Plymouth

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipodróże</sitename>
    <dbname>plwikivoyage</dbname>
    <base>https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.16</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipodróże</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikipodróży</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Plymouth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5381</id>
    <revision>
      <id>158384</id>
      <parentid>158380</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T21:09:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>158384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68144" sha1="g2go8ko6sfelu73a3o5reyqdtnqo81u" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Plymouth
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Plymouth 2018.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Plymouth.svg
 |mapa             = Plymouth_UK_locator_map.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Wielka Brytania]] / [[Plik:Flag of England.svg|20px]] [[Anglia]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Devon.svg|20px]] [[Devon]]
 |powierzchnia     = 80
 |wysokość         = 34
 |ludność          = 277 800
 |prefiks          = 01752
 |kod pocztowy     = PL1–9
 |www              = http://plymouth.gov.uk/
}}
[[Plik:Plymouth Hoe from Staddon Heights.jpg|thumb|Plymouth Hoe ze Staddon Heights i widok na wody zatoki Plymouth Sound.]]
[[Plik:Smeatons tower - Plymouth Hoe.jpg|thumb|Wieża Smeatona – Plymouth Hoe]]
'''Plymouth''' to miasto w hrabstwie [[Devon]] i największe miasto na południowym wybrzeżu [[Anglia|Anglii]], liczące w 2021 roku 265 000 mieszkańców. Leży około 310 km na południowy zachód od [[Londyn]]u, gdzie rzeka Plym i rzeka Tamar (wymawiane „TAY-mar”) wpływają do rozległej zatoki Plymouth Sound, tworząc idealny naturalny port. Morze stanowiło serce Plymouth od czasu jego założenia w średniowieczu jako faktorii handlowej i źródła dobrobytu. Plymouth było punktem, z którego Ojcowie Pielgrzymi opuścili Anglię w 1620 roku, udając się do [[Massachusetts]], co dziś upamiętniają Schody Mayflower.

== Charakterystyka ==
[[Plik:PlymouthBarbican.jpg|right|thumb|Łodzie rybackie na Barbican w Plymouth]]
Plymouth to jedno z klasycznych [[Anglia|angielskich]] miast oceanicznych i od wieków jest ośrodkiem żeglugi; najpierw dla handlu i żeglugi handlowej, a dziś jako baza dla Królewskiej Marynarki Wojennej. Rzeczywiście, stocznia Devonport jest najbardziej rozbudowaną bazą morską w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. Woda i możliwości spędzania wolnego czasu przyciągają do Plymouth wielu turystów, podobnie jak różne muzea i inne atrakcje turystyczne. Dodatkowo położenie blisko Dartmoor i innych atrakcji południowego Devon na wschodzie i [[Kornwalia|Kornwalii]] na zachodzie czyni go doskonałą bazą wypadową na wycieczkę do [[South West England|południowo-zachodniej Anglii]].

Miasto zostało mocno zbombardowane podczas II wojny światowej, a znaczna część centrum miasta została zniszczona. Po wojnie powstał najpierw kompleksowy plan odbudowy starannie zaplanowanych przestrzeni miejskich i eleganckich budynków ulic handlowych w centrum miasta, wybudowanych w latach pięćdziesiątych XX wieku. Jednak ze względu na ograniczenia budżetowe wiele budynków wzniesionych w latach 60. i 70. XX wieku miało niską jakość architektoniczną i obecnie są one burzone i zastępowane w całym mieście nowoczesnymi (z wyjątkiem niektórych jakości, takich jak zabytkowa wieża Civic Center na Paradzie Królewskiej). W rezultacie istnieje wiele nowoczesnych budynków, a kolejne są w budowie.

Plymouth to przyjazne miasto, w którym panuje egalitarna atmosfera i poczucie otwartości wśród mieszkańców, przy czym mniej jest dowodów na ostry podział między bogatymi i biednymi, jaki można spotkać w dużej części południowej części Anglii. Miasto otaczają wspaniałe krajobrazy Devonu i Kornwalii, a słynne lokalizacje, takie jak Hoe, Barbican i Plymouth Sound, przyciągają co roku tysiące turystów, a mimo to Plymouth nie ma atmosfery „pułapki turystycznej”, która wisi nad wieloma innymi angielskimi miastami. Dla tych, którzy kochają morze, wybrzeże lub ponure krajobrazy Dartmoor, lub po prostu chcą odpocząć w gościnnym i interesującym mieście, Plymouth jest kuszącym i przyjaznym miejscem.

Mieszkaniec Plymouth nazywany jest '''Plymothian'''. Możesz także usłyszeć bardziej obraźliwe określenie „Janner”, ale nie nazywaj tak nikogo, jeśli jesteś gościem! W mieście jest duża obecność wojskowa, z główną bazą Królewskiej Marynarki Wojennej w Devonport, pułkiem komandosów armii brytyjskiej w Królewskiej Cytadeli i bazą Royal Marines w Stonehouse. Ponadto prawdopodobnie znajdziesz tu wielu turystów i studentów.

=== Orientacja ===
[[Plik:Plymouth shown within Devon and UK.png|thumb|Położenie Plymouth, pokazane w hrabstwie Devon i Wielkiej Brytanii]]
Miasto położone jest w południowo-zachodnim narożniku [[Devon]]u, a [[Kornwalia]] zaczyna się tuż na zachód od miasta. Leży między dwoma ujściami rzek: estuarium rzeki Tamar („TAY-mar”) na zachodzie (estuarium nazywa się '''Hamoaze''') i estuarium rzeki Plym na wschodzie (zwane '''Cattewater'''). Na południu znajduje się '''Plymouth Sound''' (wszyscy nazywają go po prostu „The Sound”), duża zatoka ograniczona od zachodu Półwyspem Rame, który obecnie jest częścią [[Kornwalia|Kornwalii]], a od wschodu Półwyspem Mount Batten. Tworzy on jeden z najbardziej imponujących naturalnych portów na świecie, w którym można zobaczyć niezliczone jachty, żaglowce, kajaki, inne jednostki rekreacyjne, a nawet małe kutry rybackie (których w Plymouth jest całkiem sporo). Sound jest chroniony przed morzem przez ogromny falochron na jego południowym krańcu, dobrze widoczny z brzegu. Często można zobaczyć wokół niego okręty wojenne.

Tuż nad wodą znajduje się porośnięty trawą teren zwany '''Plymouth Hoe''' (zawsze nazywany po prostu „the Hoe”), którego nazwa pochodzi od saksońskiego słowa oznaczającego „trawiaste zbocze”. Hoe łatwo rozpoznać po wznoszącej się na nim latarni morskiej (Smeaton's Tower) i rozległym, trawiastym terenie. Stąd, zaplanowanego w ramach wielkiej przebudowy lat 50. XX wieku, biegnie na północ od „kręgosłupa” miasta. Od Smeaton's Tower na Hoe do stacji kolejowej na północ od centrum miasta (które można rozpoznać po wieży z lat 70., InterCity House). Tym „kręgosłupem” jest '''Armada Way''', szeroka ulica, w większości przeznaczona dla pieszych, z biurami rady miejskiej na południowym krańcu oraz sklepami, bankami i kawiarniami na północy. Ze wschodu na zachód przez Armada Way biegną inne ważne ulice centrum miasta z ich eleganckimi, choć już wyblakłymi budynkami: Royal Parade, New George Street, Cornwall Street i Mayflower Street. Te ulice w centrum miasta są ograniczone ruchliwymi arteriami głównymi. Na wschód od Hoe znajduje się dzielnica '''Barbican''' (z historycznymi ulicami i dużym portem/mariną), a duży i imponujący kampus Uniwersytetu w Plymouth znajduje się tuż po drugiej stronie głównej drogi, na północny wschód od centrum miasta. Inne główne ulice znajdują się przy tych ulicach.

=== Historia ===
[[Plik:HMNB Devonport.jpg|thumb|Baza Royal Navy w Plymouth, HMNB Devonport, nad wodami Hamoaze (tj. estuarium rzeki Tamar)]]
[[Plik:Buildings at St Andrew's Cross, Plymouth - geograph.org.uk - 1776575.jpg|thumb|Budynki przy St Andrew's Cross w Plymouth, zbudowane w ramach rekonstrukcji z lat 50. XX wieku. W budynku po lewej stronie mieści się Poczta Główna.]]
[[Plik:Plynouth Sound A.jpg|thumb|Widok na Plymouth Sound, przedstawiający Tinside Lido]]
Miasto Plymouth leży w historycznym hrabstwie [[Devon]]. Obszar ten został po raz pierwszy odnotowany w Księdze Domesday jako „Sudtone” (1086; później Sutton), które znajdowało się w miejscu, gdzie dziś znajduje się Barbican. Mniej więcej w tym samym czasie istniał również port handlowy Plympton, położony dalej w górę rzeki (do dziś funkcjonuje jako przedmieście). Jednak rzeka Plympton zamuliła się w XI wieku, a obszar ten stopniowo stał się znany jako „Plymouth”. '''Morze''' zawsze było sercem historii Plymouth i ma długą i bogatą tradycję morską. Jego rozwój z małej wioski rybackiej, a następnie portu handlowego, opierał się na położeniu nad jednym z największych naturalnych portów na świecie oraz na przedsiębiorczości żeglarzy: rybaków, kupców, korsarzy, a później Królewskiej Marynarki Wojennej.

Plymouth było domem elżbietańskiego korsarza i bohatera/złoczyńcy, '''Sir Francisa Drake'a''' (choć urodził się w [[Tavistock]] kilka mil na północ) i stąd planował swoje najazdy i inne morskie przygody. W 1588 roku angielska marynarka wojenna, której częścią dowodził Drake, wypłynęła z Plymouth, by pokonać '''hiszpańską Armadę'''. Mówi się, że Drake odmówił opuszczenia portu, dopóki nie skończył gry w kręgle na Hoe. Choć to prawdopodobnie bardziej legenda niż historia, do dziś na Hoe działa klub kręgli. W 1620 roku Ojcowie Pielgrzymi popłynęli do Nowego Świata, po tym jak zawinęli do Plymouth na naprawy, uciekając przed prześladowaniami religijnymi, by ostatecznie założyć kolonię [[Plymouth (Massachusetts)|Plymouth]] w [[Massachusetts]]. Plymouth było bastionem sił parlamentarnych w angielskiej wojnie domowej, co zostało zapisane w historii tego miejsca w takich miejscach jak park Freedom Fields. Po restauracji, nowy król, Karol II, nakazał budowę potężnego fortu ('''Królewskiej Cytadeli'''), aby chronić miasto przed najeźdźcami – tak wielkie było jego strategiczne znaczenie. Działa fortu skierowane były jednak również w głąb lądu, co miało być sygnałem dla mieszkańców miasta, gdzie powinni być lojalni! Królewska Cytadela nadal jest siedzibą oddziału armii. '''Królewska Stocznia''' została zbudowana w tym rejonie, nad brzegiem rzeki Tamar, w 1690 roku. Plymouth zostało połączone w 1914 roku z miastami Devonport i Stonehouse, tworząc nowoczesne miasto, któremu prawa miejskie nadano w 1928 roku. Obejmuje ono historyczne obszary Plymstock i Plympton.

Miasto zostało poważnie zniszczone przez bombardowania podczas '''II wojny światowej''' (1939–1945), a centrum miasta zostało później gruntownie przebudowane. W Charles Cross, zrujnowany Kościół św. Karola pozostał jako pomnik pamięci wielu poległych. Za nim, w dramatycznym stylu, wzniesiono centrum handlowe Drake Circus, które stanowiło imponujące wejście do miasta od południowego wschodu. Ulice handlowe w centrum miasta zostały przebudowane jako pierwsze, zgodnie z wielkim planem Sir Patricka Abercrombiego. W rezultacie powstały eleganckie, okazałe budynki z lat 50. XX wieku, które można podziwiać na ulicach takich jak Armada Way, New George Street i Cornwall Street. Obecnie jednak wymagają one renowacji. Znaczna część pozostałej części przebudowy obejmowała tanie budynki w stylu brutalistycznym, modnym w latach 60. i 70. XX wieku, z których większość nie miała walorów architektonicznych. Wyjątkiem było jednak Centrum Obywatelskie, wpisane na listę zabytków klasy II. Zachowało się wiele zabytkowych budynków, szczególnie w okolicy Barbican Centre, odizolowane przykłady w centrum miasta, takie jak Muzeum Miejskie, a także te poza centrum, które uniknęły najgorszych bombardowań (np. Royal William Yard).

Z uwagi na dramatyczne nadmorskie położenie, otaczający krajobraz jest niezwykle imponujący. Plymouth jest na przemian surowe i pagórkowate, a czasem zielone i faliste. Słynny Dartmoor został uznany za park narodowy w 1951 roku. Do popularnych miejsc należą Wieża Smeatona (latarnia morska odbudowana na Hoe z pierwotnej lokalizacji na Eddystone Rock, kiedy to zastąpiono ją nową), Półwysep Mount Batten, Narodowe Akwarium Morskie oraz Opactwo Buckland, dawny dom Drake'a. Turystyka jest ważnym aspektem gospodarki Plymouth. Prawie 12 milionów ludzi odwiedza Plymouth każdego roku. Oprócz wszystkich atrakcji nowoczesnego miasta, Plymouth jest popularną bazą wypadową do innych znanych miejsc, w tym plaż i szlaków turystycznych wybrzeża [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]] oraz ponurego krajobrazu pobliskiego [[Dartmoor]].

=== Geologia ===
Miasto Plymouth składa się z wielu rodzajów skał. Hoe, na południu miasta, składa się z wapienia dewońskiego, który również został wykorzystany do budowy dość dużej części miasta (większość starszych domów i budynków ma przynajmniej elewacje z kamienia). Obszar wokół stacji zbudowany jest z mułowca, który również pochodzi z dewonu. Zewnętrzne obszary miasta to coraz wyższe klasy zmetamorfizowanego mułowca, z okazjonalnymi poduszkowymi lawami na wzgórzach. [[Dartmoor]] to masywny batolit (duża bryła) granitu, podczas gdy Cawsand i Kingsand (dostępne promem z Barbican) zawierają różnorodne struktury magmowe.

== Dojazd ==
[[Plik:Royal William Yard, Plymouth, Devon.jpg|thumb|Royal William Yard]]
=== Samolotem ===
Plymouth nie ma już własnego lotniska, ponieważ zostało zamknięte w 2011 roku. Można jednak skorzystać z innych w regionie i skorzystać z połączenia autobusowego, kolejowego lub samochodowego. Odwiedź stronę [https://www.nationalrail.co.uk/ www.nationalrail.co.uk], aby zaplanować podróż z tych miast lub z własnej stacji lotniska Gatwick do Plymouth.

* {{Znacznik|Port lotniczy Exeter|50.734444|-3.413889|typ=transport}}'''[http://www.exeter-airport.co.uk/ Port lotniczy Exeter]''' ({{IATA|EXT}}) znajduje się 45 minut jazdy samochodem na północny wschód (lub autobusem do Exeter i stamtąd pociągiem).
* W pobliżu znajduje się także {{Znacznik|Port lotniczy Bristol|51.382778|-2.719167|typ=transport}}'''[https://www.bristolairport.co.uk/ lotnisko w Bristolu]''' ({{IATA|BRS}}), które obsługuje loty do Wielkiej Brytanii i Europy różnymi liniami lotniczymi, w tym easyJet, Ryanair, Air France i innymi. Często kursującym autobusem można dojechać na stację Bristol Temple Meads, skąd w dwie godziny można dojechać pociągiem do Plymouth. Istnieje również bezpośredni autobus z lotniska do centrum Plymouth, obsługiwany przez firmę Stagecoach, a podróż trwa około trzech godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Gatwick|51.148056|-0.190278|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Gatwick]]''' ({{IATA|LGW}}) to przydatna opcja, jeśli przyjeżdżasz z zagranicy lub z dalszych miejsc w Wielkiej Brytanii. Loty oferowane są z całej Europy i innych miejsc na świecie, takich jak Bliski Wschód i [[Kanada]] (choć nie z USA). Z własnej stacji Gatwick można dojechać pociągiem do [[Reading]] i tam przesiąść się na pociąg do Plymouth; cała podróż z przesiadkami zajmuje około 5 godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Heathrow|51.4775|-0.461389|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Heathrow]]''' ({{IATA|LHR}}) jest przydatne, ponieważ przylatują tu samoloty ze wszystkich krajów świata. Wsiądź do pociągu Heathrow Express lub Heathrow Connect do stacji London Paddington; z Paddington bezpośrednie pociągi do Plymouth jadą 3,5–4 godziny.

=== Koleją ===
[[Plik:Plymouth (North Road) station (6395408523).jpg|thumb|Stacja kolejowa Plymouth. Za nią znajduje się InterCity Place — skorzystaj z tego punktu orientacyjnego, aby znaleźć stację.]]
{{Znacznik|Stacja kolejowa Plymouth|50.3778 |-4.143 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/plymouth/ Stacja kolejowa Plymouth]''', North Road, PL4 6AB (''na północ od centrum miasta, kilka minut spacerem''). 

Jeśli jedziesz ze wschodu lub na wschód, prawdopodobnie pojedziesz odcinkiem linii między [[Newton Abbot]] a [[Exeter]]. Jest to jeden z najbardziej malowniczych odcinków w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], ponieważ pociąg jedzie [https://greatscenicrailways.co.uk/lines/riviera-line/ Riviera Linie] wzdłuż nabrzeża między [[Teignmouth]] (wymawiane „Tin-muth”), [[Dawlish]] i [[Starcross]], a niesamowite klify i łagodne wzgórza zdobią całą trasę. Nie spuszczaj wzroku z okna!

* Połączenia '''Inter-City''' obsługują Great Western (głównie pociągami InterCity 125) i CrossCountry (głównie pociągami Voyager lub czasami InterCity 125). Bezpośrednie pociągi przyjeżdżają i odjeżdżają do stacji [[Londyn|London]] Paddington (podróż trwa 3–4 godziny), [[Bristol]]u (2 godziny), Midlands (np. [[Birmingham]] 3 godz. 40 min), stacji w północnej Anglii (kilka godzin) i [[Szkocja|Szkocji]] (np. [[Edynburg]] 9,5 godziny, [[Aberdeen]] 12 godzin!). Można również skorzystać z połączeń międzymiastowych na zachód do [[Kornwalia|Kornwalii]], do takich miejsc jak [[Penzance]] i [[Truro]]. Pociągiem bezpośrednim lub z przesiadką można dotrzeć do niemal każdego miejsca w [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] lub [[Walia|Walii]].
* '''Pociągi sypialne do [[Londyn]]u''' obsługuje Great Western. „[https://www.gwr.com/plan-journey/journey-information/on-board/night-riviera-sleeper Night Riviera]” odjeżdża z [[Londyn]]u około północy w każdą noc powszednią i niedzielę, przyjeżdża do Plymouth o 5:22 rano (5:36 rano w niedziele) i odjeżdża o 6:30 rano; pociąg kontynuuje podróż do [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]]. Dostępne są usługi budzenia lub możliwość ustawienia alarmu w telefonie!
* '''Połączenia lokalne''' w całym regionie zapewnia Great Western (głównie pociągami Sprinter) do stacji w [[Kornwalia|Kornwalii]], [[Devon]] i dalej.
Aby dostać się ze stacji Plymouth do centrum miasta, należy wyjść z głównego holu, skręcając w prawo. Na głównej drodze należy skręcić w lewo i iść nią (to Saltash Road — zobaczysz samochody pędzące w kierunku centrum miasta). Po dotarciu do węzła drogowego/ronda, należy skorzystać z przejścia podziemnego dla pieszych, aby przejść przez ulice i udać się do miasta centralną aleją (to Armada Way). Przed sobą zobaczysz budynki w centrum miasta. Armada Way prowadzi bezpośrednio przez dzielnicę handlową, aż do zabytkowego pomnika marynarki wojennej na Hoe. Na stacji jest też mnóstwo taksówek, można też wsiąść do autobusu z przystanków na Saltash Road (choć tak naprawdę nie jest daleko).

=== Samochodem ===
Główną trasą dojazdową do Plymouth ze wschodu i zachodu jest dwujezdniowa droga [[Plik:UK_road_A38.svg|25px]], która przebiega przez miasto (Devon Expressway). Łączy się ona z autostradą [[Plik:UK-Motorway-M5.svg|25px]] w [[Exeter]], umożliwiając dalszą podróż, a na zachodzie prowadzi do serca [[Kornwalia|Kornwalii]]. Droga [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]] łączy Plymouth z [[Tavistock]], [[Okehampton]], [[Plik:UK_road_A30.svg|25px]] i północnym [[Devon]]em.

=== Autokarem ===
Zarówno dworzec autobusowy w Plymouth, jak i dworzec autobusowy Armada znajdują się na Armada Way. Zastępuje on obecnie zamknięty dworzec autobusowy Bretonside przy Exeter Street.

{{Znacznik|Dworzec autobusowy Plymouth|50.3730201 |-4.1429011 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Plymouth''', 165 Armada Way, PL1 1HZ, ☏ +44 871 781 8181. 

[https://www.nationalexpress.com/en/help/coach-stations/plymouth National Express] obsługuje usługi na terenie [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], które przyjeżdżają i odjeżdżają stąd. Poza tym dojeżdżają tu także usługi lokalne i regionalne z miast regionu.

Autobusy '''[https://www.stagecoachbus.com/promos-and-offers/south-west/fly-the-south-west-falcon South West Falcon]''' łączą [[Bristol]], [[Taunton]], [[Exeter]] i Plymouth. Bilet jednorazowy z Plymouth do Bristolu kosztuje 28 funtów. Bilety można rezerwować online z wyprzedzeniem, ale rezerwacja nie jest wymagana.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, ale nie chcesz borykać się z problemami z parkowaniem w centrum miasta, w mieście znajdują się także trzy główne obiekty [https://www.parkandride.net/plymouth/index.shtml Park &amp; ​​Ride]: {{Znacznik|'''Coypool'''|50.393871|-4.082201|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Coypool''' (na wschód od Plympton), 2 {{Znacznik|'''George Junction'''|50.428016|-4.111886|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''George Junction''' (na północ) i {{Znacznik|'''Milehouse'''|50.388766|-4.152642|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Milehouse''' (centrum miasta).

=== Statkiem ===
{{Znacznik|Terminal promowy|50.36473796320755|-4.158242769546788|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. [https://www.brittany-ferries.com/ Brittany Ferries] oferuje połączenia do Plymouth z [[Santander]] (22 godziny) i [[Roscoff]] (6 godzin w ciągu dnia, 8 godzin w nocy). Terminal promowy znajduje się na zachód od centrum miasta, w Millbay Docks, około 0,80 km (800 m) spacerem od dzielnicy handlowej Hoe and Central.

== Komunikacja ==
{{mapa|50.3706|-4.1397|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Większość miejsc, w których znajdują się hotele i które odwiedzają turyści, znajduje się w centrum miasta i można łatwo między nimi spacerować. W rzeczywistości spacerowanie to świetny sposób na poznanie miasta i poznanie stylu życia mieszkańców Plymoth. Jednak zimą, podczas dalszej podróży (np. do zabytkowego Devonport) lub gdy po prostu nie masz ochoty lub nie możesz iść pieszo, istnieją inne opcje.

=== Pieszo ===
[[Plik:Plymouth Royal Parade PCB 421 W511WGH.jpg|thumb|Wiele linii autobusowych zatrzymuje się na dworcu Royal Parade w centrum miasta.]]
Mapę można otrzymać w Centrum Informacji Turystycznej w Barbican. Alternatywnie możesz wydrukować go z usługi map online, takiej jak OpenStreetMap, lub skorzystać z aplikacji map na smartfonie, ponieważ miasto zostanie szczegółowo opisane.

=== Autobusem ===
Autobus to główny środek transportu publicznego w Plymouth, obsługujący całe miasto. Dwie prywatne firmy obsługują wszystkie autobusy w celach zarobkowych: Plymouth CityBus (należąca do grupy GoAhead) i Stagecoach South West. Wiele z tych usług zatrzymuje się na przystanku Royal Parade w centrum miasta. Ceny biletów w obu przypadkach zależą od tego, jak daleko podróżujesz. W przypadku krótkiej podróży (np. ze stacji kolejowej do Royal Parade) opłata za przejazd dla jednej osoby dorosłej może wynosić 1,00 GBP lub 1,10 GBP; wzrośnie w przypadku dłuższych dystansów i może wynieść do 2,50 GBP w przypadku długich dystansów. Mapy autobusów można odebrać w Biurze Informacji Turystycznej w Barbican lub odwiedzić strony internetowe przewoźników pod adresem [https://www.plymouthbus.co.uk/ www.plymouthbus.co.uk/] i [http://www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/ www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/].

=== Taksówką ===
Aby zamówić taksówkę, skorzystaj z przydatnego numeru Taxifirst pod numerem ☏ +44 1752 222-222.

=== Łodzią ===
Jednym z najbardziej „lokalnych” sposobów poruszania się jest taksówka wodna lub łódź. Większość tych usług odjeżdża z '''lądowiska Barbican''' (przy schodach Mayflower) i jest obsługiwana przez prywatne firmy. Chociaż nie zawsze tak było, większość linii kursuje obecnie zimą. Niemniej jednak zaleca się sprawdzenie rozkładów jazdy, ponieważ niektóre usługi mogą być ograniczone, zazwyczaj wieczorem.

W zależności od długości podróży i przewoźnika ceny mogą wahać się od 1,50 GBP do 4,00 GBP. Ogólnie rzecz biorąc, nie płacisz, gdy wsiadasz. Po wypłynięciu łodzi lub tuż przed wypłynięciem członek załogi przyjdzie, aby odebrać płatność.

Dwie najpopularniejsze usługi wśród mieszkańców to prawdopodobnie linia Barbican-Mountbatten i prom Cremyll z Admiral's Hard do Mount Edgecumbe. Mogą one być stosunkowo zajęte wieczorami i w godzinach szczytu; Szczególnie prom Cremyll może być pełen dzieci w wieku szkolnym około 16:00 w czasie semestru. To powiedziawszy, faktycznie zabierają znaczną ilość czasu z podróży.

Inne trasy przydatne turystycznie to linia Barbican-Royal William Yard, Barbican-Mount Edgecumbe i Barbican-Cawsand/Kingsand.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Plymouth Hoe.jpg|thumb|Plymouth Hoe]]
[[Plik:Plymouth , Hoe Road Pavement - geograph.org.uk - 1178356.jpg|thumb|Wybrzeże w Plymouth, Hoe Road.]]
* {{zobacz
| name=[https://www.national-aquarium.co.uk/ Narodowe Akwarium Morskie]| alt= | url= | adres=Rope Walk, Coxside | lat=50.3666| long=-4.1313| wskazówki=
| tollfree=+44 844 893 7938 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największe akwarium w Wielkiej Brytanii i najgłębsze w Europie. Znajduje się w pobliżu historycznej dzielnicy Barbican, w której znajduje się najstarsza piekarnia w Wielkiej Brytanii (Jacka's) oraz Schody Mayflower, skąd Ojcowie Pielgrzymi wyruszyli do Nowego Świata w 1621 roku. To również idealne miejsce dla rodzin. Można do niego dotrzeć ze Schodów Mayflower/Barbican, przechodząc przez most nad śluzą, który prowadzi do mariny. Most obraca się, umożliwiając przepływanie łodzi, co jest ciekawym widokiem. Obowiązuje jednak opłata za wstęp z nieograniczonym wstępem przez 1 rok. Akwarium posiada również doskonałą restaurację rybną na zewnątrz, w której można zjeść na miejscu lub na wynos. Dorośli [16+]: 22,50 GBP, dzieci [3-15] 11,25 GBP, dzieci [poniżej 3 lat]: bezpłatnie, seniorzy [60+] 20,50 GBP (stan na grudzień 2023 r.)
}}
* {{Znacznik|Plymouth Hoe|50.36537|-4.14209|typ=natura}}'''Plymouth Hoe''' (The Hoe). Duży park publiczny na nabrzeżu, charakterystyczny dla Plymouth. Według legendy było to miejsce apokryficznej gry w kręgle Sir Francisa Drake'a przed jego starciem z hiszpańską Armadą w 1588 roku. Dziś z Hoe roztacza się wspaniały widok na Sound from the Hoe, w tym statki Royal Navy, które są zwykle obecne codziennie. Stań na motyce i spójrz na morze, aby zobaczyć, co możesz zobaczyć! Mieszkańcy Plymothii i goście przyjeżdżają tu, aby rozkoszować się morzem, opalać się latem, grać w piłkę nożną, spacerować z psami, po prostu spacerować i ogólnie dobrze się bawić. Latarnia morska Seaton's Tower zapewnia wspaniałe widoki na miasto, cieśninę Sound i morze, a wokół Hoe znajduje się wiele innych pomników, w tym pomniki poległych Królewskiej Marynarki Wojennej we wszystkich dotychczasowych konfliktach, pomnik Sir Francisa Drake'a i wiele innych. Kiedyś znajdował się tam diabelski młyn „Plymouth Eye”, ale obecnie został on zamknięty. Oficjalna rezydencja burmistrza, 3 Elliot Terrace, również wychodzi na Hoe. Dzień Sił Zbrojnych i inne uroczystości miejskie mają zazwyczaj swój centralny punkt tutaj, na Hoe.
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/outside-the-box/smeatons-tower Smeaton’s Tower]| alt= | url= | adres= | lat=50.3644| long=-4.14183| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kwi-Paź 10:00-17:00. Wysoko na Hoe, jest to symbol Plymouth i często przedstawiany w scenach miasta. Jest to latarnia morska, pomalowana na biało i czerwono, zbudowana na rafie Eddystone w 1759 roku kosztem 40 000 funtów przez inżyniera Johna Smeatona. Było to niesamowite osiągnięcie inżynieryjne swoich czasów i było prezentowane w licznych programach telewizyjnych, w tym w programie BBC Coast. Zbudowana z połączonych granitowych bloków, jedną z jej innowacji był kształt dębu (tj. szersza u podstawy), co pozwoliło jej wytrzymać fale morza, na skale, gdzie dwie poprzednie latarnie morskie zostały zmyte. Ostatecznie odkryto, że skała, na której stała, była podmywana przez morze, więc w XIX wieku zastąpiono ją wiktoriańską latarnią morską, a wieżę Smeatona przeniesiono na Plymouth Hoe jako pomnik. Od tego czasu stała się ikoną miasta. Wejdź na górę, aby podziwiać spektakularne widoki i obejrzeć wystawy o życiu na latarni morskiej; trzeba wejść po stromych drabinach, ale jeśli masz taką możliwość, warto. Wycieczkę prowadzi organizacja non-profit działająca w ramach Rady Miasta Plymouth. Cena: 5 funtów.
}}
[[Plik:The Mayflower Steps - geograph.org.uk - 531717.jpg|thumb|Schody Mayflower widziane z wody]]
* {{zobacz
| name=Schody Mayflower| alt= | url= | adres= | lat=50.366061| long=-4.134| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Schody Mayflower. Pomnik upamiętniający z XX wieku, wzniesiony w pobliżu miejsca, z którego Ojcowie Pielgrzymi wypłynęli na pokładzie naprawionego Mayflower, aby przepłynąć Atlantyk i osiedlić się w Ameryce Północnej. Dziś odpływają stamtąd statki wycieczkowe na wycieczki po Plymouth Sound, choć uważa się, że pierwotne miejsce znajdowało się w miejscu, gdzie obecnie stoi pub Admiral McBride. (Chociaż Schody Mayflower nadal są miejscem, gdzie turyści stoją i podziwiają). Na brzegu, naprzeciwko schodów, znajduje się budynek, w którym mieści się wystawa poświęcona Ojcom Pielgrzymom i Mayflower, a także miejskie Centrum Informacji Turystycznej. Wstęp na Schody Mayflower jest bezpłatny; w Centrum Mayflower obowiązują następujące opłaty: dorośli 2,00 GBP, seniorzy 1,50 GBP, osoby poniżej 16 lat 1,00 GBP.
}}
[[Plik:Barbican New Street.jpg|thumb|New Street w Barbican]]
* {{zobacz
| name=Barbican| alt= | url= | adres= | lat=50.367222| long=-4.136111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarsza część Plymouth. Główna ulica nazywa się New Street, ale kiedyś nazywała się Rag Street. To historyczne serce Plymouth z mnóstwem galerii sztuki, restauracji, sklepów i domów wakacyjnych. Znajdują się tu także świetne puby i bary i spacerując po nich można poczuć wspaniałą atmosferę, tym bardziej, jeśli pije się na świeżym powietrzu w letni wieczór. Tutaj nakręcono więcej filmów ''Rozważna i romantyczna''. Jeśli jesteś miłośnikiem sztuki, w Barbican znajduje się kilka specjalistycznych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i galerii sztuki. Wielu lokalnych artystów zdobyło światową renomę, m.in. [http://www.berylcook.org/ Beryl Cook], [http://leewoods.com/ Lee Woods], [Brian Pollard i nieżyjący już Robert Lenkiewicz.
}}
* {{zobacz
| name=Powojenne Centrum miasta | alt= | url= | adres= | lat=50.3702 | long=-4.1425 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Skupiający się na Royal Parade i Armada Way został ostro oczerniony przez mieszkańców i media. Będąc w mieście warto jednak się zatrzymać i rozejrzeć się po okolicy. Jako najpełniejszy przykład powojennej odbudowy w Wielkiej Brytanii, jest to dzielnica o znaczeniu historycznym i architektonicznym. Zaplanował go nikt inny jak Patrick Abercrombie, który również przeprojektował Hongkong, a architektem niektórych budynków jest Thomas Tait. O nowoczesnym, niemal amerykańskim wyglądzie była to, według słów profesora Jeremy’ego Goulda, „egalitarna siatka, przestronna, przestronna, nieskomplikowana, dostępna i szeroko otwarta dla wszystkich… architektura przyszłości: czysta, jasna, demokratyczna i przede wszystkim optymistyczna”. Niektóre z najlepszych przykładów stylu lat 50. XX wieku znajdują się wzdłuż głównej osi Royal Parade i Armada Way, w tym budynek Royal Bank of Scotland, Pearl Assurance House i dawny budynek Co-Op przy Derry's Cross.
}}
* {{zobacz
| name=[https://royalwilliamyard.com/ Royal William Yard] | alt= | url= | adres= | lat=50.3617| long=-4.16475| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Niegdyś miejsce, z którego zaopatrywano brytyjską marynarkę wojenną. Obecność marynarki wojennej w Plymouth jest ogromna: w mieście znajduje się największa baza morska w Europie Zachodniej, która jest otwarta dla publiczności podczas Dni Marynarki Wojennej. Znajduje się w Stonehouse, dzielnicy Plymouth na zachód od Hoe. Latem można tam dopłynąć łódką z Barbakanu, przejść się pieszo lub dojechać autobusem. Obecnie tętniąca życiem przestrzeń publiczna z licznymi ekskluzywnymi kawiarniami, piekarniami i galeriami, a także prywatnymi apartamentami. Znane również jako miejsce kręcenia filmu Hornblower z ITV. Położony tuż obok parku Devil's Point, z widokiem na Kornwalię. Wstęp wolny.
}}
[[Plik:The Citadel, Plymouth - geograph.org.uk - 1580654.jpg|thumb|Królewska Cytadela, Plymouth]]
* {{zobacz
| name=[https://www.english-heritage.org.uk/visit/places/royal-citadel-plymouth/ Królewska Cytadela] | alt= | url= | adres=The Hoe | lat=50.3649| long=-4.13805| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zbudowana po angielskiej wojnie domowej, aby strzec Plymouth Sound i portu, była to główna twierdza Anglii, charakteryzująca się wybitnymi przykładami XVII-wiecznej architektury barokowej i wspaniałymi widokami na Plymouth Sound. Cytadela znajduje się na Hoe, z masywnymi ścianami, które bez wątpienia zobaczysz, spacerując wzdłuż nadmorskiej drogi. Cytadela nadal służy jako baza wojskowa dla 29 Pułku Komandosów Królewskiej Artylerii. Choć jest to siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej, fort jest otwarty dla zwiedzających z przewodnikiem o 14:30 we wtorki (a latem także w czwartki o tej samej porze). Spotkaj się przed wejściem na Lambhay Hill, gdzie znajduje się wartownik wojskowy. Dorośli 5 GBP, dzieci 4 GBP, ulgowe 4 GBP.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/saltram Saltram House] | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.381667| long=-4.0825| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 333-500 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=saltram@nationaltrust.org.uk. Jak widać na początku książki Anga Lee „Rozważna i romantyczna” z 1999 roku. Uważany za dom jednych z najwspanialszych wnętrz Roberta Adamsa, zwłaszcza w neoklasycystycznym Saloonie, Saltram jest fantastycznie zachowanym przykładem wczesnogeorgiańskiej rezydencji. Jest również szczególnie interesujący, ponieważ wciąż widoczne są w nim różne „epoki”, w tym Tudorów i Palladiusza. Był domem hrabiów Morley, rodziny Parkerów, którzy byli mecenasami Sir Joshuy Reynoldsa i cieszyli się bliskimi przyjaźniami z Jane Austen. Posiadłość jest rozległa, a ogrody, oranżeria i park rozrywki są warte odwiedzenia. W okresach wzmożonego ruchu na terenie posiadłości bywa tłoczno. Dorośli 10 GBP, dzieci 5 GBP, rodziny 15-25 GBP, grupy dorosłych 8,50 GBP; zniżki na wstęp tylko do ogrodu.
}}
* {{zobacz
| name=[http://www.plymouthsynagogue.com/ Synagoga w Plymouth] | alt= | url= | adres=Catherine Street| lat=50.3694| long=-4.14082| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Synagoga w Plymouth jest najstarszym zachowanym domem modlitwy aszkenazyjskiej w kraju anglojęzycznym. Zawiera jedyną zachowaną „pełnokrwistą” barokową Arkę w Wielkiej Brytanii, imponującą wysokością dwóch pięter. W synagodze znajdują się także piękne witraże.
}}
* {{zobacz
| name=[https://theatreroyal.com/ Plymouth Theatre Royal] | alt= | url= | adres=Royal Parade| lat=50.369889| long=-4.145111| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 267-222 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy teatr prowincjonalny w Wielkiej Brytanii i jeden z najchętniej odwiedzanych. Wystawiali i współprodukowali sztuki West Endu w Londynie, na Broadwayu, w Nowym Jorku i Plymouth. Od czasu do czasu wystawiane są tu również produkcje Royal Shakespeare Company, a także produkcje szekspirowskie cenionego japońskiego reżysera Yukio Ninagawy.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.landmarktrust.org.uk/crownhill-fort/ Fort Crownhill] | alt= | url= | adres=| lat=50.414| long=-4.13042| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Fort Crownhill, jeden z największych i najlepiej zachowanych tak zwanych „Pierścień ognia” Lorda Palmerstona, wyróżnia się kolekcją armat i broni, w tym jedną z zaledwie dwóch działających „znikających dział” Moncieffa. Znajdują się tu także koszary z epoki wiktoriańskiej i czasów II wojny światowej oraz labirynt podziemnych tuneli. Jest otwarte dla publiczności w ostatni piątek każdego miesiąca, oprócz wybranych weekendów, w których odbywają się weekendy „Living History”. Dla grup chcących przyjechać w innym terminie istnieje możliwość wcześniejszej rezerwacji wycieczki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.standrewschurch.org.uk/ Kościół Minsterski św. Andrzeja] | alt= | url= | adres=| lat=50.3698| long=-4.1399| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum anglikanizmu w mieście, w którym znajduje się tylko katedra rzymskokatolicka, ten XIV-wieczny kościół jest ikoną Blitz w Plymouth. Pośród dymu i ruin zniszczonego centrum miasta dyrektorka przybiła prosty drewniany napis na drzwiach zbombardowanego kościoła; „Resurgam” (Powstanę ponownie). Ten słynny gest jest często uważany za symbol wojennego ducha Plymouth. To nie jedyny powód do sławy ministra; gościł Katarzynę Aragońską, Sir Francisa Drake’a, Johna Hawkinsa i kapitana Bligha z ''The Bounty''.
}}
* {{zobacz
| name=Prysten House | alt= | url= | adres=Finewell Street| lat=50.3695| long=-4.13982| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy zachowany dom w centrum Plymouth, zbudowany w 1490 roku przez lokalnego kupca. Częściowo zajmowany przez restaurację Tanners.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.plymouth-diocese.org.uk/church/plymouth-city-centre-church-university-chaplaincy-christ-king/ Kościół rzymskokatolicki Chrystusa Króla] | alt= | url= | adres=Armada Way| lat=50.3699444 | long=-4.142124 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Powojenny kościół z cegły z piaskowca, otwarty w 1962 roku. Znaczący jako ostatnie dzieło Sir Gilesa Gilberta Scotta, odpowiedzialnego także za most Waterloo, elektrownię Battersea, katedrę w Liverpoolu, a nawet czerwoną budkę telefoniczną. Kontynuował pracę nad planami kościoła nawet wtedy, gdy był hospitalizowany z powodu raka płuc i robił to aż do śmierci. Dziś do kościoła chętnie uczęszczają młodzi studenci i warto go odwiedzić w drodze do Hoe.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Plympton | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.383825 | long=-4.049781 | wskazówki=Autobus 21/21a z centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Małe ruiny powłoki tysiącletniego zamku Motte and Bailey. Dobre widoki na obszar chroniony '''Plympton St Maurice''', starożytne miasto z wydobyciem cyny, warte zobaczenia ze względu na dobrze zachowane średniowieczne ulice i architekturę w historycznym języku narodowym, w tym starą szkołę, kościół i mały ratusz gildii. Wiele domów może poszczycić się także pięknymi georgiańskimi fasadami. Zamek nie ma „strażnika”; tzn. jest otwarte przez cały rok, o każdej porze dnia – po prostu wejdź i zwiedzaj! Motte to bardzo stroma wspinaczka. Bezpłatny.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:City Museum and Art Gallery - Plymouth - geograph.org.uk - 1598606.jpg|thumb|The Box]]
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ The Box] | alt= | url= | adres=| lat=50.3745| long=-4.13762| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-pt. 10:00-17:30; sobota i poniedziałki świąteczne 10:00-17:00. To interesujące muzeum mieści się w okazałym budynku obok uniwersytetu, po drugiej stronie ulicy od Drake Circus, na North Hill. Kolekcje są zróżnicowane i obejmują historię naturalną, ceramikę i porcelanę oraz historię Plymouth. Dostępne są również wystawy czasowe. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Elizabethan House] | alt= | url= | adres=| lat=50.36677 | long=-4.13501 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Więcej informacji na Barbican.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Merchant's House] | alt= | url= | adres=| lat=50.3688 | long=-4.1395 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zabytkowy budynek położony przy jednej z najstarszych ulic miasta: Merchant's House to najwspanialszy zachowany przykład rezydencji z XVI i XVII wieku w Plymouth. W XVII wieku było domem dla trzech burmistrzów Plymouth, w tym korsarza Williama Parkera, przyjaciela Sir Francisa Drake'a.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/buckland-abbey Opactwo Buckland] | alt= | url= | adres=Yelverton | lat=50.4811| long=-4.13361| wskazówki=18 km od Plymouth, niedaleko [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]], ¼ mili na południe od Yelverton
| tollfree=+44 1822 853-607 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=18 km od Plymouth, niedaleko Zbudowany przez mnichów cystersów w 1278 roku, a później będący własnością Sir Francisa Drake'a. Obiekt National Trust oferuje umeblowane pokoje i interaktywne galerie, a także jedną z najsłynniejszych pamiątek w kraju, Drake's Drum. Portret Rembrandta, od dawna uważany za namalowany przez ucznia, został teraz zweryfikowany jako autoportret Rembrandta, ¼ mili na południe od Yelverton
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Plymouth Barbican, gin distillery - geograph.org.uk - 1735403.jpg|thumb|Ulica Southside w dzielnicy Barbican, na której widać gorzelnię ginu Plymouth]]
* {{Znacznik|Destylarnia ginu Plymouth|50.367775 |-4.137792 |typ=atrakcja}}'''[https://www.plymouthdistillery.com/age-gate Destylarnia ginu Plymouth]''', 60 Southside St, The Barbican, PL1 2LQ, ☏ +44 1752 665-292. Pn.-Sb. 10:00-17:00; Nd. 11:00-17:00. To tutaj produkowany jest gin Plymouth. Obecnie jest to jedyna zachowana destylarnia ginu w Plymouth, mieszcząca się w dawnym klasztorze dominikanów zbudowanym w 1431 roku. Obecna destylarnia działa od 1793 roku (marka/destylarnia należy do międzynarodowego giganta na rynku napojów alkoholowych Pernod Ricard). Destylarnia jest otwarta dla zwiedzających codziennie i uważa się, że było to ostatnie miejsce, w którym zatrzymali się Ojcowie Pielgrzymi przed wyjazdem do Ameryki. Słynie z pięknych wystaw. Mogą się tu również bawić osoby niepijące alkoholu; oczywiście można też spróbować produkowanego tam ginu! Zaskakująco popularna wśród rodzin. Zwiedzanie kosztuje 7 GBP za osobę. 
* {{Znacznik|Tinside Lido|50.3631 |-4.1424 |typ=atrakcja}}'''Tinside Lido'''. Odkryty basen na brzegu morza, tuż pod rzeką Hoe. Został zbudowany w latach 30. XX wieku w eleganckim stylu art déco i był również prezentowany w serialu BBC „Coast”. Kąpielisko jest otwarte latem (czerwiec, lipiec i sierpień, prawdopodobnie pierwszy lub drugi tydzień września) i jest przyjemnym miejscem do pływania, zabawy w wodzie lub opalania się. Organizowane są tu zabawy z dmuchańcami i fontanną – niesamowite w słoneczny dzień. Przez długi czas basen był opuszczony i zaniedbany, ale na prośbę mieszkańców został odnowiony i ponownie otwarty. Roztacza się z niego również fantastyczny widok na zatokę. W 2014 roku basen został uwieczniony na kolekcji znaczków Royal Mail. Wstęp jest płatny. 
* '''Wybierz się na spacer brzegiem morza'''. Spacerując wzdłuż wybrzeża od Barbican, możesz podziwiać fantastyczne widoki na marinę, zatokę i morze. Trasa wiedzie wzdłuż Madeira Road (zbudowanej w latach 30. XX wieku, aby zapewnić pracę bezrobotnym w czasie Wielkiego Kryzysu), wzdłuż murów Królewskiej Cytadeli. Droga prowadzi obok Hoe i można nią podążać aż do doków Millbay. Przez całą drogę roztaczają się fantastyczne widoki, w tym na okręty Royal Navy w zatoce, które często można rozpoznać po ich sylwetkach. Prawdopodobnie zobaczysz również jachty, żaglowce, łodzie rybackie i inne jednostki pływające w zatoce. Możesz zauważyć falochron na południowym krańcu zatoki z fortem napoleońskim.
[[Plik:Barbican Plymouth.jpg|thumb|Nabrzeże mariny w Barbican, Plymouth]]
[[Plik:Freedom Fields park, Plymouth, England, UK.jpg|thumb|Park Freedom Fields z widokiem na Plymouth Sound, jak na albumie Setha Lakemana z 2006 ''Freedom Fields''.]]
* {{Znacznik|Ścieżka rowerowa Plym Valley|50.393523 |-4.081629 |typ=atrakcja}}'''[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/plymbridge-woods/plymbridge-woods-family-cycle-trail Ścieżka rowerowa Plym Valley]''', Plympton. Dostępna z Plympton w północno-wschodniej części miasta, ścieżka biegnie najpierw doliną Plym wzdłuż starej linii kolejowej, a następnie przez piękną okolicę aż do Tavistock. Wzdłuż ścieżki znajduje się bardzo mało infrastruktury i udogodnień, dlatego przed wyjazdem z Plymouth należy zaopatrzyć się w jedzenie i napoje. W Marsh Mills, tuż przed początkiem ścieżki rowerowej, znajduje się duży sklep Sainsbury's. Na pierwszym dużym wiadukcie wychodzącym z Plymouth znajduje się punkt widokowy z widokiem na nieczynny kamieniołom, gdzie wiosną gniazdują sokoły wędrowne. Zimorodki, pluszcze, kaczki mandarynki i wiele innych gatunków można spotkać wzdłuż rzeki Plym, która przepływa przez lasy. Interesujące są również domki kolejowe Cann Wood, opuszczona wiktoriańska wioska kolejowa, której zrujnowane domy są dostępne do zwiedzania. Szlakiem można podążać aż do Dartmoor; można też pójść trasą aż do Princetown. W weekendy na początkowym odcinku może być dość tłoczno, zwłaszcza dla rodzin na rowerach. Wstęp wolny.
* {{Znacznik|Plym Valley Railway|50.394166 |-4.081908|typ=atrakcja}}'''[https://www.plymrail.co.uk/ Plym Valley Railway]''', nr. Marsh Mills, Plympton, PL7 4NW. 2,5 mili starej linii Plymouth-[[Tavistock]] Great Western odrestaurowanej przez lokalnych entuzjastów. Obsługuje wiele starych parowozów i innego sprzętu, które zabierają gości tym historycznym odcinkiem linii kolejowej do Plym Woods. Osoba dorosła samotnie 2 GBP, osoba dorosła w obie strony 4 GBP, dziecko samotnie 1 GBP, dziecko 2 GBP w obie strony. Dostępne są także bilety na „Rover”. Zawsze sprawdzaj ceny poszczególnych pociągów przed podróżą.. 
* {{Znacznik|Plymouth Pavilions|50.368889|-4.15|typ=atrakcja}}'''[http://www.plymouthpavilions.com/ Plymouth Pavilions]''' to centrum rozrywki, w którym od czasu do czasu grają duże zespoły, gra w kręgle, gry laserowe, jazda na łyżwach i park rozrywki Pavilions, w którym znajdują się zjeżdżalnie na zjeżdżalni, jacuzzi, sztuczna fala, a nawet kryta plaża. Centrum znajduje się na zachodnim krańcu centrum miasta, przy Union Street. Ma zostać rozebrany, choć na razie nic nie wskazuje na to, aby miało to nastąpić.
* '''Wybierz się na wycieczkę łodzią''' Plymouth szczyci się jednym z najlepszych naturalnych portów w Europie, a może nawet na świecie. Wypłynięcie do wody może dać ci nowy widok na miasto. Większość łodzi wypływa z Barbakanu, często z molo obok Mayflower Steps. Dostępne są różne wycieczki łodzią, trwające od 1 do 3 godzin, obejmujące stocznię Marynarki Wojennej, most Brunela i wybrzeże Hoe, ale dostępne są różne miejsca docelowe. Istnieją również krótsze połączenia promowe, które umożliwiają transport z miejsca na miejsce przez wodę. Więcej szczegółów można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej, które znajduje się naprzeciwko wejścia na molo. Plymouth Boat Trips to jedna firma obsługująca wycieczki.
* '''Piłka nożna''': '''[https://www.pafc.co.uk/ Plymouth Argyle FC]''' (znany również jako The Pilgrims) spadł z ligi w 2025 roku i obecnie gra w piłkę nożną w League One, trzeciej lidze. Ich stadion znajduje się w {{Znacznik|Home Park|50.388156|-4.150711|typ=atrakcja}}'''Home Park''' (pojemność 18 000), pół mili na północ od centrum miasta.
:Plymouth Parkway gra w ligach amatorskich w {{Znacznik|Bolitho Park|50.408357|-4.146996|typ=atrakcja}}'''Bolitho Park'''.
* '''Związek Rugby: [https://plymouthalbion.com/ Plymouth Albion RUFC]''' gra w National League 1, trzeciej lidze, w {{Znacznik|The Brickfields|50.371111|-4.170556|typ=atrakcja}}'''The Brickfields''' (pojemność 8500).
:Devonport Services RUFC gra w National League 2 na stadionie Rectory Fields (pojemność 2000).
* {{Znacznik|Jennicliff|50.351079 |-4.121589 |typ=natura}}'''[https://www.plymouth.gov.uk/jennycliff-cws Jennicliff]'''. Wyznaczony „okręg dzikiej przyrody” oferujący zapierające dech w piersiach widoki na Plymouth Sound i centrum miasta. Podróż autobusem wodnym trwa około pięciu minut od przystani '''Barbican Landing Stage''', a następnie od pięciu do dziesięciu minut trasą SW Coastal Path. Jest to idealne miejsce na pikniki, podczas których dzieci mogą biegać i relaksować się lub po prostu oglądać świat (i żeglugę!). U podnóża Jennycliff znajduje się mała kamienista plaża, na którą prowadzą długie, ale płytkie (nie strome) schody. Istnieje również bezpośredni dostęp do '''Southwest Coastal Path''', która umożliwia dłuższe spacery do '''Heybrook''', '''Wembury''', '''Noss Mayo''' i nie tylko. Dostępna jest mała kawiarnia z zapleczem. 
* '''[https://www.plymouth-speedway.com/ Plymouth Gladiators]''' (Plymouth Devils), Coypool Road ({{Znacznik|Plymouth Coliseum|50.390833|-4.083056|typ=atrakcja}}''Plymouth Coliseum''). Brytyjska drużyna żużlowa, która w 2019 roku występowała w National League.

== Praca ==

== Nauka ==
[[Plik:Roland Levinsky Building of Plymouth University.jpg|thumb|Budynek Rolanda Levinsky'ego na Uniwersytecie w Plymouth]]
W Plymouth znajdują się trzy uniwersytety. Głównym uniwersytetem, który przyciąga uwagę większości turystów, jest ogromny {{Znacznik|'''Uniwersytet w Plymouth'''|50.374121|-4.138512|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet w Plymouth''', z około 30 000 studentów. Mieści się on na rozległym kampusie w północno-wschodnim narożniku centrum miasta i regularnie organizuje wydarzenia dla mieszkańców i turystów. Nawet jeśli nie zdajesz sobie z tego sprawy, jesteś otoczony przez licznych studentów, szczególnie w centrum miasta. Latem akademiki są udostępniane gościom, oferując dobre i niedrogie zakwaterowanie z własnym wyżywieniem. Możesz spacerować po imponującym kampusie, a budynek Rolanda Levinskiy'ego jest otwarty dla zwiedzających, którzy mogą oglądać wystawy, uczestniczyć w wydarzeniach i odwiedzić kawiarnię. Wyróżnia się on swoją wielkością – wieżą o nietypowym kształcie z brązowego metalu i szkła. Uniwersytet uzyskał status uniwersytetu w 1992 roku, po wielu latach działalności jako politechnika, ale jest jedną z najbardziej cenionych uczelni, które w tym samym roku stały się uniwersytetami. Drugim uniwersytetem w Plymouth jest {{Znacznik|'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana'''|50.420556|-4.11|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana''', często w skrócie „Marjon”, z około 5000 studentów. Znajduje się na północnych przedmieściach miasta, niedaleko Dartmoor. Uzyskał status pełnoprawnego uniwersytetu w 2012 roku, po wielu latach bycia uczelnią uniwersytecką i oferującą coraz większą liczbę programów studiów. Trzecim uniwersytetem w mieście jest {{Znacznik|'''Arts University Plymouth'''|50.373|-4.137|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Arts University Plymouth''', uczelnia oferująca kierunki kreatywne i artystyczne, która uzyskała status uniwersytetu w 2022 roku, po tym jak stała się uczelnią oferującą stopnie naukowe akredytowane przez inne instytucje.

Plymouth jest również siedzibą prawie jednej trzeciej wszystkich szkół państwowych w Devon, z których niektóre zaliczają się do najlepszych w kraju. W Plymouth nadal działają trzy elitarne szkoły gramatyczne i niewielka szkoła niezależna.

Istnieje również wiele prywatnych szkół językowych, szczególnie w centrum miasta i wokół dworca kolejowego. Liczba studentów rośnie latem, gdy zagraniczne grupy szkolne przybywają do Plymouth, aby doskonalić swój angielski.

== Zakupy ==
[[Plik:Cornwall Street, Plymouth.jpg|thumb|Cornwall Street, Plymouth]]
To miasto, z którego od wieków rozpoczynają się wielkie podróże. Ponieważ żadna podróż nie może się odbyć bez zaopatrzenia, zawsze istniała potrzeba zaopatrzenia się we wszystko, co tylko można sobie wyobrazić! Dziś znajdziesz tu modę, ubrania, lokalne jedzenie i wiele innych produktów.

=== Zakupy w centrum miasta ===
Dzielnica handlowa w centrum Plymouth jest największą i najbardziej kompleksową dzielnicą handlową w zachodniej Anglii, poza [[Bristol]]em. Większość sklepów jest otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00, czwartek do 20:00 jako późna noc zakupowa i niedziela w godzinach 11:00–17:00. Głównymi obszarami handlowymi są ulice '''Armada Way''' i ulice odbiegające od niej: '''Royal Parade''', '''New George Street''', '''Cornwall Street''' i '''Mayflower Street'''. Mieszczą się one w eleganckich budynkach z lat 50. XX w., wzniesionych w ramach powojennej odbudowy miasta, w większości zamkniętych dla ruchu kołowego. W szczególności Armada Way to szeroka aleja z drzewami, elementami wodnymi i innymi interesującymi elementami biegnącymi przez środek ulicy. Na skrzyżowaniu Armada Way i New George Street znajduje się Armada Dial, gigantyczna i efektowna rzeźba zegara słonecznego. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat ulice te ucierpiały z powodu zamknięcia różnych głównych sklepów, w tym domów towarowych Woolworth's i Derry's. Można śmiało powiedzieć, że te ulice wymagają rewitalizacji. Ale w ciągu dnia, a zwłaszcza w soboty, nadal są zajęci, i można tu znaleźć większość sklepów sieciowych, a także wszystkie banki i niektóre towarzystwa budowlane, które działają w Anglii. Znajduje się tu dom towarowy House of Fraser z wejściem od Royal Parade.
[[Plik:Drake Circus shopping centre - geograph.org.uk - 1271983.jpg|300px|thumb|Centrum handlowe Drake Circus]]
* {{Znacznik|'''Centrum handlowe Drake Circus'''|48.387202|-4.490125|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.drakecircus.com/ Centrum handlowe Drake Circus]''', 1 Charles St, PL1 1EA, ☏ +44 1752 223-030. Pn. i Pt. w soboty 9:00–18:00, czw 9:00–20:00, niedziele 10:30–16:30. Jednak wiele ekskluzywnych sklepów przeniosło się do '''Drake Circus''', imponującego centrum handlowego otwartego w październiku 2006 roku. Wejścia znajdują się na New George Street, Cornwall Street i Exeter Street. To obiekt handlowy na miarę XXI wieku, porównywalny z innymi zamożnymi brytyjskimi miastami: Marks and Spencer, duża filia apteki/drogerii Boots, księgarnia Waterstone’s (z ciekawą sekcją o tematyce lokalnej z książkami o Plymouth i Devon!), sieci modowe Zara, Bank, Topshop/Topman, Next i River Island oraz wiele innych, sklep obuwniczy Sole Trader, Apple Store. Znajduje się tam rozległy Primark oraz Juice Moose. Otwarcie Drake Circus wzbudziło kontrowersje, niektórzy porównywali go do centrów handlowych zaprojektowanych w latach 80. XX wieku (być może dlatego, że parking znajduje się na dachu), ale tak naprawdę jest czysty, przytulny, atrakcyjny i ma wysoki standard wykończenia i wykończenia, porównywalny lub lepszy niż większość innych w Wielkiej Brytanii.
W mieście nie ma filii John Lewis Waitrose ani Ikei (po to trzeba jechać do Bristolu). Jednak tuż za mostem Tamar w Kornwalii znajduje się Waitrose. W mieście znajduje się inne, starsze centrum handlowe, Armada Center, które znajduje się na rogu Armada Way i Mayflower Street. Jednak podupada i znajdują się tu jedynie dyskonty i sklepy z funtami, choć warto wybrać się tam na wycieczkę do dużego supermarketu Sainsbury's.

=== Niezależne sklepy i rynki ===
[[Plik:Plymouth Market - geograph.org.uk - 1599326.jpg|thumb|Targi miejskie w Plymouth na Cornwall Street]]
[[Plik:Plymouth , Southside Street - geograph.org.uk - 1185247.jpg|thumb|Niezależne sklepy w okolicy Barbican, Southside Street]]
Obowiązkowa jest wizyta w niezależnych sklepach w okolicy '''Barbican''', zwłaszcza na New Street i Southside Street. Znajdziesz tu dzieła sztuki i grafiki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie oraz wiele innych interesujących sklepów — zobacz, co możesz znaleźć! Na Pannier Market, który przez większość dni odbywa się w okolicach Southside Street, można kupić wszelkiego rodzaju produkty (nie jest to to samo, co zadaszony targ Pannier Market w centrum miasta przy Cornwall Street, który jest zwykle znany jako City Market). Okolice Barbakanu to także dobre miejsce na pamiątki z miasta, które można nabyć także w Centrum Informacji Turystycznej i w Edynburskiej Młynie Wełnianej, oba w pobliżu Mayflower Steps.

Wielu turystów lubi kupować pamiątki o tematyce morskiej z podróży do Plymouth. Duży wybór można znaleźć w Edinburgh Woolen Mill, który znajduje się w przeszklonym sklepie w Barbakanie, niedaleko Mayflower Steps. Plymouth to ojczyzna Plymouth Gin, a jeśli lubisz angielski gin, możesz kupić trochę z miasta, w którym został wydestylowany, mimo że firma jest obecnie własnością Pernod Ricard.

W „Dzielnicy Niezależnej”, na zachód od centrum miasta, znajdują się mniejsze sklepy, w tym francuska piekarnia rodzinna, specjalistyczny sklep z fajkami i tytoniem oraz wiele sklepów charytatywnych, w których sprzedawane są używane towary ofiarowane przez społeczeństwo w celu zbiórki pieniędzy na szczytne cele.

Na koniec warto odwiedzić '''Targi Miejskie''' (wcześniej znane jako Targ Pannier, ale jest to również nazwa innego Targu przy Barbakanie, co wprowadzało w błąd). {{Znacznik|'''City Market'''|50.3719|-4.14651|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''City Market''' to zadaszony, kryty targ ze stałymi stoiskami, podobny do St. Nicholas Market w [[Bristol]]u czy Grainger Market w Newcastle, ale w eleganckim modernistycznym budynku zbudowanym w latach pięćdziesiątych XX wieku. Imponujący ząbkowany dach wypełnia rynek naturalnym światłem. Znajdziesz tutaj wszelkiego rodzaju przedmioty na sprzedaż, w tym żywność (w tym produkty świeże z lokalnych gospodarstw i świeżo złowione lokalne ryby), odzież, przedmioty kolekcjonerskie, przedmioty dekoracyjne, wszelkiego rodzaju artykuły gospodarstwa domowego i wiele innych rzeczy, i to ogólnie wysokiej jakości. Nie ma tu atmosfery straszenia czy „trudnej sprzedaży”, jaką można spotkać w innych miejscach, ani (choć ekscytującego) szaleństwa i zagrożenia, jakie stwarza Camden Markets w Londynie. Zamiast tego panuje spokojna i przyjazna atmosfera, będąca mikrokosmosem całego miasta. Niektóre sklepy na zewnątrz i na antresoli są nieco retro. Na antresoli znajduje się również kilka brytyjskich kawiarni w starym stylu, które w większości zniknęły z brytyjskich głównych ulic i zostały zastąpione kawiarniami. Atmosfera na rynku oddaje bezklasową i pełną wspólnoty atmosferę życia w mieście. Targowisko ma wejścia od Cornwall Street i New George Street (na zachodnim krańcu tych ulic) i jest otwarte przez większość dni w godzinach 9:00–17:00.

=== Supermarkety ===
Jeśli zatrzymujesz się w apartamencie z własnym wyżywieniem lub po prostu potrzebujesz kupić żywność i inne niezbędne produkty, wypróbuj poniższe rozwiązania:

* '''Tesco Metro''' ma sklep na New George Street (na wschodnim krańcu ulicy), czynny codziennie od 7:00 do 22:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy to jest czynny od 11:00 do 17:00). To mały supermarket, w którym znajdziesz większość artykułów spożywczych codziennego użytku i innych.
* '''Sainsbury's''' ma sklep w Armada Centre (wejście na rogu Armada Way i Mayflower Street). Może się to przydać, jeśli potrzebujesz większego wyboru produktów niż w Tesco Metro, ponieważ jest on nieco większy. Sklep jest czynny codziennie od 7:00 do 20:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy jest czynny od 10:30 do 16:30).
* '''The Cooperative Food''' ma wiele małych sklepów w całym mieście. Są to wygodne sklepy typu convenience i zazwyczaj otwarte do późna. Na przykład sklepy znajdują się przy Southside Street i Hoegate Street w Barbican, a kolejny przy Regent Street, co jest wygodne, jeśli mieszkasz na terenie uniwersytetu lub w jego akademikach. Znajdziesz je również na przedmieściach i w innych częściach miasta. Poza centrum miasta znajduje się kolejny większy Sainsbury's w Marsh Mills, Asda w Estover (czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel) oraz dwa duże oddziały Tesco (jeden w Crownhill i jeden w Woolwell, ten drugi jest sklepem Extra i czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel).

== Gastronomia ==
Jak na miasto tej wielkości, Plymouth nie ma zbyt wielu znakomitych restauracji, choć znajduje się tu restauracja Tanners prowadzona przez braci Jamesa i Chrisa Tannerów. James jest znanym szefem kuchni w brytyjskiej telewizji. W okolicy znajduje się wiele dobrych restauracji. Wśród nich: The Horn of Plenty w [[Gulworthy]] (32 km) niedaleko [[Tavistock]]; '''New Carved Angel''' w [[Dartmouth]] (56 km), która kiedyś została uznana za najlepszą restaurację w Wielkiej Brytanii; oraz '''Gidleigh Park Hotel''' w [[Chagford]].

[[Plik:Cornish pasty.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, cały. Można go nadziewać dowolnym nadzieniem. To sycący lunch.]]

[[Plik:Cornish pasty - cut.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, rozcięty (choć zwykle je się go palcami, trzymając grubą skórkę). Pokazano tradycyjne wypełnienie.]]

Wzdłuż nabrzeża Barbican ciągnie się wiele restauracji i barów. Godne uwagi jest to, że niewiele z nich serwuje świeże, lokalnie złowione ryby; to lokalna specjalność jak na miasto rybackie. Dorsza z Morza Północnego zazwyczaj podaje się w panierce i z frytkami.

Jak w każdym dużym mieście, w pobliżu większości dzielnic Plymouth znajduje się mnóstwo barów szybkiej obsługi i restauracji. Zakup jedzenia na wynos w Plymouth może okazać się opłacalną alternatywą dla restauracji, oferując równie szeroki wybór dań.

Oczywiście każdy, kto odwiedza West Country, powinien spróbować tradycyjnego pasztecika (w Plymouth prośba o pasztecik „kornwalijski” może spotkać się z drwinami: wystarczy powiedzieć „pasztecik”, a zrozumieją!) – mieszanki mięsa i ziemniaków zawiniętej w ciasto. Spróbuj pasztecików '''Ivora Dewdneya''', aby jeść je tak, jak miejscowi robią to od ponad siedemdziesięciu lat, lub odwiedź znakomitą firmę '''Oggy Oggy Pasty Company''', która ma wiele oddziałów, lub doskonałą '''Barbican Pasty Company''' na Southside Street w dzielnicy Barbican. Tradycyjne nadzienie to mieszanka rozdrobnionej wołowiny, brukwi, cebuli i ziemniaków, ale obecnie dostępne są również inne smaki. Często dostępne są również nadzienia wegetariańskie.

Tradycyjnie jadało się, trzymając za grubą warstwę ciasta i jedząc od strony miękkiego ciasta – dzięki temu, jeśli byłeś górnikiem (wydobycie metali było dużym interesem w Devon i Kornwalii w XVIII i XIX wieku, zwłaszcza cyny, ołowiu i miedzi) lub rybakiem, nie dotykałeś brudnych palców. Gruba warstwa ciasta oznaczała, że ​​nawet jeśli jadłeś lunch z trującą cyną lub ołowiem na rękach, nie zatrułeś się! Oczywiście dzisiaj możesz zjeść całość, łącznie z warstwą ciasta!

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Cap'n Jasper's'''|50.36760 |-4.13419 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://capn-jaspers.co.uk/ Cap'n Jasper's]''', 18 The Barbican. 8:00-23:00. „Słynna na całym świecie z dobrego jedzenia”, restauracja w Barbican oferująca niedrogie dania. 
* {{Znacznik|'''Union Rooms'''|50.3697266  |-4.1480376 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Union Rooms''', 19 Union St. Pub Wetherspoon w centrum miasta, w którym można napić się piwa i zjeść burgery. 
* {{Znacznik|'''Port O Call'''|50.3707943  |-4.1509612 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Port O Call''', 23 Bishops Place. 
* {{Znacznik|'''Noahs Ark'''|48.39062 |-4.1444649 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Noahs Ark''', 32A Courtenay St. 
* {{Znacznik|'''Cornwall Street Fish Bar'''|50.3722901 |-4.1472353 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cornwall Street Fish Bar''', 33-35 Market Ave. 
* {{Znacznik|'''The Snack Box'''|50.3727811  |-4.1459857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Snack Box''', 7 Market Way. 
* {{Znacznik|'''Jake's In The City'''|50.3723100 |-4.1447878 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Jake's In The City''', 85 Cornwall St.
* {{Znacznik|'''Harbourside Fish and Chips'''|50.3672589  |-4.1349226 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Harbourside Fish and Chips''', 35 Southside St.
* {{Znacznik|'''Brass Monkey'''|50.3704825 |-4.1399551 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brass Monkey''', 12-14 Royal Parade.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Barbican Kitchen'''|50.3678055 |-4.1377215 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.barbicankitchen.com/ Barbican Kitchen]''', Black Friars Distillery, 60 Southside St. Otwarte 7 dni w tygodniu na lunch i kolację, mieści się w zabytkowej destylarni ginu przy Barbican (jak sama nazwa wskazuje!). 
* {{Znacznik|'''Veggie Perrin's'''|50.3732631 |-4.1446158 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.veggieperrin.com/ Veggie Perrin's]''', 97 Mayflower Street (''naprzeciwko dolnego krańca Armada Centre''), ☏ +44 1752 252-888. 18:00-22:00. Bardzo przyjemna, rodzinna restauracja indyjska, która serwuje świeże dania wegetariańskie na poczekaniu. Samosy i dal są wyjątkowo smaczne. Gorąco polecam. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Lantern Restaurant'''|50.3724302  |-4.1445095 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Lantern Restaurant''', 88 Cornwall St. Dania cypryjskie i greckie 15-30 GBP.
* {{Znacznik|'''Cafe India'''|50.3809256  |-4.1651927 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe India''', 18 Church St, Stoke Village. Ceniona indyjska restauracja w Plymouth. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Platters'''|50.3670703  |-4.1346933 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Platters''', 12 The Barbican. Bardzo dobre dania z owoców morza, spróbuj przegrzebków jako przystawki, a jeśli masz miejsce, dużej ryby z frytkami. 20-30 GBP. 
* {{Znacznik|'''Barbican Pasta Bar'''|50.3673036  |-4.1355596 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Barbican Pasta Bar''', 40 Southside St. Głównie kuchnia włoska: pizza i makarony. Ceny dań z makaronem są umiarkowane. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Foodie'''|50.3724501 |-4.1438788 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Foodie''', 72 Cornwall St. Restauracja kawiarniana serwująca pyszne tradycyjne dania kuchni polskiej i angielskie śniadania. 10-20 GBP. 
* {{Znacznik|'''The Lord Louis'''|50.39178 |-4.04903 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lord Louis''', Glen Rd, Plympton, PL7 2DE (''w Plympton''). Podmiejska restauracja serwująca steki.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''The Artillery Tower'''|50.3614317  |-4.1613209 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Artillery Tower''', Durnford St, Stonehouse.

== Imprezy ==
* '''[https://www.britishfireworks.co.uk/ Brytyjskie Mistrzostwa Fajerwerków]''' to niezwykle imponujące, dwudniowe zawody pomiędzy najlepszymi profesjonalnymi firmami zajmującymi się pokazami fajerwerków, które zdobywają tytuł „Mistrza Mistrzów”. Uznawane za najważniejszy coroczny pokaz w Wielkiej Brytanii, odbywają się w „naturalnym amfiteatrze” Plymouth Sound, co oznacza, że ​​fajerwerki można oglądać z samego miasta, z okolicznych wzgórz lub z łodzi pływających po zatoce. To coroczne wydarzenie przyciąga tysiące turystów, a zatoka jest zatłoczona zarówno prywatnymi, jak i komercyjnymi statkami, dlatego warto przyjechać z wyprzedzeniem. Zaleca się korzystanie z transportu publicznego, jeśli przyjeżdża się z przedmieść, ponieważ korki mogą być bardzo duże.

== Nocleg ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
'''Centrum Informacji Turystycznej''' znajduje się w dzielnicy Barbican, na nabrzeżu naprzeciwko Mayflower Steps, pod adresem 3-5 The Barbican (to jest adres). Jest czynne przez cały rok od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-17:00 oraz w soboty w godzinach 10:00-16:00.

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Devon}}

[[Kategoria:South West England]]</text>
      <sha1>g2go8ko6sfelu73a3o5reyqdtnqo81u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158385</id>
      <parentid>158384</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T21:14:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ekskluzywnie */</comment>
      <origin>158385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71225" sha1="jttvpe5jzrjf88qdvijgwf7tljh57ny" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Plymouth
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Plymouth 2018.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Plymouth.svg
 |mapa             = Plymouth_UK_locator_map.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Wielka Brytania]] / [[Plik:Flag of England.svg|20px]] [[Anglia]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Devon.svg|20px]] [[Devon]]
 |powierzchnia     = 80
 |wysokość         = 34
 |ludność          = 277 800
 |prefiks          = 01752
 |kod pocztowy     = PL1–9
 |www              = http://plymouth.gov.uk/
}}
[[Plik:Plymouth Hoe from Staddon Heights.jpg|thumb|Plymouth Hoe ze Staddon Heights i widok na wody zatoki Plymouth Sound.]]
[[Plik:Smeatons tower - Plymouth Hoe.jpg|thumb|Wieża Smeatona – Plymouth Hoe]]
'''Plymouth''' to miasto w hrabstwie [[Devon]] i największe miasto na południowym wybrzeżu [[Anglia|Anglii]], liczące w 2021 roku 265 000 mieszkańców. Leży około 310 km na południowy zachód od [[Londyn]]u, gdzie rzeka Plym i rzeka Tamar (wymawiane „TAY-mar”) wpływają do rozległej zatoki Plymouth Sound, tworząc idealny naturalny port. Morze stanowiło serce Plymouth od czasu jego założenia w średniowieczu jako faktorii handlowej i źródła dobrobytu. Plymouth było punktem, z którego Ojcowie Pielgrzymi opuścili Anglię w 1620 roku, udając się do [[Massachusetts]], co dziś upamiętniają Schody Mayflower.

== Charakterystyka ==
[[Plik:PlymouthBarbican.jpg|right|thumb|Łodzie rybackie na Barbican w Plymouth]]
Plymouth to jedno z klasycznych [[Anglia|angielskich]] miast oceanicznych i od wieków jest ośrodkiem żeglugi; najpierw dla handlu i żeglugi handlowej, a dziś jako baza dla Królewskiej Marynarki Wojennej. Rzeczywiście, stocznia Devonport jest najbardziej rozbudowaną bazą morską w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. Woda i możliwości spędzania wolnego czasu przyciągają do Plymouth wielu turystów, podobnie jak różne muzea i inne atrakcje turystyczne. Dodatkowo położenie blisko Dartmoor i innych atrakcji południowego Devon na wschodzie i [[Kornwalia|Kornwalii]] na zachodzie czyni go doskonałą bazą wypadową na wycieczkę do [[South West England|południowo-zachodniej Anglii]].

Miasto zostało mocno zbombardowane podczas II wojny światowej, a znaczna część centrum miasta została zniszczona. Po wojnie powstał najpierw kompleksowy plan odbudowy starannie zaplanowanych przestrzeni miejskich i eleganckich budynków ulic handlowych w centrum miasta, wybudowanych w latach pięćdziesiątych XX wieku. Jednak ze względu na ograniczenia budżetowe wiele budynków wzniesionych w latach 60. i 70. XX wieku miało niską jakość architektoniczną i obecnie są one burzone i zastępowane w całym mieście nowoczesnymi (z wyjątkiem niektórych jakości, takich jak zabytkowa wieża Civic Center na Paradzie Królewskiej). W rezultacie istnieje wiele nowoczesnych budynków, a kolejne są w budowie.

Plymouth to przyjazne miasto, w którym panuje egalitarna atmosfera i poczucie otwartości wśród mieszkańców, przy czym mniej jest dowodów na ostry podział między bogatymi i biednymi, jaki można spotkać w dużej części południowej części Anglii. Miasto otaczają wspaniałe krajobrazy Devonu i Kornwalii, a słynne lokalizacje, takie jak Hoe, Barbican i Plymouth Sound, przyciągają co roku tysiące turystów, a mimo to Plymouth nie ma atmosfery „pułapki turystycznej”, która wisi nad wieloma innymi angielskimi miastami. Dla tych, którzy kochają morze, wybrzeże lub ponure krajobrazy Dartmoor, lub po prostu chcą odpocząć w gościnnym i interesującym mieście, Plymouth jest kuszącym i przyjaznym miejscem.

Mieszkaniec Plymouth nazywany jest '''Plymothian'''. Możesz także usłyszeć bardziej obraźliwe określenie „Janner”, ale nie nazywaj tak nikogo, jeśli jesteś gościem! W mieście jest duża obecność wojskowa, z główną bazą Królewskiej Marynarki Wojennej w Devonport, pułkiem komandosów armii brytyjskiej w Królewskiej Cytadeli i bazą Royal Marines w Stonehouse. Ponadto prawdopodobnie znajdziesz tu wielu turystów i studentów.

=== Orientacja ===
[[Plik:Plymouth shown within Devon and UK.png|thumb|Położenie Plymouth, pokazane w hrabstwie Devon i Wielkiej Brytanii]]
Miasto położone jest w południowo-zachodnim narożniku [[Devon]]u, a [[Kornwalia]] zaczyna się tuż na zachód od miasta. Leży między dwoma ujściami rzek: estuarium rzeki Tamar („TAY-mar”) na zachodzie (estuarium nazywa się '''Hamoaze''') i estuarium rzeki Plym na wschodzie (zwane '''Cattewater'''). Na południu znajduje się '''Plymouth Sound''' (wszyscy nazywają go po prostu „The Sound”), duża zatoka ograniczona od zachodu Półwyspem Rame, który obecnie jest częścią [[Kornwalia|Kornwalii]], a od wschodu Półwyspem Mount Batten. Tworzy on jeden z najbardziej imponujących naturalnych portów na świecie, w którym można zobaczyć niezliczone jachty, żaglowce, kajaki, inne jednostki rekreacyjne, a nawet małe kutry rybackie (których w Plymouth jest całkiem sporo). Sound jest chroniony przed morzem przez ogromny falochron na jego południowym krańcu, dobrze widoczny z brzegu. Często można zobaczyć wokół niego okręty wojenne.

Tuż nad wodą znajduje się porośnięty trawą teren zwany '''Plymouth Hoe''' (zawsze nazywany po prostu „the Hoe”), którego nazwa pochodzi od saksońskiego słowa oznaczającego „trawiaste zbocze”. Hoe łatwo rozpoznać po wznoszącej się na nim latarni morskiej (Smeaton's Tower) i rozległym, trawiastym terenie. Stąd, zaplanowanego w ramach wielkiej przebudowy lat 50. XX wieku, biegnie na północ od „kręgosłupa” miasta. Od Smeaton's Tower na Hoe do stacji kolejowej na północ od centrum miasta (które można rozpoznać po wieży z lat 70., InterCity House). Tym „kręgosłupem” jest '''Armada Way''', szeroka ulica, w większości przeznaczona dla pieszych, z biurami rady miejskiej na południowym krańcu oraz sklepami, bankami i kawiarniami na północy. Ze wschodu na zachód przez Armada Way biegną inne ważne ulice centrum miasta z ich eleganckimi, choć już wyblakłymi budynkami: Royal Parade, New George Street, Cornwall Street i Mayflower Street. Te ulice w centrum miasta są ograniczone ruchliwymi arteriami głównymi. Na wschód od Hoe znajduje się dzielnica '''Barbican''' (z historycznymi ulicami i dużym portem/mariną), a duży i imponujący kampus Uniwersytetu w Plymouth znajduje się tuż po drugiej stronie głównej drogi, na północny wschód od centrum miasta. Inne główne ulice znajdują się przy tych ulicach.

=== Historia ===
[[Plik:HMNB Devonport.jpg|thumb|Baza Royal Navy w Plymouth, HMNB Devonport, nad wodami Hamoaze (tj. estuarium rzeki Tamar)]]
[[Plik:Buildings at St Andrew's Cross, Plymouth - geograph.org.uk - 1776575.jpg|thumb|Budynki przy St Andrew's Cross w Plymouth, zbudowane w ramach rekonstrukcji z lat 50. XX wieku. W budynku po lewej stronie mieści się Poczta Główna.]]
[[Plik:Plynouth Sound A.jpg|thumb|Widok na Plymouth Sound, przedstawiający Tinside Lido]]
Miasto Plymouth leży w historycznym hrabstwie [[Devon]]. Obszar ten został po raz pierwszy odnotowany w Księdze Domesday jako „Sudtone” (1086; później Sutton), które znajdowało się w miejscu, gdzie dziś znajduje się Barbican. Mniej więcej w tym samym czasie istniał również port handlowy Plympton, położony dalej w górę rzeki (do dziś funkcjonuje jako przedmieście). Jednak rzeka Plympton zamuliła się w XI wieku, a obszar ten stopniowo stał się znany jako „Plymouth”. '''Morze''' zawsze było sercem historii Plymouth i ma długą i bogatą tradycję morską. Jego rozwój z małej wioski rybackiej, a następnie portu handlowego, opierał się na położeniu nad jednym z największych naturalnych portów na świecie oraz na przedsiębiorczości żeglarzy: rybaków, kupców, korsarzy, a później Królewskiej Marynarki Wojennej.

Plymouth było domem elżbietańskiego korsarza i bohatera/złoczyńcy, '''Sir Francisa Drake'a''' (choć urodził się w [[Tavistock]] kilka mil na północ) i stąd planował swoje najazdy i inne morskie przygody. W 1588 roku angielska marynarka wojenna, której częścią dowodził Drake, wypłynęła z Plymouth, by pokonać '''hiszpańską Armadę'''. Mówi się, że Drake odmówił opuszczenia portu, dopóki nie skończył gry w kręgle na Hoe. Choć to prawdopodobnie bardziej legenda niż historia, do dziś na Hoe działa klub kręgli. W 1620 roku Ojcowie Pielgrzymi popłynęli do Nowego Świata, po tym jak zawinęli do Plymouth na naprawy, uciekając przed prześladowaniami religijnymi, by ostatecznie założyć kolonię [[Plymouth (Massachusetts)|Plymouth]] w [[Massachusetts]]. Plymouth było bastionem sił parlamentarnych w angielskiej wojnie domowej, co zostało zapisane w historii tego miejsca w takich miejscach jak park Freedom Fields. Po restauracji, nowy król, Karol II, nakazał budowę potężnego fortu ('''Królewskiej Cytadeli'''), aby chronić miasto przed najeźdźcami – tak wielkie było jego strategiczne znaczenie. Działa fortu skierowane były jednak również w głąb lądu, co miało być sygnałem dla mieszkańców miasta, gdzie powinni być lojalni! Królewska Cytadela nadal jest siedzibą oddziału armii. '''Królewska Stocznia''' została zbudowana w tym rejonie, nad brzegiem rzeki Tamar, w 1690 roku. Plymouth zostało połączone w 1914 roku z miastami Devonport i Stonehouse, tworząc nowoczesne miasto, któremu prawa miejskie nadano w 1928 roku. Obejmuje ono historyczne obszary Plymstock i Plympton.

Miasto zostało poważnie zniszczone przez bombardowania podczas '''II wojny światowej''' (1939–1945), a centrum miasta zostało później gruntownie przebudowane. W Charles Cross, zrujnowany Kościół św. Karola pozostał jako pomnik pamięci wielu poległych. Za nim, w dramatycznym stylu, wzniesiono centrum handlowe Drake Circus, które stanowiło imponujące wejście do miasta od południowego wschodu. Ulice handlowe w centrum miasta zostały przebudowane jako pierwsze, zgodnie z wielkim planem Sir Patricka Abercrombiego. W rezultacie powstały eleganckie, okazałe budynki z lat 50. XX wieku, które można podziwiać na ulicach takich jak Armada Way, New George Street i Cornwall Street. Obecnie jednak wymagają one renowacji. Znaczna część pozostałej części przebudowy obejmowała tanie budynki w stylu brutalistycznym, modnym w latach 60. i 70. XX wieku, z których większość nie miała walorów architektonicznych. Wyjątkiem było jednak Centrum Obywatelskie, wpisane na listę zabytków klasy II. Zachowało się wiele zabytkowych budynków, szczególnie w okolicy Barbican Centre, odizolowane przykłady w centrum miasta, takie jak Muzeum Miejskie, a także te poza centrum, które uniknęły najgorszych bombardowań (np. Royal William Yard).

Z uwagi na dramatyczne nadmorskie położenie, otaczający krajobraz jest niezwykle imponujący. Plymouth jest na przemian surowe i pagórkowate, a czasem zielone i faliste. Słynny Dartmoor został uznany za park narodowy w 1951 roku. Do popularnych miejsc należą Wieża Smeatona (latarnia morska odbudowana na Hoe z pierwotnej lokalizacji na Eddystone Rock, kiedy to zastąpiono ją nową), Półwysep Mount Batten, Narodowe Akwarium Morskie oraz Opactwo Buckland, dawny dom Drake'a. Turystyka jest ważnym aspektem gospodarki Plymouth. Prawie 12 milionów ludzi odwiedza Plymouth każdego roku. Oprócz wszystkich atrakcji nowoczesnego miasta, Plymouth jest popularną bazą wypadową do innych znanych miejsc, w tym plaż i szlaków turystycznych wybrzeża [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]] oraz ponurego krajobrazu pobliskiego [[Dartmoor]].

=== Geologia ===
Miasto Plymouth składa się z wielu rodzajów skał. Hoe, na południu miasta, składa się z wapienia dewońskiego, który również został wykorzystany do budowy dość dużej części miasta (większość starszych domów i budynków ma przynajmniej elewacje z kamienia). Obszar wokół stacji zbudowany jest z mułowca, który również pochodzi z dewonu. Zewnętrzne obszary miasta to coraz wyższe klasy zmetamorfizowanego mułowca, z okazjonalnymi poduszkowymi lawami na wzgórzach. [[Dartmoor]] to masywny batolit (duża bryła) granitu, podczas gdy Cawsand i Kingsand (dostępne promem z Barbican) zawierają różnorodne struktury magmowe.

== Dojazd ==
[[Plik:Royal William Yard, Plymouth, Devon.jpg|thumb|Royal William Yard]]
=== Samolotem ===
Plymouth nie ma już własnego lotniska, ponieważ zostało zamknięte w 2011 roku. Można jednak skorzystać z innych w regionie i skorzystać z połączenia autobusowego, kolejowego lub samochodowego. Odwiedź stronę [https://www.nationalrail.co.uk/ www.nationalrail.co.uk], aby zaplanować podróż z tych miast lub z własnej stacji lotniska Gatwick do Plymouth.

* {{Znacznik|Port lotniczy Exeter|50.734444|-3.413889|typ=transport}}'''[http://www.exeter-airport.co.uk/ Port lotniczy Exeter]''' ({{IATA|EXT}}) znajduje się 45 minut jazdy samochodem na północny wschód (lub autobusem do Exeter i stamtąd pociągiem).
* W pobliżu znajduje się także {{Znacznik|Port lotniczy Bristol|51.382778|-2.719167|typ=transport}}'''[https://www.bristolairport.co.uk/ lotnisko w Bristolu]''' ({{IATA|BRS}}), które obsługuje loty do Wielkiej Brytanii i Europy różnymi liniami lotniczymi, w tym easyJet, Ryanair, Air France i innymi. Często kursującym autobusem można dojechać na stację Bristol Temple Meads, skąd w dwie godziny można dojechać pociągiem do Plymouth. Istnieje również bezpośredni autobus z lotniska do centrum Plymouth, obsługiwany przez firmę Stagecoach, a podróż trwa około trzech godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Gatwick|51.148056|-0.190278|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Gatwick]]''' ({{IATA|LGW}}) to przydatna opcja, jeśli przyjeżdżasz z zagranicy lub z dalszych miejsc w Wielkiej Brytanii. Loty oferowane są z całej Europy i innych miejsc na świecie, takich jak Bliski Wschód i [[Kanada]] (choć nie z USA). Z własnej stacji Gatwick można dojechać pociągiem do [[Reading]] i tam przesiąść się na pociąg do Plymouth; cała podróż z przesiadkami zajmuje około 5 godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Heathrow|51.4775|-0.461389|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Heathrow]]''' ({{IATA|LHR}}) jest przydatne, ponieważ przylatują tu samoloty ze wszystkich krajów świata. Wsiądź do pociągu Heathrow Express lub Heathrow Connect do stacji London Paddington; z Paddington bezpośrednie pociągi do Plymouth jadą 3,5–4 godziny.

=== Koleją ===
[[Plik:Plymouth (North Road) station (6395408523).jpg|thumb|Stacja kolejowa Plymouth. Za nią znajduje się InterCity Place — skorzystaj z tego punktu orientacyjnego, aby znaleźć stację.]]
{{Znacznik|Stacja kolejowa Plymouth|50.3778 |-4.143 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/plymouth/ Stacja kolejowa Plymouth]''', North Road, PL4 6AB (''na północ od centrum miasta, kilka minut spacerem''). 

Jeśli jedziesz ze wschodu lub na wschód, prawdopodobnie pojedziesz odcinkiem linii między [[Newton Abbot]] a [[Exeter]]. Jest to jeden z najbardziej malowniczych odcinków w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], ponieważ pociąg jedzie [https://greatscenicrailways.co.uk/lines/riviera-line/ Riviera Linie] wzdłuż nabrzeża między [[Teignmouth]] (wymawiane „Tin-muth”), [[Dawlish]] i [[Starcross]], a niesamowite klify i łagodne wzgórza zdobią całą trasę. Nie spuszczaj wzroku z okna!

* Połączenia '''Inter-City''' obsługują Great Western (głównie pociągami InterCity 125) i CrossCountry (głównie pociągami Voyager lub czasami InterCity 125). Bezpośrednie pociągi przyjeżdżają i odjeżdżają do stacji [[Londyn|London]] Paddington (podróż trwa 3–4 godziny), [[Bristol]]u (2 godziny), Midlands (np. [[Birmingham]] 3 godz. 40 min), stacji w północnej Anglii (kilka godzin) i [[Szkocja|Szkocji]] (np. [[Edynburg]] 9,5 godziny, [[Aberdeen]] 12 godzin!). Można również skorzystać z połączeń międzymiastowych na zachód do [[Kornwalia|Kornwalii]], do takich miejsc jak [[Penzance]] i [[Truro]]. Pociągiem bezpośrednim lub z przesiadką można dotrzeć do niemal każdego miejsca w [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] lub [[Walia|Walii]].
* '''Pociągi sypialne do [[Londyn]]u''' obsługuje Great Western. „[https://www.gwr.com/plan-journey/journey-information/on-board/night-riviera-sleeper Night Riviera]” odjeżdża z [[Londyn]]u około północy w każdą noc powszednią i niedzielę, przyjeżdża do Plymouth o 5:22 rano (5:36 rano w niedziele) i odjeżdża o 6:30 rano; pociąg kontynuuje podróż do [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]]. Dostępne są usługi budzenia lub możliwość ustawienia alarmu w telefonie!
* '''Połączenia lokalne''' w całym regionie zapewnia Great Western (głównie pociągami Sprinter) do stacji w [[Kornwalia|Kornwalii]], [[Devon]] i dalej.
Aby dostać się ze stacji Plymouth do centrum miasta, należy wyjść z głównego holu, skręcając w prawo. Na głównej drodze należy skręcić w lewo i iść nią (to Saltash Road — zobaczysz samochody pędzące w kierunku centrum miasta). Po dotarciu do węzła drogowego/ronda, należy skorzystać z przejścia podziemnego dla pieszych, aby przejść przez ulice i udać się do miasta centralną aleją (to Armada Way). Przed sobą zobaczysz budynki w centrum miasta. Armada Way prowadzi bezpośrednio przez dzielnicę handlową, aż do zabytkowego pomnika marynarki wojennej na Hoe. Na stacji jest też mnóstwo taksówek, można też wsiąść do autobusu z przystanków na Saltash Road (choć tak naprawdę nie jest daleko).

=== Samochodem ===
Główną trasą dojazdową do Plymouth ze wschodu i zachodu jest dwujezdniowa droga [[Plik:UK_road_A38.svg|25px]], która przebiega przez miasto (Devon Expressway). Łączy się ona z autostradą [[Plik:UK-Motorway-M5.svg|25px]] w [[Exeter]], umożliwiając dalszą podróż, a na zachodzie prowadzi do serca [[Kornwalia|Kornwalii]]. Droga [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]] łączy Plymouth z [[Tavistock]], [[Okehampton]], [[Plik:UK_road_A30.svg|25px]] i północnym [[Devon]]em.

=== Autokarem ===
Zarówno dworzec autobusowy w Plymouth, jak i dworzec autobusowy Armada znajdują się na Armada Way. Zastępuje on obecnie zamknięty dworzec autobusowy Bretonside przy Exeter Street.

{{Znacznik|Dworzec autobusowy Plymouth|50.3730201 |-4.1429011 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Plymouth''', 165 Armada Way, PL1 1HZ, ☏ +44 871 781 8181. 

[https://www.nationalexpress.com/en/help/coach-stations/plymouth National Express] obsługuje usługi na terenie [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], które przyjeżdżają i odjeżdżają stąd. Poza tym dojeżdżają tu także usługi lokalne i regionalne z miast regionu.

Autobusy '''[https://www.stagecoachbus.com/promos-and-offers/south-west/fly-the-south-west-falcon South West Falcon]''' łączą [[Bristol]], [[Taunton]], [[Exeter]] i Plymouth. Bilet jednorazowy z Plymouth do Bristolu kosztuje 28 funtów. Bilety można rezerwować online z wyprzedzeniem, ale rezerwacja nie jest wymagana.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, ale nie chcesz borykać się z problemami z parkowaniem w centrum miasta, w mieście znajdują się także trzy główne obiekty [https://www.parkandride.net/plymouth/index.shtml Park &amp; ​​Ride]: {{Znacznik|'''Coypool'''|50.393871|-4.082201|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Coypool''' (na wschód od Plympton), 2 {{Znacznik|'''George Junction'''|50.428016|-4.111886|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''George Junction''' (na północ) i {{Znacznik|'''Milehouse'''|50.388766|-4.152642|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Milehouse''' (centrum miasta).

=== Statkiem ===
{{Znacznik|Terminal promowy|50.36473796320755|-4.158242769546788|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. [https://www.brittany-ferries.com/ Brittany Ferries] oferuje połączenia do Plymouth z [[Santander]] (22 godziny) i [[Roscoff]] (6 godzin w ciągu dnia, 8 godzin w nocy). Terminal promowy znajduje się na zachód od centrum miasta, w Millbay Docks, około 0,80 km (800 m) spacerem od dzielnicy handlowej Hoe and Central.

== Komunikacja ==
{{mapa|50.3706|-4.1397|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Większość miejsc, w których znajdują się hotele i które odwiedzają turyści, znajduje się w centrum miasta i można łatwo między nimi spacerować. W rzeczywistości spacerowanie to świetny sposób na poznanie miasta i poznanie stylu życia mieszkańców Plymoth. Jednak zimą, podczas dalszej podróży (np. do zabytkowego Devonport) lub gdy po prostu nie masz ochoty lub nie możesz iść pieszo, istnieją inne opcje.

=== Pieszo ===
[[Plik:Plymouth Royal Parade PCB 421 W511WGH.jpg|thumb|Wiele linii autobusowych zatrzymuje się na dworcu Royal Parade w centrum miasta.]]
Mapę można otrzymać w Centrum Informacji Turystycznej w Barbican. Alternatywnie możesz wydrukować go z usługi map online, takiej jak OpenStreetMap, lub skorzystać z aplikacji map na smartfonie, ponieważ miasto zostanie szczegółowo opisane.

=== Autobusem ===
Autobus to główny środek transportu publicznego w Plymouth, obsługujący całe miasto. Dwie prywatne firmy obsługują wszystkie autobusy w celach zarobkowych: Plymouth CityBus (należąca do grupy GoAhead) i Stagecoach South West. Wiele z tych usług zatrzymuje się na przystanku Royal Parade w centrum miasta. Ceny biletów w obu przypadkach zależą od tego, jak daleko podróżujesz. W przypadku krótkiej podróży (np. ze stacji kolejowej do Royal Parade) opłata za przejazd dla jednej osoby dorosłej może wynosić 1,00 GBP lub 1,10 GBP; wzrośnie w przypadku dłuższych dystansów i może wynieść do 2,50 GBP w przypadku długich dystansów. Mapy autobusów można odebrać w Biurze Informacji Turystycznej w Barbican lub odwiedzić strony internetowe przewoźników pod adresem [https://www.plymouthbus.co.uk/ www.plymouthbus.co.uk/] i [http://www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/ www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/].

=== Taksówką ===
Aby zamówić taksówkę, skorzystaj z przydatnego numeru Taxifirst pod numerem ☏ +44 1752 222-222.

=== Łodzią ===
Jednym z najbardziej „lokalnych” sposobów poruszania się jest taksówka wodna lub łódź. Większość tych usług odjeżdża z '''lądowiska Barbican''' (przy schodach Mayflower) i jest obsługiwana przez prywatne firmy. Chociaż nie zawsze tak było, większość linii kursuje obecnie zimą. Niemniej jednak zaleca się sprawdzenie rozkładów jazdy, ponieważ niektóre usługi mogą być ograniczone, zazwyczaj wieczorem.

W zależności od długości podróży i przewoźnika ceny mogą wahać się od 1,50 GBP do 4,00 GBP. Ogólnie rzecz biorąc, nie płacisz, gdy wsiadasz. Po wypłynięciu łodzi lub tuż przed wypłynięciem członek załogi przyjdzie, aby odebrać płatność.

Dwie najpopularniejsze usługi wśród mieszkańców to prawdopodobnie linia Barbican-Mountbatten i prom Cremyll z Admiral's Hard do Mount Edgecumbe. Mogą one być stosunkowo zajęte wieczorami i w godzinach szczytu; Szczególnie prom Cremyll może być pełen dzieci w wieku szkolnym około 16:00 w czasie semestru. To powiedziawszy, faktycznie zabierają znaczną ilość czasu z podróży.

Inne trasy przydatne turystycznie to linia Barbican-Royal William Yard, Barbican-Mount Edgecumbe i Barbican-Cawsand/Kingsand.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Plymouth Hoe.jpg|thumb|Plymouth Hoe]]
[[Plik:Plymouth , Hoe Road Pavement - geograph.org.uk - 1178356.jpg|thumb|Wybrzeże w Plymouth, Hoe Road.]]
* {{zobacz
| name=[https://www.national-aquarium.co.uk/ Narodowe Akwarium Morskie]| alt= | url= | adres=Rope Walk, Coxside | lat=50.3666| long=-4.1313| wskazówki=
| tollfree=+44 844 893 7938 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największe akwarium w Wielkiej Brytanii i najgłębsze w Europie. Znajduje się w pobliżu historycznej dzielnicy Barbican, w której znajduje się najstarsza piekarnia w Wielkiej Brytanii (Jacka's) oraz Schody Mayflower, skąd Ojcowie Pielgrzymi wyruszyli do Nowego Świata w 1621 roku. To również idealne miejsce dla rodzin. Można do niego dotrzeć ze Schodów Mayflower/Barbican, przechodząc przez most nad śluzą, który prowadzi do mariny. Most obraca się, umożliwiając przepływanie łodzi, co jest ciekawym widokiem. Obowiązuje jednak opłata za wstęp z nieograniczonym wstępem przez 1 rok. Akwarium posiada również doskonałą restaurację rybną na zewnątrz, w której można zjeść na miejscu lub na wynos. Dorośli [16+]: 22,50 GBP, dzieci [3-15] 11,25 GBP, dzieci [poniżej 3 lat]: bezpłatnie, seniorzy [60+] 20,50 GBP (stan na grudzień 2023 r.)
}}
* {{Znacznik|Plymouth Hoe|50.36537|-4.14209|typ=natura}}'''Plymouth Hoe''' (The Hoe). Duży park publiczny na nabrzeżu, charakterystyczny dla Plymouth. Według legendy było to miejsce apokryficznej gry w kręgle Sir Francisa Drake'a przed jego starciem z hiszpańską Armadą w 1588 roku. Dziś z Hoe roztacza się wspaniały widok na Sound from the Hoe, w tym statki Royal Navy, które są zwykle obecne codziennie. Stań na motyce i spójrz na morze, aby zobaczyć, co możesz zobaczyć! Mieszkańcy Plymothii i goście przyjeżdżają tu, aby rozkoszować się morzem, opalać się latem, grać w piłkę nożną, spacerować z psami, po prostu spacerować i ogólnie dobrze się bawić. Latarnia morska Seaton's Tower zapewnia wspaniałe widoki na miasto, cieśninę Sound i morze, a wokół Hoe znajduje się wiele innych pomników, w tym pomniki poległych Królewskiej Marynarki Wojennej we wszystkich dotychczasowych konfliktach, pomnik Sir Francisa Drake'a i wiele innych. Kiedyś znajdował się tam diabelski młyn „Plymouth Eye”, ale obecnie został on zamknięty. Oficjalna rezydencja burmistrza, 3 Elliot Terrace, również wychodzi na Hoe. Dzień Sił Zbrojnych i inne uroczystości miejskie mają zazwyczaj swój centralny punkt tutaj, na Hoe.
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/outside-the-box/smeatons-tower Smeaton’s Tower]| alt= | url= | adres= | lat=50.3644| long=-4.14183| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kwi-Paź 10:00-17:00. Wysoko na Hoe, jest to symbol Plymouth i często przedstawiany w scenach miasta. Jest to latarnia morska, pomalowana na biało i czerwono, zbudowana na rafie Eddystone w 1759 roku kosztem 40 000 funtów przez inżyniera Johna Smeatona. Było to niesamowite osiągnięcie inżynieryjne swoich czasów i było prezentowane w licznych programach telewizyjnych, w tym w programie BBC Coast. Zbudowana z połączonych granitowych bloków, jedną z jej innowacji był kształt dębu (tj. szersza u podstawy), co pozwoliło jej wytrzymać fale morza, na skale, gdzie dwie poprzednie latarnie morskie zostały zmyte. Ostatecznie odkryto, że skała, na której stała, była podmywana przez morze, więc w XIX wieku zastąpiono ją wiktoriańską latarnią morską, a wieżę Smeatona przeniesiono na Plymouth Hoe jako pomnik. Od tego czasu stała się ikoną miasta. Wejdź na górę, aby podziwiać spektakularne widoki i obejrzeć wystawy o życiu na latarni morskiej; trzeba wejść po stromych drabinach, ale jeśli masz taką możliwość, warto. Wycieczkę prowadzi organizacja non-profit działająca w ramach Rady Miasta Plymouth. Cena: 5 funtów.
}}
[[Plik:The Mayflower Steps - geograph.org.uk - 531717.jpg|thumb|Schody Mayflower widziane z wody]]
* {{zobacz
| name=Schody Mayflower| alt= | url= | adres= | lat=50.366061| long=-4.134| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Schody Mayflower. Pomnik upamiętniający z XX wieku, wzniesiony w pobliżu miejsca, z którego Ojcowie Pielgrzymi wypłynęli na pokładzie naprawionego Mayflower, aby przepłynąć Atlantyk i osiedlić się w Ameryce Północnej. Dziś odpływają stamtąd statki wycieczkowe na wycieczki po Plymouth Sound, choć uważa się, że pierwotne miejsce znajdowało się w miejscu, gdzie obecnie stoi pub Admiral McBride. (Chociaż Schody Mayflower nadal są miejscem, gdzie turyści stoją i podziwiają). Na brzegu, naprzeciwko schodów, znajduje się budynek, w którym mieści się wystawa poświęcona Ojcom Pielgrzymom i Mayflower, a także miejskie Centrum Informacji Turystycznej. Wstęp na Schody Mayflower jest bezpłatny; w Centrum Mayflower obowiązują następujące opłaty: dorośli 2,00 GBP, seniorzy 1,50 GBP, osoby poniżej 16 lat 1,00 GBP.
}}
[[Plik:Barbican New Street.jpg|thumb|New Street w Barbican]]
* {{zobacz
| name=Barbican| alt= | url= | adres= | lat=50.367222| long=-4.136111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarsza część Plymouth. Główna ulica nazywa się New Street, ale kiedyś nazywała się Rag Street. To historyczne serce Plymouth z mnóstwem galerii sztuki, restauracji, sklepów i domów wakacyjnych. Znajdują się tu także świetne puby i bary i spacerując po nich można poczuć wspaniałą atmosferę, tym bardziej, jeśli pije się na świeżym powietrzu w letni wieczór. Tutaj nakręcono więcej filmów ''Rozważna i romantyczna''. Jeśli jesteś miłośnikiem sztuki, w Barbican znajduje się kilka specjalistycznych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i galerii sztuki. Wielu lokalnych artystów zdobyło światową renomę, m.in. [http://www.berylcook.org/ Beryl Cook], [http://leewoods.com/ Lee Woods], [Brian Pollard i nieżyjący już Robert Lenkiewicz.
}}
* {{zobacz
| name=Powojenne Centrum miasta | alt= | url= | adres= | lat=50.3702 | long=-4.1425 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Skupiający się na Royal Parade i Armada Way został ostro oczerniony przez mieszkańców i media. Będąc w mieście warto jednak się zatrzymać i rozejrzeć się po okolicy. Jako najpełniejszy przykład powojennej odbudowy w Wielkiej Brytanii, jest to dzielnica o znaczeniu historycznym i architektonicznym. Zaplanował go nikt inny jak Patrick Abercrombie, który również przeprojektował Hongkong, a architektem niektórych budynków jest Thomas Tait. O nowoczesnym, niemal amerykańskim wyglądzie była to, według słów profesora Jeremy’ego Goulda, „egalitarna siatka, przestronna, przestronna, nieskomplikowana, dostępna i szeroko otwarta dla wszystkich… architektura przyszłości: czysta, jasna, demokratyczna i przede wszystkim optymistyczna”. Niektóre z najlepszych przykładów stylu lat 50. XX wieku znajdują się wzdłuż głównej osi Royal Parade i Armada Way, w tym budynek Royal Bank of Scotland, Pearl Assurance House i dawny budynek Co-Op przy Derry's Cross.
}}
* {{zobacz
| name=[https://royalwilliamyard.com/ Royal William Yard] | alt= | url= | adres= | lat=50.3617| long=-4.16475| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Niegdyś miejsce, z którego zaopatrywano brytyjską marynarkę wojenną. Obecność marynarki wojennej w Plymouth jest ogromna: w mieście znajduje się największa baza morska w Europie Zachodniej, która jest otwarta dla publiczności podczas Dni Marynarki Wojennej. Znajduje się w Stonehouse, dzielnicy Plymouth na zachód od Hoe. Latem można tam dopłynąć łódką z Barbakanu, przejść się pieszo lub dojechać autobusem. Obecnie tętniąca życiem przestrzeń publiczna z licznymi ekskluzywnymi kawiarniami, piekarniami i galeriami, a także prywatnymi apartamentami. Znane również jako miejsce kręcenia filmu Hornblower z ITV. Położony tuż obok parku Devil's Point, z widokiem na Kornwalię. Wstęp wolny.
}}
[[Plik:The Citadel, Plymouth - geograph.org.uk - 1580654.jpg|thumb|Królewska Cytadela, Plymouth]]
* {{zobacz
| name=[https://www.english-heritage.org.uk/visit/places/royal-citadel-plymouth/ Królewska Cytadela] | alt= | url= | adres=The Hoe | lat=50.3649| long=-4.13805| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zbudowana po angielskiej wojnie domowej, aby strzec Plymouth Sound i portu, była to główna twierdza Anglii, charakteryzująca się wybitnymi przykładami XVII-wiecznej architektury barokowej i wspaniałymi widokami na Plymouth Sound. Cytadela znajduje się na Hoe, z masywnymi ścianami, które bez wątpienia zobaczysz, spacerując wzdłuż nadmorskiej drogi. Cytadela nadal służy jako baza wojskowa dla 29 Pułku Komandosów Królewskiej Artylerii. Choć jest to siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej, fort jest otwarty dla zwiedzających z przewodnikiem o 14:30 we wtorki (a latem także w czwartki o tej samej porze). Spotkaj się przed wejściem na Lambhay Hill, gdzie znajduje się wartownik wojskowy. Dorośli 5 GBP, dzieci 4 GBP, ulgowe 4 GBP.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/saltram Saltram House] | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.381667| long=-4.0825| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 333-500 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=saltram@nationaltrust.org.uk. Jak widać na początku książki Anga Lee „Rozważna i romantyczna” z 1999 roku. Uważany za dom jednych z najwspanialszych wnętrz Roberta Adamsa, zwłaszcza w neoklasycystycznym Saloonie, Saltram jest fantastycznie zachowanym przykładem wczesnogeorgiańskiej rezydencji. Jest również szczególnie interesujący, ponieważ wciąż widoczne są w nim różne „epoki”, w tym Tudorów i Palladiusza. Był domem hrabiów Morley, rodziny Parkerów, którzy byli mecenasami Sir Joshuy Reynoldsa i cieszyli się bliskimi przyjaźniami z Jane Austen. Posiadłość jest rozległa, a ogrody, oranżeria i park rozrywki są warte odwiedzenia. W okresach wzmożonego ruchu na terenie posiadłości bywa tłoczno. Dorośli 10 GBP, dzieci 5 GBP, rodziny 15-25 GBP, grupy dorosłych 8,50 GBP; zniżki na wstęp tylko do ogrodu.
}}
* {{zobacz
| name=[http://www.plymouthsynagogue.com/ Synagoga w Plymouth] | alt= | url= | adres=Catherine Street| lat=50.3694| long=-4.14082| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Synagoga w Plymouth jest najstarszym zachowanym domem modlitwy aszkenazyjskiej w kraju anglojęzycznym. Zawiera jedyną zachowaną „pełnokrwistą” barokową Arkę w Wielkiej Brytanii, imponującą wysokością dwóch pięter. W synagodze znajdują się także piękne witraże.
}}
* {{zobacz
| name=[https://theatreroyal.com/ Plymouth Theatre Royal] | alt= | url= | adres=Royal Parade| lat=50.369889| long=-4.145111| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 267-222 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy teatr prowincjonalny w Wielkiej Brytanii i jeden z najchętniej odwiedzanych. Wystawiali i współprodukowali sztuki West Endu w Londynie, na Broadwayu, w Nowym Jorku i Plymouth. Od czasu do czasu wystawiane są tu również produkcje Royal Shakespeare Company, a także produkcje szekspirowskie cenionego japońskiego reżysera Yukio Ninagawy.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.landmarktrust.org.uk/crownhill-fort/ Fort Crownhill] | alt= | url= | adres=| lat=50.414| long=-4.13042| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Fort Crownhill, jeden z największych i najlepiej zachowanych tak zwanych „Pierścień ognia” Lorda Palmerstona, wyróżnia się kolekcją armat i broni, w tym jedną z zaledwie dwóch działających „znikających dział” Moncieffa. Znajdują się tu także koszary z epoki wiktoriańskiej i czasów II wojny światowej oraz labirynt podziemnych tuneli. Jest otwarte dla publiczności w ostatni piątek każdego miesiąca, oprócz wybranych weekendów, w których odbywają się weekendy „Living History”. Dla grup chcących przyjechać w innym terminie istnieje możliwość wcześniejszej rezerwacji wycieczki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.standrewschurch.org.uk/ Kościół Minsterski św. Andrzeja] | alt= | url= | adres=| lat=50.3698| long=-4.1399| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum anglikanizmu w mieście, w którym znajduje się tylko katedra rzymskokatolicka, ten XIV-wieczny kościół jest ikoną Blitz w Plymouth. Pośród dymu i ruin zniszczonego centrum miasta dyrektorka przybiła prosty drewniany napis na drzwiach zbombardowanego kościoła; „Resurgam” (Powstanę ponownie). Ten słynny gest jest często uważany za symbol wojennego ducha Plymouth. To nie jedyny powód do sławy ministra; gościł Katarzynę Aragońską, Sir Francisa Drake’a, Johna Hawkinsa i kapitana Bligha z ''The Bounty''.
}}
* {{zobacz
| name=Prysten House | alt= | url= | adres=Finewell Street| lat=50.3695| long=-4.13982| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy zachowany dom w centrum Plymouth, zbudowany w 1490 roku przez lokalnego kupca. Częściowo zajmowany przez restaurację Tanners.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.plymouth-diocese.org.uk/church/plymouth-city-centre-church-university-chaplaincy-christ-king/ Kościół rzymskokatolicki Chrystusa Króla] | alt= | url= | adres=Armada Way| lat=50.3699444 | long=-4.142124 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Powojenny kościół z cegły z piaskowca, otwarty w 1962 roku. Znaczący jako ostatnie dzieło Sir Gilesa Gilberta Scotta, odpowiedzialnego także za most Waterloo, elektrownię Battersea, katedrę w Liverpoolu, a nawet czerwoną budkę telefoniczną. Kontynuował pracę nad planami kościoła nawet wtedy, gdy był hospitalizowany z powodu raka płuc i robił to aż do śmierci. Dziś do kościoła chętnie uczęszczają młodzi studenci i warto go odwiedzić w drodze do Hoe.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Plympton | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.383825 | long=-4.049781 | wskazówki=Autobus 21/21a z centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Małe ruiny powłoki tysiącletniego zamku Motte and Bailey. Dobre widoki na obszar chroniony '''Plympton St Maurice''', starożytne miasto z wydobyciem cyny, warte zobaczenia ze względu na dobrze zachowane średniowieczne ulice i architekturę w historycznym języku narodowym, w tym starą szkołę, kościół i mały ratusz gildii. Wiele domów może poszczycić się także pięknymi georgiańskimi fasadami. Zamek nie ma „strażnika”; tzn. jest otwarte przez cały rok, o każdej porze dnia – po prostu wejdź i zwiedzaj! Motte to bardzo stroma wspinaczka. Bezpłatny.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:City Museum and Art Gallery - Plymouth - geograph.org.uk - 1598606.jpg|thumb|The Box]]
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ The Box] | alt= | url= | adres=| lat=50.3745| long=-4.13762| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-pt. 10:00-17:30; sobota i poniedziałki świąteczne 10:00-17:00. To interesujące muzeum mieści się w okazałym budynku obok uniwersytetu, po drugiej stronie ulicy od Drake Circus, na North Hill. Kolekcje są zróżnicowane i obejmują historię naturalną, ceramikę i porcelanę oraz historię Plymouth. Dostępne są również wystawy czasowe. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Elizabethan House] | alt= | url= | adres=| lat=50.36677 | long=-4.13501 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Więcej informacji na Barbican.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Merchant's House] | alt= | url= | adres=| lat=50.3688 | long=-4.1395 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zabytkowy budynek położony przy jednej z najstarszych ulic miasta: Merchant's House to najwspanialszy zachowany przykład rezydencji z XVI i XVII wieku w Plymouth. W XVII wieku było domem dla trzech burmistrzów Plymouth, w tym korsarza Williama Parkera, przyjaciela Sir Francisa Drake'a.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/buckland-abbey Opactwo Buckland] | alt= | url= | adres=Yelverton | lat=50.4811| long=-4.13361| wskazówki=18 km od Plymouth, niedaleko [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]], ¼ mili na południe od Yelverton
| tollfree=+44 1822 853-607 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=18 km od Plymouth, niedaleko Zbudowany przez mnichów cystersów w 1278 roku, a później będący własnością Sir Francisa Drake'a. Obiekt National Trust oferuje umeblowane pokoje i interaktywne galerie, a także jedną z najsłynniejszych pamiątek w kraju, Drake's Drum. Portret Rembrandta, od dawna uważany za namalowany przez ucznia, został teraz zweryfikowany jako autoportret Rembrandta, ¼ mili na południe od Yelverton
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Plymouth Barbican, gin distillery - geograph.org.uk - 1735403.jpg|thumb|Ulica Southside w dzielnicy Barbican, na której widać gorzelnię ginu Plymouth]]
* {{Znacznik|Destylarnia ginu Plymouth|50.367775 |-4.137792 |typ=atrakcja}}'''[https://www.plymouthdistillery.com/age-gate Destylarnia ginu Plymouth]''', 60 Southside St, The Barbican, PL1 2LQ, ☏ +44 1752 665-292. Pn.-Sb. 10:00-17:00; Nd. 11:00-17:00. To tutaj produkowany jest gin Plymouth. Obecnie jest to jedyna zachowana destylarnia ginu w Plymouth, mieszcząca się w dawnym klasztorze dominikanów zbudowanym w 1431 roku. Obecna destylarnia działa od 1793 roku (marka/destylarnia należy do międzynarodowego giganta na rynku napojów alkoholowych Pernod Ricard). Destylarnia jest otwarta dla zwiedzających codziennie i uważa się, że było to ostatnie miejsce, w którym zatrzymali się Ojcowie Pielgrzymi przed wyjazdem do Ameryki. Słynie z pięknych wystaw. Mogą się tu również bawić osoby niepijące alkoholu; oczywiście można też spróbować produkowanego tam ginu! Zaskakująco popularna wśród rodzin. Zwiedzanie kosztuje 7 GBP za osobę. 
* {{Znacznik|Tinside Lido|50.3631 |-4.1424 |typ=atrakcja}}'''Tinside Lido'''. Odkryty basen na brzegu morza, tuż pod rzeką Hoe. Został zbudowany w latach 30. XX wieku w eleganckim stylu art déco i był również prezentowany w serialu BBC „Coast”. Kąpielisko jest otwarte latem (czerwiec, lipiec i sierpień, prawdopodobnie pierwszy lub drugi tydzień września) i jest przyjemnym miejscem do pływania, zabawy w wodzie lub opalania się. Organizowane są tu zabawy z dmuchańcami i fontanną – niesamowite w słoneczny dzień. Przez długi czas basen był opuszczony i zaniedbany, ale na prośbę mieszkańców został odnowiony i ponownie otwarty. Roztacza się z niego również fantastyczny widok na zatokę. W 2014 roku basen został uwieczniony na kolekcji znaczków Royal Mail. Wstęp jest płatny. 
* '''Wybierz się na spacer brzegiem morza'''. Spacerując wzdłuż wybrzeża od Barbican, możesz podziwiać fantastyczne widoki na marinę, zatokę i morze. Trasa wiedzie wzdłuż Madeira Road (zbudowanej w latach 30. XX wieku, aby zapewnić pracę bezrobotnym w czasie Wielkiego Kryzysu), wzdłuż murów Królewskiej Cytadeli. Droga prowadzi obok Hoe i można nią podążać aż do doków Millbay. Przez całą drogę roztaczają się fantastyczne widoki, w tym na okręty Royal Navy w zatoce, które często można rozpoznać po ich sylwetkach. Prawdopodobnie zobaczysz również jachty, żaglowce, łodzie rybackie i inne jednostki pływające w zatoce. Możesz zauważyć falochron na południowym krańcu zatoki z fortem napoleońskim.
[[Plik:Barbican Plymouth.jpg|thumb|Nabrzeże mariny w Barbican, Plymouth]]
[[Plik:Freedom Fields park, Plymouth, England, UK.jpg|thumb|Park Freedom Fields z widokiem na Plymouth Sound, jak na albumie Setha Lakemana z 2006 ''Freedom Fields''.]]
* {{Znacznik|Ścieżka rowerowa Plym Valley|50.393523 |-4.081629 |typ=atrakcja}}'''[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/plymbridge-woods/plymbridge-woods-family-cycle-trail Ścieżka rowerowa Plym Valley]''', Plympton. Dostępna z Plympton w północno-wschodniej części miasta, ścieżka biegnie najpierw doliną Plym wzdłuż starej linii kolejowej, a następnie przez piękną okolicę aż do Tavistock. Wzdłuż ścieżki znajduje się bardzo mało infrastruktury i udogodnień, dlatego przed wyjazdem z Plymouth należy zaopatrzyć się w jedzenie i napoje. W Marsh Mills, tuż przed początkiem ścieżki rowerowej, znajduje się duży sklep Sainsbury's. Na pierwszym dużym wiadukcie wychodzącym z Plymouth znajduje się punkt widokowy z widokiem na nieczynny kamieniołom, gdzie wiosną gniazdują sokoły wędrowne. Zimorodki, pluszcze, kaczki mandarynki i wiele innych gatunków można spotkać wzdłuż rzeki Plym, która przepływa przez lasy. Interesujące są również domki kolejowe Cann Wood, opuszczona wiktoriańska wioska kolejowa, której zrujnowane domy są dostępne do zwiedzania. Szlakiem można podążać aż do Dartmoor; można też pójść trasą aż do Princetown. W weekendy na początkowym odcinku może być dość tłoczno, zwłaszcza dla rodzin na rowerach. Wstęp wolny.
* {{Znacznik|Plym Valley Railway|50.394166 |-4.081908|typ=atrakcja}}'''[https://www.plymrail.co.uk/ Plym Valley Railway]''', nr. Marsh Mills, Plympton, PL7 4NW. 2,5 mili starej linii Plymouth-[[Tavistock]] Great Western odrestaurowanej przez lokalnych entuzjastów. Obsługuje wiele starych parowozów i innego sprzętu, które zabierają gości tym historycznym odcinkiem linii kolejowej do Plym Woods. Osoba dorosła samotnie 2 GBP, osoba dorosła w obie strony 4 GBP, dziecko samotnie 1 GBP, dziecko 2 GBP w obie strony. Dostępne są także bilety na „Rover”. Zawsze sprawdzaj ceny poszczególnych pociągów przed podróżą.. 
* {{Znacznik|Plymouth Pavilions|50.368889|-4.15|typ=atrakcja}}'''[http://www.plymouthpavilions.com/ Plymouth Pavilions]''' to centrum rozrywki, w którym od czasu do czasu grają duże zespoły, gra w kręgle, gry laserowe, jazda na łyżwach i park rozrywki Pavilions, w którym znajdują się zjeżdżalnie na zjeżdżalni, jacuzzi, sztuczna fala, a nawet kryta plaża. Centrum znajduje się na zachodnim krańcu centrum miasta, przy Union Street. Ma zostać rozebrany, choć na razie nic nie wskazuje na to, aby miało to nastąpić.
* '''Wybierz się na wycieczkę łodzią''' Plymouth szczyci się jednym z najlepszych naturalnych portów w Europie, a może nawet na świecie. Wypłynięcie do wody może dać ci nowy widok na miasto. Większość łodzi wypływa z Barbakanu, często z molo obok Mayflower Steps. Dostępne są różne wycieczki łodzią, trwające od 1 do 3 godzin, obejmujące stocznię Marynarki Wojennej, most Brunela i wybrzeże Hoe, ale dostępne są różne miejsca docelowe. Istnieją również krótsze połączenia promowe, które umożliwiają transport z miejsca na miejsce przez wodę. Więcej szczegółów można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej, które znajduje się naprzeciwko wejścia na molo. Plymouth Boat Trips to jedna firma obsługująca wycieczki.
* '''Piłka nożna''': '''[https://www.pafc.co.uk/ Plymouth Argyle FC]''' (znany również jako The Pilgrims) spadł z ligi w 2025 roku i obecnie gra w piłkę nożną w League One, trzeciej lidze. Ich stadion znajduje się w {{Znacznik|Home Park|50.388156|-4.150711|typ=atrakcja}}'''Home Park''' (pojemność 18 000), pół mili na północ od centrum miasta.
:Plymouth Parkway gra w ligach amatorskich w {{Znacznik|Bolitho Park|50.408357|-4.146996|typ=atrakcja}}'''Bolitho Park'''.
* '''Związek Rugby: [https://plymouthalbion.com/ Plymouth Albion RUFC]''' gra w National League 1, trzeciej lidze, w {{Znacznik|The Brickfields|50.371111|-4.170556|typ=atrakcja}}'''The Brickfields''' (pojemność 8500).
:Devonport Services RUFC gra w National League 2 na stadionie Rectory Fields (pojemność 2000).
* {{Znacznik|Jennicliff|50.351079 |-4.121589 |typ=natura}}'''[https://www.plymouth.gov.uk/jennycliff-cws Jennicliff]'''. Wyznaczony „okręg dzikiej przyrody” oferujący zapierające dech w piersiach widoki na Plymouth Sound i centrum miasta. Podróż autobusem wodnym trwa około pięciu minut od przystani '''Barbican Landing Stage''', a następnie od pięciu do dziesięciu minut trasą SW Coastal Path. Jest to idealne miejsce na pikniki, podczas których dzieci mogą biegać i relaksować się lub po prostu oglądać świat (i żeglugę!). U podnóża Jennycliff znajduje się mała kamienista plaża, na którą prowadzą długie, ale płytkie (nie strome) schody. Istnieje również bezpośredni dostęp do '''Southwest Coastal Path''', która umożliwia dłuższe spacery do '''Heybrook''', '''Wembury''', '''Noss Mayo''' i nie tylko. Dostępna jest mała kawiarnia z zapleczem. 
* '''[https://www.plymouth-speedway.com/ Plymouth Gladiators]''' (Plymouth Devils), Coypool Road ({{Znacznik|Plymouth Coliseum|50.390833|-4.083056|typ=atrakcja}}''Plymouth Coliseum''). Brytyjska drużyna żużlowa, która w 2019 roku występowała w National League.

== Praca ==

== Nauka ==
[[Plik:Roland Levinsky Building of Plymouth University.jpg|thumb|Budynek Rolanda Levinsky'ego na Uniwersytecie w Plymouth]]
W Plymouth znajdują się trzy uniwersytety. Głównym uniwersytetem, który przyciąga uwagę większości turystów, jest ogromny {{Znacznik|'''Uniwersytet w Plymouth'''|50.374121|-4.138512|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet w Plymouth''', z około 30 000 studentów. Mieści się on na rozległym kampusie w północno-wschodnim narożniku centrum miasta i regularnie organizuje wydarzenia dla mieszkańców i turystów. Nawet jeśli nie zdajesz sobie z tego sprawy, jesteś otoczony przez licznych studentów, szczególnie w centrum miasta. Latem akademiki są udostępniane gościom, oferując dobre i niedrogie zakwaterowanie z własnym wyżywieniem. Możesz spacerować po imponującym kampusie, a budynek Rolanda Levinskiy'ego jest otwarty dla zwiedzających, którzy mogą oglądać wystawy, uczestniczyć w wydarzeniach i odwiedzić kawiarnię. Wyróżnia się on swoją wielkością – wieżą o nietypowym kształcie z brązowego metalu i szkła. Uniwersytet uzyskał status uniwersytetu w 1992 roku, po wielu latach działalności jako politechnika, ale jest jedną z najbardziej cenionych uczelni, które w tym samym roku stały się uniwersytetami. Drugim uniwersytetem w Plymouth jest {{Znacznik|'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana'''|50.420556|-4.11|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana''', często w skrócie „Marjon”, z około 5000 studentów. Znajduje się na północnych przedmieściach miasta, niedaleko Dartmoor. Uzyskał status pełnoprawnego uniwersytetu w 2012 roku, po wielu latach bycia uczelnią uniwersytecką i oferującą coraz większą liczbę programów studiów. Trzecim uniwersytetem w mieście jest {{Znacznik|'''Arts University Plymouth'''|50.373|-4.137|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Arts University Plymouth''', uczelnia oferująca kierunki kreatywne i artystyczne, która uzyskała status uniwersytetu w 2022 roku, po tym jak stała się uczelnią oferującą stopnie naukowe akredytowane przez inne instytucje.

Plymouth jest również siedzibą prawie jednej trzeciej wszystkich szkół państwowych w Devon, z których niektóre zaliczają się do najlepszych w kraju. W Plymouth nadal działają trzy elitarne szkoły gramatyczne i niewielka szkoła niezależna.

Istnieje również wiele prywatnych szkół językowych, szczególnie w centrum miasta i wokół dworca kolejowego. Liczba studentów rośnie latem, gdy zagraniczne grupy szkolne przybywają do Plymouth, aby doskonalić swój angielski.

== Zakupy ==
[[Plik:Cornwall Street, Plymouth.jpg|thumb|Cornwall Street, Plymouth]]
To miasto, z którego od wieków rozpoczynają się wielkie podróże. Ponieważ żadna podróż nie może się odbyć bez zaopatrzenia, zawsze istniała potrzeba zaopatrzenia się we wszystko, co tylko można sobie wyobrazić! Dziś znajdziesz tu modę, ubrania, lokalne jedzenie i wiele innych produktów.

=== Zakupy w centrum miasta ===
Dzielnica handlowa w centrum Plymouth jest największą i najbardziej kompleksową dzielnicą handlową w zachodniej Anglii, poza [[Bristol]]em. Większość sklepów jest otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00, czwartek do 20:00 jako późna noc zakupowa i niedziela w godzinach 11:00–17:00. Głównymi obszarami handlowymi są ulice '''Armada Way''' i ulice odbiegające od niej: '''Royal Parade''', '''New George Street''', '''Cornwall Street''' i '''Mayflower Street'''. Mieszczą się one w eleganckich budynkach z lat 50. XX w., wzniesionych w ramach powojennej odbudowy miasta, w większości zamkniętych dla ruchu kołowego. W szczególności Armada Way to szeroka aleja z drzewami, elementami wodnymi i innymi interesującymi elementami biegnącymi przez środek ulicy. Na skrzyżowaniu Armada Way i New George Street znajduje się Armada Dial, gigantyczna i efektowna rzeźba zegara słonecznego. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat ulice te ucierpiały z powodu zamknięcia różnych głównych sklepów, w tym domów towarowych Woolworth's i Derry's. Można śmiało powiedzieć, że te ulice wymagają rewitalizacji. Ale w ciągu dnia, a zwłaszcza w soboty, nadal są zajęci, i można tu znaleźć większość sklepów sieciowych, a także wszystkie banki i niektóre towarzystwa budowlane, które działają w Anglii. Znajduje się tu dom towarowy House of Fraser z wejściem od Royal Parade.
[[Plik:Drake Circus shopping centre - geograph.org.uk - 1271983.jpg|300px|thumb|Centrum handlowe Drake Circus]]
* {{Znacznik|'''Centrum handlowe Drake Circus'''|48.387202|-4.490125|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.drakecircus.com/ Centrum handlowe Drake Circus]''', 1 Charles St, PL1 1EA, ☏ +44 1752 223-030. Pn. i Pt. w soboty 9:00–18:00, czw 9:00–20:00, niedziele 10:30–16:30. Jednak wiele ekskluzywnych sklepów przeniosło się do '''Drake Circus''', imponującego centrum handlowego otwartego w październiku 2006 roku. Wejścia znajdują się na New George Street, Cornwall Street i Exeter Street. To obiekt handlowy na miarę XXI wieku, porównywalny z innymi zamożnymi brytyjskimi miastami: Marks and Spencer, duża filia apteki/drogerii Boots, księgarnia Waterstone’s (z ciekawą sekcją o tematyce lokalnej z książkami o Plymouth i Devon!), sieci modowe Zara, Bank, Topshop/Topman, Next i River Island oraz wiele innych, sklep obuwniczy Sole Trader, Apple Store. Znajduje się tam rozległy Primark oraz Juice Moose. Otwarcie Drake Circus wzbudziło kontrowersje, niektórzy porównywali go do centrów handlowych zaprojektowanych w latach 80. XX wieku (być może dlatego, że parking znajduje się na dachu), ale tak naprawdę jest czysty, przytulny, atrakcyjny i ma wysoki standard wykończenia i wykończenia, porównywalny lub lepszy niż większość innych w Wielkiej Brytanii.
W mieście nie ma filii John Lewis Waitrose ani Ikei (po to trzeba jechać do Bristolu). Jednak tuż za mostem Tamar w Kornwalii znajduje się Waitrose. W mieście znajduje się inne, starsze centrum handlowe, Armada Center, które znajduje się na rogu Armada Way i Mayflower Street. Jednak podupada i znajdują się tu jedynie dyskonty i sklepy z funtami, choć warto wybrać się tam na wycieczkę do dużego supermarketu Sainsbury's.

=== Niezależne sklepy i rynki ===
[[Plik:Plymouth Market - geograph.org.uk - 1599326.jpg|thumb|Targi miejskie w Plymouth na Cornwall Street]]
[[Plik:Plymouth , Southside Street - geograph.org.uk - 1185247.jpg|thumb|Niezależne sklepy w okolicy Barbican, Southside Street]]
Obowiązkowa jest wizyta w niezależnych sklepach w okolicy '''Barbican''', zwłaszcza na New Street i Southside Street. Znajdziesz tu dzieła sztuki i grafiki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie oraz wiele innych interesujących sklepów — zobacz, co możesz znaleźć! Na Pannier Market, który przez większość dni odbywa się w okolicach Southside Street, można kupić wszelkiego rodzaju produkty (nie jest to to samo, co zadaszony targ Pannier Market w centrum miasta przy Cornwall Street, który jest zwykle znany jako City Market). Okolice Barbakanu to także dobre miejsce na pamiątki z miasta, które można nabyć także w Centrum Informacji Turystycznej i w Edynburskiej Młynie Wełnianej, oba w pobliżu Mayflower Steps.

Wielu turystów lubi kupować pamiątki o tematyce morskiej z podróży do Plymouth. Duży wybór można znaleźć w Edinburgh Woolen Mill, który znajduje się w przeszklonym sklepie w Barbakanie, niedaleko Mayflower Steps. Plymouth to ojczyzna Plymouth Gin, a jeśli lubisz angielski gin, możesz kupić trochę z miasta, w którym został wydestylowany, mimo że firma jest obecnie własnością Pernod Ricard.

W „Dzielnicy Niezależnej”, na zachód od centrum miasta, znajdują się mniejsze sklepy, w tym francuska piekarnia rodzinna, specjalistyczny sklep z fajkami i tytoniem oraz wiele sklepów charytatywnych, w których sprzedawane są używane towary ofiarowane przez społeczeństwo w celu zbiórki pieniędzy na szczytne cele.

Na koniec warto odwiedzić '''Targi Miejskie''' (wcześniej znane jako Targ Pannier, ale jest to również nazwa innego Targu przy Barbakanie, co wprowadzało w błąd). {{Znacznik|'''City Market'''|50.3719|-4.14651|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''City Market''' to zadaszony, kryty targ ze stałymi stoiskami, podobny do St. Nicholas Market w [[Bristol]]u czy Grainger Market w Newcastle, ale w eleganckim modernistycznym budynku zbudowanym w latach pięćdziesiątych XX wieku. Imponujący ząbkowany dach wypełnia rynek naturalnym światłem. Znajdziesz tutaj wszelkiego rodzaju przedmioty na sprzedaż, w tym żywność (w tym produkty świeże z lokalnych gospodarstw i świeżo złowione lokalne ryby), odzież, przedmioty kolekcjonerskie, przedmioty dekoracyjne, wszelkiego rodzaju artykuły gospodarstwa domowego i wiele innych rzeczy, i to ogólnie wysokiej jakości. Nie ma tu atmosfery straszenia czy „trudnej sprzedaży”, jaką można spotkać w innych miejscach, ani (choć ekscytującego) szaleństwa i zagrożenia, jakie stwarza Camden Markets w Londynie. Zamiast tego panuje spokojna i przyjazna atmosfera, będąca mikrokosmosem całego miasta. Niektóre sklepy na zewnątrz i na antresoli są nieco retro. Na antresoli znajduje się również kilka brytyjskich kawiarni w starym stylu, które w większości zniknęły z brytyjskich głównych ulic i zostały zastąpione kawiarniami. Atmosfera na rynku oddaje bezklasową i pełną wspólnoty atmosferę życia w mieście. Targowisko ma wejścia od Cornwall Street i New George Street (na zachodnim krańcu tych ulic) i jest otwarte przez większość dni w godzinach 9:00–17:00.

=== Supermarkety ===
Jeśli zatrzymujesz się w apartamencie z własnym wyżywieniem lub po prostu potrzebujesz kupić żywność i inne niezbędne produkty, wypróbuj poniższe rozwiązania:

* '''Tesco Metro''' ma sklep na New George Street (na wschodnim krańcu ulicy), czynny codziennie od 7:00 do 22:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy to jest czynny od 11:00 do 17:00). To mały supermarket, w którym znajdziesz większość artykułów spożywczych codziennego użytku i innych.
* '''Sainsbury's''' ma sklep w Armada Centre (wejście na rogu Armada Way i Mayflower Street). Może się to przydać, jeśli potrzebujesz większego wyboru produktów niż w Tesco Metro, ponieważ jest on nieco większy. Sklep jest czynny codziennie od 7:00 do 20:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy jest czynny od 10:30 do 16:30).
* '''The Cooperative Food''' ma wiele małych sklepów w całym mieście. Są to wygodne sklepy typu convenience i zazwyczaj otwarte do późna. Na przykład sklepy znajdują się przy Southside Street i Hoegate Street w Barbican, a kolejny przy Regent Street, co jest wygodne, jeśli mieszkasz na terenie uniwersytetu lub w jego akademikach. Znajdziesz je również na przedmieściach i w innych częściach miasta. Poza centrum miasta znajduje się kolejny większy Sainsbury's w Marsh Mills, Asda w Estover (czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel) oraz dwa duże oddziały Tesco (jeden w Crownhill i jeden w Woolwell, ten drugi jest sklepem Extra i czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel).

== Gastronomia ==
Jak na miasto tej wielkości, Plymouth nie ma zbyt wielu znakomitych restauracji, choć znajduje się tu restauracja Tanners prowadzona przez braci Jamesa i Chrisa Tannerów. James jest znanym szefem kuchni w brytyjskiej telewizji. W okolicy znajduje się wiele dobrych restauracji. Wśród nich: The Horn of Plenty w [[Gulworthy]] (32 km) niedaleko [[Tavistock]]; '''New Carved Angel''' w [[Dartmouth]] (56 km), która kiedyś została uznana za najlepszą restaurację w Wielkiej Brytanii; oraz '''Gidleigh Park Hotel''' w [[Chagford]].

[[Plik:Cornish pasty.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, cały. Można go nadziewać dowolnym nadzieniem. To sycący lunch.]]

[[Plik:Cornish pasty - cut.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, rozcięty (choć zwykle je się go palcami, trzymając grubą skórkę). Pokazano tradycyjne wypełnienie.]]

Wzdłuż nabrzeża Barbican ciągnie się wiele restauracji i barów. Godne uwagi jest to, że niewiele z nich serwuje świeże, lokalnie złowione ryby; to lokalna specjalność jak na miasto rybackie. Dorsza z Morza Północnego zazwyczaj podaje się w panierce i z frytkami.

Jak w każdym dużym mieście, w pobliżu większości dzielnic Plymouth znajduje się mnóstwo barów szybkiej obsługi i restauracji. Zakup jedzenia na wynos w Plymouth może okazać się opłacalną alternatywą dla restauracji, oferując równie szeroki wybór dań.

Oczywiście każdy, kto odwiedza West Country, powinien spróbować tradycyjnego pasztecika (w Plymouth prośba o pasztecik „kornwalijski” może spotkać się z drwinami: wystarczy powiedzieć „pasztecik”, a zrozumieją!) – mieszanki mięsa i ziemniaków zawiniętej w ciasto. Spróbuj pasztecików '''Ivora Dewdneya''', aby jeść je tak, jak miejscowi robią to od ponad siedemdziesięciu lat, lub odwiedź znakomitą firmę '''Oggy Oggy Pasty Company''', która ma wiele oddziałów, lub doskonałą '''Barbican Pasty Company''' na Southside Street w dzielnicy Barbican. Tradycyjne nadzienie to mieszanka rozdrobnionej wołowiny, brukwi, cebuli i ziemniaków, ale obecnie dostępne są również inne smaki. Często dostępne są również nadzienia wegetariańskie.

Tradycyjnie jadało się, trzymając za grubą warstwę ciasta i jedząc od strony miękkiego ciasta – dzięki temu, jeśli byłeś górnikiem (wydobycie metali było dużym interesem w Devon i Kornwalii w XVIII i XIX wieku, zwłaszcza cyny, ołowiu i miedzi) lub rybakiem, nie dotykałeś brudnych palców. Gruba warstwa ciasta oznaczała, że ​​nawet jeśli jadłeś lunch z trującą cyną lub ołowiem na rękach, nie zatrułeś się! Oczywiście dzisiaj możesz zjeść całość, łącznie z warstwą ciasta!

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Cap'n Jasper's'''|50.36760 |-4.13419 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://capn-jaspers.co.uk/ Cap'n Jasper's]''', 18 The Barbican. 8:00-23:00. „Słynna na całym świecie z dobrego jedzenia”, restauracja w Barbican oferująca niedrogie dania. 
* {{Znacznik|'''Union Rooms'''|50.3697266  |-4.1480376 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Union Rooms''', 19 Union St. Pub Wetherspoon w centrum miasta, w którym można napić się piwa i zjeść burgery. 
* {{Znacznik|'''Port O Call'''|50.3707943  |-4.1509612 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Port O Call''', 23 Bishops Place. 
* {{Znacznik|'''Noahs Ark'''|48.39062 |-4.1444649 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Noahs Ark''', 32A Courtenay St. 
* {{Znacznik|'''Cornwall Street Fish Bar'''|50.3722901 |-4.1472353 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cornwall Street Fish Bar''', 33-35 Market Ave. 
* {{Znacznik|'''The Snack Box'''|50.3727811  |-4.1459857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Snack Box''', 7 Market Way. 
* {{Znacznik|'''Jake's In The City'''|50.3723100 |-4.1447878 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Jake's In The City''', 85 Cornwall St.
* {{Znacznik|'''Harbourside Fish and Chips'''|50.3672589  |-4.1349226 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Harbourside Fish and Chips''', 35 Southside St.
* {{Znacznik|'''Brass Monkey'''|50.3704825 |-4.1399551 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brass Monkey''', 12-14 Royal Parade.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Barbican Kitchen'''|50.3678055 |-4.1377215 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.barbicankitchen.com/ Barbican Kitchen]''', Black Friars Distillery, 60 Southside St. Otwarte 7 dni w tygodniu na lunch i kolację, mieści się w zabytkowej destylarni ginu przy Barbican (jak sama nazwa wskazuje!). 
* {{Znacznik|'''Veggie Perrin's'''|50.3732631 |-4.1446158 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.veggieperrin.com/ Veggie Perrin's]''', 97 Mayflower Street (''naprzeciwko dolnego krańca Armada Centre''), ☏ +44 1752 252-888. 18:00-22:00. Bardzo przyjemna, rodzinna restauracja indyjska, która serwuje świeże dania wegetariańskie na poczekaniu. Samosy i dal są wyjątkowo smaczne. Gorąco polecam. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Lantern Restaurant'''|50.3724302  |-4.1445095 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Lantern Restaurant''', 88 Cornwall St. Dania cypryjskie i greckie 15-30 GBP.
* {{Znacznik|'''Cafe India'''|50.3809256  |-4.1651927 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe India''', 18 Church St, Stoke Village. Ceniona indyjska restauracja w Plymouth. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Platters'''|50.3670703  |-4.1346933 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Platters''', 12 The Barbican. Bardzo dobre dania z owoców morza, spróbuj przegrzebków jako przystawki, a jeśli masz miejsce, dużej ryby z frytkami. 20-30 GBP. 
* {{Znacznik|'''Barbican Pasta Bar'''|50.3673036  |-4.1355596 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Barbican Pasta Bar''', 40 Southside St. Głównie kuchnia włoska: pizza i makarony. Ceny dań z makaronem są umiarkowane. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Foodie'''|50.3724501 |-4.1438788 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Foodie''', 72 Cornwall St. Restauracja kawiarniana serwująca pyszne tradycyjne dania kuchni polskiej i angielskie śniadania. 10-20 GBP. 
* {{Znacznik|'''The Lord Louis'''|50.39178 |-4.04903 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lord Louis''', Glen Rd, Plympton, PL7 2DE (''w Plympton''). Podmiejska restauracja serwująca steki.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''The Artillery Tower'''|50.3614317  |-4.1613209 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Artillery Tower''', Durnford St, Stonehouse.

== Życie nocne ==
[[Plik:Armada Way, Plymouth - geograph.org.uk - 1556164.jpg|thumb|Armada Way – billboard przedstawia fragment znanego obrazu artystki Beryl Cook, która osiedliła się w Plymouth. Plakat przedstawia fragment dzieła zatytułowanego „Clubbing in the Rain”, namalowanego w jej charakterystycznym stylu.]]
Jeśli szukasz miejsca na drinka, są dwa główne: '''West End''' (zwłaszcza '''Union Street''' i okolice Derry's Cross) oraz '''Barbican'''. Spośród nich Barbican ma nieco przyjemniejszą atmosferę, szczególnie w letnie wieczory, kiedy wiele osób pije na zewnątrz. Jednak dobre puby i bary można znaleźć również w innych częściach miasta, w tym w dzielnicy Mutley, która przyciąga wielu studentów.

* {{Znacznik|'''The Dolphin'''|50.367127 |-4.134935 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Dolphin''', 14 The Barbican, PL1 2LS, ☏ +44 1752 660-876. Pub przy Plymouth Barbican, idealnie zachowany bas nalewany prosto z beczki i ostatni tradycyjny pub dla pijaków. The Dolphin jest obecny na wielu obrazach wybitnej artystki Plymouth, Beryl Cook, i od dawna organizuje koncerty muzyki folk w niedzielne lunche. 
* {{Znacznik|'''The Millbridge Inn'''|50.375280 |-4.159660 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.themillbridgeinn.com/ The Millbridge Inn]''', 23 Molesworth Rd, Stoke, PL1 5LZ (''Millbridge''), ☏ +44 1752 563-056. Niedz. Pn.-Śr. 10:00-23:00, Czw. 10:00-północ, Pt. Sob. 10:00-1:00. Pub w Ferkin, zazwyczaj z muzyką na żywo w piątkowe i sobotnie wieczory. 
* '''The China House''' (''w Coxside''). Z tego miejsca roztacza się wspaniały widok na port i Barbican. 
* '''Voodoo Lounge''', 1 Charles St, PL1 1QH (''w centrum miasta''). Alternatywny pub, w którym grają zespoły rockowe/indie/punkowe/alternatywne, odbywają się wieczory otwartego mikrofonu i quizy. 
* {{Znacznik|'''The Fortescue'''|50.38158|-4.13339 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.greeneking.co.uk/pubs/devon/fortescue The Fortescue]''' (lokalnie znany jako „The Fort”), Moor View Terrace, Mannamead, PL4 7DS (''w Mutley Plain''). Miejsce, w którym można spróbować prawdziwego brytyjskiego piwa, regularnie zdobywające nagrody w oddziale CAMRA (Kampania na rzecz Real Ale) dla najlepszego pubu Real Ale w mieście. The Fort to zarówno tradycyjny pub, jak i centrum lokalnej społeczności, oferujące szeroki wachlarz atrakcji, w tym muzykę, rzutki, własną drużynę krykieta i grupę robótek ręcznych. 
* {{Znacznik|'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill'''|50.3673787|-4.1417811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill''', Armada Way (''w Crowne Plaza Plymouth''), ☏ +441752 639937. Codziennie w godzinach 12:30–17:00 i 17:00–21:00. 
* '''Puby, kluby i bary''', ze względu na ogromną populację studentów, w Plymouth działają praktycznie wszystkie sieciówki w kraju i mnóstwo lokalnych talentów. Dobre miejsca na drinka to Barbican, okolice uniwersytetu, Mutley i Union Street, szczególnie w piątkowe i sobotnie wieczory.

== Imprezy ==
* '''[https://www.britishfireworks.co.uk/ Brytyjskie Mistrzostwa Fajerwerków]''' to niezwykle imponujące, dwudniowe zawody pomiędzy najlepszymi profesjonalnymi firmami zajmującymi się pokazami fajerwerków, które zdobywają tytuł „Mistrza Mistrzów”. Uznawane za najważniejszy coroczny pokaz w Wielkiej Brytanii, odbywają się w „naturalnym amfiteatrze” Plymouth Sound, co oznacza, że ​​fajerwerki można oglądać z samego miasta, z okolicznych wzgórz lub z łodzi pływających po zatoce. To coroczne wydarzenie przyciąga tysiące turystów, a zatoka jest zatłoczona zarówno prywatnymi, jak i komercyjnymi statkami, dlatego warto przyjechać z wyprzedzeniem. Zaleca się korzystanie z transportu publicznego, jeśli przyjeżdża się z przedmieść, ponieważ korki mogą być bardzo duże.

== Nocleg ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
'''Centrum Informacji Turystycznej''' znajduje się w dzielnicy Barbican, na nabrzeżu naprzeciwko Mayflower Steps, pod adresem 3-5 The Barbican (to jest adres). Jest czynne przez cały rok od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-17:00 oraz w soboty w godzinach 10:00-16:00.

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Devon}}

[[Kategoria:South West England]]</text>
      <sha1>jttvpe5jzrjf88qdvijgwf7tljh57ny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158386</id>
      <parentid>158385</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T21:22:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nocleg */</comment>
      <origin>158386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74984" sha1="rlbxco32qf0wdegjzilj9ksxghw4xfj" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Plymouth
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Plymouth 2018.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Plymouth.svg
 |mapa             = Plymouth_UK_locator_map.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Wielka Brytania]] / [[Plik:Flag of England.svg|20px]] [[Anglia]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Devon.svg|20px]] [[Devon]]
 |powierzchnia     = 80
 |wysokość         = 34
 |ludność          = 277 800
 |prefiks          = 01752
 |kod pocztowy     = PL1–9
 |www              = http://plymouth.gov.uk/
}}
[[Plik:Plymouth Hoe from Staddon Heights.jpg|thumb|Plymouth Hoe ze Staddon Heights i widok na wody zatoki Plymouth Sound.]]
[[Plik:Smeatons tower - Plymouth Hoe.jpg|thumb|Wieża Smeatona – Plymouth Hoe]]
'''Plymouth''' to miasto w hrabstwie [[Devon]] i największe miasto na południowym wybrzeżu [[Anglia|Anglii]], liczące w 2021 roku 265 000 mieszkańców. Leży około 310 km na południowy zachód od [[Londyn]]u, gdzie rzeka Plym i rzeka Tamar (wymawiane „TAY-mar”) wpływają do rozległej zatoki Plymouth Sound, tworząc idealny naturalny port. Morze stanowiło serce Plymouth od czasu jego założenia w średniowieczu jako faktorii handlowej i źródła dobrobytu. Plymouth było punktem, z którego Ojcowie Pielgrzymi opuścili Anglię w 1620 roku, udając się do [[Massachusetts]], co dziś upamiętniają Schody Mayflower.

== Charakterystyka ==
[[Plik:PlymouthBarbican.jpg|right|thumb|Łodzie rybackie na Barbican w Plymouth]]
Plymouth to jedno z klasycznych [[Anglia|angielskich]] miast oceanicznych i od wieków jest ośrodkiem żeglugi; najpierw dla handlu i żeglugi handlowej, a dziś jako baza dla Królewskiej Marynarki Wojennej. Rzeczywiście, stocznia Devonport jest najbardziej rozbudowaną bazą morską w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. Woda i możliwości spędzania wolnego czasu przyciągają do Plymouth wielu turystów, podobnie jak różne muzea i inne atrakcje turystyczne. Dodatkowo położenie blisko Dartmoor i innych atrakcji południowego Devon na wschodzie i [[Kornwalia|Kornwalii]] na zachodzie czyni go doskonałą bazą wypadową na wycieczkę do [[South West England|południowo-zachodniej Anglii]].

Miasto zostało mocno zbombardowane podczas II wojny światowej, a znaczna część centrum miasta została zniszczona. Po wojnie powstał najpierw kompleksowy plan odbudowy starannie zaplanowanych przestrzeni miejskich i eleganckich budynków ulic handlowych w centrum miasta, wybudowanych w latach pięćdziesiątych XX wieku. Jednak ze względu na ograniczenia budżetowe wiele budynków wzniesionych w latach 60. i 70. XX wieku miało niską jakość architektoniczną i obecnie są one burzone i zastępowane w całym mieście nowoczesnymi (z wyjątkiem niektórych jakości, takich jak zabytkowa wieża Civic Center na Paradzie Królewskiej). W rezultacie istnieje wiele nowoczesnych budynków, a kolejne są w budowie.

Plymouth to przyjazne miasto, w którym panuje egalitarna atmosfera i poczucie otwartości wśród mieszkańców, przy czym mniej jest dowodów na ostry podział między bogatymi i biednymi, jaki można spotkać w dużej części południowej części Anglii. Miasto otaczają wspaniałe krajobrazy Devonu i Kornwalii, a słynne lokalizacje, takie jak Hoe, Barbican i Plymouth Sound, przyciągają co roku tysiące turystów, a mimo to Plymouth nie ma atmosfery „pułapki turystycznej”, która wisi nad wieloma innymi angielskimi miastami. Dla tych, którzy kochają morze, wybrzeże lub ponure krajobrazy Dartmoor, lub po prostu chcą odpocząć w gościnnym i interesującym mieście, Plymouth jest kuszącym i przyjaznym miejscem.

Mieszkaniec Plymouth nazywany jest '''Plymothian'''. Możesz także usłyszeć bardziej obraźliwe określenie „Janner”, ale nie nazywaj tak nikogo, jeśli jesteś gościem! W mieście jest duża obecność wojskowa, z główną bazą Królewskiej Marynarki Wojennej w Devonport, pułkiem komandosów armii brytyjskiej w Królewskiej Cytadeli i bazą Royal Marines w Stonehouse. Ponadto prawdopodobnie znajdziesz tu wielu turystów i studentów.

=== Orientacja ===
[[Plik:Plymouth shown within Devon and UK.png|thumb|Położenie Plymouth, pokazane w hrabstwie Devon i Wielkiej Brytanii]]
Miasto położone jest w południowo-zachodnim narożniku [[Devon]]u, a [[Kornwalia]] zaczyna się tuż na zachód od miasta. Leży między dwoma ujściami rzek: estuarium rzeki Tamar („TAY-mar”) na zachodzie (estuarium nazywa się '''Hamoaze''') i estuarium rzeki Plym na wschodzie (zwane '''Cattewater'''). Na południu znajduje się '''Plymouth Sound''' (wszyscy nazywają go po prostu „The Sound”), duża zatoka ograniczona od zachodu Półwyspem Rame, który obecnie jest częścią [[Kornwalia|Kornwalii]], a od wschodu Półwyspem Mount Batten. Tworzy on jeden z najbardziej imponujących naturalnych portów na świecie, w którym można zobaczyć niezliczone jachty, żaglowce, kajaki, inne jednostki rekreacyjne, a nawet małe kutry rybackie (których w Plymouth jest całkiem sporo). Sound jest chroniony przed morzem przez ogromny falochron na jego południowym krańcu, dobrze widoczny z brzegu. Często można zobaczyć wokół niego okręty wojenne.

Tuż nad wodą znajduje się porośnięty trawą teren zwany '''Plymouth Hoe''' (zawsze nazywany po prostu „the Hoe”), którego nazwa pochodzi od saksońskiego słowa oznaczającego „trawiaste zbocze”. Hoe łatwo rozpoznać po wznoszącej się na nim latarni morskiej (Smeaton's Tower) i rozległym, trawiastym terenie. Stąd, zaplanowanego w ramach wielkiej przebudowy lat 50. XX wieku, biegnie na północ od „kręgosłupa” miasta. Od Smeaton's Tower na Hoe do stacji kolejowej na północ od centrum miasta (które można rozpoznać po wieży z lat 70., InterCity House). Tym „kręgosłupem” jest '''Armada Way''', szeroka ulica, w większości przeznaczona dla pieszych, z biurami rady miejskiej na południowym krańcu oraz sklepami, bankami i kawiarniami na północy. Ze wschodu na zachód przez Armada Way biegną inne ważne ulice centrum miasta z ich eleganckimi, choć już wyblakłymi budynkami: Royal Parade, New George Street, Cornwall Street i Mayflower Street. Te ulice w centrum miasta są ograniczone ruchliwymi arteriami głównymi. Na wschód od Hoe znajduje się dzielnica '''Barbican''' (z historycznymi ulicami i dużym portem/mariną), a duży i imponujący kampus Uniwersytetu w Plymouth znajduje się tuż po drugiej stronie głównej drogi, na północny wschód od centrum miasta. Inne główne ulice znajdują się przy tych ulicach.

=== Historia ===
[[Plik:HMNB Devonport.jpg|thumb|Baza Royal Navy w Plymouth, HMNB Devonport, nad wodami Hamoaze (tj. estuarium rzeki Tamar)]]
[[Plik:Buildings at St Andrew's Cross, Plymouth - geograph.org.uk - 1776575.jpg|thumb|Budynki przy St Andrew's Cross w Plymouth, zbudowane w ramach rekonstrukcji z lat 50. XX wieku. W budynku po lewej stronie mieści się Poczta Główna.]]
[[Plik:Plynouth Sound A.jpg|thumb|Widok na Plymouth Sound, przedstawiający Tinside Lido]]
Miasto Plymouth leży w historycznym hrabstwie [[Devon]]. Obszar ten został po raz pierwszy odnotowany w Księdze Domesday jako „Sudtone” (1086; później Sutton), które znajdowało się w miejscu, gdzie dziś znajduje się Barbican. Mniej więcej w tym samym czasie istniał również port handlowy Plympton, położony dalej w górę rzeki (do dziś funkcjonuje jako przedmieście). Jednak rzeka Plympton zamuliła się w XI wieku, a obszar ten stopniowo stał się znany jako „Plymouth”. '''Morze''' zawsze było sercem historii Plymouth i ma długą i bogatą tradycję morską. Jego rozwój z małej wioski rybackiej, a następnie portu handlowego, opierał się na położeniu nad jednym z największych naturalnych portów na świecie oraz na przedsiębiorczości żeglarzy: rybaków, kupców, korsarzy, a później Królewskiej Marynarki Wojennej.

Plymouth było domem elżbietańskiego korsarza i bohatera/złoczyńcy, '''Sir Francisa Drake'a''' (choć urodził się w [[Tavistock]] kilka mil na północ) i stąd planował swoje najazdy i inne morskie przygody. W 1588 roku angielska marynarka wojenna, której częścią dowodził Drake, wypłynęła z Plymouth, by pokonać '''hiszpańską Armadę'''. Mówi się, że Drake odmówił opuszczenia portu, dopóki nie skończył gry w kręgle na Hoe. Choć to prawdopodobnie bardziej legenda niż historia, do dziś na Hoe działa klub kręgli. W 1620 roku Ojcowie Pielgrzymi popłynęli do Nowego Świata, po tym jak zawinęli do Plymouth na naprawy, uciekając przed prześladowaniami religijnymi, by ostatecznie założyć kolonię [[Plymouth (Massachusetts)|Plymouth]] w [[Massachusetts]]. Plymouth było bastionem sił parlamentarnych w angielskiej wojnie domowej, co zostało zapisane w historii tego miejsca w takich miejscach jak park Freedom Fields. Po restauracji, nowy król, Karol II, nakazał budowę potężnego fortu ('''Królewskiej Cytadeli'''), aby chronić miasto przed najeźdźcami – tak wielkie było jego strategiczne znaczenie. Działa fortu skierowane były jednak również w głąb lądu, co miało być sygnałem dla mieszkańców miasta, gdzie powinni być lojalni! Królewska Cytadela nadal jest siedzibą oddziału armii. '''Królewska Stocznia''' została zbudowana w tym rejonie, nad brzegiem rzeki Tamar, w 1690 roku. Plymouth zostało połączone w 1914 roku z miastami Devonport i Stonehouse, tworząc nowoczesne miasto, któremu prawa miejskie nadano w 1928 roku. Obejmuje ono historyczne obszary Plymstock i Plympton.

Miasto zostało poważnie zniszczone przez bombardowania podczas '''II wojny światowej''' (1939–1945), a centrum miasta zostało później gruntownie przebudowane. W Charles Cross, zrujnowany Kościół św. Karola pozostał jako pomnik pamięci wielu poległych. Za nim, w dramatycznym stylu, wzniesiono centrum handlowe Drake Circus, które stanowiło imponujące wejście do miasta od południowego wschodu. Ulice handlowe w centrum miasta zostały przebudowane jako pierwsze, zgodnie z wielkim planem Sir Patricka Abercrombiego. W rezultacie powstały eleganckie, okazałe budynki z lat 50. XX wieku, które można podziwiać na ulicach takich jak Armada Way, New George Street i Cornwall Street. Obecnie jednak wymagają one renowacji. Znaczna część pozostałej części przebudowy obejmowała tanie budynki w stylu brutalistycznym, modnym w latach 60. i 70. XX wieku, z których większość nie miała walorów architektonicznych. Wyjątkiem było jednak Centrum Obywatelskie, wpisane na listę zabytków klasy II. Zachowało się wiele zabytkowych budynków, szczególnie w okolicy Barbican Centre, odizolowane przykłady w centrum miasta, takie jak Muzeum Miejskie, a także te poza centrum, które uniknęły najgorszych bombardowań (np. Royal William Yard).

Z uwagi na dramatyczne nadmorskie położenie, otaczający krajobraz jest niezwykle imponujący. Plymouth jest na przemian surowe i pagórkowate, a czasem zielone i faliste. Słynny Dartmoor został uznany za park narodowy w 1951 roku. Do popularnych miejsc należą Wieża Smeatona (latarnia morska odbudowana na Hoe z pierwotnej lokalizacji na Eddystone Rock, kiedy to zastąpiono ją nową), Półwysep Mount Batten, Narodowe Akwarium Morskie oraz Opactwo Buckland, dawny dom Drake'a. Turystyka jest ważnym aspektem gospodarki Plymouth. Prawie 12 milionów ludzi odwiedza Plymouth każdego roku. Oprócz wszystkich atrakcji nowoczesnego miasta, Plymouth jest popularną bazą wypadową do innych znanych miejsc, w tym plaż i szlaków turystycznych wybrzeża [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]] oraz ponurego krajobrazu pobliskiego [[Dartmoor]].

=== Geologia ===
Miasto Plymouth składa się z wielu rodzajów skał. Hoe, na południu miasta, składa się z wapienia dewońskiego, który również został wykorzystany do budowy dość dużej części miasta (większość starszych domów i budynków ma przynajmniej elewacje z kamienia). Obszar wokół stacji zbudowany jest z mułowca, który również pochodzi z dewonu. Zewnętrzne obszary miasta to coraz wyższe klasy zmetamorfizowanego mułowca, z okazjonalnymi poduszkowymi lawami na wzgórzach. [[Dartmoor]] to masywny batolit (duża bryła) granitu, podczas gdy Cawsand i Kingsand (dostępne promem z Barbican) zawierają różnorodne struktury magmowe.

== Dojazd ==
[[Plik:Royal William Yard, Plymouth, Devon.jpg|thumb|Royal William Yard]]
=== Samolotem ===
Plymouth nie ma już własnego lotniska, ponieważ zostało zamknięte w 2011 roku. Można jednak skorzystać z innych w regionie i skorzystać z połączenia autobusowego, kolejowego lub samochodowego. Odwiedź stronę [https://www.nationalrail.co.uk/ www.nationalrail.co.uk], aby zaplanować podróż z tych miast lub z własnej stacji lotniska Gatwick do Plymouth.

* {{Znacznik|Port lotniczy Exeter|50.734444|-3.413889|typ=transport}}'''[http://www.exeter-airport.co.uk/ Port lotniczy Exeter]''' ({{IATA|EXT}}) znajduje się 45 minut jazdy samochodem na północny wschód (lub autobusem do Exeter i stamtąd pociągiem).
* W pobliżu znajduje się także {{Znacznik|Port lotniczy Bristol|51.382778|-2.719167|typ=transport}}'''[https://www.bristolairport.co.uk/ lotnisko w Bristolu]''' ({{IATA|BRS}}), które obsługuje loty do Wielkiej Brytanii i Europy różnymi liniami lotniczymi, w tym easyJet, Ryanair, Air France i innymi. Często kursującym autobusem można dojechać na stację Bristol Temple Meads, skąd w dwie godziny można dojechać pociągiem do Plymouth. Istnieje również bezpośredni autobus z lotniska do centrum Plymouth, obsługiwany przez firmę Stagecoach, a podróż trwa około trzech godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Gatwick|51.148056|-0.190278|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Gatwick]]''' ({{IATA|LGW}}) to przydatna opcja, jeśli przyjeżdżasz z zagranicy lub z dalszych miejsc w Wielkiej Brytanii. Loty oferowane są z całej Europy i innych miejsc na świecie, takich jak Bliski Wschód i [[Kanada]] (choć nie z USA). Z własnej stacji Gatwick można dojechać pociągiem do [[Reading]] i tam przesiąść się na pociąg do Plymouth; cała podróż z przesiadkami zajmuje około 5 godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Heathrow|51.4775|-0.461389|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Heathrow]]''' ({{IATA|LHR}}) jest przydatne, ponieważ przylatują tu samoloty ze wszystkich krajów świata. Wsiądź do pociągu Heathrow Express lub Heathrow Connect do stacji London Paddington; z Paddington bezpośrednie pociągi do Plymouth jadą 3,5–4 godziny.

=== Koleją ===
[[Plik:Plymouth (North Road) station (6395408523).jpg|thumb|Stacja kolejowa Plymouth. Za nią znajduje się InterCity Place — skorzystaj z tego punktu orientacyjnego, aby znaleźć stację.]]
{{Znacznik|Stacja kolejowa Plymouth|50.3778 |-4.143 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/plymouth/ Stacja kolejowa Plymouth]''', North Road, PL4 6AB (''na północ od centrum miasta, kilka minut spacerem''). 

Jeśli jedziesz ze wschodu lub na wschód, prawdopodobnie pojedziesz odcinkiem linii między [[Newton Abbot]] a [[Exeter]]. Jest to jeden z najbardziej malowniczych odcinków w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], ponieważ pociąg jedzie [https://greatscenicrailways.co.uk/lines/riviera-line/ Riviera Linie] wzdłuż nabrzeża między [[Teignmouth]] (wymawiane „Tin-muth”), [[Dawlish]] i [[Starcross]], a niesamowite klify i łagodne wzgórza zdobią całą trasę. Nie spuszczaj wzroku z okna!

* Połączenia '''Inter-City''' obsługują Great Western (głównie pociągami InterCity 125) i CrossCountry (głównie pociągami Voyager lub czasami InterCity 125). Bezpośrednie pociągi przyjeżdżają i odjeżdżają do stacji [[Londyn|London]] Paddington (podróż trwa 3–4 godziny), [[Bristol]]u (2 godziny), Midlands (np. [[Birmingham]] 3 godz. 40 min), stacji w północnej Anglii (kilka godzin) i [[Szkocja|Szkocji]] (np. [[Edynburg]] 9,5 godziny, [[Aberdeen]] 12 godzin!). Można również skorzystać z połączeń międzymiastowych na zachód do [[Kornwalia|Kornwalii]], do takich miejsc jak [[Penzance]] i [[Truro]]. Pociągiem bezpośrednim lub z przesiadką można dotrzeć do niemal każdego miejsca w [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] lub [[Walia|Walii]].
* '''Pociągi sypialne do [[Londyn]]u''' obsługuje Great Western. „[https://www.gwr.com/plan-journey/journey-information/on-board/night-riviera-sleeper Night Riviera]” odjeżdża z [[Londyn]]u około północy w każdą noc powszednią i niedzielę, przyjeżdża do Plymouth o 5:22 rano (5:36 rano w niedziele) i odjeżdża o 6:30 rano; pociąg kontynuuje podróż do [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]]. Dostępne są usługi budzenia lub możliwość ustawienia alarmu w telefonie!
* '''Połączenia lokalne''' w całym regionie zapewnia Great Western (głównie pociągami Sprinter) do stacji w [[Kornwalia|Kornwalii]], [[Devon]] i dalej.
Aby dostać się ze stacji Plymouth do centrum miasta, należy wyjść z głównego holu, skręcając w prawo. Na głównej drodze należy skręcić w lewo i iść nią (to Saltash Road — zobaczysz samochody pędzące w kierunku centrum miasta). Po dotarciu do węzła drogowego/ronda, należy skorzystać z przejścia podziemnego dla pieszych, aby przejść przez ulice i udać się do miasta centralną aleją (to Armada Way). Przed sobą zobaczysz budynki w centrum miasta. Armada Way prowadzi bezpośrednio przez dzielnicę handlową, aż do zabytkowego pomnika marynarki wojennej na Hoe. Na stacji jest też mnóstwo taksówek, można też wsiąść do autobusu z przystanków na Saltash Road (choć tak naprawdę nie jest daleko).

=== Samochodem ===
Główną trasą dojazdową do Plymouth ze wschodu i zachodu jest dwujezdniowa droga [[Plik:UK_road_A38.svg|25px]], która przebiega przez miasto (Devon Expressway). Łączy się ona z autostradą [[Plik:UK-Motorway-M5.svg|25px]] w [[Exeter]], umożliwiając dalszą podróż, a na zachodzie prowadzi do serca [[Kornwalia|Kornwalii]]. Droga [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]] łączy Plymouth z [[Tavistock]], [[Okehampton]], [[Plik:UK_road_A30.svg|25px]] i północnym [[Devon]]em.

=== Autokarem ===
Zarówno dworzec autobusowy w Plymouth, jak i dworzec autobusowy Armada znajdują się na Armada Way. Zastępuje on obecnie zamknięty dworzec autobusowy Bretonside przy Exeter Street.

{{Znacznik|Dworzec autobusowy Plymouth|50.3730201 |-4.1429011 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Plymouth''', 165 Armada Way, PL1 1HZ, ☏ +44 871 781 8181. 

[https://www.nationalexpress.com/en/help/coach-stations/plymouth National Express] obsługuje usługi na terenie [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], które przyjeżdżają i odjeżdżają stąd. Poza tym dojeżdżają tu także usługi lokalne i regionalne z miast regionu.

Autobusy '''[https://www.stagecoachbus.com/promos-and-offers/south-west/fly-the-south-west-falcon South West Falcon]''' łączą [[Bristol]], [[Taunton]], [[Exeter]] i Plymouth. Bilet jednorazowy z Plymouth do Bristolu kosztuje 28 funtów. Bilety można rezerwować online z wyprzedzeniem, ale rezerwacja nie jest wymagana.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, ale nie chcesz borykać się z problemami z parkowaniem w centrum miasta, w mieście znajdują się także trzy główne obiekty [https://www.parkandride.net/plymouth/index.shtml Park &amp; ​​Ride]: {{Znacznik|'''Coypool'''|50.393871|-4.082201|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Coypool''' (na wschód od Plympton), 2 {{Znacznik|'''George Junction'''|50.428016|-4.111886|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''George Junction''' (na północ) i {{Znacznik|'''Milehouse'''|50.388766|-4.152642|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Milehouse''' (centrum miasta).

=== Statkiem ===
{{Znacznik|Terminal promowy|50.36473796320755|-4.158242769546788|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. [https://www.brittany-ferries.com/ Brittany Ferries] oferuje połączenia do Plymouth z [[Santander]] (22 godziny) i [[Roscoff]] (6 godzin w ciągu dnia, 8 godzin w nocy). Terminal promowy znajduje się na zachód od centrum miasta, w Millbay Docks, około 0,80 km (800 m) spacerem od dzielnicy handlowej Hoe and Central.

== Komunikacja ==
{{mapa|50.3706|-4.1397|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Większość miejsc, w których znajdują się hotele i które odwiedzają turyści, znajduje się w centrum miasta i można łatwo między nimi spacerować. W rzeczywistości spacerowanie to świetny sposób na poznanie miasta i poznanie stylu życia mieszkańców Plymoth. Jednak zimą, podczas dalszej podróży (np. do zabytkowego Devonport) lub gdy po prostu nie masz ochoty lub nie możesz iść pieszo, istnieją inne opcje.

=== Pieszo ===
[[Plik:Plymouth Royal Parade PCB 421 W511WGH.jpg|thumb|Wiele linii autobusowych zatrzymuje się na dworcu Royal Parade w centrum miasta.]]
Mapę można otrzymać w Centrum Informacji Turystycznej w Barbican. Alternatywnie możesz wydrukować go z usługi map online, takiej jak OpenStreetMap, lub skorzystać z aplikacji map na smartfonie, ponieważ miasto zostanie szczegółowo opisane.

=== Autobusem ===
Autobus to główny środek transportu publicznego w Plymouth, obsługujący całe miasto. Dwie prywatne firmy obsługują wszystkie autobusy w celach zarobkowych: Plymouth CityBus (należąca do grupy GoAhead) i Stagecoach South West. Wiele z tych usług zatrzymuje się na przystanku Royal Parade w centrum miasta. Ceny biletów w obu przypadkach zależą od tego, jak daleko podróżujesz. W przypadku krótkiej podróży (np. ze stacji kolejowej do Royal Parade) opłata za przejazd dla jednej osoby dorosłej może wynosić 1,00 GBP lub 1,10 GBP; wzrośnie w przypadku dłuższych dystansów i może wynieść do 2,50 GBP w przypadku długich dystansów. Mapy autobusów można odebrać w Biurze Informacji Turystycznej w Barbican lub odwiedzić strony internetowe przewoźników pod adresem [https://www.plymouthbus.co.uk/ www.plymouthbus.co.uk/] i [http://www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/ www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/].

=== Taksówką ===
Aby zamówić taksówkę, skorzystaj z przydatnego numeru Taxifirst pod numerem ☏ +44 1752 222-222.

=== Łodzią ===
Jednym z najbardziej „lokalnych” sposobów poruszania się jest taksówka wodna lub łódź. Większość tych usług odjeżdża z '''lądowiska Barbican''' (przy schodach Mayflower) i jest obsługiwana przez prywatne firmy. Chociaż nie zawsze tak było, większość linii kursuje obecnie zimą. Niemniej jednak zaleca się sprawdzenie rozkładów jazdy, ponieważ niektóre usługi mogą być ograniczone, zazwyczaj wieczorem.

W zależności od długości podróży i przewoźnika ceny mogą wahać się od 1,50 GBP do 4,00 GBP. Ogólnie rzecz biorąc, nie płacisz, gdy wsiadasz. Po wypłynięciu łodzi lub tuż przed wypłynięciem członek załogi przyjdzie, aby odebrać płatność.

Dwie najpopularniejsze usługi wśród mieszkańców to prawdopodobnie linia Barbican-Mountbatten i prom Cremyll z Admiral's Hard do Mount Edgecumbe. Mogą one być stosunkowo zajęte wieczorami i w godzinach szczytu; Szczególnie prom Cremyll może być pełen dzieci w wieku szkolnym około 16:00 w czasie semestru. To powiedziawszy, faktycznie zabierają znaczną ilość czasu z podróży.

Inne trasy przydatne turystycznie to linia Barbican-Royal William Yard, Barbican-Mount Edgecumbe i Barbican-Cawsand/Kingsand.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Plymouth Hoe.jpg|thumb|Plymouth Hoe]]
[[Plik:Plymouth , Hoe Road Pavement - geograph.org.uk - 1178356.jpg|thumb|Wybrzeże w Plymouth, Hoe Road.]]
* {{zobacz
| name=[https://www.national-aquarium.co.uk/ Narodowe Akwarium Morskie]| alt= | url= | adres=Rope Walk, Coxside | lat=50.3666| long=-4.1313| wskazówki=
| tollfree=+44 844 893 7938 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największe akwarium w Wielkiej Brytanii i najgłębsze w Europie. Znajduje się w pobliżu historycznej dzielnicy Barbican, w której znajduje się najstarsza piekarnia w Wielkiej Brytanii (Jacka's) oraz Schody Mayflower, skąd Ojcowie Pielgrzymi wyruszyli do Nowego Świata w 1621 roku. To również idealne miejsce dla rodzin. Można do niego dotrzeć ze Schodów Mayflower/Barbican, przechodząc przez most nad śluzą, który prowadzi do mariny. Most obraca się, umożliwiając przepływanie łodzi, co jest ciekawym widokiem. Obowiązuje jednak opłata za wstęp z nieograniczonym wstępem przez 1 rok. Akwarium posiada również doskonałą restaurację rybną na zewnątrz, w której można zjeść na miejscu lub na wynos. Dorośli [16+]: 22,50 GBP, dzieci [3-15] 11,25 GBP, dzieci [poniżej 3 lat]: bezpłatnie, seniorzy [60+] 20,50 GBP (stan na grudzień 2023 r.)
}}
* {{Znacznik|Plymouth Hoe|50.36537|-4.14209|typ=natura}}'''Plymouth Hoe''' (The Hoe). Duży park publiczny na nabrzeżu, charakterystyczny dla Plymouth. Według legendy było to miejsce apokryficznej gry w kręgle Sir Francisa Drake'a przed jego starciem z hiszpańską Armadą w 1588 roku. Dziś z Hoe roztacza się wspaniały widok na Sound from the Hoe, w tym statki Royal Navy, które są zwykle obecne codziennie. Stań na motyce i spójrz na morze, aby zobaczyć, co możesz zobaczyć! Mieszkańcy Plymothii i goście przyjeżdżają tu, aby rozkoszować się morzem, opalać się latem, grać w piłkę nożną, spacerować z psami, po prostu spacerować i ogólnie dobrze się bawić. Latarnia morska Seaton's Tower zapewnia wspaniałe widoki na miasto, cieśninę Sound i morze, a wokół Hoe znajduje się wiele innych pomników, w tym pomniki poległych Królewskiej Marynarki Wojennej we wszystkich dotychczasowych konfliktach, pomnik Sir Francisa Drake'a i wiele innych. Kiedyś znajdował się tam diabelski młyn „Plymouth Eye”, ale obecnie został on zamknięty. Oficjalna rezydencja burmistrza, 3 Elliot Terrace, również wychodzi na Hoe. Dzień Sił Zbrojnych i inne uroczystości miejskie mają zazwyczaj swój centralny punkt tutaj, na Hoe.
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/outside-the-box/smeatons-tower Smeaton’s Tower]| alt= | url= | adres= | lat=50.3644| long=-4.14183| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kwi-Paź 10:00-17:00. Wysoko na Hoe, jest to symbol Plymouth i często przedstawiany w scenach miasta. Jest to latarnia morska, pomalowana na biało i czerwono, zbudowana na rafie Eddystone w 1759 roku kosztem 40 000 funtów przez inżyniera Johna Smeatona. Było to niesamowite osiągnięcie inżynieryjne swoich czasów i było prezentowane w licznych programach telewizyjnych, w tym w programie BBC Coast. Zbudowana z połączonych granitowych bloków, jedną z jej innowacji był kształt dębu (tj. szersza u podstawy), co pozwoliło jej wytrzymać fale morza, na skale, gdzie dwie poprzednie latarnie morskie zostały zmyte. Ostatecznie odkryto, że skała, na której stała, była podmywana przez morze, więc w XIX wieku zastąpiono ją wiktoriańską latarnią morską, a wieżę Smeatona przeniesiono na Plymouth Hoe jako pomnik. Od tego czasu stała się ikoną miasta. Wejdź na górę, aby podziwiać spektakularne widoki i obejrzeć wystawy o życiu na latarni morskiej; trzeba wejść po stromych drabinach, ale jeśli masz taką możliwość, warto. Wycieczkę prowadzi organizacja non-profit działająca w ramach Rady Miasta Plymouth. Cena: 5 funtów.
}}
[[Plik:The Mayflower Steps - geograph.org.uk - 531717.jpg|thumb|Schody Mayflower widziane z wody]]
* {{zobacz
| name=Schody Mayflower| alt= | url= | adres= | lat=50.366061| long=-4.134| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Schody Mayflower. Pomnik upamiętniający z XX wieku, wzniesiony w pobliżu miejsca, z którego Ojcowie Pielgrzymi wypłynęli na pokładzie naprawionego Mayflower, aby przepłynąć Atlantyk i osiedlić się w Ameryce Północnej. Dziś odpływają stamtąd statki wycieczkowe na wycieczki po Plymouth Sound, choć uważa się, że pierwotne miejsce znajdowało się w miejscu, gdzie obecnie stoi pub Admiral McBride. (Chociaż Schody Mayflower nadal są miejscem, gdzie turyści stoją i podziwiają). Na brzegu, naprzeciwko schodów, znajduje się budynek, w którym mieści się wystawa poświęcona Ojcom Pielgrzymom i Mayflower, a także miejskie Centrum Informacji Turystycznej. Wstęp na Schody Mayflower jest bezpłatny; w Centrum Mayflower obowiązują następujące opłaty: dorośli 2,00 GBP, seniorzy 1,50 GBP, osoby poniżej 16 lat 1,00 GBP.
}}
[[Plik:Barbican New Street.jpg|thumb|New Street w Barbican]]
* {{zobacz
| name=Barbican| alt= | url= | adres= | lat=50.367222| long=-4.136111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarsza część Plymouth. Główna ulica nazywa się New Street, ale kiedyś nazywała się Rag Street. To historyczne serce Plymouth z mnóstwem galerii sztuki, restauracji, sklepów i domów wakacyjnych. Znajdują się tu także świetne puby i bary i spacerując po nich można poczuć wspaniałą atmosferę, tym bardziej, jeśli pije się na świeżym powietrzu w letni wieczór. Tutaj nakręcono więcej filmów ''Rozważna i romantyczna''. Jeśli jesteś miłośnikiem sztuki, w Barbican znajduje się kilka specjalistycznych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i galerii sztuki. Wielu lokalnych artystów zdobyło światową renomę, m.in. [http://www.berylcook.org/ Beryl Cook], [http://leewoods.com/ Lee Woods], [Brian Pollard i nieżyjący już Robert Lenkiewicz.
}}
* {{zobacz
| name=Powojenne Centrum miasta | alt= | url= | adres= | lat=50.3702 | long=-4.1425 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Skupiający się na Royal Parade i Armada Way został ostro oczerniony przez mieszkańców i media. Będąc w mieście warto jednak się zatrzymać i rozejrzeć się po okolicy. Jako najpełniejszy przykład powojennej odbudowy w Wielkiej Brytanii, jest to dzielnica o znaczeniu historycznym i architektonicznym. Zaplanował go nikt inny jak Patrick Abercrombie, który również przeprojektował Hongkong, a architektem niektórych budynków jest Thomas Tait. O nowoczesnym, niemal amerykańskim wyglądzie była to, według słów profesora Jeremy’ego Goulda, „egalitarna siatka, przestronna, przestronna, nieskomplikowana, dostępna i szeroko otwarta dla wszystkich… architektura przyszłości: czysta, jasna, demokratyczna i przede wszystkim optymistyczna”. Niektóre z najlepszych przykładów stylu lat 50. XX wieku znajdują się wzdłuż głównej osi Royal Parade i Armada Way, w tym budynek Royal Bank of Scotland, Pearl Assurance House i dawny budynek Co-Op przy Derry's Cross.
}}
* {{zobacz
| name=[https://royalwilliamyard.com/ Royal William Yard] | alt= | url= | adres= | lat=50.3617| long=-4.16475| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Niegdyś miejsce, z którego zaopatrywano brytyjską marynarkę wojenną. Obecność marynarki wojennej w Plymouth jest ogromna: w mieście znajduje się największa baza morska w Europie Zachodniej, która jest otwarta dla publiczności podczas Dni Marynarki Wojennej. Znajduje się w Stonehouse, dzielnicy Plymouth na zachód od Hoe. Latem można tam dopłynąć łódką z Barbakanu, przejść się pieszo lub dojechać autobusem. Obecnie tętniąca życiem przestrzeń publiczna z licznymi ekskluzywnymi kawiarniami, piekarniami i galeriami, a także prywatnymi apartamentami. Znane również jako miejsce kręcenia filmu Hornblower z ITV. Położony tuż obok parku Devil's Point, z widokiem na Kornwalię. Wstęp wolny.
}}
[[Plik:The Citadel, Plymouth - geograph.org.uk - 1580654.jpg|thumb|Królewska Cytadela, Plymouth]]
* {{zobacz
| name=[https://www.english-heritage.org.uk/visit/places/royal-citadel-plymouth/ Królewska Cytadela] | alt= | url= | adres=The Hoe | lat=50.3649| long=-4.13805| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zbudowana po angielskiej wojnie domowej, aby strzec Plymouth Sound i portu, była to główna twierdza Anglii, charakteryzująca się wybitnymi przykładami XVII-wiecznej architektury barokowej i wspaniałymi widokami na Plymouth Sound. Cytadela znajduje się na Hoe, z masywnymi ścianami, które bez wątpienia zobaczysz, spacerując wzdłuż nadmorskiej drogi. Cytadela nadal służy jako baza wojskowa dla 29 Pułku Komandosów Królewskiej Artylerii. Choć jest to siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej, fort jest otwarty dla zwiedzających z przewodnikiem o 14:30 we wtorki (a latem także w czwartki o tej samej porze). Spotkaj się przed wejściem na Lambhay Hill, gdzie znajduje się wartownik wojskowy. Dorośli 5 GBP, dzieci 4 GBP, ulgowe 4 GBP.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/saltram Saltram House] | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.381667| long=-4.0825| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 333-500 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=saltram@nationaltrust.org.uk. Jak widać na początku książki Anga Lee „Rozważna i romantyczna” z 1999 roku. Uważany za dom jednych z najwspanialszych wnętrz Roberta Adamsa, zwłaszcza w neoklasycystycznym Saloonie, Saltram jest fantastycznie zachowanym przykładem wczesnogeorgiańskiej rezydencji. Jest również szczególnie interesujący, ponieważ wciąż widoczne są w nim różne „epoki”, w tym Tudorów i Palladiusza. Był domem hrabiów Morley, rodziny Parkerów, którzy byli mecenasami Sir Joshuy Reynoldsa i cieszyli się bliskimi przyjaźniami z Jane Austen. Posiadłość jest rozległa, a ogrody, oranżeria i park rozrywki są warte odwiedzenia. W okresach wzmożonego ruchu na terenie posiadłości bywa tłoczno. Dorośli 10 GBP, dzieci 5 GBP, rodziny 15-25 GBP, grupy dorosłych 8,50 GBP; zniżki na wstęp tylko do ogrodu.
}}
* {{zobacz
| name=[http://www.plymouthsynagogue.com/ Synagoga w Plymouth] | alt= | url= | adres=Catherine Street| lat=50.3694| long=-4.14082| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Synagoga w Plymouth jest najstarszym zachowanym domem modlitwy aszkenazyjskiej w kraju anglojęzycznym. Zawiera jedyną zachowaną „pełnokrwistą” barokową Arkę w Wielkiej Brytanii, imponującą wysokością dwóch pięter. W synagodze znajdują się także piękne witraże.
}}
* {{zobacz
| name=[https://theatreroyal.com/ Plymouth Theatre Royal] | alt= | url= | adres=Royal Parade| lat=50.369889| long=-4.145111| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 267-222 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy teatr prowincjonalny w Wielkiej Brytanii i jeden z najchętniej odwiedzanych. Wystawiali i współprodukowali sztuki West Endu w Londynie, na Broadwayu, w Nowym Jorku i Plymouth. Od czasu do czasu wystawiane są tu również produkcje Royal Shakespeare Company, a także produkcje szekspirowskie cenionego japońskiego reżysera Yukio Ninagawy.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.landmarktrust.org.uk/crownhill-fort/ Fort Crownhill] | alt= | url= | adres=| lat=50.414| long=-4.13042| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Fort Crownhill, jeden z największych i najlepiej zachowanych tak zwanych „Pierścień ognia” Lorda Palmerstona, wyróżnia się kolekcją armat i broni, w tym jedną z zaledwie dwóch działających „znikających dział” Moncieffa. Znajdują się tu także koszary z epoki wiktoriańskiej i czasów II wojny światowej oraz labirynt podziemnych tuneli. Jest otwarte dla publiczności w ostatni piątek każdego miesiąca, oprócz wybranych weekendów, w których odbywają się weekendy „Living History”. Dla grup chcących przyjechać w innym terminie istnieje możliwość wcześniejszej rezerwacji wycieczki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.standrewschurch.org.uk/ Kościół Minsterski św. Andrzeja] | alt= | url= | adres=| lat=50.3698| long=-4.1399| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum anglikanizmu w mieście, w którym znajduje się tylko katedra rzymskokatolicka, ten XIV-wieczny kościół jest ikoną Blitz w Plymouth. Pośród dymu i ruin zniszczonego centrum miasta dyrektorka przybiła prosty drewniany napis na drzwiach zbombardowanego kościoła; „Resurgam” (Powstanę ponownie). Ten słynny gest jest często uważany za symbol wojennego ducha Plymouth. To nie jedyny powód do sławy ministra; gościł Katarzynę Aragońską, Sir Francisa Drake’a, Johna Hawkinsa i kapitana Bligha z ''The Bounty''.
}}
* {{zobacz
| name=Prysten House | alt= | url= | adres=Finewell Street| lat=50.3695| long=-4.13982| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy zachowany dom w centrum Plymouth, zbudowany w 1490 roku przez lokalnego kupca. Częściowo zajmowany przez restaurację Tanners.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.plymouth-diocese.org.uk/church/plymouth-city-centre-church-university-chaplaincy-christ-king/ Kościół rzymskokatolicki Chrystusa Króla] | alt= | url= | adres=Armada Way| lat=50.3699444 | long=-4.142124 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Powojenny kościół z cegły z piaskowca, otwarty w 1962 roku. Znaczący jako ostatnie dzieło Sir Gilesa Gilberta Scotta, odpowiedzialnego także za most Waterloo, elektrownię Battersea, katedrę w Liverpoolu, a nawet czerwoną budkę telefoniczną. Kontynuował pracę nad planami kościoła nawet wtedy, gdy był hospitalizowany z powodu raka płuc i robił to aż do śmierci. Dziś do kościoła chętnie uczęszczają młodzi studenci i warto go odwiedzić w drodze do Hoe.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Plympton | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.383825 | long=-4.049781 | wskazówki=Autobus 21/21a z centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Małe ruiny powłoki tysiącletniego zamku Motte and Bailey. Dobre widoki na obszar chroniony '''Plympton St Maurice''', starożytne miasto z wydobyciem cyny, warte zobaczenia ze względu na dobrze zachowane średniowieczne ulice i architekturę w historycznym języku narodowym, w tym starą szkołę, kościół i mały ratusz gildii. Wiele domów może poszczycić się także pięknymi georgiańskimi fasadami. Zamek nie ma „strażnika”; tzn. jest otwarte przez cały rok, o każdej porze dnia – po prostu wejdź i zwiedzaj! Motte to bardzo stroma wspinaczka. Bezpłatny.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:City Museum and Art Gallery - Plymouth - geograph.org.uk - 1598606.jpg|thumb|The Box]]
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ The Box] | alt= | url= | adres=| lat=50.3745| long=-4.13762| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-pt. 10:00-17:30; sobota i poniedziałki świąteczne 10:00-17:00. To interesujące muzeum mieści się w okazałym budynku obok uniwersytetu, po drugiej stronie ulicy od Drake Circus, na North Hill. Kolekcje są zróżnicowane i obejmują historię naturalną, ceramikę i porcelanę oraz historię Plymouth. Dostępne są również wystawy czasowe. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Elizabethan House] | alt= | url= | adres=| lat=50.36677 | long=-4.13501 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Więcej informacji na Barbican.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Merchant's House] | alt= | url= | adres=| lat=50.3688 | long=-4.1395 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zabytkowy budynek położony przy jednej z najstarszych ulic miasta: Merchant's House to najwspanialszy zachowany przykład rezydencji z XVI i XVII wieku w Plymouth. W XVII wieku było domem dla trzech burmistrzów Plymouth, w tym korsarza Williama Parkera, przyjaciela Sir Francisa Drake'a.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/buckland-abbey Opactwo Buckland] | alt= | url= | adres=Yelverton | lat=50.4811| long=-4.13361| wskazówki=18 km od Plymouth, niedaleko [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]], ¼ mili na południe od Yelverton
| tollfree=+44 1822 853-607 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=18 km od Plymouth, niedaleko Zbudowany przez mnichów cystersów w 1278 roku, a później będący własnością Sir Francisa Drake'a. Obiekt National Trust oferuje umeblowane pokoje i interaktywne galerie, a także jedną z najsłynniejszych pamiątek w kraju, Drake's Drum. Portret Rembrandta, od dawna uważany za namalowany przez ucznia, został teraz zweryfikowany jako autoportret Rembrandta, ¼ mili na południe od Yelverton
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Plymouth Barbican, gin distillery - geograph.org.uk - 1735403.jpg|thumb|Ulica Southside w dzielnicy Barbican, na której widać gorzelnię ginu Plymouth]]
* {{Znacznik|Destylarnia ginu Plymouth|50.367775 |-4.137792 |typ=atrakcja}}'''[https://www.plymouthdistillery.com/age-gate Destylarnia ginu Plymouth]''', 60 Southside St, The Barbican, PL1 2LQ, ☏ +44 1752 665-292. Pn.-Sb. 10:00-17:00; Nd. 11:00-17:00. To tutaj produkowany jest gin Plymouth. Obecnie jest to jedyna zachowana destylarnia ginu w Plymouth, mieszcząca się w dawnym klasztorze dominikanów zbudowanym w 1431 roku. Obecna destylarnia działa od 1793 roku (marka/destylarnia należy do międzynarodowego giganta na rynku napojów alkoholowych Pernod Ricard). Destylarnia jest otwarta dla zwiedzających codziennie i uważa się, że było to ostatnie miejsce, w którym zatrzymali się Ojcowie Pielgrzymi przed wyjazdem do Ameryki. Słynie z pięknych wystaw. Mogą się tu również bawić osoby niepijące alkoholu; oczywiście można też spróbować produkowanego tam ginu! Zaskakująco popularna wśród rodzin. Zwiedzanie kosztuje 7 GBP za osobę. 
* {{Znacznik|Tinside Lido|50.3631 |-4.1424 |typ=atrakcja}}'''Tinside Lido'''. Odkryty basen na brzegu morza, tuż pod rzeką Hoe. Został zbudowany w latach 30. XX wieku w eleganckim stylu art déco i był również prezentowany w serialu BBC „Coast”. Kąpielisko jest otwarte latem (czerwiec, lipiec i sierpień, prawdopodobnie pierwszy lub drugi tydzień września) i jest przyjemnym miejscem do pływania, zabawy w wodzie lub opalania się. Organizowane są tu zabawy z dmuchańcami i fontanną – niesamowite w słoneczny dzień. Przez długi czas basen był opuszczony i zaniedbany, ale na prośbę mieszkańców został odnowiony i ponownie otwarty. Roztacza się z niego również fantastyczny widok na zatokę. W 2014 roku basen został uwieczniony na kolekcji znaczków Royal Mail. Wstęp jest płatny. 
* '''Wybierz się na spacer brzegiem morza'''. Spacerując wzdłuż wybrzeża od Barbican, możesz podziwiać fantastyczne widoki na marinę, zatokę i morze. Trasa wiedzie wzdłuż Madeira Road (zbudowanej w latach 30. XX wieku, aby zapewnić pracę bezrobotnym w czasie Wielkiego Kryzysu), wzdłuż murów Królewskiej Cytadeli. Droga prowadzi obok Hoe i można nią podążać aż do doków Millbay. Przez całą drogę roztaczają się fantastyczne widoki, w tym na okręty Royal Navy w zatoce, które często można rozpoznać po ich sylwetkach. Prawdopodobnie zobaczysz również jachty, żaglowce, łodzie rybackie i inne jednostki pływające w zatoce. Możesz zauważyć falochron na południowym krańcu zatoki z fortem napoleońskim.
[[Plik:Barbican Plymouth.jpg|thumb|Nabrzeże mariny w Barbican, Plymouth]]
[[Plik:Freedom Fields park, Plymouth, England, UK.jpg|thumb|Park Freedom Fields z widokiem na Plymouth Sound, jak na albumie Setha Lakemana z 2006 ''Freedom Fields''.]]
* {{Znacznik|Ścieżka rowerowa Plym Valley|50.393523 |-4.081629 |typ=atrakcja}}'''[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/plymbridge-woods/plymbridge-woods-family-cycle-trail Ścieżka rowerowa Plym Valley]''', Plympton. Dostępna z Plympton w północno-wschodniej części miasta, ścieżka biegnie najpierw doliną Plym wzdłuż starej linii kolejowej, a następnie przez piękną okolicę aż do Tavistock. Wzdłuż ścieżki znajduje się bardzo mało infrastruktury i udogodnień, dlatego przed wyjazdem z Plymouth należy zaopatrzyć się w jedzenie i napoje. W Marsh Mills, tuż przed początkiem ścieżki rowerowej, znajduje się duży sklep Sainsbury's. Na pierwszym dużym wiadukcie wychodzącym z Plymouth znajduje się punkt widokowy z widokiem na nieczynny kamieniołom, gdzie wiosną gniazdują sokoły wędrowne. Zimorodki, pluszcze, kaczki mandarynki i wiele innych gatunków można spotkać wzdłuż rzeki Plym, która przepływa przez lasy. Interesujące są również domki kolejowe Cann Wood, opuszczona wiktoriańska wioska kolejowa, której zrujnowane domy są dostępne do zwiedzania. Szlakiem można podążać aż do Dartmoor; można też pójść trasą aż do Princetown. W weekendy na początkowym odcinku może być dość tłoczno, zwłaszcza dla rodzin na rowerach. Wstęp wolny.
* {{Znacznik|Plym Valley Railway|50.394166 |-4.081908|typ=atrakcja}}'''[https://www.plymrail.co.uk/ Plym Valley Railway]''', nr. Marsh Mills, Plympton, PL7 4NW. 2,5 mili starej linii Plymouth-[[Tavistock]] Great Western odrestaurowanej przez lokalnych entuzjastów. Obsługuje wiele starych parowozów i innego sprzętu, które zabierają gości tym historycznym odcinkiem linii kolejowej do Plym Woods. Osoba dorosła samotnie 2 GBP, osoba dorosła w obie strony 4 GBP, dziecko samotnie 1 GBP, dziecko 2 GBP w obie strony. Dostępne są także bilety na „Rover”. Zawsze sprawdzaj ceny poszczególnych pociągów przed podróżą.. 
* {{Znacznik|Plymouth Pavilions|50.368889|-4.15|typ=atrakcja}}'''[http://www.plymouthpavilions.com/ Plymouth Pavilions]''' to centrum rozrywki, w którym od czasu do czasu grają duże zespoły, gra w kręgle, gry laserowe, jazda na łyżwach i park rozrywki Pavilions, w którym znajdują się zjeżdżalnie na zjeżdżalni, jacuzzi, sztuczna fala, a nawet kryta plaża. Centrum znajduje się na zachodnim krańcu centrum miasta, przy Union Street. Ma zostać rozebrany, choć na razie nic nie wskazuje na to, aby miało to nastąpić.
* '''Wybierz się na wycieczkę łodzią''' Plymouth szczyci się jednym z najlepszych naturalnych portów w Europie, a może nawet na świecie. Wypłynięcie do wody może dać ci nowy widok na miasto. Większość łodzi wypływa z Barbakanu, często z molo obok Mayflower Steps. Dostępne są różne wycieczki łodzią, trwające od 1 do 3 godzin, obejmujące stocznię Marynarki Wojennej, most Brunela i wybrzeże Hoe, ale dostępne są różne miejsca docelowe. Istnieją również krótsze połączenia promowe, które umożliwiają transport z miejsca na miejsce przez wodę. Więcej szczegółów można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej, które znajduje się naprzeciwko wejścia na molo. Plymouth Boat Trips to jedna firma obsługująca wycieczki.
* '''Piłka nożna''': '''[https://www.pafc.co.uk/ Plymouth Argyle FC]''' (znany również jako The Pilgrims) spadł z ligi w 2025 roku i obecnie gra w piłkę nożną w League One, trzeciej lidze. Ich stadion znajduje się w {{Znacznik|Home Park|50.388156|-4.150711|typ=atrakcja}}'''Home Park''' (pojemność 18 000), pół mili na północ od centrum miasta.
:Plymouth Parkway gra w ligach amatorskich w {{Znacznik|Bolitho Park|50.408357|-4.146996|typ=atrakcja}}'''Bolitho Park'''.
* '''Związek Rugby: [https://plymouthalbion.com/ Plymouth Albion RUFC]''' gra w National League 1, trzeciej lidze, w {{Znacznik|The Brickfields|50.371111|-4.170556|typ=atrakcja}}'''The Brickfields''' (pojemność 8500).
:Devonport Services RUFC gra w National League 2 na stadionie Rectory Fields (pojemność 2000).
* {{Znacznik|Jennicliff|50.351079 |-4.121589 |typ=natura}}'''[https://www.plymouth.gov.uk/jennycliff-cws Jennicliff]'''. Wyznaczony „okręg dzikiej przyrody” oferujący zapierające dech w piersiach widoki na Plymouth Sound i centrum miasta. Podróż autobusem wodnym trwa około pięciu minut od przystani '''Barbican Landing Stage''', a następnie od pięciu do dziesięciu minut trasą SW Coastal Path. Jest to idealne miejsce na pikniki, podczas których dzieci mogą biegać i relaksować się lub po prostu oglądać świat (i żeglugę!). U podnóża Jennycliff znajduje się mała kamienista plaża, na którą prowadzą długie, ale płytkie (nie strome) schody. Istnieje również bezpośredni dostęp do '''Southwest Coastal Path''', która umożliwia dłuższe spacery do '''Heybrook''', '''Wembury''', '''Noss Mayo''' i nie tylko. Dostępna jest mała kawiarnia z zapleczem. 
* '''[https://www.plymouth-speedway.com/ Plymouth Gladiators]''' (Plymouth Devils), Coypool Road ({{Znacznik|Plymouth Coliseum|50.390833|-4.083056|typ=atrakcja}}''Plymouth Coliseum''). Brytyjska drużyna żużlowa, która w 2019 roku występowała w National League.

== Praca ==

== Nauka ==
[[Plik:Roland Levinsky Building of Plymouth University.jpg|thumb|Budynek Rolanda Levinsky'ego na Uniwersytecie w Plymouth]]
W Plymouth znajdują się trzy uniwersytety. Głównym uniwersytetem, który przyciąga uwagę większości turystów, jest ogromny {{Znacznik|'''Uniwersytet w Plymouth'''|50.374121|-4.138512|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet w Plymouth''', z około 30 000 studentów. Mieści się on na rozległym kampusie w północno-wschodnim narożniku centrum miasta i regularnie organizuje wydarzenia dla mieszkańców i turystów. Nawet jeśli nie zdajesz sobie z tego sprawy, jesteś otoczony przez licznych studentów, szczególnie w centrum miasta. Latem akademiki są udostępniane gościom, oferując dobre i niedrogie zakwaterowanie z własnym wyżywieniem. Możesz spacerować po imponującym kampusie, a budynek Rolanda Levinskiy'ego jest otwarty dla zwiedzających, którzy mogą oglądać wystawy, uczestniczyć w wydarzeniach i odwiedzić kawiarnię. Wyróżnia się on swoją wielkością – wieżą o nietypowym kształcie z brązowego metalu i szkła. Uniwersytet uzyskał status uniwersytetu w 1992 roku, po wielu latach działalności jako politechnika, ale jest jedną z najbardziej cenionych uczelni, które w tym samym roku stały się uniwersytetami. Drugim uniwersytetem w Plymouth jest {{Znacznik|'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana'''|50.420556|-4.11|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana''', często w skrócie „Marjon”, z około 5000 studentów. Znajduje się na północnych przedmieściach miasta, niedaleko Dartmoor. Uzyskał status pełnoprawnego uniwersytetu w 2012 roku, po wielu latach bycia uczelnią uniwersytecką i oferującą coraz większą liczbę programów studiów. Trzecim uniwersytetem w mieście jest {{Znacznik|'''Arts University Plymouth'''|50.373|-4.137|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Arts University Plymouth''', uczelnia oferująca kierunki kreatywne i artystyczne, która uzyskała status uniwersytetu w 2022 roku, po tym jak stała się uczelnią oferującą stopnie naukowe akredytowane przez inne instytucje.

Plymouth jest również siedzibą prawie jednej trzeciej wszystkich szkół państwowych w Devon, z których niektóre zaliczają się do najlepszych w kraju. W Plymouth nadal działają trzy elitarne szkoły gramatyczne i niewielka szkoła niezależna.

Istnieje również wiele prywatnych szkół językowych, szczególnie w centrum miasta i wokół dworca kolejowego. Liczba studentów rośnie latem, gdy zagraniczne grupy szkolne przybywają do Plymouth, aby doskonalić swój angielski.

== Zakupy ==
[[Plik:Cornwall Street, Plymouth.jpg|thumb|Cornwall Street, Plymouth]]
To miasto, z którego od wieków rozpoczynają się wielkie podróże. Ponieważ żadna podróż nie może się odbyć bez zaopatrzenia, zawsze istniała potrzeba zaopatrzenia się we wszystko, co tylko można sobie wyobrazić! Dziś znajdziesz tu modę, ubrania, lokalne jedzenie i wiele innych produktów.

=== Zakupy w centrum miasta ===
Dzielnica handlowa w centrum Plymouth jest największą i najbardziej kompleksową dzielnicą handlową w zachodniej Anglii, poza [[Bristol]]em. Większość sklepów jest otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00, czwartek do 20:00 jako późna noc zakupowa i niedziela w godzinach 11:00–17:00. Głównymi obszarami handlowymi są ulice '''Armada Way''' i ulice odbiegające od niej: '''Royal Parade''', '''New George Street''', '''Cornwall Street''' i '''Mayflower Street'''. Mieszczą się one w eleganckich budynkach z lat 50. XX w., wzniesionych w ramach powojennej odbudowy miasta, w większości zamkniętych dla ruchu kołowego. W szczególności Armada Way to szeroka aleja z drzewami, elementami wodnymi i innymi interesującymi elementami biegnącymi przez środek ulicy. Na skrzyżowaniu Armada Way i New George Street znajduje się Armada Dial, gigantyczna i efektowna rzeźba zegara słonecznego. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat ulice te ucierpiały z powodu zamknięcia różnych głównych sklepów, w tym domów towarowych Woolworth's i Derry's. Można śmiało powiedzieć, że te ulice wymagają rewitalizacji. Ale w ciągu dnia, a zwłaszcza w soboty, nadal są zajęci, i można tu znaleźć większość sklepów sieciowych, a także wszystkie banki i niektóre towarzystwa budowlane, które działają w Anglii. Znajduje się tu dom towarowy House of Fraser z wejściem od Royal Parade.
[[Plik:Drake Circus shopping centre - geograph.org.uk - 1271983.jpg|300px|thumb|Centrum handlowe Drake Circus]]
* {{Znacznik|'''Centrum handlowe Drake Circus'''|48.387202|-4.490125|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.drakecircus.com/ Centrum handlowe Drake Circus]''', 1 Charles St, PL1 1EA, ☏ +44 1752 223-030. Pn. i Pt. w soboty 9:00–18:00, czw 9:00–20:00, niedziele 10:30–16:30. Jednak wiele ekskluzywnych sklepów przeniosło się do '''Drake Circus''', imponującego centrum handlowego otwartego w październiku 2006 roku. Wejścia znajdują się na New George Street, Cornwall Street i Exeter Street. To obiekt handlowy na miarę XXI wieku, porównywalny z innymi zamożnymi brytyjskimi miastami: Marks and Spencer, duża filia apteki/drogerii Boots, księgarnia Waterstone’s (z ciekawą sekcją o tematyce lokalnej z książkami o Plymouth i Devon!), sieci modowe Zara, Bank, Topshop/Topman, Next i River Island oraz wiele innych, sklep obuwniczy Sole Trader, Apple Store. Znajduje się tam rozległy Primark oraz Juice Moose. Otwarcie Drake Circus wzbudziło kontrowersje, niektórzy porównywali go do centrów handlowych zaprojektowanych w latach 80. XX wieku (być może dlatego, że parking znajduje się na dachu), ale tak naprawdę jest czysty, przytulny, atrakcyjny i ma wysoki standard wykończenia i wykończenia, porównywalny lub lepszy niż większość innych w Wielkiej Brytanii.
W mieście nie ma filii John Lewis Waitrose ani Ikei (po to trzeba jechać do Bristolu). Jednak tuż za mostem Tamar w Kornwalii znajduje się Waitrose. W mieście znajduje się inne, starsze centrum handlowe, Armada Center, które znajduje się na rogu Armada Way i Mayflower Street. Jednak podupada i znajdują się tu jedynie dyskonty i sklepy z funtami, choć warto wybrać się tam na wycieczkę do dużego supermarketu Sainsbury's.

=== Niezależne sklepy i rynki ===
[[Plik:Plymouth Market - geograph.org.uk - 1599326.jpg|thumb|Targi miejskie w Plymouth na Cornwall Street]]
[[Plik:Plymouth , Southside Street - geograph.org.uk - 1185247.jpg|thumb|Niezależne sklepy w okolicy Barbican, Southside Street]]
Obowiązkowa jest wizyta w niezależnych sklepach w okolicy '''Barbican''', zwłaszcza na New Street i Southside Street. Znajdziesz tu dzieła sztuki i grafiki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie oraz wiele innych interesujących sklepów — zobacz, co możesz znaleźć! Na Pannier Market, który przez większość dni odbywa się w okolicach Southside Street, można kupić wszelkiego rodzaju produkty (nie jest to to samo, co zadaszony targ Pannier Market w centrum miasta przy Cornwall Street, który jest zwykle znany jako City Market). Okolice Barbakanu to także dobre miejsce na pamiątki z miasta, które można nabyć także w Centrum Informacji Turystycznej i w Edynburskiej Młynie Wełnianej, oba w pobliżu Mayflower Steps.

Wielu turystów lubi kupować pamiątki o tematyce morskiej z podróży do Plymouth. Duży wybór można znaleźć w Edinburgh Woolen Mill, który znajduje się w przeszklonym sklepie w Barbakanie, niedaleko Mayflower Steps. Plymouth to ojczyzna Plymouth Gin, a jeśli lubisz angielski gin, możesz kupić trochę z miasta, w którym został wydestylowany, mimo że firma jest obecnie własnością Pernod Ricard.

W „Dzielnicy Niezależnej”, na zachód od centrum miasta, znajdują się mniejsze sklepy, w tym francuska piekarnia rodzinna, specjalistyczny sklep z fajkami i tytoniem oraz wiele sklepów charytatywnych, w których sprzedawane są używane towary ofiarowane przez społeczeństwo w celu zbiórki pieniędzy na szczytne cele.

Na koniec warto odwiedzić '''Targi Miejskie''' (wcześniej znane jako Targ Pannier, ale jest to również nazwa innego Targu przy Barbakanie, co wprowadzało w błąd). {{Znacznik|'''City Market'''|50.3719|-4.14651|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''City Market''' to zadaszony, kryty targ ze stałymi stoiskami, podobny do St. Nicholas Market w [[Bristol]]u czy Grainger Market w Newcastle, ale w eleganckim modernistycznym budynku zbudowanym w latach pięćdziesiątych XX wieku. Imponujący ząbkowany dach wypełnia rynek naturalnym światłem. Znajdziesz tutaj wszelkiego rodzaju przedmioty na sprzedaż, w tym żywność (w tym produkty świeże z lokalnych gospodarstw i świeżo złowione lokalne ryby), odzież, przedmioty kolekcjonerskie, przedmioty dekoracyjne, wszelkiego rodzaju artykuły gospodarstwa domowego i wiele innych rzeczy, i to ogólnie wysokiej jakości. Nie ma tu atmosfery straszenia czy „trudnej sprzedaży”, jaką można spotkać w innych miejscach, ani (choć ekscytującego) szaleństwa i zagrożenia, jakie stwarza Camden Markets w Londynie. Zamiast tego panuje spokojna i przyjazna atmosfera, będąca mikrokosmosem całego miasta. Niektóre sklepy na zewnątrz i na antresoli są nieco retro. Na antresoli znajduje się również kilka brytyjskich kawiarni w starym stylu, które w większości zniknęły z brytyjskich głównych ulic i zostały zastąpione kawiarniami. Atmosfera na rynku oddaje bezklasową i pełną wspólnoty atmosferę życia w mieście. Targowisko ma wejścia od Cornwall Street i New George Street (na zachodnim krańcu tych ulic) i jest otwarte przez większość dni w godzinach 9:00–17:00.

=== Supermarkety ===
Jeśli zatrzymujesz się w apartamencie z własnym wyżywieniem lub po prostu potrzebujesz kupić żywność i inne niezbędne produkty, wypróbuj poniższe rozwiązania:

* '''Tesco Metro''' ma sklep na New George Street (na wschodnim krańcu ulicy), czynny codziennie od 7:00 do 22:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy to jest czynny od 11:00 do 17:00). To mały supermarket, w którym znajdziesz większość artykułów spożywczych codziennego użytku i innych.
* '''Sainsbury's''' ma sklep w Armada Centre (wejście na rogu Armada Way i Mayflower Street). Może się to przydać, jeśli potrzebujesz większego wyboru produktów niż w Tesco Metro, ponieważ jest on nieco większy. Sklep jest czynny codziennie od 7:00 do 20:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy jest czynny od 10:30 do 16:30).
* '''The Cooperative Food''' ma wiele małych sklepów w całym mieście. Są to wygodne sklepy typu convenience i zazwyczaj otwarte do późna. Na przykład sklepy znajdują się przy Southside Street i Hoegate Street w Barbican, a kolejny przy Regent Street, co jest wygodne, jeśli mieszkasz na terenie uniwersytetu lub w jego akademikach. Znajdziesz je również na przedmieściach i w innych częściach miasta. Poza centrum miasta znajduje się kolejny większy Sainsbury's w Marsh Mills, Asda w Estover (czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel) oraz dwa duże oddziały Tesco (jeden w Crownhill i jeden w Woolwell, ten drugi jest sklepem Extra i czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel).

== Gastronomia ==
Jak na miasto tej wielkości, Plymouth nie ma zbyt wielu znakomitych restauracji, choć znajduje się tu restauracja Tanners prowadzona przez braci Jamesa i Chrisa Tannerów. James jest znanym szefem kuchni w brytyjskiej telewizji. W okolicy znajduje się wiele dobrych restauracji. Wśród nich: The Horn of Plenty w [[Gulworthy]] (32 km) niedaleko [[Tavistock]]; '''New Carved Angel''' w [[Dartmouth]] (56 km), która kiedyś została uznana za najlepszą restaurację w Wielkiej Brytanii; oraz '''Gidleigh Park Hotel''' w [[Chagford]].

[[Plik:Cornish pasty.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, cały. Można go nadziewać dowolnym nadzieniem. To sycący lunch.]]

[[Plik:Cornish pasty - cut.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, rozcięty (choć zwykle je się go palcami, trzymając grubą skórkę). Pokazano tradycyjne wypełnienie.]]

Wzdłuż nabrzeża Barbican ciągnie się wiele restauracji i barów. Godne uwagi jest to, że niewiele z nich serwuje świeże, lokalnie złowione ryby; to lokalna specjalność jak na miasto rybackie. Dorsza z Morza Północnego zazwyczaj podaje się w panierce i z frytkami.

Jak w każdym dużym mieście, w pobliżu większości dzielnic Plymouth znajduje się mnóstwo barów szybkiej obsługi i restauracji. Zakup jedzenia na wynos w Plymouth może okazać się opłacalną alternatywą dla restauracji, oferując równie szeroki wybór dań.

Oczywiście każdy, kto odwiedza West Country, powinien spróbować tradycyjnego pasztecika (w Plymouth prośba o pasztecik „kornwalijski” może spotkać się z drwinami: wystarczy powiedzieć „pasztecik”, a zrozumieją!) – mieszanki mięsa i ziemniaków zawiniętej w ciasto. Spróbuj pasztecików '''Ivora Dewdneya''', aby jeść je tak, jak miejscowi robią to od ponad siedemdziesięciu lat, lub odwiedź znakomitą firmę '''Oggy Oggy Pasty Company''', która ma wiele oddziałów, lub doskonałą '''Barbican Pasty Company''' na Southside Street w dzielnicy Barbican. Tradycyjne nadzienie to mieszanka rozdrobnionej wołowiny, brukwi, cebuli i ziemniaków, ale obecnie dostępne są również inne smaki. Często dostępne są również nadzienia wegetariańskie.

Tradycyjnie jadało się, trzymając za grubą warstwę ciasta i jedząc od strony miękkiego ciasta – dzięki temu, jeśli byłeś górnikiem (wydobycie metali było dużym interesem w Devon i Kornwalii w XVIII i XIX wieku, zwłaszcza cyny, ołowiu i miedzi) lub rybakiem, nie dotykałeś brudnych palców. Gruba warstwa ciasta oznaczała, że ​​nawet jeśli jadłeś lunch z trującą cyną lub ołowiem na rękach, nie zatrułeś się! Oczywiście dzisiaj możesz zjeść całość, łącznie z warstwą ciasta!

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Cap'n Jasper's'''|50.36760 |-4.13419 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://capn-jaspers.co.uk/ Cap'n Jasper's]''', 18 The Barbican. 8:00-23:00. „Słynna na całym świecie z dobrego jedzenia”, restauracja w Barbican oferująca niedrogie dania. 
* {{Znacznik|'''Union Rooms'''|50.3697266  |-4.1480376 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Union Rooms''', 19 Union St. Pub Wetherspoon w centrum miasta, w którym można napić się piwa i zjeść burgery. 
* {{Znacznik|'''Port O Call'''|50.3707943  |-4.1509612 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Port O Call''', 23 Bishops Place. 
* {{Znacznik|'''Noahs Ark'''|48.39062 |-4.1444649 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Noahs Ark''', 32A Courtenay St. 
* {{Znacznik|'''Cornwall Street Fish Bar'''|50.3722901 |-4.1472353 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cornwall Street Fish Bar''', 33-35 Market Ave. 
* {{Znacznik|'''The Snack Box'''|50.3727811  |-4.1459857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Snack Box''', 7 Market Way. 
* {{Znacznik|'''Jake's In The City'''|50.3723100 |-4.1447878 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Jake's In The City''', 85 Cornwall St.
* {{Znacznik|'''Harbourside Fish and Chips'''|50.3672589  |-4.1349226 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Harbourside Fish and Chips''', 35 Southside St.
* {{Znacznik|'''Brass Monkey'''|50.3704825 |-4.1399551 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brass Monkey''', 12-14 Royal Parade.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Barbican Kitchen'''|50.3678055 |-4.1377215 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.barbicankitchen.com/ Barbican Kitchen]''', Black Friars Distillery, 60 Southside St. Otwarte 7 dni w tygodniu na lunch i kolację, mieści się w zabytkowej destylarni ginu przy Barbican (jak sama nazwa wskazuje!). 
* {{Znacznik|'''Veggie Perrin's'''|50.3732631 |-4.1446158 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.veggieperrin.com/ Veggie Perrin's]''', 97 Mayflower Street (''naprzeciwko dolnego krańca Armada Centre''), ☏ +44 1752 252-888. 18:00-22:00. Bardzo przyjemna, rodzinna restauracja indyjska, która serwuje świeże dania wegetariańskie na poczekaniu. Samosy i dal są wyjątkowo smaczne. Gorąco polecam. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Lantern Restaurant'''|50.3724302  |-4.1445095 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Lantern Restaurant''', 88 Cornwall St. Dania cypryjskie i greckie 15-30 GBP.
* {{Znacznik|'''Cafe India'''|50.3809256  |-4.1651927 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe India''', 18 Church St, Stoke Village. Ceniona indyjska restauracja w Plymouth. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Platters'''|50.3670703  |-4.1346933 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Platters''', 12 The Barbican. Bardzo dobre dania z owoców morza, spróbuj przegrzebków jako przystawki, a jeśli masz miejsce, dużej ryby z frytkami. 20-30 GBP. 
* {{Znacznik|'''Barbican Pasta Bar'''|50.3673036  |-4.1355596 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Barbican Pasta Bar''', 40 Southside St. Głównie kuchnia włoska: pizza i makarony. Ceny dań z makaronem są umiarkowane. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Foodie'''|50.3724501 |-4.1438788 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Foodie''', 72 Cornwall St. Restauracja kawiarniana serwująca pyszne tradycyjne dania kuchni polskiej i angielskie śniadania. 10-20 GBP. 
* {{Znacznik|'''The Lord Louis'''|50.39178 |-4.04903 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lord Louis''', Glen Rd, Plympton, PL7 2DE (''w Plympton''). Podmiejska restauracja serwująca steki.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''The Artillery Tower'''|50.3614317  |-4.1613209 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Artillery Tower''', Durnford St, Stonehouse.

== Życie nocne ==
[[Plik:Armada Way, Plymouth - geograph.org.uk - 1556164.jpg|thumb|Armada Way – billboard przedstawia fragment znanego obrazu artystki Beryl Cook, która osiedliła się w Plymouth. Plakat przedstawia fragment dzieła zatytułowanego „Clubbing in the Rain”, namalowanego w jej charakterystycznym stylu.]]
Jeśli szukasz miejsca na drinka, są dwa główne: '''West End''' (zwłaszcza '''Union Street''' i okolice Derry's Cross) oraz '''Barbican'''. Spośród nich Barbican ma nieco przyjemniejszą atmosferę, szczególnie w letnie wieczory, kiedy wiele osób pije na zewnątrz. Jednak dobre puby i bary można znaleźć również w innych częściach miasta, w tym w dzielnicy Mutley, która przyciąga wielu studentów.

* {{Znacznik|'''The Dolphin'''|50.367127 |-4.134935 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Dolphin''', 14 The Barbican, PL1 2LS, ☏ +44 1752 660-876. Pub przy Plymouth Barbican, idealnie zachowany bas nalewany prosto z beczki i ostatni tradycyjny pub dla pijaków. The Dolphin jest obecny na wielu obrazach wybitnej artystki Plymouth, Beryl Cook, i od dawna organizuje koncerty muzyki folk w niedzielne lunche. 
* {{Znacznik|'''The Millbridge Inn'''|50.375280 |-4.159660 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.themillbridgeinn.com/ The Millbridge Inn]''', 23 Molesworth Rd, Stoke, PL1 5LZ (''Millbridge''), ☏ +44 1752 563-056. Niedz. Pn.-Śr. 10:00-23:00, Czw. 10:00-północ, Pt. Sob. 10:00-1:00. Pub w Ferkin, zazwyczaj z muzyką na żywo w piątkowe i sobotnie wieczory. 
* '''The China House''' (''w Coxside''). Z tego miejsca roztacza się wspaniały widok na port i Barbican. 
* '''Voodoo Lounge''', 1 Charles St, PL1 1QH (''w centrum miasta''). Alternatywny pub, w którym grają zespoły rockowe/indie/punkowe/alternatywne, odbywają się wieczory otwartego mikrofonu i quizy. 
* {{Znacznik|'''The Fortescue'''|50.38158|-4.13339 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.greeneking.co.uk/pubs/devon/fortescue The Fortescue]''' (lokalnie znany jako „The Fort”), Moor View Terrace, Mannamead, PL4 7DS (''w Mutley Plain''). Miejsce, w którym można spróbować prawdziwego brytyjskiego piwa, regularnie zdobywające nagrody w oddziale CAMRA (Kampania na rzecz Real Ale) dla najlepszego pubu Real Ale w mieście. The Fort to zarówno tradycyjny pub, jak i centrum lokalnej społeczności, oferujące szeroki wachlarz atrakcji, w tym muzykę, rzutki, własną drużynę krykieta i grupę robótek ręcznych. 
* {{Znacznik|'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill'''|50.3673787|-4.1417811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill''', Armada Way (''w Crowne Plaza Plymouth''), ☏ +441752 639937. Codziennie w godzinach 12:30–17:00 i 17:00–21:00. 
* '''Puby, kluby i bary''', ze względu na ogromną populację studentów, w Plymouth działają praktycznie wszystkie sieciówki w kraju i mnóstwo lokalnych talentów. Dobre miejsca na drinka to Barbican, okolice uniwersytetu, Mutley i Union Street, szczególnie w piątkowe i sobotnie wieczory.

== Imprezy ==
* '''[https://www.britishfireworks.co.uk/ Brytyjskie Mistrzostwa Fajerwerków]''' to niezwykle imponujące, dwudniowe zawody pomiędzy najlepszymi profesjonalnymi firmami zajmującymi się pokazami fajerwerków, które zdobywają tytuł „Mistrza Mistrzów”. Uznawane za najważniejszy coroczny pokaz w Wielkiej Brytanii, odbywają się w „naturalnym amfiteatrze” Plymouth Sound, co oznacza, że ​​fajerwerki można oglądać z samego miasta, z okolicznych wzgórz lub z łodzi pływających po zatoce. To coroczne wydarzenie przyciąga tysiące turystów, a zatoka jest zatłoczona zarówno prywatnymi, jak i komercyjnymi statkami, dlatego warto przyjechać z wyprzedzeniem. Zaleca się korzystanie z transportu publicznego, jeśli przyjeżdża się z przedmieść, ponieważ korki mogą być bardzo duże.

== Nocleg ==
W Plymouth znajduje się wiele hoteli, pensjonatów, pensjonatów i innych miejsc noclegowych. Jeśli znajdziesz się w mieście i potrzebujesz miejsca na nocleg, spróbuj przejść się na zachód od Hoe, wokół Citadel Road East/West i Leighton Street. Można także odwiedzić Centrum Informacji Turystycznej przy Barbakanie, które posiada obszerniejszą listę miejsc noclegowych.

Jak w każdym mieście przyzwoitej wielkości, istnieje wiele opcji zakwaterowania, [https://www.visitplymouth.co.uk/ Centrum Informacji Turystycznej w Plymouth] (☏ +44 1752 306-330) będzie w stanie zapewnić większą pomoc

Nagle pojawia się nadwyżka hoteli lub zakwaterowania w stylu Travelodge ze średniej lub niskiej ceny w centrum miasta, gdzie zawsze można znaleźć oferty i które zapewniają lepszą jakość i wygodę niż tradycyjne hotele typu bed and breakfast, chociaż dziesiątki z nich ciężko pracują, aby ulepszyć swoją ofertę.

* '''Letnie zakwaterowanie na Uniwersytecie w Plymouth''', ☏ +44 1752 588-644. Tylko lipiec i sierpień. Komfortowe zakwaterowanie w centrum miasta w sezonie. Do wyboru są pokoje jedno-standardowe lub jedno- i dwuosobowe z łazienką już od 20 GBP za noc, z możliwością wyboru z wyżywieniem we własnym zakresie lub samym pokojem. Obiekt znajduje się w odległości krótkiego spaceru od głównej dzielnicy handlowej, nabrzeża oraz dworca kolejowego i autobusowego.
* {{Znacznik|'''Ibis'''|50.3959192|-4.0957634|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/2093/index.en.shtml  Ibis]''', Longbridge Road, PL6 8LR (''w Marsh Mills (''na północny zachód od miasta, bezpośrednio przy autostradzie Devon Expressway''). 
* {{Znacznik|'''Copthorne Hotel'''|50.3745 |-4.1431 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.millenniumhotels.com/en/plymouth/copthorne-hotel-plymouth/#rooms Copthorne Hotel]''', Armada Way PL1 1AR, ☏ +44 1752 224-161. Część sieci posiadającej hotel w centrum Plymouth.
* {{Znacznik|'''Crowne Plaza Plymouth'''|50.3674 |-4.1416 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ihg.com/crowneplaza/hotels/us/en/plymouth/plhuk/hoteldetail Crowne Plaza Plymouth]''', Armada Way, PL1 2JH, ☏ +44 1752 639900, enquiries@cpplymouth.co.uk. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Hotel z 211 pokojami, Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill, klubem rekreacyjnym, spa i sauną na miejscu, 7 salami konferencyjnymi i 130 miejscami parkingowymi. Znana z najlepszego widoku na Plymouth Sound ze swojej restauracji. 
* Kempingi znajdują się także w Marsh Mills [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1413/ Riverside Camp]. Jest dobrze oznakowane zarówno od centrum miasta, jak i od drogi do i z [[Exeter]], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=5378/ Plymouth Sound Caravan Club], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1414/ Brixton Caravan &amp; Camping Park] i wielu innych w okolicy.
* {{Znacznik|'''Plymouth Backpackers Hotel'''|50.36981  |-4.15405 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.exeterbackpackers.co.uk/ Plymouth Backpackers Hotel]''', 172 Citadel Rd, The Hoe, PL1 3BD. 
* '''Avalon Guest House''', 167 Citadel Road The Hoe Plymouth PL1 2HU, ☏ +44 1752 668127. Zameldowanie: 13:00, wymeldowanie: 10:00. Przyjazny, spokojny i komfortowy, rodzinny pensjonat położony przy Plymouth Hoe, w sercu Plymouth. 
* {{Znacznik|'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)'''|50.36865 |-4.12920 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)''', 28 Sutton Rd, Plymouth PL4 0HT, ☏ +44 333 321 1393. Przyjazny Premier Inn obok portu. Doskonałe, choć dość drogie jedzenie w hotelowej restauracji i barze.

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
'''Centrum Informacji Turystycznej''' znajduje się w dzielnicy Barbican, na nabrzeżu naprzeciwko Mayflower Steps, pod adresem 3-5 The Barbican (to jest adres). Jest czynne przez cały rok od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-17:00 oraz w soboty w godzinach 10:00-16:00.

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Devon}}

[[Kategoria:South West England]]</text>
      <sha1>rlbxco32qf0wdegjzilj9ksxghw4xfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158387</id>
      <parentid>158386</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T21:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kontakt */</comment>
      <origin>158387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="75209" sha1="8kri2rihvum4qmra4iyerizb0ndc4ks" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Plymouth
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Plymouth 2018.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Plymouth.svg
 |mapa             = Plymouth_UK_locator_map.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Wielka Brytania]] / [[Plik:Flag of England.svg|20px]] [[Anglia]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Devon.svg|20px]] [[Devon]]
 |powierzchnia     = 80
 |wysokość         = 34
 |ludność          = 277 800
 |prefiks          = 01752
 |kod pocztowy     = PL1–9
 |www              = http://plymouth.gov.uk/
}}
[[Plik:Plymouth Hoe from Staddon Heights.jpg|thumb|Plymouth Hoe ze Staddon Heights i widok na wody zatoki Plymouth Sound.]]
[[Plik:Smeatons tower - Plymouth Hoe.jpg|thumb|Wieża Smeatona – Plymouth Hoe]]
'''Plymouth''' to miasto w hrabstwie [[Devon]] i największe miasto na południowym wybrzeżu [[Anglia|Anglii]], liczące w 2021 roku 265 000 mieszkańców. Leży około 310 km na południowy zachód od [[Londyn]]u, gdzie rzeka Plym i rzeka Tamar (wymawiane „TAY-mar”) wpływają do rozległej zatoki Plymouth Sound, tworząc idealny naturalny port. Morze stanowiło serce Plymouth od czasu jego założenia w średniowieczu jako faktorii handlowej i źródła dobrobytu. Plymouth było punktem, z którego Ojcowie Pielgrzymi opuścili Anglię w 1620 roku, udając się do [[Massachusetts]], co dziś upamiętniają Schody Mayflower.

== Charakterystyka ==
[[Plik:PlymouthBarbican.jpg|right|thumb|Łodzie rybackie na Barbican w Plymouth]]
Plymouth to jedno z klasycznych [[Anglia|angielskich]] miast oceanicznych i od wieków jest ośrodkiem żeglugi; najpierw dla handlu i żeglugi handlowej, a dziś jako baza dla Królewskiej Marynarki Wojennej. Rzeczywiście, stocznia Devonport jest najbardziej rozbudowaną bazą morską w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. Woda i możliwości spędzania wolnego czasu przyciągają do Plymouth wielu turystów, podobnie jak różne muzea i inne atrakcje turystyczne. Dodatkowo położenie blisko Dartmoor i innych atrakcji południowego Devon na wschodzie i [[Kornwalia|Kornwalii]] na zachodzie czyni go doskonałą bazą wypadową na wycieczkę do [[South West England|południowo-zachodniej Anglii]].

Miasto zostało mocno zbombardowane podczas II wojny światowej, a znaczna część centrum miasta została zniszczona. Po wojnie powstał najpierw kompleksowy plan odbudowy starannie zaplanowanych przestrzeni miejskich i eleganckich budynków ulic handlowych w centrum miasta, wybudowanych w latach pięćdziesiątych XX wieku. Jednak ze względu na ograniczenia budżetowe wiele budynków wzniesionych w latach 60. i 70. XX wieku miało niską jakość architektoniczną i obecnie są one burzone i zastępowane w całym mieście nowoczesnymi (z wyjątkiem niektórych jakości, takich jak zabytkowa wieża Civic Center na Paradzie Królewskiej). W rezultacie istnieje wiele nowoczesnych budynków, a kolejne są w budowie.

Plymouth to przyjazne miasto, w którym panuje egalitarna atmosfera i poczucie otwartości wśród mieszkańców, przy czym mniej jest dowodów na ostry podział między bogatymi i biednymi, jaki można spotkać w dużej części południowej części Anglii. Miasto otaczają wspaniałe krajobrazy Devonu i Kornwalii, a słynne lokalizacje, takie jak Hoe, Barbican i Plymouth Sound, przyciągają co roku tysiące turystów, a mimo to Plymouth nie ma atmosfery „pułapki turystycznej”, która wisi nad wieloma innymi angielskimi miastami. Dla tych, którzy kochają morze, wybrzeże lub ponure krajobrazy Dartmoor, lub po prostu chcą odpocząć w gościnnym i interesującym mieście, Plymouth jest kuszącym i przyjaznym miejscem.

Mieszkaniec Plymouth nazywany jest '''Plymothian'''. Możesz także usłyszeć bardziej obraźliwe określenie „Janner”, ale nie nazywaj tak nikogo, jeśli jesteś gościem! W mieście jest duża obecność wojskowa, z główną bazą Królewskiej Marynarki Wojennej w Devonport, pułkiem komandosów armii brytyjskiej w Królewskiej Cytadeli i bazą Royal Marines w Stonehouse. Ponadto prawdopodobnie znajdziesz tu wielu turystów i studentów.

=== Orientacja ===
[[Plik:Plymouth shown within Devon and UK.png|thumb|Położenie Plymouth, pokazane w hrabstwie Devon i Wielkiej Brytanii]]
Miasto położone jest w południowo-zachodnim narożniku [[Devon]]u, a [[Kornwalia]] zaczyna się tuż na zachód od miasta. Leży między dwoma ujściami rzek: estuarium rzeki Tamar („TAY-mar”) na zachodzie (estuarium nazywa się '''Hamoaze''') i estuarium rzeki Plym na wschodzie (zwane '''Cattewater'''). Na południu znajduje się '''Plymouth Sound''' (wszyscy nazywają go po prostu „The Sound”), duża zatoka ograniczona od zachodu Półwyspem Rame, który obecnie jest częścią [[Kornwalia|Kornwalii]], a od wschodu Półwyspem Mount Batten. Tworzy on jeden z najbardziej imponujących naturalnych portów na świecie, w którym można zobaczyć niezliczone jachty, żaglowce, kajaki, inne jednostki rekreacyjne, a nawet małe kutry rybackie (których w Plymouth jest całkiem sporo). Sound jest chroniony przed morzem przez ogromny falochron na jego południowym krańcu, dobrze widoczny z brzegu. Często można zobaczyć wokół niego okręty wojenne.

Tuż nad wodą znajduje się porośnięty trawą teren zwany '''Plymouth Hoe''' (zawsze nazywany po prostu „the Hoe”), którego nazwa pochodzi od saksońskiego słowa oznaczającego „trawiaste zbocze”. Hoe łatwo rozpoznać po wznoszącej się na nim latarni morskiej (Smeaton's Tower) i rozległym, trawiastym terenie. Stąd, zaplanowanego w ramach wielkiej przebudowy lat 50. XX wieku, biegnie na północ od „kręgosłupa” miasta. Od Smeaton's Tower na Hoe do stacji kolejowej na północ od centrum miasta (które można rozpoznać po wieży z lat 70., InterCity House). Tym „kręgosłupem” jest '''Armada Way''', szeroka ulica, w większości przeznaczona dla pieszych, z biurami rady miejskiej na południowym krańcu oraz sklepami, bankami i kawiarniami na północy. Ze wschodu na zachód przez Armada Way biegną inne ważne ulice centrum miasta z ich eleganckimi, choć już wyblakłymi budynkami: Royal Parade, New George Street, Cornwall Street i Mayflower Street. Te ulice w centrum miasta są ograniczone ruchliwymi arteriami głównymi. Na wschód od Hoe znajduje się dzielnica '''Barbican''' (z historycznymi ulicami i dużym portem/mariną), a duży i imponujący kampus Uniwersytetu w Plymouth znajduje się tuż po drugiej stronie głównej drogi, na północny wschód od centrum miasta. Inne główne ulice znajdują się przy tych ulicach.

=== Historia ===
[[Plik:HMNB Devonport.jpg|thumb|Baza Royal Navy w Plymouth, HMNB Devonport, nad wodami Hamoaze (tj. estuarium rzeki Tamar)]]
[[Plik:Buildings at St Andrew's Cross, Plymouth - geograph.org.uk - 1776575.jpg|thumb|Budynki przy St Andrew's Cross w Plymouth, zbudowane w ramach rekonstrukcji z lat 50. XX wieku. W budynku po lewej stronie mieści się Poczta Główna.]]
[[Plik:Plynouth Sound A.jpg|thumb|Widok na Plymouth Sound, przedstawiający Tinside Lido]]
Miasto Plymouth leży w historycznym hrabstwie [[Devon]]. Obszar ten został po raz pierwszy odnotowany w Księdze Domesday jako „Sudtone” (1086; później Sutton), które znajdowało się w miejscu, gdzie dziś znajduje się Barbican. Mniej więcej w tym samym czasie istniał również port handlowy Plympton, położony dalej w górę rzeki (do dziś funkcjonuje jako przedmieście). Jednak rzeka Plympton zamuliła się w XI wieku, a obszar ten stopniowo stał się znany jako „Plymouth”. '''Morze''' zawsze było sercem historii Plymouth i ma długą i bogatą tradycję morską. Jego rozwój z małej wioski rybackiej, a następnie portu handlowego, opierał się na położeniu nad jednym z największych naturalnych portów na świecie oraz na przedsiębiorczości żeglarzy: rybaków, kupców, korsarzy, a później Królewskiej Marynarki Wojennej.

Plymouth było domem elżbietańskiego korsarza i bohatera/złoczyńcy, '''Sir Francisa Drake'a''' (choć urodził się w [[Tavistock]] kilka mil na północ) i stąd planował swoje najazdy i inne morskie przygody. W 1588 roku angielska marynarka wojenna, której częścią dowodził Drake, wypłynęła z Plymouth, by pokonać '''hiszpańską Armadę'''. Mówi się, że Drake odmówił opuszczenia portu, dopóki nie skończył gry w kręgle na Hoe. Choć to prawdopodobnie bardziej legenda niż historia, do dziś na Hoe działa klub kręgli. W 1620 roku Ojcowie Pielgrzymi popłynęli do Nowego Świata, po tym jak zawinęli do Plymouth na naprawy, uciekając przed prześladowaniami religijnymi, by ostatecznie założyć kolonię [[Plymouth (Massachusetts)|Plymouth]] w [[Massachusetts]]. Plymouth było bastionem sił parlamentarnych w angielskiej wojnie domowej, co zostało zapisane w historii tego miejsca w takich miejscach jak park Freedom Fields. Po restauracji, nowy król, Karol II, nakazał budowę potężnego fortu ('''Królewskiej Cytadeli'''), aby chronić miasto przed najeźdźcami – tak wielkie było jego strategiczne znaczenie. Działa fortu skierowane były jednak również w głąb lądu, co miało być sygnałem dla mieszkańców miasta, gdzie powinni być lojalni! Królewska Cytadela nadal jest siedzibą oddziału armii. '''Królewska Stocznia''' została zbudowana w tym rejonie, nad brzegiem rzeki Tamar, w 1690 roku. Plymouth zostało połączone w 1914 roku z miastami Devonport i Stonehouse, tworząc nowoczesne miasto, któremu prawa miejskie nadano w 1928 roku. Obejmuje ono historyczne obszary Plymstock i Plympton.

Miasto zostało poważnie zniszczone przez bombardowania podczas '''II wojny światowej''' (1939–1945), a centrum miasta zostało później gruntownie przebudowane. W Charles Cross, zrujnowany Kościół św. Karola pozostał jako pomnik pamięci wielu poległych. Za nim, w dramatycznym stylu, wzniesiono centrum handlowe Drake Circus, które stanowiło imponujące wejście do miasta od południowego wschodu. Ulice handlowe w centrum miasta zostały przebudowane jako pierwsze, zgodnie z wielkim planem Sir Patricka Abercrombiego. W rezultacie powstały eleganckie, okazałe budynki z lat 50. XX wieku, które można podziwiać na ulicach takich jak Armada Way, New George Street i Cornwall Street. Obecnie jednak wymagają one renowacji. Znaczna część pozostałej części przebudowy obejmowała tanie budynki w stylu brutalistycznym, modnym w latach 60. i 70. XX wieku, z których większość nie miała walorów architektonicznych. Wyjątkiem było jednak Centrum Obywatelskie, wpisane na listę zabytków klasy II. Zachowało się wiele zabytkowych budynków, szczególnie w okolicy Barbican Centre, odizolowane przykłady w centrum miasta, takie jak Muzeum Miejskie, a także te poza centrum, które uniknęły najgorszych bombardowań (np. Royal William Yard).

Z uwagi na dramatyczne nadmorskie położenie, otaczający krajobraz jest niezwykle imponujący. Plymouth jest na przemian surowe i pagórkowate, a czasem zielone i faliste. Słynny Dartmoor został uznany za park narodowy w 1951 roku. Do popularnych miejsc należą Wieża Smeatona (latarnia morska odbudowana na Hoe z pierwotnej lokalizacji na Eddystone Rock, kiedy to zastąpiono ją nową), Półwysep Mount Batten, Narodowe Akwarium Morskie oraz Opactwo Buckland, dawny dom Drake'a. Turystyka jest ważnym aspektem gospodarki Plymouth. Prawie 12 milionów ludzi odwiedza Plymouth każdego roku. Oprócz wszystkich atrakcji nowoczesnego miasta, Plymouth jest popularną bazą wypadową do innych znanych miejsc, w tym plaż i szlaków turystycznych wybrzeża [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]] oraz ponurego krajobrazu pobliskiego [[Dartmoor]].

=== Geologia ===
Miasto Plymouth składa się z wielu rodzajów skał. Hoe, na południu miasta, składa się z wapienia dewońskiego, który również został wykorzystany do budowy dość dużej części miasta (większość starszych domów i budynków ma przynajmniej elewacje z kamienia). Obszar wokół stacji zbudowany jest z mułowca, który również pochodzi z dewonu. Zewnętrzne obszary miasta to coraz wyższe klasy zmetamorfizowanego mułowca, z okazjonalnymi poduszkowymi lawami na wzgórzach. [[Dartmoor]] to masywny batolit (duża bryła) granitu, podczas gdy Cawsand i Kingsand (dostępne promem z Barbican) zawierają różnorodne struktury magmowe.

== Dojazd ==
[[Plik:Royal William Yard, Plymouth, Devon.jpg|thumb|Royal William Yard]]
=== Samolotem ===
Plymouth nie ma już własnego lotniska, ponieważ zostało zamknięte w 2011 roku. Można jednak skorzystać z innych w regionie i skorzystać z połączenia autobusowego, kolejowego lub samochodowego. Odwiedź stronę [https://www.nationalrail.co.uk/ www.nationalrail.co.uk], aby zaplanować podróż z tych miast lub z własnej stacji lotniska Gatwick do Plymouth.

* {{Znacznik|Port lotniczy Exeter|50.734444|-3.413889|typ=transport}}'''[http://www.exeter-airport.co.uk/ Port lotniczy Exeter]''' ({{IATA|EXT}}) znajduje się 45 minut jazdy samochodem na północny wschód (lub autobusem do Exeter i stamtąd pociągiem).
* W pobliżu znajduje się także {{Znacznik|Port lotniczy Bristol|51.382778|-2.719167|typ=transport}}'''[https://www.bristolairport.co.uk/ lotnisko w Bristolu]''' ({{IATA|BRS}}), które obsługuje loty do Wielkiej Brytanii i Europy różnymi liniami lotniczymi, w tym easyJet, Ryanair, Air France i innymi. Często kursującym autobusem można dojechać na stację Bristol Temple Meads, skąd w dwie godziny można dojechać pociągiem do Plymouth. Istnieje również bezpośredni autobus z lotniska do centrum Plymouth, obsługiwany przez firmę Stagecoach, a podróż trwa około trzech godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Gatwick|51.148056|-0.190278|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Gatwick]]''' ({{IATA|LGW}}) to przydatna opcja, jeśli przyjeżdżasz z zagranicy lub z dalszych miejsc w Wielkiej Brytanii. Loty oferowane są z całej Europy i innych miejsc na świecie, takich jak Bliski Wschód i [[Kanada]] (choć nie z USA). Z własnej stacji Gatwick można dojechać pociągiem do [[Reading]] i tam przesiąść się na pociąg do Plymouth; cała podróż z przesiadkami zajmuje około 5 godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Heathrow|51.4775|-0.461389|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Heathrow]]''' ({{IATA|LHR}}) jest przydatne, ponieważ przylatują tu samoloty ze wszystkich krajów świata. Wsiądź do pociągu Heathrow Express lub Heathrow Connect do stacji London Paddington; z Paddington bezpośrednie pociągi do Plymouth jadą 3,5–4 godziny.

=== Koleją ===
[[Plik:Plymouth (North Road) station (6395408523).jpg|thumb|Stacja kolejowa Plymouth. Za nią znajduje się InterCity Place — skorzystaj z tego punktu orientacyjnego, aby znaleźć stację.]]
{{Znacznik|Stacja kolejowa Plymouth|50.3778 |-4.143 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/plymouth/ Stacja kolejowa Plymouth]''', North Road, PL4 6AB (''na północ od centrum miasta, kilka minut spacerem''). 

Jeśli jedziesz ze wschodu lub na wschód, prawdopodobnie pojedziesz odcinkiem linii między [[Newton Abbot]] a [[Exeter]]. Jest to jeden z najbardziej malowniczych odcinków w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], ponieważ pociąg jedzie [https://greatscenicrailways.co.uk/lines/riviera-line/ Riviera Linie] wzdłuż nabrzeża między [[Teignmouth]] (wymawiane „Tin-muth”), [[Dawlish]] i [[Starcross]], a niesamowite klify i łagodne wzgórza zdobią całą trasę. Nie spuszczaj wzroku z okna!

* Połączenia '''Inter-City''' obsługują Great Western (głównie pociągami InterCity 125) i CrossCountry (głównie pociągami Voyager lub czasami InterCity 125). Bezpośrednie pociągi przyjeżdżają i odjeżdżają do stacji [[Londyn|London]] Paddington (podróż trwa 3–4 godziny), [[Bristol]]u (2 godziny), Midlands (np. [[Birmingham]] 3 godz. 40 min), stacji w północnej Anglii (kilka godzin) i [[Szkocja|Szkocji]] (np. [[Edynburg]] 9,5 godziny, [[Aberdeen]] 12 godzin!). Można również skorzystać z połączeń międzymiastowych na zachód do [[Kornwalia|Kornwalii]], do takich miejsc jak [[Penzance]] i [[Truro]]. Pociągiem bezpośrednim lub z przesiadką można dotrzeć do niemal każdego miejsca w [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] lub [[Walia|Walii]].
* '''Pociągi sypialne do [[Londyn]]u''' obsługuje Great Western. „[https://www.gwr.com/plan-journey/journey-information/on-board/night-riviera-sleeper Night Riviera]” odjeżdża z [[Londyn]]u około północy w każdą noc powszednią i niedzielę, przyjeżdża do Plymouth o 5:22 rano (5:36 rano w niedziele) i odjeżdża o 6:30 rano; pociąg kontynuuje podróż do [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]]. Dostępne są usługi budzenia lub możliwość ustawienia alarmu w telefonie!
* '''Połączenia lokalne''' w całym regionie zapewnia Great Western (głównie pociągami Sprinter) do stacji w [[Kornwalia|Kornwalii]], [[Devon]] i dalej.
Aby dostać się ze stacji Plymouth do centrum miasta, należy wyjść z głównego holu, skręcając w prawo. Na głównej drodze należy skręcić w lewo i iść nią (to Saltash Road — zobaczysz samochody pędzące w kierunku centrum miasta). Po dotarciu do węzła drogowego/ronda, należy skorzystać z przejścia podziemnego dla pieszych, aby przejść przez ulice i udać się do miasta centralną aleją (to Armada Way). Przed sobą zobaczysz budynki w centrum miasta. Armada Way prowadzi bezpośrednio przez dzielnicę handlową, aż do zabytkowego pomnika marynarki wojennej na Hoe. Na stacji jest też mnóstwo taksówek, można też wsiąść do autobusu z przystanków na Saltash Road (choć tak naprawdę nie jest daleko).

=== Samochodem ===
Główną trasą dojazdową do Plymouth ze wschodu i zachodu jest dwujezdniowa droga [[Plik:UK_road_A38.svg|25px]], która przebiega przez miasto (Devon Expressway). Łączy się ona z autostradą [[Plik:UK-Motorway-M5.svg|25px]] w [[Exeter]], umożliwiając dalszą podróż, a na zachodzie prowadzi do serca [[Kornwalia|Kornwalii]]. Droga [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]] łączy Plymouth z [[Tavistock]], [[Okehampton]], [[Plik:UK_road_A30.svg|25px]] i północnym [[Devon]]em.

=== Autokarem ===
Zarówno dworzec autobusowy w Plymouth, jak i dworzec autobusowy Armada znajdują się na Armada Way. Zastępuje on obecnie zamknięty dworzec autobusowy Bretonside przy Exeter Street.

{{Znacznik|Dworzec autobusowy Plymouth|50.3730201 |-4.1429011 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Plymouth''', 165 Armada Way, PL1 1HZ, ☏ +44 871 781 8181. 

[https://www.nationalexpress.com/en/help/coach-stations/plymouth National Express] obsługuje usługi na terenie [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], które przyjeżdżają i odjeżdżają stąd. Poza tym dojeżdżają tu także usługi lokalne i regionalne z miast regionu.

Autobusy '''[https://www.stagecoachbus.com/promos-and-offers/south-west/fly-the-south-west-falcon South West Falcon]''' łączą [[Bristol]], [[Taunton]], [[Exeter]] i Plymouth. Bilet jednorazowy z Plymouth do Bristolu kosztuje 28 funtów. Bilety można rezerwować online z wyprzedzeniem, ale rezerwacja nie jest wymagana.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, ale nie chcesz borykać się z problemami z parkowaniem w centrum miasta, w mieście znajdują się także trzy główne obiekty [https://www.parkandride.net/plymouth/index.shtml Park &amp; ​​Ride]: {{Znacznik|'''Coypool'''|50.393871|-4.082201|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Coypool''' (na wschód od Plympton), 2 {{Znacznik|'''George Junction'''|50.428016|-4.111886|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''George Junction''' (na północ) i {{Znacznik|'''Milehouse'''|50.388766|-4.152642|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Milehouse''' (centrum miasta).

=== Statkiem ===
{{Znacznik|Terminal promowy|50.36473796320755|-4.158242769546788|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. [https://www.brittany-ferries.com/ Brittany Ferries] oferuje połączenia do Plymouth z [[Santander]] (22 godziny) i [[Roscoff]] (6 godzin w ciągu dnia, 8 godzin w nocy). Terminal promowy znajduje się na zachód od centrum miasta, w Millbay Docks, około 0,80 km (800 m) spacerem od dzielnicy handlowej Hoe and Central.

== Komunikacja ==
{{mapa|50.3706|-4.1397|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Większość miejsc, w których znajdują się hotele i które odwiedzają turyści, znajduje się w centrum miasta i można łatwo między nimi spacerować. W rzeczywistości spacerowanie to świetny sposób na poznanie miasta i poznanie stylu życia mieszkańców Plymoth. Jednak zimą, podczas dalszej podróży (np. do zabytkowego Devonport) lub gdy po prostu nie masz ochoty lub nie możesz iść pieszo, istnieją inne opcje.

=== Pieszo ===
[[Plik:Plymouth Royal Parade PCB 421 W511WGH.jpg|thumb|Wiele linii autobusowych zatrzymuje się na dworcu Royal Parade w centrum miasta.]]
Mapę można otrzymać w Centrum Informacji Turystycznej w Barbican. Alternatywnie możesz wydrukować go z usługi map online, takiej jak OpenStreetMap, lub skorzystać z aplikacji map na smartfonie, ponieważ miasto zostanie szczegółowo opisane.

=== Autobusem ===
Autobus to główny środek transportu publicznego w Plymouth, obsługujący całe miasto. Dwie prywatne firmy obsługują wszystkie autobusy w celach zarobkowych: Plymouth CityBus (należąca do grupy GoAhead) i Stagecoach South West. Wiele z tych usług zatrzymuje się na przystanku Royal Parade w centrum miasta. Ceny biletów w obu przypadkach zależą od tego, jak daleko podróżujesz. W przypadku krótkiej podróży (np. ze stacji kolejowej do Royal Parade) opłata za przejazd dla jednej osoby dorosłej może wynosić 1,00 GBP lub 1,10 GBP; wzrośnie w przypadku dłuższych dystansów i może wynieść do 2,50 GBP w przypadku długich dystansów. Mapy autobusów można odebrać w Biurze Informacji Turystycznej w Barbican lub odwiedzić strony internetowe przewoźników pod adresem [https://www.plymouthbus.co.uk/ www.plymouthbus.co.uk/] i [http://www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/ www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/].

=== Taksówką ===
Aby zamówić taksówkę, skorzystaj z przydatnego numeru Taxifirst pod numerem ☏ +44 1752 222-222.

=== Łodzią ===
Jednym z najbardziej „lokalnych” sposobów poruszania się jest taksówka wodna lub łódź. Większość tych usług odjeżdża z '''lądowiska Barbican''' (przy schodach Mayflower) i jest obsługiwana przez prywatne firmy. Chociaż nie zawsze tak było, większość linii kursuje obecnie zimą. Niemniej jednak zaleca się sprawdzenie rozkładów jazdy, ponieważ niektóre usługi mogą być ograniczone, zazwyczaj wieczorem.

W zależności od długości podróży i przewoźnika ceny mogą wahać się od 1,50 GBP do 4,00 GBP. Ogólnie rzecz biorąc, nie płacisz, gdy wsiadasz. Po wypłynięciu łodzi lub tuż przed wypłynięciem członek załogi przyjdzie, aby odebrać płatność.

Dwie najpopularniejsze usługi wśród mieszkańców to prawdopodobnie linia Barbican-Mountbatten i prom Cremyll z Admiral's Hard do Mount Edgecumbe. Mogą one być stosunkowo zajęte wieczorami i w godzinach szczytu; Szczególnie prom Cremyll może być pełen dzieci w wieku szkolnym około 16:00 w czasie semestru. To powiedziawszy, faktycznie zabierają znaczną ilość czasu z podróży.

Inne trasy przydatne turystycznie to linia Barbican-Royal William Yard, Barbican-Mount Edgecumbe i Barbican-Cawsand/Kingsand.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Plymouth Hoe.jpg|thumb|Plymouth Hoe]]
[[Plik:Plymouth , Hoe Road Pavement - geograph.org.uk - 1178356.jpg|thumb|Wybrzeże w Plymouth, Hoe Road.]]
* {{zobacz
| name=[https://www.national-aquarium.co.uk/ Narodowe Akwarium Morskie]| alt= | url= | adres=Rope Walk, Coxside | lat=50.3666| long=-4.1313| wskazówki=
| tollfree=+44 844 893 7938 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największe akwarium w Wielkiej Brytanii i najgłębsze w Europie. Znajduje się w pobliżu historycznej dzielnicy Barbican, w której znajduje się najstarsza piekarnia w Wielkiej Brytanii (Jacka's) oraz Schody Mayflower, skąd Ojcowie Pielgrzymi wyruszyli do Nowego Świata w 1621 roku. To również idealne miejsce dla rodzin. Można do niego dotrzeć ze Schodów Mayflower/Barbican, przechodząc przez most nad śluzą, który prowadzi do mariny. Most obraca się, umożliwiając przepływanie łodzi, co jest ciekawym widokiem. Obowiązuje jednak opłata za wstęp z nieograniczonym wstępem przez 1 rok. Akwarium posiada również doskonałą restaurację rybną na zewnątrz, w której można zjeść na miejscu lub na wynos. Dorośli [16+]: 22,50 GBP, dzieci [3-15] 11,25 GBP, dzieci [poniżej 3 lat]: bezpłatnie, seniorzy [60+] 20,50 GBP (stan na grudzień 2023 r.)
}}
* {{Znacznik|Plymouth Hoe|50.36537|-4.14209|typ=natura}}'''Plymouth Hoe''' (The Hoe). Duży park publiczny na nabrzeżu, charakterystyczny dla Plymouth. Według legendy było to miejsce apokryficznej gry w kręgle Sir Francisa Drake'a przed jego starciem z hiszpańską Armadą w 1588 roku. Dziś z Hoe roztacza się wspaniały widok na Sound from the Hoe, w tym statki Royal Navy, które są zwykle obecne codziennie. Stań na motyce i spójrz na morze, aby zobaczyć, co możesz zobaczyć! Mieszkańcy Plymothii i goście przyjeżdżają tu, aby rozkoszować się morzem, opalać się latem, grać w piłkę nożną, spacerować z psami, po prostu spacerować i ogólnie dobrze się bawić. Latarnia morska Seaton's Tower zapewnia wspaniałe widoki na miasto, cieśninę Sound i morze, a wokół Hoe znajduje się wiele innych pomników, w tym pomniki poległych Królewskiej Marynarki Wojennej we wszystkich dotychczasowych konfliktach, pomnik Sir Francisa Drake'a i wiele innych. Kiedyś znajdował się tam diabelski młyn „Plymouth Eye”, ale obecnie został on zamknięty. Oficjalna rezydencja burmistrza, 3 Elliot Terrace, również wychodzi na Hoe. Dzień Sił Zbrojnych i inne uroczystości miejskie mają zazwyczaj swój centralny punkt tutaj, na Hoe.
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/outside-the-box/smeatons-tower Smeaton’s Tower]| alt= | url= | adres= | lat=50.3644| long=-4.14183| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kwi-Paź 10:00-17:00. Wysoko na Hoe, jest to symbol Plymouth i często przedstawiany w scenach miasta. Jest to latarnia morska, pomalowana na biało i czerwono, zbudowana na rafie Eddystone w 1759 roku kosztem 40 000 funtów przez inżyniera Johna Smeatona. Było to niesamowite osiągnięcie inżynieryjne swoich czasów i było prezentowane w licznych programach telewizyjnych, w tym w programie BBC Coast. Zbudowana z połączonych granitowych bloków, jedną z jej innowacji był kształt dębu (tj. szersza u podstawy), co pozwoliło jej wytrzymać fale morza, na skale, gdzie dwie poprzednie latarnie morskie zostały zmyte. Ostatecznie odkryto, że skała, na której stała, była podmywana przez morze, więc w XIX wieku zastąpiono ją wiktoriańską latarnią morską, a wieżę Smeatona przeniesiono na Plymouth Hoe jako pomnik. Od tego czasu stała się ikoną miasta. Wejdź na górę, aby podziwiać spektakularne widoki i obejrzeć wystawy o życiu na latarni morskiej; trzeba wejść po stromych drabinach, ale jeśli masz taką możliwość, warto. Wycieczkę prowadzi organizacja non-profit działająca w ramach Rady Miasta Plymouth. Cena: 5 funtów.
}}
[[Plik:The Mayflower Steps - geograph.org.uk - 531717.jpg|thumb|Schody Mayflower widziane z wody]]
* {{zobacz
| name=Schody Mayflower| alt= | url= | adres= | lat=50.366061| long=-4.134| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Schody Mayflower. Pomnik upamiętniający z XX wieku, wzniesiony w pobliżu miejsca, z którego Ojcowie Pielgrzymi wypłynęli na pokładzie naprawionego Mayflower, aby przepłynąć Atlantyk i osiedlić się w Ameryce Północnej. Dziś odpływają stamtąd statki wycieczkowe na wycieczki po Plymouth Sound, choć uważa się, że pierwotne miejsce znajdowało się w miejscu, gdzie obecnie stoi pub Admiral McBride. (Chociaż Schody Mayflower nadal są miejscem, gdzie turyści stoją i podziwiają). Na brzegu, naprzeciwko schodów, znajduje się budynek, w którym mieści się wystawa poświęcona Ojcom Pielgrzymom i Mayflower, a także miejskie Centrum Informacji Turystycznej. Wstęp na Schody Mayflower jest bezpłatny; w Centrum Mayflower obowiązują następujące opłaty: dorośli 2,00 GBP, seniorzy 1,50 GBP, osoby poniżej 16 lat 1,00 GBP.
}}
[[Plik:Barbican New Street.jpg|thumb|New Street w Barbican]]
* {{zobacz
| name=Barbican| alt= | url= | adres= | lat=50.367222| long=-4.136111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarsza część Plymouth. Główna ulica nazywa się New Street, ale kiedyś nazywała się Rag Street. To historyczne serce Plymouth z mnóstwem galerii sztuki, restauracji, sklepów i domów wakacyjnych. Znajdują się tu także świetne puby i bary i spacerując po nich można poczuć wspaniałą atmosferę, tym bardziej, jeśli pije się na świeżym powietrzu w letni wieczór. Tutaj nakręcono więcej filmów ''Rozważna i romantyczna''. Jeśli jesteś miłośnikiem sztuki, w Barbican znajduje się kilka specjalistycznych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i galerii sztuki. Wielu lokalnych artystów zdobyło światową renomę, m.in. [http://www.berylcook.org/ Beryl Cook], [http://leewoods.com/ Lee Woods], [Brian Pollard i nieżyjący już Robert Lenkiewicz.
}}
* {{zobacz
| name=Powojenne Centrum miasta | alt= | url= | adres= | lat=50.3702 | long=-4.1425 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Skupiający się na Royal Parade i Armada Way został ostro oczerniony przez mieszkańców i media. Będąc w mieście warto jednak się zatrzymać i rozejrzeć się po okolicy. Jako najpełniejszy przykład powojennej odbudowy w Wielkiej Brytanii, jest to dzielnica o znaczeniu historycznym i architektonicznym. Zaplanował go nikt inny jak Patrick Abercrombie, który również przeprojektował Hongkong, a architektem niektórych budynków jest Thomas Tait. O nowoczesnym, niemal amerykańskim wyglądzie była to, według słów profesora Jeremy’ego Goulda, „egalitarna siatka, przestronna, przestronna, nieskomplikowana, dostępna i szeroko otwarta dla wszystkich… architektura przyszłości: czysta, jasna, demokratyczna i przede wszystkim optymistyczna”. Niektóre z najlepszych przykładów stylu lat 50. XX wieku znajdują się wzdłuż głównej osi Royal Parade i Armada Way, w tym budynek Royal Bank of Scotland, Pearl Assurance House i dawny budynek Co-Op przy Derry's Cross.
}}
* {{zobacz
| name=[https://royalwilliamyard.com/ Royal William Yard] | alt= | url= | adres= | lat=50.3617| long=-4.16475| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Niegdyś miejsce, z którego zaopatrywano brytyjską marynarkę wojenną. Obecność marynarki wojennej w Plymouth jest ogromna: w mieście znajduje się największa baza morska w Europie Zachodniej, która jest otwarta dla publiczności podczas Dni Marynarki Wojennej. Znajduje się w Stonehouse, dzielnicy Plymouth na zachód od Hoe. Latem można tam dopłynąć łódką z Barbakanu, przejść się pieszo lub dojechać autobusem. Obecnie tętniąca życiem przestrzeń publiczna z licznymi ekskluzywnymi kawiarniami, piekarniami i galeriami, a także prywatnymi apartamentami. Znane również jako miejsce kręcenia filmu Hornblower z ITV. Położony tuż obok parku Devil's Point, z widokiem na Kornwalię. Wstęp wolny.
}}
[[Plik:The Citadel, Plymouth - geograph.org.uk - 1580654.jpg|thumb|Królewska Cytadela, Plymouth]]
* {{zobacz
| name=[https://www.english-heritage.org.uk/visit/places/royal-citadel-plymouth/ Królewska Cytadela] | alt= | url= | adres=The Hoe | lat=50.3649| long=-4.13805| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zbudowana po angielskiej wojnie domowej, aby strzec Plymouth Sound i portu, była to główna twierdza Anglii, charakteryzująca się wybitnymi przykładami XVII-wiecznej architektury barokowej i wspaniałymi widokami na Plymouth Sound. Cytadela znajduje się na Hoe, z masywnymi ścianami, które bez wątpienia zobaczysz, spacerując wzdłuż nadmorskiej drogi. Cytadela nadal służy jako baza wojskowa dla 29 Pułku Komandosów Królewskiej Artylerii. Choć jest to siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej, fort jest otwarty dla zwiedzających z przewodnikiem o 14:30 we wtorki (a latem także w czwartki o tej samej porze). Spotkaj się przed wejściem na Lambhay Hill, gdzie znajduje się wartownik wojskowy. Dorośli 5 GBP, dzieci 4 GBP, ulgowe 4 GBP.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/saltram Saltram House] | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.381667| long=-4.0825| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 333-500 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=saltram@nationaltrust.org.uk. Jak widać na początku książki Anga Lee „Rozważna i romantyczna” z 1999 roku. Uważany za dom jednych z najwspanialszych wnętrz Roberta Adamsa, zwłaszcza w neoklasycystycznym Saloonie, Saltram jest fantastycznie zachowanym przykładem wczesnogeorgiańskiej rezydencji. Jest również szczególnie interesujący, ponieważ wciąż widoczne są w nim różne „epoki”, w tym Tudorów i Palladiusza. Był domem hrabiów Morley, rodziny Parkerów, którzy byli mecenasami Sir Joshuy Reynoldsa i cieszyli się bliskimi przyjaźniami z Jane Austen. Posiadłość jest rozległa, a ogrody, oranżeria i park rozrywki są warte odwiedzenia. W okresach wzmożonego ruchu na terenie posiadłości bywa tłoczno. Dorośli 10 GBP, dzieci 5 GBP, rodziny 15-25 GBP, grupy dorosłych 8,50 GBP; zniżki na wstęp tylko do ogrodu.
}}
* {{zobacz
| name=[http://www.plymouthsynagogue.com/ Synagoga w Plymouth] | alt= | url= | adres=Catherine Street| lat=50.3694| long=-4.14082| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Synagoga w Plymouth jest najstarszym zachowanym domem modlitwy aszkenazyjskiej w kraju anglojęzycznym. Zawiera jedyną zachowaną „pełnokrwistą” barokową Arkę w Wielkiej Brytanii, imponującą wysokością dwóch pięter. W synagodze znajdują się także piękne witraże.
}}
* {{zobacz
| name=[https://theatreroyal.com/ Plymouth Theatre Royal] | alt= | url= | adres=Royal Parade| lat=50.369889| long=-4.145111| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 267-222 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy teatr prowincjonalny w Wielkiej Brytanii i jeden z najchętniej odwiedzanych. Wystawiali i współprodukowali sztuki West Endu w Londynie, na Broadwayu, w Nowym Jorku i Plymouth. Od czasu do czasu wystawiane są tu również produkcje Royal Shakespeare Company, a także produkcje szekspirowskie cenionego japońskiego reżysera Yukio Ninagawy.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.landmarktrust.org.uk/crownhill-fort/ Fort Crownhill] | alt= | url= | adres=| lat=50.414| long=-4.13042| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Fort Crownhill, jeden z największych i najlepiej zachowanych tak zwanych „Pierścień ognia” Lorda Palmerstona, wyróżnia się kolekcją armat i broni, w tym jedną z zaledwie dwóch działających „znikających dział” Moncieffa. Znajdują się tu także koszary z epoki wiktoriańskiej i czasów II wojny światowej oraz labirynt podziemnych tuneli. Jest otwarte dla publiczności w ostatni piątek każdego miesiąca, oprócz wybranych weekendów, w których odbywają się weekendy „Living History”. Dla grup chcących przyjechać w innym terminie istnieje możliwość wcześniejszej rezerwacji wycieczki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.standrewschurch.org.uk/ Kościół Minsterski św. Andrzeja] | alt= | url= | adres=| lat=50.3698| long=-4.1399| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum anglikanizmu w mieście, w którym znajduje się tylko katedra rzymskokatolicka, ten XIV-wieczny kościół jest ikoną Blitz w Plymouth. Pośród dymu i ruin zniszczonego centrum miasta dyrektorka przybiła prosty drewniany napis na drzwiach zbombardowanego kościoła; „Resurgam” (Powstanę ponownie). Ten słynny gest jest często uważany za symbol wojennego ducha Plymouth. To nie jedyny powód do sławy ministra; gościł Katarzynę Aragońską, Sir Francisa Drake’a, Johna Hawkinsa i kapitana Bligha z ''The Bounty''.
}}
* {{zobacz
| name=Prysten House | alt= | url= | adres=Finewell Street| lat=50.3695| long=-4.13982| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy zachowany dom w centrum Plymouth, zbudowany w 1490 roku przez lokalnego kupca. Częściowo zajmowany przez restaurację Tanners.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.plymouth-diocese.org.uk/church/plymouth-city-centre-church-university-chaplaincy-christ-king/ Kościół rzymskokatolicki Chrystusa Króla] | alt= | url= | adres=Armada Way| lat=50.3699444 | long=-4.142124 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Powojenny kościół z cegły z piaskowca, otwarty w 1962 roku. Znaczący jako ostatnie dzieło Sir Gilesa Gilberta Scotta, odpowiedzialnego także za most Waterloo, elektrownię Battersea, katedrę w Liverpoolu, a nawet czerwoną budkę telefoniczną. Kontynuował pracę nad planami kościoła nawet wtedy, gdy był hospitalizowany z powodu raka płuc i robił to aż do śmierci. Dziś do kościoła chętnie uczęszczają młodzi studenci i warto go odwiedzić w drodze do Hoe.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Plympton | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.383825 | long=-4.049781 | wskazówki=Autobus 21/21a z centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Małe ruiny powłoki tysiącletniego zamku Motte and Bailey. Dobre widoki na obszar chroniony '''Plympton St Maurice''', starożytne miasto z wydobyciem cyny, warte zobaczenia ze względu na dobrze zachowane średniowieczne ulice i architekturę w historycznym języku narodowym, w tym starą szkołę, kościół i mały ratusz gildii. Wiele domów może poszczycić się także pięknymi georgiańskimi fasadami. Zamek nie ma „strażnika”; tzn. jest otwarte przez cały rok, o każdej porze dnia – po prostu wejdź i zwiedzaj! Motte to bardzo stroma wspinaczka. Bezpłatny.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:City Museum and Art Gallery - Plymouth - geograph.org.uk - 1598606.jpg|thumb|The Box]]
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ The Box] | alt= | url= | adres=| lat=50.3745| long=-4.13762| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-pt. 10:00-17:30; sobota i poniedziałki świąteczne 10:00-17:00. To interesujące muzeum mieści się w okazałym budynku obok uniwersytetu, po drugiej stronie ulicy od Drake Circus, na North Hill. Kolekcje są zróżnicowane i obejmują historię naturalną, ceramikę i porcelanę oraz historię Plymouth. Dostępne są również wystawy czasowe. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Elizabethan House] | alt= | url= | adres=| lat=50.36677 | long=-4.13501 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Więcej informacji na Barbican.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Merchant's House] | alt= | url= | adres=| lat=50.3688 | long=-4.1395 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zabytkowy budynek położony przy jednej z najstarszych ulic miasta: Merchant's House to najwspanialszy zachowany przykład rezydencji z XVI i XVII wieku w Plymouth. W XVII wieku było domem dla trzech burmistrzów Plymouth, w tym korsarza Williama Parkera, przyjaciela Sir Francisa Drake'a.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/buckland-abbey Opactwo Buckland] | alt= | url= | adres=Yelverton | lat=50.4811| long=-4.13361| wskazówki=18 km od Plymouth, niedaleko [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]], ¼ mili na południe od Yelverton
| tollfree=+44 1822 853-607 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=18 km od Plymouth, niedaleko Zbudowany przez mnichów cystersów w 1278 roku, a później będący własnością Sir Francisa Drake'a. Obiekt National Trust oferuje umeblowane pokoje i interaktywne galerie, a także jedną z najsłynniejszych pamiątek w kraju, Drake's Drum. Portret Rembrandta, od dawna uważany za namalowany przez ucznia, został teraz zweryfikowany jako autoportret Rembrandta, ¼ mili na południe od Yelverton
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Plymouth Barbican, gin distillery - geograph.org.uk - 1735403.jpg|thumb|Ulica Southside w dzielnicy Barbican, na której widać gorzelnię ginu Plymouth]]
* {{Znacznik|Destylarnia ginu Plymouth|50.367775 |-4.137792 |typ=atrakcja}}'''[https://www.plymouthdistillery.com/age-gate Destylarnia ginu Plymouth]''', 60 Southside St, The Barbican, PL1 2LQ, ☏ +44 1752 665-292. Pn.-Sb. 10:00-17:00; Nd. 11:00-17:00. To tutaj produkowany jest gin Plymouth. Obecnie jest to jedyna zachowana destylarnia ginu w Plymouth, mieszcząca się w dawnym klasztorze dominikanów zbudowanym w 1431 roku. Obecna destylarnia działa od 1793 roku (marka/destylarnia należy do międzynarodowego giganta na rynku napojów alkoholowych Pernod Ricard). Destylarnia jest otwarta dla zwiedzających codziennie i uważa się, że było to ostatnie miejsce, w którym zatrzymali się Ojcowie Pielgrzymi przed wyjazdem do Ameryki. Słynie z pięknych wystaw. Mogą się tu również bawić osoby niepijące alkoholu; oczywiście można też spróbować produkowanego tam ginu! Zaskakująco popularna wśród rodzin. Zwiedzanie kosztuje 7 GBP za osobę. 
* {{Znacznik|Tinside Lido|50.3631 |-4.1424 |typ=atrakcja}}'''Tinside Lido'''. Odkryty basen na brzegu morza, tuż pod rzeką Hoe. Został zbudowany w latach 30. XX wieku w eleganckim stylu art déco i był również prezentowany w serialu BBC „Coast”. Kąpielisko jest otwarte latem (czerwiec, lipiec i sierpień, prawdopodobnie pierwszy lub drugi tydzień września) i jest przyjemnym miejscem do pływania, zabawy w wodzie lub opalania się. Organizowane są tu zabawy z dmuchańcami i fontanną – niesamowite w słoneczny dzień. Przez długi czas basen był opuszczony i zaniedbany, ale na prośbę mieszkańców został odnowiony i ponownie otwarty. Roztacza się z niego również fantastyczny widok na zatokę. W 2014 roku basen został uwieczniony na kolekcji znaczków Royal Mail. Wstęp jest płatny. 
* '''Wybierz się na spacer brzegiem morza'''. Spacerując wzdłuż wybrzeża od Barbican, możesz podziwiać fantastyczne widoki na marinę, zatokę i morze. Trasa wiedzie wzdłuż Madeira Road (zbudowanej w latach 30. XX wieku, aby zapewnić pracę bezrobotnym w czasie Wielkiego Kryzysu), wzdłuż murów Królewskiej Cytadeli. Droga prowadzi obok Hoe i można nią podążać aż do doków Millbay. Przez całą drogę roztaczają się fantastyczne widoki, w tym na okręty Royal Navy w zatoce, które często można rozpoznać po ich sylwetkach. Prawdopodobnie zobaczysz również jachty, żaglowce, łodzie rybackie i inne jednostki pływające w zatoce. Możesz zauważyć falochron na południowym krańcu zatoki z fortem napoleońskim.
[[Plik:Barbican Plymouth.jpg|thumb|Nabrzeże mariny w Barbican, Plymouth]]
[[Plik:Freedom Fields park, Plymouth, England, UK.jpg|thumb|Park Freedom Fields z widokiem na Plymouth Sound, jak na albumie Setha Lakemana z 2006 ''Freedom Fields''.]]
* {{Znacznik|Ścieżka rowerowa Plym Valley|50.393523 |-4.081629 |typ=atrakcja}}'''[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/plymbridge-woods/plymbridge-woods-family-cycle-trail Ścieżka rowerowa Plym Valley]''', Plympton. Dostępna z Plympton w północno-wschodniej części miasta, ścieżka biegnie najpierw doliną Plym wzdłuż starej linii kolejowej, a następnie przez piękną okolicę aż do Tavistock. Wzdłuż ścieżki znajduje się bardzo mało infrastruktury i udogodnień, dlatego przed wyjazdem z Plymouth należy zaopatrzyć się w jedzenie i napoje. W Marsh Mills, tuż przed początkiem ścieżki rowerowej, znajduje się duży sklep Sainsbury's. Na pierwszym dużym wiadukcie wychodzącym z Plymouth znajduje się punkt widokowy z widokiem na nieczynny kamieniołom, gdzie wiosną gniazdują sokoły wędrowne. Zimorodki, pluszcze, kaczki mandarynki i wiele innych gatunków można spotkać wzdłuż rzeki Plym, która przepływa przez lasy. Interesujące są również domki kolejowe Cann Wood, opuszczona wiktoriańska wioska kolejowa, której zrujnowane domy są dostępne do zwiedzania. Szlakiem można podążać aż do Dartmoor; można też pójść trasą aż do Princetown. W weekendy na początkowym odcinku może być dość tłoczno, zwłaszcza dla rodzin na rowerach. Wstęp wolny.
* {{Znacznik|Plym Valley Railway|50.394166 |-4.081908|typ=atrakcja}}'''[https://www.plymrail.co.uk/ Plym Valley Railway]''', nr. Marsh Mills, Plympton, PL7 4NW. 2,5 mili starej linii Plymouth-[[Tavistock]] Great Western odrestaurowanej przez lokalnych entuzjastów. Obsługuje wiele starych parowozów i innego sprzętu, które zabierają gości tym historycznym odcinkiem linii kolejowej do Plym Woods. Osoba dorosła samotnie 2 GBP, osoba dorosła w obie strony 4 GBP, dziecko samotnie 1 GBP, dziecko 2 GBP w obie strony. Dostępne są także bilety na „Rover”. Zawsze sprawdzaj ceny poszczególnych pociągów przed podróżą.. 
* {{Znacznik|Plymouth Pavilions|50.368889|-4.15|typ=atrakcja}}'''[http://www.plymouthpavilions.com/ Plymouth Pavilions]''' to centrum rozrywki, w którym od czasu do czasu grają duże zespoły, gra w kręgle, gry laserowe, jazda na łyżwach i park rozrywki Pavilions, w którym znajdują się zjeżdżalnie na zjeżdżalni, jacuzzi, sztuczna fala, a nawet kryta plaża. Centrum znajduje się na zachodnim krańcu centrum miasta, przy Union Street. Ma zostać rozebrany, choć na razie nic nie wskazuje na to, aby miało to nastąpić.
* '''Wybierz się na wycieczkę łodzią''' Plymouth szczyci się jednym z najlepszych naturalnych portów w Europie, a może nawet na świecie. Wypłynięcie do wody może dać ci nowy widok na miasto. Większość łodzi wypływa z Barbakanu, często z molo obok Mayflower Steps. Dostępne są różne wycieczki łodzią, trwające od 1 do 3 godzin, obejmujące stocznię Marynarki Wojennej, most Brunela i wybrzeże Hoe, ale dostępne są różne miejsca docelowe. Istnieją również krótsze połączenia promowe, które umożliwiają transport z miejsca na miejsce przez wodę. Więcej szczegółów można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej, które znajduje się naprzeciwko wejścia na molo. Plymouth Boat Trips to jedna firma obsługująca wycieczki.
* '''Piłka nożna''': '''[https://www.pafc.co.uk/ Plymouth Argyle FC]''' (znany również jako The Pilgrims) spadł z ligi w 2025 roku i obecnie gra w piłkę nożną w League One, trzeciej lidze. Ich stadion znajduje się w {{Znacznik|Home Park|50.388156|-4.150711|typ=atrakcja}}'''Home Park''' (pojemność 18 000), pół mili na północ od centrum miasta.
:Plymouth Parkway gra w ligach amatorskich w {{Znacznik|Bolitho Park|50.408357|-4.146996|typ=atrakcja}}'''Bolitho Park'''.
* '''Związek Rugby: [https://plymouthalbion.com/ Plymouth Albion RUFC]''' gra w National League 1, trzeciej lidze, w {{Znacznik|The Brickfields|50.371111|-4.170556|typ=atrakcja}}'''The Brickfields''' (pojemność 8500).
:Devonport Services RUFC gra w National League 2 na stadionie Rectory Fields (pojemność 2000).
* {{Znacznik|Jennicliff|50.351079 |-4.121589 |typ=natura}}'''[https://www.plymouth.gov.uk/jennycliff-cws Jennicliff]'''. Wyznaczony „okręg dzikiej przyrody” oferujący zapierające dech w piersiach widoki na Plymouth Sound i centrum miasta. Podróż autobusem wodnym trwa około pięciu minut od przystani '''Barbican Landing Stage''', a następnie od pięciu do dziesięciu minut trasą SW Coastal Path. Jest to idealne miejsce na pikniki, podczas których dzieci mogą biegać i relaksować się lub po prostu oglądać świat (i żeglugę!). U podnóża Jennycliff znajduje się mała kamienista plaża, na którą prowadzą długie, ale płytkie (nie strome) schody. Istnieje również bezpośredni dostęp do '''Southwest Coastal Path''', która umożliwia dłuższe spacery do '''Heybrook''', '''Wembury''', '''Noss Mayo''' i nie tylko. Dostępna jest mała kawiarnia z zapleczem. 
* '''[https://www.plymouth-speedway.com/ Plymouth Gladiators]''' (Plymouth Devils), Coypool Road ({{Znacznik|Plymouth Coliseum|50.390833|-4.083056|typ=atrakcja}}''Plymouth Coliseum''). Brytyjska drużyna żużlowa, która w 2019 roku występowała w National League.

== Praca ==

== Nauka ==
[[Plik:Roland Levinsky Building of Plymouth University.jpg|thumb|Budynek Rolanda Levinsky'ego na Uniwersytecie w Plymouth]]
W Plymouth znajdują się trzy uniwersytety. Głównym uniwersytetem, który przyciąga uwagę większości turystów, jest ogromny {{Znacznik|'''Uniwersytet w Plymouth'''|50.374121|-4.138512|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet w Plymouth''', z około 30 000 studentów. Mieści się on na rozległym kampusie w północno-wschodnim narożniku centrum miasta i regularnie organizuje wydarzenia dla mieszkańców i turystów. Nawet jeśli nie zdajesz sobie z tego sprawy, jesteś otoczony przez licznych studentów, szczególnie w centrum miasta. Latem akademiki są udostępniane gościom, oferując dobre i niedrogie zakwaterowanie z własnym wyżywieniem. Możesz spacerować po imponującym kampusie, a budynek Rolanda Levinskiy'ego jest otwarty dla zwiedzających, którzy mogą oglądać wystawy, uczestniczyć w wydarzeniach i odwiedzić kawiarnię. Wyróżnia się on swoją wielkością – wieżą o nietypowym kształcie z brązowego metalu i szkła. Uniwersytet uzyskał status uniwersytetu w 1992 roku, po wielu latach działalności jako politechnika, ale jest jedną z najbardziej cenionych uczelni, które w tym samym roku stały się uniwersytetami. Drugim uniwersytetem w Plymouth jest {{Znacznik|'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana'''|50.420556|-4.11|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana''', często w skrócie „Marjon”, z około 5000 studentów. Znajduje się na północnych przedmieściach miasta, niedaleko Dartmoor. Uzyskał status pełnoprawnego uniwersytetu w 2012 roku, po wielu latach bycia uczelnią uniwersytecką i oferującą coraz większą liczbę programów studiów. Trzecim uniwersytetem w mieście jest {{Znacznik|'''Arts University Plymouth'''|50.373|-4.137|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Arts University Plymouth''', uczelnia oferująca kierunki kreatywne i artystyczne, która uzyskała status uniwersytetu w 2022 roku, po tym jak stała się uczelnią oferującą stopnie naukowe akredytowane przez inne instytucje.

Plymouth jest również siedzibą prawie jednej trzeciej wszystkich szkół państwowych w Devon, z których niektóre zaliczają się do najlepszych w kraju. W Plymouth nadal działają trzy elitarne szkoły gramatyczne i niewielka szkoła niezależna.

Istnieje również wiele prywatnych szkół językowych, szczególnie w centrum miasta i wokół dworca kolejowego. Liczba studentów rośnie latem, gdy zagraniczne grupy szkolne przybywają do Plymouth, aby doskonalić swój angielski.

== Zakupy ==
[[Plik:Cornwall Street, Plymouth.jpg|thumb|Cornwall Street, Plymouth]]
To miasto, z którego od wieków rozpoczynają się wielkie podróże. Ponieważ żadna podróż nie może się odbyć bez zaopatrzenia, zawsze istniała potrzeba zaopatrzenia się we wszystko, co tylko można sobie wyobrazić! Dziś znajdziesz tu modę, ubrania, lokalne jedzenie i wiele innych produktów.

=== Zakupy w centrum miasta ===
Dzielnica handlowa w centrum Plymouth jest największą i najbardziej kompleksową dzielnicą handlową w zachodniej Anglii, poza [[Bristol]]em. Większość sklepów jest otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00, czwartek do 20:00 jako późna noc zakupowa i niedziela w godzinach 11:00–17:00. Głównymi obszarami handlowymi są ulice '''Armada Way''' i ulice odbiegające od niej: '''Royal Parade''', '''New George Street''', '''Cornwall Street''' i '''Mayflower Street'''. Mieszczą się one w eleganckich budynkach z lat 50. XX w., wzniesionych w ramach powojennej odbudowy miasta, w większości zamkniętych dla ruchu kołowego. W szczególności Armada Way to szeroka aleja z drzewami, elementami wodnymi i innymi interesującymi elementami biegnącymi przez środek ulicy. Na skrzyżowaniu Armada Way i New George Street znajduje się Armada Dial, gigantyczna i efektowna rzeźba zegara słonecznego. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat ulice te ucierpiały z powodu zamknięcia różnych głównych sklepów, w tym domów towarowych Woolworth's i Derry's. Można śmiało powiedzieć, że te ulice wymagają rewitalizacji. Ale w ciągu dnia, a zwłaszcza w soboty, nadal są zajęci, i można tu znaleźć większość sklepów sieciowych, a także wszystkie banki i niektóre towarzystwa budowlane, które działają w Anglii. Znajduje się tu dom towarowy House of Fraser z wejściem od Royal Parade.
[[Plik:Drake Circus shopping centre - geograph.org.uk - 1271983.jpg|300px|thumb|Centrum handlowe Drake Circus]]
* {{Znacznik|'''Centrum handlowe Drake Circus'''|48.387202|-4.490125|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.drakecircus.com/ Centrum handlowe Drake Circus]''', 1 Charles St, PL1 1EA, ☏ +44 1752 223-030. Pn. i Pt. w soboty 9:00–18:00, czw 9:00–20:00, niedziele 10:30–16:30. Jednak wiele ekskluzywnych sklepów przeniosło się do '''Drake Circus''', imponującego centrum handlowego otwartego w październiku 2006 roku. Wejścia znajdują się na New George Street, Cornwall Street i Exeter Street. To obiekt handlowy na miarę XXI wieku, porównywalny z innymi zamożnymi brytyjskimi miastami: Marks and Spencer, duża filia apteki/drogerii Boots, księgarnia Waterstone’s (z ciekawą sekcją o tematyce lokalnej z książkami o Plymouth i Devon!), sieci modowe Zara, Bank, Topshop/Topman, Next i River Island oraz wiele innych, sklep obuwniczy Sole Trader, Apple Store. Znajduje się tam rozległy Primark oraz Juice Moose. Otwarcie Drake Circus wzbudziło kontrowersje, niektórzy porównywali go do centrów handlowych zaprojektowanych w latach 80. XX wieku (być może dlatego, że parking znajduje się na dachu), ale tak naprawdę jest czysty, przytulny, atrakcyjny i ma wysoki standard wykończenia i wykończenia, porównywalny lub lepszy niż większość innych w Wielkiej Brytanii.
W mieście nie ma filii John Lewis Waitrose ani Ikei (po to trzeba jechać do Bristolu). Jednak tuż za mostem Tamar w Kornwalii znajduje się Waitrose. W mieście znajduje się inne, starsze centrum handlowe, Armada Center, które znajduje się na rogu Armada Way i Mayflower Street. Jednak podupada i znajdują się tu jedynie dyskonty i sklepy z funtami, choć warto wybrać się tam na wycieczkę do dużego supermarketu Sainsbury's.

=== Niezależne sklepy i rynki ===
[[Plik:Plymouth Market - geograph.org.uk - 1599326.jpg|thumb|Targi miejskie w Plymouth na Cornwall Street]]
[[Plik:Plymouth , Southside Street - geograph.org.uk - 1185247.jpg|thumb|Niezależne sklepy w okolicy Barbican, Southside Street]]
Obowiązkowa jest wizyta w niezależnych sklepach w okolicy '''Barbican''', zwłaszcza na New Street i Southside Street. Znajdziesz tu dzieła sztuki i grafiki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie oraz wiele innych interesujących sklepów — zobacz, co możesz znaleźć! Na Pannier Market, który przez większość dni odbywa się w okolicach Southside Street, można kupić wszelkiego rodzaju produkty (nie jest to to samo, co zadaszony targ Pannier Market w centrum miasta przy Cornwall Street, który jest zwykle znany jako City Market). Okolice Barbakanu to także dobre miejsce na pamiątki z miasta, które można nabyć także w Centrum Informacji Turystycznej i w Edynburskiej Młynie Wełnianej, oba w pobliżu Mayflower Steps.

Wielu turystów lubi kupować pamiątki o tematyce morskiej z podróży do Plymouth. Duży wybór można znaleźć w Edinburgh Woolen Mill, który znajduje się w przeszklonym sklepie w Barbakanie, niedaleko Mayflower Steps. Plymouth to ojczyzna Plymouth Gin, a jeśli lubisz angielski gin, możesz kupić trochę z miasta, w którym został wydestylowany, mimo że firma jest obecnie własnością Pernod Ricard.

W „Dzielnicy Niezależnej”, na zachód od centrum miasta, znajdują się mniejsze sklepy, w tym francuska piekarnia rodzinna, specjalistyczny sklep z fajkami i tytoniem oraz wiele sklepów charytatywnych, w których sprzedawane są używane towary ofiarowane przez społeczeństwo w celu zbiórki pieniędzy na szczytne cele.

Na koniec warto odwiedzić '''Targi Miejskie''' (wcześniej znane jako Targ Pannier, ale jest to również nazwa innego Targu przy Barbakanie, co wprowadzało w błąd). {{Znacznik|'''City Market'''|50.3719|-4.14651|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''City Market''' to zadaszony, kryty targ ze stałymi stoiskami, podobny do St. Nicholas Market w [[Bristol]]u czy Grainger Market w Newcastle, ale w eleganckim modernistycznym budynku zbudowanym w latach pięćdziesiątych XX wieku. Imponujący ząbkowany dach wypełnia rynek naturalnym światłem. Znajdziesz tutaj wszelkiego rodzaju przedmioty na sprzedaż, w tym żywność (w tym produkty świeże z lokalnych gospodarstw i świeżo złowione lokalne ryby), odzież, przedmioty kolekcjonerskie, przedmioty dekoracyjne, wszelkiego rodzaju artykuły gospodarstwa domowego i wiele innych rzeczy, i to ogólnie wysokiej jakości. Nie ma tu atmosfery straszenia czy „trudnej sprzedaży”, jaką można spotkać w innych miejscach, ani (choć ekscytującego) szaleństwa i zagrożenia, jakie stwarza Camden Markets w Londynie. Zamiast tego panuje spokojna i przyjazna atmosfera, będąca mikrokosmosem całego miasta. Niektóre sklepy na zewnątrz i na antresoli są nieco retro. Na antresoli znajduje się również kilka brytyjskich kawiarni w starym stylu, które w większości zniknęły z brytyjskich głównych ulic i zostały zastąpione kawiarniami. Atmosfera na rynku oddaje bezklasową i pełną wspólnoty atmosferę życia w mieście. Targowisko ma wejścia od Cornwall Street i New George Street (na zachodnim krańcu tych ulic) i jest otwarte przez większość dni w godzinach 9:00–17:00.

=== Supermarkety ===
Jeśli zatrzymujesz się w apartamencie z własnym wyżywieniem lub po prostu potrzebujesz kupić żywność i inne niezbędne produkty, wypróbuj poniższe rozwiązania:

* '''Tesco Metro''' ma sklep na New George Street (na wschodnim krańcu ulicy), czynny codziennie od 7:00 do 22:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy to jest czynny od 11:00 do 17:00). To mały supermarket, w którym znajdziesz większość artykułów spożywczych codziennego użytku i innych.
* '''Sainsbury's''' ma sklep w Armada Centre (wejście na rogu Armada Way i Mayflower Street). Może się to przydać, jeśli potrzebujesz większego wyboru produktów niż w Tesco Metro, ponieważ jest on nieco większy. Sklep jest czynny codziennie od 7:00 do 20:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy jest czynny od 10:30 do 16:30).
* '''The Cooperative Food''' ma wiele małych sklepów w całym mieście. Są to wygodne sklepy typu convenience i zazwyczaj otwarte do późna. Na przykład sklepy znajdują się przy Southside Street i Hoegate Street w Barbican, a kolejny przy Regent Street, co jest wygodne, jeśli mieszkasz na terenie uniwersytetu lub w jego akademikach. Znajdziesz je również na przedmieściach i w innych częściach miasta. Poza centrum miasta znajduje się kolejny większy Sainsbury's w Marsh Mills, Asda w Estover (czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel) oraz dwa duże oddziały Tesco (jeden w Crownhill i jeden w Woolwell, ten drugi jest sklepem Extra i czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel).

== Gastronomia ==
Jak na miasto tej wielkości, Plymouth nie ma zbyt wielu znakomitych restauracji, choć znajduje się tu restauracja Tanners prowadzona przez braci Jamesa i Chrisa Tannerów. James jest znanym szefem kuchni w brytyjskiej telewizji. W okolicy znajduje się wiele dobrych restauracji. Wśród nich: The Horn of Plenty w [[Gulworthy]] (32 km) niedaleko [[Tavistock]]; '''New Carved Angel''' w [[Dartmouth]] (56 km), która kiedyś została uznana za najlepszą restaurację w Wielkiej Brytanii; oraz '''Gidleigh Park Hotel''' w [[Chagford]].

[[Plik:Cornish pasty.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, cały. Można go nadziewać dowolnym nadzieniem. To sycący lunch.]]

[[Plik:Cornish pasty - cut.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, rozcięty (choć zwykle je się go palcami, trzymając grubą skórkę). Pokazano tradycyjne wypełnienie.]]

Wzdłuż nabrzeża Barbican ciągnie się wiele restauracji i barów. Godne uwagi jest to, że niewiele z nich serwuje świeże, lokalnie złowione ryby; to lokalna specjalność jak na miasto rybackie. Dorsza z Morza Północnego zazwyczaj podaje się w panierce i z frytkami.

Jak w każdym dużym mieście, w pobliżu większości dzielnic Plymouth znajduje się mnóstwo barów szybkiej obsługi i restauracji. Zakup jedzenia na wynos w Plymouth może okazać się opłacalną alternatywą dla restauracji, oferując równie szeroki wybór dań.

Oczywiście każdy, kto odwiedza West Country, powinien spróbować tradycyjnego pasztecika (w Plymouth prośba o pasztecik „kornwalijski” może spotkać się z drwinami: wystarczy powiedzieć „pasztecik”, a zrozumieją!) – mieszanki mięsa i ziemniaków zawiniętej w ciasto. Spróbuj pasztecików '''Ivora Dewdneya''', aby jeść je tak, jak miejscowi robią to od ponad siedemdziesięciu lat, lub odwiedź znakomitą firmę '''Oggy Oggy Pasty Company''', która ma wiele oddziałów, lub doskonałą '''Barbican Pasty Company''' na Southside Street w dzielnicy Barbican. Tradycyjne nadzienie to mieszanka rozdrobnionej wołowiny, brukwi, cebuli i ziemniaków, ale obecnie dostępne są również inne smaki. Często dostępne są również nadzienia wegetariańskie.

Tradycyjnie jadało się, trzymając za grubą warstwę ciasta i jedząc od strony miękkiego ciasta – dzięki temu, jeśli byłeś górnikiem (wydobycie metali było dużym interesem w Devon i Kornwalii w XVIII i XIX wieku, zwłaszcza cyny, ołowiu i miedzi) lub rybakiem, nie dotykałeś brudnych palców. Gruba warstwa ciasta oznaczała, że ​​nawet jeśli jadłeś lunch z trującą cyną lub ołowiem na rękach, nie zatrułeś się! Oczywiście dzisiaj możesz zjeść całość, łącznie z warstwą ciasta!

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Cap'n Jasper's'''|50.36760 |-4.13419 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://capn-jaspers.co.uk/ Cap'n Jasper's]''', 18 The Barbican. 8:00-23:00. „Słynna na całym świecie z dobrego jedzenia”, restauracja w Barbican oferująca niedrogie dania. 
* {{Znacznik|'''Union Rooms'''|50.3697266  |-4.1480376 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Union Rooms''', 19 Union St. Pub Wetherspoon w centrum miasta, w którym można napić się piwa i zjeść burgery. 
* {{Znacznik|'''Port O Call'''|50.3707943  |-4.1509612 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Port O Call''', 23 Bishops Place. 
* {{Znacznik|'''Noahs Ark'''|48.39062 |-4.1444649 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Noahs Ark''', 32A Courtenay St. 
* {{Znacznik|'''Cornwall Street Fish Bar'''|50.3722901 |-4.1472353 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cornwall Street Fish Bar''', 33-35 Market Ave. 
* {{Znacznik|'''The Snack Box'''|50.3727811  |-4.1459857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Snack Box''', 7 Market Way. 
* {{Znacznik|'''Jake's In The City'''|50.3723100 |-4.1447878 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Jake's In The City''', 85 Cornwall St.
* {{Znacznik|'''Harbourside Fish and Chips'''|50.3672589  |-4.1349226 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Harbourside Fish and Chips''', 35 Southside St.
* {{Znacznik|'''Brass Monkey'''|50.3704825 |-4.1399551 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brass Monkey''', 12-14 Royal Parade.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Barbican Kitchen'''|50.3678055 |-4.1377215 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.barbicankitchen.com/ Barbican Kitchen]''', Black Friars Distillery, 60 Southside St. Otwarte 7 dni w tygodniu na lunch i kolację, mieści się w zabytkowej destylarni ginu przy Barbican (jak sama nazwa wskazuje!). 
* {{Znacznik|'''Veggie Perrin's'''|50.3732631 |-4.1446158 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.veggieperrin.com/ Veggie Perrin's]''', 97 Mayflower Street (''naprzeciwko dolnego krańca Armada Centre''), ☏ +44 1752 252-888. 18:00-22:00. Bardzo przyjemna, rodzinna restauracja indyjska, która serwuje świeże dania wegetariańskie na poczekaniu. Samosy i dal są wyjątkowo smaczne. Gorąco polecam. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Lantern Restaurant'''|50.3724302  |-4.1445095 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Lantern Restaurant''', 88 Cornwall St. Dania cypryjskie i greckie 15-30 GBP.
* {{Znacznik|'''Cafe India'''|50.3809256  |-4.1651927 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe India''', 18 Church St, Stoke Village. Ceniona indyjska restauracja w Plymouth. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Platters'''|50.3670703  |-4.1346933 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Platters''', 12 The Barbican. Bardzo dobre dania z owoców morza, spróbuj przegrzebków jako przystawki, a jeśli masz miejsce, dużej ryby z frytkami. 20-30 GBP. 
* {{Znacznik|'''Barbican Pasta Bar'''|50.3673036  |-4.1355596 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Barbican Pasta Bar''', 40 Southside St. Głównie kuchnia włoska: pizza i makarony. Ceny dań z makaronem są umiarkowane. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Foodie'''|50.3724501 |-4.1438788 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Foodie''', 72 Cornwall St. Restauracja kawiarniana serwująca pyszne tradycyjne dania kuchni polskiej i angielskie śniadania. 10-20 GBP. 
* {{Znacznik|'''The Lord Louis'''|50.39178 |-4.04903 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lord Louis''', Glen Rd, Plympton, PL7 2DE (''w Plympton''). Podmiejska restauracja serwująca steki.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''The Artillery Tower'''|50.3614317  |-4.1613209 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Artillery Tower''', Durnford St, Stonehouse.

== Życie nocne ==
[[Plik:Armada Way, Plymouth - geograph.org.uk - 1556164.jpg|thumb|Armada Way – billboard przedstawia fragment znanego obrazu artystki Beryl Cook, która osiedliła się w Plymouth. Plakat przedstawia fragment dzieła zatytułowanego „Clubbing in the Rain”, namalowanego w jej charakterystycznym stylu.]]
Jeśli szukasz miejsca na drinka, są dwa główne: '''West End''' (zwłaszcza '''Union Street''' i okolice Derry's Cross) oraz '''Barbican'''. Spośród nich Barbican ma nieco przyjemniejszą atmosferę, szczególnie w letnie wieczory, kiedy wiele osób pije na zewnątrz. Jednak dobre puby i bary można znaleźć również w innych częściach miasta, w tym w dzielnicy Mutley, która przyciąga wielu studentów.

* {{Znacznik|'''The Dolphin'''|50.367127 |-4.134935 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Dolphin''', 14 The Barbican, PL1 2LS, ☏ +44 1752 660-876. Pub przy Plymouth Barbican, idealnie zachowany bas nalewany prosto z beczki i ostatni tradycyjny pub dla pijaków. The Dolphin jest obecny na wielu obrazach wybitnej artystki Plymouth, Beryl Cook, i od dawna organizuje koncerty muzyki folk w niedzielne lunche. 
* {{Znacznik|'''The Millbridge Inn'''|50.375280 |-4.159660 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.themillbridgeinn.com/ The Millbridge Inn]''', 23 Molesworth Rd, Stoke, PL1 5LZ (''Millbridge''), ☏ +44 1752 563-056. Niedz. Pn.-Śr. 10:00-23:00, Czw. 10:00-północ, Pt. Sob. 10:00-1:00. Pub w Ferkin, zazwyczaj z muzyką na żywo w piątkowe i sobotnie wieczory. 
* '''The China House''' (''w Coxside''). Z tego miejsca roztacza się wspaniały widok na port i Barbican. 
* '''Voodoo Lounge''', 1 Charles St, PL1 1QH (''w centrum miasta''). Alternatywny pub, w którym grają zespoły rockowe/indie/punkowe/alternatywne, odbywają się wieczory otwartego mikrofonu i quizy. 
* {{Znacznik|'''The Fortescue'''|50.38158|-4.13339 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.greeneking.co.uk/pubs/devon/fortescue The Fortescue]''' (lokalnie znany jako „The Fort”), Moor View Terrace, Mannamead, PL4 7DS (''w Mutley Plain''). Miejsce, w którym można spróbować prawdziwego brytyjskiego piwa, regularnie zdobywające nagrody w oddziale CAMRA (Kampania na rzecz Real Ale) dla najlepszego pubu Real Ale w mieście. The Fort to zarówno tradycyjny pub, jak i centrum lokalnej społeczności, oferujące szeroki wachlarz atrakcji, w tym muzykę, rzutki, własną drużynę krykieta i grupę robótek ręcznych. 
* {{Znacznik|'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill'''|50.3673787|-4.1417811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill''', Armada Way (''w Crowne Plaza Plymouth''), ☏ +441752 639937. Codziennie w godzinach 12:30–17:00 i 17:00–21:00. 
* '''Puby, kluby i bary''', ze względu na ogromną populację studentów, w Plymouth działają praktycznie wszystkie sieciówki w kraju i mnóstwo lokalnych talentów. Dobre miejsca na drinka to Barbican, okolice uniwersytetu, Mutley i Union Street, szczególnie w piątkowe i sobotnie wieczory.

== Imprezy ==
* '''[https://www.britishfireworks.co.uk/ Brytyjskie Mistrzostwa Fajerwerków]''' to niezwykle imponujące, dwudniowe zawody pomiędzy najlepszymi profesjonalnymi firmami zajmującymi się pokazami fajerwerków, które zdobywają tytuł „Mistrza Mistrzów”. Uznawane za najważniejszy coroczny pokaz w Wielkiej Brytanii, odbywają się w „naturalnym amfiteatrze” Plymouth Sound, co oznacza, że ​​fajerwerki można oglądać z samego miasta, z okolicznych wzgórz lub z łodzi pływających po zatoce. To coroczne wydarzenie przyciąga tysiące turystów, a zatoka jest zatłoczona zarówno prywatnymi, jak i komercyjnymi statkami, dlatego warto przyjechać z wyprzedzeniem. Zaleca się korzystanie z transportu publicznego, jeśli przyjeżdża się z przedmieść, ponieważ korki mogą być bardzo duże.

== Nocleg ==
W Plymouth znajduje się wiele hoteli, pensjonatów, pensjonatów i innych miejsc noclegowych. Jeśli znajdziesz się w mieście i potrzebujesz miejsca na nocleg, spróbuj przejść się na zachód od Hoe, wokół Citadel Road East/West i Leighton Street. Można także odwiedzić Centrum Informacji Turystycznej przy Barbakanie, które posiada obszerniejszą listę miejsc noclegowych.

Jak w każdym mieście przyzwoitej wielkości, istnieje wiele opcji zakwaterowania, [https://www.visitplymouth.co.uk/ Centrum Informacji Turystycznej w Plymouth] (☏ +44 1752 306-330) będzie w stanie zapewnić większą pomoc

Nagle pojawia się nadwyżka hoteli lub zakwaterowania w stylu Travelodge ze średniej lub niskiej ceny w centrum miasta, gdzie zawsze można znaleźć oferty i które zapewniają lepszą jakość i wygodę niż tradycyjne hotele typu bed and breakfast, chociaż dziesiątki z nich ciężko pracują, aby ulepszyć swoją ofertę.

* '''Letnie zakwaterowanie na Uniwersytecie w Plymouth''', ☏ +44 1752 588-644. Tylko lipiec i sierpień. Komfortowe zakwaterowanie w centrum miasta w sezonie. Do wyboru są pokoje jedno-standardowe lub jedno- i dwuosobowe z łazienką już od 20 GBP za noc, z możliwością wyboru z wyżywieniem we własnym zakresie lub samym pokojem. Obiekt znajduje się w odległości krótkiego spaceru od głównej dzielnicy handlowej, nabrzeża oraz dworca kolejowego i autobusowego.
* {{Znacznik|'''Ibis'''|50.3959192|-4.0957634|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/2093/index.en.shtml  Ibis]''', Longbridge Road, PL6 8LR (''w Marsh Mills (''na północny zachód od miasta, bezpośrednio przy autostradzie Devon Expressway''). 
* {{Znacznik|'''Copthorne Hotel'''|50.3745 |-4.1431 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.millenniumhotels.com/en/plymouth/copthorne-hotel-plymouth/#rooms Copthorne Hotel]''', Armada Way PL1 1AR, ☏ +44 1752 224-161. Część sieci posiadającej hotel w centrum Plymouth.
* {{Znacznik|'''Crowne Plaza Plymouth'''|50.3674 |-4.1416 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ihg.com/crowneplaza/hotels/us/en/plymouth/plhuk/hoteldetail Crowne Plaza Plymouth]''', Armada Way, PL1 2JH, ☏ +44 1752 639900, enquiries@cpplymouth.co.uk. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Hotel z 211 pokojami, Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill, klubem rekreacyjnym, spa i sauną na miejscu, 7 salami konferencyjnymi i 130 miejscami parkingowymi. Znana z najlepszego widoku na Plymouth Sound ze swojej restauracji. 
* Kempingi znajdują się także w Marsh Mills [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1413/ Riverside Camp]. Jest dobrze oznakowane zarówno od centrum miasta, jak i od drogi do i z [[Exeter]], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=5378/ Plymouth Sound Caravan Club], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1414/ Brixton Caravan &amp; Camping Park] i wielu innych w okolicy.
* {{Znacznik|'''Plymouth Backpackers Hotel'''|50.36981  |-4.15405 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.exeterbackpackers.co.uk/ Plymouth Backpackers Hotel]''', 172 Citadel Rd, The Hoe, PL1 3BD. 
* '''Avalon Guest House''', 167 Citadel Road The Hoe Plymouth PL1 2HU, ☏ +44 1752 668127. Zameldowanie: 13:00, wymeldowanie: 10:00. Przyjazny, spokojny i komfortowy, rodzinny pensjonat położony przy Plymouth Hoe, w sercu Plymouth. 
* {{Znacznik|'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)'''|50.36865 |-4.12920 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)''', 28 Sutton Rd, Plymouth PL4 0HT, ☏ +44 333 321 1393. Przyjazny Premier Inn obok portu. Doskonałe, choć dość drogie jedzenie w hotelowej restauracji i barze.

== Kontakt ==
Od sierpnia 2024 w Plymouth i na jego drogach dojazdowych dostępny jest zasięg 4G od O2 oraz 5G od EE, Three i Vodafone, a w centrum miasta szeroko dostępny jest zasięg 5G od większości głównych sieci telefonicznych.

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
'''Centrum Informacji Turystycznej''' znajduje się w dzielnicy Barbican, na nabrzeżu naprzeciwko Mayflower Steps, pod adresem 3-5 The Barbican (to jest adres). Jest czynne przez cały rok od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-17:00 oraz w soboty w godzinach 10:00-16:00.

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Devon}}

[[Kategoria:South West England]]</text>
      <sha1>8kri2rihvum4qmra4iyerizb0ndc4ks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158388</id>
      <parentid>158387</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T21:27:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bezpieczeństwo */</comment>
      <origin>158388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77846" sha1="251y5p3d70d3wg5os6w4tqquvi7bole" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Plymouth
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Plymouth 2018.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Plymouth.svg
 |mapa             = Plymouth_UK_locator_map.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Wielka Brytania]] / [[Plik:Flag of England.svg|20px]] [[Anglia]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Devon.svg|20px]] [[Devon]]
 |powierzchnia     = 80
 |wysokość         = 34
 |ludność          = 277 800
 |prefiks          = 01752
 |kod pocztowy     = PL1–9
 |www              = http://plymouth.gov.uk/
}}
[[Plik:Plymouth Hoe from Staddon Heights.jpg|thumb|Plymouth Hoe ze Staddon Heights i widok na wody zatoki Plymouth Sound.]]
[[Plik:Smeatons tower - Plymouth Hoe.jpg|thumb|Wieża Smeatona – Plymouth Hoe]]
'''Plymouth''' to miasto w hrabstwie [[Devon]] i największe miasto na południowym wybrzeżu [[Anglia|Anglii]], liczące w 2021 roku 265 000 mieszkańców. Leży około 310 km na południowy zachód od [[Londyn]]u, gdzie rzeka Plym i rzeka Tamar (wymawiane „TAY-mar”) wpływają do rozległej zatoki Plymouth Sound, tworząc idealny naturalny port. Morze stanowiło serce Plymouth od czasu jego założenia w średniowieczu jako faktorii handlowej i źródła dobrobytu. Plymouth było punktem, z którego Ojcowie Pielgrzymi opuścili Anglię w 1620 roku, udając się do [[Massachusetts]], co dziś upamiętniają Schody Mayflower.

== Charakterystyka ==
[[Plik:PlymouthBarbican.jpg|right|thumb|Łodzie rybackie na Barbican w Plymouth]]
Plymouth to jedno z klasycznych [[Anglia|angielskich]] miast oceanicznych i od wieków jest ośrodkiem żeglugi; najpierw dla handlu i żeglugi handlowej, a dziś jako baza dla Królewskiej Marynarki Wojennej. Rzeczywiście, stocznia Devonport jest najbardziej rozbudowaną bazą morską w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. Woda i możliwości spędzania wolnego czasu przyciągają do Plymouth wielu turystów, podobnie jak różne muzea i inne atrakcje turystyczne. Dodatkowo położenie blisko Dartmoor i innych atrakcji południowego Devon na wschodzie i [[Kornwalia|Kornwalii]] na zachodzie czyni go doskonałą bazą wypadową na wycieczkę do [[South West England|południowo-zachodniej Anglii]].

Miasto zostało mocno zbombardowane podczas II wojny światowej, a znaczna część centrum miasta została zniszczona. Po wojnie powstał najpierw kompleksowy plan odbudowy starannie zaplanowanych przestrzeni miejskich i eleganckich budynków ulic handlowych w centrum miasta, wybudowanych w latach pięćdziesiątych XX wieku. Jednak ze względu na ograniczenia budżetowe wiele budynków wzniesionych w latach 60. i 70. XX wieku miało niską jakość architektoniczną i obecnie są one burzone i zastępowane w całym mieście nowoczesnymi (z wyjątkiem niektórych jakości, takich jak zabytkowa wieża Civic Center na Paradzie Królewskiej). W rezultacie istnieje wiele nowoczesnych budynków, a kolejne są w budowie.

Plymouth to przyjazne miasto, w którym panuje egalitarna atmosfera i poczucie otwartości wśród mieszkańców, przy czym mniej jest dowodów na ostry podział między bogatymi i biednymi, jaki można spotkać w dużej części południowej części Anglii. Miasto otaczają wspaniałe krajobrazy Devonu i Kornwalii, a słynne lokalizacje, takie jak Hoe, Barbican i Plymouth Sound, przyciągają co roku tysiące turystów, a mimo to Plymouth nie ma atmosfery „pułapki turystycznej”, która wisi nad wieloma innymi angielskimi miastami. Dla tych, którzy kochają morze, wybrzeże lub ponure krajobrazy Dartmoor, lub po prostu chcą odpocząć w gościnnym i interesującym mieście, Plymouth jest kuszącym i przyjaznym miejscem.

Mieszkaniec Plymouth nazywany jest '''Plymothian'''. Możesz także usłyszeć bardziej obraźliwe określenie „Janner”, ale nie nazywaj tak nikogo, jeśli jesteś gościem! W mieście jest duża obecność wojskowa, z główną bazą Królewskiej Marynarki Wojennej w Devonport, pułkiem komandosów armii brytyjskiej w Królewskiej Cytadeli i bazą Royal Marines w Stonehouse. Ponadto prawdopodobnie znajdziesz tu wielu turystów i studentów.

=== Orientacja ===
[[Plik:Plymouth shown within Devon and UK.png|thumb|Położenie Plymouth, pokazane w hrabstwie Devon i Wielkiej Brytanii]]
Miasto położone jest w południowo-zachodnim narożniku [[Devon]]u, a [[Kornwalia]] zaczyna się tuż na zachód od miasta. Leży między dwoma ujściami rzek: estuarium rzeki Tamar („TAY-mar”) na zachodzie (estuarium nazywa się '''Hamoaze''') i estuarium rzeki Plym na wschodzie (zwane '''Cattewater'''). Na południu znajduje się '''Plymouth Sound''' (wszyscy nazywają go po prostu „The Sound”), duża zatoka ograniczona od zachodu Półwyspem Rame, który obecnie jest częścią [[Kornwalia|Kornwalii]], a od wschodu Półwyspem Mount Batten. Tworzy on jeden z najbardziej imponujących naturalnych portów na świecie, w którym można zobaczyć niezliczone jachty, żaglowce, kajaki, inne jednostki rekreacyjne, a nawet małe kutry rybackie (których w Plymouth jest całkiem sporo). Sound jest chroniony przed morzem przez ogromny falochron na jego południowym krańcu, dobrze widoczny z brzegu. Często można zobaczyć wokół niego okręty wojenne.

Tuż nad wodą znajduje się porośnięty trawą teren zwany '''Plymouth Hoe''' (zawsze nazywany po prostu „the Hoe”), którego nazwa pochodzi od saksońskiego słowa oznaczającego „trawiaste zbocze”. Hoe łatwo rozpoznać po wznoszącej się na nim latarni morskiej (Smeaton's Tower) i rozległym, trawiastym terenie. Stąd, zaplanowanego w ramach wielkiej przebudowy lat 50. XX wieku, biegnie na północ od „kręgosłupa” miasta. Od Smeaton's Tower na Hoe do stacji kolejowej na północ od centrum miasta (które można rozpoznać po wieży z lat 70., InterCity House). Tym „kręgosłupem” jest '''Armada Way''', szeroka ulica, w większości przeznaczona dla pieszych, z biurami rady miejskiej na południowym krańcu oraz sklepami, bankami i kawiarniami na północy. Ze wschodu na zachód przez Armada Way biegną inne ważne ulice centrum miasta z ich eleganckimi, choć już wyblakłymi budynkami: Royal Parade, New George Street, Cornwall Street i Mayflower Street. Te ulice w centrum miasta są ograniczone ruchliwymi arteriami głównymi. Na wschód od Hoe znajduje się dzielnica '''Barbican''' (z historycznymi ulicami i dużym portem/mariną), a duży i imponujący kampus Uniwersytetu w Plymouth znajduje się tuż po drugiej stronie głównej drogi, na północny wschód od centrum miasta. Inne główne ulice znajdują się przy tych ulicach.

=== Historia ===
[[Plik:HMNB Devonport.jpg|thumb|Baza Royal Navy w Plymouth, HMNB Devonport, nad wodami Hamoaze (tj. estuarium rzeki Tamar)]]
[[Plik:Buildings at St Andrew's Cross, Plymouth - geograph.org.uk - 1776575.jpg|thumb|Budynki przy St Andrew's Cross w Plymouth, zbudowane w ramach rekonstrukcji z lat 50. XX wieku. W budynku po lewej stronie mieści się Poczta Główna.]]
[[Plik:Plynouth Sound A.jpg|thumb|Widok na Plymouth Sound, przedstawiający Tinside Lido]]
Miasto Plymouth leży w historycznym hrabstwie [[Devon]]. Obszar ten został po raz pierwszy odnotowany w Księdze Domesday jako „Sudtone” (1086; później Sutton), które znajdowało się w miejscu, gdzie dziś znajduje się Barbican. Mniej więcej w tym samym czasie istniał również port handlowy Plympton, położony dalej w górę rzeki (do dziś funkcjonuje jako przedmieście). Jednak rzeka Plympton zamuliła się w XI wieku, a obszar ten stopniowo stał się znany jako „Plymouth”. '''Morze''' zawsze było sercem historii Plymouth i ma długą i bogatą tradycję morską. Jego rozwój z małej wioski rybackiej, a następnie portu handlowego, opierał się na położeniu nad jednym z największych naturalnych portów na świecie oraz na przedsiębiorczości żeglarzy: rybaków, kupców, korsarzy, a później Królewskiej Marynarki Wojennej.

Plymouth było domem elżbietańskiego korsarza i bohatera/złoczyńcy, '''Sir Francisa Drake'a''' (choć urodził się w [[Tavistock]] kilka mil na północ) i stąd planował swoje najazdy i inne morskie przygody. W 1588 roku angielska marynarka wojenna, której częścią dowodził Drake, wypłynęła z Plymouth, by pokonać '''hiszpańską Armadę'''. Mówi się, że Drake odmówił opuszczenia portu, dopóki nie skończył gry w kręgle na Hoe. Choć to prawdopodobnie bardziej legenda niż historia, do dziś na Hoe działa klub kręgli. W 1620 roku Ojcowie Pielgrzymi popłynęli do Nowego Świata, po tym jak zawinęli do Plymouth na naprawy, uciekając przed prześladowaniami religijnymi, by ostatecznie założyć kolonię [[Plymouth (Massachusetts)|Plymouth]] w [[Massachusetts]]. Plymouth było bastionem sił parlamentarnych w angielskiej wojnie domowej, co zostało zapisane w historii tego miejsca w takich miejscach jak park Freedom Fields. Po restauracji, nowy król, Karol II, nakazał budowę potężnego fortu ('''Królewskiej Cytadeli'''), aby chronić miasto przed najeźdźcami – tak wielkie było jego strategiczne znaczenie. Działa fortu skierowane były jednak również w głąb lądu, co miało być sygnałem dla mieszkańców miasta, gdzie powinni być lojalni! Królewska Cytadela nadal jest siedzibą oddziału armii. '''Królewska Stocznia''' została zbudowana w tym rejonie, nad brzegiem rzeki Tamar, w 1690 roku. Plymouth zostało połączone w 1914 roku z miastami Devonport i Stonehouse, tworząc nowoczesne miasto, któremu prawa miejskie nadano w 1928 roku. Obejmuje ono historyczne obszary Plymstock i Plympton.

Miasto zostało poważnie zniszczone przez bombardowania podczas '''II wojny światowej''' (1939–1945), a centrum miasta zostało później gruntownie przebudowane. W Charles Cross, zrujnowany Kościół św. Karola pozostał jako pomnik pamięci wielu poległych. Za nim, w dramatycznym stylu, wzniesiono centrum handlowe Drake Circus, które stanowiło imponujące wejście do miasta od południowego wschodu. Ulice handlowe w centrum miasta zostały przebudowane jako pierwsze, zgodnie z wielkim planem Sir Patricka Abercrombiego. W rezultacie powstały eleganckie, okazałe budynki z lat 50. XX wieku, które można podziwiać na ulicach takich jak Armada Way, New George Street i Cornwall Street. Obecnie jednak wymagają one renowacji. Znaczna część pozostałej części przebudowy obejmowała tanie budynki w stylu brutalistycznym, modnym w latach 60. i 70. XX wieku, z których większość nie miała walorów architektonicznych. Wyjątkiem było jednak Centrum Obywatelskie, wpisane na listę zabytków klasy II. Zachowało się wiele zabytkowych budynków, szczególnie w okolicy Barbican Centre, odizolowane przykłady w centrum miasta, takie jak Muzeum Miejskie, a także te poza centrum, które uniknęły najgorszych bombardowań (np. Royal William Yard).

Z uwagi na dramatyczne nadmorskie położenie, otaczający krajobraz jest niezwykle imponujący. Plymouth jest na przemian surowe i pagórkowate, a czasem zielone i faliste. Słynny Dartmoor został uznany za park narodowy w 1951 roku. Do popularnych miejsc należą Wieża Smeatona (latarnia morska odbudowana na Hoe z pierwotnej lokalizacji na Eddystone Rock, kiedy to zastąpiono ją nową), Półwysep Mount Batten, Narodowe Akwarium Morskie oraz Opactwo Buckland, dawny dom Drake'a. Turystyka jest ważnym aspektem gospodarki Plymouth. Prawie 12 milionów ludzi odwiedza Plymouth każdego roku. Oprócz wszystkich atrakcji nowoczesnego miasta, Plymouth jest popularną bazą wypadową do innych znanych miejsc, w tym plaż i szlaków turystycznych wybrzeża [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]] oraz ponurego krajobrazu pobliskiego [[Dartmoor]].

=== Geologia ===
Miasto Plymouth składa się z wielu rodzajów skał. Hoe, na południu miasta, składa się z wapienia dewońskiego, który również został wykorzystany do budowy dość dużej części miasta (większość starszych domów i budynków ma przynajmniej elewacje z kamienia). Obszar wokół stacji zbudowany jest z mułowca, który również pochodzi z dewonu. Zewnętrzne obszary miasta to coraz wyższe klasy zmetamorfizowanego mułowca, z okazjonalnymi poduszkowymi lawami na wzgórzach. [[Dartmoor]] to masywny batolit (duża bryła) granitu, podczas gdy Cawsand i Kingsand (dostępne promem z Barbican) zawierają różnorodne struktury magmowe.

== Dojazd ==
[[Plik:Royal William Yard, Plymouth, Devon.jpg|thumb|Royal William Yard]]
=== Samolotem ===
Plymouth nie ma już własnego lotniska, ponieważ zostało zamknięte w 2011 roku. Można jednak skorzystać z innych w regionie i skorzystać z połączenia autobusowego, kolejowego lub samochodowego. Odwiedź stronę [https://www.nationalrail.co.uk/ www.nationalrail.co.uk], aby zaplanować podróż z tych miast lub z własnej stacji lotniska Gatwick do Plymouth.

* {{Znacznik|Port lotniczy Exeter|50.734444|-3.413889|typ=transport}}'''[http://www.exeter-airport.co.uk/ Port lotniczy Exeter]''' ({{IATA|EXT}}) znajduje się 45 minut jazdy samochodem na północny wschód (lub autobusem do Exeter i stamtąd pociągiem).
* W pobliżu znajduje się także {{Znacznik|Port lotniczy Bristol|51.382778|-2.719167|typ=transport}}'''[https://www.bristolairport.co.uk/ lotnisko w Bristolu]''' ({{IATA|BRS}}), które obsługuje loty do Wielkiej Brytanii i Europy różnymi liniami lotniczymi, w tym easyJet, Ryanair, Air France i innymi. Często kursującym autobusem można dojechać na stację Bristol Temple Meads, skąd w dwie godziny można dojechać pociągiem do Plymouth. Istnieje również bezpośredni autobus z lotniska do centrum Plymouth, obsługiwany przez firmę Stagecoach, a podróż trwa około trzech godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Gatwick|51.148056|-0.190278|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Gatwick]]''' ({{IATA|LGW}}) to przydatna opcja, jeśli przyjeżdżasz z zagranicy lub z dalszych miejsc w Wielkiej Brytanii. Loty oferowane są z całej Europy i innych miejsc na świecie, takich jak Bliski Wschód i [[Kanada]] (choć nie z USA). Z własnej stacji Gatwick można dojechać pociągiem do [[Reading]] i tam przesiąść się na pociąg do Plymouth; cała podróż z przesiadkami zajmuje około 5 godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Heathrow|51.4775|-0.461389|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Heathrow]]''' ({{IATA|LHR}}) jest przydatne, ponieważ przylatują tu samoloty ze wszystkich krajów świata. Wsiądź do pociągu Heathrow Express lub Heathrow Connect do stacji London Paddington; z Paddington bezpośrednie pociągi do Plymouth jadą 3,5–4 godziny.

=== Koleją ===
[[Plik:Plymouth (North Road) station (6395408523).jpg|thumb|Stacja kolejowa Plymouth. Za nią znajduje się InterCity Place — skorzystaj z tego punktu orientacyjnego, aby znaleźć stację.]]
{{Znacznik|Stacja kolejowa Plymouth|50.3778 |-4.143 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/plymouth/ Stacja kolejowa Plymouth]''', North Road, PL4 6AB (''na północ od centrum miasta, kilka minut spacerem''). 

Jeśli jedziesz ze wschodu lub na wschód, prawdopodobnie pojedziesz odcinkiem linii między [[Newton Abbot]] a [[Exeter]]. Jest to jeden z najbardziej malowniczych odcinków w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], ponieważ pociąg jedzie [https://greatscenicrailways.co.uk/lines/riviera-line/ Riviera Linie] wzdłuż nabrzeża między [[Teignmouth]] (wymawiane „Tin-muth”), [[Dawlish]] i [[Starcross]], a niesamowite klify i łagodne wzgórza zdobią całą trasę. Nie spuszczaj wzroku z okna!

* Połączenia '''Inter-City''' obsługują Great Western (głównie pociągami InterCity 125) i CrossCountry (głównie pociągami Voyager lub czasami InterCity 125). Bezpośrednie pociągi przyjeżdżają i odjeżdżają do stacji [[Londyn|London]] Paddington (podróż trwa 3–4 godziny), [[Bristol]]u (2 godziny), Midlands (np. [[Birmingham]] 3 godz. 40 min), stacji w północnej Anglii (kilka godzin) i [[Szkocja|Szkocji]] (np. [[Edynburg]] 9,5 godziny, [[Aberdeen]] 12 godzin!). Można również skorzystać z połączeń międzymiastowych na zachód do [[Kornwalia|Kornwalii]], do takich miejsc jak [[Penzance]] i [[Truro]]. Pociągiem bezpośrednim lub z przesiadką można dotrzeć do niemal każdego miejsca w [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] lub [[Walia|Walii]].
* '''Pociągi sypialne do [[Londyn]]u''' obsługuje Great Western. „[https://www.gwr.com/plan-journey/journey-information/on-board/night-riviera-sleeper Night Riviera]” odjeżdża z [[Londyn]]u około północy w każdą noc powszednią i niedzielę, przyjeżdża do Plymouth o 5:22 rano (5:36 rano w niedziele) i odjeżdża o 6:30 rano; pociąg kontynuuje podróż do [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]]. Dostępne są usługi budzenia lub możliwość ustawienia alarmu w telefonie!
* '''Połączenia lokalne''' w całym regionie zapewnia Great Western (głównie pociągami Sprinter) do stacji w [[Kornwalia|Kornwalii]], [[Devon]] i dalej.
Aby dostać się ze stacji Plymouth do centrum miasta, należy wyjść z głównego holu, skręcając w prawo. Na głównej drodze należy skręcić w lewo i iść nią (to Saltash Road — zobaczysz samochody pędzące w kierunku centrum miasta). Po dotarciu do węzła drogowego/ronda, należy skorzystać z przejścia podziemnego dla pieszych, aby przejść przez ulice i udać się do miasta centralną aleją (to Armada Way). Przed sobą zobaczysz budynki w centrum miasta. Armada Way prowadzi bezpośrednio przez dzielnicę handlową, aż do zabytkowego pomnika marynarki wojennej na Hoe. Na stacji jest też mnóstwo taksówek, można też wsiąść do autobusu z przystanków na Saltash Road (choć tak naprawdę nie jest daleko).

=== Samochodem ===
Główną trasą dojazdową do Plymouth ze wschodu i zachodu jest dwujezdniowa droga [[Plik:UK_road_A38.svg|25px]], która przebiega przez miasto (Devon Expressway). Łączy się ona z autostradą [[Plik:UK-Motorway-M5.svg|25px]] w [[Exeter]], umożliwiając dalszą podróż, a na zachodzie prowadzi do serca [[Kornwalia|Kornwalii]]. Droga [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]] łączy Plymouth z [[Tavistock]], [[Okehampton]], [[Plik:UK_road_A30.svg|25px]] i północnym [[Devon]]em.

=== Autokarem ===
Zarówno dworzec autobusowy w Plymouth, jak i dworzec autobusowy Armada znajdują się na Armada Way. Zastępuje on obecnie zamknięty dworzec autobusowy Bretonside przy Exeter Street.

{{Znacznik|Dworzec autobusowy Plymouth|50.3730201 |-4.1429011 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Plymouth''', 165 Armada Way, PL1 1HZ, ☏ +44 871 781 8181. 

[https://www.nationalexpress.com/en/help/coach-stations/plymouth National Express] obsługuje usługi na terenie [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], które przyjeżdżają i odjeżdżają stąd. Poza tym dojeżdżają tu także usługi lokalne i regionalne z miast regionu.

Autobusy '''[https://www.stagecoachbus.com/promos-and-offers/south-west/fly-the-south-west-falcon South West Falcon]''' łączą [[Bristol]], [[Taunton]], [[Exeter]] i Plymouth. Bilet jednorazowy z Plymouth do Bristolu kosztuje 28 funtów. Bilety można rezerwować online z wyprzedzeniem, ale rezerwacja nie jest wymagana.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, ale nie chcesz borykać się z problemami z parkowaniem w centrum miasta, w mieście znajdują się także trzy główne obiekty [https://www.parkandride.net/plymouth/index.shtml Park &amp; ​​Ride]: {{Znacznik|'''Coypool'''|50.393871|-4.082201|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Coypool''' (na wschód od Plympton), 2 {{Znacznik|'''George Junction'''|50.428016|-4.111886|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''George Junction''' (na północ) i {{Znacznik|'''Milehouse'''|50.388766|-4.152642|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Milehouse''' (centrum miasta).

=== Statkiem ===
{{Znacznik|Terminal promowy|50.36473796320755|-4.158242769546788|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. [https://www.brittany-ferries.com/ Brittany Ferries] oferuje połączenia do Plymouth z [[Santander]] (22 godziny) i [[Roscoff]] (6 godzin w ciągu dnia, 8 godzin w nocy). Terminal promowy znajduje się na zachód od centrum miasta, w Millbay Docks, około 0,80 km (800 m) spacerem od dzielnicy handlowej Hoe and Central.

== Komunikacja ==
{{mapa|50.3706|-4.1397|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Większość miejsc, w których znajdują się hotele i które odwiedzają turyści, znajduje się w centrum miasta i można łatwo między nimi spacerować. W rzeczywistości spacerowanie to świetny sposób na poznanie miasta i poznanie stylu życia mieszkańców Plymoth. Jednak zimą, podczas dalszej podróży (np. do zabytkowego Devonport) lub gdy po prostu nie masz ochoty lub nie możesz iść pieszo, istnieją inne opcje.

=== Pieszo ===
[[Plik:Plymouth Royal Parade PCB 421 W511WGH.jpg|thumb|Wiele linii autobusowych zatrzymuje się na dworcu Royal Parade w centrum miasta.]]
Mapę można otrzymać w Centrum Informacji Turystycznej w Barbican. Alternatywnie możesz wydrukować go z usługi map online, takiej jak OpenStreetMap, lub skorzystać z aplikacji map na smartfonie, ponieważ miasto zostanie szczegółowo opisane.

=== Autobusem ===
Autobus to główny środek transportu publicznego w Plymouth, obsługujący całe miasto. Dwie prywatne firmy obsługują wszystkie autobusy w celach zarobkowych: Plymouth CityBus (należąca do grupy GoAhead) i Stagecoach South West. Wiele z tych usług zatrzymuje się na przystanku Royal Parade w centrum miasta. Ceny biletów w obu przypadkach zależą od tego, jak daleko podróżujesz. W przypadku krótkiej podróży (np. ze stacji kolejowej do Royal Parade) opłata za przejazd dla jednej osoby dorosłej może wynosić 1,00 GBP lub 1,10 GBP; wzrośnie w przypadku dłuższych dystansów i może wynieść do 2,50 GBP w przypadku długich dystansów. Mapy autobusów można odebrać w Biurze Informacji Turystycznej w Barbican lub odwiedzić strony internetowe przewoźników pod adresem [https://www.plymouthbus.co.uk/ www.plymouthbus.co.uk/] i [http://www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/ www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/].

=== Taksówką ===
Aby zamówić taksówkę, skorzystaj z przydatnego numeru Taxifirst pod numerem ☏ +44 1752 222-222.

=== Łodzią ===
Jednym z najbardziej „lokalnych” sposobów poruszania się jest taksówka wodna lub łódź. Większość tych usług odjeżdża z '''lądowiska Barbican''' (przy schodach Mayflower) i jest obsługiwana przez prywatne firmy. Chociaż nie zawsze tak było, większość linii kursuje obecnie zimą. Niemniej jednak zaleca się sprawdzenie rozkładów jazdy, ponieważ niektóre usługi mogą być ograniczone, zazwyczaj wieczorem.

W zależności od długości podróży i przewoźnika ceny mogą wahać się od 1,50 GBP do 4,00 GBP. Ogólnie rzecz biorąc, nie płacisz, gdy wsiadasz. Po wypłynięciu łodzi lub tuż przed wypłynięciem członek załogi przyjdzie, aby odebrać płatność.

Dwie najpopularniejsze usługi wśród mieszkańców to prawdopodobnie linia Barbican-Mountbatten i prom Cremyll z Admiral's Hard do Mount Edgecumbe. Mogą one być stosunkowo zajęte wieczorami i w godzinach szczytu; Szczególnie prom Cremyll może być pełen dzieci w wieku szkolnym około 16:00 w czasie semestru. To powiedziawszy, faktycznie zabierają znaczną ilość czasu z podróży.

Inne trasy przydatne turystycznie to linia Barbican-Royal William Yard, Barbican-Mount Edgecumbe i Barbican-Cawsand/Kingsand.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Plymouth Hoe.jpg|thumb|Plymouth Hoe]]
[[Plik:Plymouth , Hoe Road Pavement - geograph.org.uk - 1178356.jpg|thumb|Wybrzeże w Plymouth, Hoe Road.]]
* {{zobacz
| name=[https://www.national-aquarium.co.uk/ Narodowe Akwarium Morskie]| alt= | url= | adres=Rope Walk, Coxside | lat=50.3666| long=-4.1313| wskazówki=
| tollfree=+44 844 893 7938 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największe akwarium w Wielkiej Brytanii i najgłębsze w Europie. Znajduje się w pobliżu historycznej dzielnicy Barbican, w której znajduje się najstarsza piekarnia w Wielkiej Brytanii (Jacka's) oraz Schody Mayflower, skąd Ojcowie Pielgrzymi wyruszyli do Nowego Świata w 1621 roku. To również idealne miejsce dla rodzin. Można do niego dotrzeć ze Schodów Mayflower/Barbican, przechodząc przez most nad śluzą, który prowadzi do mariny. Most obraca się, umożliwiając przepływanie łodzi, co jest ciekawym widokiem. Obowiązuje jednak opłata za wstęp z nieograniczonym wstępem przez 1 rok. Akwarium posiada również doskonałą restaurację rybną na zewnątrz, w której można zjeść na miejscu lub na wynos. Dorośli [16+]: 22,50 GBP, dzieci [3-15] 11,25 GBP, dzieci [poniżej 3 lat]: bezpłatnie, seniorzy [60+] 20,50 GBP (stan na grudzień 2023 r.)
}}
* {{Znacznik|Plymouth Hoe|50.36537|-4.14209|typ=natura}}'''Plymouth Hoe''' (The Hoe). Duży park publiczny na nabrzeżu, charakterystyczny dla Plymouth. Według legendy było to miejsce apokryficznej gry w kręgle Sir Francisa Drake'a przed jego starciem z hiszpańską Armadą w 1588 roku. Dziś z Hoe roztacza się wspaniały widok na Sound from the Hoe, w tym statki Royal Navy, które są zwykle obecne codziennie. Stań na motyce i spójrz na morze, aby zobaczyć, co możesz zobaczyć! Mieszkańcy Plymothii i goście przyjeżdżają tu, aby rozkoszować się morzem, opalać się latem, grać w piłkę nożną, spacerować z psami, po prostu spacerować i ogólnie dobrze się bawić. Latarnia morska Seaton's Tower zapewnia wspaniałe widoki na miasto, cieśninę Sound i morze, a wokół Hoe znajduje się wiele innych pomników, w tym pomniki poległych Królewskiej Marynarki Wojennej we wszystkich dotychczasowych konfliktach, pomnik Sir Francisa Drake'a i wiele innych. Kiedyś znajdował się tam diabelski młyn „Plymouth Eye”, ale obecnie został on zamknięty. Oficjalna rezydencja burmistrza, 3 Elliot Terrace, również wychodzi na Hoe. Dzień Sił Zbrojnych i inne uroczystości miejskie mają zazwyczaj swój centralny punkt tutaj, na Hoe.
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/outside-the-box/smeatons-tower Smeaton’s Tower]| alt= | url= | adres= | lat=50.3644| long=-4.14183| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kwi-Paź 10:00-17:00. Wysoko na Hoe, jest to symbol Plymouth i często przedstawiany w scenach miasta. Jest to latarnia morska, pomalowana na biało i czerwono, zbudowana na rafie Eddystone w 1759 roku kosztem 40 000 funtów przez inżyniera Johna Smeatona. Było to niesamowite osiągnięcie inżynieryjne swoich czasów i było prezentowane w licznych programach telewizyjnych, w tym w programie BBC Coast. Zbudowana z połączonych granitowych bloków, jedną z jej innowacji był kształt dębu (tj. szersza u podstawy), co pozwoliło jej wytrzymać fale morza, na skale, gdzie dwie poprzednie latarnie morskie zostały zmyte. Ostatecznie odkryto, że skała, na której stała, była podmywana przez morze, więc w XIX wieku zastąpiono ją wiktoriańską latarnią morską, a wieżę Smeatona przeniesiono na Plymouth Hoe jako pomnik. Od tego czasu stała się ikoną miasta. Wejdź na górę, aby podziwiać spektakularne widoki i obejrzeć wystawy o życiu na latarni morskiej; trzeba wejść po stromych drabinach, ale jeśli masz taką możliwość, warto. Wycieczkę prowadzi organizacja non-profit działająca w ramach Rady Miasta Plymouth. Cena: 5 funtów.
}}
[[Plik:The Mayflower Steps - geograph.org.uk - 531717.jpg|thumb|Schody Mayflower widziane z wody]]
* {{zobacz
| name=Schody Mayflower| alt= | url= | adres= | lat=50.366061| long=-4.134| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Schody Mayflower. Pomnik upamiętniający z XX wieku, wzniesiony w pobliżu miejsca, z którego Ojcowie Pielgrzymi wypłynęli na pokładzie naprawionego Mayflower, aby przepłynąć Atlantyk i osiedlić się w Ameryce Północnej. Dziś odpływają stamtąd statki wycieczkowe na wycieczki po Plymouth Sound, choć uważa się, że pierwotne miejsce znajdowało się w miejscu, gdzie obecnie stoi pub Admiral McBride. (Chociaż Schody Mayflower nadal są miejscem, gdzie turyści stoją i podziwiają). Na brzegu, naprzeciwko schodów, znajduje się budynek, w którym mieści się wystawa poświęcona Ojcom Pielgrzymom i Mayflower, a także miejskie Centrum Informacji Turystycznej. Wstęp na Schody Mayflower jest bezpłatny; w Centrum Mayflower obowiązują następujące opłaty: dorośli 2,00 GBP, seniorzy 1,50 GBP, osoby poniżej 16 lat 1,00 GBP.
}}
[[Plik:Barbican New Street.jpg|thumb|New Street w Barbican]]
* {{zobacz
| name=Barbican| alt= | url= | adres= | lat=50.367222| long=-4.136111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarsza część Plymouth. Główna ulica nazywa się New Street, ale kiedyś nazywała się Rag Street. To historyczne serce Plymouth z mnóstwem galerii sztuki, restauracji, sklepów i domów wakacyjnych. Znajdują się tu także świetne puby i bary i spacerując po nich można poczuć wspaniałą atmosferę, tym bardziej, jeśli pije się na świeżym powietrzu w letni wieczór. Tutaj nakręcono więcej filmów ''Rozważna i romantyczna''. Jeśli jesteś miłośnikiem sztuki, w Barbican znajduje się kilka specjalistycznych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i galerii sztuki. Wielu lokalnych artystów zdobyło światową renomę, m.in. [http://www.berylcook.org/ Beryl Cook], [http://leewoods.com/ Lee Woods], [Brian Pollard i nieżyjący już Robert Lenkiewicz.
}}
* {{zobacz
| name=Powojenne Centrum miasta | alt= | url= | adres= | lat=50.3702 | long=-4.1425 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Skupiający się na Royal Parade i Armada Way został ostro oczerniony przez mieszkańców i media. Będąc w mieście warto jednak się zatrzymać i rozejrzeć się po okolicy. Jako najpełniejszy przykład powojennej odbudowy w Wielkiej Brytanii, jest to dzielnica o znaczeniu historycznym i architektonicznym. Zaplanował go nikt inny jak Patrick Abercrombie, który również przeprojektował Hongkong, a architektem niektórych budynków jest Thomas Tait. O nowoczesnym, niemal amerykańskim wyglądzie była to, według słów profesora Jeremy’ego Goulda, „egalitarna siatka, przestronna, przestronna, nieskomplikowana, dostępna i szeroko otwarta dla wszystkich… architektura przyszłości: czysta, jasna, demokratyczna i przede wszystkim optymistyczna”. Niektóre z najlepszych przykładów stylu lat 50. XX wieku znajdują się wzdłuż głównej osi Royal Parade i Armada Way, w tym budynek Royal Bank of Scotland, Pearl Assurance House i dawny budynek Co-Op przy Derry's Cross.
}}
* {{zobacz
| name=[https://royalwilliamyard.com/ Royal William Yard] | alt= | url= | adres= | lat=50.3617| long=-4.16475| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Niegdyś miejsce, z którego zaopatrywano brytyjską marynarkę wojenną. Obecność marynarki wojennej w Plymouth jest ogromna: w mieście znajduje się największa baza morska w Europie Zachodniej, która jest otwarta dla publiczności podczas Dni Marynarki Wojennej. Znajduje się w Stonehouse, dzielnicy Plymouth na zachód od Hoe. Latem można tam dopłynąć łódką z Barbakanu, przejść się pieszo lub dojechać autobusem. Obecnie tętniąca życiem przestrzeń publiczna z licznymi ekskluzywnymi kawiarniami, piekarniami i galeriami, a także prywatnymi apartamentami. Znane również jako miejsce kręcenia filmu Hornblower z ITV. Położony tuż obok parku Devil's Point, z widokiem na Kornwalię. Wstęp wolny.
}}
[[Plik:The Citadel, Plymouth - geograph.org.uk - 1580654.jpg|thumb|Królewska Cytadela, Plymouth]]
* {{zobacz
| name=[https://www.english-heritage.org.uk/visit/places/royal-citadel-plymouth/ Królewska Cytadela] | alt= | url= | adres=The Hoe | lat=50.3649| long=-4.13805| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zbudowana po angielskiej wojnie domowej, aby strzec Plymouth Sound i portu, była to główna twierdza Anglii, charakteryzująca się wybitnymi przykładami XVII-wiecznej architektury barokowej i wspaniałymi widokami na Plymouth Sound. Cytadela znajduje się na Hoe, z masywnymi ścianami, które bez wątpienia zobaczysz, spacerując wzdłuż nadmorskiej drogi. Cytadela nadal służy jako baza wojskowa dla 29 Pułku Komandosów Królewskiej Artylerii. Choć jest to siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej, fort jest otwarty dla zwiedzających z przewodnikiem o 14:30 we wtorki (a latem także w czwartki o tej samej porze). Spotkaj się przed wejściem na Lambhay Hill, gdzie znajduje się wartownik wojskowy. Dorośli 5 GBP, dzieci 4 GBP, ulgowe 4 GBP.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/saltram Saltram House] | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.381667| long=-4.0825| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 333-500 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=saltram@nationaltrust.org.uk. Jak widać na początku książki Anga Lee „Rozważna i romantyczna” z 1999 roku. Uważany za dom jednych z najwspanialszych wnętrz Roberta Adamsa, zwłaszcza w neoklasycystycznym Saloonie, Saltram jest fantastycznie zachowanym przykładem wczesnogeorgiańskiej rezydencji. Jest również szczególnie interesujący, ponieważ wciąż widoczne są w nim różne „epoki”, w tym Tudorów i Palladiusza. Był domem hrabiów Morley, rodziny Parkerów, którzy byli mecenasami Sir Joshuy Reynoldsa i cieszyli się bliskimi przyjaźniami z Jane Austen. Posiadłość jest rozległa, a ogrody, oranżeria i park rozrywki są warte odwiedzenia. W okresach wzmożonego ruchu na terenie posiadłości bywa tłoczno. Dorośli 10 GBP, dzieci 5 GBP, rodziny 15-25 GBP, grupy dorosłych 8,50 GBP; zniżki na wstęp tylko do ogrodu.
}}
* {{zobacz
| name=[http://www.plymouthsynagogue.com/ Synagoga w Plymouth] | alt= | url= | adres=Catherine Street| lat=50.3694| long=-4.14082| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Synagoga w Plymouth jest najstarszym zachowanym domem modlitwy aszkenazyjskiej w kraju anglojęzycznym. Zawiera jedyną zachowaną „pełnokrwistą” barokową Arkę w Wielkiej Brytanii, imponującą wysokością dwóch pięter. W synagodze znajdują się także piękne witraże.
}}
* {{zobacz
| name=[https://theatreroyal.com/ Plymouth Theatre Royal] | alt= | url= | adres=Royal Parade| lat=50.369889| long=-4.145111| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 267-222 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy teatr prowincjonalny w Wielkiej Brytanii i jeden z najchętniej odwiedzanych. Wystawiali i współprodukowali sztuki West Endu w Londynie, na Broadwayu, w Nowym Jorku i Plymouth. Od czasu do czasu wystawiane są tu również produkcje Royal Shakespeare Company, a także produkcje szekspirowskie cenionego japońskiego reżysera Yukio Ninagawy.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.landmarktrust.org.uk/crownhill-fort/ Fort Crownhill] | alt= | url= | adres=| lat=50.414| long=-4.13042| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Fort Crownhill, jeden z największych i najlepiej zachowanych tak zwanych „Pierścień ognia” Lorda Palmerstona, wyróżnia się kolekcją armat i broni, w tym jedną z zaledwie dwóch działających „znikających dział” Moncieffa. Znajdują się tu także koszary z epoki wiktoriańskiej i czasów II wojny światowej oraz labirynt podziemnych tuneli. Jest otwarte dla publiczności w ostatni piątek każdego miesiąca, oprócz wybranych weekendów, w których odbywają się weekendy „Living History”. Dla grup chcących przyjechać w innym terminie istnieje możliwość wcześniejszej rezerwacji wycieczki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.standrewschurch.org.uk/ Kościół Minsterski św. Andrzeja] | alt= | url= | adres=| lat=50.3698| long=-4.1399| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum anglikanizmu w mieście, w którym znajduje się tylko katedra rzymskokatolicka, ten XIV-wieczny kościół jest ikoną Blitz w Plymouth. Pośród dymu i ruin zniszczonego centrum miasta dyrektorka przybiła prosty drewniany napis na drzwiach zbombardowanego kościoła; „Resurgam” (Powstanę ponownie). Ten słynny gest jest często uważany za symbol wojennego ducha Plymouth. To nie jedyny powód do sławy ministra; gościł Katarzynę Aragońską, Sir Francisa Drake’a, Johna Hawkinsa i kapitana Bligha z ''The Bounty''.
}}
* {{zobacz
| name=Prysten House | alt= | url= | adres=Finewell Street| lat=50.3695| long=-4.13982| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy zachowany dom w centrum Plymouth, zbudowany w 1490 roku przez lokalnego kupca. Częściowo zajmowany przez restaurację Tanners.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.plymouth-diocese.org.uk/church/plymouth-city-centre-church-university-chaplaincy-christ-king/ Kościół rzymskokatolicki Chrystusa Króla] | alt= | url= | adres=Armada Way| lat=50.3699444 | long=-4.142124 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Powojenny kościół z cegły z piaskowca, otwarty w 1962 roku. Znaczący jako ostatnie dzieło Sir Gilesa Gilberta Scotta, odpowiedzialnego także za most Waterloo, elektrownię Battersea, katedrę w Liverpoolu, a nawet czerwoną budkę telefoniczną. Kontynuował pracę nad planami kościoła nawet wtedy, gdy był hospitalizowany z powodu raka płuc i robił to aż do śmierci. Dziś do kościoła chętnie uczęszczają młodzi studenci i warto go odwiedzić w drodze do Hoe.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Plympton | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.383825 | long=-4.049781 | wskazówki=Autobus 21/21a z centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Małe ruiny powłoki tysiącletniego zamku Motte and Bailey. Dobre widoki na obszar chroniony '''Plympton St Maurice''', starożytne miasto z wydobyciem cyny, warte zobaczenia ze względu na dobrze zachowane średniowieczne ulice i architekturę w historycznym języku narodowym, w tym starą szkołę, kościół i mały ratusz gildii. Wiele domów może poszczycić się także pięknymi georgiańskimi fasadami. Zamek nie ma „strażnika”; tzn. jest otwarte przez cały rok, o każdej porze dnia – po prostu wejdź i zwiedzaj! Motte to bardzo stroma wspinaczka. Bezpłatny.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:City Museum and Art Gallery - Plymouth - geograph.org.uk - 1598606.jpg|thumb|The Box]]
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ The Box] | alt= | url= | adres=| lat=50.3745| long=-4.13762| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-pt. 10:00-17:30; sobota i poniedziałki świąteczne 10:00-17:00. To interesujące muzeum mieści się w okazałym budynku obok uniwersytetu, po drugiej stronie ulicy od Drake Circus, na North Hill. Kolekcje są zróżnicowane i obejmują historię naturalną, ceramikę i porcelanę oraz historię Plymouth. Dostępne są również wystawy czasowe. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Elizabethan House] | alt= | url= | adres=| lat=50.36677 | long=-4.13501 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Więcej informacji na Barbican.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Merchant's House] | alt= | url= | adres=| lat=50.3688 | long=-4.1395 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zabytkowy budynek położony przy jednej z najstarszych ulic miasta: Merchant's House to najwspanialszy zachowany przykład rezydencji z XVI i XVII wieku w Plymouth. W XVII wieku było domem dla trzech burmistrzów Plymouth, w tym korsarza Williama Parkera, przyjaciela Sir Francisa Drake'a.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/buckland-abbey Opactwo Buckland] | alt= | url= | adres=Yelverton | lat=50.4811| long=-4.13361| wskazówki=18 km od Plymouth, niedaleko [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]], ¼ mili na południe od Yelverton
| tollfree=+44 1822 853-607 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=18 km od Plymouth, niedaleko Zbudowany przez mnichów cystersów w 1278 roku, a później będący własnością Sir Francisa Drake'a. Obiekt National Trust oferuje umeblowane pokoje i interaktywne galerie, a także jedną z najsłynniejszych pamiątek w kraju, Drake's Drum. Portret Rembrandta, od dawna uważany za namalowany przez ucznia, został teraz zweryfikowany jako autoportret Rembrandta, ¼ mili na południe od Yelverton
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Plymouth Barbican, gin distillery - geograph.org.uk - 1735403.jpg|thumb|Ulica Southside w dzielnicy Barbican, na której widać gorzelnię ginu Plymouth]]
* {{Znacznik|Destylarnia ginu Plymouth|50.367775 |-4.137792 |typ=atrakcja}}'''[https://www.plymouthdistillery.com/age-gate Destylarnia ginu Plymouth]''', 60 Southside St, The Barbican, PL1 2LQ, ☏ +44 1752 665-292. Pn.-Sb. 10:00-17:00; Nd. 11:00-17:00. To tutaj produkowany jest gin Plymouth. Obecnie jest to jedyna zachowana destylarnia ginu w Plymouth, mieszcząca się w dawnym klasztorze dominikanów zbudowanym w 1431 roku. Obecna destylarnia działa od 1793 roku (marka/destylarnia należy do międzynarodowego giganta na rynku napojów alkoholowych Pernod Ricard). Destylarnia jest otwarta dla zwiedzających codziennie i uważa się, że było to ostatnie miejsce, w którym zatrzymali się Ojcowie Pielgrzymi przed wyjazdem do Ameryki. Słynie z pięknych wystaw. Mogą się tu również bawić osoby niepijące alkoholu; oczywiście można też spróbować produkowanego tam ginu! Zaskakująco popularna wśród rodzin. Zwiedzanie kosztuje 7 GBP za osobę. 
* {{Znacznik|Tinside Lido|50.3631 |-4.1424 |typ=atrakcja}}'''Tinside Lido'''. Odkryty basen na brzegu morza, tuż pod rzeką Hoe. Został zbudowany w latach 30. XX wieku w eleganckim stylu art déco i był również prezentowany w serialu BBC „Coast”. Kąpielisko jest otwarte latem (czerwiec, lipiec i sierpień, prawdopodobnie pierwszy lub drugi tydzień września) i jest przyjemnym miejscem do pływania, zabawy w wodzie lub opalania się. Organizowane są tu zabawy z dmuchańcami i fontanną – niesamowite w słoneczny dzień. Przez długi czas basen był opuszczony i zaniedbany, ale na prośbę mieszkańców został odnowiony i ponownie otwarty. Roztacza się z niego również fantastyczny widok na zatokę. W 2014 roku basen został uwieczniony na kolekcji znaczków Royal Mail. Wstęp jest płatny. 
* '''Wybierz się na spacer brzegiem morza'''. Spacerując wzdłuż wybrzeża od Barbican, możesz podziwiać fantastyczne widoki na marinę, zatokę i morze. Trasa wiedzie wzdłuż Madeira Road (zbudowanej w latach 30. XX wieku, aby zapewnić pracę bezrobotnym w czasie Wielkiego Kryzysu), wzdłuż murów Królewskiej Cytadeli. Droga prowadzi obok Hoe i można nią podążać aż do doków Millbay. Przez całą drogę roztaczają się fantastyczne widoki, w tym na okręty Royal Navy w zatoce, które często można rozpoznać po ich sylwetkach. Prawdopodobnie zobaczysz również jachty, żaglowce, łodzie rybackie i inne jednostki pływające w zatoce. Możesz zauważyć falochron na południowym krańcu zatoki z fortem napoleońskim.
[[Plik:Barbican Plymouth.jpg|thumb|Nabrzeże mariny w Barbican, Plymouth]]
[[Plik:Freedom Fields park, Plymouth, England, UK.jpg|thumb|Park Freedom Fields z widokiem na Plymouth Sound, jak na albumie Setha Lakemana z 2006 ''Freedom Fields''.]]
* {{Znacznik|Ścieżka rowerowa Plym Valley|50.393523 |-4.081629 |typ=atrakcja}}'''[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/plymbridge-woods/plymbridge-woods-family-cycle-trail Ścieżka rowerowa Plym Valley]''', Plympton. Dostępna z Plympton w północno-wschodniej części miasta, ścieżka biegnie najpierw doliną Plym wzdłuż starej linii kolejowej, a następnie przez piękną okolicę aż do Tavistock. Wzdłuż ścieżki znajduje się bardzo mało infrastruktury i udogodnień, dlatego przed wyjazdem z Plymouth należy zaopatrzyć się w jedzenie i napoje. W Marsh Mills, tuż przed początkiem ścieżki rowerowej, znajduje się duży sklep Sainsbury's. Na pierwszym dużym wiadukcie wychodzącym z Plymouth znajduje się punkt widokowy z widokiem na nieczynny kamieniołom, gdzie wiosną gniazdują sokoły wędrowne. Zimorodki, pluszcze, kaczki mandarynki i wiele innych gatunków można spotkać wzdłuż rzeki Plym, która przepływa przez lasy. Interesujące są również domki kolejowe Cann Wood, opuszczona wiktoriańska wioska kolejowa, której zrujnowane domy są dostępne do zwiedzania. Szlakiem można podążać aż do Dartmoor; można też pójść trasą aż do Princetown. W weekendy na początkowym odcinku może być dość tłoczno, zwłaszcza dla rodzin na rowerach. Wstęp wolny.
* {{Znacznik|Plym Valley Railway|50.394166 |-4.081908|typ=atrakcja}}'''[https://www.plymrail.co.uk/ Plym Valley Railway]''', nr. Marsh Mills, Plympton, PL7 4NW. 2,5 mili starej linii Plymouth-[[Tavistock]] Great Western odrestaurowanej przez lokalnych entuzjastów. Obsługuje wiele starych parowozów i innego sprzętu, które zabierają gości tym historycznym odcinkiem linii kolejowej do Plym Woods. Osoba dorosła samotnie 2 GBP, osoba dorosła w obie strony 4 GBP, dziecko samotnie 1 GBP, dziecko 2 GBP w obie strony. Dostępne są także bilety na „Rover”. Zawsze sprawdzaj ceny poszczególnych pociągów przed podróżą.. 
* {{Znacznik|Plymouth Pavilions|50.368889|-4.15|typ=atrakcja}}'''[http://www.plymouthpavilions.com/ Plymouth Pavilions]''' to centrum rozrywki, w którym od czasu do czasu grają duże zespoły, gra w kręgle, gry laserowe, jazda na łyżwach i park rozrywki Pavilions, w którym znajdują się zjeżdżalnie na zjeżdżalni, jacuzzi, sztuczna fala, a nawet kryta plaża. Centrum znajduje się na zachodnim krańcu centrum miasta, przy Union Street. Ma zostać rozebrany, choć na razie nic nie wskazuje na to, aby miało to nastąpić.
* '''Wybierz się na wycieczkę łodzią''' Plymouth szczyci się jednym z najlepszych naturalnych portów w Europie, a może nawet na świecie. Wypłynięcie do wody może dać ci nowy widok na miasto. Większość łodzi wypływa z Barbakanu, często z molo obok Mayflower Steps. Dostępne są różne wycieczki łodzią, trwające od 1 do 3 godzin, obejmujące stocznię Marynarki Wojennej, most Brunela i wybrzeże Hoe, ale dostępne są różne miejsca docelowe. Istnieją również krótsze połączenia promowe, które umożliwiają transport z miejsca na miejsce przez wodę. Więcej szczegółów można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej, które znajduje się naprzeciwko wejścia na molo. Plymouth Boat Trips to jedna firma obsługująca wycieczki.
* '''Piłka nożna''': '''[https://www.pafc.co.uk/ Plymouth Argyle FC]''' (znany również jako The Pilgrims) spadł z ligi w 2025 roku i obecnie gra w piłkę nożną w League One, trzeciej lidze. Ich stadion znajduje się w {{Znacznik|Home Park|50.388156|-4.150711|typ=atrakcja}}'''Home Park''' (pojemność 18 000), pół mili na północ od centrum miasta.
:Plymouth Parkway gra w ligach amatorskich w {{Znacznik|Bolitho Park|50.408357|-4.146996|typ=atrakcja}}'''Bolitho Park'''.
* '''Związek Rugby: [https://plymouthalbion.com/ Plymouth Albion RUFC]''' gra w National League 1, trzeciej lidze, w {{Znacznik|The Brickfields|50.371111|-4.170556|typ=atrakcja}}'''The Brickfields''' (pojemność 8500).
:Devonport Services RUFC gra w National League 2 na stadionie Rectory Fields (pojemność 2000).
* {{Znacznik|Jennicliff|50.351079 |-4.121589 |typ=natura}}'''[https://www.plymouth.gov.uk/jennycliff-cws Jennicliff]'''. Wyznaczony „okręg dzikiej przyrody” oferujący zapierające dech w piersiach widoki na Plymouth Sound i centrum miasta. Podróż autobusem wodnym trwa około pięciu minut od przystani '''Barbican Landing Stage''', a następnie od pięciu do dziesięciu minut trasą SW Coastal Path. Jest to idealne miejsce na pikniki, podczas których dzieci mogą biegać i relaksować się lub po prostu oglądać świat (i żeglugę!). U podnóża Jennycliff znajduje się mała kamienista plaża, na którą prowadzą długie, ale płytkie (nie strome) schody. Istnieje również bezpośredni dostęp do '''Southwest Coastal Path''', która umożliwia dłuższe spacery do '''Heybrook''', '''Wembury''', '''Noss Mayo''' i nie tylko. Dostępna jest mała kawiarnia z zapleczem. 
* '''[https://www.plymouth-speedway.com/ Plymouth Gladiators]''' (Plymouth Devils), Coypool Road ({{Znacznik|Plymouth Coliseum|50.390833|-4.083056|typ=atrakcja}}''Plymouth Coliseum''). Brytyjska drużyna żużlowa, która w 2019 roku występowała w National League.

== Praca ==

== Nauka ==
[[Plik:Roland Levinsky Building of Plymouth University.jpg|thumb|Budynek Rolanda Levinsky'ego na Uniwersytecie w Plymouth]]
W Plymouth znajdują się trzy uniwersytety. Głównym uniwersytetem, który przyciąga uwagę większości turystów, jest ogromny {{Znacznik|'''Uniwersytet w Plymouth'''|50.374121|-4.138512|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet w Plymouth''', z około 30 000 studentów. Mieści się on na rozległym kampusie w północno-wschodnim narożniku centrum miasta i regularnie organizuje wydarzenia dla mieszkańców i turystów. Nawet jeśli nie zdajesz sobie z tego sprawy, jesteś otoczony przez licznych studentów, szczególnie w centrum miasta. Latem akademiki są udostępniane gościom, oferując dobre i niedrogie zakwaterowanie z własnym wyżywieniem. Możesz spacerować po imponującym kampusie, a budynek Rolanda Levinskiy'ego jest otwarty dla zwiedzających, którzy mogą oglądać wystawy, uczestniczyć w wydarzeniach i odwiedzić kawiarnię. Wyróżnia się on swoją wielkością – wieżą o nietypowym kształcie z brązowego metalu i szkła. Uniwersytet uzyskał status uniwersytetu w 1992 roku, po wielu latach działalności jako politechnika, ale jest jedną z najbardziej cenionych uczelni, które w tym samym roku stały się uniwersytetami. Drugim uniwersytetem w Plymouth jest {{Znacznik|'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana'''|50.420556|-4.11|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana''', często w skrócie „Marjon”, z około 5000 studentów. Znajduje się na północnych przedmieściach miasta, niedaleko Dartmoor. Uzyskał status pełnoprawnego uniwersytetu w 2012 roku, po wielu latach bycia uczelnią uniwersytecką i oferującą coraz większą liczbę programów studiów. Trzecim uniwersytetem w mieście jest {{Znacznik|'''Arts University Plymouth'''|50.373|-4.137|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Arts University Plymouth''', uczelnia oferująca kierunki kreatywne i artystyczne, która uzyskała status uniwersytetu w 2022 roku, po tym jak stała się uczelnią oferującą stopnie naukowe akredytowane przez inne instytucje.

Plymouth jest również siedzibą prawie jednej trzeciej wszystkich szkół państwowych w Devon, z których niektóre zaliczają się do najlepszych w kraju. W Plymouth nadal działają trzy elitarne szkoły gramatyczne i niewielka szkoła niezależna.

Istnieje również wiele prywatnych szkół językowych, szczególnie w centrum miasta i wokół dworca kolejowego. Liczba studentów rośnie latem, gdy zagraniczne grupy szkolne przybywają do Plymouth, aby doskonalić swój angielski.

== Zakupy ==
[[Plik:Cornwall Street, Plymouth.jpg|thumb|Cornwall Street, Plymouth]]
To miasto, z którego od wieków rozpoczynają się wielkie podróże. Ponieważ żadna podróż nie może się odbyć bez zaopatrzenia, zawsze istniała potrzeba zaopatrzenia się we wszystko, co tylko można sobie wyobrazić! Dziś znajdziesz tu modę, ubrania, lokalne jedzenie i wiele innych produktów.

=== Zakupy w centrum miasta ===
Dzielnica handlowa w centrum Plymouth jest największą i najbardziej kompleksową dzielnicą handlową w zachodniej Anglii, poza [[Bristol]]em. Większość sklepów jest otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00, czwartek do 20:00 jako późna noc zakupowa i niedziela w godzinach 11:00–17:00. Głównymi obszarami handlowymi są ulice '''Armada Way''' i ulice odbiegające od niej: '''Royal Parade''', '''New George Street''', '''Cornwall Street''' i '''Mayflower Street'''. Mieszczą się one w eleganckich budynkach z lat 50. XX w., wzniesionych w ramach powojennej odbudowy miasta, w większości zamkniętych dla ruchu kołowego. W szczególności Armada Way to szeroka aleja z drzewami, elementami wodnymi i innymi interesującymi elementami biegnącymi przez środek ulicy. Na skrzyżowaniu Armada Way i New George Street znajduje się Armada Dial, gigantyczna i efektowna rzeźba zegara słonecznego. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat ulice te ucierpiały z powodu zamknięcia różnych głównych sklepów, w tym domów towarowych Woolworth's i Derry's. Można śmiało powiedzieć, że te ulice wymagają rewitalizacji. Ale w ciągu dnia, a zwłaszcza w soboty, nadal są zajęci, i można tu znaleźć większość sklepów sieciowych, a także wszystkie banki i niektóre towarzystwa budowlane, które działają w Anglii. Znajduje się tu dom towarowy House of Fraser z wejściem od Royal Parade.
[[Plik:Drake Circus shopping centre - geograph.org.uk - 1271983.jpg|300px|thumb|Centrum handlowe Drake Circus]]
* {{Znacznik|'''Centrum handlowe Drake Circus'''|48.387202|-4.490125|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.drakecircus.com/ Centrum handlowe Drake Circus]''', 1 Charles St, PL1 1EA, ☏ +44 1752 223-030. Pn. i Pt. w soboty 9:00–18:00, czw 9:00–20:00, niedziele 10:30–16:30. Jednak wiele ekskluzywnych sklepów przeniosło się do '''Drake Circus''', imponującego centrum handlowego otwartego w październiku 2006 roku. Wejścia znajdują się na New George Street, Cornwall Street i Exeter Street. To obiekt handlowy na miarę XXI wieku, porównywalny z innymi zamożnymi brytyjskimi miastami: Marks and Spencer, duża filia apteki/drogerii Boots, księgarnia Waterstone’s (z ciekawą sekcją o tematyce lokalnej z książkami o Plymouth i Devon!), sieci modowe Zara, Bank, Topshop/Topman, Next i River Island oraz wiele innych, sklep obuwniczy Sole Trader, Apple Store. Znajduje się tam rozległy Primark oraz Juice Moose. Otwarcie Drake Circus wzbudziło kontrowersje, niektórzy porównywali go do centrów handlowych zaprojektowanych w latach 80. XX wieku (być może dlatego, że parking znajduje się na dachu), ale tak naprawdę jest czysty, przytulny, atrakcyjny i ma wysoki standard wykończenia i wykończenia, porównywalny lub lepszy niż większość innych w Wielkiej Brytanii.
W mieście nie ma filii John Lewis Waitrose ani Ikei (po to trzeba jechać do Bristolu). Jednak tuż za mostem Tamar w Kornwalii znajduje się Waitrose. W mieście znajduje się inne, starsze centrum handlowe, Armada Center, które znajduje się na rogu Armada Way i Mayflower Street. Jednak podupada i znajdują się tu jedynie dyskonty i sklepy z funtami, choć warto wybrać się tam na wycieczkę do dużego supermarketu Sainsbury's.

=== Niezależne sklepy i rynki ===
[[Plik:Plymouth Market - geograph.org.uk - 1599326.jpg|thumb|Targi miejskie w Plymouth na Cornwall Street]]
[[Plik:Plymouth , Southside Street - geograph.org.uk - 1185247.jpg|thumb|Niezależne sklepy w okolicy Barbican, Southside Street]]
Obowiązkowa jest wizyta w niezależnych sklepach w okolicy '''Barbican''', zwłaszcza na New Street i Southside Street. Znajdziesz tu dzieła sztuki i grafiki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie oraz wiele innych interesujących sklepów — zobacz, co możesz znaleźć! Na Pannier Market, który przez większość dni odbywa się w okolicach Southside Street, można kupić wszelkiego rodzaju produkty (nie jest to to samo, co zadaszony targ Pannier Market w centrum miasta przy Cornwall Street, który jest zwykle znany jako City Market). Okolice Barbakanu to także dobre miejsce na pamiątki z miasta, które można nabyć także w Centrum Informacji Turystycznej i w Edynburskiej Młynie Wełnianej, oba w pobliżu Mayflower Steps.

Wielu turystów lubi kupować pamiątki o tematyce morskiej z podróży do Plymouth. Duży wybór można znaleźć w Edinburgh Woolen Mill, który znajduje się w przeszklonym sklepie w Barbakanie, niedaleko Mayflower Steps. Plymouth to ojczyzna Plymouth Gin, a jeśli lubisz angielski gin, możesz kupić trochę z miasta, w którym został wydestylowany, mimo że firma jest obecnie własnością Pernod Ricard.

W „Dzielnicy Niezależnej”, na zachód od centrum miasta, znajdują się mniejsze sklepy, w tym francuska piekarnia rodzinna, specjalistyczny sklep z fajkami i tytoniem oraz wiele sklepów charytatywnych, w których sprzedawane są używane towary ofiarowane przez społeczeństwo w celu zbiórki pieniędzy na szczytne cele.

Na koniec warto odwiedzić '''Targi Miejskie''' (wcześniej znane jako Targ Pannier, ale jest to również nazwa innego Targu przy Barbakanie, co wprowadzało w błąd). {{Znacznik|'''City Market'''|50.3719|-4.14651|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''City Market''' to zadaszony, kryty targ ze stałymi stoiskami, podobny do St. Nicholas Market w [[Bristol]]u czy Grainger Market w Newcastle, ale w eleganckim modernistycznym budynku zbudowanym w latach pięćdziesiątych XX wieku. Imponujący ząbkowany dach wypełnia rynek naturalnym światłem. Znajdziesz tutaj wszelkiego rodzaju przedmioty na sprzedaż, w tym żywność (w tym produkty świeże z lokalnych gospodarstw i świeżo złowione lokalne ryby), odzież, przedmioty kolekcjonerskie, przedmioty dekoracyjne, wszelkiego rodzaju artykuły gospodarstwa domowego i wiele innych rzeczy, i to ogólnie wysokiej jakości. Nie ma tu atmosfery straszenia czy „trudnej sprzedaży”, jaką można spotkać w innych miejscach, ani (choć ekscytującego) szaleństwa i zagrożenia, jakie stwarza Camden Markets w Londynie. Zamiast tego panuje spokojna i przyjazna atmosfera, będąca mikrokosmosem całego miasta. Niektóre sklepy na zewnątrz i na antresoli są nieco retro. Na antresoli znajduje się również kilka brytyjskich kawiarni w starym stylu, które w większości zniknęły z brytyjskich głównych ulic i zostały zastąpione kawiarniami. Atmosfera na rynku oddaje bezklasową i pełną wspólnoty atmosferę życia w mieście. Targowisko ma wejścia od Cornwall Street i New George Street (na zachodnim krańcu tych ulic) i jest otwarte przez większość dni w godzinach 9:00–17:00.

=== Supermarkety ===
Jeśli zatrzymujesz się w apartamencie z własnym wyżywieniem lub po prostu potrzebujesz kupić żywność i inne niezbędne produkty, wypróbuj poniższe rozwiązania:

* '''Tesco Metro''' ma sklep na New George Street (na wschodnim krańcu ulicy), czynny codziennie od 7:00 do 22:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy to jest czynny od 11:00 do 17:00). To mały supermarket, w którym znajdziesz większość artykułów spożywczych codziennego użytku i innych.
* '''Sainsbury's''' ma sklep w Armada Centre (wejście na rogu Armada Way i Mayflower Street). Może się to przydać, jeśli potrzebujesz większego wyboru produktów niż w Tesco Metro, ponieważ jest on nieco większy. Sklep jest czynny codziennie od 7:00 do 20:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy jest czynny od 10:30 do 16:30).
* '''The Cooperative Food''' ma wiele małych sklepów w całym mieście. Są to wygodne sklepy typu convenience i zazwyczaj otwarte do późna. Na przykład sklepy znajdują się przy Southside Street i Hoegate Street w Barbican, a kolejny przy Regent Street, co jest wygodne, jeśli mieszkasz na terenie uniwersytetu lub w jego akademikach. Znajdziesz je również na przedmieściach i w innych częściach miasta. Poza centrum miasta znajduje się kolejny większy Sainsbury's w Marsh Mills, Asda w Estover (czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel) oraz dwa duże oddziały Tesco (jeden w Crownhill i jeden w Woolwell, ten drugi jest sklepem Extra i czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel).

== Gastronomia ==
Jak na miasto tej wielkości, Plymouth nie ma zbyt wielu znakomitych restauracji, choć znajduje się tu restauracja Tanners prowadzona przez braci Jamesa i Chrisa Tannerów. James jest znanym szefem kuchni w brytyjskiej telewizji. W okolicy znajduje się wiele dobrych restauracji. Wśród nich: The Horn of Plenty w [[Gulworthy]] (32 km) niedaleko [[Tavistock]]; '''New Carved Angel''' w [[Dartmouth]] (56 km), która kiedyś została uznana za najlepszą restaurację w Wielkiej Brytanii; oraz '''Gidleigh Park Hotel''' w [[Chagford]].

[[Plik:Cornish pasty.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, cały. Można go nadziewać dowolnym nadzieniem. To sycący lunch.]]

[[Plik:Cornish pasty - cut.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, rozcięty (choć zwykle je się go palcami, trzymając grubą skórkę). Pokazano tradycyjne wypełnienie.]]

Wzdłuż nabrzeża Barbican ciągnie się wiele restauracji i barów. Godne uwagi jest to, że niewiele z nich serwuje świeże, lokalnie złowione ryby; to lokalna specjalność jak na miasto rybackie. Dorsza z Morza Północnego zazwyczaj podaje się w panierce i z frytkami.

Jak w każdym dużym mieście, w pobliżu większości dzielnic Plymouth znajduje się mnóstwo barów szybkiej obsługi i restauracji. Zakup jedzenia na wynos w Plymouth może okazać się opłacalną alternatywą dla restauracji, oferując równie szeroki wybór dań.

Oczywiście każdy, kto odwiedza West Country, powinien spróbować tradycyjnego pasztecika (w Plymouth prośba o pasztecik „kornwalijski” może spotkać się z drwinami: wystarczy powiedzieć „pasztecik”, a zrozumieją!) – mieszanki mięsa i ziemniaków zawiniętej w ciasto. Spróbuj pasztecików '''Ivora Dewdneya''', aby jeść je tak, jak miejscowi robią to od ponad siedemdziesięciu lat, lub odwiedź znakomitą firmę '''Oggy Oggy Pasty Company''', która ma wiele oddziałów, lub doskonałą '''Barbican Pasty Company''' na Southside Street w dzielnicy Barbican. Tradycyjne nadzienie to mieszanka rozdrobnionej wołowiny, brukwi, cebuli i ziemniaków, ale obecnie dostępne są również inne smaki. Często dostępne są również nadzienia wegetariańskie.

Tradycyjnie jadało się, trzymając za grubą warstwę ciasta i jedząc od strony miękkiego ciasta – dzięki temu, jeśli byłeś górnikiem (wydobycie metali było dużym interesem w Devon i Kornwalii w XVIII i XIX wieku, zwłaszcza cyny, ołowiu i miedzi) lub rybakiem, nie dotykałeś brudnych palców. Gruba warstwa ciasta oznaczała, że ​​nawet jeśli jadłeś lunch z trującą cyną lub ołowiem na rękach, nie zatrułeś się! Oczywiście dzisiaj możesz zjeść całość, łącznie z warstwą ciasta!

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Cap'n Jasper's'''|50.36760 |-4.13419 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://capn-jaspers.co.uk/ Cap'n Jasper's]''', 18 The Barbican. 8:00-23:00. „Słynna na całym świecie z dobrego jedzenia”, restauracja w Barbican oferująca niedrogie dania. 
* {{Znacznik|'''Union Rooms'''|50.3697266  |-4.1480376 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Union Rooms''', 19 Union St. Pub Wetherspoon w centrum miasta, w którym można napić się piwa i zjeść burgery. 
* {{Znacznik|'''Port O Call'''|50.3707943  |-4.1509612 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Port O Call''', 23 Bishops Place. 
* {{Znacznik|'''Noahs Ark'''|48.39062 |-4.1444649 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Noahs Ark''', 32A Courtenay St. 
* {{Znacznik|'''Cornwall Street Fish Bar'''|50.3722901 |-4.1472353 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cornwall Street Fish Bar''', 33-35 Market Ave. 
* {{Znacznik|'''The Snack Box'''|50.3727811  |-4.1459857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Snack Box''', 7 Market Way. 
* {{Znacznik|'''Jake's In The City'''|50.3723100 |-4.1447878 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Jake's In The City''', 85 Cornwall St.
* {{Znacznik|'''Harbourside Fish and Chips'''|50.3672589  |-4.1349226 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Harbourside Fish and Chips''', 35 Southside St.
* {{Znacznik|'''Brass Monkey'''|50.3704825 |-4.1399551 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brass Monkey''', 12-14 Royal Parade.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Barbican Kitchen'''|50.3678055 |-4.1377215 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.barbicankitchen.com/ Barbican Kitchen]''', Black Friars Distillery, 60 Southside St. Otwarte 7 dni w tygodniu na lunch i kolację, mieści się w zabytkowej destylarni ginu przy Barbican (jak sama nazwa wskazuje!). 
* {{Znacznik|'''Veggie Perrin's'''|50.3732631 |-4.1446158 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.veggieperrin.com/ Veggie Perrin's]''', 97 Mayflower Street (''naprzeciwko dolnego krańca Armada Centre''), ☏ +44 1752 252-888. 18:00-22:00. Bardzo przyjemna, rodzinna restauracja indyjska, która serwuje świeże dania wegetariańskie na poczekaniu. Samosy i dal są wyjątkowo smaczne. Gorąco polecam. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Lantern Restaurant'''|50.3724302  |-4.1445095 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Lantern Restaurant''', 88 Cornwall St. Dania cypryjskie i greckie 15-30 GBP.
* {{Znacznik|'''Cafe India'''|50.3809256  |-4.1651927 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe India''', 18 Church St, Stoke Village. Ceniona indyjska restauracja w Plymouth. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Platters'''|50.3670703  |-4.1346933 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Platters''', 12 The Barbican. Bardzo dobre dania z owoców morza, spróbuj przegrzebków jako przystawki, a jeśli masz miejsce, dużej ryby z frytkami. 20-30 GBP. 
* {{Znacznik|'''Barbican Pasta Bar'''|50.3673036  |-4.1355596 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Barbican Pasta Bar''', 40 Southside St. Głównie kuchnia włoska: pizza i makarony. Ceny dań z makaronem są umiarkowane. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Foodie'''|50.3724501 |-4.1438788 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Foodie''', 72 Cornwall St. Restauracja kawiarniana serwująca pyszne tradycyjne dania kuchni polskiej i angielskie śniadania. 10-20 GBP. 
* {{Znacznik|'''The Lord Louis'''|50.39178 |-4.04903 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lord Louis''', Glen Rd, Plympton, PL7 2DE (''w Plympton''). Podmiejska restauracja serwująca steki.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''The Artillery Tower'''|50.3614317  |-4.1613209 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Artillery Tower''', Durnford St, Stonehouse.

== Życie nocne ==
[[Plik:Armada Way, Plymouth - geograph.org.uk - 1556164.jpg|thumb|Armada Way – billboard przedstawia fragment znanego obrazu artystki Beryl Cook, która osiedliła się w Plymouth. Plakat przedstawia fragment dzieła zatytułowanego „Clubbing in the Rain”, namalowanego w jej charakterystycznym stylu.]]
Jeśli szukasz miejsca na drinka, są dwa główne: '''West End''' (zwłaszcza '''Union Street''' i okolice Derry's Cross) oraz '''Barbican'''. Spośród nich Barbican ma nieco przyjemniejszą atmosferę, szczególnie w letnie wieczory, kiedy wiele osób pije na zewnątrz. Jednak dobre puby i bary można znaleźć również w innych częściach miasta, w tym w dzielnicy Mutley, która przyciąga wielu studentów.

* {{Znacznik|'''The Dolphin'''|50.367127 |-4.134935 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Dolphin''', 14 The Barbican, PL1 2LS, ☏ +44 1752 660-876. Pub przy Plymouth Barbican, idealnie zachowany bas nalewany prosto z beczki i ostatni tradycyjny pub dla pijaków. The Dolphin jest obecny na wielu obrazach wybitnej artystki Plymouth, Beryl Cook, i od dawna organizuje koncerty muzyki folk w niedzielne lunche. 
* {{Znacznik|'''The Millbridge Inn'''|50.375280 |-4.159660 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.themillbridgeinn.com/ The Millbridge Inn]''', 23 Molesworth Rd, Stoke, PL1 5LZ (''Millbridge''), ☏ +44 1752 563-056. Niedz. Pn.-Śr. 10:00-23:00, Czw. 10:00-północ, Pt. Sob. 10:00-1:00. Pub w Ferkin, zazwyczaj z muzyką na żywo w piątkowe i sobotnie wieczory. 
* '''The China House''' (''w Coxside''). Z tego miejsca roztacza się wspaniały widok na port i Barbican. 
* '''Voodoo Lounge''', 1 Charles St, PL1 1QH (''w centrum miasta''). Alternatywny pub, w którym grają zespoły rockowe/indie/punkowe/alternatywne, odbywają się wieczory otwartego mikrofonu i quizy. 
* {{Znacznik|'''The Fortescue'''|50.38158|-4.13339 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.greeneking.co.uk/pubs/devon/fortescue The Fortescue]''' (lokalnie znany jako „The Fort”), Moor View Terrace, Mannamead, PL4 7DS (''w Mutley Plain''). Miejsce, w którym można spróbować prawdziwego brytyjskiego piwa, regularnie zdobywające nagrody w oddziale CAMRA (Kampania na rzecz Real Ale) dla najlepszego pubu Real Ale w mieście. The Fort to zarówno tradycyjny pub, jak i centrum lokalnej społeczności, oferujące szeroki wachlarz atrakcji, w tym muzykę, rzutki, własną drużynę krykieta i grupę robótek ręcznych. 
* {{Znacznik|'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill'''|50.3673787|-4.1417811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill''', Armada Way (''w Crowne Plaza Plymouth''), ☏ +441752 639937. Codziennie w godzinach 12:30–17:00 i 17:00–21:00. 
* '''Puby, kluby i bary''', ze względu na ogromną populację studentów, w Plymouth działają praktycznie wszystkie sieciówki w kraju i mnóstwo lokalnych talentów. Dobre miejsca na drinka to Barbican, okolice uniwersytetu, Mutley i Union Street, szczególnie w piątkowe i sobotnie wieczory.

== Imprezy ==
* '''[https://www.britishfireworks.co.uk/ Brytyjskie Mistrzostwa Fajerwerków]''' to niezwykle imponujące, dwudniowe zawody pomiędzy najlepszymi profesjonalnymi firmami zajmującymi się pokazami fajerwerków, które zdobywają tytuł „Mistrza Mistrzów”. Uznawane za najważniejszy coroczny pokaz w Wielkiej Brytanii, odbywają się w „naturalnym amfiteatrze” Plymouth Sound, co oznacza, że ​​fajerwerki można oglądać z samego miasta, z okolicznych wzgórz lub z łodzi pływających po zatoce. To coroczne wydarzenie przyciąga tysiące turystów, a zatoka jest zatłoczona zarówno prywatnymi, jak i komercyjnymi statkami, dlatego warto przyjechać z wyprzedzeniem. Zaleca się korzystanie z transportu publicznego, jeśli przyjeżdża się z przedmieść, ponieważ korki mogą być bardzo duże.

== Nocleg ==
W Plymouth znajduje się wiele hoteli, pensjonatów, pensjonatów i innych miejsc noclegowych. Jeśli znajdziesz się w mieście i potrzebujesz miejsca na nocleg, spróbuj przejść się na zachód od Hoe, wokół Citadel Road East/West i Leighton Street. Można także odwiedzić Centrum Informacji Turystycznej przy Barbakanie, które posiada obszerniejszą listę miejsc noclegowych.

Jak w każdym mieście przyzwoitej wielkości, istnieje wiele opcji zakwaterowania, [https://www.visitplymouth.co.uk/ Centrum Informacji Turystycznej w Plymouth] (☏ +44 1752 306-330) będzie w stanie zapewnić większą pomoc

Nagle pojawia się nadwyżka hoteli lub zakwaterowania w stylu Travelodge ze średniej lub niskiej ceny w centrum miasta, gdzie zawsze można znaleźć oferty i które zapewniają lepszą jakość i wygodę niż tradycyjne hotele typu bed and breakfast, chociaż dziesiątki z nich ciężko pracują, aby ulepszyć swoją ofertę.

* '''Letnie zakwaterowanie na Uniwersytecie w Plymouth''', ☏ +44 1752 588-644. Tylko lipiec i sierpień. Komfortowe zakwaterowanie w centrum miasta w sezonie. Do wyboru są pokoje jedno-standardowe lub jedno- i dwuosobowe z łazienką już od 20 GBP za noc, z możliwością wyboru z wyżywieniem we własnym zakresie lub samym pokojem. Obiekt znajduje się w odległości krótkiego spaceru od głównej dzielnicy handlowej, nabrzeża oraz dworca kolejowego i autobusowego.
* {{Znacznik|'''Ibis'''|50.3959192|-4.0957634|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/2093/index.en.shtml  Ibis]''', Longbridge Road, PL6 8LR (''w Marsh Mills (''na północny zachód od miasta, bezpośrednio przy autostradzie Devon Expressway''). 
* {{Znacznik|'''Copthorne Hotel'''|50.3745 |-4.1431 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.millenniumhotels.com/en/plymouth/copthorne-hotel-plymouth/#rooms Copthorne Hotel]''', Armada Way PL1 1AR, ☏ +44 1752 224-161. Część sieci posiadającej hotel w centrum Plymouth.
* {{Znacznik|'''Crowne Plaza Plymouth'''|50.3674 |-4.1416 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ihg.com/crowneplaza/hotels/us/en/plymouth/plhuk/hoteldetail Crowne Plaza Plymouth]''', Armada Way, PL1 2JH, ☏ +44 1752 639900, enquiries@cpplymouth.co.uk. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Hotel z 211 pokojami, Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill, klubem rekreacyjnym, spa i sauną na miejscu, 7 salami konferencyjnymi i 130 miejscami parkingowymi. Znana z najlepszego widoku na Plymouth Sound ze swojej restauracji. 
* Kempingi znajdują się także w Marsh Mills [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1413/ Riverside Camp]. Jest dobrze oznakowane zarówno od centrum miasta, jak i od drogi do i z [[Exeter]], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=5378/ Plymouth Sound Caravan Club], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1414/ Brixton Caravan &amp; Camping Park] i wielu innych w okolicy.
* {{Znacznik|'''Plymouth Backpackers Hotel'''|50.36981  |-4.15405 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.exeterbackpackers.co.uk/ Plymouth Backpackers Hotel]''', 172 Citadel Rd, The Hoe, PL1 3BD. 
* '''Avalon Guest House''', 167 Citadel Road The Hoe Plymouth PL1 2HU, ☏ +44 1752 668127. Zameldowanie: 13:00, wymeldowanie: 10:00. Przyjazny, spokojny i komfortowy, rodzinny pensjonat położony przy Plymouth Hoe, w sercu Plymouth. 
* {{Znacznik|'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)'''|50.36865 |-4.12920 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)''', 28 Sutton Rd, Plymouth PL4 0HT, ☏ +44 333 321 1393. Przyjazny Premier Inn obok portu. Doskonałe, choć dość drogie jedzenie w hotelowej restauracji i barze.

== Kontakt ==
Od sierpnia 2024 w Plymouth i na jego drogach dojazdowych dostępny jest zasięg 4G od O2 oraz 5G od EE, Three i Vodafone, a w centrum miasta szeroko dostępny jest zasięg 5G od większości głównych sieci telefonicznych.

== Bezpieczeństwo ==
Jest mało prawdopodobne, że doświadczysz jakichkolwiek problemów w Plymouth, o ile będziesz kierować się zdrowym rozsądkiem. Choć z pewnością nie jest to najniebezpieczniejsze z brytyjskich miast, Plymouth ma kilka obszarów, których najlepiej unikać nocą, zwłaszcza jeśli jesteś sam. Należą do nich okolice Union Street późno w nocy, gdzie pijacy mogą wpaść w szał, a atmosfera może być nieprzyjemna. Nie jest niczym niezwykłym widzieć pijackie bójki na Union Street po zmroku. Z tego powodu w nocy zazwyczaj jest tam obecna policja.

Miasto zawsze zmagało się z pewnym stopniem ubóstwa społecznego, z pensjami wciąż znacznie niższymi od średniej krajowej, a otaczającymi je miastami i kurortami w [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]], często odwiedzanymi przez przybyszów z bogatszych regionów. W centrum miasta czasami kręcą się żebracy. Jeśli zostaniesz o to poproszony, nie dawaj im żadnych pieniędzy, ponieważ zaostrzy to problem, a Twoje pieniądze prawdopodobnie zostaną wydane na alkohol lub narkotyki. Unikaj nawiązywania z nimi kontaktu wzrokowego, a jeśli zostaniesz poproszony o „oszczędzenie drobnej zmiany, proszę”, po prostu przejdź obok i powiedz stanowczo, ale grzecznie „nie dzisiaj” lub „nie, przepraszam”.

Główny komisariat policji znajduje się w Charles Cross, naprzeciwko centrum handlowego Drake Circus i obok Uniwersytetu Artystycznego.

W większości obszarów o dużym natężeniu ruchu w mieście znajdują się także fioletowe stacje alarmowe, wyposażone w przycisk, za pomocą którego można uzyskać pomoc od lokalnej policji. Stacje posiadają pełne oświetlenie i pokrycie CCTV.

== Zdrowie ==
* {{Znacznik|'''Szpital Derriford'''|50.4162|-4.1141|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Derriford''' znajduje się na północnych przedmieściach miasta. Jest to szpital miejski, który może zapewnić opiekę w nagłych wypadkach za pośrednictwem karetki pogotowia lub izby przyjęć. Jest czynny przez cały rok.
* {{Znacznik|'''Cumberland Centre'''|50.36989675664227|-4.168686740731989|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Cumberland Centre''' to ośrodek opieki doraźnej w dzielnicy Devonport, na zachód od miasta, oferujący prześwietlenia rentgenowskie i leczenie drobnych urazów. Centrum jest czynne codziennie w godzinach 8:00-20:00, jednak pracownia rentgenowska otwierana jest od godziny 9:00.
Opieka w nagłych wypadkach jest bezpłatna dla wszystkich, a posiadacze Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) mają prawo do bezpłatnego leczenia w ramach NHS na wszystkich oddziałach.

== Informacje turystyczne ==
'''Centrum Informacji Turystycznej''' znajduje się w dzielnicy Barbican, na nabrzeżu naprzeciwko Mayflower Steps, pod adresem 3-5 The Barbican (to jest adres). Jest czynne przez cały rok od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-17:00 oraz w soboty w godzinach 10:00-16:00.

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Devon}}

[[Kategoria:South West England]]</text>
      <sha1>251y5p3d70d3wg5os6w4tqquvi7bole</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158389</id>
      <parentid>158388</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T21:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wyjazd */</comment>
      <origin>158389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82852" sha1="d77tht1gwt3dibb4ieqav89cwfzy3v7" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Plymouth
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Plymouth 2018.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Plymouth.svg
 |mapa             = Plymouth_UK_locator_map.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Wielka Brytania]] / [[Plik:Flag of England.svg|20px]] [[Anglia]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Devon.svg|20px]] [[Devon]]
 |powierzchnia     = 80
 |wysokość         = 34
 |ludność          = 277 800
 |prefiks          = 01752
 |kod pocztowy     = PL1–9
 |www              = http://plymouth.gov.uk/
}}
[[Plik:Plymouth Hoe from Staddon Heights.jpg|thumb|Plymouth Hoe ze Staddon Heights i widok na wody zatoki Plymouth Sound.]]
[[Plik:Smeatons tower - Plymouth Hoe.jpg|thumb|Wieża Smeatona – Plymouth Hoe]]
'''Plymouth''' to miasto w hrabstwie [[Devon]] i największe miasto na południowym wybrzeżu [[Anglia|Anglii]], liczące w 2021 roku 265 000 mieszkańców. Leży około 310 km na południowy zachód od [[Londyn]]u, gdzie rzeka Plym i rzeka Tamar (wymawiane „TAY-mar”) wpływają do rozległej zatoki Plymouth Sound, tworząc idealny naturalny port. Morze stanowiło serce Plymouth od czasu jego założenia w średniowieczu jako faktorii handlowej i źródła dobrobytu. Plymouth było punktem, z którego Ojcowie Pielgrzymi opuścili Anglię w 1620 roku, udając się do [[Massachusetts]], co dziś upamiętniają Schody Mayflower.

== Charakterystyka ==
[[Plik:PlymouthBarbican.jpg|right|thumb|Łodzie rybackie na Barbican w Plymouth]]
Plymouth to jedno z klasycznych [[Anglia|angielskich]] miast oceanicznych i od wieków jest ośrodkiem żeglugi; najpierw dla handlu i żeglugi handlowej, a dziś jako baza dla Królewskiej Marynarki Wojennej. Rzeczywiście, stocznia Devonport jest najbardziej rozbudowaną bazą morską w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. Woda i możliwości spędzania wolnego czasu przyciągają do Plymouth wielu turystów, podobnie jak różne muzea i inne atrakcje turystyczne. Dodatkowo położenie blisko Dartmoor i innych atrakcji południowego Devon na wschodzie i [[Kornwalia|Kornwalii]] na zachodzie czyni go doskonałą bazą wypadową na wycieczkę do [[South West England|południowo-zachodniej Anglii]].

Miasto zostało mocno zbombardowane podczas II wojny światowej, a znaczna część centrum miasta została zniszczona. Po wojnie powstał najpierw kompleksowy plan odbudowy starannie zaplanowanych przestrzeni miejskich i eleganckich budynków ulic handlowych w centrum miasta, wybudowanych w latach pięćdziesiątych XX wieku. Jednak ze względu na ograniczenia budżetowe wiele budynków wzniesionych w latach 60. i 70. XX wieku miało niską jakość architektoniczną i obecnie są one burzone i zastępowane w całym mieście nowoczesnymi (z wyjątkiem niektórych jakości, takich jak zabytkowa wieża Civic Center na Paradzie Królewskiej). W rezultacie istnieje wiele nowoczesnych budynków, a kolejne są w budowie.

Plymouth to przyjazne miasto, w którym panuje egalitarna atmosfera i poczucie otwartości wśród mieszkańców, przy czym mniej jest dowodów na ostry podział między bogatymi i biednymi, jaki można spotkać w dużej części południowej części Anglii. Miasto otaczają wspaniałe krajobrazy Devonu i Kornwalii, a słynne lokalizacje, takie jak Hoe, Barbican i Plymouth Sound, przyciągają co roku tysiące turystów, a mimo to Plymouth nie ma atmosfery „pułapki turystycznej”, która wisi nad wieloma innymi angielskimi miastami. Dla tych, którzy kochają morze, wybrzeże lub ponure krajobrazy Dartmoor, lub po prostu chcą odpocząć w gościnnym i interesującym mieście, Plymouth jest kuszącym i przyjaznym miejscem.

Mieszkaniec Plymouth nazywany jest '''Plymothian'''. Możesz także usłyszeć bardziej obraźliwe określenie „Janner”, ale nie nazywaj tak nikogo, jeśli jesteś gościem! W mieście jest duża obecność wojskowa, z główną bazą Królewskiej Marynarki Wojennej w Devonport, pułkiem komandosów armii brytyjskiej w Królewskiej Cytadeli i bazą Royal Marines w Stonehouse. Ponadto prawdopodobnie znajdziesz tu wielu turystów i studentów.

=== Orientacja ===
[[Plik:Plymouth shown within Devon and UK.png|thumb|Położenie Plymouth, pokazane w hrabstwie Devon i Wielkiej Brytanii]]
Miasto położone jest w południowo-zachodnim narożniku [[Devon]]u, a [[Kornwalia]] zaczyna się tuż na zachód od miasta. Leży między dwoma ujściami rzek: estuarium rzeki Tamar („TAY-mar”) na zachodzie (estuarium nazywa się '''Hamoaze''') i estuarium rzeki Plym na wschodzie (zwane '''Cattewater'''). Na południu znajduje się '''Plymouth Sound''' (wszyscy nazywają go po prostu „The Sound”), duża zatoka ograniczona od zachodu Półwyspem Rame, który obecnie jest częścią [[Kornwalia|Kornwalii]], a od wschodu Półwyspem Mount Batten. Tworzy on jeden z najbardziej imponujących naturalnych portów na świecie, w którym można zobaczyć niezliczone jachty, żaglowce, kajaki, inne jednostki rekreacyjne, a nawet małe kutry rybackie (których w Plymouth jest całkiem sporo). Sound jest chroniony przed morzem przez ogromny falochron na jego południowym krańcu, dobrze widoczny z brzegu. Często można zobaczyć wokół niego okręty wojenne.

Tuż nad wodą znajduje się porośnięty trawą teren zwany '''Plymouth Hoe''' (zawsze nazywany po prostu „the Hoe”), którego nazwa pochodzi od saksońskiego słowa oznaczającego „trawiaste zbocze”. Hoe łatwo rozpoznać po wznoszącej się na nim latarni morskiej (Smeaton's Tower) i rozległym, trawiastym terenie. Stąd, zaplanowanego w ramach wielkiej przebudowy lat 50. XX wieku, biegnie na północ od „kręgosłupa” miasta. Od Smeaton's Tower na Hoe do stacji kolejowej na północ od centrum miasta (które można rozpoznać po wieży z lat 70., InterCity House). Tym „kręgosłupem” jest '''Armada Way''', szeroka ulica, w większości przeznaczona dla pieszych, z biurami rady miejskiej na południowym krańcu oraz sklepami, bankami i kawiarniami na północy. Ze wschodu na zachód przez Armada Way biegną inne ważne ulice centrum miasta z ich eleganckimi, choć już wyblakłymi budynkami: Royal Parade, New George Street, Cornwall Street i Mayflower Street. Te ulice w centrum miasta są ograniczone ruchliwymi arteriami głównymi. Na wschód od Hoe znajduje się dzielnica '''Barbican''' (z historycznymi ulicami i dużym portem/mariną), a duży i imponujący kampus Uniwersytetu w Plymouth znajduje się tuż po drugiej stronie głównej drogi, na północny wschód od centrum miasta. Inne główne ulice znajdują się przy tych ulicach.

=== Historia ===
[[Plik:HMNB Devonport.jpg|thumb|Baza Royal Navy w Plymouth, HMNB Devonport, nad wodami Hamoaze (tj. estuarium rzeki Tamar)]]
[[Plik:Buildings at St Andrew's Cross, Plymouth - geograph.org.uk - 1776575.jpg|thumb|Budynki przy St Andrew's Cross w Plymouth, zbudowane w ramach rekonstrukcji z lat 50. XX wieku. W budynku po lewej stronie mieści się Poczta Główna.]]
[[Plik:Plynouth Sound A.jpg|thumb|Widok na Plymouth Sound, przedstawiający Tinside Lido]]
Miasto Plymouth leży w historycznym hrabstwie [[Devon]]. Obszar ten został po raz pierwszy odnotowany w Księdze Domesday jako „Sudtone” (1086; później Sutton), które znajdowało się w miejscu, gdzie dziś znajduje się Barbican. Mniej więcej w tym samym czasie istniał również port handlowy Plympton, położony dalej w górę rzeki (do dziś funkcjonuje jako przedmieście). Jednak rzeka Plympton zamuliła się w XI wieku, a obszar ten stopniowo stał się znany jako „Plymouth”. '''Morze''' zawsze było sercem historii Plymouth i ma długą i bogatą tradycję morską. Jego rozwój z małej wioski rybackiej, a następnie portu handlowego, opierał się na położeniu nad jednym z największych naturalnych portów na świecie oraz na przedsiębiorczości żeglarzy: rybaków, kupców, korsarzy, a później Królewskiej Marynarki Wojennej.

Plymouth było domem elżbietańskiego korsarza i bohatera/złoczyńcy, '''Sir Francisa Drake'a''' (choć urodził się w [[Tavistock]] kilka mil na północ) i stąd planował swoje najazdy i inne morskie przygody. W 1588 roku angielska marynarka wojenna, której częścią dowodził Drake, wypłynęła z Plymouth, by pokonać '''hiszpańską Armadę'''. Mówi się, że Drake odmówił opuszczenia portu, dopóki nie skończył gry w kręgle na Hoe. Choć to prawdopodobnie bardziej legenda niż historia, do dziś na Hoe działa klub kręgli. W 1620 roku Ojcowie Pielgrzymi popłynęli do Nowego Świata, po tym jak zawinęli do Plymouth na naprawy, uciekając przed prześladowaniami religijnymi, by ostatecznie założyć kolonię [[Plymouth (Massachusetts)|Plymouth]] w [[Massachusetts]]. Plymouth było bastionem sił parlamentarnych w angielskiej wojnie domowej, co zostało zapisane w historii tego miejsca w takich miejscach jak park Freedom Fields. Po restauracji, nowy król, Karol II, nakazał budowę potężnego fortu ('''Królewskiej Cytadeli'''), aby chronić miasto przed najeźdźcami – tak wielkie było jego strategiczne znaczenie. Działa fortu skierowane były jednak również w głąb lądu, co miało być sygnałem dla mieszkańców miasta, gdzie powinni być lojalni! Królewska Cytadela nadal jest siedzibą oddziału armii. '''Królewska Stocznia''' została zbudowana w tym rejonie, nad brzegiem rzeki Tamar, w 1690 roku. Plymouth zostało połączone w 1914 roku z miastami Devonport i Stonehouse, tworząc nowoczesne miasto, któremu prawa miejskie nadano w 1928 roku. Obejmuje ono historyczne obszary Plymstock i Plympton.

Miasto zostało poważnie zniszczone przez bombardowania podczas '''II wojny światowej''' (1939–1945), a centrum miasta zostało później gruntownie przebudowane. W Charles Cross, zrujnowany Kościół św. Karola pozostał jako pomnik pamięci wielu poległych. Za nim, w dramatycznym stylu, wzniesiono centrum handlowe Drake Circus, które stanowiło imponujące wejście do miasta od południowego wschodu. Ulice handlowe w centrum miasta zostały przebudowane jako pierwsze, zgodnie z wielkim planem Sir Patricka Abercrombiego. W rezultacie powstały eleganckie, okazałe budynki z lat 50. XX wieku, które można podziwiać na ulicach takich jak Armada Way, New George Street i Cornwall Street. Obecnie jednak wymagają one renowacji. Znaczna część pozostałej części przebudowy obejmowała tanie budynki w stylu brutalistycznym, modnym w latach 60. i 70. XX wieku, z których większość nie miała walorów architektonicznych. Wyjątkiem było jednak Centrum Obywatelskie, wpisane na listę zabytków klasy II. Zachowało się wiele zabytkowych budynków, szczególnie w okolicy Barbican Centre, odizolowane przykłady w centrum miasta, takie jak Muzeum Miejskie, a także te poza centrum, które uniknęły najgorszych bombardowań (np. Royal William Yard).

Z uwagi na dramatyczne nadmorskie położenie, otaczający krajobraz jest niezwykle imponujący. Plymouth jest na przemian surowe i pagórkowate, a czasem zielone i faliste. Słynny Dartmoor został uznany za park narodowy w 1951 roku. Do popularnych miejsc należą Wieża Smeatona (latarnia morska odbudowana na Hoe z pierwotnej lokalizacji na Eddystone Rock, kiedy to zastąpiono ją nową), Półwysep Mount Batten, Narodowe Akwarium Morskie oraz Opactwo Buckland, dawny dom Drake'a. Turystyka jest ważnym aspektem gospodarki Plymouth. Prawie 12 milionów ludzi odwiedza Plymouth każdego roku. Oprócz wszystkich atrakcji nowoczesnego miasta, Plymouth jest popularną bazą wypadową do innych znanych miejsc, w tym plaż i szlaków turystycznych wybrzeża [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]] oraz ponurego krajobrazu pobliskiego [[Dartmoor]].

=== Geologia ===
Miasto Plymouth składa się z wielu rodzajów skał. Hoe, na południu miasta, składa się z wapienia dewońskiego, który również został wykorzystany do budowy dość dużej części miasta (większość starszych domów i budynków ma przynajmniej elewacje z kamienia). Obszar wokół stacji zbudowany jest z mułowca, który również pochodzi z dewonu. Zewnętrzne obszary miasta to coraz wyższe klasy zmetamorfizowanego mułowca, z okazjonalnymi poduszkowymi lawami na wzgórzach. [[Dartmoor]] to masywny batolit (duża bryła) granitu, podczas gdy Cawsand i Kingsand (dostępne promem z Barbican) zawierają różnorodne struktury magmowe.

== Dojazd ==
[[Plik:Royal William Yard, Plymouth, Devon.jpg|thumb|Royal William Yard]]
=== Samolotem ===
Plymouth nie ma już własnego lotniska, ponieważ zostało zamknięte w 2011 roku. Można jednak skorzystać z innych w regionie i skorzystać z połączenia autobusowego, kolejowego lub samochodowego. Odwiedź stronę [https://www.nationalrail.co.uk/ www.nationalrail.co.uk], aby zaplanować podróż z tych miast lub z własnej stacji lotniska Gatwick do Plymouth.

* {{Znacznik|Port lotniczy Exeter|50.734444|-3.413889|typ=transport}}'''[http://www.exeter-airport.co.uk/ Port lotniczy Exeter]''' ({{IATA|EXT}}) znajduje się 45 minut jazdy samochodem na północny wschód (lub autobusem do Exeter i stamtąd pociągiem).
* W pobliżu znajduje się także {{Znacznik|Port lotniczy Bristol|51.382778|-2.719167|typ=transport}}'''[https://www.bristolairport.co.uk/ lotnisko w Bristolu]''' ({{IATA|BRS}}), które obsługuje loty do Wielkiej Brytanii i Europy różnymi liniami lotniczymi, w tym easyJet, Ryanair, Air France i innymi. Często kursującym autobusem można dojechać na stację Bristol Temple Meads, skąd w dwie godziny można dojechać pociągiem do Plymouth. Istnieje również bezpośredni autobus z lotniska do centrum Plymouth, obsługiwany przez firmę Stagecoach, a podróż trwa około trzech godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Gatwick|51.148056|-0.190278|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Gatwick]]''' ({{IATA|LGW}}) to przydatna opcja, jeśli przyjeżdżasz z zagranicy lub z dalszych miejsc w Wielkiej Brytanii. Loty oferowane są z całej Europy i innych miejsc na świecie, takich jak Bliski Wschód i [[Kanada]] (choć nie z USA). Z własnej stacji Gatwick można dojechać pociągiem do [[Reading]] i tam przesiąść się na pociąg do Plymouth; cała podróż z przesiadkami zajmuje około 5 godzin.
* {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Heathrow|51.4775|-0.461389|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Heathrow]]''' ({{IATA|LHR}}) jest przydatne, ponieważ przylatują tu samoloty ze wszystkich krajów świata. Wsiądź do pociągu Heathrow Express lub Heathrow Connect do stacji London Paddington; z Paddington bezpośrednie pociągi do Plymouth jadą 3,5–4 godziny.

=== Koleją ===
[[Plik:Plymouth (North Road) station (6395408523).jpg|thumb|Stacja kolejowa Plymouth. Za nią znajduje się InterCity Place — skorzystaj z tego punktu orientacyjnego, aby znaleźć stację.]]
{{Znacznik|Stacja kolejowa Plymouth|50.3778 |-4.143 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/plymouth/ Stacja kolejowa Plymouth]''', North Road, PL4 6AB (''na północ od centrum miasta, kilka minut spacerem''). 

Jeśli jedziesz ze wschodu lub na wschód, prawdopodobnie pojedziesz odcinkiem linii między [[Newton Abbot]] a [[Exeter]]. Jest to jeden z najbardziej malowniczych odcinków w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], ponieważ pociąg jedzie [https://greatscenicrailways.co.uk/lines/riviera-line/ Riviera Linie] wzdłuż nabrzeża między [[Teignmouth]] (wymawiane „Tin-muth”), [[Dawlish]] i [[Starcross]], a niesamowite klify i łagodne wzgórza zdobią całą trasę. Nie spuszczaj wzroku z okna!

* Połączenia '''Inter-City''' obsługują Great Western (głównie pociągami InterCity 125) i CrossCountry (głównie pociągami Voyager lub czasami InterCity 125). Bezpośrednie pociągi przyjeżdżają i odjeżdżają do stacji [[Londyn|London]] Paddington (podróż trwa 3–4 godziny), [[Bristol]]u (2 godziny), Midlands (np. [[Birmingham]] 3 godz. 40 min), stacji w północnej Anglii (kilka godzin) i [[Szkocja|Szkocji]] (np. [[Edynburg]] 9,5 godziny, [[Aberdeen]] 12 godzin!). Można również skorzystać z połączeń międzymiastowych na zachód do [[Kornwalia|Kornwalii]], do takich miejsc jak [[Penzance]] i [[Truro]]. Pociągiem bezpośrednim lub z przesiadką można dotrzeć do niemal każdego miejsca w [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] lub [[Walia|Walii]].
* '''Pociągi sypialne do [[Londyn]]u''' obsługuje Great Western. „[https://www.gwr.com/plan-journey/journey-information/on-board/night-riviera-sleeper Night Riviera]” odjeżdża z [[Londyn]]u około północy w każdą noc powszednią i niedzielę, przyjeżdża do Plymouth o 5:22 rano (5:36 rano w niedziele) i odjeżdża o 6:30 rano; pociąg kontynuuje podróż do [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]]. Dostępne są usługi budzenia lub możliwość ustawienia alarmu w telefonie!
* '''Połączenia lokalne''' w całym regionie zapewnia Great Western (głównie pociągami Sprinter) do stacji w [[Kornwalia|Kornwalii]], [[Devon]] i dalej.
Aby dostać się ze stacji Plymouth do centrum miasta, należy wyjść z głównego holu, skręcając w prawo. Na głównej drodze należy skręcić w lewo i iść nią (to Saltash Road — zobaczysz samochody pędzące w kierunku centrum miasta). Po dotarciu do węzła drogowego/ronda, należy skorzystać z przejścia podziemnego dla pieszych, aby przejść przez ulice i udać się do miasta centralną aleją (to Armada Way). Przed sobą zobaczysz budynki w centrum miasta. Armada Way prowadzi bezpośrednio przez dzielnicę handlową, aż do zabytkowego pomnika marynarki wojennej na Hoe. Na stacji jest też mnóstwo taksówek, można też wsiąść do autobusu z przystanków na Saltash Road (choć tak naprawdę nie jest daleko).

=== Samochodem ===
Główną trasą dojazdową do Plymouth ze wschodu i zachodu jest dwujezdniowa droga [[Plik:UK_road_A38.svg|25px]], która przebiega przez miasto (Devon Expressway). Łączy się ona z autostradą [[Plik:UK-Motorway-M5.svg|25px]] w [[Exeter]], umożliwiając dalszą podróż, a na zachodzie prowadzi do serca [[Kornwalia|Kornwalii]]. Droga [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]] łączy Plymouth z [[Tavistock]], [[Okehampton]], [[Plik:UK_road_A30.svg|25px]] i północnym [[Devon]]em.

=== Autokarem ===
Zarówno dworzec autobusowy w Plymouth, jak i dworzec autobusowy Armada znajdują się na Armada Way. Zastępuje on obecnie zamknięty dworzec autobusowy Bretonside przy Exeter Street.

{{Znacznik|Dworzec autobusowy Plymouth|50.3730201 |-4.1429011 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Plymouth''', 165 Armada Way, PL1 1HZ, ☏ +44 871 781 8181. 

[https://www.nationalexpress.com/en/help/coach-stations/plymouth National Express] obsługuje usługi na terenie [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], które przyjeżdżają i odjeżdżają stąd. Poza tym dojeżdżają tu także usługi lokalne i regionalne z miast regionu.

Autobusy '''[https://www.stagecoachbus.com/promos-and-offers/south-west/fly-the-south-west-falcon South West Falcon]''' łączą [[Bristol]], [[Taunton]], [[Exeter]] i Plymouth. Bilet jednorazowy z Plymouth do Bristolu kosztuje 28 funtów. Bilety można rezerwować online z wyprzedzeniem, ale rezerwacja nie jest wymagana.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, ale nie chcesz borykać się z problemami z parkowaniem w centrum miasta, w mieście znajdują się także trzy główne obiekty [https://www.parkandride.net/plymouth/index.shtml Park &amp; ​​Ride]: {{Znacznik|'''Coypool'''|50.393871|-4.082201|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Coypool''' (na wschód od Plympton), 2 {{Znacznik|'''George Junction'''|50.428016|-4.111886|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''George Junction''' (na północ) i {{Znacznik|'''Milehouse'''|50.388766|-4.152642|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Milehouse''' (centrum miasta).

=== Statkiem ===
{{Znacznik|Terminal promowy|50.36473796320755|-4.158242769546788|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. [https://www.brittany-ferries.com/ Brittany Ferries] oferuje połączenia do Plymouth z [[Santander]] (22 godziny) i [[Roscoff]] (6 godzin w ciągu dnia, 8 godzin w nocy). Terminal promowy znajduje się na zachód od centrum miasta, w Millbay Docks, około 0,80 km (800 m) spacerem od dzielnicy handlowej Hoe and Central.

== Komunikacja ==
{{mapa|50.3706|-4.1397|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Większość miejsc, w których znajdują się hotele i które odwiedzają turyści, znajduje się w centrum miasta i można łatwo między nimi spacerować. W rzeczywistości spacerowanie to świetny sposób na poznanie miasta i poznanie stylu życia mieszkańców Plymoth. Jednak zimą, podczas dalszej podróży (np. do zabytkowego Devonport) lub gdy po prostu nie masz ochoty lub nie możesz iść pieszo, istnieją inne opcje.

=== Pieszo ===
[[Plik:Plymouth Royal Parade PCB 421 W511WGH.jpg|thumb|Wiele linii autobusowych zatrzymuje się na dworcu Royal Parade w centrum miasta.]]
Mapę można otrzymać w Centrum Informacji Turystycznej w Barbican. Alternatywnie możesz wydrukować go z usługi map online, takiej jak OpenStreetMap, lub skorzystać z aplikacji map na smartfonie, ponieważ miasto zostanie szczegółowo opisane.

=== Autobusem ===
Autobus to główny środek transportu publicznego w Plymouth, obsługujący całe miasto. Dwie prywatne firmy obsługują wszystkie autobusy w celach zarobkowych: Plymouth CityBus (należąca do grupy GoAhead) i Stagecoach South West. Wiele z tych usług zatrzymuje się na przystanku Royal Parade w centrum miasta. Ceny biletów w obu przypadkach zależą od tego, jak daleko podróżujesz. W przypadku krótkiej podróży (np. ze stacji kolejowej do Royal Parade) opłata za przejazd dla jednej osoby dorosłej może wynosić 1,00 GBP lub 1,10 GBP; wzrośnie w przypadku dłuższych dystansów i może wynieść do 2,50 GBP w przypadku długich dystansów. Mapy autobusów można odebrać w Biurze Informacji Turystycznej w Barbican lub odwiedzić strony internetowe przewoźników pod adresem [https://www.plymouthbus.co.uk/ www.plymouthbus.co.uk/] i [http://www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/ www.firstgroup.com/ukbus/devon_cornwall/].

=== Taksówką ===
Aby zamówić taksówkę, skorzystaj z przydatnego numeru Taxifirst pod numerem ☏ +44 1752 222-222.

=== Łodzią ===
Jednym z najbardziej „lokalnych” sposobów poruszania się jest taksówka wodna lub łódź. Większość tych usług odjeżdża z '''lądowiska Barbican''' (przy schodach Mayflower) i jest obsługiwana przez prywatne firmy. Chociaż nie zawsze tak było, większość linii kursuje obecnie zimą. Niemniej jednak zaleca się sprawdzenie rozkładów jazdy, ponieważ niektóre usługi mogą być ograniczone, zazwyczaj wieczorem.

W zależności od długości podróży i przewoźnika ceny mogą wahać się od 1,50 GBP do 4,00 GBP. Ogólnie rzecz biorąc, nie płacisz, gdy wsiadasz. Po wypłynięciu łodzi lub tuż przed wypłynięciem członek załogi przyjdzie, aby odebrać płatność.

Dwie najpopularniejsze usługi wśród mieszkańców to prawdopodobnie linia Barbican-Mountbatten i prom Cremyll z Admiral's Hard do Mount Edgecumbe. Mogą one być stosunkowo zajęte wieczorami i w godzinach szczytu; Szczególnie prom Cremyll może być pełen dzieci w wieku szkolnym około 16:00 w czasie semestru. To powiedziawszy, faktycznie zabierają znaczną ilość czasu z podróży.

Inne trasy przydatne turystycznie to linia Barbican-Royal William Yard, Barbican-Mount Edgecumbe i Barbican-Cawsand/Kingsand.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Plymouth Hoe.jpg|thumb|Plymouth Hoe]]
[[Plik:Plymouth , Hoe Road Pavement - geograph.org.uk - 1178356.jpg|thumb|Wybrzeże w Plymouth, Hoe Road.]]
* {{zobacz
| name=[https://www.national-aquarium.co.uk/ Narodowe Akwarium Morskie]| alt= | url= | adres=Rope Walk, Coxside | lat=50.3666| long=-4.1313| wskazówki=
| tollfree=+44 844 893 7938 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największe akwarium w Wielkiej Brytanii i najgłębsze w Europie. Znajduje się w pobliżu historycznej dzielnicy Barbican, w której znajduje się najstarsza piekarnia w Wielkiej Brytanii (Jacka's) oraz Schody Mayflower, skąd Ojcowie Pielgrzymi wyruszyli do Nowego Świata w 1621 roku. To również idealne miejsce dla rodzin. Można do niego dotrzeć ze Schodów Mayflower/Barbican, przechodząc przez most nad śluzą, który prowadzi do mariny. Most obraca się, umożliwiając przepływanie łodzi, co jest ciekawym widokiem. Obowiązuje jednak opłata za wstęp z nieograniczonym wstępem przez 1 rok. Akwarium posiada również doskonałą restaurację rybną na zewnątrz, w której można zjeść na miejscu lub na wynos. Dorośli [16+]: 22,50 GBP, dzieci [3-15] 11,25 GBP, dzieci [poniżej 3 lat]: bezpłatnie, seniorzy [60+] 20,50 GBP (stan na grudzień 2023 r.)
}}
* {{Znacznik|Plymouth Hoe|50.36537|-4.14209|typ=natura}}'''Plymouth Hoe''' (The Hoe). Duży park publiczny na nabrzeżu, charakterystyczny dla Plymouth. Według legendy było to miejsce apokryficznej gry w kręgle Sir Francisa Drake'a przed jego starciem z hiszpańską Armadą w 1588 roku. Dziś z Hoe roztacza się wspaniały widok na Sound from the Hoe, w tym statki Royal Navy, które są zwykle obecne codziennie. Stań na motyce i spójrz na morze, aby zobaczyć, co możesz zobaczyć! Mieszkańcy Plymothii i goście przyjeżdżają tu, aby rozkoszować się morzem, opalać się latem, grać w piłkę nożną, spacerować z psami, po prostu spacerować i ogólnie dobrze się bawić. Latarnia morska Seaton's Tower zapewnia wspaniałe widoki na miasto, cieśninę Sound i morze, a wokół Hoe znajduje się wiele innych pomników, w tym pomniki poległych Królewskiej Marynarki Wojennej we wszystkich dotychczasowych konfliktach, pomnik Sir Francisa Drake'a i wiele innych. Kiedyś znajdował się tam diabelski młyn „Plymouth Eye”, ale obecnie został on zamknięty. Oficjalna rezydencja burmistrza, 3 Elliot Terrace, również wychodzi na Hoe. Dzień Sił Zbrojnych i inne uroczystości miejskie mają zazwyczaj swój centralny punkt tutaj, na Hoe.
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/outside-the-box/smeatons-tower Smeaton’s Tower]| alt= | url= | adres= | lat=50.3644| long=-4.14183| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kwi-Paź 10:00-17:00. Wysoko na Hoe, jest to symbol Plymouth i często przedstawiany w scenach miasta. Jest to latarnia morska, pomalowana na biało i czerwono, zbudowana na rafie Eddystone w 1759 roku kosztem 40 000 funtów przez inżyniera Johna Smeatona. Było to niesamowite osiągnięcie inżynieryjne swoich czasów i było prezentowane w licznych programach telewizyjnych, w tym w programie BBC Coast. Zbudowana z połączonych granitowych bloków, jedną z jej innowacji był kształt dębu (tj. szersza u podstawy), co pozwoliło jej wytrzymać fale morza, na skale, gdzie dwie poprzednie latarnie morskie zostały zmyte. Ostatecznie odkryto, że skała, na której stała, była podmywana przez morze, więc w XIX wieku zastąpiono ją wiktoriańską latarnią morską, a wieżę Smeatona przeniesiono na Plymouth Hoe jako pomnik. Od tego czasu stała się ikoną miasta. Wejdź na górę, aby podziwiać spektakularne widoki i obejrzeć wystawy o życiu na latarni morskiej; trzeba wejść po stromych drabinach, ale jeśli masz taką możliwość, warto. Wycieczkę prowadzi organizacja non-profit działająca w ramach Rady Miasta Plymouth. Cena: 5 funtów.
}}
[[Plik:The Mayflower Steps - geograph.org.uk - 531717.jpg|thumb|Schody Mayflower widziane z wody]]
* {{zobacz
| name=Schody Mayflower| alt= | url= | adres= | lat=50.366061| long=-4.134| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Schody Mayflower. Pomnik upamiętniający z XX wieku, wzniesiony w pobliżu miejsca, z którego Ojcowie Pielgrzymi wypłynęli na pokładzie naprawionego Mayflower, aby przepłynąć Atlantyk i osiedlić się w Ameryce Północnej. Dziś odpływają stamtąd statki wycieczkowe na wycieczki po Plymouth Sound, choć uważa się, że pierwotne miejsce znajdowało się w miejscu, gdzie obecnie stoi pub Admiral McBride. (Chociaż Schody Mayflower nadal są miejscem, gdzie turyści stoją i podziwiają). Na brzegu, naprzeciwko schodów, znajduje się budynek, w którym mieści się wystawa poświęcona Ojcom Pielgrzymom i Mayflower, a także miejskie Centrum Informacji Turystycznej. Wstęp na Schody Mayflower jest bezpłatny; w Centrum Mayflower obowiązują następujące opłaty: dorośli 2,00 GBP, seniorzy 1,50 GBP, osoby poniżej 16 lat 1,00 GBP.
}}
[[Plik:Barbican New Street.jpg|thumb|New Street w Barbican]]
* {{zobacz
| name=Barbican| alt= | url= | adres= | lat=50.367222| long=-4.136111| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarsza część Plymouth. Główna ulica nazywa się New Street, ale kiedyś nazywała się Rag Street. To historyczne serce Plymouth z mnóstwem galerii sztuki, restauracji, sklepów i domów wakacyjnych. Znajdują się tu także świetne puby i bary i spacerując po nich można poczuć wspaniałą atmosferę, tym bardziej, jeśli pije się na świeżym powietrzu w letni wieczór. Tutaj nakręcono więcej filmów ''Rozważna i romantyczna''. Jeśli jesteś miłośnikiem sztuki, w Barbican znajduje się kilka specjalistycznych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i galerii sztuki. Wielu lokalnych artystów zdobyło światową renomę, m.in. [http://www.berylcook.org/ Beryl Cook], [http://leewoods.com/ Lee Woods], [Brian Pollard i nieżyjący już Robert Lenkiewicz.
}}
* {{zobacz
| name=Powojenne Centrum miasta | alt= | url= | adres= | lat=50.3702 | long=-4.1425 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Skupiający się na Royal Parade i Armada Way został ostro oczerniony przez mieszkańców i media. Będąc w mieście warto jednak się zatrzymać i rozejrzeć się po okolicy. Jako najpełniejszy przykład powojennej odbudowy w Wielkiej Brytanii, jest to dzielnica o znaczeniu historycznym i architektonicznym. Zaplanował go nikt inny jak Patrick Abercrombie, który również przeprojektował Hongkong, a architektem niektórych budynków jest Thomas Tait. O nowoczesnym, niemal amerykańskim wyglądzie była to, według słów profesora Jeremy’ego Goulda, „egalitarna siatka, przestronna, przestronna, nieskomplikowana, dostępna i szeroko otwarta dla wszystkich… architektura przyszłości: czysta, jasna, demokratyczna i przede wszystkim optymistyczna”. Niektóre z najlepszych przykładów stylu lat 50. XX wieku znajdują się wzdłuż głównej osi Royal Parade i Armada Way, w tym budynek Royal Bank of Scotland, Pearl Assurance House i dawny budynek Co-Op przy Derry's Cross.
}}
* {{zobacz
| name=[https://royalwilliamyard.com/ Royal William Yard] | alt= | url= | adres= | lat=50.3617| long=-4.16475| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Niegdyś miejsce, z którego zaopatrywano brytyjską marynarkę wojenną. Obecność marynarki wojennej w Plymouth jest ogromna: w mieście znajduje się największa baza morska w Europie Zachodniej, która jest otwarta dla publiczności podczas Dni Marynarki Wojennej. Znajduje się w Stonehouse, dzielnicy Plymouth na zachód od Hoe. Latem można tam dopłynąć łódką z Barbakanu, przejść się pieszo lub dojechać autobusem. Obecnie tętniąca życiem przestrzeń publiczna z licznymi ekskluzywnymi kawiarniami, piekarniami i galeriami, a także prywatnymi apartamentami. Znane również jako miejsce kręcenia filmu Hornblower z ITV. Położony tuż obok parku Devil's Point, z widokiem na Kornwalię. Wstęp wolny.
}}
[[Plik:The Citadel, Plymouth - geograph.org.uk - 1580654.jpg|thumb|Królewska Cytadela, Plymouth]]
* {{zobacz
| name=[https://www.english-heritage.org.uk/visit/places/royal-citadel-plymouth/ Królewska Cytadela] | alt= | url= | adres=The Hoe | lat=50.3649| long=-4.13805| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zbudowana po angielskiej wojnie domowej, aby strzec Plymouth Sound i portu, była to główna twierdza Anglii, charakteryzująca się wybitnymi przykładami XVII-wiecznej architektury barokowej i wspaniałymi widokami na Plymouth Sound. Cytadela znajduje się na Hoe, z masywnymi ścianami, które bez wątpienia zobaczysz, spacerując wzdłuż nadmorskiej drogi. Cytadela nadal służy jako baza wojskowa dla 29 Pułku Komandosów Królewskiej Artylerii. Choć jest to siedziba Ministerstwa Obrony Narodowej, fort jest otwarty dla zwiedzających z przewodnikiem o 14:30 we wtorki (a latem także w czwartki o tej samej porze). Spotkaj się przed wejściem na Lambhay Hill, gdzie znajduje się wartownik wojskowy. Dorośli 5 GBP, dzieci 4 GBP, ulgowe 4 GBP.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/saltram Saltram House] | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.381667| long=-4.0825| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 333-500 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=saltram@nationaltrust.org.uk. Jak widać na początku książki Anga Lee „Rozważna i romantyczna” z 1999 roku. Uważany za dom jednych z najwspanialszych wnętrz Roberta Adamsa, zwłaszcza w neoklasycystycznym Saloonie, Saltram jest fantastycznie zachowanym przykładem wczesnogeorgiańskiej rezydencji. Jest również szczególnie interesujący, ponieważ wciąż widoczne są w nim różne „epoki”, w tym Tudorów i Palladiusza. Był domem hrabiów Morley, rodziny Parkerów, którzy byli mecenasami Sir Joshuy Reynoldsa i cieszyli się bliskimi przyjaźniami z Jane Austen. Posiadłość jest rozległa, a ogrody, oranżeria i park rozrywki są warte odwiedzenia. W okresach wzmożonego ruchu na terenie posiadłości bywa tłoczno. Dorośli 10 GBP, dzieci 5 GBP, rodziny 15-25 GBP, grupy dorosłych 8,50 GBP; zniżki na wstęp tylko do ogrodu.
}}
* {{zobacz
| name=[http://www.plymouthsynagogue.com/ Synagoga w Plymouth] | alt= | url= | adres=Catherine Street| lat=50.3694| long=-4.14082| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 306-330 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Synagoga w Plymouth jest najstarszym zachowanym domem modlitwy aszkenazyjskiej w kraju anglojęzycznym. Zawiera jedyną zachowaną „pełnokrwistą” barokową Arkę w Wielkiej Brytanii, imponującą wysokością dwóch pięter. W synagodze znajdują się także piękne witraże.
}}
* {{zobacz
| name=[https://theatreroyal.com/ Plymouth Theatre Royal] | alt= | url= | adres=Royal Parade| lat=50.369889| long=-4.145111| wskazówki=
| tollfree=+44 1752 267-222 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy teatr prowincjonalny w Wielkiej Brytanii i jeden z najchętniej odwiedzanych. Wystawiali i współprodukowali sztuki West Endu w Londynie, na Broadwayu, w Nowym Jorku i Plymouth. Od czasu do czasu wystawiane są tu również produkcje Royal Shakespeare Company, a także produkcje szekspirowskie cenionego japońskiego reżysera Yukio Ninagawy.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.landmarktrust.org.uk/crownhill-fort/ Fort Crownhill] | alt= | url= | adres=| lat=50.414| long=-4.13042| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Fort Crownhill, jeden z największych i najlepiej zachowanych tak zwanych „Pierścień ognia” Lorda Palmerstona, wyróżnia się kolekcją armat i broni, w tym jedną z zaledwie dwóch działających „znikających dział” Moncieffa. Znajdują się tu także koszary z epoki wiktoriańskiej i czasów II wojny światowej oraz labirynt podziemnych tuneli. Jest otwarte dla publiczności w ostatni piątek każdego miesiąca, oprócz wybranych weekendów, w których odbywają się weekendy „Living History”. Dla grup chcących przyjechać w innym terminie istnieje możliwość wcześniejszej rezerwacji wycieczki.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.standrewschurch.org.uk/ Kościół Minsterski św. Andrzeja] | alt= | url= | adres=| lat=50.3698| long=-4.1399| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Centrum anglikanizmu w mieście, w którym znajduje się tylko katedra rzymskokatolicka, ten XIV-wieczny kościół jest ikoną Blitz w Plymouth. Pośród dymu i ruin zniszczonego centrum miasta dyrektorka przybiła prosty drewniany napis na drzwiach zbombardowanego kościoła; „Resurgam” (Powstanę ponownie). Ten słynny gest jest często uważany za symbol wojennego ducha Plymouth. To nie jedyny powód do sławy ministra; gościł Katarzynę Aragońską, Sir Francisa Drake’a, Johna Hawkinsa i kapitana Bligha z ''The Bounty''.
}}
* {{zobacz
| name=Prysten House | alt= | url= | adres=Finewell Street| lat=50.3695| long=-4.13982| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy zachowany dom w centrum Plymouth, zbudowany w 1490 roku przez lokalnego kupca. Częściowo zajmowany przez restaurację Tanners.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.plymouth-diocese.org.uk/church/plymouth-city-centre-church-university-chaplaincy-christ-king/ Kościół rzymskokatolicki Chrystusa Króla] | alt= | url= | adres=Armada Way| lat=50.3699444 | long=-4.142124 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Powojenny kościół z cegły z piaskowca, otwarty w 1962 roku. Znaczący jako ostatnie dzieło Sir Gilesa Gilberta Scotta, odpowiedzialnego także za most Waterloo, elektrownię Battersea, katedrę w Liverpoolu, a nawet czerwoną budkę telefoniczną. Kontynuował pracę nad planami kościoła nawet wtedy, gdy był hospitalizowany z powodu raka płuc i robił to aż do śmierci. Dziś do kościoła chętnie uczęszczają młodzi studenci i warto go odwiedzić w drodze do Hoe.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Plympton | alt= | url= | adres=Plympton | lat=50.383825 | long=-4.049781 | wskazówki=Autobus 21/21a z centrum miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Małe ruiny powłoki tysiącletniego zamku Motte and Bailey. Dobre widoki na obszar chroniony '''Plympton St Maurice''', starożytne miasto z wydobyciem cyny, warte zobaczenia ze względu na dobrze zachowane średniowieczne ulice i architekturę w historycznym języku narodowym, w tym starą szkołę, kościół i mały ratusz gildii. Wiele domów może poszczycić się także pięknymi georgiańskimi fasadami. Zamek nie ma „strażnika”; tzn. jest otwarte przez cały rok, o każdej porze dnia – po prostu wejdź i zwiedzaj! Motte to bardzo stroma wspinaczka. Bezpłatny.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:City Museum and Art Gallery - Plymouth - geograph.org.uk - 1598606.jpg|thumb|The Box]]
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ The Box] | alt= | url= | adres=| lat=50.3745| long=-4.13762| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.-pt. 10:00-17:30; sobota i poniedziałki świąteczne 10:00-17:00. To interesujące muzeum mieści się w okazałym budynku obok uniwersytetu, po drugiej stronie ulicy od Drake Circus, na North Hill. Kolekcje są zróżnicowane i obejmują historię naturalną, ceramikę i porcelanę oraz historię Plymouth. Dostępne są również wystawy czasowe. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Elizabethan House] | alt= | url= | adres=| lat=50.36677 | long=-4.13501 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Więcej informacji na Barbican.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.theboxplymouth.com/ Merchant's House] | alt= | url= | adres=| lat=50.3688 | long=-4.1395 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zabytkowy budynek położony przy jednej z najstarszych ulic miasta: Merchant's House to najwspanialszy zachowany przykład rezydencji z XVI i XVII wieku w Plymouth. W XVII wieku było domem dla trzech burmistrzów Plymouth, w tym korsarza Williama Parkera, przyjaciela Sir Francisa Drake'a.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/buckland-abbey Opactwo Buckland] | alt= | url= | adres=Yelverton | lat=50.4811| long=-4.13361| wskazówki=18 km od Plymouth, niedaleko [[Plik:UK_road_A386.svg|35px]], ¼ mili na południe od Yelverton
| tollfree=+44 1822 853-607 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=18 km od Plymouth, niedaleko Zbudowany przez mnichów cystersów w 1278 roku, a później będący własnością Sir Francisa Drake'a. Obiekt National Trust oferuje umeblowane pokoje i interaktywne galerie, a także jedną z najsłynniejszych pamiątek w kraju, Drake's Drum. Portret Rembrandta, od dawna uważany za namalowany przez ucznia, został teraz zweryfikowany jako autoportret Rembrandta, ¼ mili na południe od Yelverton
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Plymouth Barbican, gin distillery - geograph.org.uk - 1735403.jpg|thumb|Ulica Southside w dzielnicy Barbican, na której widać gorzelnię ginu Plymouth]]
* {{Znacznik|Destylarnia ginu Plymouth|50.367775 |-4.137792 |typ=atrakcja}}'''[https://www.plymouthdistillery.com/age-gate Destylarnia ginu Plymouth]''', 60 Southside St, The Barbican, PL1 2LQ, ☏ +44 1752 665-292. Pn.-Sb. 10:00-17:00; Nd. 11:00-17:00. To tutaj produkowany jest gin Plymouth. Obecnie jest to jedyna zachowana destylarnia ginu w Plymouth, mieszcząca się w dawnym klasztorze dominikanów zbudowanym w 1431 roku. Obecna destylarnia działa od 1793 roku (marka/destylarnia należy do międzynarodowego giganta na rynku napojów alkoholowych Pernod Ricard). Destylarnia jest otwarta dla zwiedzających codziennie i uważa się, że było to ostatnie miejsce, w którym zatrzymali się Ojcowie Pielgrzymi przed wyjazdem do Ameryki. Słynie z pięknych wystaw. Mogą się tu również bawić osoby niepijące alkoholu; oczywiście można też spróbować produkowanego tam ginu! Zaskakująco popularna wśród rodzin. Zwiedzanie kosztuje 7 GBP za osobę. 
* {{Znacznik|Tinside Lido|50.3631 |-4.1424 |typ=atrakcja}}'''Tinside Lido'''. Odkryty basen na brzegu morza, tuż pod rzeką Hoe. Został zbudowany w latach 30. XX wieku w eleganckim stylu art déco i był również prezentowany w serialu BBC „Coast”. Kąpielisko jest otwarte latem (czerwiec, lipiec i sierpień, prawdopodobnie pierwszy lub drugi tydzień września) i jest przyjemnym miejscem do pływania, zabawy w wodzie lub opalania się. Organizowane są tu zabawy z dmuchańcami i fontanną – niesamowite w słoneczny dzień. Przez długi czas basen był opuszczony i zaniedbany, ale na prośbę mieszkańców został odnowiony i ponownie otwarty. Roztacza się z niego również fantastyczny widok na zatokę. W 2014 roku basen został uwieczniony na kolekcji znaczków Royal Mail. Wstęp jest płatny. 
* '''Wybierz się na spacer brzegiem morza'''. Spacerując wzdłuż wybrzeża od Barbican, możesz podziwiać fantastyczne widoki na marinę, zatokę i morze. Trasa wiedzie wzdłuż Madeira Road (zbudowanej w latach 30. XX wieku, aby zapewnić pracę bezrobotnym w czasie Wielkiego Kryzysu), wzdłuż murów Królewskiej Cytadeli. Droga prowadzi obok Hoe i można nią podążać aż do doków Millbay. Przez całą drogę roztaczają się fantastyczne widoki, w tym na okręty Royal Navy w zatoce, które często można rozpoznać po ich sylwetkach. Prawdopodobnie zobaczysz również jachty, żaglowce, łodzie rybackie i inne jednostki pływające w zatoce. Możesz zauważyć falochron na południowym krańcu zatoki z fortem napoleońskim.
[[Plik:Barbican Plymouth.jpg|thumb|Nabrzeże mariny w Barbican, Plymouth]]
[[Plik:Freedom Fields park, Plymouth, England, UK.jpg|thumb|Park Freedom Fields z widokiem na Plymouth Sound, jak na albumie Setha Lakemana z 2006 ''Freedom Fields''.]]
* {{Znacznik|Ścieżka rowerowa Plym Valley|50.393523 |-4.081629 |typ=atrakcja}}'''[https://www.nationaltrust.org.uk/visit/devon/plymbridge-woods/plymbridge-woods-family-cycle-trail Ścieżka rowerowa Plym Valley]''', Plympton. Dostępna z Plympton w północno-wschodniej części miasta, ścieżka biegnie najpierw doliną Plym wzdłuż starej linii kolejowej, a następnie przez piękną okolicę aż do Tavistock. Wzdłuż ścieżki znajduje się bardzo mało infrastruktury i udogodnień, dlatego przed wyjazdem z Plymouth należy zaopatrzyć się w jedzenie i napoje. W Marsh Mills, tuż przed początkiem ścieżki rowerowej, znajduje się duży sklep Sainsbury's. Na pierwszym dużym wiadukcie wychodzącym z Plymouth znajduje się punkt widokowy z widokiem na nieczynny kamieniołom, gdzie wiosną gniazdują sokoły wędrowne. Zimorodki, pluszcze, kaczki mandarynki i wiele innych gatunków można spotkać wzdłuż rzeki Plym, która przepływa przez lasy. Interesujące są również domki kolejowe Cann Wood, opuszczona wiktoriańska wioska kolejowa, której zrujnowane domy są dostępne do zwiedzania. Szlakiem można podążać aż do Dartmoor; można też pójść trasą aż do Princetown. W weekendy na początkowym odcinku może być dość tłoczno, zwłaszcza dla rodzin na rowerach. Wstęp wolny.
* {{Znacznik|Plym Valley Railway|50.394166 |-4.081908|typ=atrakcja}}'''[https://www.plymrail.co.uk/ Plym Valley Railway]''', nr. Marsh Mills, Plympton, PL7 4NW. 2,5 mili starej linii Plymouth-[[Tavistock]] Great Western odrestaurowanej przez lokalnych entuzjastów. Obsługuje wiele starych parowozów i innego sprzętu, które zabierają gości tym historycznym odcinkiem linii kolejowej do Plym Woods. Osoba dorosła samotnie 2 GBP, osoba dorosła w obie strony 4 GBP, dziecko samotnie 1 GBP, dziecko 2 GBP w obie strony. Dostępne są także bilety na „Rover”. Zawsze sprawdzaj ceny poszczególnych pociągów przed podróżą.. 
* {{Znacznik|Plymouth Pavilions|50.368889|-4.15|typ=atrakcja}}'''[http://www.plymouthpavilions.com/ Plymouth Pavilions]''' to centrum rozrywki, w którym od czasu do czasu grają duże zespoły, gra w kręgle, gry laserowe, jazda na łyżwach i park rozrywki Pavilions, w którym znajdują się zjeżdżalnie na zjeżdżalni, jacuzzi, sztuczna fala, a nawet kryta plaża. Centrum znajduje się na zachodnim krańcu centrum miasta, przy Union Street. Ma zostać rozebrany, choć na razie nic nie wskazuje na to, aby miało to nastąpić.
* '''Wybierz się na wycieczkę łodzią''' Plymouth szczyci się jednym z najlepszych naturalnych portów w Europie, a może nawet na świecie. Wypłynięcie do wody może dać ci nowy widok na miasto. Większość łodzi wypływa z Barbakanu, często z molo obok Mayflower Steps. Dostępne są różne wycieczki łodzią, trwające od 1 do 3 godzin, obejmujące stocznię Marynarki Wojennej, most Brunela i wybrzeże Hoe, ale dostępne są różne miejsca docelowe. Istnieją również krótsze połączenia promowe, które umożliwiają transport z miejsca na miejsce przez wodę. Więcej szczegółów można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej, które znajduje się naprzeciwko wejścia na molo. Plymouth Boat Trips to jedna firma obsługująca wycieczki.
* '''Piłka nożna''': '''[https://www.pafc.co.uk/ Plymouth Argyle FC]''' (znany również jako The Pilgrims) spadł z ligi w 2025 roku i obecnie gra w piłkę nożną w League One, trzeciej lidze. Ich stadion znajduje się w {{Znacznik|Home Park|50.388156|-4.150711|typ=atrakcja}}'''Home Park''' (pojemność 18 000), pół mili na północ od centrum miasta.
:Plymouth Parkway gra w ligach amatorskich w {{Znacznik|Bolitho Park|50.408357|-4.146996|typ=atrakcja}}'''Bolitho Park'''.
* '''Związek Rugby: [https://plymouthalbion.com/ Plymouth Albion RUFC]''' gra w National League 1, trzeciej lidze, w {{Znacznik|The Brickfields|50.371111|-4.170556|typ=atrakcja}}'''The Brickfields''' (pojemność 8500).
:Devonport Services RUFC gra w National League 2 na stadionie Rectory Fields (pojemność 2000).
* {{Znacznik|Jennicliff|50.351079 |-4.121589 |typ=natura}}'''[https://www.plymouth.gov.uk/jennycliff-cws Jennicliff]'''. Wyznaczony „okręg dzikiej przyrody” oferujący zapierające dech w piersiach widoki na Plymouth Sound i centrum miasta. Podróż autobusem wodnym trwa około pięciu minut od przystani '''Barbican Landing Stage''', a następnie od pięciu do dziesięciu minut trasą SW Coastal Path. Jest to idealne miejsce na pikniki, podczas których dzieci mogą biegać i relaksować się lub po prostu oglądać świat (i żeglugę!). U podnóża Jennycliff znajduje się mała kamienista plaża, na którą prowadzą długie, ale płytkie (nie strome) schody. Istnieje również bezpośredni dostęp do '''Southwest Coastal Path''', która umożliwia dłuższe spacery do '''Heybrook''', '''Wembury''', '''Noss Mayo''' i nie tylko. Dostępna jest mała kawiarnia z zapleczem. 
* '''[https://www.plymouth-speedway.com/ Plymouth Gladiators]''' (Plymouth Devils), Coypool Road ({{Znacznik|Plymouth Coliseum|50.390833|-4.083056|typ=atrakcja}}''Plymouth Coliseum''). Brytyjska drużyna żużlowa, która w 2019 roku występowała w National League.

== Praca ==

== Nauka ==
[[Plik:Roland Levinsky Building of Plymouth University.jpg|thumb|Budynek Rolanda Levinsky'ego na Uniwersytecie w Plymouth]]
W Plymouth znajdują się trzy uniwersytety. Głównym uniwersytetem, który przyciąga uwagę większości turystów, jest ogromny {{Znacznik|'''Uniwersytet w Plymouth'''|50.374121|-4.138512|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet w Plymouth''', z około 30 000 studentów. Mieści się on na rozległym kampusie w północno-wschodnim narożniku centrum miasta i regularnie organizuje wydarzenia dla mieszkańców i turystów. Nawet jeśli nie zdajesz sobie z tego sprawy, jesteś otoczony przez licznych studentów, szczególnie w centrum miasta. Latem akademiki są udostępniane gościom, oferując dobre i niedrogie zakwaterowanie z własnym wyżywieniem. Możesz spacerować po imponującym kampusie, a budynek Rolanda Levinskiy'ego jest otwarty dla zwiedzających, którzy mogą oglądać wystawy, uczestniczyć w wydarzeniach i odwiedzić kawiarnię. Wyróżnia się on swoją wielkością – wieżą o nietypowym kształcie z brązowego metalu i szkła. Uniwersytet uzyskał status uniwersytetu w 1992 roku, po wielu latach działalności jako politechnika, ale jest jedną z najbardziej cenionych uczelni, które w tym samym roku stały się uniwersytetami. Drugim uniwersytetem w Plymouth jest {{Znacznik|'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana'''|50.420556|-4.11|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Uniwersytet św. Marka i św. Jana''', często w skrócie „Marjon”, z około 5000 studentów. Znajduje się na północnych przedmieściach miasta, niedaleko Dartmoor. Uzyskał status pełnoprawnego uniwersytetu w 2012 roku, po wielu latach bycia uczelnią uniwersytecką i oferującą coraz większą liczbę programów studiów. Trzecim uniwersytetem w mieście jest {{Znacznik|'''Arts University Plymouth'''|50.373|-4.137|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Arts University Plymouth''', uczelnia oferująca kierunki kreatywne i artystyczne, która uzyskała status uniwersytetu w 2022 roku, po tym jak stała się uczelnią oferującą stopnie naukowe akredytowane przez inne instytucje.

Plymouth jest również siedzibą prawie jednej trzeciej wszystkich szkół państwowych w Devon, z których niektóre zaliczają się do najlepszych w kraju. W Plymouth nadal działają trzy elitarne szkoły gramatyczne i niewielka szkoła niezależna.

Istnieje również wiele prywatnych szkół językowych, szczególnie w centrum miasta i wokół dworca kolejowego. Liczba studentów rośnie latem, gdy zagraniczne grupy szkolne przybywają do Plymouth, aby doskonalić swój angielski.

== Zakupy ==
[[Plik:Cornwall Street, Plymouth.jpg|thumb|Cornwall Street, Plymouth]]
To miasto, z którego od wieków rozpoczynają się wielkie podróże. Ponieważ żadna podróż nie może się odbyć bez zaopatrzenia, zawsze istniała potrzeba zaopatrzenia się we wszystko, co tylko można sobie wyobrazić! Dziś znajdziesz tu modę, ubrania, lokalne jedzenie i wiele innych produktów.

=== Zakupy w centrum miasta ===
Dzielnica handlowa w centrum Plymouth jest największą i najbardziej kompleksową dzielnicą handlową w zachodniej Anglii, poza [[Bristol]]em. Większość sklepów jest otwarta od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00, czwartek do 20:00 jako późna noc zakupowa i niedziela w godzinach 11:00–17:00. Głównymi obszarami handlowymi są ulice '''Armada Way''' i ulice odbiegające od niej: '''Royal Parade''', '''New George Street''', '''Cornwall Street''' i '''Mayflower Street'''. Mieszczą się one w eleganckich budynkach z lat 50. XX w., wzniesionych w ramach powojennej odbudowy miasta, w większości zamkniętych dla ruchu kołowego. W szczególności Armada Way to szeroka aleja z drzewami, elementami wodnymi i innymi interesującymi elementami biegnącymi przez środek ulicy. Na skrzyżowaniu Armada Way i New George Street znajduje się Armada Dial, gigantyczna i efektowna rzeźba zegara słonecznego. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat ulice te ucierpiały z powodu zamknięcia różnych głównych sklepów, w tym domów towarowych Woolworth's i Derry's. Można śmiało powiedzieć, że te ulice wymagają rewitalizacji. Ale w ciągu dnia, a zwłaszcza w soboty, nadal są zajęci, i można tu znaleźć większość sklepów sieciowych, a także wszystkie banki i niektóre towarzystwa budowlane, które działają w Anglii. Znajduje się tu dom towarowy House of Fraser z wejściem od Royal Parade.
[[Plik:Drake Circus shopping centre - geograph.org.uk - 1271983.jpg|300px|thumb|Centrum handlowe Drake Circus]]
* {{Znacznik|'''Centrum handlowe Drake Circus'''|48.387202|-4.490125|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.drakecircus.com/ Centrum handlowe Drake Circus]''', 1 Charles St, PL1 1EA, ☏ +44 1752 223-030. Pn. i Pt. w soboty 9:00–18:00, czw 9:00–20:00, niedziele 10:30–16:30. Jednak wiele ekskluzywnych sklepów przeniosło się do '''Drake Circus''', imponującego centrum handlowego otwartego w październiku 2006 roku. Wejścia znajdują się na New George Street, Cornwall Street i Exeter Street. To obiekt handlowy na miarę XXI wieku, porównywalny z innymi zamożnymi brytyjskimi miastami: Marks and Spencer, duża filia apteki/drogerii Boots, księgarnia Waterstone’s (z ciekawą sekcją o tematyce lokalnej z książkami o Plymouth i Devon!), sieci modowe Zara, Bank, Topshop/Topman, Next i River Island oraz wiele innych, sklep obuwniczy Sole Trader, Apple Store. Znajduje się tam rozległy Primark oraz Juice Moose. Otwarcie Drake Circus wzbudziło kontrowersje, niektórzy porównywali go do centrów handlowych zaprojektowanych w latach 80. XX wieku (być może dlatego, że parking znajduje się na dachu), ale tak naprawdę jest czysty, przytulny, atrakcyjny i ma wysoki standard wykończenia i wykończenia, porównywalny lub lepszy niż większość innych w Wielkiej Brytanii.
W mieście nie ma filii John Lewis Waitrose ani Ikei (po to trzeba jechać do Bristolu). Jednak tuż za mostem Tamar w Kornwalii znajduje się Waitrose. W mieście znajduje się inne, starsze centrum handlowe, Armada Center, które znajduje się na rogu Armada Way i Mayflower Street. Jednak podupada i znajdują się tu jedynie dyskonty i sklepy z funtami, choć warto wybrać się tam na wycieczkę do dużego supermarketu Sainsbury's.

=== Niezależne sklepy i rynki ===
[[Plik:Plymouth Market - geograph.org.uk - 1599326.jpg|thumb|Targi miejskie w Plymouth na Cornwall Street]]
[[Plik:Plymouth , Southside Street - geograph.org.uk - 1185247.jpg|thumb|Niezależne sklepy w okolicy Barbican, Southside Street]]
Obowiązkowa jest wizyta w niezależnych sklepach w okolicy '''Barbican''', zwłaszcza na New Street i Southside Street. Znajdziesz tu dzieła sztuki i grafiki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie oraz wiele innych interesujących sklepów — zobacz, co możesz znaleźć! Na Pannier Market, który przez większość dni odbywa się w okolicach Southside Street, można kupić wszelkiego rodzaju produkty (nie jest to to samo, co zadaszony targ Pannier Market w centrum miasta przy Cornwall Street, który jest zwykle znany jako City Market). Okolice Barbakanu to także dobre miejsce na pamiątki z miasta, które można nabyć także w Centrum Informacji Turystycznej i w Edynburskiej Młynie Wełnianej, oba w pobliżu Mayflower Steps.

Wielu turystów lubi kupować pamiątki o tematyce morskiej z podróży do Plymouth. Duży wybór można znaleźć w Edinburgh Woolen Mill, który znajduje się w przeszklonym sklepie w Barbakanie, niedaleko Mayflower Steps. Plymouth to ojczyzna Plymouth Gin, a jeśli lubisz angielski gin, możesz kupić trochę z miasta, w którym został wydestylowany, mimo że firma jest obecnie własnością Pernod Ricard.

W „Dzielnicy Niezależnej”, na zachód od centrum miasta, znajdują się mniejsze sklepy, w tym francuska piekarnia rodzinna, specjalistyczny sklep z fajkami i tytoniem oraz wiele sklepów charytatywnych, w których sprzedawane są używane towary ofiarowane przez społeczeństwo w celu zbiórki pieniędzy na szczytne cele.

Na koniec warto odwiedzić '''Targi Miejskie''' (wcześniej znane jako Targ Pannier, ale jest to również nazwa innego Targu przy Barbakanie, co wprowadzało w błąd). {{Znacznik|'''City Market'''|50.3719|-4.14651|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''City Market''' to zadaszony, kryty targ ze stałymi stoiskami, podobny do St. Nicholas Market w [[Bristol]]u czy Grainger Market w Newcastle, ale w eleganckim modernistycznym budynku zbudowanym w latach pięćdziesiątych XX wieku. Imponujący ząbkowany dach wypełnia rynek naturalnym światłem. Znajdziesz tutaj wszelkiego rodzaju przedmioty na sprzedaż, w tym żywność (w tym produkty świeże z lokalnych gospodarstw i świeżo złowione lokalne ryby), odzież, przedmioty kolekcjonerskie, przedmioty dekoracyjne, wszelkiego rodzaju artykuły gospodarstwa domowego i wiele innych rzeczy, i to ogólnie wysokiej jakości. Nie ma tu atmosfery straszenia czy „trudnej sprzedaży”, jaką można spotkać w innych miejscach, ani (choć ekscytującego) szaleństwa i zagrożenia, jakie stwarza Camden Markets w Londynie. Zamiast tego panuje spokojna i przyjazna atmosfera, będąca mikrokosmosem całego miasta. Niektóre sklepy na zewnątrz i na antresoli są nieco retro. Na antresoli znajduje się również kilka brytyjskich kawiarni w starym stylu, które w większości zniknęły z brytyjskich głównych ulic i zostały zastąpione kawiarniami. Atmosfera na rynku oddaje bezklasową i pełną wspólnoty atmosferę życia w mieście. Targowisko ma wejścia od Cornwall Street i New George Street (na zachodnim krańcu tych ulic) i jest otwarte przez większość dni w godzinach 9:00–17:00.

=== Supermarkety ===
Jeśli zatrzymujesz się w apartamencie z własnym wyżywieniem lub po prostu potrzebujesz kupić żywność i inne niezbędne produkty, wypróbuj poniższe rozwiązania:

* '''Tesco Metro''' ma sklep na New George Street (na wschodnim krańcu ulicy), czynny codziennie od 7:00 do 22:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy to jest czynny od 11:00 do 17:00). To mały supermarket, w którym znajdziesz większość artykułów spożywczych codziennego użytku i innych.
* '''Sainsbury's''' ma sklep w Armada Centre (wejście na rogu Armada Way i Mayflower Street). Może się to przydać, jeśli potrzebujesz większego wyboru produktów niż w Tesco Metro, ponieważ jest on nieco większy. Sklep jest czynny codziennie od 7:00 do 20:00 (z wyjątkiem niedziel, kiedy jest czynny od 10:30 do 16:30).
* '''The Cooperative Food''' ma wiele małych sklepów w całym mieście. Są to wygodne sklepy typu convenience i zazwyczaj otwarte do późna. Na przykład sklepy znajdują się przy Southside Street i Hoegate Street w Barbican, a kolejny przy Regent Street, co jest wygodne, jeśli mieszkasz na terenie uniwersytetu lub w jego akademikach. Znajdziesz je również na przedmieściach i w innych częściach miasta. Poza centrum miasta znajduje się kolejny większy Sainsbury's w Marsh Mills, Asda w Estover (czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel) oraz dwa duże oddziały Tesco (jeden w Crownhill i jeden w Woolwell, ten drugi jest sklepem Extra i czynny całą dobę z wyjątkiem niedziel).

== Gastronomia ==
Jak na miasto tej wielkości, Plymouth nie ma zbyt wielu znakomitych restauracji, choć znajduje się tu restauracja Tanners prowadzona przez braci Jamesa i Chrisa Tannerów. James jest znanym szefem kuchni w brytyjskiej telewizji. W okolicy znajduje się wiele dobrych restauracji. Wśród nich: The Horn of Plenty w [[Gulworthy]] (32 km) niedaleko [[Tavistock]]; '''New Carved Angel''' w [[Dartmouth]] (56 km), która kiedyś została uznana za najlepszą restaurację w Wielkiej Brytanii; oraz '''Gidleigh Park Hotel''' w [[Chagford]].

[[Plik:Cornish pasty.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, cały. Można go nadziewać dowolnym nadzieniem. To sycący lunch.]]

[[Plik:Cornish pasty - cut.jpeg|thumb|Kornwalijski pasztecik, rozcięty (choć zwykle je się go palcami, trzymając grubą skórkę). Pokazano tradycyjne wypełnienie.]]

Wzdłuż nabrzeża Barbican ciągnie się wiele restauracji i barów. Godne uwagi jest to, że niewiele z nich serwuje świeże, lokalnie złowione ryby; to lokalna specjalność jak na miasto rybackie. Dorsza z Morza Północnego zazwyczaj podaje się w panierce i z frytkami.

Jak w każdym dużym mieście, w pobliżu większości dzielnic Plymouth znajduje się mnóstwo barów szybkiej obsługi i restauracji. Zakup jedzenia na wynos w Plymouth może okazać się opłacalną alternatywą dla restauracji, oferując równie szeroki wybór dań.

Oczywiście każdy, kto odwiedza West Country, powinien spróbować tradycyjnego pasztecika (w Plymouth prośba o pasztecik „kornwalijski” może spotkać się z drwinami: wystarczy powiedzieć „pasztecik”, a zrozumieją!) – mieszanki mięsa i ziemniaków zawiniętej w ciasto. Spróbuj pasztecików '''Ivora Dewdneya''', aby jeść je tak, jak miejscowi robią to od ponad siedemdziesięciu lat, lub odwiedź znakomitą firmę '''Oggy Oggy Pasty Company''', która ma wiele oddziałów, lub doskonałą '''Barbican Pasty Company''' na Southside Street w dzielnicy Barbican. Tradycyjne nadzienie to mieszanka rozdrobnionej wołowiny, brukwi, cebuli i ziemniaków, ale obecnie dostępne są również inne smaki. Często dostępne są również nadzienia wegetariańskie.

Tradycyjnie jadało się, trzymając za grubą warstwę ciasta i jedząc od strony miękkiego ciasta – dzięki temu, jeśli byłeś górnikiem (wydobycie metali było dużym interesem w Devon i Kornwalii w XVIII i XIX wieku, zwłaszcza cyny, ołowiu i miedzi) lub rybakiem, nie dotykałeś brudnych palców. Gruba warstwa ciasta oznaczała, że ​​nawet jeśli jadłeś lunch z trującą cyną lub ołowiem na rękach, nie zatrułeś się! Oczywiście dzisiaj możesz zjeść całość, łącznie z warstwą ciasta!

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Cap'n Jasper's'''|50.36760 |-4.13419 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://capn-jaspers.co.uk/ Cap'n Jasper's]''', 18 The Barbican. 8:00-23:00. „Słynna na całym świecie z dobrego jedzenia”, restauracja w Barbican oferująca niedrogie dania. 
* {{Znacznik|'''Union Rooms'''|50.3697266  |-4.1480376 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Union Rooms''', 19 Union St. Pub Wetherspoon w centrum miasta, w którym można napić się piwa i zjeść burgery. 
* {{Znacznik|'''Port O Call'''|50.3707943  |-4.1509612 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Port O Call''', 23 Bishops Place. 
* {{Znacznik|'''Noahs Ark'''|48.39062 |-4.1444649 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Noahs Ark''', 32A Courtenay St. 
* {{Znacznik|'''Cornwall Street Fish Bar'''|50.3722901 |-4.1472353 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cornwall Street Fish Bar''', 33-35 Market Ave. 
* {{Znacznik|'''The Snack Box'''|50.3727811  |-4.1459857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Snack Box''', 7 Market Way. 
* {{Znacznik|'''Jake's In The City'''|50.3723100 |-4.1447878 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Jake's In The City''', 85 Cornwall St.
* {{Znacznik|'''Harbourside Fish and Chips'''|50.3672589  |-4.1349226 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Harbourside Fish and Chips''', 35 Southside St.
* {{Znacznik|'''Brass Monkey'''|50.3704825 |-4.1399551 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brass Monkey''', 12-14 Royal Parade.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Barbican Kitchen'''|50.3678055 |-4.1377215 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.barbicankitchen.com/ Barbican Kitchen]''', Black Friars Distillery, 60 Southside St. Otwarte 7 dni w tygodniu na lunch i kolację, mieści się w zabytkowej destylarni ginu przy Barbican (jak sama nazwa wskazuje!). 
* {{Znacznik|'''Veggie Perrin's'''|50.3732631 |-4.1446158 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.veggieperrin.com/ Veggie Perrin's]''', 97 Mayflower Street (''naprzeciwko dolnego krańca Armada Centre''), ☏ +44 1752 252-888. 18:00-22:00. Bardzo przyjemna, rodzinna restauracja indyjska, która serwuje świeże dania wegetariańskie na poczekaniu. Samosy i dal są wyjątkowo smaczne. Gorąco polecam. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Lantern Restaurant'''|50.3724302  |-4.1445095 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Lantern Restaurant''', 88 Cornwall St. Dania cypryjskie i greckie 15-30 GBP.
* {{Znacznik|'''Cafe India'''|50.3809256  |-4.1651927 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe India''', 18 Church St, Stoke Village. Ceniona indyjska restauracja w Plymouth. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Platters'''|50.3670703  |-4.1346933 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Platters''', 12 The Barbican. Bardzo dobre dania z owoców morza, spróbuj przegrzebków jako przystawki, a jeśli masz miejsce, dużej ryby z frytkami. 20-30 GBP. 
* {{Znacznik|'''Barbican Pasta Bar'''|50.3673036  |-4.1355596 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Barbican Pasta Bar''', 40 Southside St. Głównie kuchnia włoska: pizza i makarony. Ceny dań z makaronem są umiarkowane. 15-25 GBP. 
* {{Znacznik|'''Foodie'''|50.3724501 |-4.1438788 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Foodie''', 72 Cornwall St. Restauracja kawiarniana serwująca pyszne tradycyjne dania kuchni polskiej i angielskie śniadania. 10-20 GBP. 
* {{Znacznik|'''The Lord Louis'''|50.39178 |-4.04903 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lord Louis''', Glen Rd, Plympton, PL7 2DE (''w Plympton''). Podmiejska restauracja serwująca steki.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''The Artillery Tower'''|50.3614317  |-4.1613209 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Artillery Tower''', Durnford St, Stonehouse.

== Życie nocne ==
[[Plik:Armada Way, Plymouth - geograph.org.uk - 1556164.jpg|thumb|Armada Way – billboard przedstawia fragment znanego obrazu artystki Beryl Cook, która osiedliła się w Plymouth. Plakat przedstawia fragment dzieła zatytułowanego „Clubbing in the Rain”, namalowanego w jej charakterystycznym stylu.]]
Jeśli szukasz miejsca na drinka, są dwa główne: '''West End''' (zwłaszcza '''Union Street''' i okolice Derry's Cross) oraz '''Barbican'''. Spośród nich Barbican ma nieco przyjemniejszą atmosferę, szczególnie w letnie wieczory, kiedy wiele osób pije na zewnątrz. Jednak dobre puby i bary można znaleźć również w innych częściach miasta, w tym w dzielnicy Mutley, która przyciąga wielu studentów.

* {{Znacznik|'''The Dolphin'''|50.367127 |-4.134935 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Dolphin''', 14 The Barbican, PL1 2LS, ☏ +44 1752 660-876. Pub przy Plymouth Barbican, idealnie zachowany bas nalewany prosto z beczki i ostatni tradycyjny pub dla pijaków. The Dolphin jest obecny na wielu obrazach wybitnej artystki Plymouth, Beryl Cook, i od dawna organizuje koncerty muzyki folk w niedzielne lunche. 
* {{Znacznik|'''The Millbridge Inn'''|50.375280 |-4.159660 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.themillbridgeinn.com/ The Millbridge Inn]''', 23 Molesworth Rd, Stoke, PL1 5LZ (''Millbridge''), ☏ +44 1752 563-056. Niedz. Pn.-Śr. 10:00-23:00, Czw. 10:00-północ, Pt. Sob. 10:00-1:00. Pub w Ferkin, zazwyczaj z muzyką na żywo w piątkowe i sobotnie wieczory. 
* '''The China House''' (''w Coxside''). Z tego miejsca roztacza się wspaniały widok na port i Barbican. 
* '''Voodoo Lounge''', 1 Charles St, PL1 1QH (''w centrum miasta''). Alternatywny pub, w którym grają zespoły rockowe/indie/punkowe/alternatywne, odbywają się wieczory otwartego mikrofonu i quizy. 
* {{Znacznik|'''The Fortescue'''|50.38158|-4.13339 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.greeneking.co.uk/pubs/devon/fortescue The Fortescue]''' (lokalnie znany jako „The Fort”), Moor View Terrace, Mannamead, PL4 7DS (''w Mutley Plain''). Miejsce, w którym można spróbować prawdziwego brytyjskiego piwa, regularnie zdobywające nagrody w oddziale CAMRA (Kampania na rzecz Real Ale) dla najlepszego pubu Real Ale w mieście. The Fort to zarówno tradycyjny pub, jak i centrum lokalnej społeczności, oferujące szeroki wachlarz atrakcji, w tym muzykę, rzutki, własną drużynę krykieta i grupę robótek ręcznych. 
* {{Znacznik|'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill'''|50.3673787|-4.1417811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill''', Armada Way (''w Crowne Plaza Plymouth''), ☏ +441752 639937. Codziennie w godzinach 12:30–17:00 i 17:00–21:00. 
* '''Puby, kluby i bary''', ze względu na ogromną populację studentów, w Plymouth działają praktycznie wszystkie sieciówki w kraju i mnóstwo lokalnych talentów. Dobre miejsca na drinka to Barbican, okolice uniwersytetu, Mutley i Union Street, szczególnie w piątkowe i sobotnie wieczory.

== Imprezy ==
* '''[https://www.britishfireworks.co.uk/ Brytyjskie Mistrzostwa Fajerwerków]''' to niezwykle imponujące, dwudniowe zawody pomiędzy najlepszymi profesjonalnymi firmami zajmującymi się pokazami fajerwerków, które zdobywają tytuł „Mistrza Mistrzów”. Uznawane za najważniejszy coroczny pokaz w Wielkiej Brytanii, odbywają się w „naturalnym amfiteatrze” Plymouth Sound, co oznacza, że ​​fajerwerki można oglądać z samego miasta, z okolicznych wzgórz lub z łodzi pływających po zatoce. To coroczne wydarzenie przyciąga tysiące turystów, a zatoka jest zatłoczona zarówno prywatnymi, jak i komercyjnymi statkami, dlatego warto przyjechać z wyprzedzeniem. Zaleca się korzystanie z transportu publicznego, jeśli przyjeżdża się z przedmieść, ponieważ korki mogą być bardzo duże.

== Nocleg ==
W Plymouth znajduje się wiele hoteli, pensjonatów, pensjonatów i innych miejsc noclegowych. Jeśli znajdziesz się w mieście i potrzebujesz miejsca na nocleg, spróbuj przejść się na zachód od Hoe, wokół Citadel Road East/West i Leighton Street. Można także odwiedzić Centrum Informacji Turystycznej przy Barbakanie, które posiada obszerniejszą listę miejsc noclegowych.

Jak w każdym mieście przyzwoitej wielkości, istnieje wiele opcji zakwaterowania, [https://www.visitplymouth.co.uk/ Centrum Informacji Turystycznej w Plymouth] (☏ +44 1752 306-330) będzie w stanie zapewnić większą pomoc

Nagle pojawia się nadwyżka hoteli lub zakwaterowania w stylu Travelodge ze średniej lub niskiej ceny w centrum miasta, gdzie zawsze można znaleźć oferty i które zapewniają lepszą jakość i wygodę niż tradycyjne hotele typu bed and breakfast, chociaż dziesiątki z nich ciężko pracują, aby ulepszyć swoją ofertę.

* '''Letnie zakwaterowanie na Uniwersytecie w Plymouth''', ☏ +44 1752 588-644. Tylko lipiec i sierpień. Komfortowe zakwaterowanie w centrum miasta w sezonie. Do wyboru są pokoje jedno-standardowe lub jedno- i dwuosobowe z łazienką już od 20 GBP za noc, z możliwością wyboru z wyżywieniem we własnym zakresie lub samym pokojem. Obiekt znajduje się w odległości krótkiego spaceru od głównej dzielnicy handlowej, nabrzeża oraz dworca kolejowego i autobusowego.
* {{Znacznik|'''Ibis'''|50.3959192|-4.0957634|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/2093/index.en.shtml  Ibis]''', Longbridge Road, PL6 8LR (''w Marsh Mills (''na północny zachód od miasta, bezpośrednio przy autostradzie Devon Expressway''). 
* {{Znacznik|'''Copthorne Hotel'''|50.3745 |-4.1431 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.millenniumhotels.com/en/plymouth/copthorne-hotel-plymouth/#rooms Copthorne Hotel]''', Armada Way PL1 1AR, ☏ +44 1752 224-161. Część sieci posiadającej hotel w centrum Plymouth.
* {{Znacznik|'''Crowne Plaza Plymouth'''|50.3674 |-4.1416 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ihg.com/crowneplaza/hotels/us/en/plymouth/plhuk/hoteldetail Crowne Plaza Plymouth]''', Armada Way, PL1 2JH, ☏ +44 1752 639900, enquiries@cpplymouth.co.uk. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Hotel z 211 pokojami, Marco Pierre White Steakhouse Bar &amp; Grill, klubem rekreacyjnym, spa i sauną na miejscu, 7 salami konferencyjnymi i 130 miejscami parkingowymi. Znana z najlepszego widoku na Plymouth Sound ze swojej restauracji. 
* Kempingi znajdują się także w Marsh Mills [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1413/ Riverside Camp]. Jest dobrze oznakowane zarówno od centrum miasta, jak i od drogi do i z [[Exeter]], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=5378/ Plymouth Sound Caravan Club], [https://www.ukcampsite.co.uk/sites/details.asp?revid=1414/ Brixton Caravan &amp; Camping Park] i wielu innych w okolicy.
* {{Znacznik|'''Plymouth Backpackers Hotel'''|50.36981  |-4.15405 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.exeterbackpackers.co.uk/ Plymouth Backpackers Hotel]''', 172 Citadel Rd, The Hoe, PL1 3BD. 
* '''Avalon Guest House''', 167 Citadel Road The Hoe Plymouth PL1 2HU, ☏ +44 1752 668127. Zameldowanie: 13:00, wymeldowanie: 10:00. Przyjazny, spokojny i komfortowy, rodzinny pensjonat położony przy Plymouth Hoe, w sercu Plymouth. 
* {{Znacznik|'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)'''|50.36865 |-4.12920 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Premier Inn Plymouth City Centre (Sutton Harbour)''', 28 Sutton Rd, Plymouth PL4 0HT, ☏ +44 333 321 1393. Przyjazny Premier Inn obok portu. Doskonałe, choć dość drogie jedzenie w hotelowej restauracji i barze.

== Kontakt ==
Od sierpnia 2024 w Plymouth i na jego drogach dojazdowych dostępny jest zasięg 4G od O2 oraz 5G od EE, Three i Vodafone, a w centrum miasta szeroko dostępny jest zasięg 5G od większości głównych sieci telefonicznych.

== Bezpieczeństwo ==
Jest mało prawdopodobne, że doświadczysz jakichkolwiek problemów w Plymouth, o ile będziesz kierować się zdrowym rozsądkiem. Choć z pewnością nie jest to najniebezpieczniejsze z brytyjskich miast, Plymouth ma kilka obszarów, których najlepiej unikać nocą, zwłaszcza jeśli jesteś sam. Należą do nich okolice Union Street późno w nocy, gdzie pijacy mogą wpaść w szał, a atmosfera może być nieprzyjemna. Nie jest niczym niezwykłym widzieć pijackie bójki na Union Street po zmroku. Z tego powodu w nocy zazwyczaj jest tam obecna policja.

Miasto zawsze zmagało się z pewnym stopniem ubóstwa społecznego, z pensjami wciąż znacznie niższymi od średniej krajowej, a otaczającymi je miastami i kurortami w [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]], często odwiedzanymi przez przybyszów z bogatszych regionów. W centrum miasta czasami kręcą się żebracy. Jeśli zostaniesz o to poproszony, nie dawaj im żadnych pieniędzy, ponieważ zaostrzy to problem, a Twoje pieniądze prawdopodobnie zostaną wydane na alkohol lub narkotyki. Unikaj nawiązywania z nimi kontaktu wzrokowego, a jeśli zostaniesz poproszony o „oszczędzenie drobnej zmiany, proszę”, po prostu przejdź obok i powiedz stanowczo, ale grzecznie „nie dzisiaj” lub „nie, przepraszam”.

Główny komisariat policji znajduje się w Charles Cross, naprzeciwko centrum handlowego Drake Circus i obok Uniwersytetu Artystycznego.

W większości obszarów o dużym natężeniu ruchu w mieście znajdują się także fioletowe stacje alarmowe, wyposażone w przycisk, za pomocą którego można uzyskać pomoc od lokalnej policji. Stacje posiadają pełne oświetlenie i pokrycie CCTV.

== Zdrowie ==
* {{Znacznik|'''Szpital Derriford'''|50.4162|-4.1141|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Derriford''' znajduje się na północnych przedmieściach miasta. Jest to szpital miejski, który może zapewnić opiekę w nagłych wypadkach za pośrednictwem karetki pogotowia lub izby przyjęć. Jest czynny przez cały rok.
* {{Znacznik|'''Cumberland Centre'''|50.36989675664227|-4.168686740731989|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Cumberland Centre''' to ośrodek opieki doraźnej w dzielnicy Devonport, na zachód od miasta, oferujący prześwietlenia rentgenowskie i leczenie drobnych urazów. Centrum jest czynne codziennie w godzinach 8:00-20:00, jednak pracownia rentgenowska otwierana jest od godziny 9:00.
Opieka w nagłych wypadkach jest bezpłatna dla wszystkich, a posiadacze Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) mają prawo do bezpłatnego leczenia w ramach NHS na wszystkich oddziałach.

== Informacje turystyczne ==
'''Centrum Informacji Turystycznej''' znajduje się w dzielnicy Barbican, na nabrzeżu naprzeciwko Mayflower Steps, pod adresem 3-5 The Barbican (to jest adres). Jest czynne przez cały rok od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-17:00 oraz w soboty w godzinach 10:00-16:00.

== Gdzie dalej ==
[[Plik:On Dartmoor.jpg|thumb|W Dartmoor]]
[[Plik:Steam from Cornwall into Devon across Brunel's Bridge - geograph.org.uk - 749300.jpg|thumb|Most Royal Albert Bridge, zaprojektowany przez Isembarda Kingdom Brunela, stanowi trasę kolejową z Plymouth przez rzekę Tamar do Kornwalii.]]
* Z Barbican w Plymouth można popłynąć łodzią do '''Cawsand''', małej i niezwykle malowniczej wioski położonej po drugiej stronie cieśniny Sound w [[Kornwalia|Kornwalii]] (30 minut). Cawsand szczyci się małą kamienistą plażą oraz przyjemnymi pubami i kawiarniami. Stamtąd można przejść się malowniczym szlakiem South West Coastal Path przez piaszczystą plażę w zatoce Whitesand, mijając starożytną, smaganą wiatrem kaplicę na Rame Head i fortyfikacje napoleońskie, a następnie przez piękny XVIII-wieczny krajobraz parku krajobrazowego Mount Edgcumbe (5–6 km) do Cremyll. Można również wrócić promem z Cremyll do Plymouth (rozkład jazdy dostępny w biurze informacji turystycznej, ale kursy są dość częste jak na 10-minutową podróż). Fantastyczny dzień. Jeśli potrzebujesz mapy, możesz ją znaleźć w biurze informacji turystycznej lub spróbować Ordnance Survey Explorer 108 (Dolina Dolnego Tamaru i Plymouth).
* Można też wsiąść do autobusu do '''Wembury''' i wrócić do Plymouth pieszo szlakiem South West Coastal Path, który jest obszarem o wyjątkowym pięknie naturalnym. W pobliżu, malowniczo ukryte, znajdują się Noss Mayo i Newton Ferrers (30 minut jazdy od Plymouth), plutokratyczna, dawna wioska rybacka z kilkoma dobrze położonymi, ekskluzywnymi pubami przy zatoczce rzeki.
* Rejsy kajakowe '''Tamar Trails''' to piękny sposób na zwiedzanie magicznej, krętej doliny Tamar. Wyrusz z pobliskiego [[Callington]], gdzie możesz również odwiedzić Cotehele, posiadłość National Trust, starożytną siedzibę rodziny Edgcumb.
* Antony House i Pentillie to pobliskie wiejskie posiadłości w [[Kornwalia|Kornwalii]] otwarte dla zwiedzających; National Trust Saltram House znajduje się w Plympton w [[Devon]] z rozległymi ogrodami krajobrazowymi z widokiem na rzekę Plym w Laira.
* Spaceruj dalej wzdłuż South West Coastal Path. Jako mapę wypróbuj serię A-Z Adventure South West Coast Path (możesz je kupić w księgarniach miejskich lub w Centrum Informacji Turystycznej w Barbican Centre) lub mapę Ordnance Survey Explorer dla obszaru, który planujesz zwiedzić (np. Ordnance Survey Explorer 108 – Dolina Dolnego Tamaru i Plymouth).
* Wybierz się na piękny spacer wzdłuż wybrzeża z Polperro do '''[[Looe]]''' (lub odwrotnie).
* '''[[Tavistock]]''' to atrakcyjne, historyczne miasto górników cyny i dobry punkt wypadowy do [[Dartmoor]]. Można tam dojechać autobusem linii 83, 84 lub 86. Znajduje się tam również niesamowicie dobry sklep z serami.
* Warto odwiedzić miasta katedralne '''[[Truro]]''' w Kornwalii (1 godz. 30 min jazdy samochodem, 1 godz. pociągiem; od 8 GBP za osobę dorosłą w ​​obie strony) oraz '''[[Exeter]]''' (40 min jazdy samochodem lub 1 godz. pociągiem; 7 GBP za osobę dorosłą w ​​obie strony lub „szybkim” autobusem z Plymouth, który jedzie około 1 godz. 20 min).
* Około 20 minut jazdy na północ zaprowadzi Cię do '''[[Park Narodowy Dartmoor|Parku Narodowego Dartmoor]]''', gdzie czekają na Ciebie fantastyczne widoki i szlaki spacerowe. Dobrym pierwszym przystankiem będzie '''[[Princetown]]''', gdzie biuro informacji turystycznej udzieli Ci informacji o polecanych pobliskich szlakach.
* '''[[Dartmouth]]''' to malownicze miasto z Royal Naval College i restauracjami, w tym Carved Angel.
* '''[[Totnes]]''', '''[[Salcombe]]''' i '''[[Kingsbridge]]''' to ekskluzywne, artystyczne dzielnice South Hams na wschód od miasta, z dobrymi restauracjami i kulturą kulinarną, skupioną wokół Dartington Hall. Lokalna produkcja wina i sera pośród żyznych, zielonych coombesów znajduje się w znanej posiadłości Sharpham w pobliżu Loddiswell.
* Podmiejskie połączenia kolejowe Plymouth, o ile w ogóle istnieją, przeważnie kontynuują poza miastem w górę doliny Tamar do dawnych okręgów górniczych wokół Calstock i Gunnislake. Podróż jest wyjątkowo spokojna (a zatem nieczęsta, ponieważ jeden pociąg kursuje wahadłowo przez cały dzień), krajobrazy są wspaniałe, ceny biletów przystępne, a cel podróży interesujący. Gunnislake oferuje dobre tereny spacerowe, choć z wieloma mniejszymi drogami niż ścieżkami, a puby są warte odwiedzenia. Dla tych, którzy planują tę ostatnią opcję, jest szlak RailAle Trail, oferujący zniżki na napoje i zachęcający do odpowiedzialnej konsumpcji. Ze względu na wiejski charakter większości linii i słabą obsługę stacji miejskich, natężenie ruchu jest niewielkie i znalezienie miejsca siedzącego rzadko będzie stanowiło problem przez większość dnia. Jest to mało znana trasa, więc dobra dla tych, którzy chcą uniknąć turystycznych atrakcji.

{{użyteczny}}
{{Jest w|Devon}}
{{geo|50.37122|-4.14258|zoom=15}}
[[Kategoria:South West England]]</text>
      <sha1>d77tht1gwt3dibb4ieqav89cwfzy3v7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dominice</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8049</id>
    <revision>
      <id>158381</id>
      <parentid>79574</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T16:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Szuflada123</username>
        <id>17652</id>
      </contributor>
      <comment>/* Atrakcje */  brak aktualności informacji - wieża widokowa została zlikwidowana ze względu na zły stan techniczny</comment>
      <origin>158381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6545" sha1="po7q7mgk4bmvby35obe8m2ty0qomjek" xml:space="preserve">{{Top-banner|Dominice Wikivoyage Banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                 = Dominice
 |nazwa oryginalna      = &lt;!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--&gt;
 |widok                 = Dominice (4).jpg
 |opis                  = Wieża widokowa
 |herb                  = &lt;!-- herb miejscowości, np. Herb_Warszawy.png--&gt;
 |mapa                  = Powiat_leszczyński_location_map.png
 |państwo               = [[Polska]]
 |region                = [[Województwo wielkopolskie]]
 |powierzchnia          = &lt;!-- pow. miejscowości bez km² --&gt;
 |wysokość              = &lt;!-- wysokość n.p.m. bez metrów--&gt;
 |lud                   = 102
 |prefiks               = (+48) 65
 |kod pocztowy          = 64-140 Włoszakowice
 |www                   = 
}}
{{Mapframe|51.940556|16.300833|zoom=15|layer=M|align=right|height=350|width=500}}
'''Dominice''' – [[w:pl:wieś|wieś]] w [[Polska|Polsce]], położona w [[Województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat leszczyński|powiecie leszczyńskim]], w [[w:pl:Włoszakowice (gmina)|gminie Włoszakowice]]; na północy zachód od [[Leszno|Leszna]], nad południowym brzegiem [[w:pl:Jezioro Dominickie|jeziora Dominickiego]]. Znajduje się na terenie [[Przemęcki Park Krajobrazowy|Przemęckiego Parku Krajobrazowego]].

== Informacje ==
=== Historia ===
Wzmiankowana w średniowieczu (1210) jako osada ''Dominiz''.

=== Klimat ===
Region znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa na łagodność klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8 °C. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce. Opady roczne wahają się od 500 do 550 mm. Miejscowość można zwiedzać o każdej porze roku.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższy port lotniczy znajduje się w [[Poznań|Poznaniu]]. Jest to [[w:pl:Port lotniczy Poznań-Ławica|port lotniczy Poznań-Ławica im. Henryka Wieniawskiego]] (IATA: POZ, ICAO: EPPO) [http://www.airport-poznan.com.pl/pl/]. Najlepszy dojazd z portu lotniczego [[w:pl:Droga ekspresowa S11 (Polska)|drogą ekspresową S11]] - od węzła ''Poznań Ławica'' na południe, do węzła ''Poznań Zachód'', następnie [[w:pl:Autostrada A2 (Polska)|autostradą A2 - Autostradą Wolności]] na wschód do węzła ''Poznań Komorniki''. Dalej [[w:pl:Droga krajowa nr 5 (Polska)|drogą krajową nr 5]] do Śmigla, skąd drogami lokalnymi do Włoszakowic i przez Ujazdowo do Dominic (łącznie 96 km).

=== Pociągiem ===
Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Lesznie, na linii kolejowej Poznań-[[w:pl:Wrocław|Wrocław]] (28 km).

=== Samochodem ===
Dojazd do Dominic z drogi krajowej nr 5, drogami lokalnymi np. ze Śmigla (23 km) lub Leszna (28 km).

== Atrakcje ==
* '''Ścieżka przyrodniczo-leśna „Papiernia”''' – na terenie Nadleśnictwa Włoszakowice; dojście od wieży widokowej; ma długość 8 km, znajduje się na niej 19 przystanków; obejmuje ogólne tematy przyrodniczo-leśne, pomniki przyrody (buk pospolity), kąpielisko dzików, poletko łowieckie, kamień pamiątkowy F. Różyńskiego oraz stanowisko barwinka pospolitego; wstęp na ścieżkę jest bezpłatny.
* '''Jezioro Dominickie''' – jezioro na Pojezierzu Leszczyńskim o powierzchni około 344 ha i głębokości ponad 17 m, położone na terenie; ma długość 3830 m, szerokość 1660 m, posiada dobre warunki do kąpieli gdyż jego dno opada łagodnie. Otoczone jest borami sosnowymi; jest uznanym ośrodkiem żeglarskim; z uwagi na sąsiedztwo innych jezior, z którymi ma połączenia, stanowi ważny punkt dla wycieczek kajakowych.
* '''Szlak Konwaliowy''' – szlak kajakowy na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego; liczący około 37 km; początek i koniec szlaku zlokalizowano w Wieleniu (można go jednak rozpocząć i zakończyć w dowolnym miejscu szlaku; na trasie ustawione są tablice informacyjne i kierunkowe. 
* '''Szlak Zachodniej Wielkopolski''' – długodystansowy szlak pieszy, oznakowany kolorem niebieskim; liczący 365 km; przebiegający trasą: Ujście – Czarnków – Goraj – Sieraków – Międzychód – Pszczew – Trzciel – Zbąszyń – Świętno – Kaszczor – Wieleń – Włoszakowice – Górka Duchowna – Leszno – Rydzyna - Góra – Wąsosz.

== Kontakt ==
Na terenie gminy Włoszakowice nie ma punktu informacji turystycznej.

== Edukacja ==
W miejscowości nie ma placówek edukacyjnych. 

== Wyżywienie ==
Całorocznie i sezonowo działające punkty gastronomiczne znajdują się przy głównej ulicy miejscowości oraz w nieodległym Boszkowie.

== Noclegi ==
Sezonowo działające obiekty noclegowe znajdują się w miejscowości oraz w nieodległym Boszkowie.

== Bezpieczeństwo ==
=== Zdrowie ===
Najbliższym szpitalem jest Wojewódzki Szpital Zespolony w Lesznie, ul. Jana Kiepury 45, tel. 65 525-31-00.

=== Policja ===
Najbliższy Zespół Dzielnicowych znajduje się we Włoszakowicach, ul. Zalesie 9 a, tel. 65 523-17-70, 65 523-17-71, 519-064-483.

=== Straż Pożarna ===
We miejscowości funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna.

== Galeria ==
&lt;gallery widths=200 perrow=5&gt;
Dominice (1).jpg|Główna droga miejscowości
Dominice (2).jpg|Drogowskaz do wieży widokowej
Dominice view (2).JPG|Widok na jezioro Dominickie
Dominice (5).jpg|Tablica infromacyjna na wieży widokowej
Dominice (8).jpg|Konstrukcja wieży widokowej
Dominice (9).jpg|Konstrukcja wieży widokowej
Dominice (6).jpg|Widok z wieży widokowej
Dominice (11).jpg|Ścieżka przyrodniczo-leśna „Papiernia”
Dominice (13).jpg|Budynek schroniska młodzieżowego
Dominice (12).jpg|Budynek schroniska młodzieżowego
&lt;/gallery&gt;

== Gdzie dalej ==
W sąsiedztwie Przemętu znajdują się następujące miejscowości, które mogą być kolejnym punktem podróży:
* '''[[Kaszczor]]'''
* '''[[Olejnica]]'''
* '''[[Przemęt]]'''
* '''[[Siekowo]]'''
* '''[[Włoszakowice]]'''
oraz 
* '''[[Rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]]'''.

== Źródła ==
Na stronie wykorzystano m.in. treści ze strony [[w:pl:Dominice|Dominice]] w [[w:pl:Wikipedia:Strona_główna|polskiej Wikipedii]]. Jej autorzy wymienieni są w [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dominice&amp;action=history historii edycji]. [[Wikipodróże:Informacje prawne|Prawa autorskie]]: na licencji [http://creativecommons.org/licenses/ Creative Commons CC-BY-SA].

{{użyteczny}}
{{Jest w|Powiat leszczyński}}
{{Geo|51.940556|16.300833}}

[[Kategoria:Powiat leszczyński]]
[[Kategoria:Przemęcki Park Krajobrazowy]]</text>
      <sha1>po7q7mgk4bmvby35obe8m2ty0qomjek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158382</id>
      <parentid>158381</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T17:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Szuflada123</username>
        <id>17652</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pociągiem */ nieprawdziwe informacje</comment>
      <origin>158382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6556" sha1="ja0vdd4qz61uoxigijaymln7d0uhtoa" xml:space="preserve">{{Top-banner|Dominice Wikivoyage Banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                 = Dominice
 |nazwa oryginalna      = &lt;!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--&gt;
 |widok                 = Dominice (4).jpg
 |opis                  = Wieża widokowa
 |herb                  = &lt;!-- herb miejscowości, np. Herb_Warszawy.png--&gt;
 |mapa                  = Powiat_leszczyński_location_map.png
 |państwo               = [[Polska]]
 |region                = [[Województwo wielkopolskie]]
 |powierzchnia          = &lt;!-- pow. miejscowości bez km² --&gt;
 |wysokość              = &lt;!-- wysokość n.p.m. bez metrów--&gt;
 |lud                   = 102
 |prefiks               = (+48) 65
 |kod pocztowy          = 64-140 Włoszakowice
 |www                   = 
}}
{{Mapframe|51.940556|16.300833|zoom=15|layer=M|align=right|height=350|width=500}}
'''Dominice''' – [[w:pl:wieś|wieś]] w [[Polska|Polsce]], położona w [[Województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat leszczyński|powiecie leszczyńskim]], w [[w:pl:Włoszakowice (gmina)|gminie Włoszakowice]]; na północy zachód od [[Leszno|Leszna]], nad południowym brzegiem [[w:pl:Jezioro Dominickie|jeziora Dominickiego]]. Znajduje się na terenie [[Przemęcki Park Krajobrazowy|Przemęckiego Parku Krajobrazowego]].

== Informacje ==
=== Historia ===
Wzmiankowana w średniowieczu (1210) jako osada ''Dominiz''.

=== Klimat ===
Region znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa na łagodność klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8 °C. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce. Opady roczne wahają się od 500 do 550 mm. Miejscowość można zwiedzać o każdej porze roku.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższy port lotniczy znajduje się w [[Poznań|Poznaniu]]. Jest to [[w:pl:Port lotniczy Poznań-Ławica|port lotniczy Poznań-Ławica im. Henryka Wieniawskiego]] (IATA: POZ, ICAO: EPPO) [http://www.airport-poznan.com.pl/pl/]. Najlepszy dojazd z portu lotniczego [[w:pl:Droga ekspresowa S11 (Polska)|drogą ekspresową S11]] - od węzła ''Poznań Ławica'' na południe, do węzła ''Poznań Zachód'', następnie [[w:pl:Autostrada A2 (Polska)|autostradą A2 - Autostradą Wolności]] na wschód do węzła ''Poznań Komorniki''. Dalej [[w:pl:Droga krajowa nr 5 (Polska)|drogą krajową nr 5]] do Śmigla, skąd drogami lokalnymi do Włoszakowic i przez Ujazdowo do Dominic (łącznie 96 km).

=== Pociągiem ===
Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Boszkowie (ok. 3 km od wsi Dominice) na linii kolejowej nr 359 Leszno- Zbąszyń. 

=== Samochodem ===
Dojazd do Dominic z drogi krajowej nr 5, drogami lokalnymi np. ze Śmigla (23 km) lub Leszna (28 km).

== Atrakcje ==
* '''Ścieżka przyrodniczo-leśna „Papiernia”''' – na terenie Nadleśnictwa Włoszakowice; dojście od wieży widokowej; ma długość 8 km, znajduje się na niej 19 przystanków; obejmuje ogólne tematy przyrodniczo-leśne, pomniki przyrody (buk pospolity), kąpielisko dzików, poletko łowieckie, kamień pamiątkowy F. Różyńskiego oraz stanowisko barwinka pospolitego; wstęp na ścieżkę jest bezpłatny.
* '''Jezioro Dominickie''' – jezioro na Pojezierzu Leszczyńskim o powierzchni około 344 ha i głębokości ponad 17 m, położone na terenie; ma długość 3830 m, szerokość 1660 m, posiada dobre warunki do kąpieli gdyż jego dno opada łagodnie. Otoczone jest borami sosnowymi; jest uznanym ośrodkiem żeglarskim; z uwagi na sąsiedztwo innych jezior, z którymi ma połączenia, stanowi ważny punkt dla wycieczek kajakowych.
* '''Szlak Konwaliowy''' – szlak kajakowy na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego; liczący około 37 km; początek i koniec szlaku zlokalizowano w Wieleniu (można go jednak rozpocząć i zakończyć w dowolnym miejscu szlaku; na trasie ustawione są tablice informacyjne i kierunkowe. 
* '''Szlak Zachodniej Wielkopolski''' – długodystansowy szlak pieszy, oznakowany kolorem niebieskim; liczący 365 km; przebiegający trasą: Ujście – Czarnków – Goraj – Sieraków – Międzychód – Pszczew – Trzciel – Zbąszyń – Świętno – Kaszczor – Wieleń – Włoszakowice – Górka Duchowna – Leszno – Rydzyna - Góra – Wąsosz.

== Kontakt ==
Na terenie gminy Włoszakowice nie ma punktu informacji turystycznej.

== Edukacja ==
W miejscowości nie ma placówek edukacyjnych. 

== Wyżywienie ==
Całorocznie i sezonowo działające punkty gastronomiczne znajdują się przy głównej ulicy miejscowości oraz w nieodległym Boszkowie.

== Noclegi ==
Sezonowo działające obiekty noclegowe znajdują się w miejscowości oraz w nieodległym Boszkowie.

== Bezpieczeństwo ==
=== Zdrowie ===
Najbliższym szpitalem jest Wojewódzki Szpital Zespolony w Lesznie, ul. Jana Kiepury 45, tel. 65 525-31-00.

=== Policja ===
Najbliższy Zespół Dzielnicowych znajduje się we Włoszakowicach, ul. Zalesie 9 a, tel. 65 523-17-70, 65 523-17-71, 519-064-483.

=== Straż Pożarna ===
We miejscowości funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna.

== Galeria ==
&lt;gallery widths=200 perrow=5&gt;
Dominice (1).jpg|Główna droga miejscowości
Dominice (2).jpg|Drogowskaz do wieży widokowej
Dominice view (2).JPG|Widok na jezioro Dominickie
Dominice (5).jpg|Tablica infromacyjna na wieży widokowej
Dominice (8).jpg|Konstrukcja wieży widokowej
Dominice (9).jpg|Konstrukcja wieży widokowej
Dominice (6).jpg|Widok z wieży widokowej
Dominice (11).jpg|Ścieżka przyrodniczo-leśna „Papiernia”
Dominice (13).jpg|Budynek schroniska młodzieżowego
Dominice (12).jpg|Budynek schroniska młodzieżowego
&lt;/gallery&gt;

== Gdzie dalej ==
W sąsiedztwie Przemętu znajdują się następujące miejscowości, które mogą być kolejnym punktem podróży:
* '''[[Kaszczor]]'''
* '''[[Olejnica]]'''
* '''[[Przemęt]]'''
* '''[[Siekowo]]'''
* '''[[Włoszakowice]]'''
oraz 
* '''[[Rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]]'''.

== Źródła ==
Na stronie wykorzystano m.in. treści ze strony [[w:pl:Dominice|Dominice]] w [[w:pl:Wikipedia:Strona_główna|polskiej Wikipedii]]. Jej autorzy wymienieni są w [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dominice&amp;action=history historii edycji]. [[Wikipodróże:Informacje prawne|Prawa autorskie]]: na licencji [http://creativecommons.org/licenses/ Creative Commons CC-BY-SA].

{{użyteczny}}
{{Jest w|Powiat leszczyński}}
{{Geo|51.940556|16.300833}}

[[Kategoria:Powiat leszczyński]]
[[Kategoria:Przemęcki Park Krajobrazowy]]</text>
      <sha1>ja0vdd4qz61uoxigijaymln7d0uhtoa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158383</id>
      <parentid>158382</parentid>
      <timestamp>2026-08-22T17:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Szuflada123</username>
        <id>17652</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Atrakcje */</comment>
      <origin>158383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6578" sha1="aahvwhd3noq0hl2c9x7qpwec4exg20u" xml:space="preserve">{{Top-banner|Dominice Wikivoyage Banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa                 = Dominice
 |nazwa oryginalna      = &lt;!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--&gt;
 |widok                 = Dominice (4).jpg
 |opis                  = Wieża widokowa
 |herb                  = &lt;!-- herb miejscowości, np. Herb_Warszawy.png--&gt;
 |mapa                  = Powiat_leszczyński_location_map.png
 |państwo               = [[Polska]]
 |region                = [[Województwo wielkopolskie]]
 |powierzchnia          = &lt;!-- pow. miejscowości bez km² --&gt;
 |wysokość              = &lt;!-- wysokość n.p.m. bez metrów--&gt;
 |lud                   = 102
 |prefiks               = (+48) 65
 |kod pocztowy          = 64-140 Włoszakowice
 |www                   = 
}}
{{Mapframe|51.940556|16.300833|zoom=15|layer=M|align=right|height=350|width=500}}
'''Dominice''' – [[w:pl:wieś|wieś]] w [[Polska|Polsce]], położona w [[Województwo wielkopolskie|województwie wielkopolskim]], w [[Powiat leszczyński|powiecie leszczyńskim]], w [[w:pl:Włoszakowice (gmina)|gminie Włoszakowice]]; na północy zachód od [[Leszno|Leszna]], nad południowym brzegiem [[w:pl:Jezioro Dominickie|jeziora Dominickiego]]. Znajduje się na terenie [[Przemęcki Park Krajobrazowy|Przemęckiego Parku Krajobrazowego]].

== Informacje ==
=== Historia ===
Wzmiankowana w średniowieczu (1210) jako osada ''Dominiz''.

=== Klimat ===
Region znajduje się pod wpływem oceanicznych mas powietrza, co wpływa na łagodność klimatu. Obszar znajduje się w wielkopolsko-śląskiej dzielnicy rolniczo-klimatycznej. Średnia roczna temperatura wynosi ok. +8 °C. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce. Opady roczne wahają się od 500 do 550 mm. Miejscowość można zwiedzać o każdej porze roku.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższy port lotniczy znajduje się w [[Poznań|Poznaniu]]. Jest to [[w:pl:Port lotniczy Poznań-Ławica|port lotniczy Poznań-Ławica im. Henryka Wieniawskiego]] (IATA: POZ, ICAO: EPPO) [http://www.airport-poznan.com.pl/pl/]. Najlepszy dojazd z portu lotniczego [[w:pl:Droga ekspresowa S11 (Polska)|drogą ekspresową S11]] - od węzła ''Poznań Ławica'' na południe, do węzła ''Poznań Zachód'', następnie [[w:pl:Autostrada A2 (Polska)|autostradą A2 - Autostradą Wolności]] na wschód do węzła ''Poznań Komorniki''. Dalej [[w:pl:Droga krajowa nr 5 (Polska)|drogą krajową nr 5]] do Śmigla, skąd drogami lokalnymi do Włoszakowic i przez Ujazdowo do Dominic (łącznie 96 km).

=== Pociągiem ===
Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Boszkowie (ok. 3 km od wsi Dominice) na linii kolejowej nr 359 Leszno- Zbąszyń. 

=== Samochodem ===
Dojazd do Dominic z drogi krajowej nr 5, drogami lokalnymi np. ze Śmigla (23 km) lub Leszna (28 km).

== Atrakcje ==
* '''Ścieżka przyrodniczo-leśna „Papiernia”''' – na terenie Nadleśnictwa Włoszakowice; rozpoczyna się na miejscu dawnej wieży widokowej; ma długość 8 km, znajduje się na niej 19 przystanków; obejmuje ogólne tematy przyrodniczo-leśne, pomniki przyrody (buk pospolity), kąpielisko dzików, poletko łowieckie, kamień pamiątkowy F. Różyńskiego oraz stanowisko barwinka pospolitego; wstęp na ścieżkę jest bezpłatny.
* '''Jezioro Dominickie''' – jezioro na Pojezierzu Leszczyńskim o powierzchni około 344 ha i głębokości ponad 17 m, położone na terenie; ma długość 3830 m, szerokość 1660 m, posiada dobre warunki do kąpieli gdyż jego dno opada łagodnie. Otoczone jest borami sosnowymi; jest uznanym ośrodkiem żeglarskim; z uwagi na sąsiedztwo innych jezior, z którymi ma połączenia, stanowi ważny punkt dla wycieczek kajakowych.
* '''Szlak Konwaliowy''' – szlak kajakowy na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego; liczący około 37 km; początek i koniec szlaku zlokalizowano w Wieleniu (można go jednak rozpocząć i zakończyć w dowolnym miejscu szlaku; na trasie ustawione są tablice informacyjne i kierunkowe. 
* '''Szlak Zachodniej Wielkopolski''' – długodystansowy szlak pieszy, oznakowany kolorem niebieskim; liczący 365 km; przebiegający trasą: Ujście – Czarnków – Goraj – Sieraków – Międzychód – Pszczew – Trzciel – Zbąszyń – Świętno – Kaszczor – Wieleń – Włoszakowice – Górka Duchowna – Leszno – Rydzyna - Góra – Wąsosz.

== Kontakt ==
Na terenie gminy Włoszakowice nie ma punktu informacji turystycznej.

== Edukacja ==
W miejscowości nie ma placówek edukacyjnych. 

== Wyżywienie ==
Całorocznie i sezonowo działające punkty gastronomiczne znajdują się przy głównej ulicy miejscowości oraz w nieodległym Boszkowie.

== Noclegi ==
Sezonowo działające obiekty noclegowe znajdują się w miejscowości oraz w nieodległym Boszkowie.

== Bezpieczeństwo ==
=== Zdrowie ===
Najbliższym szpitalem jest Wojewódzki Szpital Zespolony w Lesznie, ul. Jana Kiepury 45, tel. 65 525-31-00.

=== Policja ===
Najbliższy Zespół Dzielnicowych znajduje się we Włoszakowicach, ul. Zalesie 9 a, tel. 65 523-17-70, 65 523-17-71, 519-064-483.

=== Straż Pożarna ===
We miejscowości funkcjonuje Ochotnicza Straż Pożarna.

== Galeria ==
&lt;gallery widths=200 perrow=5&gt;
Dominice (1).jpg|Główna droga miejscowości
Dominice (2).jpg|Drogowskaz do wieży widokowej
Dominice view (2).JPG|Widok na jezioro Dominickie
Dominice (5).jpg|Tablica infromacyjna na wieży widokowej
Dominice (8).jpg|Konstrukcja wieży widokowej
Dominice (9).jpg|Konstrukcja wieży widokowej
Dominice (6).jpg|Widok z wieży widokowej
Dominice (11).jpg|Ścieżka przyrodniczo-leśna „Papiernia”
Dominice (13).jpg|Budynek schroniska młodzieżowego
Dominice (12).jpg|Budynek schroniska młodzieżowego
&lt;/gallery&gt;

== Gdzie dalej ==
W sąsiedztwie Przemętu znajdują się następujące miejscowości, które mogą być kolejnym punktem podróży:
* '''[[Kaszczor]]'''
* '''[[Olejnica]]'''
* '''[[Przemęt]]'''
* '''[[Siekowo]]'''
* '''[[Włoszakowice]]'''
oraz 
* '''[[Rezerwat przyrody Wyspa Konwaliowa]]'''.

== Źródła ==
Na stronie wykorzystano m.in. treści ze strony [[w:pl:Dominice|Dominice]] w [[w:pl:Wikipedia:Strona_główna|polskiej Wikipedii]]. Jej autorzy wymienieni są w [https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Dominice&amp;action=history historii edycji]. [[Wikipodróże:Informacje prawne|Prawa autorskie]]: na licencji [http://creativecommons.org/licenses/ Creative Commons CC-BY-SA].

{{użyteczny}}
{{Jest w|Powiat leszczyński}}
{{Geo|51.940556|16.300833}}

[[Kategoria:Powiat leszczyński]]
[[Kategoria:Przemęcki Park Krajobrazowy]]</text>
      <sha1>aahvwhd3noq0hl2c9x7qpwec4exg20u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Morze Bałtyckie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9090</id>
    <revision>
      <id>158390</id>
      <parentid>104030</parentid>
      <timestamp>2026-08-23T08:18:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Okul80</username>
        <id>17646</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dodanie miejscowości</comment>
      <origin>158390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4406" sha1="rhi146n9t1lcqgvq5jsx25wftnhuroc" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
'''Morze Bałtyckie''', '''Bałtyk''' to morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej [[Europa|Europie]]. Połączone z [[Morze Północne|Morzem Północnym]] przez Cieśniny Duńskie (Mały Bełt, Wielki Bełt, Sund, Kattegat, Skagerrak oraz Limfjord).
[[Plik:Poland Miedzyzdroje.jpg|thumb|Międzyzdroje]]
[[Plik:Puck od strony Zatoki Puckiej.jpg|thumb|Puck, miasto od strony Zatoki Puckiej]]
[[Plik:Łeba port 2017 M Z Wojalski DSC01960.jpg|thumb|Łeba, port]]
[[Plik:Widok z latarni morskiej Ustka - sierpień 2017 - 1.jpg|thumb|Ustka, widok z latarni morskiej Ustka 2017]]
[[Plik:Rewal, kuter rybacki.jpg|thumb|Rewal, kuter rybacki]]
[[Plik: Hel, Poland - panoramio (2).jpg|thumb| Hel, fragment zabudowy miasta]]

Bałtyk nazywany jest morzem śródlądowym północnej Europy, ponieważ ze wszystkich stron jest otoczony lądem, a z Morzem Północnym łączy go jedynie kilka płytkich cieśnin. Położone jest w północnej strefie klimatu umiarkowanego. Oba morza leżą na tym samym szelfie kontynentalnym.
Państwa leżące nad Morzem Bałtyckim: [[Dania]], [[Estonia]], [[Finlandia]], [[Litwa]], [[Łotwa]], [[Niemcy]], [[ Polska]], [[Rosja]], [[Szwecja]].

Morze Bałtyckie dzieli się na 3 wielkie baseny: Basen Botnicki o maksymalnym zagłębieniu 294 m, Basen Gotlandzki o maksymalnym zagłębieniu 459 m, Basen Bornholmski o maksymalnym zagłębieniu 105 m.
Powierzchnia Bałtyku wraz z Kattegatem wynosi ok. 415 266 km². Bez Kattegatu Bałtyk zajmuje 392 979 km². Powierzchnia zlewni wynosi 1 721 233 km². Objętość morza wynosi 21 721 km³.
Linia brzegowa Bałtyku o długości ok. 8100 km jest mocno rozwinięta i urozmaicona.

Średnia głębokość Bałtyku wynosi 52,3 m, maksymalna – 459 m (Głębia Landsort na północny zachód od Gotlandii).

Ze względu na niewielkie zasolenie Bałtyk zalicza się do wód słonawych (mezohalinowych) i określa morzem półsłonym. Średnie zasolenie wynosi ok. 7‰. Na ogół waha się w granicach od 2 do 12‰, choć zimą w Zatoce Gdańskiej zasolenie nie przekracza 7,8‰.
Temperatura wody powierzchniowej w zależności od pory roku wynosi od -0,5 do +20 °C.
Temperatura wód przy polskim wybrzeżu jest uzależniona od wiatrów. Wiatry zachodnie ocieplają wodę, wschodnie – oziębiają ją.

Morze Bałtyckie jest jednym z najmłodszych mórz Oceanu Atlantyckiego, liczy około 12 000 lat.

Poziom wód Bałtyku jest wyższy niż w Oceanie Atlantyckim i Morzu Północnym i wynika z jego śródlądowego położenia. Powodem jest zbyt słaba wymiana wód przez wąskie Cieśniny Duńskie.

Bałtyk jest morzem burzliwym, a fale są krótkie i strome. Typowa wysokość fali wynosi 5 m. W czasie silnych sztormów fale są gwałtowne, nieuporządkowane, często odbite i nadbiegające z różnych kierunków, a ich wysokość sięga prawie do 10 m. 23 grudnia 2004, w czasie sztormu w rejonie północnego Bałtyku, zarejestrowano pojedynczą falę o wysokości prawie 14 m. Odległości między grzbietami fal są przy tym niewielkie, sięgają zaledwie 50 m.

Przypływ, będący wynikiem przyciągania wód morskich przez Księżyc i Słońce, jest na Bałtyku nieznaczny i wynosi: w Kopenhadze 24 cm, w Świnoujściu 8 cm, w Zatoce Gdańskiej 3 cm, w Kłajpedzie 4 cm.

Bałtyk jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych mórz na świecie. W 1973 podpisano Konwencję Gdańską o rybołówstwie i ochronie żywych zasobów Bałtyku i Bełtów. 7 państw nadbałtyckich podpisało w 1974 drugą Międzynarodową Konwencję Bałtycką w Helsinkach, ciągle jednak pozostaje jednym z najbardziej zanieczyszczonych mórz świata.

Na polskim wybrzeżu Bałtyku leży wiele ciekawych historycznie miejscowości, z licznymi zabytkami, poczynając od Kołobrzegu i Koszalina oraz wiele miejscowości wypoczynkowych, małych np. Władysławowo, Hel, Jastarnia z Juratą, [[Dębki]], Rowy, Ustka, Dąbki, Łazy, Jarosławiec, Unieście, Mielno, Sarbinowo, Gąski, Dźwirzyno, [[Łeba]], Ustronie Morskie, Mrzeżyno, Rewal, Pobierowo,  Dziwnów, Międzywodzie, Międzyzdroje, Świnoujście.

Czas na polskim wybrzeżu możesz spędzić w kultowych kurortach, a także w spokojnych miejscowościach - [https://www.noclegowo.pl/przewodnik/spokojne-miejscowosci-nad-baltykiem-top-5-miejsc-w-sielskim-stylu/ Spokojne miejscowości nad Bałtykiem. Top 5 miejsc w sielskim stylu.]

[[Kategoria:Europa]]</text>
      <sha1>rhi146n9t1lcqgvq5jsx25wftnhuroc</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>