbH|54.3349796|10.1168045|typ=atrakcja}}'''Traum GmbH''' (dawniej Traumfabrik) przy Grasweg w północno-zachodniej części miasta również wyświetla filmy spoza głównego nurtu.

=== Inne ===
* Veggie-Stammtisch Kiel to grupa osób w różnym wieku, jedzących potrawy wegańskie i wegetariańskie. Spotkanie odbywa się w każdy pierwszy wtorek miesiąca w Subrosa o godzinie 18:00.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Różnorodne sklepy znajdują się w strefie pieszej '''Holstenstraße''' i centrum handlowym '''Sophienhof'''. Innym stosunkowo dużym centrum handlowym jest '''Citti-Park''', w którym znajduje się również '''Citti-Markt''', najlepszy (ale prawdopodobnie również najdroższy) supermarket w Kilonii. W tej samej okolicy co Citti-Park znajduje się kilka dużych sklepów meblowych: '''Ikea''', '''Möbel Höffner''' i '''Sconto''', niedrogi odpowiednik Höffnera.

Liczne kawiarnie znajdują się w starym centrum miasta, na północnym krańcu '''Holstenstraße''', w pobliżu kościoła św. Mikołaja.

Gwarnym miejscem zakupów na świeżym powietrzu jest ruchliwa '''Holtenauer Straße''' z licznymi kawiarniami i bardziej ekskluzywnymi sklepami na południowym krańcu, w pobliżu '''Dreiecksplatz'''.

* {{Znacznik|'''Sophienhof'''|54.3169|10.1311|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.sophienhof.de/ Sophienhof]''', Sophienblatt 20, 24103 Kilonia. Naprzeciwko dworca kolejowego znajduje się centrum handlowe z różnorodnymi sklepami i restauracjami.
* {{Znacznik|'''Holstenstraße'''|54.3209 |10.1349 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holstenstraße'''. Ulica ta prowadzi od Sophienhof do Starego Rynku i oferuje również szeroki wybór sklepów.
* {{Znacznik|'''Dänische Straße'''|54.32401 |10.14071 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Dänische Straße na Starym Mieście'''. Oferuje ona kilka możliwości zakupowych dla zamożnych klientów.
* {{Znacznik|'''Holtenauer Straße'''|54.3329 |10.1326 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Holtenauer Straße'''. Kilka ekskluzywnych sklepów pomiędzy Dreiecksplatz a Waitzstraße.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.2871 |10.2228 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ostseepark w Raisdorfie'''. Na południowy wschód od Kilonii znajduje się park przemysłowy i – według władz Raisdorfu – największe centrum handlowe w Niemczech. Mieści się tu między innymi kilka sklepów DIY, meblowych, odzieżowych i obuwniczych, MediaMarkt i Real.
* {{Znacznik|'''Ostseepark w Raisdorfie'''|54.3124 |10.0999 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Citti Park'''. Przy zjeździe z autostrady w Kilonii mieści się duży pasaż handlowy.
* {{Znacznik|'''Ikea'''|54.3141 |10.1087 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ikea'''. Od 2002 roku w pobliżu Citti Park mieści się sklep Ikea.

== Gastronomia ==
Kilonia to miasto uniwersyteckie, dlatego wybór pizzerii i barów szybkiej obsługi (kebabów/burgerów) jest bardzo duży.

W Kieler Hauptbahnhof (dworzec kolejowy) i centrum handlowym naprzeciwko dworca kolejowego (Sophienhof) znajdują się punkty gastronomiczne.

Lokalne specjały, których warto spróbować, to ''Fischbrötchen'' (bułeczki rybne), które są dostępne z różnorodnymi świeżymi lub przetworzonymi rybami i innymi owocami morza (zwłaszcza krewetkami). Działa tu lokalny producent lodów ''Packeis'', którego produkty sprzedawane są latem w wielu kioskach, na plażach itp.; koniecznie wypróbuj ich towary. Jest tu także stary lokalny browar, trafnie nazwany ''Kieler Brauerei'' (Browar Kiloński), który również ma własną restaurację, i co najmniej jeden nowy, ''Czernys Küstenbrauerei'', który produkuje nie tylko różnorodne piwa, ale także alkohole wysokoprocentowe.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Subrosa'''|54.3146660 |10.1490205|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://subrosa.gaarden.net/ Subrosa]''', Elisabethstr. 25. Tel.: +49 (0) 431 76749. Ciepłe posiłki w cenie 3–10 €, dobrej jakości; odpowiednie również dla wegetarian i wegan.
* {{Znacznik|'''Fisch Maxx'''|54.319893 |10.133771 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fisch Maxx''', Holstenstraße 92-94, ☏ +49 160 4802174. Pon.-Sob. 10:00-18:30, Niedz. nieczynne. Tania restauracja z rybą i frytkami. Trasa OSM (aktualizacja: maj 2022 | edit)
* {{Znacznik|'''Grill-Maxx &amp; Biergarten Holstenplatz'''|54.318894 |10.133677 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://grill-maxx-kiel.de/ Grill-Maxx &amp; Biergarten Holstenplatz]''', Holstenplatz 10, ☏ +49 431 5878580. Pon.-Pt. 10:00-19:00, Niedz. nieczynne. Restauracja z grillem. 
* {{Znacznik|'''Sviet - Asia Cuisine'''|54.323836 |10.141744 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://sviet-asia-cuisine.eatbu.com/?lang=en Sviet - Asia Cuisine]''', Schloßstraße 21A, ☏ +49 431 28903068, asia.cuisine21@yahoo.de. Pon.-pt. 11:30-15:00, 17:30-21:30, sob.-ndz. 17:30-21:30. Rodzinna restauracja specjalizująca się w kuchni azjatyckiej, oferująca szeroki wybór dań wietnamskich.
* {{Znacznik|'''Neumanns'''|54.320135 |10.125739 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.bistro-neumanns.de/ Neumanns]''', Prüne 29, ☏ +49 431 79934779, info@bistro-neumanns.de. Pn.-pt. 07:30-14:00, sob.-nd. nieczynne. Bistro. 
* {{Znacznik|'''Wiener Grillhaus'''|54.317439 |10.124300 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://wiener-grillhaus.de/ Wiener Grillhaus]''', Kirchhofallee 31, ☏ +49 431 363669, info@wiener-grillhaus.de. Codziennie 14:00-23:00. Restauracja z burgerami, która wykorzystuje świeże składniki i oferuje wyłącznie domowe dania. 
* {{Znacznik|'''Mein Döner und Co.'''|54.319068 |10.128607 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://mein-doener-co.metro.biz/?lang=en Mein Döner und Co.]''', Schülperbaum 14, ☏ +49 431 98280030, cemre-gulsin@hotmail.de. Pon. 11:00-20:00, Wt.-Niedz. 11:00-23:00.
* {{Znacznik|'''Asia Wok'''|54.316541 |10.125262 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Asia Wok''', Ringstraße 47, ☏ +49 431 9907554. Pn.-Pt. 11:00-23:00, Sob. Niedz. 12:00-23:00. Restauracja tajska. 
* {{Znacznik|'''Mr. Döner'''|54.320793 |10.126805 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Mr. Döner''', Exerzierplatz 14, ☏ +49-431-6668444, info@mr-doener.de. 11:00-24:00. Bardzo dobry i niedrogi döner (kebab).
* {{Znacznik|'''Garips Imbiss'''|54.325120 |10.116313 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://garips-kiel.de/ Garips Imbiss]''' (''róg Metzstraße i Wörthstraße (od strony Westring)''), ☏ +49 431 2107987, mail@garips.de. Codziennie 10:00-23:00. Doskonałe niemieckie/tureckie kebaby döner.

=== Umiarkowanie ===
[[Plik:2019-09-22 Holtenau Tiessenkai (33).jpg|thumb|Schiffercafé am Tiessenkai w Holtenau]]
[[Plik:2019-09-22 Holtenau Tiessenkai Kanalpackhaus Hafenwirtschaft.jpg|thumb|Tiessenkai w Kilonii-Holtenau z magazynem kanałowym i gospodarką portową]]
* {{Znacznik|'''Heinrich VIII.'''|54.33834|10.13386|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Heinrich VIII.''', Holtenauer Str. 142, 24105 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 818 76, e-mail: info@heinrich-der-achte.de. Mieszana publiczność, zniżki i promocje dla studentów. Pizza, dania mięsne dobrej, ale nie wybitnej jakości. Otwarte: niedziela – czw: 11:30 – 1:00, piątek – sobota: 11:30 – 2:00 i niedzielny brunch od 10:00.
* {{Znacznik|'''Restauracja i kawiarnia Park-Café Forstbaumschule'''|54.34729|10.14100|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://forstbaumschule.de/ Restauracja i kawiarnia Park-Café Forstbaumschule]''', Düvelsbeker Weg 46, 24105 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 333496, Faks: +49 (0)431 337 960, E-mail: info@forstbaumschule.de. Restauracja Forstbaumschule, zlokalizowana w parku w dzielnicy Düsternbrook, oferuje dobrą kuchnię w rozsądnych cenach. Jest to także popularny cel wycieczek mieszkańców Kilonii. Szkółka drzew leśnych to jeden z najpiękniejszych ogródków piwnych w Szlezwiku-Holsztynie. Od maja do września odbywa się tu wiele wydarzeń muzycznych. Otwarte: Godziny otwarcia: codziennie od 10:00 do 1:00. 
* {{Znacznik|'''Ratskeller'''|54.32205|10.13333|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.ratskeller-kiel.de/ Ratskeller]''', Fleethörn 9–11, 24103 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 9710005, Faks: +49 (0)431 9710503, E-mail: info@ratskeller-kiel.de, reservierung@ratskeller-kiel.de. Dania kuchni holsztyńskiej, niemieckiej i międzynarodowej. Otwarte: 11:30 - 21:30, piątek + sobota do 22:30.
* {{Znacznik|'''SEEBAR'''|54.34679 |10.15312 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://seebar-kiel.de/ SEEBAR]''' (''jedyny bar na wodzie w Kilonii''), Kiellinie 130, 24106 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 34185, Faks: +49 (0)431 2201940, E-mail: info@seebad-duesternbrook.com. SEEBAR położony jest bezpośrednio nad Fiordem Kilońskim. Jest to idealne miejsce podczas nordyckiego lata, aby odpocząć przy dobrze schłodzonym drinku na jednym z leżaków i cieszyć się wspaniałym widokiem na Morze Bałtyckie. Klub After Work odbywa się w każdy czwartek od godz. 19:00. Otwarte: od 10:00 do ??.
* {{Znacznik|'''Schiffercafé Kiel + Kombüse'''|54.36920 |10.15123 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.schiffercafe-kiel.de/ Schiffercafé Kiel + Kombüse]''' (''tradycyjne restauracje w Tiessenkai''), Tiessenkai 9, 24159 Kiel (''w Tiessenkai/Holtenau''). Tel.: +49 (0)431 9089676 (Schiffercafé), +49 (0)431 9089173 (Kombüse), e-mail: info@schiffercafe-kiel.de. W dawnej siedzibie armatora okrętowego Hermanna Tiessena mieści się obecnie „Schiffercafé” i restauracja rybna „Kombüse”. Obie restauracje serwują świeże, sezonowe i regionalne produkty. Urocze restauracje, położone bezpośrednio przy śluzach Kanału Kilońskiego, z fantastycznym tarasem, z którego roztacza się wspaniały widok na statki wpływające i wypływające. Otwarte: codziennie od 9:00. 
* {{Znacznik|'''Hafenwirtschaft'''|54.36948 |10.15012 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://hafenwirtschaft-kiel.de/ Hafenwirtschaft]''', Kanalstraße 65, 24159 Kilonia (''w Holtenau przy Tiessenkai''). Tel.: +49 (0)431 90896715, e-mail: info@hafenwirtschaft-holtenau.de. Z 270-letnimi murami, Kanalpackhaus jest jednym z najwspanialszych budynków w Kilonii, nie tylko ze względu na swoją integralność konstrukcyjną, ale także ze względu na swoje znaczenie historyczne. Jako magazyn nad starym kanałem, był to pierwszy godny uwagi budynek handlowy dla handlu morskiego – gospodarczego centrum portu – w Kilonii. Stalowa ściana przy wejściu przypomina ogromne, zardzewiałe stalowe kadłuby niedokończonych statków w kilońskich stoczniach. Kaski przypominają o stoczniowcach, a bar w Hafenwirtschaft stanowi serce każdego pubu portowego. Taras bezpośrednio na nabrzeżu jest otwarty przy dobrej pogodzie. Otwarte: wt.-pt.: 11:30-14:30 + od 17:00 / sob.-nd.: od 11:30. 
* {{Znacznik|'''Luzifer Foerdeblick'''|54.36977 |10.15429 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Luzifer Foerdeblick''', Kanalstraße 85, 24159 Kilonia. Tel.: +49 (0)431 32097424. Restauracja położona jest bezpośrednio nad Fiordem Kilońskim w Holtenau, z widokiem na Fiord Kiloński i śluzy Kanału Kilońskiego, a także przepływające żaglówki, jachty, statki pasażerskie i towarowe. W menu znajdziemy „kuchnię nadmorską” z naciskiem na składniki regionalne i sezonowe. Wypieki pochodzą z własnej piekarni restauracji, kawa i espresso są palone na miejscu, a piwo warzone jest na miejscu. Otwarte: codziennie od 9:00. Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2019 (Informacje mogą być nieaktualne).
* {{Znacznik|'''Margaretental'''|54.363966126596516 |10.071219746837142 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://margaretental.de/ Margaretental]''', Alte Chaussee 40, 24107 Kilonia OT-Suchsdorf. Tel.: +49 (0)431 12873705, e-mail: post@margaretental.de. Pięknie położona restauracja z dużym tarasem bezpośrednio na zboczu wzgórza z widokiem na Kanał Kiloński. Oferta: Taras, kuchnia regionalna. Otwarte: wt.-pt. 15:00-22:00, sob. 11:00-22:00, niedz. 11:00-17:00.
* {{Znacznik|'''Bergklause'''|54.37093 |10.14068 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Bergklause''', Schwester-Therese-Straße 9, ☏ +49 431 69662026. Codziennie 18:00-23:00, we wtorki nieczynne. 
* {{Znacznik|'''Sakura Sushi Restaurant'''|54.3200087 |10.1308807 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cotidiano.de/ Cotidiano]''', Reventlouallee 2, ☏ +49 431 58781828, kiellinie@cotidiano.de​. Śniadania dostępne są przez cały dzień, nie są tanie, ale dobrej jakości i oferują piękny widok na Kieler Förde. 
* '''[https://www.sakura-kiel.com/ Sakura Sushi Restaurant]''', Schevenbrücke 7, ☏ +49 431 982 689 48, info@sakura-kiel.com. Miła atmosfera i dobre sushi. W poniedziałki i czwartki wieczorem obowiązuje zasada „jesz ile chcesz”.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Fischers Fritz'''|54.317120 |10.071749 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.hotel-birke.de/de/genuss-kulinarik/fischers-fritz-restaurant.html Fischers Fritz]''', Martenshofweg 2-8, ☏ +49 431 5331 300, info@hotel-birke.de. Część Hotelu Birke (patrz poniżej); doskonałe jedzenie, ale drogie. Koniecznie zarezerwuj z wyprzedzeniem. 
* {{Znacznik|'''Haveli'''|54.3349007 |10.1314916 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.haveli-kiel.net/ Haveli]''', Holtenauer Str. 100, ☏ +49 431 2394 5080, info@haveli-kiel.de. Wyśmienite indyjskie jedzenie.

== Imprezy ==
* '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/kieler-umschlag Kieler Umschlag]''' odbywa się na przełomie lutego i marca. Dzisiejszy festiwal folklorystyczny ma swoje historyczne korzenie w połowie XV wieku, kiedy powstał jako rynek pieniężny i wolny. Dziś, oprócz licznych ofert gastronomicznych i przejażdżek, w centrum wydarzeń znajduje się średniowieczny rynek.
* '''[https://www.tag-am-kai.de/ Tag am Kai (TAK)]''' to wesołe święto portowe w Tiessenkai w Kilonii-Holtenau, które pokazuje, jak kultura, wypoczynek, biznes i nauka współistnieją w środowisku wybrzeża morskiego. Stanowi integralną część oferty kulturalnej powiatu Kilonia-Holtenau i tradycyjnie odbywa się na początku czerwca, zawsze na dwa tygodnie przed Tygodniem Kilońskim.
* Pod koniec czerwca '''[https://www.kieler-woche.de/ Tydzień Kiloński]''' (''Kieler Woche'') przyciąga tłumy do miasta i fiordu na bez wątpienia najważniejsze wydarzenie roku w Kilonii. Tydzień Kiloński to największa impreza żeglarska na świecie. Oprócz licznych zawodów żeglarskich, tradycyjne '''parady windjammerów''' i '''regaty kutrów morskich''' zapewniają wyjątkowe chwile wokół Fiordu Kilońskiego, który na tydzień zmienia się w miejsce festiwalu.
* W lipcu i sierpniu kultura znajduje się w centrum wydarzeń w Kilonii podczas '''[https://www.kiel.de/de/kultur_freizeit/kultursommer.php Kilońskiego Lata Kulturalnego]'''.
* W tym samym czasie w Kilonii odbywają się oczywiście również wydarzenia w ramach znanego daleko poza granicami kraju '''[https://www.shmf.de/ Festiwalu Muzycznego Szlezwiku-Holsztynu]'''.
* Na początku października na '''[https://kiel-sailing-city.de/veranstaltungen/sonntagsoeffnungen/bauern-und-regionalmarkt Kieler Bauern- und Regionalmarkt]''' w programie znajdują się kulinarne przysmaki i produkty wiejskie.

== Noclegi ==
* {{listing|name=Peanuts Hostel|www=http://www.peanuts-hostel.de/englisch.html|adres=Harriesstraße 2|wskazówki=|telefon=+49 431 364 2208|fax=|email=|dodatkowe informacje=Cena od 18 do 28€ od osoby.}}
* {{listing|name=Bekpek|www=http://www.bekpek-kiel.de/|adres=Kronshagener Weg 130 a|wskazówki=|telefon=+49 431 888 8009|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Kieler Zimmer|www=http://www.kieler-zimmer.de/|adres=|wskazówki=550 m od dworca centralnego.|telefon=|fax=|email=kieler-zimmer@gmx.de|dodatkowe informacje= Ceny: 30€ (1 osoba), 45€ (2 osoby), 60€ (3 osoby) za noc.}}
* {{listing|name=Nordic Hotel Astor|www=http://www.nordic-hotels.com/|adres=|wskazówki=Sieć oferuje kilka hoteli. W centrum miasta, w pobliżu dworca centralnego i połączeń promowych.|telefon=+49 800 99 79 000|fax=|email=|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Steigenberger Hotel Conti-Hansa|www=http://www.steigenberger.com/Kiel/|adres=Schloßgarten 7|wskazówki=|telefon=+49 431 5115-0|fax=+49 431 5115-444|email=kiel@steigenberger.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Birke - Ringhotel Kiel|www=https://www.hotel-birke.de/|adres=|wskazówki=|telefon=+49 431 5331 0|fax=+49 431 5331 333|email=info@hotel-birke.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Hotel Kieler Yacht Club|www=http://www.hotel-kyc.de/index.php?id=28|adres=Hindenburgufer 70|wskazówki=|telefon=+49 431 8813-0|fax=+49 431 8813-444 |email=service@hotel-kyc.de|dodatkowe informacje=}}
* {{listing|name=Romantik Hotel Kieler Kaufmann|www=http://www.kieler-kaufmann.de/|adres=Niemannsweg 102|wskazówki=|telefon=+49 (431) 8811-0|fax=+49 (431) 8811-35 |email=info@kieler-kaufmann.de|dodatkowe informacje=}}

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Jest w|Holsztyn}}
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}

[[Kategoria:Szlezwik-Holsztyn]]</text>
      <sha1>lzbjgng3i1zcqutfd65s3ukkvgnd704</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Międzyzdroje</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1430</id>
    <revision>
      <id>158259</id>
      <parentid>157886</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:26:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PRoom2026</username>
        <id>17449</id>
      </contributor>
      <comment>/* Noclegi */</comment>
      <origin>158259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10697" sha1="m8s8z9f0xzh9mv5z7au4ap79d3nvh36" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Międzyzdroje
 |widok            = Wejście molo Międzyzdroje1.JPG
 |opis             = Wyjście na molo
 |herb             = POL Międzyzdroje COA.svg
 |mapa             =
 |państwo          = [[Polska]]
 |region           = [[Województwo zachodniopomorskie]]
 |powierzchnia     = 4,50
 |wysokość         =
 |prefiks          = (+48) 91
 |kod pocztowy     = 72-500
 |www              = www.miedzyzdroje.pl/
}}
{{Mapframe|53.928889|14.451389|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Międzyzdroje''' (niem. ''Misdroy'') – miasto w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo zachodniopomorskie|woj. zachodniopomorskim]], w [[Powiat kamieński|powiecie kamieńskim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie [[Wolin]] nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]].

== Charakterystyka ==
Międzyzdroje są atrakcyjną miejscowością wypoczynkową. Ich turystycznym atutem są szerokie piaszczyste plaże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego.
Międzyzdroje to miejscowość turystyczna położona nad Bałtykiem na wyspie Wolin. Wczasowiczów z całego kraju przyciągają szerokie piaszczyste plaże i inne liczne atrakcje. Charakterystycznym miejscem w Międzyzdrojach jest molo, jedno z najdłuższych na wybrzeżu. Od kilku lat atrakcją miasta jest Aleja Gwiazd, wzorowana na tej w Hollywood. Odciskają w niej swe dłonie polskie gwiazdy filmowe. Wiele pensjonatów i willi w Międzyzdrojach pochodzi z XIX wieku, co nadaje miasteczku specyficzny charakter. Z jednej strony jest to spokojne uzdrowisko, z drugiej – znany kurort, do którego zjeżdżają znani i bogaci. Jednym z najważniejszych wydarzeń rozrywkowych w Międzyzdrojach jest Europejski Festiwal Gwiazd.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===

=== Pociągiem ===
Stacja kolejowa w Międzyzdrojach obsługuje zarówno połączenia lokalne w relacji Świnoujście – Szczecin, jak też wiele pociągów dalekobieżnych, m.in. z Warszawy, Wrocławia, Katowic, Krakowa, Rzeszowa czy Przemyśla. Duża część połączeń dalekobieżnych kursuje wyłącznie w okresie wakacji. Poza nim można dojechać do Szczecina i kontynuować podróż połączeniem regionalnym.

=== Statkiem ===

Do Międzyzdrojów można dopłynąć ze [[Świnoujście|Świnoujścia]]. Operatorem tych połączeń jest Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/){{stan na|2026|07}}.

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==
'''Plaża w Międzyzdrojach''' – uważana jest za jedną z najczystszych i najpiękniejszych plaż w Polsce. Odpoczywając na niej można skorzystać z bogatej oferty sprzętów wodnych. Przy plaży znajdują się także knajpki i kawiarnie.

'''Molo w Międzyzdrojach''' – jest to symbol tej nadmorskiej miejscowości. Ma prawie 400 m długości i jest jednym z najdłuższych w Polsce. Zaczyna się charakterystycznymi dwiema białymi wieżyczkami. Pierwsze molo w tym miejscu zbudowano już na początku XX wieku. To dzisiejsze pochodzi z lat 90-tych. Przy molo cumują statki wycieczkowe. Jest to jedno z ulubionych miejsc spacerów wśród turystów. W pobliżu znajduje się wiele punktów gastronomicznych i stoisk z pamiątkami.

[[File:Pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach -Aw58.JPG|thumb|Ławeczka Gustawa Holoubka]]
'''[[w:Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenada Gwiazd Międzyzdroje]]''' – jest to jedna z głównych atrakcji turystycznych Międzyzdrojów. Aleja jest wzorowana na podobnym miejscu w Hollywood. Każdego roku, podczas Festiwalu Gwiazd, znane postacie kina i telewizji zostawiają odciski swoich dłoni na pamiątkowych płytach. Od pewnego czasu przy Promenadzie Gwiazd pojawiają się ławeczki z podobiznami znanych osób. Jedna z ławeczek upamiętnia wybitnego aktora Gustawa Holoubka.

'''Muzeum Figur Woskowych''' – w muzeum można zobaczyć bardzo realistyczne woskowe rzeźby znanych aktorów i postaci filmowych, a także bohaterów kreskówek oraz popularnych muzyków. Turyści odwiedzający muzeum chętnie robią sobie zdjęcia z eksponatami, które do złudzenia przypominają żywe osoby. Ekspozycja stale się powiększa. Obecnie liczy około 30 figur. Muzeum znajduje się w pobliżu Promenady Gwiazd.
* adres: ul. Bohaterów Warszawy 20, 72-500 Międzyzdroje;
* telefon: 91 328 25 70;
* godziny otwarcia: 11:00-19:00;

'''Park Zdrojowy w Międzyzdrojach''' – park założono pod koniec XIX wieku. Można w nim zobaczyć ciekawe okazy drzew: dęby piramidalne, platany i żywotniki. Turyści często wybierają park jako miejsce wypoczynku. Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorska promenada. W parku znajduje się zabytkowy dom zdrojowy, a także siedziba Międzynarodowego Domu Kultury oraz Muzeum Figur Woskowych.

'''Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego''' – na wystawach w muzeum można poznać bliżej florę i faunę Wolińskiego Parku Narodowego. Placówka należy do najbardziej uczęszczanych muzeów przyrodniczych w kraju. Wystawy wykonane są przy użyciu realistycznych modeli, przedstawiających zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Muzeum posiada największą w Polsce kolekcję samców batalionów w ich szacie godowej. Ważną część ekspozycji stanowi fotografia, malarstwo i rzeźba o tematyce przyrodniczej. Na wystawach bardzo realistycznie zostały przedstawione krajobrazy typowe dla Wolińskiego Parku Narodowego – klify nadmorskie i wybrzeże Zalewu Szczecińskiego.
* adres: ul. Niepodległości 3a, 72-500 Międzyzdroje;
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia: wtorek – sobota 9:00-15:00 (latem 9:00-17:00);

'''Zagroda pokazowa żubrów''' – znajduje się w niewielkiej odległości od centrum Międzyzdrojów. Można do niej dotrzeć podczas około półgodzinnego spaceru. W zagrodzie żyje kilka żubrów, a także inne leśne zwierzęta – osierocone sarny i dziki. Żubry to zwierzęta, które można spotkać niemal wyłącznie na terenie naszego kraju, a w Międzyzdrojach można podziwiać w środowisku zbliżonym do ich naturalnego. Mają do dyspozycji wybieg o wielkości 20 hektarów. Dla turystów wprowadzono liczne ułatwienia, takie jak pomosty widokowe, ławeczki oraz miejsca do spożywania posiłków. Do zagrody pokazowej można dojść dwoma popularnymi szlakami pieszymi.
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia: 
** maj – wrzesień: wtorek – niedziela 10-18, 
** październik – kwiecień: wtorek – niedziela 10-16;

'''Klify na Wyspie Wolin''' – najwyższe w Polsce klify – osiągają do 80 m wysokości ciągną się na przestrzeni 15 km, od Międzyzdrojów do Świdnej Kępy.


'''Wzgórze Wisielców''' – jest to rezerwat archeologiczny. Na wzgórzu znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk kurhanowych.
Na Wzgórzu Wisielców znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe, które było jedną z największych nekropolii na Pomorzu. Zmarłych chowano w obrządku ciałopalnym, co wskazuje na pochodzenie cmentarzyska z IX-XI wieku. Pogrzeb polegał na spaleniu zwłok wraz z darami, które powierzono nieboszczykowi za życia. Mężczyzn chowano wraz z uzbrojeniem i narzędziami, a kobiety np. z klamrami. Nazwa pochodzi z czasów późniejszych. Na wzgórzu wieszano przestępców i piratów.

W mieście znajduje się 12 pomników przyrody i drzew pomnikowych, przeważnie dęby i cisy. 

== Najbliższe okolice ==
Niespełna 10 km na południe '''Średniowieczne grodzisko na klifie w [[w:Lubin (powiat kamieński)|Lubinie]]''' – wykopaliska na miejscu grodu, który funkcjonował w tym miejscu między X a XII wiekiem. Znajdują się na najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim. Gród ten miał charakter militarny i należał do największych na Pomorzu Zachodnim. Niedawno badania archeologiczne potwierdziły, że w tym miejscu znajdował się najstarszy kościół na Pomorzu. Podczas wykopalisk udało się znaleźć również wiele innych cennych przedmiotów. Grodzisko zlokalizowane jest w najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim, co daje możliwość podziwiania panoramy Zalewu i okolic. Do dyspozycji zwiedzających są tarasy widokowe oraz lunety.
* www: [http://www.grodziskolubin.pl www.grodziskolubin.pl];
* bilety: 2 PLN; 
* godziny otwarcia: maj – wrzesień: 10-20;

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Dyskonty spożywcze:
** Biedronka, ul. Gryfa Pomorskiego
** Netto, ul. Gryfa Pomorskiego
** Lidl, ul. Niepodległości

== Gastronomia ==

== Rozrywka ==
Istnieje wiele pubów, barów i klubów w Międzyzdrojach. Większość z nich jest na promenadzie.

Kluby / lokale taneczne w Międzyzdrojach:
* [http://www.podmolo.pl/dechy/ Dechy Klub]. pod molo
* [http://www.podmolo.pl/paradise/ Paradise Club], pod molo, w całej Dechy
* [http://www.vi-hotels.com/de/amber-baltic/restaurants-bar-und-cafe/night-klub-plaza/?sword_list Plaza Night Club] w Hotelu Amber Baltic, Promenada Gwiazd 1
* [http://www.scena-club.pl/ Scena Klub], Boh. Warszawy 20, przy promenadzie (obok Dom Kultury)

== Noclegi ==
* [http://www.czasnadmorze.pl/miedzyzdroje-noclegi-nad-morzem/ Międzyzdroje – noclegi nad morzem]
* [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,miedzyzdroje,0.html Międzyzdroje noclegi]
* [https://www.seaforest.pl/ Sea &amp; Forest Resort]
* {{sleep | name=THE SEA | url=https://thesea.pl/ | address=ul. Promenada Gwiazd 15, 72-500 Międzyzdroje | phone=+48 91 577 33 00 | email=rezerwacja@thesea.pl | lat= | long= | price= | checkin= | checkout= | content=Kameralny resort wellness położony bezpośrednio przy plaży oraz Wolińskim Parku Narodowym. Obiekt oferuje autorską strefę wellness, strefę relaksu z basenem widokowym, saunami i zewnętrznym jacuzzi z widokiem na Bałtyk, a także restaurację Horizon serwującą autorską kuchnię w duchu comfort food. Miejsce przeznaczone dla dorosłych gości poszukujących ciszy, głębokiej regeneracji i holistycznego wypoczynku.}}

== Kontakt ==
* Urząd Miejski w Międzyzdrojach, ulica Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, tel. 91 327 56 31, 91 327 56 38 [http://www.międzyzdroje.pl]

== Bezpieczeństwo ==
* Policja, ul. Mickiewicza 14, Międzyzdroje, telefon: 112, 997, 91 382 53 35
* Straż Miejska, ul. Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, telefon: 91 327 56 40
* Straż Pożarna, ul. Kolejowa 25, Międzyzdroje, telefon: 112, 998, 91 328 06 80, 91 328 05 69
* Urząd Morski, ul. Skłodowskiej-Curie 18, Międzyzdroje, telefon: 91 328 25 65, 91 328 01 19

== Informacje turystyczne ==

== Gdzie dalej ==

{{Atrybucja}}
{{Jest w|Powiat kamieński}}

{{Geo|53.928889|14.451389}}

[[Kategoria:Powiat kamieński]]</text>
      <sha1>m8s8z9f0xzh9mv5z7au4ap79d3nvh36</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158260</id>
      <parentid>158259</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T11:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PRoom2026</username>
        <id>17449</id>
      </contributor>
      <comment>/* Noclegi */</comment>
      <origin>158260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10666" sha1="7t0rupxoj0rh43g426a388lvomxooib" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Międzyzdroje
 |widok            = Wejście molo Międzyzdroje1.JPG
 |opis             = Wyjście na molo
 |herb             = POL Międzyzdroje COA.svg
 |mapa             =
 |państwo          = [[Polska]]
 |region           = [[Województwo zachodniopomorskie]]
 |powierzchnia     = 4,50
 |wysokość         =
 |prefiks          = (+48) 91
 |kod pocztowy     = 72-500
 |www              = www.miedzyzdroje.pl/
}}
{{Mapframe|53.928889|14.451389|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Międzyzdroje''' (niem. ''Misdroy'') – miasto w północno-zachodniej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo zachodniopomorskie|woj. zachodniopomorskim]], w [[Powiat kamieński|powiecie kamieńskim]], siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzyzdroje, położone na wyspie [[Wolin]] nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]].

== Charakterystyka ==
Międzyzdroje są atrakcyjną miejscowością wypoczynkową. Ich turystycznym atutem są szerokie piaszczyste plaże i bliskość Wolińskiego Parku Narodowego.
Międzyzdroje to miejscowość turystyczna położona nad Bałtykiem na wyspie Wolin. Wczasowiczów z całego kraju przyciągają szerokie piaszczyste plaże i inne liczne atrakcje. Charakterystycznym miejscem w Międzyzdrojach jest molo, jedno z najdłuższych na wybrzeżu. Od kilku lat atrakcją miasta jest Aleja Gwiazd, wzorowana na tej w Hollywood. Odciskają w niej swe dłonie polskie gwiazdy filmowe. Wiele pensjonatów i willi w Międzyzdrojach pochodzi z XIX wieku, co nadaje miasteczku specyficzny charakter. Z jednej strony jest to spokojne uzdrowisko, z drugiej – znany kurort, do którego zjeżdżają znani i bogaci. Jednym z najważniejszych wydarzeń rozrywkowych w Międzyzdrojach jest Europejski Festiwal Gwiazd.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===

=== Pociągiem ===
Stacja kolejowa w Międzyzdrojach obsługuje zarówno połączenia lokalne w relacji Świnoujście – Szczecin, jak też wiele pociągów dalekobieżnych, m.in. z Warszawy, Wrocławia, Katowic, Krakowa, Rzeszowa czy Przemyśla. Duża część połączeń dalekobieżnych kursuje wyłącznie w okresie wakacji. Poza nim można dojechać do Szczecina i kontynuować podróż połączeniem regionalnym.

=== Statkiem ===

Do Międzyzdrojów można dopłynąć ze [[Świnoujście|Świnoujścia]]. Operatorem tych połączeń jest Adler-Schiffe Polska (https://www.adler-schiffe.pl/){{stan na|2026|07}}.

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==
'''Plaża w Międzyzdrojach''' – uważana jest za jedną z najczystszych i najpiękniejszych plaż w Polsce. Odpoczywając na niej można skorzystać z bogatej oferty sprzętów wodnych. Przy plaży znajdują się także knajpki i kawiarnie.

'''Molo w Międzyzdrojach''' – jest to symbol tej nadmorskiej miejscowości. Ma prawie 400 m długości i jest jednym z najdłuższych w Polsce. Zaczyna się charakterystycznymi dwiema białymi wieżyczkami. Pierwsze molo w tym miejscu zbudowano już na początku XX wieku. To dzisiejsze pochodzi z lat 90-tych. Przy molo cumują statki wycieczkowe. Jest to jedno z ulubionych miejsc spacerów wśród turystów. W pobliżu znajduje się wiele punktów gastronomicznych i stoisk z pamiątkami.

[[File:Pomnik Gustawa Holoubka w Międzyzdrojach -Aw58.JPG|thumb|Ławeczka Gustawa Holoubka]]
'''[[w:Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach|Promenada Gwiazd Międzyzdroje]]''' – jest to jedna z głównych atrakcji turystycznych Międzyzdrojów. Aleja jest wzorowana na podobnym miejscu w Hollywood. Każdego roku, podczas Festiwalu Gwiazd, znane postacie kina i telewizji zostawiają odciski swoich dłoni na pamiątkowych płytach. Od pewnego czasu przy Promenadzie Gwiazd pojawiają się ławeczki z podobiznami znanych osób. Jedna z ławeczek upamiętnia wybitnego aktora Gustawa Holoubka.

'''Muzeum Figur Woskowych''' – w muzeum można zobaczyć bardzo realistyczne woskowe rzeźby znanych aktorów i postaci filmowych, a także bohaterów kreskówek oraz popularnych muzyków. Turyści odwiedzający muzeum chętnie robią sobie zdjęcia z eksponatami, które do złudzenia przypominają żywe osoby. Ekspozycja stale się powiększa. Obecnie liczy około 30 figur. Muzeum znajduje się w pobliżu Promenady Gwiazd.
* adres: ul. Bohaterów Warszawy 20, 72-500 Międzyzdroje;
* telefon: 91 328 25 70;
* godziny otwarcia: 11:00-19:00;

'''Park Zdrojowy w Międzyzdrojach''' – park założono pod koniec XIX wieku. Można w nim zobaczyć ciekawe okazy drzew: dęby piramidalne, platany i żywotniki. Turyści często wybierają park jako miejsce wypoczynku. Jest to miejsce o zupełnie innym charakterze niż nadmorska promenada. W parku znajduje się zabytkowy dom zdrojowy, a także siedziba Międzynarodowego Domu Kultury oraz Muzeum Figur Woskowych.

'''Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego''' – na wystawach w muzeum można poznać bliżej florę i faunę Wolińskiego Parku Narodowego. Placówka należy do najbardziej uczęszczanych muzeów przyrodniczych w kraju. Wystawy wykonane są przy użyciu realistycznych modeli, przedstawiających zwierzęta w ich naturalnym środowisku. Muzeum posiada największą w Polsce kolekcję samców batalionów w ich szacie godowej. Ważną część ekspozycji stanowi fotografia, malarstwo i rzeźba o tematyce przyrodniczej. Na wystawach bardzo realistycznie zostały przedstawione krajobrazy typowe dla Wolińskiego Parku Narodowego – klify nadmorskie i wybrzeże Zalewu Szczecińskiego.
* adres: ul. Niepodległości 3a, 72-500 Międzyzdroje;
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia: wtorek – sobota 9:00-15:00 (latem 9:00-17:00);

'''Zagroda pokazowa żubrów''' – znajduje się w niewielkiej odległości od centrum Międzyzdrojów. Można do niej dotrzeć podczas około półgodzinnego spaceru. W zagrodzie żyje kilka żubrów, a także inne leśne zwierzęta – osierocone sarny i dziki. Żubry to zwierzęta, które można spotkać niemal wyłącznie na terenie naszego kraju, a w Międzyzdrojach można podziwiać w środowisku zbliżonym do ich naturalnego. Mają do dyspozycji wybieg o wielkości 20 hektarów. Dla turystów wprowadzono liczne ułatwienia, takie jak pomosty widokowe, ławeczki oraz miejsca do spożywania posiłków. Do zagrody pokazowej można dojść dwoma popularnymi szlakami pieszymi.
* www: [http://www.wolinpn.pl www.wolinpn.pl];
* bilety: 3-5 PLN;
* godziny otwarcia: 
** maj – wrzesień: wtorek – niedziela 10-18, 
** październik – kwiecień: wtorek – niedziela 10-16;

'''Klify na Wyspie Wolin''' – najwyższe w Polsce klify – osiągają do 80 m wysokości ciągną się na przestrzeni 15 km, od Międzyzdrojów do Świdnej Kępy.


'''Wzgórze Wisielców''' – jest to rezerwat archeologiczny. Na wzgórzu znajduje się jedno z najstarszych cmentarzysk kurhanowych.
Na Wzgórzu Wisielców znajduje się rezerwat archeologiczny obejmujący cmentarzysko kurhanowe, które było jedną z największych nekropolii na Pomorzu. Zmarłych chowano w obrządku ciałopalnym, co wskazuje na pochodzenie cmentarzyska z IX-XI wieku. Pogrzeb polegał na spaleniu zwłok wraz z darami, które powierzono nieboszczykowi za życia. Mężczyzn chowano wraz z uzbrojeniem i narzędziami, a kobiety np. z klamrami. Nazwa pochodzi z czasów późniejszych. Na wzgórzu wieszano przestępców i piratów.

W mieście znajduje się 12 pomników przyrody i drzew pomnikowych, przeważnie dęby i cisy. 

== Najbliższe okolice ==
Niespełna 10 km na południe '''Średniowieczne grodzisko na klifie w [[w:Lubin (powiat kamieński)|Lubinie]]''' – wykopaliska na miejscu grodu, który funkcjonował w tym miejscu między X a XII wiekiem. Znajdują się na najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim. Gród ten miał charakter militarny i należał do największych na Pomorzu Zachodnim. Niedawno badania archeologiczne potwierdziły, że w tym miejscu znajdował się najstarszy kościół na Pomorzu. Podczas wykopalisk udało się znaleźć również wiele innych cennych przedmiotów. Grodzisko zlokalizowane jest w najwyższym punkcie nad Zalewem Szczecińskim, co daje możliwość podziwiania panoramy Zalewu i okolic. Do dyspozycji zwiedzających są tarasy widokowe oraz lunety.
* www: [http://www.grodziskolubin.pl www.grodziskolubin.pl];
* bilety: 2 PLN; 
* godziny otwarcia: maj – wrzesień: 10-20;

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Dyskonty spożywcze:
** Biedronka, ul. Gryfa Pomorskiego
** Netto, ul. Gryfa Pomorskiego
** Lidl, ul. Niepodległości

== Gastronomia ==

== Rozrywka ==
Istnieje wiele pubów, barów i klubów w Międzyzdrojach. Większość z nich jest na promenadzie.

Kluby / lokale taneczne w Międzyzdrojach:
* [http://www.podmolo.pl/dechy/ Dechy Klub]. pod molo
* [http://www.podmolo.pl/paradise/ Paradise Club], pod molo, w całej Dechy
* [http://www.vi-hotels.com/de/amber-baltic/restaurants-bar-und-cafe/night-klub-plaza/?sword_list Plaza Night Club] w Hotelu Amber Baltic, Promenada Gwiazd 1
* [http://www.scena-club.pl/ Scena Klub], Boh. Warszawy 20, przy promenadzie (obok Dom Kultury)

== Noclegi ==
* [http://www.czasnadmorze.pl/miedzyzdroje-noclegi-nad-morzem/ Międzyzdroje – noclegi nad morzem]
* [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,miedzyzdroje,0.html Międzyzdroje noclegi]
* [https://www.seaforest.pl/ Sea &amp; Forest Resort]
* '''[https://thesea.pl/ THE SEA Wellness Resort Międzyzdroje]''' - Kameralny resort wellness, położony bezpośrednio przy plaży oraz Wolińskim Parku Narodowym. Obiekt oferuje autorską strefę wellness LLUM SPACE, strefę relaksu z basenem widokowym, saunami i zewnętrznym jacuzzi z widokiem na Bałtyk, a także restaurację Horizon serwującą autorską kuchnię w duchu comfort food. Miejsce przeznaczone dla dorosłych gości poszukujących ciszy, głębokiej regeneracji i holistycznego wypoczynku. Adres: ul. Promenada Gwiazd 15, 72-500 Międzyzdroje, tel. +48 91 577 33 00, e-mail: rezerwacja@thesea.pl.

== Kontakt ==
* Urząd Miejski w Międzyzdrojach, ulica Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, tel. 91 327 56 31, 91 327 56 38 [http://www.międzyzdroje.pl]

== Bezpieczeństwo ==
* Policja, ul. Mickiewicza 14, Międzyzdroje, telefon: 112, 997, 91 382 53 35
* Straż Miejska, ul. Książąt Pomorskich 5, Międzyzdroje, telefon: 91 327 56 40
* Straż Pożarna, ul. Kolejowa 25, Międzyzdroje, telefon: 112, 998, 91 328 06 80, 91 328 05 69
* Urząd Morski, ul. Skłodowskiej-Curie 18, Międzyzdroje, telefon: 91 328 25 65, 91 328 01 19

== Informacje turystyczne ==

== Gdzie dalej ==

{{Atrybucja}}
{{Jest w|Powiat kamieński}}

{{Geo|53.928889|14.451389}}

[[Kategoria:Powiat kamieński]]</text>
      <sha1>7t0rupxoj0rh43g426a388lvomxooib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oropesa del Mar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9699</id>
    <revision>
      <id>158253</id>
      <parentid>90612</parentid>
      <timestamp>2026-08-12T14:11:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>3013</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Escut_d'Orpesa-2.svg with [[File:Escut_Orpesa.svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request)).</comment>
      <origin>158253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="drkv8m06ftz5ukod94tu799h2ps9xwz" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa        = Oropesa del Mar
 |widok        = Overview of Oropesa del Mar, Valencia Region, Spain.jpg
 |herb         = Escut Orpesa.svg
 |mapa         = Localització d'Orpesa respecte del País Valencià.png
 |państwo      = [[Hiszpania]]
|region       = [[Walencja (wspólnota autonomiczna)|Walencja]]
 |powierzchnia = 26,42
 |lud          = 8900
 |prefiks      = 
 |www          = http://www.oropesadelmar.es/
}}
'''Oropesa del Mar''' – [[Hiszpania|hiszpańska]] gmina w [[Walencja (wspólnota autonomiczna)|Walencji]], w prowincji Castellón, w comarce Plana Alta.

== Charakterystyka ==

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
'''Port lotniczy Castellón–Costa Azahar''' obsługuje połączenia z Poznania liniami Ryanair.

=== Koleją ===
W Oropesa del Mar znajduje się stacja kolejowa na linii Barcelona-Walencja. 

=== Samochodem ===
Oropesa del Mar leży przy Autostradzie Śródziemnomorskiej [[Barcelona]]-[[Walencja]]-[[Malaga]].

== Język ==

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Jest w|Castellón (prowincja)}}

[[Kategoria:Walencja]]</text>
      <sha1>drkv8m06ftz5ukod94tu799h2ps9xwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Vall d’Uixó</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13650</id>
    <revision>
      <id>158258</id>
      <parentid>131148</parentid>
      <timestamp>2026-08-13T03:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sàádî</username>
        <id>17625</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Escut de la Vall d'Uixó-3.svg]] → [[File:Escut la Vall d'Uixó.svg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request)</comment>
      <origin>158258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1176" sha1="pvm2kocnnp75jwmosv1kfowabpxzcwv" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa        = Ajuntament_lavallduixo.jpg
 |widok        = Benicasim.Iglesia_de_Santo_Tomás_de_Villanueva.jpg
 |herb         = Escut la Vall d'Uixó.svg
 |mapa         = Localització de la Vall d'Uixó respecte del País Valencià.png
 |państwo      = [[Hiszpania]]
 |region       = [[Walencja (wspólnota autonomiczna)|Walencja]]
 |powierzchnia = 67,08
 |lud          = 31 600
 |prefiks      = 
 |www          = http://www.lavallduixo.es/
}}
'''La Vall d’Uixó''' – [[Hiszpania|hiszpańska]] gmina w [[Walencja (wspólnota autonomiczna)|Walencji]], w [[Castellón (prowincja)|prowincji Castellón]].

== Charakterystyka ==

== Dojazd ==
=== Samolotem ===

=== Koleją ===

=== Samochodem ===
La Vall d’Uixó leży przy Autostradzie Śródziemnomorskiej [[Barcelona]]-[[Walencja]]-[[Malaga]].

== Język ==

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Jest w|Castellón (prowincja)}}

[[Kategoria:Walencja]]</text>
      <sha1>pvm2kocnnp75jwmosv1kfowabpxzcwv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>