Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 610 158391 153761 2026-08-23T14:57:11Z Moromar 2451 158391 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomoraskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. Najważniejsze obiekty to m.in.: * XIII-wieczny kościół św. Mikołaja * Dowództwo Marynarki Wojennej RP * Pomnik Ofiar Grudnia '70 * Stocznia Gdynia SA * Skwer Kościuszki i reprezentacyjny Basen Prezydenta Ignacego Mościckiego z przycumowanymi ORP Błyskawica (okręt odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti-Militari) oraz Darem Pomorza * Pomnik Tajnego Hufca Harcerzy * ruiny kościoła św. Jerzego * Miejska Hala Targowa Miasto położone nad Zatoką Gdańską, graniczące z Trójmiejskim Parkiem Krajobrazowym. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] gu2l4mrtjidmjj5kery28vwde1k6c47 158392 158391 2026-08-23T14:57:40Z Moromar 2451 158392 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomoraskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. Najważniejsze obiekty to m.in.: * XIII-wieczny kościół św. Mikołaja * Dowództwo Marynarki Wojennej RP * Pomnik Ofiar Grudnia '70 * Stocznia Gdynia SA * Skwer Kościuszki i reprezentacyjny Basen Prezydenta Ignacego Mościckiego z przycumowanymi ORP Błyskawica (okręt odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti-Militari) oraz Darem Pomorza * Pomnik Tajnego Hufca Harcerzy * ruiny kościoła św. Jerzego * Miejska Hala Targowa Miasto położone nad Zatoką Gdańską, graniczące z Trójmiejskim Parkiem Krajobrazowym. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 7xlxrmixkzwnhr99nuhj5wqvsf246x0 158393 158392 2026-08-23T15:00:05Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 158393 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomoraskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 2c8fg7dmkeg17gy8pme5bgj6150foku 158394 158393 2026-08-23T15:00:20Z Moromar 2451 158394 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 65gmixm50jp0i9gk8wpktn6f70r3ww6 158395 158394 2026-08-23T15:19:28Z Moromar 2451 /* Dzielnice */ 158395 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta * '''Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Linep[. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] honrqrd0ahmcmu30tsqzwb2qu2jq0kt 158396 158395 2026-08-23T15:19:39Z Moromar 2451 /* Samochodem */ 158396 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta * '''Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Linep[. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] d3j0z4rb6hnw678brv1da29vdcgblmi 158397 158396 2026-08-23T16:04:17Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 158397 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta * '''Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|54.52181059473161|18.52986916201129|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Linep[. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. {{Znacznik|Terminal promowy|54.533538021434175|18.54604693444345|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 6w8vr0v911j4hgmjynrs9uvk26a1i3s 158398 158397 2026-08-23T16:04:35Z Moromar 2451 /* Statkiem */ 158398 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta * '''Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|54.52181059473161|18.52986916201129|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Line]. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. {{Znacznik|Terminal promowy|54.533538021434175|18.54604693444345|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == * '''Centrum Nauki EXPERYMENT''' Al. Zwycięstwa 96/98 http://www.experyment.gdynia.pl Jest niecodzienną pracownią doświadczalną dla małych i dużych odkrywców – amatorów, w którym w sposób namacalny mogą oni na własną rękę przeprowadzić eksperymenty poznając prawa fizyki i przyrody. CN EXPERYMENT jest częścią Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni i mieści się przy głównej arterii miasta – Alei Zwycięstwa 96/98. * '''Open'er Festival''' Lotnisko Gdynia-Kosakowo https://opener.pl/program-2021/ Koncert jest organizowany na Lotnisku Gdynia-Kosakowo. == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] doyvb1zgg5par754v61rtlolxhoju89 158405 158398 2026-08-23T18:51:14Z Moromar 2451 /* Atrakcje turystyczne */ 158405 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta * '''Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|54.52181059473161|18.52986916201129|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Line]. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. {{Znacznik|Terminal promowy|54.533538021434175|18.54604693444345|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == == Dojazd == * samolotem – lotnisko w [[Gdańsk]]u; * z lotniska – linia autobusowa ZKM Gdynia w kierunku Dworca Głównego Gdynia – 510 (kilka kursów dziennie, ok. 50 minut do dworca PKP Gdynia Główna) lub linie autobusowe ZTM Gdańsk w kierunku Dworca Głównego Gdańsk – 210 i w kierunku stacji PKP Wrzeszcz – 110 (w obu przypadkach kursy co ok. 30-60 minut) i dalej ewentualna przesiadka w SKM – Szybka Kolej Miejska (dojazd do Gdyni Głównej trwa ok. 30 minut, połączenia w ciągu dnia co 7-15 minut); * samochodem – połączenia z głównymi drogami krajowymi biegnącymi na północy kraju (DK nr 1, 7, 6, 22); * pociągiem PKP lub Koleje Regionalne, a z pozostałych miast aglomeracji SKM (Szybka Kolej Miejska) lub ZKM Gdynia (autobusy, a w przypadku Sopotu także trolejbusy); * tramwajem wodnym (promem) w sezonie turystycznym z Helu (linia 520) lub Jastarni (linia 530). Tramwaj wodny cumuje przy gdyńskim Molo Południowym (przedłużenie Skweru Kościuszki), skąd kursuje wahadłowo darmowy autobus do dworca PKP/SKM Gdynia Główna (dojazd trwa kilka minut). *promem Stena Line z [[Karlskrona|Karlskrony]] (Szwecja) == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] k2qym8nawbv1gw6pi2w724s8woz5awu 158406 158405 2026-08-23T18:51:27Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 158406 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta * '''Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|54.52181059473161|18.52986916201129|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Line]. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. {{Znacznik|Terminal promowy|54.533538021434175|18.54604693444345|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == == Komunikacja == W Gdyni kursują trolejbusy, autobusy oraz pociąg SKM. == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 3d2jflpqicaahmxqofdl0k27uqymo9c 158407 158406 2026-08-23T19:01:29Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 158407 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * '''Babie Doły''' * '''Oksywie/Osadzie Rybackiej * '''Centrum miasta * '''Kamienna Góra''' * '''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * '''Redłowo''' * '''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|54.52181059473161|18.52986916201129|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Line]. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. {{Znacznik|Terminal promowy|54.533538021434175|18.54604693444345|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == == Komunikacja == {{mapa|54.515|18.54|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Autobusem === '''[https://zkmgdynia.pl/ Zarząd Komunikacji Miejskiej]''' (ZKM) obsługuje autobusy i trolejbusy. Sieć komunikacyjna jest sprawna i kursuje często. Mieszkańcy chętnie pomagają w znalezieniu właściwej drogi, ale zawsze warto zapytać kilka osób i sprawdzić, czy udzielają takich samych informacji. Możesz skorzystać z biletu ulgowego, jeśli możesz okazać międzynarodową legitymację studencką i masz mniej niż 26 lat. Bilety na autobus: * bilety normalne 3,20 zł * bilet ulgowy 1,60 zł * bilet na linie ekspresowe i bilet na autobus nocny 4,20 zł (ulgowy: 2,10 zł) * Na wszystkie trolejbusy, autobusy dzienne i nocne obowiązuje bilet 24-godzinny (13 zł/6,50 zł). [[Plik:Trolejbus solaris trollino12t.jpg|thumb|Trolejbus Solaris Trollino 12T w Gdyni. W Polsce można go zobaczyć jedynie w Gdyni i [[Tychy|Tychach]].]] Oto klucz do zrozumienia numerów linii autobusowych i trolejbusowych w Gdyni: * <span style="border:1px solid darkgrey; background-color:darkblue; color:white;"> '''Nxx''' </span> są trasami nocnymi. * <span style="border:1px solid black; background-color:white; color:black;"> '''5xx''' </span> są to specjalne trasy, które kursują tylko kilka dni w roku (z wyjątkiem linii 520 i 530). * <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''G'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''J'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''K'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''M'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''R'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''S'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''W'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''Z''' </span> to trasy ekspresowe, które łączą najdalsze dzielnice z centrum miasta. (bilet normalny: 3,50zł) * <span style="border:1px solid green; background-color:white; color:red;">'''0x'''</span> <span style="border:1px solid green; background-color:white; color:red;">'''0xx'''</span> to trasy bezpłatne, można tym autobusem dojechać do supermarketów w Gdyni. <br> inne to normalne trasy z normalnymi biletami. === Pociągiem === '''[https://www.skm.pkp.pl/ Szybka Kolej Miejska]''' (SKM) to szybka i tania regionalna kolej podmiejska pomiędzy [[Gdańsk]]iem – [[Sopot]]em – Gdynią. Cena biletu uzależniona jest od odległości m.in. Bilety na pociąg SKM: * Gdynia - [[Sopot]] bilet normalny 3,10 zł * Gdynia - [[Gdańsk]] bilet normalny 4,50 zł == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] rpdhwwvntvxbrp5i41tmu6a1umfer39 158408 158407 2026-08-23T19:09:51Z Moromar 2451 /* Dzielnice */ 158408 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gdynia |nazwa oryginalna = |widok = Gdynia-centrum.jpg |opis = |herb = POL_Gdynia_COA.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Poland.svg|20px]] [[Polska]] |region = [[Plik:POL_województwo_pomorskie_flag.svg|20px]] [[Województwo pomorskie]] |powierzchnia = 391,51 |wysokość = 36 |ludność = 238 700 |prefiks = +48 58 |kod pocztowy = 81-000 do 81-919 |www = https://www.gdynia.pl/ }} '''Gdynia''' to miasto portowe w północnej [[Polska|Polsce]]. Wraz z pobliskimi [[Gdańsk]]iem i [[Sopot]]em, często określane jest mianem [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Pierwsze wzmianki o Gdyni pochodzą z XIII wieku, kiedy była jeszcze wioską rybacką. Jednak po I wojnie światowej Gdynia zyskała na znaczeniu, kiedy została całkowicie odbudowana i przekształcona w miasto planowe, pełne modernistycznej architektury, z portem wojskowym i portem morskim, który służył nowo niepodległej Polsce. Nadal jest jednym z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, z dużym ruchem towarowym i bazą marynarki wojennej. W 2026 roku centrum miasta zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. == Charakterystyka == [[Plik:Gdynia Districts Fulfiled.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Gdyni]] [[Plik:Denkmal gdynia skwer.jpg|mały|upright|Pomnik na zakończeniu Skweru Kościuszki |alt=]] Osada wzmiankowana w XIII wieku, prawa miejskie nadane 10 lutego 1926 roku. Miasto powstało głównie dzięki potrzebie posiadania przez Polskę portu morskiego nie znajdującego się – w przeciwieństwie do Gdańska – w strefie wpływów Niemiec. Dynamiczny rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej. Unikatowe na skalę europejską modernistyczne centrum miasta przetrwało zarówno walki we wrześniu 1939, jak i w marcu 1945. W grudniu 1970 Gdynia była areną strajków robotniczych, w wyniku których, według oficjalnych danych, zginęły 23 osoby. Obecnie populacja miasta wynosi ok. 250 tys. mieszkańców. === Dzielnice === Miasto podzielone jest na 22 dzielnice, z których największą popularnością wśród turystów cieszą się te z dostępem do plaży nad Morzem Bałtyckim. * {{Znacznik|'''Babie Doły'''|54.581111|18.539722|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Babie Doły''' * {{Znacznik|'''Oksywie'''|54.549444|18.539722|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Oksywie''' * {{Znacznik|'''Śródmieście'''|54.51953|18.53891|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Śródmieście''' * {{Znacznik|'''Kamienna Góra'''|54.511667|18.546667|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Kamienna Góra''' * {{Znacznik|'''Wzgórze Św. Maksymiliana'''|54.503056|18.541667|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wzgórze Św. Maksymiliana''' * {{Znacznik|'''Redłowo'''|54.4925|18.546667|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Redłowo''' * {{Znacznik|'''Orłowo'''|54.479444|18.5525|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Orłowo''' == Dojazd == === Samolotem === Najbliższe lotnisko znajduje się w pobliskim {{Znacznik|Port lotniczy Gdańsk|54.3775|18.466111|typ=transport}}'''[https://www.airport.gdansk.pl/ Porcie Lotniczym im. Lecha Wałęsy w Gdańsku]''' ({{IATA|GDN}}), 25 km od centrum miasta. Lotnisko jest popularnym celem tanich lotów z wielu europejskich lotnisk. Dostępne są również loty krajowe. Pociągi regionalne obsługiwane przez '''[https://polregio.pl/pl/rozklad-jazdy-i-mapa-polaczen/rozklad-jazdy/ Polregio]''' kursują między lotniskiem (Gdańsk Port Lotniczy) a dworcem Gdynia Główna. Podróż pociągiem trwa około 30 minut. === Koleją === [[Plik:Dworzec Główny betonowe 05.jpg|thumbnail|right|Dworzec Gdynia Główna]] Gdynia jest jednym z największych węzłów kolejowych w [[Polska|Polsce]], oferującym połączenia do [[Warszawa|Warszawy]], [[Kraków|Krakowa]], [[Poznań|Poznania]], [[Wrocław]]ia, [[Katowice|Katowic]], [[Szczecin]]a, [[Toruń|Torunia]], [[Białystok|Białegostoku]] i wielu innych miast. Dostępnych jest również kilka pociągów międzynarodowych, w tym codzienne połączenia z [[Berlin]]a. Wszystkie pociągi główne obsługiwane są przez '''[https://www.pkp.pl/ PKP]'''. Podróżując po nadmorskich rejonach [[Gdańsk]]a, [[Sopot]]u i Gdyni, warto zwrócić uwagę na podmiejską kolej SKM. Podróż z pobliskiego [[Gdańsk]]a zajmuje około 35 minut (6,50 zł) dzięki częstym pociągom '''[https://www.skm.pkp.pl/ SKM]''', które odjeżdżają co 8–20 minut. W 2024 roku CD uruchomiło również bezpośrednie połączenie z [[Praga|Pragi]] do Gdyni o nazwie ''[https://www.ceskedrahy.cz/en/Baltic-express Baltic Express]'', kursujące cztery razy dziennie. Pociąg zatrzymuje się na trasie przez [[Pardubice]] i [[Wrocław]], a bilety kosztują od 800 koron (około 33 euro). {{Znacznik|Dworzec kolejowy Gdynia Główna|54.5213 |18.5296 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy Gdynia Główna'''. === Samochodem === Z [[Gdańsk]]a trasą [[Plik:Tabliczka_E75.svg|25px]] na wschód wzdłuż wybrzeża. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|54.52181059473161|18.52986916201129|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. === Statkiem === Ze [[Szwecja|Szwecji]]: [[Karlskrona]]-Gdynia linią [https://www.stenaline.pl/ Stena Line]. Jednodniowa wycieczka dla pasażera z rowerem kosztuje około 240 zł. Dodatkowo, '''[https://www.zegluga.pl/ Żegluga Gdańska]''' oferuje raz w tygodniu przeprawę promową z małego miasta portowego [[Bałtijsk]] w [[Obwód królewiecki|enklawie kaliningradzkiej]]. {{Znacznik|Terminal promowy|54.533538021434175|18.54604693444345|typ=transport}}'''Terminal promowy'''. == Warto zobaczyć == * '''Molo Południowe, Skwer Kościuszki i Bulwar Nadmorski''': Akwarium Gdyńskie, Aleja Statków Pasażerskich (wmurowane w nabrzeże tablice pamiątkowe wycieczkowców), statki-muzea żaglowiec SV Dar Pomorza i niszczyciel ORP Błyskawica, Planetarium, Marina, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej (w tym Ekspozycja Plenerowa Broni i Uzbrojenia Morskiego), Bulwar Nadmorski i Plaża Miejska * '''ul. Świętojańska i Kamienna Góra''': Szlak Modernizmu, Park na Kamiennej Górze i taras widokowy z widokiem na Molo Południowe, Zatokę Gdańską i Śródmieście przy Krzyżu na Kamiennej Górze * '''Śródmieście''': Plac Kaszubski z pomnikiem Antoniego Abrahama i klimatyczną ławeczką z rybakiem i jego żoną, brukowana ul. Starowiejska i Domek Abrahama (filia Muzeum Miasta Gdyni przy ul. Starowiejskiej 30), zabytkowa łukowa Hala Targowa (ul. Wójta Radtkego 36) * '''Port Gdynia''': Nabrzeże Francuskie (tutaj cumują w sezonie wielkie wycieczkowce) i zabytkowy Dworzec Morski z organizowanym Muzeum Emigracji, zabytki architektury portowej przy ul. Polskiej * '''Orłowo i Redłowo''': Zespół parkowo-pałacowy, Molo w Orłowie, przystań rybacka i skansen rybacki w Orłowie, Domek Żeromskiego, plaża w Orłowie i Cypel Redłowski, wybrzeże klifowe, Rezerwat Przyrody „Kępa Redłowska” ze ścieżkami spacerowymi i 11 BAS (Baterią Artylerii Stałej) i transzejami, Plaża Redłowo. Przy wietrze wiejącym ze wschodu nad klifem w Orłowie można często spotkać paralotniarzy startujących przy promenadzie Marysieńki<ref>https://leonardo.pgxc.pl/startowisko/12478</ref>. * '''Kolibki''': Park Kolibki, Kolibki Adventure Park, wieża widokowa * '''okolice GOSiR''': Pomorski Park Naukowo-Technologiczny (w tym Centrum Nauki Experyment), kładka piesza, stadion piłkarski, Narodowy Stadion Rugby, Hala Sportowo-Widowiskowa „Gdynia” * Gdyńskie Muzeum Motoryzacji * Sea Towers == Atrakcje turystyczne == == Komunikacja == {{mapa|54.515|18.54|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Autobusem === '''[https://zkmgdynia.pl/ Zarząd Komunikacji Miejskiej]''' (ZKM) obsługuje autobusy i trolejbusy. Sieć komunikacyjna jest sprawna i kursuje często. Mieszkańcy chętnie pomagają w znalezieniu właściwej drogi, ale zawsze warto zapytać kilka osób i sprawdzić, czy udzielają takich samych informacji. Możesz skorzystać z biletu ulgowego, jeśli możesz okazać międzynarodową legitymację studencką i masz mniej niż 26 lat. Bilety na autobus: * bilety normalne 3,20 zł * bilet ulgowy 1,60 zł * bilet na linie ekspresowe i bilet na autobus nocny 4,20 zł (ulgowy: 2,10 zł) * Na wszystkie trolejbusy, autobusy dzienne i nocne obowiązuje bilet 24-godzinny (13 zł/6,50 zł). [[Plik:Trolejbus solaris trollino12t.jpg|thumb|Trolejbus Solaris Trollino 12T w Gdyni. W Polsce można go zobaczyć jedynie w Gdyni i [[Tychy|Tychach]].]] Oto klucz do zrozumienia numerów linii autobusowych i trolejbusowych w Gdyni: * <span style="border:1px solid darkgrey; background-color:darkblue; color:white;"> '''Nxx''' </span> są trasami nocnymi. * <span style="border:1px solid black; background-color:white; color:black;"> '''5xx''' </span> są to specjalne trasy, które kursują tylko kilka dni w roku (z wyjątkiem linii 520 i 530). * <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''G'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''J'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''K'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''M'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''R'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''S'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''W'''</span> <span style="border:1px solid red; background-color:white; color:red;">'''Z''' </span> to trasy ekspresowe, które łączą najdalsze dzielnice z centrum miasta. (bilet normalny: 3,50zł) * <span style="border:1px solid green; background-color:white; color:red;">'''0x'''</span> <span style="border:1px solid green; background-color:white; color:red;">'''0xx'''</span> to trasy bezpłatne, można tym autobusem dojechać do supermarketów w Gdyni. <br> inne to normalne trasy z normalnymi biletami. === Pociągiem === '''[https://www.skm.pkp.pl/ Szybka Kolej Miejska]''' (SKM) to szybka i tania regionalna kolej podmiejska pomiędzy [[Gdańsk]]iem – [[Sopot]]em – Gdynią. Cena biletu uzależniona jest od odległości m.in. Bilety na pociąg SKM: * Gdynia - [[Sopot]] bilet normalny 3,10 zł * Gdynia - [[Gdańsk]] bilet normalny 4,50 zł == Aktywny wypoczynek == Warto pospacerować po parku na [[w:Kamienna_Góra_(Gdynia)|Kamiennej Górze]] i po skwerze Kościuszki. Bulwar Nadmorski oraz Trójmiejski Park Krajobrazowy to miejsca bardzo popularne wśród biegaczy. Na terenie całego miasta znajdują się rozbudowane ścieżki rowerowe. W większości dzielnic znajdują się otwarte strefy do streetworkout'u. Przy hotelu Mercury znajduje się pływalnia z sauną. Przy ul. Tadeusza Wendy 7/9 centrum trampolin "Jumpcity". Na wzgórzu św. Maksymiliana mieści się centrum wspinaczkowe "Triblok". W marinie znajduje się kilka szkółek żeglarskich, jest róznież możliwość wyczarterowania jachtu. == Linki zewnętrzne == * [http://gdyniaturystyczna.pl/pl/ Gdynia Turystyczna] * [http://modernizmgdyni.pl/ Gdyński Szlak Modernizmu] * [http://www.gdynia.pl/wypoczynek/informator/ Lista atrakcji turystycznych Gdyni] * [http://www.zlotehotele.pl/gdynia/pl/ Hotele Gdynia] * [http://www.eholiday.pl/noclegi-gdynia-10399-hostel.html Hostele Gdynia] * [http://zkmgdynia.pl Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdyni] * [http://www.gdynia.pl/komunikacja/ Komunikacja w Gdyni] *https://opener.pl/program-2021/ ----------------------------------------------------- {{Atrybucja}} {{Jest w|Województwo pomorskie}} {{geo|54.5|18.533333333333}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] r5nd8yr4yaifyv7fn5ee141f9a8ksv2 0 4743 158399 133079 2026-08-23T17:45:31Z KrzysztofPoplawski 4279 autobusem 158399 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4704 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = http://www.suprasl.pl }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w [[powiat białostocki|powiecie białostockim]], siedziba [[Supraśl (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Supraśl]]. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. === Historia === === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. <!-- === Klimat === === Kiedy jechać === --> === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === Pociągiem do Białegostoku, dalej komunikacją miejską. === Samochodem === === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla, m.in. przy klasztorze, ul. Piłsudskiego i placu Kościuszki. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Wasilków – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Wasilków – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku pętla A2 rozpoczyna się o 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny pozwala wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. Dostępne są również bilety z miejscem na rower, przy czym liczba miejsc rowerowych jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru i Muzeum Ikon. }} == Transport == Do Supraśla dociera z Białegostoku linia autobusowa 111. == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|Prawosławny monaster męski Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy Maryi i św. Apostoła Jana Teologa]]; * Kościół parafialny Świętej Trójcy – neobarokowy, wybudowany w latach 1861-1865; * Kościół ewangelicko-augsburski – neogotycki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny NMP Królowej Polski, zbudowany w 1870 r.; * Kaplica Wszystkich Świętych na cmentarzu katolickim – kaplica murowana i drewniana, wieża z pocz. XVIII w., korpus z poł. XIX w.; * Cmentarz ewangelicki – m.in. z kaplicą grobową rodziny Buchholtzów – neogotycka, wybudowana w 1904 według projektu arch. Hugo Kudera, oraz kaplicą grobową rodziny Zachertów – wymurowana w 1885 według projektu architekta H. Zydoka; * Pałac Buchholtzów – obecnie Liceum Plastyczne; secesyjny pałac, siedziba jednej z najsłynniejszych rodzin supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892-1903. We wnętrzu zachowane polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Przy pałacu park przekomponowany na początku XX w. * Dom Ludowy – ob. USC i przychodnia lekarska, drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 według projektu architekta Jarosława Giryna. * [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Dom Ogrodnika]] (Stara Karczma, Stara Poczta) – obecnie dom mieszkalny, ul. Konarskiego 3; drewniany dom, z naczółkowym dachem, zbudowany XVIII/XIX w.; * Dwór Zacherta – klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem wybudowany w połowie XIX w. jako dom miejscowego fabrykanta; Zniszczony, zrekonstruowany w 1988; * Zespół fabryczny Jansena – ob. stołówka i internat Liceum Plastycznego; wybudowany przed 1866 z zachowaną neoklasycystyczną polichromią, obok manufaktura włókiennicza zbudowana w 1849; * Kaplica św. Jerzego Zwycięzcy na cmentarzu prawosławnym w [[Podsupraśl]]u – murowana, wybudowana w 1901. === Imprezy === Od 2007 w Supraślu organizowany jest Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. == Zakupy == == Wyżywienie == W mieście kilkanaście punktów żywieniowych o różnym standardzie. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === --> == Rozrywka == == Zakwaterowanie == Kilka hoteli, sporo kwater prywatnych i pensjonatów. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === --> == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] cg4w84f2axr4z1w21omg6jkxjxjaxif 158400 158399 2026-08-23T17:46:45Z KrzysztofPoplawski 4279 158400 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4704 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = http://www.suprasl.pl }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w [[powiat białostocki|powiecie białostockim]], siedziba [[Supraśl (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Supraśl]]. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. === Historia === === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. <!-- === Klimat === === Kiedy jechać === --> === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === Pociągiem do Białegostoku, dalej komunikacją miejską. === Samochodem === === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla, m.in. przy klasztorze, ul. Piłsudskiego i placu Kościuszki. Do Supraśla dociera z Białegostoku linia autobusowa 111. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Wasilków – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Wasilków – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku pętla A2 rozpoczyna się o 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny pozwala wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. Dostępne są również bilety z miejscem na rower, przy czym liczba miejsc rowerowych jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru i Muzeum Ikon. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|Prawosławny monaster męski Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy Maryi i św. Apostoła Jana Teologa]]; * Kościół parafialny Świętej Trójcy – neobarokowy, wybudowany w latach 1861-1865; * Kościół ewangelicko-augsburski – neogotycki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny NMP Królowej Polski, zbudowany w 1870 r.; * Kaplica Wszystkich Świętych na cmentarzu katolickim – kaplica murowana i drewniana, wieża z pocz. XVIII w., korpus z poł. XIX w.; * Cmentarz ewangelicki – m.in. z kaplicą grobową rodziny Buchholtzów – neogotycka, wybudowana w 1904 według projektu arch. Hugo Kudera, oraz kaplicą grobową rodziny Zachertów – wymurowana w 1885 według projektu architekta H. Zydoka; * Pałac Buchholtzów – obecnie Liceum Plastyczne; secesyjny pałac, siedziba jednej z najsłynniejszych rodzin supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892-1903. We wnętrzu zachowane polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Przy pałacu park przekomponowany na początku XX w. * Dom Ludowy – ob. USC i przychodnia lekarska, drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 według projektu architekta Jarosława Giryna. * [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Dom Ogrodnika]] (Stara Karczma, Stara Poczta) – obecnie dom mieszkalny, ul. Konarskiego 3; drewniany dom, z naczółkowym dachem, zbudowany XVIII/XIX w.; * Dwór Zacherta – klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem wybudowany w połowie XIX w. jako dom miejscowego fabrykanta; Zniszczony, zrekonstruowany w 1988; * Zespół fabryczny Jansena – ob. stołówka i internat Liceum Plastycznego; wybudowany przed 1866 z zachowaną neoklasycystyczną polichromią, obok manufaktura włókiennicza zbudowana w 1849; * Kaplica św. Jerzego Zwycięzcy na cmentarzu prawosławnym w [[Podsupraśl]]u – murowana, wybudowana w 1901. === Imprezy === Od 2007 w Supraślu organizowany jest Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. == Zakupy == == Wyżywienie == W mieście kilkanaście punktów żywieniowych o różnym standardzie. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === --> == Rozrywka == == Zakwaterowanie == Kilka hoteli, sporo kwater prywatnych i pensjonatów. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === --> == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] ef7oev3kun76ixh0zgumhg8szpq7prq 158401 158400 2026-08-23T17:47:23Z KrzysztofPoplawski 4279 158401 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4704 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = http://www.suprasl.pl }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w [[powiat białostocki|powiecie białostockim]], siedziba [[Supraśl (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Supraśl]]. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. === Historia === === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. <!-- === Klimat === === Kiedy jechać === --> === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === Pociągiem do Białegostoku, dalej komunikacją miejską. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla, m.in. przy klasztorze, ul. Piłsudskiego i placu Kościuszki. Do Supraśla dociera z Białegostoku linia autobusowa 111. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Wasilków – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Wasilków – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku pętla A2 rozpoczyna się o 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny pozwala wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. Dostępne są również bilety z miejscem na rower, przy czym liczba miejsc rowerowych jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru i Muzeum Ikon. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|Prawosławny monaster męski Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy Maryi i św. Apostoła Jana Teologa]]; * Kościół parafialny Świętej Trójcy – neobarokowy, wybudowany w latach 1861-1865; * Kościół ewangelicko-augsburski – neogotycki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny NMP Królowej Polski, zbudowany w 1870 r.; * Kaplica Wszystkich Świętych na cmentarzu katolickim – kaplica murowana i drewniana, wieża z pocz. XVIII w., korpus z poł. XIX w.; * Cmentarz ewangelicki – m.in. z kaplicą grobową rodziny Buchholtzów – neogotycka, wybudowana w 1904 według projektu arch. Hugo Kudera, oraz kaplicą grobową rodziny Zachertów – wymurowana w 1885 według projektu architekta H. Zydoka; * Pałac Buchholtzów – obecnie Liceum Plastyczne; secesyjny pałac, siedziba jednej z najsłynniejszych rodzin supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892-1903. We wnętrzu zachowane polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Przy pałacu park przekomponowany na początku XX w. * Dom Ludowy – ob. USC i przychodnia lekarska, drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 według projektu architekta Jarosława Giryna. * [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Dom Ogrodnika]] (Stara Karczma, Stara Poczta) – obecnie dom mieszkalny, ul. Konarskiego 3; drewniany dom, z naczółkowym dachem, zbudowany XVIII/XIX w.; * Dwór Zacherta – klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem wybudowany w połowie XIX w. jako dom miejscowego fabrykanta; Zniszczony, zrekonstruowany w 1988; * Zespół fabryczny Jansena – ob. stołówka i internat Liceum Plastycznego; wybudowany przed 1866 z zachowaną neoklasycystyczną polichromią, obok manufaktura włókiennicza zbudowana w 1849; * Kaplica św. Jerzego Zwycięzcy na cmentarzu prawosławnym w [[Podsupraśl]]u – murowana, wybudowana w 1901. === Imprezy === Od 2007 w Supraślu organizowany jest Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. == Zakupy == == Wyżywienie == W mieście kilkanaście punktów żywieniowych o różnym standardzie. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === --> == Rozrywka == == Zakwaterowanie == Kilka hoteli, sporo kwater prywatnych i pensjonatów. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === --> == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] 67l21r7sqgmleks2gmu18o5y7yyi7vr 158402 158401 2026-08-23T17:50:20Z KrzysztofPoplawski 4279 158402 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4704 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = http://www.suprasl.pl }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w [[powiat białostocki|powiecie białostockim]], siedziba [[Supraśl (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Supraśl]]. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. === Historia === === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. <!-- === Klimat === === Kiedy jechać === --> === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla, m.in. przy klasztorze, ul. Piłsudskiego i placu Kościuszki. Do Supraśla dociera z Białegostoku linia autobusowa 111. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Wasilków – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Wasilków – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku pętla A2 rozpoczyna się o 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny pozwala wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. Dostępne są również bilety z miejscem na rower, przy czym liczba miejsc rowerowych jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru i Muzeum Ikon. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|Prawosławny monaster męski Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy Maryi i św. Apostoła Jana Teologa]]; * Kościół parafialny Świętej Trójcy – neobarokowy, wybudowany w latach 1861-1865; * Kościół ewangelicko-augsburski – neogotycki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny NMP Królowej Polski, zbudowany w 1870 r.; * Kaplica Wszystkich Świętych na cmentarzu katolickim – kaplica murowana i drewniana, wieża z pocz. XVIII w., korpus z poł. XIX w.; * Cmentarz ewangelicki – m.in. z kaplicą grobową rodziny Buchholtzów – neogotycka, wybudowana w 1904 według projektu arch. Hugo Kudera, oraz kaplicą grobową rodziny Zachertów – wymurowana w 1885 według projektu architekta H. Zydoka; * Pałac Buchholtzów – obecnie Liceum Plastyczne; secesyjny pałac, siedziba jednej z najsłynniejszych rodzin supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892-1903. We wnętrzu zachowane polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Przy pałacu park przekomponowany na początku XX w. * Dom Ludowy – ob. USC i przychodnia lekarska, drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 według projektu architekta Jarosława Giryna. * [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Dom Ogrodnika]] (Stara Karczma, Stara Poczta) – obecnie dom mieszkalny, ul. Konarskiego 3; drewniany dom, z naczółkowym dachem, zbudowany XVIII/XIX w.; * Dwór Zacherta – klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem wybudowany w połowie XIX w. jako dom miejscowego fabrykanta; Zniszczony, zrekonstruowany w 1988; * Zespół fabryczny Jansena – ob. stołówka i internat Liceum Plastycznego; wybudowany przed 1866 z zachowaną neoklasycystyczną polichromią, obok manufaktura włókiennicza zbudowana w 1849; * Kaplica św. Jerzego Zwycięzcy na cmentarzu prawosławnym w [[Podsupraśl]]u – murowana, wybudowana w 1901. === Imprezy === Od 2007 w Supraślu organizowany jest Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. == Zakupy == == Wyżywienie == W mieście kilkanaście punktów żywieniowych o różnym standardzie. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === --> == Rozrywka == == Zakwaterowanie == Kilka hoteli, sporo kwater prywatnych i pensjonatów. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === --> == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] 2mq7dy53qznf0i2cchlcrbpa395m9g4 158403 158402 2026-08-23T17:52:25Z KrzysztofPoplawski 4279 158403 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4704 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = http://www.suprasl.pl }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w [[powiat białostocki|powiecie białostockim]], siedziba [[Supraśl (gmina)|gminy miejsko-wiejskiej Supraśl]]. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W lipcu i sierpniu działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla, m.in. przy klasztorze, ul. Piłsudskiego i placu Kościuszki. Do Supraśla dociera z Białegostoku linia autobusowa 111. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Wasilków – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Wasilków – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku pętla A2 rozpoczyna się o 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny pozwala wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. Dostępne są również bilety z miejscem na rower, przy czym liczba miejsc rowerowych jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru i Muzeum Ikon. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|Prawosławny monaster męski Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy Maryi i św. Apostoła Jana Teologa]]; * Kościół parafialny Świętej Trójcy – neobarokowy, wybudowany w latach 1861-1865; * Kościół ewangelicko-augsburski – neogotycki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny NMP Królowej Polski, zbudowany w 1870 r.; * Kaplica Wszystkich Świętych na cmentarzu katolickim – kaplica murowana i drewniana, wieża z pocz. XVIII w., korpus z poł. XIX w.; * Cmentarz ewangelicki – m.in. z kaplicą grobową rodziny Buchholtzów – neogotycka, wybudowana w 1904 według projektu arch. Hugo Kudera, oraz kaplicą grobową rodziny Zachertów – wymurowana w 1885 według projektu architekta H. Zydoka; * Pałac Buchholtzów – obecnie Liceum Plastyczne; secesyjny pałac, siedziba jednej z najsłynniejszych rodzin supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892-1903. We wnętrzu zachowane polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Przy pałacu park przekomponowany na początku XX w. * Dom Ludowy – ob. USC i przychodnia lekarska, drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 według projektu architekta Jarosława Giryna. * [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Dom Ogrodnika]] (Stara Karczma, Stara Poczta) – obecnie dom mieszkalny, ul. Konarskiego 3; drewniany dom, z naczółkowym dachem, zbudowany XVIII/XIX w.; * Dwór Zacherta – klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem wybudowany w połowie XIX w. jako dom miejscowego fabrykanta; Zniszczony, zrekonstruowany w 1988; * Zespół fabryczny Jansena – ob. stołówka i internat Liceum Plastycznego; wybudowany przed 1866 z zachowaną neoklasycystyczną polichromią, obok manufaktura włókiennicza zbudowana w 1849; * Kaplica św. Jerzego Zwycięzcy na cmentarzu prawosławnym w [[Podsupraśl]]u – murowana, wybudowana w 1901. === Imprezy === Od 2007 w Supraślu organizowany jest Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. == Zakupy == == Wyżywienie == W mieście kilkanaście punktów żywieniowych o różnym standardzie. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === --> == Rozrywka == == Zakwaterowanie == Kilka hoteli, sporo kwater prywatnych i pensjonatów. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === --> == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] e8drtjy6df6bgrgrr71xylxhqhcc3me 158404 158403 2026-08-23T18:24:49Z KrzysztofPoplawski 4279 158404 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4704 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = http://www.suprasl.pl }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – niewielkie miasto uzdrowiskowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położone około 15 km na północny wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]]. Miasto otoczone jest [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] i jest siedzibą [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Supraśl łączy zabytki związane z prawosławiem, katolicyzmem, dawnym przemysłem włókienniczym i wielokulturową historią Podlasia z rozbudowaną ofertą wypoczynku – szlakami pieszymi i rowerowymi, nadrzecznymi bulwarami, kąpieliskiem, spływami kajakowymi i wydarzeniami kulturalnymi. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W lipcu i sierpniu działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. === Przygotowania === == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla, m.in. przy klasztorze, ul. Piłsudskiego i placu Kościuszki. Do Supraśla dociera z Białegostoku linia autobusowa 111. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Wasilków – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Wasilków – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku pętla A2 rozpoczyna się o 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny pozwala wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. Dostępne są również bilety z miejscem na rower, przy czym liczba miejsc rowerowych jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru i Muzeum Ikon. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|Prawosławny monaster męski Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy Maryi i św. Apostoła Jana Teologa]]; * Kościół parafialny Świętej Trójcy – neobarokowy, wybudowany w latach 1861-1865; * Kościół ewangelicko-augsburski – neogotycki, obecnie rzymskokatolicki kościół parafialny NMP Królowej Polski, zbudowany w 1870 r.; * Kaplica Wszystkich Świętych na cmentarzu katolickim – kaplica murowana i drewniana, wieża z pocz. XVIII w., korpus z poł. XIX w.; * Cmentarz ewangelicki – m.in. z kaplicą grobową rodziny Buchholtzów – neogotycka, wybudowana w 1904 według projektu arch. Hugo Kudera, oraz kaplicą grobową rodziny Zachertów – wymurowana w 1885 według projektu architekta H. Zydoka; * Pałac Buchholtzów – obecnie Liceum Plastyczne; secesyjny pałac, siedziba jednej z najsłynniejszych rodzin supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892-1903. We wnętrzu zachowane polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Przy pałacu park przekomponowany na początku XX w. * Dom Ludowy – ob. USC i przychodnia lekarska, drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 według projektu architekta Jarosława Giryna. * [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Dom Ogrodnika]] (Stara Karczma, Stara Poczta) – obecnie dom mieszkalny, ul. Konarskiego 3; drewniany dom, z naczółkowym dachem, zbudowany XVIII/XIX w.; * Dwór Zacherta – klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem wybudowany w połowie XIX w. jako dom miejscowego fabrykanta; Zniszczony, zrekonstruowany w 1988; * Zespół fabryczny Jansena – ob. stołówka i internat Liceum Plastycznego; wybudowany przed 1866 z zachowaną neoklasycystyczną polichromią, obok manufaktura włókiennicza zbudowana w 1849; * Kaplica św. Jerzego Zwycięzcy na cmentarzu prawosławnym w [[Podsupraśl]]u – murowana, wybudowana w 1901. === Imprezy === Od 2007 w Supraślu organizowany jest Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. == Zakupy == == Wyżywienie == W mieście kilkanaście punktów żywieniowych o różnym standardzie. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Wystawnie === --> == Rozrywka == == Zakwaterowanie == Kilka hoteli, sporo kwater prywatnych i pensjonatów. <!-- === Skromnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === --> == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Gdzie dalej == {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] o2adulcmv347pvtdmhxnydz8zplp17w 158409 158404 2026-08-24T04:51:21Z KrzysztofPoplawski 4279 aktualizacja, rozszerzenie 158409 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4275 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = https://suprasl.pl/ }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – niewielkie miasto uzdrowiskowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położone około 15 km na północny wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]]. Miasto otoczone jest [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] i jest siedzibą [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Supraśl łączy zabytki związane z prawosławiem, katolicyzmem, dawnym przemysłem włókienniczym i wielokulturową historią Podlasia z rozbudowaną ofertą wypoczynku – szlakami pieszymi i rowerowymi, nadrzecznymi bulwarami, kąpieliskiem, spływami kajakowymi i wydarzeniami kulturalnymi. Ważnymi atrakcjami są również Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa oraz Teatr Wierszalin. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Miasto posiada status uzdrowiska i jest bazą wypadową do wschodniej części [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. === Informacja turystyczna === * {{Listing |type = listing |name = Sezonowy Punkt Informacji Turystycznej „Zapytaj Seniora” |lat = 53.2070 |long = 23.3386 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52A |www = https://suprasl.pl/ |godziny = w sezonie wt.–nd. 10:00–18:00 |wskazówki = Stara Plebania, w centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sezonowy punkt prowadzony w ramach projektu „Zapytaj Seniora”. Można uzyskać informacje o atrakcjach, wydarzeniach, noclegach, gastronomii i trasach po okolicy. Poza sezonem przed wizytą warto sprawdzić na stronie miasta, czy punkt jest czynny. }} * {{Listing |type = listing |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2128 |long = 23.3378 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3 |telefon = +48 85 718 37 85 |www = https://pkpk.podlaskie.eu/ |wskazówki = Siedziba administracji parku. |dodatkowe informacje = Informacje o przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej, rezerwatach, ścieżkach edukacyjnych i zasadach korzystania z obszarów chronionych. }} === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Rozwój przemysłu przyniósł również wzrost różnorodności wyznaniowej i narodowościowej miasta. Obok prawosławnych i katolików w Supraślu mieszkali protestanccy przedsiębiorcy i robotnicy oraz społeczność żydowska. Ślady tej historii zachowały się m.in. w zabudowie przemysłowej, świątyniach i na miejscowych cmentarzach. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. Zachowane fragmenty jej XVI-wiecznych fresków można oglądać w Muzeum Ikon. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. Lasy zaczynają się praktycznie na obrzeżach zabudowy, dzięki czemu z centrum można szybko dotrzeć na szlaki piesze i rowerowe. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W sezonie letnim działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe, kursuje Turystyczna Ósemka i najłatwiej skorzystać ze spływów kajakowych. Przed kąpielą warto sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. Jesień jest szczególnie atrakcyjna krajobrazowo, natomiast zimą liczba czynnych punktów turystycznych i gastronomicznych może być mniejsza. === Przygotowania === Przy planowaniu wizyty poza głównym sezonem warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia muzeów. Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa od listopada do kwietnia jest dostępne po wcześniejszym telefonicznym ustaleniu terminu. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej przydatna jest mapa offline lub ślad GPX. Zasięg telefonii komórkowej w głębi kompleksu leśnego może być miejscami słabszy. == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy linii 500 i 500A do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. * '''Linia 500''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Ogrodniczki – Supraśl. * '''Linia 500A''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Supraśl Uzdrowisko – Supraśl. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla. Rozkłady mogą różnić się w dni robocze, weekendy i święta. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Sielachowskie (Wasilków) – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Sielachowskie (Wasilków) – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od '''2 lipca do 30 sierpnia''', od czwartku do niedzieli. Z dworca autobusowego w Białymstoku pętla A2 rozpoczyna się o '''8:30, 12:00 i 15:00'''. Turystyczna Ósemka działa w formule '''hop-on, hop-off'''. Bilet dzienny pozwala wielokrotnie wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. W 2026 roku bilet dzienny kosztuje '''20 zł''', a bilet dzienny z miejscem na rower '''25 zł'''. Liczba miejsc na rowery jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Samochód nie jest potrzebny do zwiedzania samego miasta. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. W Supraślu działa wypożyczalnia rowerów, a miasto promuje sieć tras prowadzących przez otaczające lasy. * {{Listing |type = do |name = Wypożyczalnia Rowerów Supraśl |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Kościuszki 14 |telefon = +48 510 212 585 |wskazówki = W centrum, w pobliżu bulwarów i ul. 3 Maja. |dodatkowe informacje = Przy dłuższym wynajmie lub w weekend warto wcześniej potwierdzić dostępność roweru telefonicznie. }} == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * {{Listing |type = see |name = Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa |alt = [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|monaster supraski]] |lat = 53.2110 |long = 23.3370 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = Przy wschodnim wjeździe do centrum Supraśla. |dodatkowe informacje = Jeden z najważniejszych zespołów prawosławnych w Polsce. W centrum kompleksu stoi odbudowana cerkiew Zwiastowania. Monaster jest czynnym klasztorem, dlatego dostęp do poszczególnych części kompleksu może zależeć od nabożeństw i życia wspólnoty. }} * {{Listing |type = see |name = Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy |lat = 53.21105 |long = 23.33725 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = W centrum dziedzińca monasteru. |dodatkowe informacje = Odbudowana po zniszczeniu świątyni w 1944 roku. Pierwotna cerkiew była znana z XVI-wiecznych fresków; 30 zachowanych fragmentów polichromii znajduje się w zbiorach Muzeum Ikon. }} * {{Listing |type = see |name = Muzeum Ikon w Supraślu |lat = 53.21105 |long = 23.33801 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 663 19 94 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-ikon-w-supraslu/ |godziny = wt.–nd. 10:00–17:00; pon. nieczynne; ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem |cena = normalny 20 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 38 zł; w czwartek wstęp na wystawy stałe bezpłatny |wskazówki = W zabudowaniach monasteru. |dodatkowe informacje = Jedna z największych w Polsce kolekcji ikon i sztuki cerkiewnej. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty XVI-wiecznych fresków z dawnej cerkwi Zwiastowania oraz zabytki pochodzące ze świątyń Podlasia. Na spokojne zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej godzinę. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół Świętej Trójcy |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 9 |dodatkowe informacje = Neobarokowy kościół parafialny zbudowany w latach 1861–1865. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół NMP Królowej Polski |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52B |dodatkowe informacje = Dawny neogotycki kościół ewangelicko-augsburski zbudowany w XIX wieku, obecnie świątynia rzymskokatolicka. Przypomina o protestanckiej społeczności związanej z rozwojem przemysłu włókienniczego. }} * {{Listing |type = see |name = Pałac Buchholtzów |lat = 53.20694 |long = 23.34278 |adres = pl. Kościuszki 1 |wskazówki = Przy południowej części centrum. |dodatkowe informacje = Secesyjny pałac rodziny supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892–1903. We wnętrzu zachowały się polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Obecnie mieści się tu Liceum Plastyczne, dlatego wnętrza nie funkcjonują jako regularnie dostępne muzeum. Pałac i park można oglądać przede wszystkim z zewnątrz. }} * {{Listing |type = see |name = Domy tkaczy |adres = ul. 3 Maja |dodatkowe informacje = Zachowane drewniane domy związane z XIX-wiecznym rozwojem przemysłu włókienniczego. Wraz z pałacami fabrykantów i pozostałościami zakładów przemysłowych tworzą charakterystyczny element historycznej zabudowy Supraśla. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ludowy |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |dodatkowe informacje = Drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 roku według projektu architekta Jarosława Giryna. Obecnie mieści m.in. instytucje publiczne. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ogrodnika |alt = Stara Karczma, Stara Poczta |adres = ul. Konarskiego 3 |dodatkowe informacje = [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Zabytkowy drewniany dom]] z naczółkowym dachem, datowany na przełom XVIII i XIX wieku. }} * {{Listing |type = see |name = Dwór Zacherta |dodatkowe informacje = Klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem, wybudowany w połowie XIX wieku jako dom miejscowego fabrykanta. Zrekonstruowany w 1988 roku. }} * {{Listing |type = see |name = Zespół fabryczny Jansena |dodatkowe informacje = Pozostałość przemysłowego okresu rozwoju Supraśla. Zespół powstał przed 1866 rokiem; w sąsiedztwie znajduje się dawna manufaktura włókiennicza z połowy XIX wieku. Część zabudowań jest użytkowana przez Liceum Plastyczne. }} === Cmentarze === * '''Cmentarz katolicki''' – znajduje się tu m.in. Kaplica Wszystkich Świętych; wieża pochodzi z początku XVIII wieku, a korpus z połowy XIX wieku. * '''Cmentarz ewangelicki''' – zachowały się m.in. neogotycka kaplica grobowa rodziny Buchholtzów z 1904 roku, zaprojektowana przez Hugona Kuderę, oraz kaplica grobowa rodziny Zachertów z 1885 roku. * '''Cmentarz prawosławny w [[Podsupraśl]]u''' – znajduje się na nim murowana kaplica św. Jerzego Zwycięzcy z 1901 roku. == Aktywnie == === Plaża i bulwary === * {{Listing |type = do |name = Plaża miejska i kąpielisko |lat = 53.20803 |long = 23.34674 |adres = nad rzeką Supraśl |wskazówki = Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. |dodatkowe informacje = Sezonowe kąpielisko nad Supraślą. Przed wejściem do wody sprawdź aktualny komunikat dotyczący jakości wody i status kąpieliska. }} * {{Listing |type = do |name = Bulwary im. Wiktora Wołkowa |lat = 53.2079 |long = 23.3450 |wskazówki = Wzdłuż rzeki, przy centrum i plaży. |dodatkowe informacje = Nadrzeczny teren spacerowy z ławkami i terenami rekreacyjnymi. Dobry krótki spacer można połączyć z placem Kościuszki, plażą i zabytkami przy ul. 3 Maja. }} === Kajaki === Rzeka Supraśl jest popularnym miejscem krótkich spływów. W mieście działa kilka wypożyczalni, które organizują przewóz uczestników i sprzętu na wybrane odcinki rzeki. Szczegóły tras i stan wody warto ustalić telefonicznie. * {{Listing |type = do |name = MOKOL Kajaki Supraśl |adres = ul. Sowia 10 |telefon = +48 660 685 371 |godziny = zwykle codziennie 7:00–22:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia i organizacja spływów kajakowych po Supraśli. Przed przyjazdem warto zarezerwować kajak i uzgodnić miejsce rozpoczęcia oraz zakończenia spływu. }} * {{Listing |type = do |name = Kajaki Supraśl Chillout |adres = os. Robotnicze 1 |telefon = +48 733 453 319 |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia kajaków i organizator spływów. Rezerwacja telefoniczna jest wskazana szczególnie w letnie weekendy. }} === Rowerem === Supraśl jest jednym z dogodniejszych punktów startowych wycieczek rowerowych po Puszczy Knyszyńskiej. Z miasta można wyjechać bezpośrednio na drogi leśne i lokalne drogi prowadzące m.in. w kierunku Kopnej Góry, Cieliczanki, Ogrodniczek i rezerwatów otaczających Supraśl. Gmina udostępnia propozycje tras rowerowych po Supraślu i Puszczy Knyszyńskiej. Przy dłuższych przejazdach warto korzystać ze śladów GPS, ponieważ sieć dróg leśnych jest rozbudowana. === Pieszo === Z miasta prowadzą oznakowane szlaki piesze w głąb Puszczy Knyszyńskiej. Można planować zarówno krótkie spacery po lasach bezpośrednio wokół Supraśla, jak i całodzienne wycieczki w kierunku rezerwatów, Wasilkowa, Świętej Wody czy Kopnej Góry. == Zakupy == W centrum działają niewielkie sklepy spożywcze i punkty usługowe. Pamiątki związane z Supraślem i Podlasiem można znaleźć m.in. w muzeach oraz podczas sezonowych wydarzeń i kiermaszów. Warto zwrócić uwagę na lokalne wyroby rękodzielnicze, produkty pszczelarskie oraz regionalną żywność. == Wyżywienie == Supraśl ma stosunkowo dużą jak na wielkość miasta liczbę restauracji, barów i kawiarni. W wielu lokalach pojawiają się dania kuchni podlaskiej, m.in. babka ziemniaczana, kartacze i pierogi. * {{Listing |type = eat |name = Bar Jarzębinka |lat = 53.20611 |long = 23.33972 |adres = ul. 3 Maja 22 |telefon = +48 884 008 043 |godziny = zwykle śr.–nd. 11:00–19:00 |dodatkowe informacje = Niewielki bar znany z kuchni regionalnej i domowych dań. W sezonie w porze obiadowej może być tłoczno. }} * {{Listing |type = eat |name = Spiżarnia Smaków |adres = ul. 3 Maja 5 |telefon = +48 512 676 868 |dodatkowe informacje = Lokal w historycznym centrum miasta, kilka minut spacerem od placu Kościuszki, pałacu Buchholtzów i bulwarów. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Sielanka |adres = pl. Kościuszki 14/1 |telefon = +48 530 562 678 |godziny = zwykle codziennie od południa |dodatkowe informacje = Restauracja w ścisłym centrum, dogodna po zwiedzaniu zabytków i spacerze po bulwarach. }} * {{Listing |type = eat |name = Duchowe Łąki |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 736 861 955 |godziny = zwykle wt.–nd. 9:00–20:00 |wskazówki = W kompleksie przy monasterze. |dodatkowe informacje = Dogodne miejsce na posiłek lub kawę podczas zwiedzania monasteru i obu muzeów. }} == Rozrywka == * {{Listing |type = do |name = Teatr Wierszalin |lat = 53.20565 |long = 23.33646 |adres = ul. Kościelna 4 |telefon = +48 85 710 88 45 |www = https://wierszalin.pl/ |dodatkowe informacje = Znany teatr mający stałą siedzibę w Supraślu. Repertuar obejmuje własne spektakle oraz wydarzenia gościnne. Przed przyjazdem warto sprawdzić repertuar i dostępność biletów na stronie teatru. }} === Imprezy === * '''Festiwal „Między Wierszami”''' – letni festiwal organizowany przez Teatr Wierszalin, łączący teatr z literaturą, muzyką, filmem i spotkaniami z twórcami. * '''Światowe Mistrzostwa w Pieczeniu Babki i Kiszki Ziemniaczanej''' – duża letnia impreza kulinarna poświęcona tradycyjnym potrawom ziemniaczanym Podlasia. * Od 2007 roku w Supraślu organizowany był Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. Przed planowaniem przyjazdu specjalnie na festiwal należy sprawdzić, czy odbywa się jego aktualna edycja. == Zakwaterowanie == Oferta noclegowa obejmuje hotele, pensjonaty, apartamenty, kwatery prywatne i obiekty związane z funkcją uzdrowiskową miasta. * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Borowinowy Zdrój |adres = ul. Zielona 3 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |dodatkowe informacje = Hotel ze strefą SPA i ofertą związaną z uzdrowiskowym charakterem Supraśla. Położony w spokojniejszej części miasta blisko lasu. }} * {{Listing |type = sleep |name = Dom Pielgrzyma – Akademia Supraska |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 710 82 88 |www = https://akademiasupraska.pl/ |wskazówki = W kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Nocleg szczególnie dogodny dla osób zainteresowanych monasterem, Muzeum Ikon i wschodnią częścią miasta. }} * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Supraśl |adres = ul. Białostocka 19 |telefon = +48 604 081 845 |dodatkowe informacje = Hotel położony w mieście, z dogodnym dostępem do centrum i terenów rekreacyjnych. }} * {{Listing |type = sleep |name = Willa Polesie |adres = ul. Kodeksu Supraskiego 5 |telefon = +48 502 412 123 |dodatkowe informacje = Kameralny obiekt noclegowy w Supraślu. }} == Bezpieczeństwo == Supraśl jest niewielkim miastem, a centrum i najważniejsze atrakcje można bez problemu pokonywać pieszo. W sytuacjach nagłych obowiązuje ogólnopolski numer alarmowy '''112'''. * {{Listing |type = listing |name = Posterunek Policji w Supraślu |adres = ul. Kościelna 2 |telefon = +48 85 670 41 63 |wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Teatru Wierszalin. }} Podczas wycieczek po Puszczy Knyszyńskiej warto pamiętać, że część szlaków prowadzi długo przez tereny leśne bez sklepów i zabudowań. Przy dłuższej trasie dobrze zabrać wodę, naładowany telefon oraz mapę lub ślad trasy dostępny offline. === Zdrowie === Podstawowa opieka zdrowotna dostępna jest w Supraślu, natomiast szpitale i całodobowa specjalistyczna pomoc medyczna znajdują się przede wszystkim w [[Białystok|Białymstoku]]. * {{Listing |type = listing |name = MEDMAL |adres = ul. Dolna 19A |telefon = +48 85 718 34 70 |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej. Przed przyjazdem warto telefonicznie potwierdzić godziny przyjęć. }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka Cefarm 36,6 |adres = ul. Dolna 19 |telefon = +48 85 718 35 46 }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka DOZ |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 719 95 50 }} == Kontakt == * {{Listing |type = listing |name = Urząd Miejski w Supraślu |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 58 |telefon = +48 85 713 27 00 |www = https://suprasl.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona miasta publikuje m.in. informacje o wydarzeniach, komunikatach, kąpielisku oraz turystyce. }} * {{Listing |type = listing |name = Urząd Pocztowy Supraśl |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 718 35 18 }} == Gdzie dalej == Supraśl jest dobrym punktem wypadowym do kilku atrakcji wschodniej części województwa podlaskiego: * '''[[Białystok]]''' – około 15 km na południowy zachód; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, rynkiem, muzeami i głównym węzłem kolejowym. * '''[[w:Wasilków|Wasilków]] i Święta Woda''' – na zachód od Supraśla; sanktuarium i tereny spacerowe można połączyć z wycieczką pieszą lub rowerową. * '''[[w:Kopna Góra|Kopna Góra]]''' – arboretum oraz miejsca związane z historią powstania listopadowego. W sezonie 2026 przystanek Turystycznej Ósemki A2. * '''Poczopek''' – Silvarium i ośrodek edukacyjny Lasów Państwowych poświęcony przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej. W sezonie 2026 można dojechać Turystyczną Ósemką. * '''[[w:Kruszyniany|Kruszyniany]]''' – wieś znana z zabytkowego drewnianego meczetu, mizaru i dziedzictwa [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]]. To najdalszy punkt pętli Turystycznej Ósemki A2. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – Supraśl leży wewnątrz rozległego kompleksu leśnego, dlatego wiele dalszych wycieczek można rozpoczynać bezpośrednio z miasta. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] o4cdqgfididdve8hyawwkcplgxyrtbi 158410 158409 2026-08-24T04:53:30Z KrzysztofPoplawski 4279 + Tykocin 158410 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4275 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = https://suprasl.pl/ }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – niewielkie miasto uzdrowiskowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położone około 15 km na północny wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]]. Miasto otoczone jest [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] i jest siedzibą [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Supraśl łączy zabytki związane z prawosławiem, katolicyzmem, dawnym przemysłem włókienniczym i wielokulturową historią Podlasia z rozbudowaną ofertą wypoczynku – szlakami pieszymi i rowerowymi, nadrzecznymi bulwarami, kąpieliskiem, spływami kajakowymi i wydarzeniami kulturalnymi. Ważnymi atrakcjami są również Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa oraz Teatr Wierszalin. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Miasto posiada status uzdrowiska i jest bazą wypadową do wschodniej części [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. === Informacja turystyczna === * {{Listing |type = listing |name = Sezonowy Punkt Informacji Turystycznej „Zapytaj Seniora” |lat = 53.2070 |long = 23.3386 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52A |www = https://suprasl.pl/ |godziny = w sezonie wt.–nd. 10:00–18:00 |wskazówki = Stara Plebania, w centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sezonowy punkt prowadzony w ramach projektu „Zapytaj Seniora”. Można uzyskać informacje o atrakcjach, wydarzeniach, noclegach, gastronomii i trasach po okolicy. Poza sezonem przed wizytą warto sprawdzić na stronie miasta, czy punkt jest czynny. }} * {{Listing |type = listing |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2128 |long = 23.3378 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3 |telefon = +48 85 718 37 85 |www = https://pkpk.podlaskie.eu/ |wskazówki = Siedziba administracji parku. |dodatkowe informacje = Informacje o przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej, rezerwatach, ścieżkach edukacyjnych i zasadach korzystania z obszarów chronionych. }} === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Rozwój przemysłu przyniósł również wzrost różnorodności wyznaniowej i narodowościowej miasta. Obok prawosławnych i katolików w Supraślu mieszkali protestanccy przedsiębiorcy i robotnicy oraz społeczność żydowska. Ślady tej historii zachowały się m.in. w zabudowie przemysłowej, świątyniach i na miejscowych cmentarzach. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. Zachowane fragmenty jej XVI-wiecznych fresków można oglądać w Muzeum Ikon. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. Lasy zaczynają się praktycznie na obrzeżach zabudowy, dzięki czemu z centrum można szybko dotrzeć na szlaki piesze i rowerowe. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W sezonie letnim działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe, kursuje Turystyczna Ósemka i najłatwiej skorzystać ze spływów kajakowych. Przed kąpielą warto sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. Jesień jest szczególnie atrakcyjna krajobrazowo, natomiast zimą liczba czynnych punktów turystycznych i gastronomicznych może być mniejsza. === Przygotowania === Przy planowaniu wizyty poza głównym sezonem warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia muzeów. Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa od listopada do kwietnia jest dostępne po wcześniejszym telefonicznym ustaleniu terminu. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej przydatna jest mapa offline lub ślad GPX. Zasięg telefonii komórkowej w głębi kompleksu leśnego może być miejscami słabszy. == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy linii 500 i 500A do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. * '''Linia 500''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Ogrodniczki – Supraśl. * '''Linia 500A''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Supraśl Uzdrowisko – Supraśl. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla. Rozkłady mogą różnić się w dni robocze, weekendy i święta. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Sielachowskie (Wasilków) – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Sielachowskie (Wasilków) – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od '''2 lipca do 30 sierpnia''', od czwartku do niedzieli. Z dworca autobusowego w Białymstoku pętla A2 rozpoczyna się o '''8:30, 12:00 i 15:00'''. Turystyczna Ósemka działa w formule '''hop-on, hop-off'''. Bilet dzienny pozwala wielokrotnie wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. W 2026 roku bilet dzienny kosztuje '''20 zł''', a bilet dzienny z miejscem na rower '''25 zł'''. Liczba miejsc na rowery jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Samochód nie jest potrzebny do zwiedzania samego miasta. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. W Supraślu działa wypożyczalnia rowerów, a miasto promuje sieć tras prowadzących przez otaczające lasy. * {{Listing |type = do |name = Wypożyczalnia Rowerów Supraśl |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Kościuszki 14 |telefon = +48 510 212 585 |wskazówki = W centrum, w pobliżu bulwarów i ul. 3 Maja. |dodatkowe informacje = Przy dłuższym wynajmie lub w weekend warto wcześniej potwierdzić dostępność roweru telefonicznie. }} == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * {{Listing |type = see |name = Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa |alt = [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|monaster supraski]] |lat = 53.2110 |long = 23.3370 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = Przy wschodnim wjeździe do centrum Supraśla. |dodatkowe informacje = Jeden z najważniejszych zespołów prawosławnych w Polsce. W centrum kompleksu stoi odbudowana cerkiew Zwiastowania. Monaster jest czynnym klasztorem, dlatego dostęp do poszczególnych części kompleksu może zależeć od nabożeństw i życia wspólnoty. }} * {{Listing |type = see |name = Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy |lat = 53.21105 |long = 23.33725 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = W centrum dziedzińca monasteru. |dodatkowe informacje = Odbudowana po zniszczeniu świątyni w 1944 roku. Pierwotna cerkiew była znana z XVI-wiecznych fresków; 30 zachowanych fragmentów polichromii znajduje się w zbiorach Muzeum Ikon. }} * {{Listing |type = see |name = Muzeum Ikon w Supraślu |lat = 53.21105 |long = 23.33801 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 663 19 94 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-ikon-w-supraslu/ |godziny = wt.–nd. 10:00–17:00; pon. nieczynne; ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem |cena = normalny 20 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 38 zł; w czwartek wstęp na wystawy stałe bezpłatny |wskazówki = W zabudowaniach monasteru. |dodatkowe informacje = Jedna z największych w Polsce kolekcji ikon i sztuki cerkiewnej. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty XVI-wiecznych fresków z dawnej cerkwi Zwiastowania oraz zabytki pochodzące ze świątyń Podlasia. Na spokojne zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej godzinę. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół Świętej Trójcy |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 9 |dodatkowe informacje = Neobarokowy kościół parafialny zbudowany w latach 1861–1865. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół NMP Królowej Polski |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52B |dodatkowe informacje = Dawny neogotycki kościół ewangelicko-augsburski zbudowany w XIX wieku, obecnie świątynia rzymskokatolicka. Przypomina o protestanckiej społeczności związanej z rozwojem przemysłu włókienniczego. }} * {{Listing |type = see |name = Pałac Buchholtzów |lat = 53.20694 |long = 23.34278 |adres = pl. Kościuszki 1 |wskazówki = Przy południowej części centrum. |dodatkowe informacje = Secesyjny pałac rodziny supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892–1903. We wnętrzu zachowały się polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Obecnie mieści się tu Liceum Plastyczne, dlatego wnętrza nie funkcjonują jako regularnie dostępne muzeum. Pałac i park można oglądać przede wszystkim z zewnątrz. }} * {{Listing |type = see |name = Domy tkaczy |adres = ul. 3 Maja |dodatkowe informacje = Zachowane drewniane domy związane z XIX-wiecznym rozwojem przemysłu włókienniczego. Wraz z pałacami fabrykantów i pozostałościami zakładów przemysłowych tworzą charakterystyczny element historycznej zabudowy Supraśla. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ludowy |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |dodatkowe informacje = Drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 roku według projektu architekta Jarosława Giryna. Obecnie mieści m.in. instytucje publiczne. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ogrodnika |alt = Stara Karczma, Stara Poczta |adres = ul. Konarskiego 3 |dodatkowe informacje = [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Zabytkowy drewniany dom]] z naczółkowym dachem, datowany na przełom XVIII i XIX wieku. }} * {{Listing |type = see |name = Dwór Zacherta |dodatkowe informacje = Klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem, wybudowany w połowie XIX wieku jako dom miejscowego fabrykanta. Zrekonstruowany w 1988 roku. }} * {{Listing |type = see |name = Zespół fabryczny Jansena |dodatkowe informacje = Pozostałość przemysłowego okresu rozwoju Supraśla. Zespół powstał przed 1866 rokiem; w sąsiedztwie znajduje się dawna manufaktura włókiennicza z połowy XIX wieku. Część zabudowań jest użytkowana przez Liceum Plastyczne. }} === Cmentarze === * '''Cmentarz katolicki''' – znajduje się tu m.in. Kaplica Wszystkich Świętych; wieża pochodzi z początku XVIII wieku, a korpus z połowy XIX wieku. * '''Cmentarz ewangelicki''' – zachowały się m.in. neogotycka kaplica grobowa rodziny Buchholtzów z 1904 roku, zaprojektowana przez Hugona Kuderę, oraz kaplica grobowa rodziny Zachertów z 1885 roku. * '''Cmentarz prawosławny w [[Podsupraśl]]u''' – znajduje się na nim murowana kaplica św. Jerzego Zwycięzcy z 1901 roku. == Aktywnie == === Plaża i bulwary === * {{Listing |type = do |name = Plaża miejska i kąpielisko |lat = 53.20803 |long = 23.34674 |adres = nad rzeką Supraśl |wskazówki = Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. |dodatkowe informacje = Sezonowe kąpielisko nad Supraślą. Przed wejściem do wody sprawdź aktualny komunikat dotyczący jakości wody i status kąpieliska. }} * {{Listing |type = do |name = Bulwary im. Wiktora Wołkowa |lat = 53.2079 |long = 23.3450 |wskazówki = Wzdłuż rzeki, przy centrum i plaży. |dodatkowe informacje = Nadrzeczny teren spacerowy z ławkami i terenami rekreacyjnymi. Dobry krótki spacer można połączyć z placem Kościuszki, plażą i zabytkami przy ul. 3 Maja. }} === Kajaki === Rzeka Supraśl jest popularnym miejscem krótkich spływów. W mieście działa kilka wypożyczalni, które organizują przewóz uczestników i sprzętu na wybrane odcinki rzeki. Szczegóły tras i stan wody warto ustalić telefonicznie. * {{Listing |type = do |name = MOKOL Kajaki Supraśl |adres = ul. Sowia 10 |telefon = +48 660 685 371 |godziny = zwykle codziennie 7:00–22:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia i organizacja spływów kajakowych po Supraśli. Przed przyjazdem warto zarezerwować kajak i uzgodnić miejsce rozpoczęcia oraz zakończenia spływu. }} * {{Listing |type = do |name = Kajaki Supraśl Chillout |adres = os. Robotnicze 1 |telefon = +48 733 453 319 |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia kajaków i organizator spływów. Rezerwacja telefoniczna jest wskazana szczególnie w letnie weekendy. }} === Rowerem === Supraśl jest jednym z dogodniejszych punktów startowych wycieczek rowerowych po Puszczy Knyszyńskiej. Z miasta można wyjechać bezpośrednio na drogi leśne i lokalne drogi prowadzące m.in. w kierunku Kopnej Góry, Cieliczanki, Ogrodniczek i rezerwatów otaczających Supraśl. Gmina udostępnia propozycje tras rowerowych po Supraślu i Puszczy Knyszyńskiej. Przy dłuższych przejazdach warto korzystać ze śladów GPS, ponieważ sieć dróg leśnych jest rozbudowana. === Pieszo === Z miasta prowadzą oznakowane szlaki piesze w głąb Puszczy Knyszyńskiej. Można planować zarówno krótkie spacery po lasach bezpośrednio wokół Supraśla, jak i całodzienne wycieczki w kierunku rezerwatów, Wasilkowa, Świętej Wody czy Kopnej Góry. == Zakupy == W centrum działają niewielkie sklepy spożywcze i punkty usługowe. Pamiątki związane z Supraślem i Podlasiem można znaleźć m.in. w muzeach oraz podczas sezonowych wydarzeń i kiermaszów. Warto zwrócić uwagę na lokalne wyroby rękodzielnicze, produkty pszczelarskie oraz regionalną żywność. == Wyżywienie == Supraśl ma stosunkowo dużą jak na wielkość miasta liczbę restauracji, barów i kawiarni. W wielu lokalach pojawiają się dania kuchni podlaskiej, m.in. babka ziemniaczana, kartacze i pierogi. * {{Listing |type = eat |name = Bar Jarzębinka |lat = 53.20611 |long = 23.33972 |adres = ul. 3 Maja 22 |telefon = +48 884 008 043 |godziny = zwykle śr.–nd. 11:00–19:00 |dodatkowe informacje = Niewielki bar znany z kuchni regionalnej i domowych dań. W sezonie w porze obiadowej może być tłoczno. }} * {{Listing |type = eat |name = Spiżarnia Smaków |adres = ul. 3 Maja 5 |telefon = +48 512 676 868 |dodatkowe informacje = Lokal w historycznym centrum miasta, kilka minut spacerem od placu Kościuszki, pałacu Buchholtzów i bulwarów. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Sielanka |adres = pl. Kościuszki 14/1 |telefon = +48 530 562 678 |godziny = zwykle codziennie od południa |dodatkowe informacje = Restauracja w ścisłym centrum, dogodna po zwiedzaniu zabytków i spacerze po bulwarach. }} * {{Listing |type = eat |name = Duchowe Łąki |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 736 861 955 |godziny = zwykle wt.–nd. 9:00–20:00 |wskazówki = W kompleksie przy monasterze. |dodatkowe informacje = Dogodne miejsce na posiłek lub kawę podczas zwiedzania monasteru i obu muzeów. }} == Rozrywka == * {{Listing |type = do |name = Teatr Wierszalin |lat = 53.20565 |long = 23.33646 |adres = ul. Kościelna 4 |telefon = +48 85 710 88 45 |www = https://wierszalin.pl/ |dodatkowe informacje = Znany teatr mający stałą siedzibę w Supraślu. Repertuar obejmuje własne spektakle oraz wydarzenia gościnne. Przed przyjazdem warto sprawdzić repertuar i dostępność biletów na stronie teatru. }} === Imprezy === * '''Festiwal „Między Wierszami”''' – letni festiwal organizowany przez Teatr Wierszalin, łączący teatr z literaturą, muzyką, filmem i spotkaniami z twórcami. * '''Światowe Mistrzostwa w Pieczeniu Babki i Kiszki Ziemniaczanej''' – duża letnia impreza kulinarna poświęcona tradycyjnym potrawom ziemniaczanym Podlasia. * Od 2007 roku w Supraślu organizowany był Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. Przed planowaniem przyjazdu specjalnie na festiwal należy sprawdzić, czy odbywa się jego aktualna edycja. == Zakwaterowanie == Oferta noclegowa obejmuje hotele, pensjonaty, apartamenty, kwatery prywatne i obiekty związane z funkcją uzdrowiskową miasta. * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Borowinowy Zdrój |adres = ul. Zielona 3 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |dodatkowe informacje = Hotel ze strefą SPA i ofertą związaną z uzdrowiskowym charakterem Supraśla. Położony w spokojniejszej części miasta blisko lasu. }} * {{Listing |type = sleep |name = Dom Pielgrzyma – Akademia Supraska |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 710 82 88 |www = https://akademiasupraska.pl/ |wskazówki = W kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Nocleg szczególnie dogodny dla osób zainteresowanych monasterem, Muzeum Ikon i wschodnią częścią miasta. }} * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Supraśl |adres = ul. Białostocka 19 |telefon = +48 604 081 845 |dodatkowe informacje = Hotel położony w mieście, z dogodnym dostępem do centrum i terenów rekreacyjnych. }} * {{Listing |type = sleep |name = Willa Polesie |adres = ul. Kodeksu Supraskiego 5 |telefon = +48 502 412 123 |dodatkowe informacje = Kameralny obiekt noclegowy w Supraślu. }} == Bezpieczeństwo == Supraśl jest niewielkim miastem, a centrum i najważniejsze atrakcje można bez problemu pokonywać pieszo. W sytuacjach nagłych obowiązuje ogólnopolski numer alarmowy '''112'''. * {{Listing |type = listing |name = Posterunek Policji w Supraślu |adres = ul. Kościelna 2 |telefon = +48 85 670 41 63 |wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Teatru Wierszalin. }} Podczas wycieczek po Puszczy Knyszyńskiej warto pamiętać, że część szlaków prowadzi długo przez tereny leśne bez sklepów i zabudowań. Przy dłuższej trasie dobrze zabrać wodę, naładowany telefon oraz mapę lub ślad trasy dostępny offline. === Zdrowie === Podstawowa opieka zdrowotna dostępna jest w Supraślu, natomiast szpitale i całodobowa specjalistyczna pomoc medyczna znajdują się przede wszystkim w [[Białystok|Białymstoku]]. * {{Listing |type = listing |name = MEDMAL |adres = ul. Dolna 19A |telefon = +48 85 718 34 70 |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej. Przed przyjazdem warto telefonicznie potwierdzić godziny przyjęć. }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka Cefarm 36,6 |adres = ul. Dolna 19 |telefon = +48 85 718 35 46 }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka DOZ |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 719 95 50 }} == Kontakt == * {{Listing |type = listing |name = Urząd Miejski w Supraślu |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 58 |telefon = +48 85 713 27 00 |www = https://suprasl.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona miasta publikuje m.in. informacje o wydarzeniach, komunikatach, kąpielisku oraz turystyce. }} * {{Listing |type = listing |name = Urząd Pocztowy Supraśl |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 718 35 18 }} == Gdzie dalej == Supraśl jest dobrym punktem wypadowym do kilku atrakcji wschodniej części województwa podlaskiego: * '''[[Tykocin]]''' – około 45 km na zachód od Supraśla, nad Narwią; niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. Dojazd samochodem z Supraśla zajmuje około 50 minut. * '''[[Białystok]]''' – około 15 km na południowy zachód; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, rynkiem, muzeami i głównym węzłem kolejowym. * '''[[w:Wasilków|Wasilków]] i Święta Woda''' – na zachód od Supraśla; sanktuarium i tereny spacerowe można połączyć z wycieczką pieszą lub rowerową. * '''[[w:Kopna Góra|Kopna Góra]]''' – arboretum oraz miejsca związane z historią powstania listopadowego. W sezonie 2026 przystanek Turystycznej Ósemki A2. * '''Poczopek''' – Silvarium i ośrodek edukacyjny Lasów Państwowych poświęcony przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej. W sezonie 2026 można dojechać Turystyczną Ósemką. * '''[[w:Kruszyniany|Kruszyniany]]''' – wieś znana z zabytkowego drewnianego meczetu, mizaru i dziedzictwa [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]]. To najdalszy punkt pętli Turystycznej Ósemki A2. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – Supraśl leży wewnątrz rozległego kompleksu leśnego, dlatego wiele dalszych wycieczek można rozpoczynać bezpośrednio z miasta. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] rzsnitn3nj4yz0pcqrrtpdjpntf1zkt 158411 158410 2026-08-24T05:03:27Z KrzysztofPoplawski 4279 /* Warto zobaczyć */ 158411 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4275 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = https://suprasl.pl/ }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – niewielkie miasto uzdrowiskowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położone około 15 km na północny wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]]. Miasto otoczone jest [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] i jest siedzibą [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Supraśl łączy zabytki związane z prawosławiem, katolicyzmem, dawnym przemysłem włókienniczym i wielokulturową historią Podlasia z rozbudowaną ofertą wypoczynku – szlakami pieszymi i rowerowymi, nadrzecznymi bulwarami, kąpieliskiem, spływami kajakowymi i wydarzeniami kulturalnymi. Ważnymi atrakcjami są również Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa oraz Teatr Wierszalin. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Miasto posiada status uzdrowiska i jest bazą wypadową do wschodniej części [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. === Informacja turystyczna === * {{Listing |type = listing |name = Sezonowy Punkt Informacji Turystycznej „Zapytaj Seniora” |lat = 53.2070 |long = 23.3386 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52A |www = https://suprasl.pl/ |godziny = w sezonie wt.–nd. 10:00–18:00 |wskazówki = Stara Plebania, w centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sezonowy punkt prowadzony w ramach projektu „Zapytaj Seniora”. Można uzyskać informacje o atrakcjach, wydarzeniach, noclegach, gastronomii i trasach po okolicy. Poza sezonem przed wizytą warto sprawdzić na stronie miasta, czy punkt jest czynny. }} * {{Listing |type = listing |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2128 |long = 23.3378 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3 |telefon = +48 85 718 37 85 |www = https://pkpk.podlaskie.eu/ |wskazówki = Siedziba administracji parku. |dodatkowe informacje = Informacje o przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej, rezerwatach, ścieżkach edukacyjnych i zasadach korzystania z obszarów chronionych. }} === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Rozwój przemysłu przyniósł również wzrost różnorodności wyznaniowej i narodowościowej miasta. Obok prawosławnych i katolików w Supraślu mieszkali protestanccy przedsiębiorcy i robotnicy oraz społeczność żydowska. Ślady tej historii zachowały się m.in. w zabudowie przemysłowej, świątyniach i na miejscowych cmentarzach. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. Zachowane fragmenty jej XVI-wiecznych fresków można oglądać w Muzeum Ikon. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. Lasy zaczynają się praktycznie na obrzeżach zabudowy, dzięki czemu z centrum można szybko dotrzeć na szlaki piesze i rowerowe. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W sezonie letnim działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe, kursuje Turystyczna Ósemka i najłatwiej skorzystać ze spływów kajakowych. Przed kąpielą warto sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. Jesień jest szczególnie atrakcyjna krajobrazowo, natomiast zimą liczba czynnych punktów turystycznych i gastronomicznych może być mniejsza. === Przygotowania === Przy planowaniu wizyty poza głównym sezonem warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia muzeów. Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa od listopada do kwietnia jest dostępne po wcześniejszym telefonicznym ustaleniu terminu. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej przydatna jest mapa offline lub ślad GPX. Zasięg telefonii komórkowej w głębi kompleksu leśnego może być miejscami słabszy. == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy linii 500 i 500A do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. * '''Linia 500''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Ogrodniczki – Supraśl. * '''Linia 500A''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Supraśl Uzdrowisko – Supraśl. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla. Rozkłady mogą różnić się w dni robocze, weekendy i święta. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Sielachowskie (Wasilków) – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Sielachowskie (Wasilków) – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od '''2 lipca do 30 sierpnia''', od czwartku do niedzieli. Z dworca autobusowego w Białymstoku pętla A2 rozpoczyna się o '''8:30, 12:00 i 15:00'''. Turystyczna Ósemka działa w formule '''hop-on, hop-off'''. Bilet dzienny pozwala wielokrotnie wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. W 2026 roku bilet dzienny kosztuje '''20 zł''', a bilet dzienny z miejscem na rower '''25 zł'''. Liczba miejsc na rowery jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Samochód nie jest potrzebny do zwiedzania samego miasta. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. W Supraślu działa wypożyczalnia rowerów, a miasto promuje sieć tras prowadzących przez otaczające lasy. * {{Listing |type = do |name = Wypożyczalnia Rowerów Supraśl |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Kościuszki 14 |telefon = +48 510 212 585 |wskazówki = W centrum, w pobliżu bulwarów i ul. 3 Maja. |dodatkowe informacje = Przy dłuższym wynajmie lub w weekend warto wcześniej potwierdzić dostępność roweru telefonicznie. }} == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * {{Listing |type = see |name = Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa |alt = [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|monaster supraski]] |lat = 53.2110 |long = 23.3370 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = Przy wschodnim wjeździe do centrum Supraśla. |dodatkowe informacje = Jeden z najważniejszych zespołów prawosławnych w Polsce. W centrum kompleksu stoi odbudowana cerkiew Zwiastowania. Monaster jest czynnym klasztorem, dlatego dostęp do poszczególnych części kompleksu może zależeć od nabożeństw i życia wspólnoty. }} * {{Listing |type = see |name = Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy |lat = 53.21105 |long = 23.33725 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = W centrum dziedzińca monasteru. |dodatkowe informacje = Odbudowana po zniszczeniu świątyni w 1944 roku. Pierwotna cerkiew była znana z XVI-wiecznych fresków; 30 zachowanych fragmentów polichromii znajduje się w zbiorach Muzeum Ikon. }} * {{Listing |type = see |name = Muzeum Ikon w Supraślu |lat = 53.21105 |long = 23.33801 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 663 19 94 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-ikon-w-supraslu/ |godziny = wt.–nd. 10:00–17:00; pon. nieczynne; ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem |cena = normalny 20 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 38 zł; w czwartek wstęp na wystawy stałe bezpłatny |wskazówki = W zabudowaniach monasteru. |dodatkowe informacje = Jedna z największych w Polsce kolekcji ikon i sztuki cerkiewnej. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty XVI-wiecznych fresków z dawnej cerkwi Zwiastowania oraz zabytki pochodzące ze świątyń Podlasia. Na spokojne zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej godzinę. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół Świętej Trójcy |lat = 53.20545 |long = 23.33764 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 9 |dodatkowe informacje = Neobarokowy kościół parafialny zbudowany w latach 1861–1865. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół NMP Królowej Polski |lat = 53.20687 |long = 23.33683 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 15 |dodatkowe informacje = Dawny neogotycki kościół ewangelicko-augsburski zbudowany w XIX wieku, obecnie świątynia rzymskokatolicka. Przypomina o protestanckiej społeczności związanej z rozwojem przemysłu włókienniczego. }} * {{Listing |type = see |name = Pałac Buchholtzów |lat = 53.20694 |long = 23.34278 |adres = pl. Kościuszki 1 |wskazówki = Przy południowej części centrum. |dodatkowe informacje = Secesyjny pałac rodziny supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892–1903. We wnętrzu zachowały się polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Obecnie mieści się tu Liceum Plastyczne, dlatego wnętrza nie funkcjonują jako regularnie dostępne muzeum. Pałac i park można oglądać przede wszystkim z zewnątrz. }} * {{Listing |type = see |name = Domy tkaczy |lat = 53.20623 |long = 23.33990 |adres = ul. 3 Maja |dodatkowe informacje = Zachowane drewniane domy związane z XIX-wiecznym rozwojem przemysłu włókienniczego. Wraz z pałacami fabrykantów i pozostałościami zakładów przemysłowych tworzą charakterystyczny element historycznej zabudowy Supraśla. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ludowy |lat = 53.20614 |long = 23.33705 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |dodatkowe informacje = Drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 roku według projektu architekta Jarosława Giryna. Obecnie mieści m.in. instytucje publiczne. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ogrodnika |alt = Stara Karczma, Stara Poczta |lat = 53.209722 |long = 23.338333 |adres = ul. Konarskiego 3 |dodatkowe informacje = [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Zabytkowy drewniany dom]] z naczółkowym dachem, datowany na przełom XVIII i XIX wieku. }} * {{Listing |type = see |name = Dwór Zacherta |lat = 53.21210 |long = 23.33885 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 6 |dodatkowe informacje = Klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem, wybudowany w połowie XIX wieku jako dom miejscowego fabrykanta. Zniszczony, zrekonstruowany w 1988 roku. }} * {{Listing |type = see |name = Zespół fabryczny Jansena |lat = 53.21190 |long = 23.33815 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 2–4 |dodatkowe informacje = Pozostałość przemysłowego okresu rozwoju Supraśla. Zespół powstał przed 1866 rokiem; w sąsiedztwie znajduje się dawna manufaktura włókiennicza z połowy XIX wieku. Część zabudowań jest użytkowana przez Liceum Plastyczne. }} === Cmentarze === * '''Cmentarz katolicki''' – znajduje się tu m.in. Kaplica Wszystkich Świętych; wieża pochodzi z początku XVIII wieku, a korpus z połowy XIX wieku. * '''Cmentarz ewangelicki''' – zachowały się m.in. neogotycka kaplica grobowa rodziny Buchholtzów z 1904 roku, zaprojektowana przez Hugona Kuderę, oraz kaplica grobowa rodziny Zachertów z 1885 roku. * '''Cmentarz prawosławny w [[Podsupraśl]]u''' – znajduje się na nim murowana kaplica św. Jerzego Zwycięzcy z 1901 roku. == Aktywnie == === Plaża i bulwary === * {{Listing |type = do |name = Plaża miejska i kąpielisko |lat = 53.20803 |long = 23.34674 |adres = nad rzeką Supraśl |wskazówki = Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. |dodatkowe informacje = Sezonowe kąpielisko nad Supraślą. Przed wejściem do wody sprawdź aktualny komunikat dotyczący jakości wody i status kąpieliska. }} * {{Listing |type = do |name = Bulwary im. Wiktora Wołkowa |lat = 53.2079 |long = 23.3450 |wskazówki = Wzdłuż rzeki, przy centrum i plaży. |dodatkowe informacje = Nadrzeczny teren spacerowy z ławkami i terenami rekreacyjnymi. Dobry krótki spacer można połączyć z placem Kościuszki, plażą i zabytkami przy ul. 3 Maja. }} === Kajaki === Rzeka Supraśl jest popularnym miejscem krótkich spływów. W mieście działa kilka wypożyczalni, które organizują przewóz uczestników i sprzętu na wybrane odcinki rzeki. Szczegóły tras i stan wody warto ustalić telefonicznie. * {{Listing |type = do |name = MOKOL Kajaki Supraśl |adres = ul. Sowia 10 |telefon = +48 660 685 371 |godziny = zwykle codziennie 7:00–22:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia i organizacja spływów kajakowych po Supraśli. Przed przyjazdem warto zarezerwować kajak i uzgodnić miejsce rozpoczęcia oraz zakończenia spływu. }} * {{Listing |type = do |name = Kajaki Supraśl Chillout |adres = os. Robotnicze 1 |telefon = +48 733 453 319 |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia kajaków i organizator spływów. Rezerwacja telefoniczna jest wskazana szczególnie w letnie weekendy. }} === Rowerem === Supraśl jest jednym z dogodniejszych punktów startowych wycieczek rowerowych po Puszczy Knyszyńskiej. Z miasta można wyjechać bezpośrednio na drogi leśne i lokalne drogi prowadzące m.in. w kierunku Kopnej Góry, Cieliczanki, Ogrodniczek i rezerwatów otaczających Supraśl. Gmina udostępnia propozycje tras rowerowych po Supraślu i Puszczy Knyszyńskiej. Przy dłuższych przejazdach warto korzystać ze śladów GPS, ponieważ sieć dróg leśnych jest rozbudowana. === Pieszo === Z miasta prowadzą oznakowane szlaki piesze w głąb Puszczy Knyszyńskiej. Można planować zarówno krótkie spacery po lasach bezpośrednio wokół Supraśla, jak i całodzienne wycieczki w kierunku rezerwatów, Wasilkowa, Świętej Wody czy Kopnej Góry. == Zakupy == W centrum działają niewielkie sklepy spożywcze i punkty usługowe. Pamiątki związane z Supraślem i Podlasiem można znaleźć m.in. w muzeach oraz podczas sezonowych wydarzeń i kiermaszów. Warto zwrócić uwagę na lokalne wyroby rękodzielnicze, produkty pszczelarskie oraz regionalną żywność. == Wyżywienie == Supraśl ma stosunkowo dużą jak na wielkość miasta liczbę restauracji, barów i kawiarni. W wielu lokalach pojawiają się dania kuchni podlaskiej, m.in. babka ziemniaczana, kartacze i pierogi. * {{Listing |type = eat |name = Bar Jarzębinka |lat = 53.20611 |long = 23.33972 |adres = ul. 3 Maja 22 |telefon = +48 884 008 043 |godziny = zwykle śr.–nd. 11:00–19:00 |dodatkowe informacje = Niewielki bar znany z kuchni regionalnej i domowych dań. W sezonie w porze obiadowej może być tłoczno. }} * {{Listing |type = eat |name = Spiżarnia Smaków |adres = ul. 3 Maja 5 |telefon = +48 512 676 868 |dodatkowe informacje = Lokal w historycznym centrum miasta, kilka minut spacerem od placu Kościuszki, pałacu Buchholtzów i bulwarów. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Sielanka |adres = pl. Kościuszki 14/1 |telefon = +48 530 562 678 |godziny = zwykle codziennie od południa |dodatkowe informacje = Restauracja w ścisłym centrum, dogodna po zwiedzaniu zabytków i spacerze po bulwarach. }} * {{Listing |type = eat |name = Duchowe Łąki |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 736 861 955 |godziny = zwykle wt.–nd. 9:00–20:00 |wskazówki = W kompleksie przy monasterze. |dodatkowe informacje = Dogodne miejsce na posiłek lub kawę podczas zwiedzania monasteru i obu muzeów. }} == Rozrywka == * {{Listing |type = do |name = Teatr Wierszalin |lat = 53.20565 |long = 23.33646 |adres = ul. Kościelna 4 |telefon = +48 85 710 88 45 |www = https://wierszalin.pl/ |dodatkowe informacje = Znany teatr mający stałą siedzibę w Supraślu. Repertuar obejmuje własne spektakle oraz wydarzenia gościnne. Przed przyjazdem warto sprawdzić repertuar i dostępność biletów na stronie teatru. }} === Imprezy === * '''Festiwal „Między Wierszami”''' – letni festiwal organizowany przez Teatr Wierszalin, łączący teatr z literaturą, muzyką, filmem i spotkaniami z twórcami. * '''Światowe Mistrzostwa w Pieczeniu Babki i Kiszki Ziemniaczanej''' – duża letnia impreza kulinarna poświęcona tradycyjnym potrawom ziemniaczanym Podlasia. * Od 2007 roku w Supraślu organizowany był Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. Przed planowaniem przyjazdu specjalnie na festiwal należy sprawdzić, czy odbywa się jego aktualna edycja. == Zakwaterowanie == Oferta noclegowa obejmuje hotele, pensjonaty, apartamenty, kwatery prywatne i obiekty związane z funkcją uzdrowiskową miasta. * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Borowinowy Zdrój |adres = ul. Zielona 3 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |dodatkowe informacje = Hotel ze strefą SPA i ofertą związaną z uzdrowiskowym charakterem Supraśla. Położony w spokojniejszej części miasta blisko lasu. }} * {{Listing |type = sleep |name = Dom Pielgrzyma – Akademia Supraska |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 710 82 88 |www = https://akademiasupraska.pl/ |wskazówki = W kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Nocleg szczególnie dogodny dla osób zainteresowanych monasterem, Muzeum Ikon i wschodnią częścią miasta. }} * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Supraśl |adres = ul. Białostocka 19 |telefon = +48 604 081 845 |dodatkowe informacje = Hotel położony w mieście, z dogodnym dostępem do centrum i terenów rekreacyjnych. }} * {{Listing |type = sleep |name = Willa Polesie |adres = ul. Kodeksu Supraskiego 5 |telefon = +48 502 412 123 |dodatkowe informacje = Kameralny obiekt noclegowy w Supraślu. }} == Bezpieczeństwo == Supraśl jest niewielkim miastem, a centrum i najważniejsze atrakcje można bez problemu pokonywać pieszo. W sytuacjach nagłych obowiązuje ogólnopolski numer alarmowy '''112'''. * {{Listing |type = listing |name = Posterunek Policji w Supraślu |adres = ul. Kościelna 2 |telefon = +48 85 670 41 63 |wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Teatru Wierszalin. }} Podczas wycieczek po Puszczy Knyszyńskiej warto pamiętać, że część szlaków prowadzi długo przez tereny leśne bez sklepów i zabudowań. Przy dłuższej trasie dobrze zabrać wodę, naładowany telefon oraz mapę lub ślad trasy dostępny offline. === Zdrowie === Podstawowa opieka zdrowotna dostępna jest w Supraślu, natomiast szpitale i całodobowa specjalistyczna pomoc medyczna znajdują się przede wszystkim w [[Białystok|Białymstoku]]. * {{Listing |type = listing |name = MEDMAL |adres = ul. Dolna 19A |telefon = +48 85 718 34 70 |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej. Przed przyjazdem warto telefonicznie potwierdzić godziny przyjęć. }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka Cefarm 36,6 |adres = ul. Dolna 19 |telefon = +48 85 718 35 46 }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka DOZ |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 719 95 50 }} == Kontakt == * {{Listing |type = listing |name = Urząd Miejski w Supraślu |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 58 |telefon = +48 85 713 27 00 |www = https://suprasl.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona miasta publikuje m.in. informacje o wydarzeniach, komunikatach, kąpielisku oraz turystyce. }} * {{Listing |type = listing |name = Urząd Pocztowy Supraśl |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 718 35 18 }} == Gdzie dalej == Supraśl jest dobrym punktem wypadowym do kilku atrakcji wschodniej części województwa podlaskiego: * '''[[Tykocin]]''' – około 45 km na zachód od Supraśla, nad Narwią; niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. Dojazd samochodem z Supraśla zajmuje około 50 minut. * '''[[Białystok]]''' – około 15 km na południowy zachód; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, rynkiem, muzeami i głównym węzłem kolejowym. * '''[[w:Wasilków|Wasilków]] i Święta Woda''' – na zachód od Supraśla; sanktuarium i tereny spacerowe można połączyć z wycieczką pieszą lub rowerową. * '''[[w:Kopna Góra|Kopna Góra]]''' – arboretum oraz miejsca związane z historią powstania listopadowego. W sezonie 2026 przystanek Turystycznej Ósemki A2. * '''Poczopek''' – Silvarium i ośrodek edukacyjny Lasów Państwowych poświęcony przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej. W sezonie 2026 można dojechać Turystyczną Ósemką. * '''[[w:Kruszyniany|Kruszyniany]]''' – wieś znana z zabytkowego drewnianego meczetu, mizaru i dziedzictwa [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]]. To najdalszy punkt pętli Turystycznej Ósemki A2. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – Supraśl leży wewnątrz rozległego kompleksu leśnego, dlatego wiele dalszych wycieczek można rozpoczynać bezpośrednio z miasta. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] ciprisv7euii09vlspfolh1afm8zeph 158412 158411 2026-08-24T05:17:27Z KrzysztofPoplawski 4279 /* Wyżywienie */ 158412 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4275 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = https://suprasl.pl/ }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – niewielkie miasto uzdrowiskowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położone około 15 km na północny wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]]. Miasto otoczone jest [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] i jest siedzibą [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Supraśl łączy zabytki związane z prawosławiem, katolicyzmem, dawnym przemysłem włókienniczym i wielokulturową historią Podlasia z rozbudowaną ofertą wypoczynku – szlakami pieszymi i rowerowymi, nadrzecznymi bulwarami, kąpieliskiem, spływami kajakowymi i wydarzeniami kulturalnymi. Ważnymi atrakcjami są również Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa oraz Teatr Wierszalin. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Miasto posiada status uzdrowiska i jest bazą wypadową do wschodniej części [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. === Informacja turystyczna === * {{Listing |type = listing |name = Sezonowy Punkt Informacji Turystycznej „Zapytaj Seniora” |lat = 53.2070 |long = 23.3386 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52A |www = https://suprasl.pl/ |godziny = w sezonie wt.–nd. 10:00–18:00 |wskazówki = Stara Plebania, w centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sezonowy punkt prowadzony w ramach projektu „Zapytaj Seniora”. Można uzyskać informacje o atrakcjach, wydarzeniach, noclegach, gastronomii i trasach po okolicy. Poza sezonem przed wizytą warto sprawdzić na stronie miasta, czy punkt jest czynny. }} * {{Listing |type = listing |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2128 |long = 23.3378 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3 |telefon = +48 85 718 37 85 |www = https://pkpk.podlaskie.eu/ |wskazówki = Siedziba administracji parku. |dodatkowe informacje = Informacje o przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej, rezerwatach, ścieżkach edukacyjnych i zasadach korzystania z obszarów chronionych. }} === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Rozwój przemysłu przyniósł również wzrost różnorodności wyznaniowej i narodowościowej miasta. Obok prawosławnych i katolików w Supraślu mieszkali protestanccy przedsiębiorcy i robotnicy oraz społeczność żydowska. Ślady tej historii zachowały się m.in. w zabudowie przemysłowej, świątyniach i na miejscowych cmentarzach. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. Zachowane fragmenty jej XVI-wiecznych fresków można oglądać w Muzeum Ikon. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. Lasy zaczynają się praktycznie na obrzeżach zabudowy, dzięki czemu z centrum można szybko dotrzeć na szlaki piesze i rowerowe. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W sezonie letnim działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe, kursuje Turystyczna Ósemka i najłatwiej skorzystać ze spływów kajakowych. Przed kąpielą warto sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. Jesień jest szczególnie atrakcyjna krajobrazowo, natomiast zimą liczba czynnych punktów turystycznych i gastronomicznych może być mniejsza. === Przygotowania === Przy planowaniu wizyty poza głównym sezonem warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia muzeów. Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa od listopada do kwietnia jest dostępne po wcześniejszym telefonicznym ustaleniu terminu. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej przydatna jest mapa offline lub ślad GPX. Zasięg telefonii komórkowej w głębi kompleksu leśnego może być miejscami słabszy. == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy linii 500 i 500A do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. * '''Linia 500''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Ogrodniczki – Supraśl. * '''Linia 500A''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Supraśl Uzdrowisko – Supraśl. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla. Rozkłady mogą różnić się w dni robocze, weekendy i święta. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Sielachowskie (Wasilków) – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Sielachowskie (Wasilków) – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od '''2 lipca do 30 sierpnia''', od czwartku do niedzieli. Z dworca autobusowego w Białymstoku pętla A2 rozpoczyna się o '''8:30, 12:00 i 15:00'''. Turystyczna Ósemka działa w formule '''hop-on, hop-off'''. Bilet dzienny pozwala wielokrotnie wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. W 2026 roku bilet dzienny kosztuje '''20 zł''', a bilet dzienny z miejscem na rower '''25 zł'''. Liczba miejsc na rowery jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Samochód nie jest potrzebny do zwiedzania samego miasta. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. W Supraślu działa wypożyczalnia rowerów, a miasto promuje sieć tras prowadzących przez otaczające lasy. * {{Listing |type = do |name = Wypożyczalnia Rowerów Supraśl |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Kościuszki 14 |telefon = +48 510 212 585 |wskazówki = W centrum, w pobliżu bulwarów i ul. 3 Maja. |dodatkowe informacje = Przy dłuższym wynajmie lub w weekend warto wcześniej potwierdzić dostępność roweru telefonicznie. }} == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * {{Listing |type = see |name = Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa |alt = [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|monaster supraski]] |lat = 53.2110 |long = 23.3370 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = Przy wschodnim wjeździe do centrum Supraśla. |dodatkowe informacje = Jeden z najważniejszych zespołów prawosławnych w Polsce. W centrum kompleksu stoi odbudowana cerkiew Zwiastowania. Monaster jest czynnym klasztorem, dlatego dostęp do poszczególnych części kompleksu może zależeć od nabożeństw i życia wspólnoty. }} * {{Listing |type = see |name = Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy |lat = 53.21105 |long = 23.33725 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = W centrum dziedzińca monasteru. |dodatkowe informacje = Odbudowana po zniszczeniu świątyni w 1944 roku. Pierwotna cerkiew była znana z XVI-wiecznych fresków; 30 zachowanych fragmentów polichromii znajduje się w zbiorach Muzeum Ikon. }} * {{Listing |type = see |name = Muzeum Ikon w Supraślu |lat = 53.21105 |long = 23.33801 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 663 19 94 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-ikon-w-supraslu/ |godziny = wt.–nd. 10:00–17:00; pon. nieczynne; ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem |cena = normalny 20 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 38 zł; w czwartek wstęp na wystawy stałe bezpłatny |wskazówki = W zabudowaniach monasteru. |dodatkowe informacje = Jedna z największych w Polsce kolekcji ikon i sztuki cerkiewnej. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty XVI-wiecznych fresków z dawnej cerkwi Zwiastowania oraz zabytki pochodzące ze świątyń Podlasia. Na spokojne zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej godzinę. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół Świętej Trójcy |lat = 53.20545 |long = 23.33764 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 9 |dodatkowe informacje = Neobarokowy kościół parafialny zbudowany w latach 1861–1865. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół NMP Królowej Polski |lat = 53.20687 |long = 23.33683 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 15 |dodatkowe informacje = Dawny neogotycki kościół ewangelicko-augsburski zbudowany w XIX wieku, obecnie świątynia rzymskokatolicka. Przypomina o protestanckiej społeczności związanej z rozwojem przemysłu włókienniczego. }} * {{Listing |type = see |name = Pałac Buchholtzów |lat = 53.20694 |long = 23.34278 |adres = pl. Kościuszki 1 |wskazówki = Przy południowej części centrum. |dodatkowe informacje = Secesyjny pałac rodziny supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892–1903. We wnętrzu zachowały się polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Obecnie mieści się tu Liceum Plastyczne, dlatego wnętrza nie funkcjonują jako regularnie dostępne muzeum. Pałac i park można oglądać przede wszystkim z zewnątrz. }} * {{Listing |type = see |name = Domy tkaczy |lat = 53.20623 |long = 23.33990 |adres = ul. 3 Maja |dodatkowe informacje = Zachowane drewniane domy związane z XIX-wiecznym rozwojem przemysłu włókienniczego. Wraz z pałacami fabrykantów i pozostałościami zakładów przemysłowych tworzą charakterystyczny element historycznej zabudowy Supraśla. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ludowy |lat = 53.20614 |long = 23.33705 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |dodatkowe informacje = Drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 roku według projektu architekta Jarosława Giryna. Obecnie mieści m.in. instytucje publiczne. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ogrodnika |alt = Stara Karczma, Stara Poczta |lat = 53.209722 |long = 23.338333 |adres = ul. Konarskiego 3 |dodatkowe informacje = [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Zabytkowy drewniany dom]] z naczółkowym dachem, datowany na przełom XVIII i XIX wieku. }} * {{Listing |type = see |name = Dwór Zacherta |lat = 53.21210 |long = 23.33885 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 6 |dodatkowe informacje = Klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem, wybudowany w połowie XIX wieku jako dom miejscowego fabrykanta. Zniszczony, zrekonstruowany w 1988 roku. }} * {{Listing |type = see |name = Zespół fabryczny Jansena |lat = 53.21190 |long = 23.33815 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 2–4 |dodatkowe informacje = Pozostałość przemysłowego okresu rozwoju Supraśla. Zespół powstał przed 1866 rokiem; w sąsiedztwie znajduje się dawna manufaktura włókiennicza z połowy XIX wieku. Część zabudowań jest użytkowana przez Liceum Plastyczne. }} === Cmentarze === * '''Cmentarz katolicki''' – znajduje się tu m.in. Kaplica Wszystkich Świętych; wieża pochodzi z początku XVIII wieku, a korpus z połowy XIX wieku. * '''Cmentarz ewangelicki''' – zachowały się m.in. neogotycka kaplica grobowa rodziny Buchholtzów z 1904 roku, zaprojektowana przez Hugona Kuderę, oraz kaplica grobowa rodziny Zachertów z 1885 roku. * '''Cmentarz prawosławny w [[Podsupraśl]]u''' – znajduje się na nim murowana kaplica św. Jerzego Zwycięzcy z 1901 roku. == Aktywnie == === Plaża i bulwary === * {{Listing |type = do |name = Plaża miejska i kąpielisko |lat = 53.20803 |long = 23.34674 |adres = nad rzeką Supraśl |wskazówki = Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. |dodatkowe informacje = Sezonowe kąpielisko nad Supraślą. Przed wejściem do wody sprawdź aktualny komunikat dotyczący jakości wody i status kąpieliska. }} * {{Listing |type = do |name = Bulwary im. Wiktora Wołkowa |lat = 53.2079 |long = 23.3450 |wskazówki = Wzdłuż rzeki, przy centrum i plaży. |dodatkowe informacje = Nadrzeczny teren spacerowy z ławkami i terenami rekreacyjnymi. Dobry krótki spacer można połączyć z placem Kościuszki, plażą i zabytkami przy ul. 3 Maja. }} === Kajaki === Rzeka Supraśl jest popularnym miejscem krótkich spływów. W mieście działa kilka wypożyczalni, które organizują przewóz uczestników i sprzętu na wybrane odcinki rzeki. Szczegóły tras i stan wody warto ustalić telefonicznie. * {{Listing |type = do |name = MOKOL Kajaki Supraśl |adres = ul. Sowia 10 |telefon = +48 660 685 371 |godziny = zwykle codziennie 7:00–22:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia i organizacja spływów kajakowych po Supraśli. Przed przyjazdem warto zarezerwować kajak i uzgodnić miejsce rozpoczęcia oraz zakończenia spływu. }} * {{Listing |type = do |name = Kajaki Supraśl Chillout |adres = os. Robotnicze 1 |telefon = +48 733 453 319 |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia kajaków i organizator spływów. Rezerwacja telefoniczna jest wskazana szczególnie w letnie weekendy. }} === Rowerem === Supraśl jest jednym z dogodniejszych punktów startowych wycieczek rowerowych po Puszczy Knyszyńskiej. Z miasta można wyjechać bezpośrednio na drogi leśne i lokalne drogi prowadzące m.in. w kierunku Kopnej Góry, Cieliczanki, Ogrodniczek i rezerwatów otaczających Supraśl. Gmina udostępnia propozycje tras rowerowych po Supraślu i Puszczy Knyszyńskiej. Przy dłuższych przejazdach warto korzystać ze śladów GPS, ponieważ sieć dróg leśnych jest rozbudowana. === Pieszo === Z miasta prowadzą oznakowane szlaki piesze w głąb Puszczy Knyszyńskiej. Można planować zarówno krótkie spacery po lasach bezpośrednio wokół Supraśla, jak i całodzienne wycieczki w kierunku rezerwatów, Wasilkowa, Świętej Wody czy Kopnej Góry. == Zakupy == W centrum działają niewielkie sklepy spożywcze i punkty usługowe. Pamiątki związane z Supraślem i Podlasiem można znaleźć m.in. w muzeach oraz podczas sezonowych wydarzeń i kiermaszów. Warto zwrócić uwagę na lokalne wyroby rękodzielnicze, produkty pszczelarskie oraz regionalną żywność. == Wyżywienie == Supraśl ma stosunkowo dużą jak na wielkość miasta liczbę restauracji, barów, kawiarni i sezonowych punktów gastronomicznych. W wielu lokalach pojawiają się dania kuchni podlaskiej, m.in. babka ziemniaczana, kartacze, kiszka ziemniaczana i pierogi. === Tanio === * {{Listing |type = eat |name = Bar-Bar |lat = 53.20630 |long = 23.34275 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki |telefon = +48 506 625 279 |cena = zwykle ok. 10–30 zł |dodatkowe informacje = Niewielki punkt z szybkim jedzeniem, m.in. zapiekankami, frytkami, panierowanym kurczakiem, przekąskami, lodami i napojami. Jeden z tańszych punktów w centrum. }} * {{Listing |type = eat |name = Przystanek Supraśl |lat = 53.2084 |long = 23.3391 |adres = Targowisko Miejskie |godziny = głównie sezonowo; pt.–nd. |wskazówki = Na miejskim targowisku. |dodatkowe informacje = Sezonowy bar z kebabem i szybkimi przekąskami, z ogródkiem i miejscami na zewnątrz. Godziny działalności mogą zmieniać się w zależności od sezonu i pogody. }} * {{Listing |type = eat |name = Sękaczownia |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/6 |telefon = +48 664 784 150 |godziny = zwykle 10:00–18:00; niektóre dni nieczynne |cena = ok. 20–40 zł |dodatkowe informacje = Kawiarnia i punkt z regionalnymi wypiekami. Sękacze, ciasta, pączki, kawa oraz lżejsze posiłki. Dobre miejsce na deser lub niedrogą przerwę podczas zwiedzania centrum. }} * {{Listing |type = eat |name = U Lodziarzy |lat = 53.20645 |long = 23.34205 |adres = ul. 3 Maja 1 |godziny = sezonowo, zwykle od późnego rana do wieczora |dodatkowe informacje = Lodziarnia przy jednej z głównych ulic spacerowych Supraśla. }} * {{Listing |type = eat |name = Bez ogródek |lat = 53.20635 |long = 23.34175 |adres = ul. 3 Maja 2–6 |godziny = zwykle ok. 9:30–21:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Lody, desery i napoje przy ul. 3 Maja, blisko placu Kościuszki i domów tkaczy. }} * {{Listing |type = eat |name = Lody Włoskie Supraśl |lat = 53.20618 |long = 23.34272 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/3 |godziny = sezonowo, zwykle 10:00–20:00 |dodatkowe informacje = Punkt z lodami włoskimi w kompleksie lokali przy placu Kościuszki. }} * {{Listing |type = eat |name = Lody Naturalnie |lat = 53.20635 |long = 23.34305 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 4 |dodatkowe informacje = Lody produkcji własnej. Punkt działa przede wszystkim w sezonie turystycznym. }} === Średnio === * {{Listing |type = eat |name = Bar Jarzębinka |lat = 53.20611 |long = 23.33972 |adres = ul. 3 Maja 22 |telefon = +48 884 008 043 |godziny = śr.–nd. zwykle 11:00–19:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Jeden z najbardziej znanych supraskich lokali z domową i regionalną kuchnią. W menu pojawiają się m.in. babka ziemniaczana, kartacze, pierogi i inne dania kuchni podlaskiej. W letnie weekendy często tworzą się kolejki. }} * {{Listing |type = eat |name = Łukaszówka |lat = 53.201285 |long = 23.340463 |adres = ul. Nowy Świat 2 |telefon = +48 85 718 37 08 |godziny = zwykle codziennie 10:00–19:00 |cena = ok. 30–60 zł |dodatkowe informacje = Restauracja specjalizująca się w kuchni regionalnej. W menu m.in. babka ziemniaczana, kartacze i inne tradycyjne potrawy. }} * {{Listing |type = eat |name = Spiżarnia Smaków |lat = 53.205994 |long = 23.341477 |adres = ul. 3 Maja 5 |telefon = +48 512 676 868 |godziny = pn., wt., czw.–nd. 11:00–19:00; śr. nieczynne |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Kuchnia domowa i regionalna w historycznym centrum. W menu pojawiają się m.in. zupa chrzanowa, babka ziemniaczana, pierogi i pampuchy. Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. }} * {{Listing |type = eat |name = Podlaski Zakątek |lat = 53.20602 |long = 23.34130 |adres = ul. 3 Maja 5A |telefon = +48 790 722 207 |godziny = zwykle pn.–czw. 11:00–19:00, pt.–nd. 11:00–20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja z kuchnią polską i regionalną, położona przy ul. 3 Maja. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Sielanka |lat = 53.206278 |long = 23.342650 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/1 |telefon = +48 530 562 678 |godziny = zwykle pn.–sob. 12:00–21:00, nd. do 20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja w ścisłym centrum z kuchnią polską i regionalną. W menu pojawiają się także dania z dziczyzny. Dogodna po zwiedzaniu placu Kościuszki, pałacu Buchholtzów i bulwarów. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja U Pana Boga w Supraślu |lat = 53.20623 |long = 23.34269 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/2 |telefon = +48 729 849 000 |godziny = śr.–nd.; aktualne godziny warto sprawdzić przed wizytą |cena = dania główne przeważnie ok. 40–65 zł |dodatkowe informacje = Kuchnia polska i podlaska; w menu m.in. regionalne zupy, dania ziemniaczane, mięsa i potrawy nawiązujące do kuchni Podlasia. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Ostoja |lat = 53.20575 |long = 23.34055 |adres = ul. 11 Listopada 7 |telefon = +48 780 187 401 |godziny = pn.–pt. i nd. zwykle 12:00–19:00, sob. 12:00–20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja z kuchnią polską i europejską w centrum miasta, niedaleko ul. 3 Maja. }} * {{Listing |type = eat |name = Wspólny Stół |lat = 53.206368 |long = 23.337151 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |telefon = +48 733 004 218 |godziny = głównie pt.–nd.; przed przyjazdem sprawdź aktualne godziny |wskazówki = W Domu Ludowym. |cena = średnia |dodatkowe informacje = Restauracja działająca w zabytkowym Domu Ludowym. Menu oparte na kuchni polskiej i regionalnej; działalność i godziny są bardziej ograniczone niż w lokalach czynnych codziennie. }} * {{Listing |type = eat |name = Duchowe Łąki |lat = 53.21130 |long = 23.33770 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 736 861 955 |www = https://duchowelaki.pl/ |godziny = zwykle wt.–nd. 9:00–20:00; pon. nieczynne |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |wskazówki = W kompleksie przy monasterze. |dodatkowe informacje = Restauracja i kawiarnia dogodna podczas zwiedzania monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. Oprócz dań obiadowych serwuje śniadania, desery i kawę. }} * {{Listing |type = eat |name = Prynuka – Domowe Smaki |lat = 53.202277 |long = 23.336209 |adres = al. Niepodległości 6 |telefon = +48 85 710 83 94 |www = https://www.hotelknieja.pl/ |godziny = głównie pt.–nd.; przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram |cena = średnia |wskazówki = Przy Hotelu Knieja. |dodatkowe informacje = Lokal związany z Hotelem Knieja, serwujący domowe i regionalne dania. Położony poza ścisłym centrum, przy skraju Puszczy Knyszyńskiej. }} * {{Listing |type = eat |name = Pięć Dębów |lat = 53.22048 |long = 23.32486 |adres = ul. Rymarka 7 |telefon = +48 607 567 673 |dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy prowadzący również działalność gastronomiczną i cateringową. Ze względu na położenie poza ścisłym centrum oraz charakter działalności przed przyjazdem wyłącznie na posiłek warto potwierdzić dostępność restauracji. }} === Drożej === * {{Listing |type = eat |name = Bohema |lat = 53.206782 |long = 23.342324 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 1 |telefon = +48 85 722 29 82 |godziny = zwykle codziennie 10:00–22:00 |cena = dania główne przeważnie ok. 50–80 zł, wybrane dania droższe |dodatkowe informacje = Restauracja przy Pałacu Buchholtzów, specjalizująca się m.in. w kuchni polskiej i podlaskiej. Jeden z lokali o wyższym poziomie cenowym w Supraślu. }} * {{Listing |type = eat |name = Dzika Róża |lat = 53.20480 |long = 23.34670 |adres = ul. Zielona 3 |telefon = +48 85 718 30 25 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |wskazówki = W Hotelu Borowinowy Zdrój. |cena = wyższa |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa w Borowinowym Zdroju, nastawiona także na gości hotelowych, pobyty uzdrowiskowe, przyjęcia i wydarzenia. Przed przyjazdem wyłącznie do restauracji warto sprawdzić aktualne menu i godziny serwowania posiłków. }} == Rozrywka == * {{Listing |type = do |name = Teatr Wierszalin |lat = 53.20565 |long = 23.33646 |adres = ul. Kościelna 4 |telefon = +48 85 710 88 45 |www = https://wierszalin.pl/ |dodatkowe informacje = Znany teatr mający stałą siedzibę w Supraślu. Repertuar obejmuje własne spektakle oraz wydarzenia gościnne. Przed przyjazdem warto sprawdzić repertuar i dostępność biletów na stronie teatru. }} === Imprezy === * '''Festiwal „Między Wierszami”''' – letni festiwal organizowany przez Teatr Wierszalin, łączący teatr z literaturą, muzyką, filmem i spotkaniami z twórcami. * '''Światowe Mistrzostwa w Pieczeniu Babki i Kiszki Ziemniaczanej''' – duża letnia impreza kulinarna poświęcona tradycyjnym potrawom ziemniaczanym Podlasia. * Od 2007 roku w Supraślu organizowany był Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. Przed planowaniem przyjazdu specjalnie na festiwal należy sprawdzić, czy odbywa się jego aktualna edycja. == Zakwaterowanie == Oferta noclegowa obejmuje hotele, pensjonaty, apartamenty, kwatery prywatne i obiekty związane z funkcją uzdrowiskową miasta. * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Borowinowy Zdrój |adres = ul. Zielona 3 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |dodatkowe informacje = Hotel ze strefą SPA i ofertą związaną z uzdrowiskowym charakterem Supraśla. Położony w spokojniejszej części miasta blisko lasu. }} * {{Listing |type = sleep |name = Dom Pielgrzyma – Akademia Supraska |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 710 82 88 |www = https://akademiasupraska.pl/ |wskazówki = W kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Nocleg szczególnie dogodny dla osób zainteresowanych monasterem, Muzeum Ikon i wschodnią częścią miasta. }} * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Supraśl |adres = ul. Białostocka 19 |telefon = +48 604 081 845 |dodatkowe informacje = Hotel położony w mieście, z dogodnym dostępem do centrum i terenów rekreacyjnych. }} * {{Listing |type = sleep |name = Willa Polesie |adres = ul. Kodeksu Supraskiego 5 |telefon = +48 502 412 123 |dodatkowe informacje = Kameralny obiekt noclegowy w Supraślu. }} == Bezpieczeństwo == Supraśl jest niewielkim miastem, a centrum i najważniejsze atrakcje można bez problemu pokonywać pieszo. W sytuacjach nagłych obowiązuje ogólnopolski numer alarmowy '''112'''. * {{Listing |type = listing |name = Posterunek Policji w Supraślu |adres = ul. Kościelna 2 |telefon = +48 85 670 41 63 |wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Teatru Wierszalin. }} Podczas wycieczek po Puszczy Knyszyńskiej warto pamiętać, że część szlaków prowadzi długo przez tereny leśne bez sklepów i zabudowań. Przy dłuższej trasie dobrze zabrać wodę, naładowany telefon oraz mapę lub ślad trasy dostępny offline. === Zdrowie === Podstawowa opieka zdrowotna dostępna jest w Supraślu, natomiast szpitale i całodobowa specjalistyczna pomoc medyczna znajdują się przede wszystkim w [[Białystok|Białymstoku]]. * {{Listing |type = listing |name = MEDMAL |adres = ul. Dolna 19A |telefon = +48 85 718 34 70 |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej. Przed przyjazdem warto telefonicznie potwierdzić godziny przyjęć. }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka Cefarm 36,6 |adres = ul. Dolna 19 |telefon = +48 85 718 35 46 }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka DOZ |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 719 95 50 }} == Kontakt == * {{Listing |type = listing |name = Urząd Miejski w Supraślu |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 58 |telefon = +48 85 713 27 00 |www = https://suprasl.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona miasta publikuje m.in. informacje o wydarzeniach, komunikatach, kąpielisku oraz turystyce. }} * {{Listing |type = listing |name = Urząd Pocztowy Supraśl |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 718 35 18 }} == Gdzie dalej == Supraśl jest dobrym punktem wypadowym do kilku atrakcji wschodniej części województwa podlaskiego: * '''[[Tykocin]]''' – około 45 km na zachód od Supraśla, nad Narwią; niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. Dojazd samochodem z Supraśla zajmuje około 50 minut. * '''[[Białystok]]''' – około 15 km na południowy zachód; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, rynkiem, muzeami i głównym węzłem kolejowym. * '''[[w:Wasilków|Wasilków]] i Święta Woda''' – na zachód od Supraśla; sanktuarium i tereny spacerowe można połączyć z wycieczką pieszą lub rowerową. * '''[[w:Kopna Góra|Kopna Góra]]''' – arboretum oraz miejsca związane z historią powstania listopadowego. W sezonie 2026 przystanek Turystycznej Ósemki A2. * '''Poczopek''' – Silvarium i ośrodek edukacyjny Lasów Państwowych poświęcony przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej. W sezonie 2026 można dojechać Turystyczną Ósemką. * '''[[w:Kruszyniany|Kruszyniany]]''' – wieś znana z zabytkowego drewnianego meczetu, mizaru i dziedzictwa [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]]. To najdalszy punkt pętli Turystycznej Ósemki A2. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – Supraśl leży wewnątrz rozległego kompleksu leśnego, dlatego wiele dalszych wycieczek można rozpoczynać bezpośrednio z miasta. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] s6olojw7c0kvx6vgmr7apkemomyeuz8 158415 158412 2026-08-24T05:35:35Z KrzysztofPoplawski 4279 158415 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4275 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = https://suprasl.pl/ }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – niewielkie miasto uzdrowiskowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położone około 15 km na północny wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]]. Miasto otoczone jest [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] i jest siedzibą [[Puszcza_Knyszyńska#Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Supraśl łączy zabytki związane z prawosławiem, katolicyzmem, dawnym przemysłem włókienniczym i wielokulturową historią Podlasia z rozbudowaną ofertą wypoczynku – szlakami pieszymi i rowerowymi, nadrzecznymi bulwarami, kąpieliskiem, spływami kajakowymi i wydarzeniami kulturalnymi. Ważnymi atrakcjami są również Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa oraz Teatr Wierszalin. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Puszcza_Knyszyńska#Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Miasto posiada status uzdrowiska i jest bazą wypadową do wschodniej części [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. === Informacja turystyczna === * {{Listing |type = listing |name = Sezonowy Punkt Informacji Turystycznej „Zapytaj Seniora” |lat = 53.2070 |long = 23.3386 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52A |www = https://suprasl.pl/ |godziny = w sezonie wt.–nd. 10:00–18:00 |wskazówki = Stara Plebania, w centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sezonowy punkt prowadzony w ramach projektu „Zapytaj Seniora”. Można uzyskać informacje o atrakcjach, wydarzeniach, noclegach, gastronomii i trasach po okolicy. Poza sezonem przed wizytą warto sprawdzić na stronie miasta, czy punkt jest czynny. }} * {{Listing |type = listing |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2128 |long = 23.3378 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3 |telefon = +48 85 718 37 85 |www = https://pkpk.podlaskie.eu/ |wskazówki = Siedziba administracji parku. |dodatkowe informacje = Informacje o przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej, rezerwatach, ścieżkach edukacyjnych i zasadach korzystania z obszarów chronionych. }} === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Rozwój przemysłu przyniósł również wzrost różnorodności wyznaniowej i narodowościowej miasta. Obok prawosławnych i katolików w Supraślu mieszkali protestanccy przedsiębiorcy i robotnicy oraz społeczność żydowska. Ślady tej historii zachowały się m.in. w zabudowie przemysłowej, świątyniach i na miejscowych cmentarzach. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. Zachowane fragmenty jej XVI-wiecznych fresków można oglądać w Muzeum Ikon. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. Lasy zaczynają się praktycznie na obrzeżach zabudowy, dzięki czemu z centrum można szybko dotrzeć na szlaki piesze i rowerowe. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W sezonie letnim działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe, kursuje Turystyczna Ósemka i najłatwiej skorzystać ze spływów kajakowych. Przed kąpielą warto sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. Jesień jest szczególnie atrakcyjna krajobrazowo, natomiast zimą liczba czynnych punktów turystycznych i gastronomicznych może być mniejsza. === Przygotowania === Przy planowaniu wizyty poza głównym sezonem warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia muzeów. Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa od listopada do kwietnia jest dostępne po wcześniejszym telefonicznym ustaleniu terminu. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej przydatna jest mapa offline lub ślad GPX. Zasięg telefonii komórkowej w głębi kompleksu leśnego może być miejscami słabszy. == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy linii 500 i 500A do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. * '''Linia 500''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Ogrodniczki – Supraśl. * '''Linia 500A''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Supraśl Uzdrowisko – Supraśl. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla. Rozkłady mogą różnić się w dni robocze, weekendy i święta. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Sielachowskie (Wasilków) – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Sielachowskie (Wasilków) – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od '''2 lipca do 30 sierpnia''', od czwartku do niedzieli. Z dworca autobusowego w Białymstoku pętla A2 rozpoczyna się o '''8:30, 12:00 i 15:00'''. Turystyczna Ósemka działa w formule '''hop-on, hop-off'''. Bilet dzienny pozwala wielokrotnie wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. W 2026 roku bilet dzienny kosztuje '''20 zł''', a bilet dzienny z miejscem na rower '''25 zł'''. Liczba miejsc na rowery jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Samochód nie jest potrzebny do zwiedzania samego miasta. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. W Supraślu działa wypożyczalnia rowerów, a miasto promuje sieć tras prowadzących przez otaczające lasy. * {{Listing |type = do |name = Wypożyczalnia Rowerów Supraśl |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Kościuszki 14 |telefon = +48 510 212 585 |wskazówki = W centrum, w pobliżu bulwarów i ul. 3 Maja. |dodatkowe informacje = Przy dłuższym wynajmie lub w weekend warto wcześniej potwierdzić dostępność roweru telefonicznie. }} == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * {{Listing |type = see |name = Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa |alt = [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|monaster supraski]] |lat = 53.2110 |long = 23.3370 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = Przy wschodnim wjeździe do centrum Supraśla. |dodatkowe informacje = Jeden z najważniejszych zespołów prawosławnych w Polsce. W centrum kompleksu stoi odbudowana cerkiew Zwiastowania. Monaster jest czynnym klasztorem, dlatego dostęp do poszczególnych części kompleksu może zależeć od nabożeństw i życia wspólnoty. }} * {{Listing |type = see |name = Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy |lat = 53.21105 |long = 23.33725 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = W centrum dziedzińca monasteru. |dodatkowe informacje = Odbudowana po zniszczeniu świątyni w 1944 roku. Pierwotna cerkiew była znana z XVI-wiecznych fresków; 30 zachowanych fragmentów polichromii znajduje się w zbiorach Muzeum Ikon. }} * {{Listing |type = see |name = Muzeum Ikon w Supraślu |lat = 53.21105 |long = 23.33801 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 663 19 94 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-ikon-w-supraslu/ |godziny = wt.–nd. 10:00–17:00; pon. nieczynne; ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem |cena = normalny 20 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 38 zł; w czwartek wstęp na wystawy stałe bezpłatny |wskazówki = W zabudowaniach monasteru. |dodatkowe informacje = Jedna z największych w Polsce kolekcji ikon i sztuki cerkiewnej. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty XVI-wiecznych fresków z dawnej cerkwi Zwiastowania oraz zabytki pochodzące ze świątyń Podlasia. Na spokojne zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej godzinę. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół Świętej Trójcy |lat = 53.20545 |long = 23.33764 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 9 |dodatkowe informacje = Neobarokowy kościół parafialny zbudowany w latach 1861–1865. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół NMP Królowej Polski |lat = 53.20687 |long = 23.33683 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 15 |dodatkowe informacje = Dawny neogotycki kościół ewangelicko-augsburski zbudowany w XIX wieku, obecnie świątynia rzymskokatolicka. Przypomina o protestanckiej społeczności związanej z rozwojem przemysłu włókienniczego. }} * {{Listing |type = see |name = Pałac Buchholtzów |lat = 53.20694 |long = 23.34278 |adres = pl. Kościuszki 1 |wskazówki = Przy południowej części centrum. |dodatkowe informacje = Secesyjny pałac rodziny supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892–1903. We wnętrzu zachowały się polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Obecnie mieści się tu Liceum Plastyczne, dlatego wnętrza nie funkcjonują jako regularnie dostępne muzeum. Pałac i park można oglądać przede wszystkim z zewnątrz. }} * {{Listing |type = see |name = Domy tkaczy |lat = 53.20623 |long = 23.33990 |adres = ul. 3 Maja |dodatkowe informacje = Zachowane drewniane domy związane z XIX-wiecznym rozwojem przemysłu włókienniczego. Wraz z pałacami fabrykantów i pozostałościami zakładów przemysłowych tworzą charakterystyczny element historycznej zabudowy Supraśla. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ludowy |lat = 53.20614 |long = 23.33705 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |dodatkowe informacje = Drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 roku według projektu architekta Jarosława Giryna. Obecnie mieści m.in. instytucje publiczne. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ogrodnika |alt = Stara Karczma, Stara Poczta |lat = 53.209722 |long = 23.338333 |adres = ul. Konarskiego 3 |dodatkowe informacje = [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Zabytkowy drewniany dom]] z naczółkowym dachem, datowany na przełom XVIII i XIX wieku. }} * {{Listing |type = see |name = Dwór Zacherta |lat = 53.21210 |long = 23.33885 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 6 |dodatkowe informacje = Klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem, wybudowany w połowie XIX wieku jako dom miejscowego fabrykanta. Zniszczony, zrekonstruowany w 1988 roku. }} * {{Listing |type = see |name = Zespół fabryczny Jansena |lat = 53.21190 |long = 23.33815 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 2–4 |dodatkowe informacje = Pozostałość przemysłowego okresu rozwoju Supraśla. Zespół powstał przed 1866 rokiem; w sąsiedztwie znajduje się dawna manufaktura włókiennicza z połowy XIX wieku. Część zabudowań jest użytkowana przez Liceum Plastyczne. }} === Cmentarze === * '''Cmentarz katolicki''' – znajduje się tu m.in. Kaplica Wszystkich Świętych; wieża pochodzi z początku XVIII wieku, a korpus z połowy XIX wieku. * '''Cmentarz ewangelicki''' – zachowały się m.in. neogotycka kaplica grobowa rodziny Buchholtzów z 1904 roku, zaprojektowana przez Hugona Kuderę, oraz kaplica grobowa rodziny Zachertów z 1885 roku. * '''Cmentarz prawosławny w [[Podsupraśl]]u''' – znajduje się na nim murowana kaplica św. Jerzego Zwycięzcy z 1901 roku. == Aktywnie == === Plaża i bulwary === * {{Listing |type = do |name = Plaża miejska i kąpielisko |lat = 53.20803 |long = 23.34674 |adres = nad rzeką Supraśl |wskazówki = Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. |dodatkowe informacje = Sezonowe kąpielisko nad Supraślą. Przed wejściem do wody sprawdź aktualny komunikat dotyczący jakości wody i status kąpieliska. }} * {{Listing |type = do |name = Bulwary im. Wiktora Wołkowa |lat = 53.2079 |long = 23.3450 |wskazówki = Wzdłuż rzeki, przy centrum i plaży. |dodatkowe informacje = Nadrzeczny teren spacerowy z ławkami i terenami rekreacyjnymi. Dobry krótki spacer można połączyć z placem Kościuszki, plażą i zabytkami przy ul. 3 Maja. }} === Kajaki === Rzeka Supraśl jest popularnym miejscem krótkich spływów. W mieście działa kilka wypożyczalni, które organizują przewóz uczestników i sprzętu na wybrane odcinki rzeki. Szczegóły tras i stan wody warto ustalić telefonicznie. * {{Listing |type = do |name = MOKOL Kajaki Supraśl |adres = ul. Sowia 10 |telefon = +48 660 685 371 |godziny = zwykle codziennie 7:00–22:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia i organizacja spływów kajakowych po Supraśli. Przed przyjazdem warto zarezerwować kajak i uzgodnić miejsce rozpoczęcia oraz zakończenia spływu. }} * {{Listing |type = do |name = Kajaki Supraśl Chillout |adres = os. Robotnicze 1 |telefon = +48 733 453 319 |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia kajaków i organizator spływów. Rezerwacja telefoniczna jest wskazana szczególnie w letnie weekendy. }} === Rowerem === Supraśl jest jednym z dogodniejszych punktów startowych wycieczek rowerowych po Puszczy Knyszyńskiej. Z miasta można wyjechać bezpośrednio na drogi leśne i lokalne drogi prowadzące m.in. w kierunku Kopnej Góry, Cieliczanki, Ogrodniczek i rezerwatów otaczających Supraśl. Gmina udostępnia propozycje tras rowerowych po Supraślu i Puszczy Knyszyńskiej. Przy dłuższych przejazdach warto korzystać ze śladów GPS, ponieważ sieć dróg leśnych jest rozbudowana. === Pieszo === Z miasta prowadzą oznakowane szlaki piesze w głąb Puszczy Knyszyńskiej. Można planować zarówno krótkie spacery po lasach bezpośrednio wokół Supraśla, jak i całodzienne wycieczki w kierunku rezerwatów, Wasilkowa, Świętej Wody czy Kopnej Góry. == Zakupy == W centrum działają niewielkie sklepy spożywcze i punkty usługowe. Pamiątki związane z Supraślem i Podlasiem można znaleźć m.in. w muzeach oraz podczas sezonowych wydarzeń i kiermaszów. Warto zwrócić uwagę na lokalne wyroby rękodzielnicze, produkty pszczelarskie oraz regionalną żywność. == Wyżywienie == Supraśl ma stosunkowo dużą jak na wielkość miasta liczbę restauracji, barów, kawiarni i sezonowych punktów gastronomicznych. W wielu lokalach pojawiają się dania kuchni podlaskiej, m.in. babka ziemniaczana, kartacze, kiszka ziemniaczana i pierogi. === Tanio === * {{Listing |type = eat |name = Bar-Bar |lat = 53.20630 |long = 23.34275 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki |telefon = +48 506 625 279 |cena = zwykle ok. 10–30 zł |dodatkowe informacje = Niewielki punkt z szybkim jedzeniem, m.in. zapiekankami, frytkami, panierowanym kurczakiem, przekąskami, lodami i napojami. Jeden z tańszych punktów w centrum. }} * {{Listing |type = eat |name = Przystanek Supraśl |lat = 53.2084 |long = 23.3391 |adres = Targowisko Miejskie |godziny = głównie sezonowo; pt.–nd. |wskazówki = Na miejskim targowisku. |dodatkowe informacje = Sezonowy bar z kebabem i szybkimi przekąskami, z ogródkiem i miejscami na zewnątrz. Godziny działalności mogą zmieniać się w zależności od sezonu i pogody. }} * {{Listing |type = eat |name = Sękaczownia |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/6 |telefon = +48 664 784 150 |godziny = zwykle 10:00–18:00; niektóre dni nieczynne |cena = ok. 20–40 zł |dodatkowe informacje = Kawiarnia i punkt z regionalnymi wypiekami. Sękacze, ciasta, pączki, kawa oraz lżejsze posiłki. Dobre miejsce na deser lub niedrogą przerwę podczas zwiedzania centrum. }} * {{Listing |type = eat |name = U Lodziarzy |lat = 53.20645 |long = 23.34205 |adres = ul. 3 Maja 1 |godziny = sezonowo, zwykle od późnego rana do wieczora |dodatkowe informacje = Lodziarnia przy jednej z głównych ulic spacerowych Supraśla. }} * {{Listing |type = eat |name = Bez ogródek |lat = 53.20635 |long = 23.34175 |adres = ul. 3 Maja 2–6 |godziny = zwykle ok. 9:30–21:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Lody, desery i napoje przy ul. 3 Maja, blisko placu Kościuszki i domów tkaczy. }} * {{Listing |type = eat |name = Lody Włoskie Supraśl |lat = 53.20618 |long = 23.34272 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/3 |godziny = sezonowo, zwykle 10:00–20:00 |dodatkowe informacje = Punkt z lodami włoskimi w kompleksie lokali przy placu Kościuszki. }} * {{Listing |type = eat |name = Lody Naturalnie |lat = 53.20635 |long = 23.34305 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 4 |dodatkowe informacje = Lody produkcji własnej. Punkt działa przede wszystkim w sezonie turystycznym. }} === Średnio === * {{Listing |type = eat |name = Bar Jarzębinka |lat = 53.20611 |long = 23.33972 |adres = ul. 3 Maja 22 |telefon = +48 884 008 043 |godziny = śr.–nd. zwykle 11:00–19:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Jeden z najbardziej znanych supraskich lokali z domową i regionalną kuchnią. W menu pojawiają się m.in. babka ziemniaczana, kartacze, pierogi i inne dania kuchni podlaskiej. W letnie weekendy często tworzą się kolejki. }} * {{Listing |type = eat |name = Łukaszówka |lat = 53.201285 |long = 23.340463 |adres = ul. Nowy Świat 2 |telefon = +48 85 718 37 08 |godziny = zwykle codziennie 10:00–19:00 |cena = ok. 30–60 zł |dodatkowe informacje = Restauracja specjalizująca się w kuchni regionalnej. W menu m.in. babka ziemniaczana, kartacze i inne tradycyjne potrawy. }} * {{Listing |type = eat |name = Spiżarnia Smaków |lat = 53.205994 |long = 23.341477 |adres = ul. 3 Maja 5 |telefon = +48 512 676 868 |godziny = pn., wt., czw.–nd. 11:00–19:00; śr. nieczynne |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Kuchnia domowa i regionalna w historycznym centrum. W menu pojawiają się m.in. zupa chrzanowa, babka ziemniaczana, pierogi i pampuchy. Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. }} * {{Listing |type = eat |name = Podlaski Zakątek |lat = 53.20602 |long = 23.34130 |adres = ul. 3 Maja 5A |telefon = +48 790 722 207 |godziny = zwykle pn.–czw. 11:00–19:00, pt.–nd. 11:00–20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja z kuchnią polską i regionalną, położona przy ul. 3 Maja. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Sielanka |lat = 53.206278 |long = 23.342650 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/1 |telefon = +48 530 562 678 |godziny = zwykle pn.–sob. 12:00–21:00, nd. do 20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja w ścisłym centrum z kuchnią polską i regionalną. W menu pojawiają się także dania z dziczyzny. Dogodna po zwiedzaniu placu Kościuszki, pałacu Buchholtzów i bulwarów. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja U Pana Boga w Supraślu |lat = 53.20623 |long = 23.34269 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/2 |telefon = +48 729 849 000 |godziny = śr.–nd.; aktualne godziny warto sprawdzić przed wizytą |cena = dania główne przeważnie ok. 40–65 zł |dodatkowe informacje = Kuchnia polska i podlaska; w menu m.in. regionalne zupy, dania ziemniaczane, mięsa i potrawy nawiązujące do kuchni Podlasia. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Ostoja |lat = 53.20575 |long = 23.34055 |adres = ul. 11 Listopada 7 |telefon = +48 780 187 401 |godziny = pn.–pt. i nd. zwykle 12:00–19:00, sob. 12:00–20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja z kuchnią polską i europejską w centrum miasta, niedaleko ul. 3 Maja. }} * {{Listing |type = eat |name = Wspólny Stół |lat = 53.206368 |long = 23.337151 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |telefon = +48 733 004 218 |godziny = głównie pt.–nd.; przed przyjazdem sprawdź aktualne godziny |wskazówki = W Domu Ludowym. |cena = średnia |dodatkowe informacje = Restauracja działająca w zabytkowym Domu Ludowym. Menu oparte na kuchni polskiej i regionalnej; działalność i godziny są bardziej ograniczone niż w lokalach czynnych codziennie. }} * {{Listing |type = eat |name = Duchowe Łąki |lat = 53.21130 |long = 23.33770 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 736 861 955 |www = https://duchowelaki.pl/ |godziny = zwykle wt.–nd. 9:00–20:00; pon. nieczynne |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |wskazówki = W kompleksie przy monasterze. |dodatkowe informacje = Restauracja i kawiarnia dogodna podczas zwiedzania monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. Oprócz dań obiadowych serwuje śniadania, desery i kawę. }} * {{Listing |type = eat |name = Prynuka – Domowe Smaki |lat = 53.202277 |long = 23.336209 |adres = al. Niepodległości 6 |telefon = +48 85 710 83 94 |www = https://www.hotelknieja.pl/ |godziny = głównie pt.–nd.; przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram |cena = średnia |wskazówki = Przy Hotelu Knieja. |dodatkowe informacje = Lokal związany z Hotelem Knieja, serwujący domowe i regionalne dania. Położony poza ścisłym centrum, przy skraju Puszczy Knyszyńskiej. }} * {{Listing |type = eat |name = Pięć Dębów |lat = 53.22048 |long = 23.32486 |adres = ul. Rymarka 7 |telefon = +48 607 567 673 |dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy prowadzący również działalność gastronomiczną i cateringową. Ze względu na położenie poza ścisłym centrum oraz charakter działalności przed przyjazdem wyłącznie na posiłek warto potwierdzić dostępność restauracji. }} === Drożej === * {{Listing |type = eat |name = Bohema |lat = 53.206782 |long = 23.342324 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 1 |telefon = +48 85 722 29 82 |godziny = zwykle codziennie 10:00–22:00 |cena = dania główne przeważnie ok. 50–80 zł, wybrane dania droższe |dodatkowe informacje = Restauracja przy Pałacu Buchholtzów, specjalizująca się m.in. w kuchni polskiej i podlaskiej. Jeden z lokali o wyższym poziomie cenowym w Supraślu. }} * {{Listing |type = eat |name = Dzika Róża |lat = 53.20480 |long = 23.34670 |adres = ul. Zielona 3 |telefon = +48 85 718 30 25 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |wskazówki = W Hotelu Borowinowy Zdrój. |cena = wyższa |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa w Borowinowym Zdroju, nastawiona także na gości hotelowych, pobyty uzdrowiskowe, przyjęcia i wydarzenia. Przed przyjazdem wyłącznie do restauracji warto sprawdzić aktualne menu i godziny serwowania posiłków. }} == Rozrywka == * {{Listing |type = do |name = Teatr Wierszalin |lat = 53.20565 |long = 23.33646 |adres = ul. Kościelna 4 |telefon = +48 85 710 88 45 |www = https://wierszalin.pl/ |dodatkowe informacje = Znany teatr mający stałą siedzibę w Supraślu. Repertuar obejmuje własne spektakle oraz wydarzenia gościnne. Przed przyjazdem warto sprawdzić repertuar i dostępność biletów na stronie teatru. }} === Imprezy === * '''Festiwal „Między Wierszami”''' – letni festiwal organizowany przez Teatr Wierszalin, łączący teatr z literaturą, muzyką, filmem i spotkaniami z twórcami. * '''Światowe Mistrzostwa w Pieczeniu Babki i Kiszki Ziemniaczanej''' – duża letnia impreza kulinarna poświęcona tradycyjnym potrawom ziemniaczanym Podlasia. * Od 2007 roku w Supraślu organizowany był Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. Przed planowaniem przyjazdu specjalnie na festiwal należy sprawdzić, czy odbywa się jego aktualna edycja. == Zakwaterowanie == Oferta noclegowa obejmuje hotele, pensjonaty, apartamenty, kwatery prywatne i obiekty związane z funkcją uzdrowiskową miasta. * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Borowinowy Zdrój |adres = ul. Zielona 3 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |dodatkowe informacje = Hotel ze strefą SPA i ofertą związaną z uzdrowiskowym charakterem Supraśla. Położony w spokojniejszej części miasta blisko lasu. }} * {{Listing |type = sleep |name = Dom Pielgrzyma – Akademia Supraska |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 710 82 88 |www = https://akademiasupraska.pl/ |wskazówki = W kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Nocleg szczególnie dogodny dla osób zainteresowanych monasterem, Muzeum Ikon i wschodnią częścią miasta. }} * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Supraśl |adres = ul. Białostocka 19 |telefon = +48 604 081 845 |dodatkowe informacje = Hotel położony w mieście, z dogodnym dostępem do centrum i terenów rekreacyjnych. }} * {{Listing |type = sleep |name = Willa Polesie |adres = ul. Kodeksu Supraskiego 5 |telefon = +48 502 412 123 |dodatkowe informacje = Kameralny obiekt noclegowy w Supraślu. }} == Bezpieczeństwo == Supraśl jest niewielkim miastem, a centrum i najważniejsze atrakcje można bez problemu pokonywać pieszo. W sytuacjach nagłych obowiązuje ogólnopolski numer alarmowy '''112'''. * {{Listing |type = listing |name = Posterunek Policji w Supraślu |adres = ul. Kościelna 2 |telefon = +48 85 670 41 63 |wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Teatru Wierszalin. }} Podczas wycieczek po Puszczy Knyszyńskiej warto pamiętać, że część szlaków prowadzi długo przez tereny leśne bez sklepów i zabudowań. Przy dłuższej trasie dobrze zabrać wodę, naładowany telefon oraz mapę lub ślad trasy dostępny offline. === Zdrowie === Podstawowa opieka zdrowotna dostępna jest w Supraślu, natomiast szpitale i całodobowa specjalistyczna pomoc medyczna znajdują się przede wszystkim w [[Białystok|Białymstoku]]. * {{Listing |type = listing |name = MEDMAL |adres = ul. Dolna 19A |telefon = +48 85 718 34 70 |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej. Przed przyjazdem warto telefonicznie potwierdzić godziny przyjęć. }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka Cefarm 36,6 |adres = ul. Dolna 19 |telefon = +48 85 718 35 46 }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka DOZ |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 719 95 50 }} == Kontakt == * {{Listing |type = listing |name = Urząd Miejski w Supraślu |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 58 |telefon = +48 85 713 27 00 |www = https://suprasl.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona miasta publikuje m.in. informacje o wydarzeniach, komunikatach, kąpielisku oraz turystyce. }} * {{Listing |type = listing |name = Urząd Pocztowy Supraśl |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 718 35 18 }} == Gdzie dalej == Supraśl jest dobrym punktem wypadowym do kilku atrakcji wschodniej części województwa podlaskiego: * '''[[Tykocin]]''' – około 45 km na zachód od Supraśla, nad Narwią; niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. Dojazd samochodem z Supraśla zajmuje około 50 minut. * '''[[Białystok]]''' – około 15 km na południowy zachód; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, rynkiem, muzeami i głównym węzłem kolejowym. * '''[[w:Wasilków|Wasilków]] i Święta Woda''' – na zachód od Supraśla; sanktuarium i tereny spacerowe można połączyć z wycieczką pieszą lub rowerową. * '''[[w:Kopna Góra|Kopna Góra]]''' – arboretum oraz miejsca związane z historią powstania listopadowego. W sezonie 2026 przystanek Turystycznej Ósemki A2. * '''Poczopek''' – Silvarium i ośrodek edukacyjny Lasów Państwowych poświęcony przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej. W sezonie 2026 można dojechać Turystyczną Ósemką. * '''[[w:Kruszyniany|Kruszyniany]]''' – wieś znana z zabytkowego drewnianego meczetu, mizaru i dziedzictwa [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]]. To najdalszy punkt pętli Turystycznej Ósemki A2. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – Supraśl leży wewnątrz rozległego kompleksu leśnego, dlatego wiele dalszych wycieczek można rozpoczynać bezpośrednio z miasta. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] 3nd59iphjl9of693xnvhvjmui7c6igf 158417 158415 2026-08-24T05:58:22Z KrzysztofPoplawski 4279 linki 158417 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Pałac Bucholtzów w Supraślu.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Supraśl |nazwa oryginalna = |widok = Suprasl monastyr 1.jpeg |opis = Monaster w Supraślu |herb = POL Supraśl COA.svg |mapa = POL Supraśl location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 5,69 |lud = 4275 |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-030 |www = https://suprasl.pl/ }} {{Mapframe |53.2167|23.3333|zoom=14|height=400|width=400}} '''Supraśl''' – niewielkie miasto uzdrowiskowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położone około 15 km na północny wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]]. Miasto otoczone jest [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] i jest siedzibą [[Puszcza_Knyszyńska#Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Supraśl łączy zabytki związane z prawosławiem, katolicyzmem, dawnym przemysłem włókienniczym i wielokulturową historią Podlasia z rozbudowaną ofertą wypoczynku – szlakami pieszymi i rowerowymi, nadrzecznymi bulwarami, kąpieliskiem, spływami kajakowymi i wydarzeniami kulturalnymi. Ważnymi atrakcjami są również Muzeum Ikon, Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa oraz Teatr Wierszalin. == Informacje == W Supraślu znajduje się siedziba [[Puszcza_Knyszyńska#Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej|Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej]]. Miasto posiada status uzdrowiska i jest bazą wypadową do wschodniej części [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. === Informacja turystyczna === * {{Listing |type = listing |name = Sezonowy Punkt Informacji Turystycznej „Zapytaj Seniora” |lat = 53.2070 |long = 23.3386 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 52A |www = https://suprasl.pl/ |godziny = w sezonie wt.–nd. 10:00–18:00 |wskazówki = Stara Plebania, w centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sezonowy punkt prowadzony w ramach projektu „Zapytaj Seniora”. Można uzyskać informacje o atrakcjach, wydarzeniach, noclegach, gastronomii i trasach po okolicy. Poza sezonem przed wizytą warto sprawdzić na stronie miasta, czy punkt jest czynny. }} * {{Listing |type = listing |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2128 |long = 23.3378 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3 |telefon = +48 85 718 37 85 |www = https://pkpk.podlaskie.eu/ |wskazówki = Siedziba administracji parku. |dodatkowe informacje = Informacje o przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej, rezerwatach, ścieżkach edukacyjnych i zasadach korzystania z obszarów chronionych. }} === Historia === Początki Supraśla związane są z monasterem prawosławnym założonym na przełomie XV i XVI wieku. W kolejnych stuleciach wokół klasztoru rozwinęła się osada, a w XIX wieku Supraśl stał się jednym z lokalnych ośrodków przemysłu włókienniczego. Z tego okresu pochodzą m.in. pałace fabrykantów, domy tkaczy i dawne zabudowania przemysłowe. Rozwój przemysłu przyniósł również wzrost różnorodności wyznaniowej i narodowościowej miasta. Obok prawosławnych i katolików w Supraślu mieszkali protestanccy przedsiębiorcy i robotnicy oraz społeczność żydowska. Ślady tej historii zachowały się m.in. w zabudowie przemysłowej, świątyniach i na miejscowych cmentarzach. Podczas II wojny światowej miasto i monaster poniosły znaczne straty. Cerkiew Zwiastowania została wysadzona w 1944 roku i po wojnie odbudowana. Zachowane fragmenty jej XVI-wiecznych fresków można oglądać w Muzeum Ikon. === Geografia === Miasto położone jest nad rzeką [[w:Supraśl (rzeka)|Supraślą]], na [[Wysoczyzna Białostocka|Wysoczyźnie Białostockiej]], jest otoczone [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]]. Lasy zaczynają się praktycznie na obrzeżach zabudowy, dzięki czemu z centrum można szybko dotrzeć na szlaki piesze i rowerowe. <!-- === Klimat === --> === Kiedy jechać === Najwięcej możliwości rekreacyjnych jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni. W sezonie letnim działa kąpielisko miejskie, odbywają się również największe imprezy plenerowe, kursuje Turystyczna Ósemka i najłatwiej skorzystać ze spływów kajakowych. Przed kąpielą warto sprawdzić aktualny komunikat o jakości wody. Puszcza Knyszyńska nadaje się do wycieczek pieszych i rowerowych również poza sezonem letnim. Jesień jest szczególnie atrakcyjna krajobrazowo, natomiast zimą liczba czynnych punktów turystycznych i gastronomicznych może być mniejsza. === Przygotowania === Przy planowaniu wizyty poza głównym sezonem warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia muzeów. Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa od listopada do kwietnia jest dostępne po wcześniejszym telefonicznym ustaleniu terminu. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej przydatna jest mapa offline lub ślad GPX. Zasięg telefonii komórkowej w głębi kompleksu leśnego może być miejscami słabszy. == Dojazd == === Pociągiem === Supraśl nie ma stacji kolejowej. Najwygodniej dojechać pociągiem do [[Białystok|Białegostoku]], a następnie przesiąść się do autobusu. * {{Listing |type = go |name = Dworzec kolejowy Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/ |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się Dworzec Autobusowy PKS Nova. Przejście między dworcami zajmuje kilka minut. }} * {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Odjeżdżają stąd regularne autobusy linii 500 i 500A do Supraśla, a w sezonie również autobusy Turystycznej Ósemki. }} Praktyczny wariant podróży z dalszych części Polski to zatem: '''pociąg do Białegostoku → przejście na dworzec autobusowy → autobus do Supraśla'''. === Samochodem === Najprostszy dojazd z [[Białystok|Białegostoku]] prowadzi drogą wojewódzką nr 676 w kierunku Krynek. Odległość od centrum Białegostoku wynosi około 15 km. {{trasy|biernik=Supraśl| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|676}} | kierunekl = W | dużel = [[Białystok]] | małel = [[w:Ogrodniczki|Ogrodniczki]] | kierunekp = E | dużep = [[w:Krynki|Krynki]] | małep = [[w:Kopna Góra|Kopna Góra]] }} }} === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Supraślem obsługuje przede wszystkim [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. * '''Linia 500''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Ogrodniczki – Supraśl. * '''Linia 500A''' kursuje na trasie Białystok – Nowodworce – Supraśl Uzdrowisko – Supraśl. Autobusy zatrzymują się w kilku miejscach na terenie Supraśla. Rozkłady mogą różnić się w dni robocze, weekendy i święta. Aktualny [https://pksnova.pl/ rozkład PKS Nova]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W sezonie letnim Supraśl obsługuje również regionalna linia turystyczna '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]'''. W 2026 roku miasto znajduje się na wschodniej pętli A2: :''[[Białystok]] – Sielachowskie (Wasilków) – '''Supraśl''' – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany – Poczopek – Kopna Góra – '''Supraśl''' – Sielachowskie (Wasilków) – Białystok''. W sezonie 2026 autobusy kursują od '''2 lipca do 30 sierpnia''', od czwartku do niedzieli. Z dworca autobusowego w Białymstoku pętla A2 rozpoczyna się o '''8:30, 12:00 i 15:00'''. Turystyczna Ósemka działa w formule '''hop-on, hop-off'''. Bilet dzienny pozwala wielokrotnie wysiadać na trasie i kontynuować podróż kolejnym autobusem. W 2026 roku bilet dzienny kosztuje '''20 zł''', a bilet dzienny z miejscem na rower '''25 zł'''. Liczba miejsc na rowery jest ograniczona. * {{Listing |type = go |name = Przystanek Supraśl Klasztor |lat = 53.21097 |long = 23.33699 |adres = droga wojewódzka 676 |wskazówki = Przy kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Przystanek regularnych autobusów oraz Turystycznej Ósemki A2. Jest dogodnie położony dla osób rozpoczynających zwiedzanie od monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. }} == Transport == Historyczne centrum Supraśla jest niewielkie. Większość zabytków, muzeów, restauracji, bulwary i plaża leżą w odległości kilkunastu minut spaceru od siebie. Samochód nie jest potrzebny do zwiedzania samego miasta. Rower przydaje się przede wszystkim do zwiedzania Puszczy Knyszyńskiej i dalszych okolic miasta. W Supraślu działa wypożyczalnia rowerów, a miasto promuje sieć tras prowadzących przez otaczające lasy. * {{Listing |type = do |name = Wypożyczalnia Rowerów Supraśl |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Kościuszki 14 |telefon = +48 510 212 585 |wskazówki = W centrum, w pobliżu bulwarów i ul. 3 Maja. |dodatkowe informacje = Przy dłuższym wynajmie lub w weekend warto wcześniej potwierdzić dostępność roweru telefonicznie. }} == Warto zobaczyć == [[Plik:Ogród renesansowy przy klasztorze 01.jpg|thumb|Ogród renesansowy przy klasztorze]] [[Plik:Pałac Buchholtzów w Supraślu 01.jpg|thumb|Pałac Buchholtzów w Supraślu]] [[Plik:Supraśl.jpg|thumb|upright|Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy]] * {{Listing |type = see |name = Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa |alt = [[w:Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Jana Teologa w Supraślu|monaster supraski]] |lat = 53.2110 |long = 23.3370 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = Przy wschodnim wjeździe do centrum Supraśla. |dodatkowe informacje = Jeden z najważniejszych zespołów prawosławnych w Polsce. W centrum kompleksu stoi odbudowana cerkiew Zwiastowania. Monaster jest czynnym klasztorem, dlatego dostęp do poszczególnych części kompleksu może zależeć od nabożeństw i życia wspólnoty. }} * {{Listing |type = see |name = Cerkiew Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy |lat = 53.21105 |long = 23.33725 |adres = ul. Klasztorna 1 |wskazówki = W centrum dziedzińca monasteru. |dodatkowe informacje = Odbudowana po zniszczeniu świątyni w 1944 roku. Pierwotna cerkiew była znana z XVI-wiecznych fresków; 30 zachowanych fragmentów polichromii znajduje się w zbiorach Muzeum Ikon. }} * {{Listing |type = see |name = Muzeum Ikon w Supraślu |lat = 53.21105 |long = 23.33801 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 663 19 94 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-ikon-w-supraslu/ |godziny = wt.–nd. 10:00–17:00; pon. nieczynne; ostatnie wejście godzinę przed zamknięciem |cena = normalny 20 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 38 zł; w czwartek wstęp na wystawy stałe bezpłatny |wskazówki = W zabudowaniach monasteru. |dodatkowe informacje = Jedna z największych w Polsce kolekcji ikon i sztuki cerkiewnej. Szczególnie cenne są zachowane fragmenty XVI-wiecznych fresków z dawnej cerkwi Zwiastowania oraz zabytki pochodzące ze świątyń Podlasia. Na spokojne zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej godzinę. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół Świętej Trójcy |lat = 53.20545 |long = 23.33764 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 9 |dodatkowe informacje = Neobarokowy kościół parafialny zbudowany w latach 1861–1865. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół NMP Królowej Polski |lat = 53.20687 |long = 23.33683 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 15 |dodatkowe informacje = Dawny neogotycki kościół ewangelicko-augsburski zbudowany w XIX wieku, obecnie świątynia rzymskokatolicka. Przypomina o protestanckiej społeczności związanej z rozwojem przemysłu włókienniczego. }} * {{Listing |type = see |name = Pałac Buchholtzów |lat = 53.20694 |long = 23.34278 |adres = pl. Kościuszki 1 |wskazówki = Przy południowej części centrum. |dodatkowe informacje = Secesyjny pałac rodziny supraskich fabrykantów, zbudowany w latach 1892–1903. We wnętrzu zachowały się polichromie, stolarka, sztukateria i żeliwna secesyjna klatka schodowa. Obecnie mieści się tu Liceum Plastyczne, dlatego wnętrza nie funkcjonują jako regularnie dostępne muzeum. Pałac i park można oglądać przede wszystkim z zewnątrz. }} * {{Listing |type = see |name = Domy tkaczy |lat = 53.20623 |long = 23.33990 |adres = ul. 3 Maja |dodatkowe informacje = Zachowane drewniane domy związane z XIX-wiecznym rozwojem przemysłu włókienniczego. Wraz z pałacami fabrykantów i pozostałościami zakładów przemysłowych tworzą charakterystyczny element historycznej zabudowy Supraśla. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ludowy |lat = 53.20614 |long = 23.33705 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |dodatkowe informacje = Drewniany modernistyczny budynek wzniesiony w 1934 roku według projektu architekta Jarosława Giryna. Obecnie mieści m.in. instytucje publiczne. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Ogrodnika |alt = Stara Karczma, Stara Poczta |lat = 53.209722 |long = 23.338333 |adres = ul. Konarskiego 3 |dodatkowe informacje = [[w:Dom Ogrodnika w Supraślu|Zabytkowy drewniany dom]] z naczółkowym dachem, datowany na przełom XVIII i XIX wieku. }} * {{Listing |type = see |name = Dwór Zacherta |lat = 53.21210 |long = 23.33885 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 6 |dodatkowe informacje = Klasycystyczny dworek z kolumnowym portykiem, wybudowany w połowie XIX wieku jako dom miejscowego fabrykanta. Zniszczony, zrekonstruowany w 1988 roku. }} * {{Listing |type = see |name = Zespół fabryczny Jansena |lat = 53.21190 |long = 23.33815 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 2–4 |dodatkowe informacje = Pozostałość przemysłowego okresu rozwoju Supraśla. Zespół powstał przed 1866 rokiem; w sąsiedztwie znajduje się dawna manufaktura włókiennicza z połowy XIX wieku. Część zabudowań jest użytkowana przez Liceum Plastyczne. }} === Cmentarze === * '''Cmentarz katolicki''' – znajduje się tu m.in. Kaplica Wszystkich Świętych; wieża pochodzi z początku XVIII wieku, a korpus z połowy XIX wieku. * '''Cmentarz ewangelicki''' – zachowały się m.in. neogotycka kaplica grobowa rodziny Buchholtzów z 1904 roku, zaprojektowana przez Hugona Kuderę, oraz kaplica grobowa rodziny Zachertów z 1885 roku. * '''Cmentarz prawosławny w [[Podsupraśl]]u''' – znajduje się na nim murowana kaplica św. Jerzego Zwycięzcy z 1901 roku. == Aktywnie == === Plaża i bulwary === * {{Listing |type = do |name = Plaża miejska i kąpielisko |lat = 53.20803 |long = 23.34674 |adres = nad rzeką Supraśl |wskazówki = Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. |dodatkowe informacje = Sezonowe kąpielisko nad Supraślą. Przed wejściem do wody sprawdź aktualny komunikat dotyczący jakości wody i status kąpieliska. }} * {{Listing |type = do |name = Bulwary im. Wiktora Wołkowa |lat = 53.2079 |long = 23.3450 |wskazówki = Wzdłuż rzeki, przy centrum i plaży. |dodatkowe informacje = Nadrzeczny teren spacerowy z ławkami i terenami rekreacyjnymi. Dobry krótki spacer można połączyć z placem Kościuszki, plażą i zabytkami przy ul. 3 Maja. }} === Kajaki === Rzeka Supraśl jest popularnym miejscem krótkich spływów. W mieście działa kilka wypożyczalni, które organizują przewóz uczestników i sprzętu na wybrane odcinki rzeki. Szczegóły tras i stan wody warto ustalić telefonicznie. * {{Listing |type = do |name = MOKOL Kajaki Supraśl |adres = ul. Sowia 10 |telefon = +48 660 685 371 |godziny = zwykle codziennie 7:00–22:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia i organizacja spływów kajakowych po Supraśli. Przed przyjazdem warto zarezerwować kajak i uzgodnić miejsce rozpoczęcia oraz zakończenia spływu. }} * {{Listing |type = do |name = Kajaki Supraśl Chillout |adres = os. Robotnicze 1 |telefon = +48 733 453 319 |dodatkowe informacje = Wypożyczalnia kajaków i organizator spływów. Rezerwacja telefoniczna jest wskazana szczególnie w letnie weekendy. }} === Rowerem === Supraśl jest jednym z dogodniejszych punktów startowych wycieczek rowerowych po Puszczy Knyszyńskiej. Z miasta można wyjechać bezpośrednio na drogi leśne i lokalne drogi prowadzące m.in. w kierunku Kopnej Góry, Cieliczanki, Ogrodniczek i rezerwatów otaczających Supraśl. Gmina udostępnia propozycje tras rowerowych po Supraślu i Puszczy Knyszyńskiej. Przy dłuższych przejazdach warto korzystać ze śladów GPS, ponieważ sieć dróg leśnych jest rozbudowana. === Pieszo === Z miasta prowadzą oznakowane szlaki piesze w głąb Puszczy Knyszyńskiej. Można planować zarówno krótkie spacery po lasach bezpośrednio wokół Supraśla, jak i całodzienne wycieczki w kierunku rezerwatów, Wasilkowa, Świętej Wody czy Kopnej Góry. == Zakupy == W centrum działają niewielkie sklepy spożywcze i punkty usługowe. Pamiątki związane z Supraślem i Podlasiem można znaleźć m.in. w muzeach oraz podczas sezonowych wydarzeń i kiermaszów. Warto zwrócić uwagę na lokalne wyroby rękodzielnicze, produkty pszczelarskie oraz regionalną żywność. == Wyżywienie == Supraśl ma stosunkowo dużą jak na wielkość miasta liczbę restauracji, barów, kawiarni i sezonowych punktów gastronomicznych. W wielu lokalach pojawiają się dania kuchni podlaskiej, m.in. babka ziemniaczana, kartacze, kiszka ziemniaczana i pierogi. === Tanio === * {{Listing |type = eat |name = Bar-Bar |lat = 53.20630 |long = 23.34275 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki |telefon = +48 506 625 279 |cena = zwykle ok. 10–30 zł |dodatkowe informacje = Niewielki punkt z szybkim jedzeniem, m.in. zapiekankami, frytkami, panierowanym kurczakiem, przekąskami, lodami i napojami. Jeden z tańszych punktów w centrum. }} * {{Listing |type = eat |name = Przystanek Supraśl |lat = 53.2084 |long = 23.3391 |adres = Targowisko Miejskie |godziny = głównie sezonowo; pt.–nd. |wskazówki = Na miejskim targowisku. |dodatkowe informacje = Sezonowy bar z kebabem i szybkimi przekąskami, z ogródkiem i miejscami na zewnątrz. Godziny działalności mogą zmieniać się w zależności od sezonu i pogody. }} * {{Listing |type = eat |name = Sękaczownia |lat = 53.20598 |long = 23.34275 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/6 |telefon = +48 664 784 150 |godziny = zwykle 10:00–18:00; niektóre dni nieczynne |cena = ok. 20–40 zł |dodatkowe informacje = Kawiarnia i punkt z regionalnymi wypiekami. Sękacze, ciasta, pączki, kawa oraz lżejsze posiłki. Dobre miejsce na deser lub niedrogą przerwę podczas zwiedzania centrum. }} * {{Listing |type = eat |name = U Lodziarzy |lat = 53.20645 |long = 23.34205 |adres = ul. 3 Maja 1 |godziny = sezonowo, zwykle od późnego rana do wieczora |dodatkowe informacje = Lodziarnia przy jednej z głównych ulic spacerowych Supraśla. }} * {{Listing |type = eat |name = Bez ogródek |lat = 53.20635 |long = 23.34175 |adres = ul. 3 Maja 2–6 |godziny = zwykle ok. 9:30–21:00 w sezonie |dodatkowe informacje = Lody, desery i napoje przy ul. 3 Maja, blisko placu Kościuszki i domów tkaczy. }} * {{Listing |type = eat |name = Lody Włoskie Supraśl |lat = 53.20618 |long = 23.34272 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/3 |godziny = sezonowo, zwykle 10:00–20:00 |dodatkowe informacje = Punkt z lodami włoskimi w kompleksie lokali przy placu Kościuszki. }} * {{Listing |type = eat |name = Lody Naturalnie |lat = 53.20635 |long = 23.34305 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 4 |dodatkowe informacje = Lody produkcji własnej. Punkt działa przede wszystkim w sezonie turystycznym. }} === Średnio === * {{Listing |type = eat |name = Bar Jarzębinka |lat = 53.20611 |long = 23.33972 |adres = ul. 3 Maja 22 |telefon = +48 884 008 043 |godziny = śr.–nd. zwykle 11:00–19:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Jeden z najbardziej znanych supraskich lokali z domową i regionalną kuchnią. W menu pojawiają się m.in. babka ziemniaczana, kartacze, pierogi i inne dania kuchni podlaskiej. W letnie weekendy często tworzą się kolejki. }} * {{Listing |type = eat |name = Łukaszówka |lat = 53.201285 |long = 23.340463 |adres = ul. Nowy Świat 2 |telefon = +48 85 718 37 08 |godziny = zwykle codziennie 10:00–19:00 |cena = ok. 30–60 zł |dodatkowe informacje = Restauracja specjalizująca się w kuchni regionalnej. W menu m.in. babka ziemniaczana, kartacze i inne tradycyjne potrawy. }} * {{Listing |type = eat |name = Spiżarnia Smaków |lat = 53.205994 |long = 23.341477 |adres = ul. 3 Maja 5 |telefon = +48 512 676 868 |godziny = pn., wt., czw.–nd. 11:00–19:00; śr. nieczynne |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Kuchnia domowa i regionalna w historycznym centrum. W menu pojawiają się m.in. zupa chrzanowa, babka ziemniaczana, pierogi i pampuchy. Kilka minut spacerem od placu Kościuszki. }} * {{Listing |type = eat |name = Podlaski Zakątek |lat = 53.20602 |long = 23.34130 |adres = ul. 3 Maja 5A |telefon = +48 790 722 207 |godziny = zwykle pn.–czw. 11:00–19:00, pt.–nd. 11:00–20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja z kuchnią polską i regionalną, położona przy ul. 3 Maja. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Sielanka |lat = 53.206278 |long = 23.342650 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/1 |telefon = +48 530 562 678 |godziny = zwykle pn.–sob. 12:00–21:00, nd. do 20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja w ścisłym centrum z kuchnią polską i regionalną. W menu pojawiają się także dania z dziczyzny. Dogodna po zwiedzaniu placu Kościuszki, pałacu Buchholtzów i bulwarów. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja U Pana Boga w Supraślu |lat = 53.20623 |long = 23.34269 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 14/2 |telefon = +48 729 849 000 |godziny = śr.–nd.; aktualne godziny warto sprawdzić przed wizytą |cena = dania główne przeważnie ok. 40–65 zł |dodatkowe informacje = Kuchnia polska i podlaska; w menu m.in. regionalne zupy, dania ziemniaczane, mięsa i potrawy nawiązujące do kuchni Podlasia. }} * {{Listing |type = eat |name = Restauracja Ostoja |lat = 53.20575 |long = 23.34055 |adres = ul. 11 Listopada 7 |telefon = +48 780 187 401 |godziny = pn.–pt. i nd. zwykle 12:00–19:00, sob. 12:00–20:00 |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |dodatkowe informacje = Restauracja z kuchnią polską i europejską w centrum miasta, niedaleko ul. 3 Maja. }} * {{Listing |type = eat |name = Wspólny Stół |lat = 53.206368 |long = 23.337151 |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 11 |telefon = +48 733 004 218 |godziny = głównie pt.–nd.; przed przyjazdem sprawdź aktualne godziny |wskazówki = W Domu Ludowym. |cena = średnia |dodatkowe informacje = Restauracja działająca w zabytkowym Domu Ludowym. Menu oparte na kuchni polskiej i regionalnej; działalność i godziny są bardziej ograniczone niż w lokalach czynnych codziennie. }} * {{Listing |type = eat |name = Duchowe Łąki |lat = 53.21130 |long = 23.33770 |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 736 861 955 |www = https://duchowelaki.pl/ |godziny = zwykle wt.–nd. 9:00–20:00; pon. nieczynne |cena = zwykle ok. 40–60 zł za osobę |wskazówki = W kompleksie przy monasterze. |dodatkowe informacje = Restauracja i kawiarnia dogodna podczas zwiedzania monasteru, Muzeum Ikon i Muzeum Sztuki Drukarskiej i Papiernictwa. Oprócz dań obiadowych serwuje śniadania, desery i kawę. }} * {{Listing |type = eat |name = Prynuka – Domowe Smaki |lat = 53.202277 |long = 23.336209 |adres = al. Niepodległości 6 |telefon = +48 85 710 83 94 |www = https://www.hotelknieja.pl/ |godziny = głównie pt.–nd.; przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram |cena = średnia |wskazówki = Przy Hotelu Knieja. |dodatkowe informacje = Lokal związany z Hotelem Knieja, serwujący domowe i regionalne dania. Położony poza ścisłym centrum, przy skraju Puszczy Knyszyńskiej. }} * {{Listing |type = eat |name = Pięć Dębów |lat = 53.22048 |long = 23.32486 |adres = ul. Rymarka 7 |telefon = +48 607 567 673 |dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy prowadzący również działalność gastronomiczną i cateringową. Ze względu na położenie poza ścisłym centrum oraz charakter działalności przed przyjazdem wyłącznie na posiłek warto potwierdzić dostępność restauracji. }} === Drożej === * {{Listing |type = eat |name = Bohema |lat = 53.206782 |long = 23.342324 |adres = pl. Tadeusza Kościuszki 1 |telefon = +48 85 722 29 82 |godziny = zwykle codziennie 10:00–22:00 |cena = dania główne przeważnie ok. 50–80 zł, wybrane dania droższe |dodatkowe informacje = Restauracja przy Pałacu Buchholtzów, specjalizująca się m.in. w kuchni polskiej i podlaskiej. Jeden z lokali o wyższym poziomie cenowym w Supraślu. }} * {{Listing |type = eat |name = Dzika Róża |lat = 53.20480 |long = 23.34670 |adres = ul. Zielona 3 |telefon = +48 85 718 30 25 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |wskazówki = W Hotelu Borowinowy Zdrój. |cena = wyższa |dodatkowe informacje = Restauracja hotelowa w Borowinowym Zdroju, nastawiona także na gości hotelowych, pobyty uzdrowiskowe, przyjęcia i wydarzenia. Przed przyjazdem wyłącznie do restauracji warto sprawdzić aktualne menu i godziny serwowania posiłków. }} == Rozrywka == * {{Listing |type = do |name = Teatr Wierszalin |lat = 53.20565 |long = 23.33646 |adres = ul. Kościelna 4 |telefon = +48 85 710 88 45 |www = https://wierszalin.pl/ |dodatkowe informacje = Znany teatr mający stałą siedzibę w Supraślu. Repertuar obejmuje własne spektakle oraz wydarzenia gościnne. Przed przyjazdem warto sprawdzić repertuar i dostępność biletów na stronie teatru. }} === Imprezy === * '''Festiwal „Między Wierszami”''' – letni festiwal organizowany przez Teatr Wierszalin, łączący teatr z literaturą, muzyką, filmem i spotkaniami z twórcami. * '''Światowe Mistrzostwa w Pieczeniu Babki i Kiszki Ziemniaczanej''' – duża letnia impreza kulinarna poświęcona tradycyjnym potrawom ziemniaczanym Podlasia. * Od 2007 roku w Supraślu organizowany był Europejski Młodzieżowy Festiwal Muzyczny „Gloria”. Przed planowaniem przyjazdu specjalnie na festiwal należy sprawdzić, czy odbywa się jego aktualna edycja. == Zakwaterowanie == Oferta noclegowa obejmuje hotele, pensjonaty, apartamenty, kwatery prywatne i obiekty związane z funkcją uzdrowiskową miasta. * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Borowinowy Zdrój |adres = ul. Zielona 3 |www = https://borowinowyzdroj.pl/ |dodatkowe informacje = Hotel ze strefą SPA i ofertą związaną z uzdrowiskowym charakterem Supraśla. Położony w spokojniejszej części miasta blisko lasu. }} * {{Listing |type = sleep |name = Dom Pielgrzyma – Akademia Supraska |adres = ul. Klasztorna 1 |telefon = +48 85 710 82 88 |www = https://akademiasupraska.pl/ |wskazówki = W kompleksie monasteru. |dodatkowe informacje = Nocleg szczególnie dogodny dla osób zainteresowanych monasterem, Muzeum Ikon i wschodnią częścią miasta. }} * {{Listing |type = sleep |name = Hotel Supraśl |adres = ul. Białostocka 19 |telefon = +48 604 081 845 |dodatkowe informacje = Hotel położony w mieście, z dogodnym dostępem do centrum i terenów rekreacyjnych. }} * {{Listing |type = sleep |name = Willa Polesie |adres = ul. Kodeksu Supraskiego 5 |telefon = +48 502 412 123 |dodatkowe informacje = Kameralny obiekt noclegowy w Supraślu. }} == Bezpieczeństwo == Supraśl jest niewielkim miastem, a centrum i najważniejsze atrakcje można bez problemu pokonywać pieszo. W sytuacjach nagłych obowiązuje ogólnopolski numer alarmowy '''112'''. * {{Listing |type = listing |name = Posterunek Policji w Supraślu |adres = ul. Kościelna 2 |telefon = +48 85 670 41 63 |wskazówki = W centrum, w sąsiedztwie Teatru Wierszalin. }} Podczas wycieczek po Puszczy Knyszyńskiej warto pamiętać, że część szlaków prowadzi długo przez tereny leśne bez sklepów i zabudowań. Przy dłuższej trasie dobrze zabrać wodę, naładowany telefon oraz mapę lub ślad trasy dostępny offline. === Zdrowie === Podstawowa opieka zdrowotna dostępna jest w Supraślu, natomiast szpitale i całodobowa specjalistyczna pomoc medyczna znajdują się przede wszystkim w [[Białystok|Białymstoku]]. * {{Listing |type = listing |name = MEDMAL |adres = ul. Dolna 19A |telefon = +48 85 718 34 70 |dodatkowe informacje = Placówka podstawowej opieki zdrowotnej. Przed przyjazdem warto telefonicznie potwierdzić godziny przyjęć. }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka Cefarm 36,6 |adres = ul. Dolna 19 |telefon = +48 85 718 35 46 }} * {{Listing |type = listing |name = Apteka DOZ |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 719 95 50 }} == Kontakt == * {{Listing |type = listing |name = Urząd Miejski w Supraślu |adres = ul. Józefa Piłsudskiego 58 |telefon = +48 85 713 27 00 |www = https://suprasl.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona miasta publikuje m.in. informacje o wydarzeniach, komunikatach, kąpielisku oraz turystyce. }} * {{Listing |type = listing |name = Urząd Pocztowy Supraśl |adres = ul. Cieliczańska 2 |telefon = +48 85 718 35 18 }} == Gdzie dalej == Supraśl jest dobrym punktem wypadowym do kilku atrakcji wschodniej części województwa podlaskiego: * '''[[Tykocin]]''' – około 45 km na zachód od Supraśla, nad Narwią; niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. Dojazd samochodem z Supraśla zajmuje około 50 minut. * '''[[Białystok]]''' – około 15 km na południowy zachód; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, rynkiem, muzeami i głównym węzłem kolejowym. * '''[[w:Wasilków|Wasilków]] i Święta Woda''' – na zachód od Supraśla; sanktuarium i tereny spacerowe można połączyć z wycieczką pieszą lub rowerową. * '''[[w:Kopna Góra|Kopna Góra]]''' – arboretum oraz miejsca związane z historią powstania listopadowego. W sezonie 2026 przystanek Turystycznej Ósemki A2. * '''Poczopek''' – Silvarium i ośrodek edukacyjny Lasów Państwowych poświęcony przyrodzie Puszczy Knyszyńskiej. W sezonie 2026 można dojechać Turystyczną Ósemką. * '''[[Kruszyniany]]''' – wieś znana z zabytkowego drewnianego meczetu, mizaru i dziedzictwa [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]]. To najdalszy punkt pętli Turystycznej Ósemki A2. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – Supraśl leży wewnątrz rozległego kompleksu leśnego, dlatego wiele dalszych wycieczek można rozpoczynać bezpośrednio z miasta. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{geo|53.2167|23.3333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] apyeetv5hletrdf69wg5rm35rma4ro7 0 19353 158413 2026-08-24T05:24:00Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg}} {{Region infobox |nazwa = Puszcza Knyszyńska |nazwa oryginalna = |grafika = Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg |opis = Puszcza Knyszyńska |lokalizacja = |flaga = |herb = |państwo = [[Polska]] |stolica = |powierzchnia = |lud = |język = polski |prefiks = |…” 158413 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg}} {{Region infobox |nazwa = Puszcza Knyszyńska |nazwa oryginalna = |grafika = Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg |opis = Puszcza Knyszyńska |lokalizacja = |flaga = |herb = |państwo = [[Polska]] |stolica = |powierzchnia = |lud = |język = polski |prefiks = |kod samochodowy = |kod pocztowy = |www = https://pkpk.pl }} {{Mapframe|53.25|23.43|zoom=9|height=450|width=450}} '''Puszcza Knyszyńska''' – rozległy kompleks leśny w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położony na północ i wschód od [[Białystok|Białegostoku]], pomiędzy okolicami Knyszyna, Czarnej Białostockiej, Sokółki, Krynek i Gródka. Jest jednym z najważniejszych obszarów przyrodniczych północno-wschodniej Polski. Dużą część puszczy obejmuje Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej. Głównym ośrodkiem turystycznym regionu jest [[Supraśl]], położony praktycznie wewnątrz kompleksu leśnego. Puszcza nadaje się przede wszystkim do turystyki pieszej i rowerowej, obserwacji przyrody oraz spokojnego wypoczynku. Do najciekawszych miejsc należą rezerwat Krzemianka, Kopna Góra z arboretum i zagrodą żubrów oraz Silvarium w Poczopku. == Charakterystyka == Puszcza Knyszyńska zajmuje znaczną część Wysoczyzny Białostockiej. Jej krajobraz jest znacznie bardziej urozmaicony niż mogłoby sugerować określenie „puszcza nizinna” – występują tu wzgórza morenowe, doliny niewielkich rzek, liczne źródliska, tereny podmokłe i torfowiska. Dużą część kompleksu leśnego stanowią bory sosnowe i sosnowo-świerkowe. Charakterystyczna jest tzw. sosna supraska – lokalny ekotyp sosny zwyczajnej. Obok lasów iglastych występują lasy liściaste, łęgi, olsy, bagna i trzęsawiska. Roślinność puszczy ma wyraźne cechy borealne. W puszczy żyją m.in. żubry, łosie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wilki i rysie. Spotkanie żubra na wolności jest możliwe, szczególnie we wschodniej i południowo-wschodniej części kompleksu, jednak nie należy traktować go jako gwarantowanej atrakcji turystycznej. Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego utworzono w 1988 roku. Obejmuje ponad 72 tys. ha lasów i dolin rzecznych, jednak granice samego kompleksu leśnego są szersze niż granice parku krajobrazowego. Puszcza jest rozległa – odległość pomiędzy atrakcjami po jej przeciwległych stronach może przekraczać kilkadziesiąt kilometrów. Przy pobycie jednodniowym najlepiej wybrać jeden z rejonów: Supraśl–Kopna Góra, Poczopek–Krynki albo zachodnią część puszczy z rezerwatem Krzemianka. == Dojazd == === Pociągiem === Najważniejszym węzłem kolejowym dla odwiedzających Puszczę Knyszyńską jest [[Białystok]]. Stąd dalszą podróż można kontynuować autobusem, rowerem lub samochodem. Do zachodniej części puszczy można również dojechać pociągiem do '''Czarnej Białostockiej'''. Stacja jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczek rowerowych w zachodniej i północnej części kompleksu. W sezonie turystycznym bywają uruchamiane pociągi regionalne na trasie Białystok – Waliły. Waliły mogą być punktem rozpoczęcia wycieczek po południowo-wschodniej części puszczy. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład, ponieważ połączenie ma charakter sezonowy. === Samochodem === Najłatwiejszy dojazd od strony Białegostoku prowadzi: * drogą wojewódzką nr 676 przez Supraśl w kierunku Kopnej Góry, Poczopka i Krynek, * drogą krajową nr 8 w kierunku Augustowa – do zachodniej części puszczy i rezerwatu Krzemianka, * drogą krajową nr 65 w kierunku Bobrownik i Gródka – do południowo-wschodniej części puszczy. Nie wszystkie drogi widoczne na mapach są dostępne dla samochodów. Wiele dróg leśnych ma zakaz ruchu pojazdów silnikowych. Samochód najlepiej pozostawiać na wyznaczonych parkingach i miejscach postoju. === Autobusem === Z Białegostoku do [[Supraśl]]a kursują autobusy PKS Nova, m.in. linie 500 i 500A. Supraśl jest najłatwiej dostępną komunikacją publiczną bazą do zwiedzania puszczy. W sezonie letnim mogą być uruchamiane dodatkowe połączenia turystyczne z Białegostoku przez Supraśl i Kopną Górę w kierunku Poczopka i Krynek, m.in. w ramach tzw. Turystycznej Ósemki. Są to połączenia sezonowe, dlatego przed wyjazdem należy sprawdzić aktualny rozkład. === Rowerem === Do puszczy można wygodnie wjechać rowerem z Białegostoku. Jednym z głównych korytarzy turystyki rowerowej jest szlak Green Velo. Popularne są również trasy przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. == Transport == Do miejscowości położonych na obrzeżach puszczy można dotrzeć transportem publicznym, jednak przemieszczanie się pomiędzy atrakcjami położonymi w głębi kompleksu jest znacznie trudniejsze. Najbardziej uniwersalnymi środkami transportu są samochód i rower. Do pieszych wędrówek warto wybierać konkretne rejony i rozpoczynać trasę z jednego z parkingów lub miejscowości. Na wielu drogach leśnych obowiązuje zakaz ruchu samochodów, natomiast są one dostępne pieszo i rowerem. Po długotrwałych opadach część dróg gruntowych może być błotnista lub trudno przejezdna. == Warto zobaczyć == === Miejscowości === * '''[[Supraśl]]''' – najważniejszy ośrodek turystyczny Puszczy Knyszyńskiej. Uzdrowisko z monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy, Muzeum Ikon, zabytkową zabudową i rozbudowaną bazą gastronomiczną i noclegową. Dobry punkt wypadowy do centralnej części puszczy. * '''Czarna Białostocka''' – miasto na zachodnim skraju puszczy, mające połączenie kolejowe z Białymstokiem. Dobry punkt startowy dla wycieczek rowerowych. * '''Krynki''' – niewielkie miasto na wschodnim obrzeżu puszczy, o interesującym, promienistym układzie ulic. Baza do zwiedzania wschodniej części regionu oraz pobliskich Kruszynian. * '''Gródek''' – miejscowość na południowo-wschodnim obrzeżu kompleksu leśnego. * '''Królowy Most''' – niewielka miejscowość w południowej części puszczy, położona wśród lasów i wzgórz. Znajdują się tutaj cerkiew św. Anny i katolicka kaplica św. Anny. * '''Sokołda''' – niewielka osada w centralnej części puszczy nad rzeką Sokołdą; w okolicy znajdują się szlaki piesze i rowerowe oraz obiekty związane z historią regionu. * '''Poczopek''' – osada leśna pomiędzy Kopną Górą i Krynkami, znana przede wszystkim z kompleksu edukacyjnego Silvarium. === Przyroda i obiekty edukacyjne === {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Krzemianka |lat = 53.28353 |long = 23.11159 |adres = przy DK8, okolice Rybnik |url = https://www.gov.pl/web/rdos-bialystok/rezerwat-przyrody-krzemianka |godziny = dostępny przez cały rok |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Jeden z najciekawszych i najłatwiej dostępnych rezerwatów Puszczy Knyszyńskiej. Przez zabagnioną dolinę Krzemianki i obszary źródliskowe prowadzi ścieżka z długim odcinkiem drewnianej kładki. Po modernizacji zakończonej w 2024 roku znajdują się tu m.in. dwie platformy widokowe i tablice edukacyjne. Na trasie można zobaczyć również pozostałości prehistorycznych kopalni krzemienia sprzed około 3000 lat. Kładkę przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przy wejściu znajduje się miejsce postojowe. }} [[Plik:Puszcza Knyszyńska rezerwat przyrody Krzemianka.jpg|thumb|Kładka w rezerwacie Krzemianka]] {{Listing |type = see |name = Arboretum w Kopnej Górze |lat = 53.25072 |long = 23.48071 |adres = Kopna Góra |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/arboretum-w-kopnej-gorze |godziny = 1 IV–30 IX codziennie 9:00–19:00 |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Ogród dendrologiczny Nadleśnictwa Supraśl założony w 1988 roku. Na powierzchni około 26 ha prezentowane są zarówno siedliska charakterystyczne dla Puszczy Knyszyńskiej, jak i około 350 gatunków i odmian drzew i krzewów. Są tu alejki spacerowe, stawy, wiata i plac zabaw. Szczególnie efektownie wygląda wiosną, podczas kwitnienia azalii i różaneczników. }} {{Listing |type = see |name = Zagroda Pokazowa Żubrów w Kopnej Górze |lat = 53.255654 |long = 23.481286 |adres = Kopna Góra |telefon = +48 887 260 015 |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/zagroda-pokazowa-zubrow |godziny = IV–IX 10:00–18:00, X–III 9:00–16:00; nieczynne w poniedziałki; ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Udostępniona zwiedzającym w 2024 roku zagroda o powierzchni około 20 ha. Żubry można obserwować z dwóch wież widokowych oraz z kładek nad przejściami łączącymi poszczególne sektory zagrody. Jedna z wież ma windę. Zwierzęta mają możliwość ukrycia się w lesie, dlatego nie zawsze są dobrze widoczne. Na teren zagrody nie wolno wprowadzać psów ani wjeżdżać rowerami. }} {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Woronicza |lat = 53.25681 |long = 23.48450 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Leśny rezerwat położony bezpośrednio przy kompleksie Kopnej Góry. Chroni dolinę niewielkiej rzeki Woroniczy i otaczające ją lasy oraz urozmaiconą rzeźbę polodowcową. Przez rezerwat prowadzi ścieżka rozpoczynająca się w pobliżu arboretum. Można połączyć jego zwiedzanie z wizytą w arboretum i zagrodzie żubrów. }} {{Listing |type = see |name = Silvarium w Poczopku |lat = 53.26583 |long = 23.63833 |adres = Poczopek 6D |url = https://krynki.bialystok.lasy.gov.pl/lesny-kompleks-promocyjny-xxxxxxxx-/-/asset_publisher/kCS6/content/silvarium-ogrod-lesny |godziny = 9:00–17:00 |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. Obejmuje ścieżki przyrodnicze, stawy, mostki, zegary słoneczne, Park Megalitów, Galerię na Skraju Puszczy oraz obiekty poświęcone zwierzętom i gospodarce leśnej. Dobre miejsce dla rodzin z dziećmi oraz jako początek krótszych tras pieszych po wschodniej części puszczy. }} [[Plik:Puszcza Knyszynska wejscie do Silvarium 2.jpg|thumb|Silvarium w Poczopku]] === Inne ciekawe miejsca === {{Listing |type = see |name = Kopna Góra |lat = 53.2510 |long = 23.4820 |dodatkowe informacje = Jeden z najlepszych punktów na rozpoczęcie zwiedzania centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Na niewielkim obszarze znajdują się arboretum, zagroda żubrów, rezerwat Woronicza i Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej. W sąsiedztwie znajduje się także miejsce związane z bitwą pod Sokołdą z 1831 roku. }} {{Listing |type = see |name = Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.25050 |long = 23.48350 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Niewielka ekspozycja poświęcona historii Puszczy Knyszyńskiej i wydarzeniom związanym z okolicą Kopnej Góry i Sokołdy. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny udostępniania. }} == Aktywny wypoczynek == === Turystyka piesza === Puszcza ma gęstą sieć dróg leśnych, znakowanych szlaków oraz krótszych ścieżek edukacyjnych. Na pierwszy pobyt szczególnie nadają się: * ścieżka przez rezerwat Krzemianka, * trasy wokół Kopnej Góry i rezerwatu Woronicza, * ścieżki rozpoczynające się przy Silvarium w Poczopku, * okolice Supraśla, Surażkowa i Cieliczanki, * trasy w rejonie Królowego Mostu. W centralnej części puszczy odległości pomiędzy miejscowościami są znaczne. Na dłuższą wycieczkę należy zabrać wodę i prowiant. === Rower === Puszcza Knyszyńska jest bardzo dobrym terenem do turystyki rowerowej. Większość tras prowadzi drogami leśnymi, szutrowymi i lokalnymi drogami asfaltowymi. Przez region przebiega trasa '''Green Velo'''. Z Białegostoku można m.in. urządzić wycieczkę przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. Liczne drogi leśne umożliwiają budowanie własnych pętli pomiędzy Supraślem, Kopną Górą, Sokołdą i Poczopkiem. Najbardziej uniwersalny jest rower trekkingowy, gravelowy lub górski. Po intensywnych opadach niektóre leśne drogi mogą być silnie piaszczyste albo błotniste. Do Zagrody Pokazowej Żubrów rowerem wjeżdżać nie wolno – należy pozostawić go przed obiektem. === Kajaki === Głównymi rzekami wykorzystywanymi do spływów są '''Supraśl''' i '''Sokołda'''. Sokołda przepływa przez jedne z bardziej odludnych fragmentów puszczy; wyznaczony szlak kajakowy prowadzi m.in. przez okolice Dworzyska, Kopnej Góry, Sokołdy i Surażkowa do ujścia do Supraśli. Warunki na małych rzekach leśnych zależą od poziomu wody. Mogą występować zwalone drzewa, płycizny oraz inne naturalne przeszkody, dlatego przed spływem warto sprawdzić aktualne warunki. === Obserwacja przyrody === Największe szanse na obserwowanie zwierząt są rano i pod wieczór, z dala od uczęszczanych dróg. Żubry występują na wolności, ale ich poszukiwanie nie powinno polegać na schodzeniu ze szlaków ani zbliżaniu się do stada. Pewnym miejscem zobaczenia żubrów jest Zagroda Pokazowa w Kopnej Górze, choć ze względu na dużą powierzchnię wybiegu zwierzęta mogą okresowo przebywać w lesie poza zasięgiem wzroku. == Wyżywienie i kulinaria == Największy wybór restauracji, kawiarni i barów znajduje się w [[Supraśl]]u. Lokale działają również w Czarnej Białostockiej, Krynkach, Gródku i większych miejscowościach na obrzeżach puszczy. W regionie warto spróbować potraw charakterystycznych dla kuchni podlaskiej i pogranicza, takich jak babka ziemniaczana, kiszka ziemniaczana, kartacze i pierogi. We wschodniej części regionu, zwłaszcza podczas wycieczki w stronę Kruszynian, można również spróbować kuchni tatarskiej. W głębi puszczy punktów gastronomicznych praktycznie nie ma, dlatego na dłuższą wycieczkę pieszą lub rowerową należy zabrać własny prowiant i wodę. == Noclegi == Największa baza noclegowa znajduje się w [[Supraśl]]u – działają tu hotele, pensjonaty, apartamenty i gospodarstwa agroturystyczne. Mniejsze obiekty noclegowe i gospodarstwa agroturystyczne można znaleźć również w okolicach Sokołdy, Kopnej Góry, Krynek, Gródka i Czarnej Białostockiej. Osoby planujące kilkudniowe wycieczki rowerowe powinny wcześniej sprawdzić rozmieszczenie noclegów. W centralnych partiach kompleksu leśnego praktycznie nie ma miejscowości ani usług turystycznych. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2065 |long = 23.3365 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3, Supraśl |url = https://pkpk.pl |dodatkowe informacje = Informacje dotyczące parku krajobrazowego, ochrony przyrody, szlaków i walorów przyrodniczych Puszczy Knyszyńskiej. }} W planowaniu wycieczek przydatne są również strony poszczególnych nadleśnictw: Supraśl, Krynki, Knyszyn, Czarna Białostocka i Waliły. Informują one m.in. o obiektach turystycznych, ścieżkach edukacyjnych, miejscach postoju oraz czasowych zakazach wstępu do lasu. == Bezpieczeństwo == Puszcza Knyszyńska jest rozległym kompleksem leśnym, a część szlaków prowadzi przez tereny słabo zaludnione. Przed dłuższą wycieczką warto pobrać mapę do pracy offline; w niektórych miejscach zasięg sieci komórkowych może być słabszy. Wiosną i latem występują kleszcze i liczne komary. Wskazane są zakryte buty i odzież oraz środek odstraszający owady. Po opadach drogi i ścieżki biegnące przez obniżenia terenu mogą być podmokłe. Na mniej uczęszczane trasy warto zabrać nieprzemakalne obuwie. W rezerwatach należy poruszać się po udostępnionych szlakach i ścieżkach. Okresowo mogą obowiązywać czasowe zakazy wstępu związane m.in. z zagrożeniem pożarowym, pracami leśnymi albo uszkodzeniem infrastruktury – należy respektować informacje i oznakowanie Lasów Państwowych. Żubrów spotkanych na wolności nie wolno podchodzić ani dokarmiać. Należy zachować duży dystans i umożliwić zwierzęciu swobodne odejście. == Gdzie dalej == * '''[[Białystok]]''' – największe miasto regionu i główny węzeł komunikacyjny, bezpośrednio sąsiadujący z puszczą. * '''Kruszyniany''' – wieś tatarska na wschód od puszczy, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem; można ją połączyć z wizytą w Krynkach i Poczopku. * '''Bohoniki''' – druga z najbardziej znanych miejscowości związanych z Tatarami polskimi. * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko na zachód od Puszczy Knyszyńskiej. * '''Biebrzański Park Narodowy''' – rozległe bagna i ostoja ptaków położone na północny zachód od puszczy. * '''Białowieski Park Narodowy''' i Puszcza Białowieska – kolejny duży kompleks leśny województwa podlaskiego, położony na południowy wschód od Białegostoku. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.25|23.43}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] d95ykmib5thqmma1hqchmht2o0znkp8 158414 158413 2026-08-24T05:34:47Z KrzysztofPoplawski 4279 158414 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg}} {{Region infobox |nazwa = Puszcza Knyszyńska |nazwa oryginalna = |grafika = Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg |opis = Puszcza Knyszyńska |lokalizacja = |flaga = |herb = |państwo = [[Polska]] |stolica = |powierzchnia = |lud = |język = polski |prefiks = |kod samochodowy = |kod pocztowy = |www = https://pkpk.pl }} {{Mapframe|53.25|23.43|zoom=9|height=450|width=450}} '''Puszcza Knyszyńska''' – rozległy kompleks leśny w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położony na północ i wschód od [[Białystok|Białegostoku]], pomiędzy okolicami Knyszyna, Czarnej Białostockiej, Sokółki, Krynek i Gródka. Jest jednym z najważniejszych obszarów przyrodniczych północno-wschodniej Polski. Dużą część puszczy obejmuje Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej. Głównym ośrodkiem turystycznym regionu jest [[Supraśl]], położony praktycznie wewnątrz kompleksu leśnego. Puszcza nadaje się przede wszystkim do turystyki pieszej i rowerowej, obserwacji przyrody oraz spokojnego wypoczynku. Do najciekawszych miejsc należą rezerwat Krzemianka, Kopna Góra z arboretum i zagrodą żubrów oraz Silvarium w Poczopku. == Charakterystyka == Puszcza Knyszyńska zajmuje znaczną część Wysoczyzny Białostockiej. Jej krajobraz jest znacznie bardziej urozmaicony niż mogłoby sugerować określenie „puszcza nizinna” – występują tu wzgórza morenowe, doliny niewielkich rzek, liczne źródliska, tereny podmokłe i torfowiska. Dużą część kompleksu leśnego stanowią bory sosnowe i sosnowo-świerkowe. Charakterystyczna jest tzw. sosna supraska – lokalny ekotyp sosny zwyczajnej. Obok lasów iglastych występują lasy liściaste, łęgi, olsy, bagna i trzęsawiska. Roślinność puszczy ma wyraźne cechy borealne. W puszczy żyją m.in. żubry, łosie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wilki i rysie. Spotkanie żubra na wolności jest możliwe, szczególnie we wschodniej i południowo-wschodniej części kompleksu, jednak nie należy traktować go jako gwarantowanej atrakcji turystycznej. Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego utworzono w 1988 roku. Obejmuje ponad 72 tys. ha lasów i dolin rzecznych, jednak granice samego kompleksu leśnego są szersze niż granice parku krajobrazowego. Puszcza jest rozległa – odległość pomiędzy atrakcjami po jej przeciwległych stronach może przekraczać kilkadziesiąt kilometrów. Przy pobycie jednodniowym najlepiej wybrać jeden z rejonów: Supraśl–Kopna Góra, Poczopek–Krynki albo zachodnią część puszczy z rezerwatem Krzemianka. === Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej === [[Plik:Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej_w_okolicy_Kołodna.jpg|mały|Las w okolicy Kołodna w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej]] Park utworzono w 1988 roku dla ochrony najcenniejszej, centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Obecnie zajmuje 72 860,17 ha, a otaczająca go otulina 53 827,54 ha. Jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Siedziba dyrekcji znajduje się w [[Supraśl|Supraślu]]. Park ma przede wszystkim charakter leśny – lasy i zadrzewienia zajmują około 85% jego powierzchni. Charakterystyczne są rozległe bory sosnowe i świerkowe, torfowiska, obszary źródliskowe oraz doliny niewielkich rzek i strumieni. Ukształtowanie terenu jest, jak na nizinną część Polski, dość urozmaicone: występują tu wzgórza morenowe, obniżenia wytopiskowe i głęboko wcięte doliny rzeczne. Duża liczba źródeł i terenów podmokłych oraz obecność gatunków związanych z chłodniejszym klimatem nadają puszczy wyraźnie borealny charakter. W granicach parku i jego otuliny znajduje się ponad 20 rezerwatów przyrody. Do najbardziej interesujących z punktu widzenia turysty należą [[Rezerwat przyrody Krzemianka|Krzemianka]] z udostępnioną ścieżką i drewnianymi kładkami przez tereny podmokłe, '''Woronicza''' w sąsiedztwie Kopnej Góry, rozległy rezerwat '''Budzisk''', leśno-torfowiskowe '''Surażkowo''' i '''Stare Biele''' oraz chroniący starodrzew '''Krasne'''. Nie wszystkie rezerwaty są udostępnione do swobodnego zwiedzania – przed wejściem należy zwrócić uwagę na oznakowanie i przebieg wyznaczonych szlaków. Park jest dobrym terenem do turystyki pieszej i rowerowej. Gęsta sieć dróg leśnych umożliwia tworzenie tras między [[Supraśl|Supraślem]], Czarną Białostocką, Kopną Górą, Sokołdą, Poczopkiem, Krynkami, Gródkiem i Królowym Mostem. Przez jego teren prowadzą znakowane szlaki piesze i rowerowe, w tym odcinki szlaku [[Green Velo]]. Rzeki '''Supraśl''' i '''Sokołda''' są wykorzystywane również do turystyki kajakowej. Wstęp na teren parku krajobrazowego jest bezpłatny i, w odróżnieniu od parku narodowego, nie ma tu bram ani jednego wyznaczonego obszaru zwiedzania. Poszczególne części puszczy najlepiej poznawać z kilku punktów wypadowych. Dla osób odwiedzających region po raz pierwszy najbardziej dostępne są okolice Supraśla, Kopnej Góry z arboretum i zagrodą żubrów, rezerwat Krzemianka oraz Poczopek z Silvarium. Na drogach leśnych obowiązują ograniczenia ruchu samochodowego, a w rezerwatach dodatkowe zasady ochrony przyrody. == Dojazd == === Pociągiem === Najważniejszym węzłem kolejowym dla odwiedzających Puszczę Knyszyńską jest [[Białystok]]. Stąd dalszą podróż można kontynuować autobusem, rowerem lub samochodem. Do zachodniej części puszczy można również dojechać pociągiem do '''Czarnej Białostockiej'''. Stacja jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczek rowerowych w zachodniej i północnej części kompleksu. W sezonie turystycznym bywają uruchamiane pociągi regionalne na trasie Białystok – Waliły. Waliły mogą być punktem rozpoczęcia wycieczek po południowo-wschodniej części puszczy. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład, ponieważ połączenie ma charakter sezonowy. === Samochodem === Najłatwiejszy dojazd od strony Białegostoku prowadzi: * drogą wojewódzką nr 676 przez Supraśl w kierunku Kopnej Góry, Poczopka i Krynek, * drogą krajową nr 8 w kierunku Augustowa – do zachodniej części puszczy i rezerwatu Krzemianka, * drogą krajową nr 65 w kierunku Bobrownik i Gródka – do południowo-wschodniej części puszczy. Nie wszystkie drogi widoczne na mapach są dostępne dla samochodów. Wiele dróg leśnych ma zakaz ruchu pojazdów silnikowych. Samochód najlepiej pozostawiać na wyznaczonych parkingach i miejscach postoju. === Autobusem === Z Białegostoku do [[Supraśl]]a kursują autobusy PKS Nova, m.in. linie 500 i 500A. Supraśl jest najłatwiej dostępną komunikacją publiczną bazą do zwiedzania puszczy. W sezonie letnim mogą być uruchamiane dodatkowe połączenia turystyczne z Białegostoku przez Supraśl i Kopną Górę w kierunku Poczopka i Krynek, m.in. w ramach tzw. Turystycznej Ósemki. Są to połączenia sezonowe, dlatego przed wyjazdem należy sprawdzić aktualny rozkład. === Rowerem === Do puszczy można wygodnie wjechać rowerem z Białegostoku. Jednym z głównych korytarzy turystyki rowerowej jest szlak Green Velo. Popularne są również trasy przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. == Transport == Do miejscowości położonych na obrzeżach puszczy można dotrzeć transportem publicznym, jednak przemieszczanie się pomiędzy atrakcjami położonymi w głębi kompleksu jest znacznie trudniejsze. Najbardziej uniwersalnymi środkami transportu są samochód i rower. Do pieszych wędrówek warto wybierać konkretne rejony i rozpoczynać trasę z jednego z parkingów lub miejscowości. Na wielu drogach leśnych obowiązuje zakaz ruchu samochodów, natomiast są one dostępne pieszo i rowerem. Po długotrwałych opadach część dróg gruntowych może być błotnista lub trudno przejezdna. == Warto zobaczyć == === Miejscowości === * '''[[Supraśl]]''' – najważniejszy ośrodek turystyczny Puszczy Knyszyńskiej. Uzdrowisko z monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy, Muzeum Ikon, zabytkową zabudową i rozbudowaną bazą gastronomiczną i noclegową. Dobry punkt wypadowy do centralnej części puszczy. * '''Czarna Białostocka''' – miasto na zachodnim skraju puszczy, mające połączenie kolejowe z Białymstokiem. Dobry punkt startowy dla wycieczek rowerowych. * '''Krynki''' – niewielkie miasto na wschodnim obrzeżu puszczy, o interesującym, promienistym układzie ulic. Baza do zwiedzania wschodniej części regionu oraz pobliskich Kruszynian. * '''Gródek''' – miejscowość na południowo-wschodnim obrzeżu kompleksu leśnego. * '''Królowy Most''' – niewielka miejscowość w południowej części puszczy, położona wśród lasów i wzgórz. Znajdują się tutaj cerkiew św. Anny i katolicka kaplica św. Anny. * '''Sokołda''' – niewielka osada w centralnej części puszczy nad rzeką Sokołdą; w okolicy znajdują się szlaki piesze i rowerowe oraz obiekty związane z historią regionu. * '''Poczopek''' – osada leśna pomiędzy Kopną Górą i Krynkami, znana przede wszystkim z kompleksu edukacyjnego Silvarium. === Przyroda i obiekty edukacyjne === {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Krzemianka |lat = 53.28353 |long = 23.11159 |adres = przy DK8, okolice Rybnik |url = https://www.gov.pl/web/rdos-bialystok/rezerwat-przyrody-krzemianka |godziny = dostępny przez cały rok |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Jeden z najciekawszych i najłatwiej dostępnych rezerwatów Puszczy Knyszyńskiej. Przez zabagnioną dolinę Krzemianki i obszary źródliskowe prowadzi ścieżka z długim odcinkiem drewnianej kładki. Po modernizacji zakończonej w 2024 roku znajdują się tu m.in. dwie platformy widokowe i tablice edukacyjne. Na trasie można zobaczyć również pozostałości prehistorycznych kopalni krzemienia sprzed około 3000 lat. Kładkę przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przy wejściu znajduje się miejsce postojowe. }} [[Plik:Puszcza Knyszyńska rezerwat przyrody Krzemianka.jpg|thumb|Kładka w rezerwacie Krzemianka]] {{Listing |type = see |name = Arboretum w Kopnej Górze |lat = 53.25072 |long = 23.48071 |adres = Kopna Góra |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/arboretum-w-kopnej-gorze |godziny = 1 IV–30 IX codziennie 9:00–19:00 |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Ogród dendrologiczny Nadleśnictwa Supraśl założony w 1988 roku. Na powierzchni około 26 ha prezentowane są zarówno siedliska charakterystyczne dla Puszczy Knyszyńskiej, jak i około 350 gatunków i odmian drzew i krzewów. Są tu alejki spacerowe, stawy, wiata i plac zabaw. Szczególnie efektownie wygląda wiosną, podczas kwitnienia azalii i różaneczników. }} {{Listing |type = see |name = Zagroda Pokazowa Żubrów w Kopnej Górze |lat = 53.255654 |long = 23.481286 |adres = Kopna Góra |telefon = +48 887 260 015 |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/zagroda-pokazowa-zubrow |godziny = IV–IX 10:00–18:00, X–III 9:00–16:00; nieczynne w poniedziałki; ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Udostępniona zwiedzającym w 2024 roku zagroda o powierzchni około 20 ha. Żubry można obserwować z dwóch wież widokowych oraz z kładek nad przejściami łączącymi poszczególne sektory zagrody. Jedna z wież ma windę. Zwierzęta mają możliwość ukrycia się w lesie, dlatego nie zawsze są dobrze widoczne. Na teren zagrody nie wolno wprowadzać psów ani wjeżdżać rowerami. }} {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Woronicza |lat = 53.25681 |long = 23.48450 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Leśny rezerwat położony bezpośrednio przy kompleksie Kopnej Góry. Chroni dolinę niewielkiej rzeki Woroniczy i otaczające ją lasy oraz urozmaiconą rzeźbę polodowcową. Przez rezerwat prowadzi ścieżka rozpoczynająca się w pobliżu arboretum. Można połączyć jego zwiedzanie z wizytą w arboretum i zagrodzie żubrów. }} {{Listing |type = see |name = Silvarium w Poczopku |lat = 53.26583 |long = 23.63833 |adres = Poczopek 6D |url = https://krynki.bialystok.lasy.gov.pl/lesny-kompleks-promocyjny-xxxxxxxx-/-/asset_publisher/kCS6/content/silvarium-ogrod-lesny |godziny = 9:00–17:00 |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. Obejmuje ścieżki przyrodnicze, stawy, mostki, zegary słoneczne, Park Megalitów, Galerię na Skraju Puszczy oraz obiekty poświęcone zwierzętom i gospodarce leśnej. Dobre miejsce dla rodzin z dziećmi oraz jako początek krótszych tras pieszych po wschodniej części puszczy. }} [[Plik:Puszcza Knyszynska wejscie do Silvarium 2.jpg|thumb|Silvarium w Poczopku]] === Inne ciekawe miejsca === {{Listing |type = see |name = Kopna Góra |lat = 53.2510 |long = 23.4820 |dodatkowe informacje = Jeden z najlepszych punktów na rozpoczęcie zwiedzania centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Na niewielkim obszarze znajdują się arboretum, zagroda żubrów, rezerwat Woronicza i Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej. W sąsiedztwie znajduje się także miejsce związane z bitwą pod Sokołdą z 1831 roku. }} {{Listing |type = see |name = Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.25050 |long = 23.48350 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Niewielka ekspozycja poświęcona historii Puszczy Knyszyńskiej i wydarzeniom związanym z okolicą Kopnej Góry i Sokołdy. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny udostępniania. }} == Aktywny wypoczynek == === Turystyka piesza === Puszcza ma gęstą sieć dróg leśnych, znakowanych szlaków oraz krótszych ścieżek edukacyjnych. Na pierwszy pobyt szczególnie nadają się: * ścieżka przez rezerwat Krzemianka, * trasy wokół Kopnej Góry i rezerwatu Woronicza, * ścieżki rozpoczynające się przy Silvarium w Poczopku, * okolice Supraśla, Surażkowa i Cieliczanki, * trasy w rejonie Królowego Mostu. W centralnej części puszczy odległości pomiędzy miejscowościami są znaczne. Na dłuższą wycieczkę należy zabrać wodę i prowiant. === Rower === Puszcza Knyszyńska jest bardzo dobrym terenem do turystyki rowerowej. Większość tras prowadzi drogami leśnymi, szutrowymi i lokalnymi drogami asfaltowymi. Przez region przebiega trasa '''Green Velo'''. Z Białegostoku można m.in. urządzić wycieczkę przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. Liczne drogi leśne umożliwiają budowanie własnych pętli pomiędzy Supraślem, Kopną Górą, Sokołdą i Poczopkiem. Najbardziej uniwersalny jest rower trekkingowy, gravelowy lub górski. Po intensywnych opadach niektóre leśne drogi mogą być silnie piaszczyste albo błotniste. Do Zagrody Pokazowej Żubrów rowerem wjeżdżać nie wolno – należy pozostawić go przed obiektem. === Kajaki === Głównymi rzekami wykorzystywanymi do spływów są '''Supraśl''' i '''Sokołda'''. Sokołda przepływa przez jedne z bardziej odludnych fragmentów puszczy; wyznaczony szlak kajakowy prowadzi m.in. przez okolice Dworzyska, Kopnej Góry, Sokołdy i Surażkowa do ujścia do Supraśli. Warunki na małych rzekach leśnych zależą od poziomu wody. Mogą występować zwalone drzewa, płycizny oraz inne naturalne przeszkody, dlatego przed spływem warto sprawdzić aktualne warunki. === Obserwacja przyrody === Największe szanse na obserwowanie zwierząt są rano i pod wieczór, z dala od uczęszczanych dróg. Żubry występują na wolności, ale ich poszukiwanie nie powinno polegać na schodzeniu ze szlaków ani zbliżaniu się do stada. Pewnym miejscem zobaczenia żubrów jest Zagroda Pokazowa w Kopnej Górze, choć ze względu na dużą powierzchnię wybiegu zwierzęta mogą okresowo przebywać w lesie poza zasięgiem wzroku. == Wyżywienie i kulinaria == Największy wybór restauracji, kawiarni i barów znajduje się w [[Supraśl]]u. Lokale działają również w Czarnej Białostockiej, Krynkach, Gródku i większych miejscowościach na obrzeżach puszczy. W regionie warto spróbować potraw charakterystycznych dla kuchni podlaskiej i pogranicza, takich jak babka ziemniaczana, kiszka ziemniaczana, kartacze i pierogi. We wschodniej części regionu, zwłaszcza podczas wycieczki w stronę Kruszynian, można również spróbować kuchni tatarskiej. W głębi puszczy punktów gastronomicznych praktycznie nie ma, dlatego na dłuższą wycieczkę pieszą lub rowerową należy zabrać własny prowiant i wodę. == Noclegi == Największa baza noclegowa znajduje się w [[Supraśl]]u – działają tu hotele, pensjonaty, apartamenty i gospodarstwa agroturystyczne. Mniejsze obiekty noclegowe i gospodarstwa agroturystyczne można znaleźć również w okolicach Sokołdy, Kopnej Góry, Krynek, Gródka i Czarnej Białostockiej. Osoby planujące kilkudniowe wycieczki rowerowe powinny wcześniej sprawdzić rozmieszczenie noclegów. W centralnych partiach kompleksu leśnego praktycznie nie ma miejscowości ani usług turystycznych. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2065 |long = 23.3365 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3, Supraśl |url = https://pkpk.pl |dodatkowe informacje = Informacje dotyczące parku krajobrazowego, ochrony przyrody, szlaków i walorów przyrodniczych Puszczy Knyszyńskiej. }} W planowaniu wycieczek przydatne są również strony poszczególnych nadleśnictw: Supraśl, Krynki, Knyszyn, Czarna Białostocka i Waliły. Informują one m.in. o obiektach turystycznych, ścieżkach edukacyjnych, miejscach postoju oraz czasowych zakazach wstępu do lasu. == Bezpieczeństwo == Puszcza Knyszyńska jest rozległym kompleksem leśnym, a część szlaków prowadzi przez tereny słabo zaludnione. Przed dłuższą wycieczką warto pobrać mapę do pracy offline; w niektórych miejscach zasięg sieci komórkowych może być słabszy. Wiosną i latem występują kleszcze i liczne komary. Wskazane są zakryte buty i odzież oraz środek odstraszający owady. Po opadach drogi i ścieżki biegnące przez obniżenia terenu mogą być podmokłe. Na mniej uczęszczane trasy warto zabrać nieprzemakalne obuwie. W rezerwatach należy poruszać się po udostępnionych szlakach i ścieżkach. Okresowo mogą obowiązywać czasowe zakazy wstępu związane m.in. z zagrożeniem pożarowym, pracami leśnymi albo uszkodzeniem infrastruktury – należy respektować informacje i oznakowanie Lasów Państwowych. Żubrów spotkanych na wolności nie wolno podchodzić ani dokarmiać. Należy zachować duży dystans i umożliwić zwierzęciu swobodne odejście. == Gdzie dalej == * '''[[Białystok]]''' – największe miasto regionu i główny węzeł komunikacyjny, bezpośrednio sąsiadujący z puszczą. * '''Kruszyniany''' – wieś tatarska na wschód od puszczy, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem; można ją połączyć z wizytą w Krynkach i Poczopku. * '''Bohoniki''' – druga z najbardziej znanych miejscowości związanych z Tatarami polskimi. * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko na zachód od Puszczy Knyszyńskiej. * '''Biebrzański Park Narodowy''' – rozległe bagna i ostoja ptaków położone na północny zachód od puszczy. * '''Białowieski Park Narodowy''' i Puszcza Białowieska – kolejny duży kompleks leśny województwa podlaskiego, położony na południowy wschód od Białegostoku. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.25|23.43}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] 8mnyalm9xbsgdl5nkayc6d2cfdzbow0 158422 158414 2026-08-24T06:37:13Z KrzysztofPoplawski 4279 /* Gdzie dalej */ 158422 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg}} {{Region infobox |nazwa = Puszcza Knyszyńska |nazwa oryginalna = |grafika = Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg |opis = Puszcza Knyszyńska |lokalizacja = |flaga = |herb = |państwo = [[Polska]] |stolica = |powierzchnia = |lud = |język = polski |prefiks = |kod samochodowy = |kod pocztowy = |www = https://pkpk.pl }} {{Mapframe|53.25|23.43|zoom=9|height=450|width=450}} '''Puszcza Knyszyńska''' – rozległy kompleks leśny w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położony na północ i wschód od [[Białystok|Białegostoku]], pomiędzy okolicami Knyszyna, Czarnej Białostockiej, Sokółki, Krynek i Gródka. Jest jednym z najważniejszych obszarów przyrodniczych północno-wschodniej Polski. Dużą część puszczy obejmuje Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej. Głównym ośrodkiem turystycznym regionu jest [[Supraśl]], położony praktycznie wewnątrz kompleksu leśnego. Puszcza nadaje się przede wszystkim do turystyki pieszej i rowerowej, obserwacji przyrody oraz spokojnego wypoczynku. Do najciekawszych miejsc należą rezerwat Krzemianka, Kopna Góra z arboretum i zagrodą żubrów oraz Silvarium w Poczopku. == Charakterystyka == Puszcza Knyszyńska zajmuje znaczną część Wysoczyzny Białostockiej. Jej krajobraz jest znacznie bardziej urozmaicony niż mogłoby sugerować określenie „puszcza nizinna” – występują tu wzgórza morenowe, doliny niewielkich rzek, liczne źródliska, tereny podmokłe i torfowiska. Dużą część kompleksu leśnego stanowią bory sosnowe i sosnowo-świerkowe. Charakterystyczna jest tzw. sosna supraska – lokalny ekotyp sosny zwyczajnej. Obok lasów iglastych występują lasy liściaste, łęgi, olsy, bagna i trzęsawiska. Roślinność puszczy ma wyraźne cechy borealne. W puszczy żyją m.in. żubry, łosie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wilki i rysie. Spotkanie żubra na wolności jest możliwe, szczególnie we wschodniej i południowo-wschodniej części kompleksu, jednak nie należy traktować go jako gwarantowanej atrakcji turystycznej. Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego utworzono w 1988 roku. Obejmuje ponad 72 tys. ha lasów i dolin rzecznych, jednak granice samego kompleksu leśnego są szersze niż granice parku krajobrazowego. Puszcza jest rozległa – odległość pomiędzy atrakcjami po jej przeciwległych stronach może przekraczać kilkadziesiąt kilometrów. Przy pobycie jednodniowym najlepiej wybrać jeden z rejonów: Supraśl–Kopna Góra, Poczopek–Krynki albo zachodnią część puszczy z rezerwatem Krzemianka. === Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej === [[Plik:Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej_w_okolicy_Kołodna.jpg|mały|Las w okolicy Kołodna w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej]] Park utworzono w 1988 roku dla ochrony najcenniejszej, centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Obecnie zajmuje 72 860,17 ha, a otaczająca go otulina 53 827,54 ha. Jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Siedziba dyrekcji znajduje się w [[Supraśl|Supraślu]]. Park ma przede wszystkim charakter leśny – lasy i zadrzewienia zajmują około 85% jego powierzchni. Charakterystyczne są rozległe bory sosnowe i świerkowe, torfowiska, obszary źródliskowe oraz doliny niewielkich rzek i strumieni. Ukształtowanie terenu jest, jak na nizinną część Polski, dość urozmaicone: występują tu wzgórza morenowe, obniżenia wytopiskowe i głęboko wcięte doliny rzeczne. Duża liczba źródeł i terenów podmokłych oraz obecność gatunków związanych z chłodniejszym klimatem nadają puszczy wyraźnie borealny charakter. W granicach parku i jego otuliny znajduje się ponad 20 rezerwatów przyrody. Do najbardziej interesujących z punktu widzenia turysty należą [[Rezerwat przyrody Krzemianka|Krzemianka]] z udostępnioną ścieżką i drewnianymi kładkami przez tereny podmokłe, '''Woronicza''' w sąsiedztwie Kopnej Góry, rozległy rezerwat '''Budzisk''', leśno-torfowiskowe '''Surażkowo''' i '''Stare Biele''' oraz chroniący starodrzew '''Krasne'''. Nie wszystkie rezerwaty są udostępnione do swobodnego zwiedzania – przed wejściem należy zwrócić uwagę na oznakowanie i przebieg wyznaczonych szlaków. Park jest dobrym terenem do turystyki pieszej i rowerowej. Gęsta sieć dróg leśnych umożliwia tworzenie tras między [[Supraśl|Supraślem]], Czarną Białostocką, Kopną Górą, Sokołdą, Poczopkiem, Krynkami, Gródkiem i Królowym Mostem. Przez jego teren prowadzą znakowane szlaki piesze i rowerowe, w tym odcinki szlaku [[Green Velo]]. Rzeki '''Supraśl''' i '''Sokołda''' są wykorzystywane również do turystyki kajakowej. Wstęp na teren parku krajobrazowego jest bezpłatny i, w odróżnieniu od parku narodowego, nie ma tu bram ani jednego wyznaczonego obszaru zwiedzania. Poszczególne części puszczy najlepiej poznawać z kilku punktów wypadowych. Dla osób odwiedzających region po raz pierwszy najbardziej dostępne są okolice Supraśla, Kopnej Góry z arboretum i zagrodą żubrów, rezerwat Krzemianka oraz Poczopek z Silvarium. Na drogach leśnych obowiązują ograniczenia ruchu samochodowego, a w rezerwatach dodatkowe zasady ochrony przyrody. == Dojazd == === Pociągiem === Najważniejszym węzłem kolejowym dla odwiedzających Puszczę Knyszyńską jest [[Białystok]]. Stąd dalszą podróż można kontynuować autobusem, rowerem lub samochodem. Do zachodniej części puszczy można również dojechać pociągiem do '''Czarnej Białostockiej'''. Stacja jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczek rowerowych w zachodniej i północnej części kompleksu. W sezonie turystycznym bywają uruchamiane pociągi regionalne na trasie Białystok – Waliły. Waliły mogą być punktem rozpoczęcia wycieczek po południowo-wschodniej części puszczy. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład, ponieważ połączenie ma charakter sezonowy. === Samochodem === Najłatwiejszy dojazd od strony Białegostoku prowadzi: * drogą wojewódzką nr 676 przez Supraśl w kierunku Kopnej Góry, Poczopka i Krynek, * drogą krajową nr 8 w kierunku Augustowa – do zachodniej części puszczy i rezerwatu Krzemianka, * drogą krajową nr 65 w kierunku Bobrownik i Gródka – do południowo-wschodniej części puszczy. Nie wszystkie drogi widoczne na mapach są dostępne dla samochodów. Wiele dróg leśnych ma zakaz ruchu pojazdów silnikowych. Samochód najlepiej pozostawiać na wyznaczonych parkingach i miejscach postoju. === Autobusem === Z Białegostoku do [[Supraśl]]a kursują autobusy PKS Nova, m.in. linie 500 i 500A. Supraśl jest najłatwiej dostępną komunikacją publiczną bazą do zwiedzania puszczy. W sezonie letnim mogą być uruchamiane dodatkowe połączenia turystyczne z Białegostoku przez Supraśl i Kopną Górę w kierunku Poczopka i Krynek, m.in. w ramach tzw. Turystycznej Ósemki. Są to połączenia sezonowe, dlatego przed wyjazdem należy sprawdzić aktualny rozkład. === Rowerem === Do puszczy można wygodnie wjechać rowerem z Białegostoku. Jednym z głównych korytarzy turystyki rowerowej jest szlak Green Velo. Popularne są również trasy przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. == Transport == Do miejscowości położonych na obrzeżach puszczy można dotrzeć transportem publicznym, jednak przemieszczanie się pomiędzy atrakcjami położonymi w głębi kompleksu jest znacznie trudniejsze. Najbardziej uniwersalnymi środkami transportu są samochód i rower. Do pieszych wędrówek warto wybierać konkretne rejony i rozpoczynać trasę z jednego z parkingów lub miejscowości. Na wielu drogach leśnych obowiązuje zakaz ruchu samochodów, natomiast są one dostępne pieszo i rowerem. Po długotrwałych opadach część dróg gruntowych może być błotnista lub trudno przejezdna. == Warto zobaczyć == === Miejscowości === * '''[[Supraśl]]''' – najważniejszy ośrodek turystyczny Puszczy Knyszyńskiej. Uzdrowisko z monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy, Muzeum Ikon, zabytkową zabudową i rozbudowaną bazą gastronomiczną i noclegową. Dobry punkt wypadowy do centralnej części puszczy. * '''Czarna Białostocka''' – miasto na zachodnim skraju puszczy, mające połączenie kolejowe z Białymstokiem. Dobry punkt startowy dla wycieczek rowerowych. * '''Krynki''' – niewielkie miasto na wschodnim obrzeżu puszczy, o interesującym, promienistym układzie ulic. Baza do zwiedzania wschodniej części regionu oraz pobliskich Kruszynian. * '''Gródek''' – miejscowość na południowo-wschodnim obrzeżu kompleksu leśnego. * '''Królowy Most''' – niewielka miejscowość w południowej części puszczy, położona wśród lasów i wzgórz. Znajdują się tutaj cerkiew św. Anny i katolicka kaplica św. Anny. * '''Sokołda''' – niewielka osada w centralnej części puszczy nad rzeką Sokołdą; w okolicy znajdują się szlaki piesze i rowerowe oraz obiekty związane z historią regionu. * '''Poczopek''' – osada leśna pomiędzy Kopną Górą i Krynkami, znana przede wszystkim z kompleksu edukacyjnego Silvarium. === Przyroda i obiekty edukacyjne === {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Krzemianka |lat = 53.28353 |long = 23.11159 |adres = przy DK8, okolice Rybnik |url = https://www.gov.pl/web/rdos-bialystok/rezerwat-przyrody-krzemianka |godziny = dostępny przez cały rok |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Jeden z najciekawszych i najłatwiej dostępnych rezerwatów Puszczy Knyszyńskiej. Przez zabagnioną dolinę Krzemianki i obszary źródliskowe prowadzi ścieżka z długim odcinkiem drewnianej kładki. Po modernizacji zakończonej w 2024 roku znajdują się tu m.in. dwie platformy widokowe i tablice edukacyjne. Na trasie można zobaczyć również pozostałości prehistorycznych kopalni krzemienia sprzed około 3000 lat. Kładkę przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przy wejściu znajduje się miejsce postojowe. }} [[Plik:Puszcza Knyszyńska rezerwat przyrody Krzemianka.jpg|thumb|Kładka w rezerwacie Krzemianka]] {{Listing |type = see |name = Arboretum w Kopnej Górze |lat = 53.25072 |long = 23.48071 |adres = Kopna Góra |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/arboretum-w-kopnej-gorze |godziny = 1 IV–30 IX codziennie 9:00–19:00 |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Ogród dendrologiczny Nadleśnictwa Supraśl założony w 1988 roku. Na powierzchni około 26 ha prezentowane są zarówno siedliska charakterystyczne dla Puszczy Knyszyńskiej, jak i około 350 gatunków i odmian drzew i krzewów. Są tu alejki spacerowe, stawy, wiata i plac zabaw. Szczególnie efektownie wygląda wiosną, podczas kwitnienia azalii i różaneczników. }} {{Listing |type = see |name = Zagroda Pokazowa Żubrów w Kopnej Górze |lat = 53.255654 |long = 23.481286 |adres = Kopna Góra |telefon = +48 887 260 015 |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/zagroda-pokazowa-zubrow |godziny = IV–IX 10:00–18:00, X–III 9:00–16:00; nieczynne w poniedziałki; ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Udostępniona zwiedzającym w 2024 roku zagroda o powierzchni około 20 ha. Żubry można obserwować z dwóch wież widokowych oraz z kładek nad przejściami łączącymi poszczególne sektory zagrody. Jedna z wież ma windę. Zwierzęta mają możliwość ukrycia się w lesie, dlatego nie zawsze są dobrze widoczne. Na teren zagrody nie wolno wprowadzać psów ani wjeżdżać rowerami. }} {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Woronicza |lat = 53.25681 |long = 23.48450 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Leśny rezerwat położony bezpośrednio przy kompleksie Kopnej Góry. Chroni dolinę niewielkiej rzeki Woroniczy i otaczające ją lasy oraz urozmaiconą rzeźbę polodowcową. Przez rezerwat prowadzi ścieżka rozpoczynająca się w pobliżu arboretum. Można połączyć jego zwiedzanie z wizytą w arboretum i zagrodzie żubrów. }} {{Listing |type = see |name = Silvarium w Poczopku |lat = 53.26583 |long = 23.63833 |adres = Poczopek 6D |url = https://krynki.bialystok.lasy.gov.pl/lesny-kompleks-promocyjny-xxxxxxxx-/-/asset_publisher/kCS6/content/silvarium-ogrod-lesny |godziny = 9:00–17:00 |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. Obejmuje ścieżki przyrodnicze, stawy, mostki, zegary słoneczne, Park Megalitów, Galerię na Skraju Puszczy oraz obiekty poświęcone zwierzętom i gospodarce leśnej. Dobre miejsce dla rodzin z dziećmi oraz jako początek krótszych tras pieszych po wschodniej części puszczy. }} [[Plik:Puszcza Knyszynska wejscie do Silvarium 2.jpg|thumb|Silvarium w Poczopku]] === Inne ciekawe miejsca === {{Listing |type = see |name = Kopna Góra |lat = 53.2510 |long = 23.4820 |dodatkowe informacje = Jeden z najlepszych punktów na rozpoczęcie zwiedzania centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Na niewielkim obszarze znajdują się arboretum, zagroda żubrów, rezerwat Woronicza i Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej. W sąsiedztwie znajduje się także miejsce związane z bitwą pod Sokołdą z 1831 roku. }} {{Listing |type = see |name = Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.25050 |long = 23.48350 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Niewielka ekspozycja poświęcona historii Puszczy Knyszyńskiej i wydarzeniom związanym z okolicą Kopnej Góry i Sokołdy. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny udostępniania. }} == Aktywny wypoczynek == === Turystyka piesza === Puszcza ma gęstą sieć dróg leśnych, znakowanych szlaków oraz krótszych ścieżek edukacyjnych. Na pierwszy pobyt szczególnie nadają się: * ścieżka przez rezerwat Krzemianka, * trasy wokół Kopnej Góry i rezerwatu Woronicza, * ścieżki rozpoczynające się przy Silvarium w Poczopku, * okolice Supraśla, Surażkowa i Cieliczanki, * trasy w rejonie Królowego Mostu. W centralnej części puszczy odległości pomiędzy miejscowościami są znaczne. Na dłuższą wycieczkę należy zabrać wodę i prowiant. === Rower === Puszcza Knyszyńska jest bardzo dobrym terenem do turystyki rowerowej. Większość tras prowadzi drogami leśnymi, szutrowymi i lokalnymi drogami asfaltowymi. Przez region przebiega trasa '''Green Velo'''. Z Białegostoku można m.in. urządzić wycieczkę przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. Liczne drogi leśne umożliwiają budowanie własnych pętli pomiędzy Supraślem, Kopną Górą, Sokołdą i Poczopkiem. Najbardziej uniwersalny jest rower trekkingowy, gravelowy lub górski. Po intensywnych opadach niektóre leśne drogi mogą być silnie piaszczyste albo błotniste. Do Zagrody Pokazowej Żubrów rowerem wjeżdżać nie wolno – należy pozostawić go przed obiektem. === Kajaki === Głównymi rzekami wykorzystywanymi do spływów są '''Supraśl''' i '''Sokołda'''. Sokołda przepływa przez jedne z bardziej odludnych fragmentów puszczy; wyznaczony szlak kajakowy prowadzi m.in. przez okolice Dworzyska, Kopnej Góry, Sokołdy i Surażkowa do ujścia do Supraśli. Warunki na małych rzekach leśnych zależą od poziomu wody. Mogą występować zwalone drzewa, płycizny oraz inne naturalne przeszkody, dlatego przed spływem warto sprawdzić aktualne warunki. === Obserwacja przyrody === Największe szanse na obserwowanie zwierząt są rano i pod wieczór, z dala od uczęszczanych dróg. Żubry występują na wolności, ale ich poszukiwanie nie powinno polegać na schodzeniu ze szlaków ani zbliżaniu się do stada. Pewnym miejscem zobaczenia żubrów jest Zagroda Pokazowa w Kopnej Górze, choć ze względu na dużą powierzchnię wybiegu zwierzęta mogą okresowo przebywać w lesie poza zasięgiem wzroku. == Wyżywienie i kulinaria == Największy wybór restauracji, kawiarni i barów znajduje się w [[Supraśl]]u. Lokale działają również w Czarnej Białostockiej, Krynkach, Gródku i większych miejscowościach na obrzeżach puszczy. W regionie warto spróbować potraw charakterystycznych dla kuchni podlaskiej i pogranicza, takich jak babka ziemniaczana, kiszka ziemniaczana, kartacze i pierogi. We wschodniej części regionu, zwłaszcza podczas wycieczki w stronę Kruszynian, można również spróbować kuchni tatarskiej. W głębi puszczy punktów gastronomicznych praktycznie nie ma, dlatego na dłuższą wycieczkę pieszą lub rowerową należy zabrać własny prowiant i wodę. == Noclegi == Największa baza noclegowa znajduje się w [[Supraśl]]u – działają tu hotele, pensjonaty, apartamenty i gospodarstwa agroturystyczne. Mniejsze obiekty noclegowe i gospodarstwa agroturystyczne można znaleźć również w okolicach Sokołdy, Kopnej Góry, Krynek, Gródka i Czarnej Białostockiej. Osoby planujące kilkudniowe wycieczki rowerowe powinny wcześniej sprawdzić rozmieszczenie noclegów. W centralnych partiach kompleksu leśnego praktycznie nie ma miejscowości ani usług turystycznych. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2065 |long = 23.3365 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3, Supraśl |url = https://pkpk.pl |dodatkowe informacje = Informacje dotyczące parku krajobrazowego, ochrony przyrody, szlaków i walorów przyrodniczych Puszczy Knyszyńskiej. }} W planowaniu wycieczek przydatne są również strony poszczególnych nadleśnictw: Supraśl, Krynki, Knyszyn, Czarna Białostocka i Waliły. Informują one m.in. o obiektach turystycznych, ścieżkach edukacyjnych, miejscach postoju oraz czasowych zakazach wstępu do lasu. == Bezpieczeństwo == Puszcza Knyszyńska jest rozległym kompleksem leśnym, a część szlaków prowadzi przez tereny słabo zaludnione. Przed dłuższą wycieczką warto pobrać mapę do pracy offline; w niektórych miejscach zasięg sieci komórkowych może być słabszy. Wiosną i latem występują kleszcze i liczne komary. Wskazane są zakryte buty i odzież oraz środek odstraszający owady. Po opadach drogi i ścieżki biegnące przez obniżenia terenu mogą być podmokłe. Na mniej uczęszczane trasy warto zabrać nieprzemakalne obuwie. W rezerwatach należy poruszać się po udostępnionych szlakach i ścieżkach. Okresowo mogą obowiązywać czasowe zakazy wstępu związane m.in. z zagrożeniem pożarowym, pracami leśnymi albo uszkodzeniem infrastruktury – należy respektować informacje i oznakowanie Lasów Państwowych. Żubrów spotkanych na wolności nie wolno podchodzić ani dokarmiać. Należy zachować duży dystans i umożliwić zwierzęciu swobodne odejście. == Gdzie dalej == * '''[[Białystok]]''' – największe miasto regionu i główny węzeł komunikacyjny, bezpośrednio sąsiadujący z puszczą. * '''[[Kruszyniany]]''' – wieś tatarska na wschód od puszczy, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem; można ją połączyć z wizytą w Krynkach i Poczopku. * '''[[Bohoniki]]''' – druga z najbardziej znanych miejscowości związanych z Tatarami polskimi. * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko na zachód od Puszczy Knyszyńskiej. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – rozległe bagna i ostoja ptaków położone na północny zachód od puszczy. * '''[[Białowieski Park Narodowy]]''' i Puszcza Białowieska – kolejny duży kompleks leśny województwa podlaskiego, położony na południowy wschód od Białegostoku. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.25|23.43}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] ixj36wak2ht4bqx3rtdrgfleml3now6 158423 158422 2026-08-24T06:37:58Z KrzysztofPoplawski 4279 /* Warto zobaczyć */ 158423 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg}} {{Region infobox |nazwa = Puszcza Knyszyńska |nazwa oryginalna = |grafika = Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg |opis = Puszcza Knyszyńska |lokalizacja = |flaga = |herb = |państwo = [[Polska]] |stolica = |powierzchnia = |lud = |język = polski |prefiks = |kod samochodowy = |kod pocztowy = |www = https://pkpk.pl }} {{Mapframe|53.25|23.43|zoom=9|height=450|width=450}} '''Puszcza Knyszyńska''' – rozległy kompleks leśny w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położony na północ i wschód od [[Białystok|Białegostoku]], pomiędzy okolicami Knyszyna, Czarnej Białostockiej, Sokółki, Krynek i Gródka. Jest jednym z najważniejszych obszarów przyrodniczych północno-wschodniej Polski. Dużą część puszczy obejmuje Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej. Głównym ośrodkiem turystycznym regionu jest [[Supraśl]], położony praktycznie wewnątrz kompleksu leśnego. Puszcza nadaje się przede wszystkim do turystyki pieszej i rowerowej, obserwacji przyrody oraz spokojnego wypoczynku. Do najciekawszych miejsc należą rezerwat Krzemianka, Kopna Góra z arboretum i zagrodą żubrów oraz Silvarium w Poczopku. == Charakterystyka == Puszcza Knyszyńska zajmuje znaczną część Wysoczyzny Białostockiej. Jej krajobraz jest znacznie bardziej urozmaicony niż mogłoby sugerować określenie „puszcza nizinna” – występują tu wzgórza morenowe, doliny niewielkich rzek, liczne źródliska, tereny podmokłe i torfowiska. Dużą część kompleksu leśnego stanowią bory sosnowe i sosnowo-świerkowe. Charakterystyczna jest tzw. sosna supraska – lokalny ekotyp sosny zwyczajnej. Obok lasów iglastych występują lasy liściaste, łęgi, olsy, bagna i trzęsawiska. Roślinność puszczy ma wyraźne cechy borealne. W puszczy żyją m.in. żubry, łosie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wilki i rysie. Spotkanie żubra na wolności jest możliwe, szczególnie we wschodniej i południowo-wschodniej części kompleksu, jednak nie należy traktować go jako gwarantowanej atrakcji turystycznej. Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego utworzono w 1988 roku. Obejmuje ponad 72 tys. ha lasów i dolin rzecznych, jednak granice samego kompleksu leśnego są szersze niż granice parku krajobrazowego. Puszcza jest rozległa – odległość pomiędzy atrakcjami po jej przeciwległych stronach może przekraczać kilkadziesiąt kilometrów. Przy pobycie jednodniowym najlepiej wybrać jeden z rejonów: Supraśl–Kopna Góra, Poczopek–Krynki albo zachodnią część puszczy z rezerwatem Krzemianka. === Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej === [[Plik:Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej_w_okolicy_Kołodna.jpg|mały|Las w okolicy Kołodna w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej]] Park utworzono w 1988 roku dla ochrony najcenniejszej, centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Obecnie zajmuje 72 860,17 ha, a otaczająca go otulina 53 827,54 ha. Jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Siedziba dyrekcji znajduje się w [[Supraśl|Supraślu]]. Park ma przede wszystkim charakter leśny – lasy i zadrzewienia zajmują około 85% jego powierzchni. Charakterystyczne są rozległe bory sosnowe i świerkowe, torfowiska, obszary źródliskowe oraz doliny niewielkich rzek i strumieni. Ukształtowanie terenu jest, jak na nizinną część Polski, dość urozmaicone: występują tu wzgórza morenowe, obniżenia wytopiskowe i głęboko wcięte doliny rzeczne. Duża liczba źródeł i terenów podmokłych oraz obecność gatunków związanych z chłodniejszym klimatem nadają puszczy wyraźnie borealny charakter. W granicach parku i jego otuliny znajduje się ponad 20 rezerwatów przyrody. Do najbardziej interesujących z punktu widzenia turysty należą [[Rezerwat przyrody Krzemianka|Krzemianka]] z udostępnioną ścieżką i drewnianymi kładkami przez tereny podmokłe, '''Woronicza''' w sąsiedztwie Kopnej Góry, rozległy rezerwat '''Budzisk''', leśno-torfowiskowe '''Surażkowo''' i '''Stare Biele''' oraz chroniący starodrzew '''Krasne'''. Nie wszystkie rezerwaty są udostępnione do swobodnego zwiedzania – przed wejściem należy zwrócić uwagę na oznakowanie i przebieg wyznaczonych szlaków. Park jest dobrym terenem do turystyki pieszej i rowerowej. Gęsta sieć dróg leśnych umożliwia tworzenie tras między [[Supraśl|Supraślem]], Czarną Białostocką, Kopną Górą, Sokołdą, Poczopkiem, Krynkami, Gródkiem i Królowym Mostem. Przez jego teren prowadzą znakowane szlaki piesze i rowerowe, w tym odcinki szlaku [[Green Velo]]. Rzeki '''Supraśl''' i '''Sokołda''' są wykorzystywane również do turystyki kajakowej. Wstęp na teren parku krajobrazowego jest bezpłatny i, w odróżnieniu od parku narodowego, nie ma tu bram ani jednego wyznaczonego obszaru zwiedzania. Poszczególne części puszczy najlepiej poznawać z kilku punktów wypadowych. Dla osób odwiedzających region po raz pierwszy najbardziej dostępne są okolice Supraśla, Kopnej Góry z arboretum i zagrodą żubrów, rezerwat Krzemianka oraz Poczopek z Silvarium. Na drogach leśnych obowiązują ograniczenia ruchu samochodowego, a w rezerwatach dodatkowe zasady ochrony przyrody. == Dojazd == === Pociągiem === Najważniejszym węzłem kolejowym dla odwiedzających Puszczę Knyszyńską jest [[Białystok]]. Stąd dalszą podróż można kontynuować autobusem, rowerem lub samochodem. Do zachodniej części puszczy można również dojechać pociągiem do '''Czarnej Białostockiej'''. Stacja jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczek rowerowych w zachodniej i północnej części kompleksu. W sezonie turystycznym bywają uruchamiane pociągi regionalne na trasie Białystok – Waliły. Waliły mogą być punktem rozpoczęcia wycieczek po południowo-wschodniej części puszczy. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład, ponieważ połączenie ma charakter sezonowy. === Samochodem === Najłatwiejszy dojazd od strony Białegostoku prowadzi: * drogą wojewódzką nr 676 przez Supraśl w kierunku Kopnej Góry, Poczopka i Krynek, * drogą krajową nr 8 w kierunku Augustowa – do zachodniej części puszczy i rezerwatu Krzemianka, * drogą krajową nr 65 w kierunku Bobrownik i Gródka – do południowo-wschodniej części puszczy. Nie wszystkie drogi widoczne na mapach są dostępne dla samochodów. Wiele dróg leśnych ma zakaz ruchu pojazdów silnikowych. Samochód najlepiej pozostawiać na wyznaczonych parkingach i miejscach postoju. === Autobusem === Z Białegostoku do [[Supraśl]]a kursują autobusy PKS Nova, m.in. linie 500 i 500A. Supraśl jest najłatwiej dostępną komunikacją publiczną bazą do zwiedzania puszczy. W sezonie letnim mogą być uruchamiane dodatkowe połączenia turystyczne z Białegostoku przez Supraśl i Kopną Górę w kierunku Poczopka i Krynek, m.in. w ramach tzw. Turystycznej Ósemki. Są to połączenia sezonowe, dlatego przed wyjazdem należy sprawdzić aktualny rozkład. === Rowerem === Do puszczy można wygodnie wjechać rowerem z Białegostoku. Jednym z głównych korytarzy turystyki rowerowej jest szlak Green Velo. Popularne są również trasy przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. == Transport == Do miejscowości położonych na obrzeżach puszczy można dotrzeć transportem publicznym, jednak przemieszczanie się pomiędzy atrakcjami położonymi w głębi kompleksu jest znacznie trudniejsze. Najbardziej uniwersalnymi środkami transportu są samochód i rower. Do pieszych wędrówek warto wybierać konkretne rejony i rozpoczynać trasę z jednego z parkingów lub miejscowości. Na wielu drogach leśnych obowiązuje zakaz ruchu samochodów, natomiast są one dostępne pieszo i rowerem. Po długotrwałych opadach część dróg gruntowych może być błotnista lub trudno przejezdna. == Warto zobaczyć == === Miejscowości === * '''[[Supraśl]]''' – najważniejszy ośrodek turystyczny Puszczy Knyszyńskiej. Uzdrowisko z monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy, Muzeum Ikon, zabytkową zabudową i rozbudowaną bazą gastronomiczną i noclegową. Dobry punkt wypadowy do centralnej części puszczy. * '''[[Czarna Białostocka]]''' – miasto na zachodnim skraju puszczy, mające połączenie kolejowe z Białymstokiem. Dobry punkt startowy dla wycieczek rowerowych. * '''[[Krynki]]''' – niewielkie miasto na wschodnim obrzeżu puszczy, o interesującym, promienistym układzie ulic. Baza do zwiedzania wschodniej części regionu oraz pobliskich Kruszynian. * '''Gródek''' – miejscowość na południowo-wschodnim obrzeżu kompleksu leśnego. * '''Królowy Most''' – niewielka miejscowość w południowej części puszczy, położona wśród lasów i wzgórz. Znajdują się tutaj cerkiew św. Anny i katolicka kaplica św. Anny. * '''Sokołda''' – niewielka osada w centralnej części puszczy nad rzeką Sokołdą; w okolicy znajdują się szlaki piesze i rowerowe oraz obiekty związane z historią regionu. * '''Poczopek''' – osada leśna pomiędzy Kopną Górą i Krynkami, znana przede wszystkim z kompleksu edukacyjnego Silvarium. === Przyroda i obiekty edukacyjne === {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Krzemianka |lat = 53.28353 |long = 23.11159 |adres = przy DK8, okolice Rybnik |url = https://www.gov.pl/web/rdos-bialystok/rezerwat-przyrody-krzemianka |godziny = dostępny przez cały rok |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Jeden z najciekawszych i najłatwiej dostępnych rezerwatów Puszczy Knyszyńskiej. Przez zabagnioną dolinę Krzemianki i obszary źródliskowe prowadzi ścieżka z długim odcinkiem drewnianej kładki. Po modernizacji zakończonej w 2024 roku znajdują się tu m.in. dwie platformy widokowe i tablice edukacyjne. Na trasie można zobaczyć również pozostałości prehistorycznych kopalni krzemienia sprzed około 3000 lat. Kładkę przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przy wejściu znajduje się miejsce postojowe. }} [[Plik:Puszcza Knyszyńska rezerwat przyrody Krzemianka.jpg|thumb|Kładka w rezerwacie Krzemianka]] {{Listing |type = see |name = Arboretum w Kopnej Górze |lat = 53.25072 |long = 23.48071 |adres = Kopna Góra |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/arboretum-w-kopnej-gorze |godziny = 1 IV–30 IX codziennie 9:00–19:00 |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Ogród dendrologiczny Nadleśnictwa Supraśl założony w 1988 roku. Na powierzchni około 26 ha prezentowane są zarówno siedliska charakterystyczne dla Puszczy Knyszyńskiej, jak i około 350 gatunków i odmian drzew i krzewów. Są tu alejki spacerowe, stawy, wiata i plac zabaw. Szczególnie efektownie wygląda wiosną, podczas kwitnienia azalii i różaneczników. }} {{Listing |type = see |name = Zagroda Pokazowa Żubrów w Kopnej Górze |lat = 53.255654 |long = 23.481286 |adres = Kopna Góra |telefon = +48 887 260 015 |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/zagroda-pokazowa-zubrow |godziny = IV–IX 10:00–18:00, X–III 9:00–16:00; nieczynne w poniedziałki; ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Udostępniona zwiedzającym w 2024 roku zagroda o powierzchni około 20 ha. Żubry można obserwować z dwóch wież widokowych oraz z kładek nad przejściami łączącymi poszczególne sektory zagrody. Jedna z wież ma windę. Zwierzęta mają możliwość ukrycia się w lesie, dlatego nie zawsze są dobrze widoczne. Na teren zagrody nie wolno wprowadzać psów ani wjeżdżać rowerami. }} {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Woronicza |lat = 53.25681 |long = 23.48450 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Leśny rezerwat położony bezpośrednio przy kompleksie Kopnej Góry. Chroni dolinę niewielkiej rzeki Woroniczy i otaczające ją lasy oraz urozmaiconą rzeźbę polodowcową. Przez rezerwat prowadzi ścieżka rozpoczynająca się w pobliżu arboretum. Można połączyć jego zwiedzanie z wizytą w arboretum i zagrodzie żubrów. }} {{Listing |type = see |name = Silvarium w Poczopku |lat = 53.26583 |long = 23.63833 |adres = Poczopek 6D |url = https://krynki.bialystok.lasy.gov.pl/lesny-kompleks-promocyjny-xxxxxxxx-/-/asset_publisher/kCS6/content/silvarium-ogrod-lesny |godziny = 9:00–17:00 |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. Obejmuje ścieżki przyrodnicze, stawy, mostki, zegary słoneczne, Park Megalitów, Galerię na Skraju Puszczy oraz obiekty poświęcone zwierzętom i gospodarce leśnej. Dobre miejsce dla rodzin z dziećmi oraz jako początek krótszych tras pieszych po wschodniej części puszczy. }} [[Plik:Puszcza Knyszynska wejscie do Silvarium 2.jpg|thumb|Silvarium w Poczopku]] === Inne ciekawe miejsca === {{Listing |type = see |name = Kopna Góra |lat = 53.2510 |long = 23.4820 |dodatkowe informacje = Jeden z najlepszych punktów na rozpoczęcie zwiedzania centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Na niewielkim obszarze znajdują się arboretum, zagroda żubrów, rezerwat Woronicza i Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej. W sąsiedztwie znajduje się także miejsce związane z bitwą pod Sokołdą z 1831 roku. }} {{Listing |type = see |name = Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.25050 |long = 23.48350 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Niewielka ekspozycja poświęcona historii Puszczy Knyszyńskiej i wydarzeniom związanym z okolicą Kopnej Góry i Sokołdy. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny udostępniania. }} == Aktywny wypoczynek == === Turystyka piesza === Puszcza ma gęstą sieć dróg leśnych, znakowanych szlaków oraz krótszych ścieżek edukacyjnych. Na pierwszy pobyt szczególnie nadają się: * ścieżka przez rezerwat Krzemianka, * trasy wokół Kopnej Góry i rezerwatu Woronicza, * ścieżki rozpoczynające się przy Silvarium w Poczopku, * okolice Supraśla, Surażkowa i Cieliczanki, * trasy w rejonie Królowego Mostu. W centralnej części puszczy odległości pomiędzy miejscowościami są znaczne. Na dłuższą wycieczkę należy zabrać wodę i prowiant. === Rower === Puszcza Knyszyńska jest bardzo dobrym terenem do turystyki rowerowej. Większość tras prowadzi drogami leśnymi, szutrowymi i lokalnymi drogami asfaltowymi. Przez region przebiega trasa '''Green Velo'''. Z Białegostoku można m.in. urządzić wycieczkę przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. Liczne drogi leśne umożliwiają budowanie własnych pętli pomiędzy Supraślem, Kopną Górą, Sokołdą i Poczopkiem. Najbardziej uniwersalny jest rower trekkingowy, gravelowy lub górski. Po intensywnych opadach niektóre leśne drogi mogą być silnie piaszczyste albo błotniste. Do Zagrody Pokazowej Żubrów rowerem wjeżdżać nie wolno – należy pozostawić go przed obiektem. === Kajaki === Głównymi rzekami wykorzystywanymi do spływów są '''Supraśl''' i '''Sokołda'''. Sokołda przepływa przez jedne z bardziej odludnych fragmentów puszczy; wyznaczony szlak kajakowy prowadzi m.in. przez okolice Dworzyska, Kopnej Góry, Sokołdy i Surażkowa do ujścia do Supraśli. Warunki na małych rzekach leśnych zależą od poziomu wody. Mogą występować zwalone drzewa, płycizny oraz inne naturalne przeszkody, dlatego przed spływem warto sprawdzić aktualne warunki. === Obserwacja przyrody === Największe szanse na obserwowanie zwierząt są rano i pod wieczór, z dala od uczęszczanych dróg. Żubry występują na wolności, ale ich poszukiwanie nie powinno polegać na schodzeniu ze szlaków ani zbliżaniu się do stada. Pewnym miejscem zobaczenia żubrów jest Zagroda Pokazowa w Kopnej Górze, choć ze względu na dużą powierzchnię wybiegu zwierzęta mogą okresowo przebywać w lesie poza zasięgiem wzroku. == Wyżywienie i kulinaria == Największy wybór restauracji, kawiarni i barów znajduje się w [[Supraśl]]u. Lokale działają również w Czarnej Białostockiej, Krynkach, Gródku i większych miejscowościach na obrzeżach puszczy. W regionie warto spróbować potraw charakterystycznych dla kuchni podlaskiej i pogranicza, takich jak babka ziemniaczana, kiszka ziemniaczana, kartacze i pierogi. We wschodniej części regionu, zwłaszcza podczas wycieczki w stronę Kruszynian, można również spróbować kuchni tatarskiej. W głębi puszczy punktów gastronomicznych praktycznie nie ma, dlatego na dłuższą wycieczkę pieszą lub rowerową należy zabrać własny prowiant i wodę. == Noclegi == Największa baza noclegowa znajduje się w [[Supraśl]]u – działają tu hotele, pensjonaty, apartamenty i gospodarstwa agroturystyczne. Mniejsze obiekty noclegowe i gospodarstwa agroturystyczne można znaleźć również w okolicach Sokołdy, Kopnej Góry, Krynek, Gródka i Czarnej Białostockiej. Osoby planujące kilkudniowe wycieczki rowerowe powinny wcześniej sprawdzić rozmieszczenie noclegów. W centralnych partiach kompleksu leśnego praktycznie nie ma miejscowości ani usług turystycznych. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2065 |long = 23.3365 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3, Supraśl |url = https://pkpk.pl |dodatkowe informacje = Informacje dotyczące parku krajobrazowego, ochrony przyrody, szlaków i walorów przyrodniczych Puszczy Knyszyńskiej. }} W planowaniu wycieczek przydatne są również strony poszczególnych nadleśnictw: Supraśl, Krynki, Knyszyn, Czarna Białostocka i Waliły. Informują one m.in. o obiektach turystycznych, ścieżkach edukacyjnych, miejscach postoju oraz czasowych zakazach wstępu do lasu. == Bezpieczeństwo == Puszcza Knyszyńska jest rozległym kompleksem leśnym, a część szlaków prowadzi przez tereny słabo zaludnione. Przed dłuższą wycieczką warto pobrać mapę do pracy offline; w niektórych miejscach zasięg sieci komórkowych może być słabszy. Wiosną i latem występują kleszcze i liczne komary. Wskazane są zakryte buty i odzież oraz środek odstraszający owady. Po opadach drogi i ścieżki biegnące przez obniżenia terenu mogą być podmokłe. Na mniej uczęszczane trasy warto zabrać nieprzemakalne obuwie. W rezerwatach należy poruszać się po udostępnionych szlakach i ścieżkach. Okresowo mogą obowiązywać czasowe zakazy wstępu związane m.in. z zagrożeniem pożarowym, pracami leśnymi albo uszkodzeniem infrastruktury – należy respektować informacje i oznakowanie Lasów Państwowych. Żubrów spotkanych na wolności nie wolno podchodzić ani dokarmiać. Należy zachować duży dystans i umożliwić zwierzęciu swobodne odejście. == Gdzie dalej == * '''[[Białystok]]''' – największe miasto regionu i główny węzeł komunikacyjny, bezpośrednio sąsiadujący z puszczą. * '''[[Kruszyniany]]''' – wieś tatarska na wschód od puszczy, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem; można ją połączyć z wizytą w Krynkach i Poczopku. * '''[[Bohoniki]]''' – druga z najbardziej znanych miejscowości związanych z Tatarami polskimi. * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko na zachód od Puszczy Knyszyńskiej. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – rozległe bagna i ostoja ptaków położone na północny zachód od puszczy. * '''[[Białowieski Park Narodowy]]''' i Puszcza Białowieska – kolejny duży kompleks leśny województwa podlaskiego, położony na południowy wschód od Białegostoku. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.25|23.43}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] kaeygsq6hl6m4em4kdotkmunks865ty 158425 158423 2026-08-24T08:08:09Z KrzysztofPoplawski 4279 158425 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg}} {{Region infobox |nazwa = Puszcza Knyszyńska |nazwa oryginalna = |grafika = Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg |opis = Puszcza Knyszyńska |lokalizacja = |flaga = |herb = |państwo = [[Polska]] |stolica = |powierzchnia = |lud = |język = polski |prefiks = |kod samochodowy = |kod pocztowy = |www = https://pkpk.pl }} {{Mapframe|53.25|23.43|zoom=9|height=450|width=450}} '''Puszcza Knyszyńska''' – rozległy kompleks leśny w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położony na północ i wschód od [[Białystok|Białegostoku]], pomiędzy okolicami Knyszyna, Czarnej Białostockiej, Sokółki, Krynek i Gródka. Jest jednym z najważniejszych obszarów przyrodniczych północno-wschodniej Polski. Dużą część puszczy obejmuje Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej. Głównym ośrodkiem turystycznym regionu jest [[Supraśl]], położony praktycznie wewnątrz kompleksu leśnego. Puszcza nadaje się przede wszystkim do turystyki pieszej i rowerowej, obserwacji przyrody oraz spokojnego wypoczynku. Do najciekawszych miejsc należą rezerwat Krzemianka, Kopna Góra z arboretum i zagrodą żubrów oraz Silvarium w Poczopku. == Charakterystyka == Puszcza Knyszyńska zajmuje znaczną część Wysoczyzny Białostockiej. Jej krajobraz jest znacznie bardziej urozmaicony niż mogłoby sugerować określenie „puszcza nizinna” – występują tu wzgórza morenowe, doliny niewielkich rzek, liczne źródliska, tereny podmokłe i torfowiska. Przez puszczę przepływa rzeka '''Supraśl''' wraz z licznymi dopływami. Sieć strumieni, mokradeł i torfowisk jest jednym z charakterystycznych elementów jej krajobrazu. [[Plik:Błękitna rzeka Supraśl 2.jpg|thumb|Rzeka Supraśl w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej]] Dużą część kompleksu leśnego stanowią bory sosnowe i sosnowo-świerkowe. Charakterystyczna jest tzw. sosna supraska – lokalny ekotyp sosny zwyczajnej. Obok lasów iglastych występują lasy liściaste, łęgi, olsy, bagna i trzęsawiska. Roślinność puszczy ma wyraźne cechy borealne. W puszczy żyją m.in. żubry, łosie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wilki i rysie. Spotkanie żubra na wolności jest możliwe, szczególnie we wschodniej i południowo-wschodniej części kompleksu, jednak nie należy traktować go jako gwarantowanej atrakcji turystycznej. [[Plik:2020 żubry 04.jpg|thumb|Stado dzikich żubrów żerujące na skraju Puszczy Knyszyńskiej]] Od XIV wieku puszcza należała do terenów łowieckich polsko-litewskich monarchów. Od XVII wieku na jej wschodnich obrzeżach osiedlali się Tatarzy; ich dziedzictwo kulturowe zachowało się m.in. w [[Kruszyniany|Kruszynianach]] i [[Bohoniki|Bohonikach]], gdzie znajdują się drewniane meczety. Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego utworzono w 1988 roku. Obejmuje ponad 72 tys. ha lasów i dolin rzecznych, jednak granice samego kompleksu leśnego są szersze niż granice parku krajobrazowego. Puszcza jest rozległa – odległość pomiędzy atrakcjami po jej przeciwległych stronach może przekraczać kilkadziesiąt kilometrów. Przy pobycie jednodniowym najlepiej wybrać jeden z rejonów: Supraśl–Kopna Góra, Poczopek–Krynki albo zachodnią część puszczy z rezerwatem Krzemianka. === Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej === [[Plik:Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej_w_okolicy_Kołodna.jpg|mały|Las w okolicy Kołodna w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej]] Park utworzono w 1988 roku dla ochrony najcenniejszej, centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Obecnie zajmuje 72 860,17 ha, a otaczająca go otulina 53 827,54 ha. Jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Siedziba dyrekcji znajduje się w [[Supraśl|Supraślu]]. Park ma przede wszystkim charakter leśny – lasy i zadrzewienia zajmują około 85% jego powierzchni. Charakterystyczne są rozległe bory sosnowe i świerkowe, torfowiska, obszary źródliskowe oraz doliny niewielkich rzek i strumieni. Ukształtowanie terenu jest, jak na nizinną część Polski, dość urozmaicone: występują tu wzgórza morenowe, obniżenia wytopiskowe i głęboko wcięte doliny rzeczne. Duża liczba źródeł i terenów podmokłych oraz obecność gatunków związanych z chłodniejszym klimatem nadają puszczy wyraźnie borealny charakter. W granicach parku i jego otuliny znajduje się ponad 20 rezerwatów przyrody. Do najbardziej interesujących z punktu widzenia turysty należą [[Rezerwat przyrody Krzemianka|Krzemianka]] z udostępnioną ścieżką i drewnianymi kładkami przez tereny podmokłe, '''Woronicza''' w sąsiedztwie Kopnej Góry, rozległy rezerwat '''Budzisk''', leśno-torfowiskowe '''Surażkowo''' i '''Stare Biele''' oraz chroniący starodrzew '''Krasne'''. Nie wszystkie rezerwaty są udostępnione do swobodnego zwiedzania – przed wejściem należy zwrócić uwagę na oznakowanie i przebieg wyznaczonych szlaków. [[Plik:Podlaskie - Czarna Białostocka - Budzisk - NW - strumień.JPG|thumb|Strumień w rezerwacie przyrody Budzisk]] Park jest dobrym terenem do turystyki pieszej i rowerowej. Gęsta sieć dróg leśnych umożliwia tworzenie tras między [[Supraśl|Supraślem]], Czarną Białostocką, Kopną Górą, Sokołdą, Poczopkiem, Krynkami, Gródkiem i Królowym Mostem. Przez jego teren prowadzą znakowane szlaki piesze i rowerowe, w tym odcinki szlaku [[Green Velo]]. Rzeki '''Supraśl''' i '''Sokołda''' są wykorzystywane również do turystyki kajakowej. Wstęp na teren parku krajobrazowego jest bezpłatny i, w odróżnieniu od parku narodowego, nie ma tu bram ani jednego wyznaczonego obszaru zwiedzania. Poszczególne części puszczy najlepiej poznawać z kilku punktów wypadowych. Dla osób odwiedzających region po raz pierwszy najbardziej dostępne są okolice Supraśla, Kopnej Góry z arboretum i zagrodą żubrów, rezerwat Krzemianka oraz Poczopek z Silvarium. Na drogach leśnych obowiązują ograniczenia ruchu samochodowego, a w rezerwatach dodatkowe zasady ochrony przyrody. == Dojazd == Głównym regionalnym węzłem komunikacyjnym jest [[Białystok]]. Jako punkty wejściowe do puszczy dobrze sprawdzają się przede wszystkim [[Supraśl]] od strony południowej oraz [[Knyszyn]] od strony zachodniej. === Pociągiem === Najważniejszym węzłem kolejowym dla odwiedzających Puszczę Knyszyńską jest [[Białystok]]. Stąd dalszą podróż można kontynuować autobusem, rowerem lub samochodem. Do zachodniej części puszczy można również dojechać pociągiem do '''Czarnej Białostockiej'''. Stacja jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczek rowerowych w zachodniej i północnej części kompleksu. W sezonie turystycznym bywają uruchamiane pociągi regionalne na trasie Białystok – Waliły. Waliły mogą być punktem rozpoczęcia wycieczek po południowo-wschodniej części puszczy. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład, ponieważ połączenie ma charakter sezonowy. === Samochodem === Najłatwiejszy dojazd od strony Białegostoku prowadzi: * drogą wojewódzką nr 676 przez Supraśl w kierunku Kopnej Góry, Poczopka i Krynek, * drogą krajową nr 8 w kierunku Augustowa – do zachodniej części puszczy i rezerwatu Krzemianka, * drogą krajową nr 65 w kierunku Bobrownik i Gródka – do południowo-wschodniej części puszczy. Nie wszystkie drogi widoczne na mapach są dostępne dla samochodów. Wiele dróg leśnych ma zakaz ruchu pojazdów silnikowych. Samochód najlepiej pozostawiać na wyznaczonych parkingach i miejscach postoju. === Autobusem === Z Białegostoku do [[Supraśl]]a kursują autobusy PKS Nova, m.in. linie 500 i 500A. Supraśl jest najłatwiej dostępną komunikacją publiczną bazą do zwiedzania puszczy. W sezonie letnim mogą być uruchamiane dodatkowe połączenia turystyczne z Białegostoku przez Supraśl i Kopną Górę w kierunku Poczopka i Krynek, m.in. w ramach tzw. Turystycznej Ósemki. Są to połączenia sezonowe, dlatego przed wyjazdem należy sprawdzić aktualny rozkład. === Rowerem === Do puszczy można wygodnie wjechać rowerem z Białegostoku. Jednym z głównych korytarzy turystyki rowerowej jest szlak Green Velo. Popularne są również trasy przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. == Transport == Do miejscowości położonych na obrzeżach puszczy można dotrzeć transportem publicznym, jednak przemieszczanie się pomiędzy atrakcjami położonymi w głębi kompleksu jest znacznie trudniejsze. Najbardziej uniwersalnymi środkami transportu są samochód i rower. Do pieszych wędrówek warto wybierać konkretne rejony i rozpoczynać trasę z jednego z parkingów lub miejscowości. Na wielu drogach leśnych obowiązuje zakaz ruchu samochodów, natomiast są one dostępne pieszo i rowerem. Po długotrwałych opadach część dróg gruntowych może być błotnista lub trudno przejezdna. == Warto zobaczyć == === Miejscowości === * '''[[Supraśl]]''' – najważniejszy ośrodek turystyczny Puszczy Knyszyńskiej. Uzdrowisko z monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy, Muzeum Ikon, zabytkową zabudową i rozbudowaną bazą gastronomiczną i noclegową. Dobry punkt wypadowy do centralnej części puszczy. * '''[[Knyszyn]]''' – miasto po zachodniej stronie regionu i jeden z punktów dojazdowych do Puszczy Knyszyńskiej. * '''[[Wasilków]]''' – miasto na południowo-zachodnim obrzeżu regionu. * '''[[Czarna Białostocka]]''' – miasto na zachodnim skraju puszczy, mające połączenie kolejowe z Białymstokiem. Dobry punkt startowy dla wycieczek rowerowych. * '''[[Krynki]]''' – niewielkie miasto na wschodnim obrzeżu puszczy, o interesującym, promienistym układzie ulic. Baza do zwiedzania wschodniej części regionu oraz pobliskich Kruszynian. * '''Sokółka''' – miasto na północno-wschodnim obrzeżu regionu. * '''Gródek''' – miejscowość na południowo-wschodnim obrzeżu kompleksu leśnego. * '''Michałowo''' – miasto na południowo-wschodnim obrzeżu regionu. * '''Królowy Most''' – niewielka miejscowość w południowej części puszczy, położona wśród lasów i wzgórz. Znajdują się tutaj cerkiew św. Anny i katolicka kaplica św. Anny. * '''Sokołda''' – niewielka osada w centralnej części puszczy nad rzeką Sokołdą; w okolicy znajdują się szlaki piesze i rowerowe oraz obiekty związane z historią regionu. * '''Poczopek''' – osada leśna pomiędzy Kopną Górą i Krynkami, znana przede wszystkim z kompleksu edukacyjnego Silvarium. === Przyroda i obiekty edukacyjne === {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Krzemianka |lat = 53.28353 |long = 23.11159 |adres = przy DK8, okolice Rybnik |url = https://www.gov.pl/web/rdos-bialystok/rezerwat-przyrody-krzemianka |godziny = dostępny przez cały rok |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Jeden z najciekawszych i najłatwiej dostępnych rezerwatów Puszczy Knyszyńskiej. Przez zabagnioną dolinę Krzemianki i obszary źródliskowe prowadzi ścieżka z długim odcinkiem drewnianej kładki. Po modernizacji zakończonej w 2024 roku znajdują się tu m.in. dwie platformy widokowe i tablice edukacyjne. Na trasie można zobaczyć również pozostałości prehistorycznych kopalni krzemienia sprzed około 3000 lat. Kładkę przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przy wejściu znajduje się miejsce postojowe. }} [[Plik:Puszcza Knyszyńska rezerwat przyrody Krzemianka.jpg|thumb|Kładka w rezerwacie Krzemianka]] {{Listing |type = see |name = Arboretum w Kopnej Górze |lat = 53.25072 |long = 23.48071 |adres = Kopna Góra |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/arboretum-w-kopnej-gorze |godziny = 1 IV–30 IX codziennie 9:00–19:00 |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Ogród dendrologiczny Nadleśnictwa Supraśl założony w 1988 roku. Na powierzchni około 26 ha prezentowane są zarówno siedliska charakterystyczne dla Puszczy Knyszyńskiej, jak i około 350 gatunków i odmian drzew i krzewów. Są tu alejki spacerowe, stawy, wiata i plac zabaw. Szczególnie efektownie wygląda wiosną, podczas kwitnienia azalii i różaneczników. }} [[Plik:Kopna Gora Arboretum 17.jpg|thumb|Arboretum w Kopnej Górze]] {{Listing |type = see |name = Zagroda Pokazowa Żubrów w Kopnej Górze |lat = 53.255654 |long = 23.481286 |adres = Kopna Góra |telefon = +48 887 260 015 |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/zagroda-pokazowa-zubrow |godziny = IV–IX 10:00–18:00, X–III 9:00–16:00; nieczynne w poniedziałki; ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Udostępniona zwiedzającym w 2024 roku zagroda o powierzchni około 20 ha. Żubry można obserwować z dwóch wież widokowych oraz z kładek nad przejściami łączącymi poszczególne sektory zagrody. Jedna z wież ma windę. Zwierzęta mają możliwość ukrycia się w lesie, dlatego nie zawsze są dobrze widoczne. Na teren zagrody nie wolno wprowadzać psów ani wjeżdżać rowerami. }} {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Woronicza |lat = 53.25681 |long = 23.48450 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Leśny rezerwat położony bezpośrednio przy kompleksie Kopnej Góry. Chroni dolinę niewielkiej rzeki Woroniczy i otaczające ją lasy oraz urozmaiconą rzeźbę polodowcową. Przez rezerwat prowadzi ścieżka rozpoczynająca się w pobliżu arboretum. Można połączyć jego zwiedzanie z wizytą w arboretum i zagrodzie żubrów. }} {{Listing |type = see |name = Silvarium w Poczopku |lat = 53.26583 |long = 23.63833 |adres = Poczopek 6D |url = https://krynki.bialystok.lasy.gov.pl/lesny-kompleks-promocyjny-xxxxxxxx-/-/asset_publisher/kCS6/content/silvarium-ogrod-lesny |godziny = 9:00–17:00 |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. Obejmuje ścieżki przyrodnicze, stawy, mostki, zegary słoneczne, Park Megalitów, Galerię na Skraju Puszczy oraz obiekty poświęcone zwierzętom i gospodarce leśnej. Dobre miejsce dla rodzin z dziećmi oraz jako początek krótszych tras pieszych po wschodniej części puszczy. }} [[Plik:Puszcza Knyszynska wejscie do Silvarium 2.jpg|thumb|Silvarium w Poczopku]] [[Plik:Podlaskie - Szudziałowo - Poczopek - Silvarium 20120317 05 staw pano.jpg|thumb|Staw na Poczopkówce w Silvarium w Poczopku]] === Inne ciekawe miejsca === [[Plik:Podlaskie - Dobrzyniewo Duze - rezerwat Kulikówka - strumien.jpg|thumb|Strumień w rezerwacie przyrody Kulikówka]] {{Listing |type = see |name = Kopna Góra |lat = 53.2510 |long = 23.4820 |dodatkowe informacje = Jeden z najlepszych punktów na rozpoczęcie zwiedzania centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Na niewielkim obszarze znajdują się arboretum, zagroda żubrów, rezerwat Woronicza i Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej. W sąsiedztwie znajduje się także miejsce związane z bitwą pod Sokołdą z 1831 roku. }} {{Listing |type = see |name = Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.25050 |long = 23.48350 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Niewielka ekspozycja poświęcona historii Puszczy Knyszyńskiej i wydarzeniom związanym z okolicą Kopnej Góry i Sokołdy. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny udostępniania. }} [[Plik:Podlaskie - Gródek - Puszcza Knyszyńska Wyżary - Zbiornik Wyżary 20120428 02 pano.jpg|thumb|Zbiornik retencyjny Wyżary na rzece Radulince w gminie Gródek]] == Aktywny wypoczynek == === Turystyka piesza === Puszcza ma gęstą sieć dróg leśnych, znakowanych szlaków oraz krótszych ścieżek edukacyjnych. Na pierwszy pobyt szczególnie nadają się: * ścieżka przez rezerwat Krzemianka, * trasy wokół Kopnej Góry i rezerwatu Woronicza, * ścieżki rozpoczynające się przy Silvarium w Poczopku, * okolice Supraśla, Surażkowa i Cieliczanki, * trasy w rejonie Królowego Mostu. W centralnej części puszczy odległości pomiędzy miejscowościami są znaczne. Na dłuższą wycieczkę należy zabrać wodę i prowiant. === Rower === Puszcza Knyszyńska jest bardzo dobrym terenem do turystyki rowerowej. Większość tras prowadzi drogami leśnymi, szutrowymi i lokalnymi drogami asfaltowymi. Przez region przebiega trasa '''Green Velo'''. Z Białegostoku można m.in. urządzić wycieczkę przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. Liczne drogi leśne umożliwiają budowanie własnych pętli pomiędzy Supraślem, Kopną Górą, Sokołdą i Poczopkiem. Najbardziej uniwersalny jest rower trekkingowy, gravelowy lub górski. Po intensywnych opadach niektóre leśne drogi mogą być silnie piaszczyste albo błotniste. Do Zagrody Pokazowej Żubrów rowerem wjeżdżać nie wolno – należy pozostawić go przed obiektem. Różnice wysokości na większości obszaru puszczy są niewielkie, dlatego wiele tras pieszych i rowerowych nadaje się również dla mniej doświadczonych turystów. Trudność konkretnej trasy może jednak zależeć od nawierzchni, błota, piachu i długości odcinka. === Kajaki === Głównymi rzekami wykorzystywanymi do spływów są '''Supraśl''' i '''Sokołda'''. Sokołda przepływa przez jedne z bardziej odludnych fragmentów puszczy; wyznaczony szlak kajakowy prowadzi m.in. przez okolice Dworzyska, Kopnej Góry, Sokołdy i Surażkowa do ujścia do Supraśli. Warunki na małych rzekach leśnych zależą od poziomu wody. Mogą występować zwalone drzewa, płycizny oraz inne naturalne przeszkody, dlatego przed spływem warto sprawdzić aktualne warunki. === Obserwacja przyrody === Największe szanse na obserwowanie zwierząt są rano i pod wieczór, z dala od uczęszczanych dróg. Żubry występują na wolności, ale ich poszukiwanie nie powinno polegać na schodzeniu ze szlaków ani zbliżaniu się do stada. Pewnym miejscem zobaczenia żubrów jest Zagroda Pokazowa w Kopnej Górze, choć ze względu na dużą powierzchnię wybiegu zwierzęta mogą okresowo przebywać w lesie poza zasięgiem wzroku. == Zakupy == W miejscowościach na obrzeżach puszczy można kupić drobne pamiątki i lokalne produkty, w tym miód. Większy wybór sklepów i centrów handlowych znajduje się w [[Białystok|Białymstoku]]. == Wyżywienie i kulinaria == Największy wybór restauracji, kawiarni i barów znajduje się w [[Supraśl]]u. Lokale działają również w Czarnej Białostockiej, Krynkach, Gródku i większych miejscowościach na obrzeżach puszczy. W regionie warto spróbować potraw charakterystycznych dla kuchni podlaskiej i pogranicza, takich jak babka ziemniaczana, kiszka ziemniaczana, kartacze i pierogi. We wschodniej części regionu, zwłaszcza podczas wycieczki w stronę Kruszynian, można również spróbować kuchni tatarskiej. W lokalnej kuchni spotyka się również produkty kojarzone z regionem leśnym, takie jak grzyby, owoce leśne, ryby i dziczyzna. W głębi puszczy punktów gastronomicznych praktycznie nie ma, dlatego na dłuższą wycieczkę pieszą lub rowerową należy zabrać własny prowiant i wodę. == Rozrywka == Osoby szukające większego wyboru wieczornych lokali i wydarzeń powinny kierować się do [[Białystok|Białegostoku]]. == Noclegi == Największa baza noclegowa znajduje się w [[Supraśl]]u – działają tu hotele, pensjonaty, apartamenty i gospodarstwa agroturystyczne. Mniejsze obiekty noclegowe i gospodarstwa agroturystyczne można znaleźć również w okolicach Sokołdy, Kopnej Góry, Krynek, Gródka i Czarnej Białostockiej. W regionie można znaleźć także kempingi i pola namiotowe; przed przyjazdem warto sprawdzić ich aktualną dostępność i sezon otwarcia. Osoby planujące kilkudniowe wycieczki rowerowe powinny wcześniej sprawdzić rozmieszczenie noclegów. W centralnych partiach kompleksu leśnego praktycznie nie ma miejscowości ani usług turystycznych. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2065 |long = 23.3365 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3, Supraśl |url = https://pkpk.pl |dodatkowe informacje = Informacje dotyczące parku krajobrazowego, ochrony przyrody, szlaków i walorów przyrodniczych Puszczy Knyszyńskiej. }} W planowaniu wycieczek przydatne są również strony poszczególnych nadleśnictw: Supraśl, Krynki, Knyszyn, Czarna Białostocka i Waliły. Informują one m.in. o obiektach turystycznych, ścieżkach edukacyjnych, miejscach postoju oraz czasowych zakazach wstępu do lasu. == Bezpieczeństwo == Puszcza Knyszyńska jest rozległym kompleksem leśnym, a część szlaków prowadzi przez tereny słabo zaludnione. Przed dłuższą wycieczką warto pobrać mapę do pracy offline; w niektórych miejscach zasięg sieci komórkowych może być słabszy. Wiosną i latem występują kleszcze i liczne komary. Wskazane są zakryte buty i odzież oraz środek odstraszający owady. Po opadach drogi i ścieżki biegnące przez obniżenia terenu mogą być podmokłe. Na mniej uczęszczane trasy warto zabrać nieprzemakalne obuwie. W rezerwatach należy poruszać się po udostępnionych szlakach i ścieżkach. Okresowo mogą obowiązywać czasowe zakazy wstępu związane m.in. z zagrożeniem pożarowym, pracami leśnymi albo uszkodzeniem infrastruktury – należy respektować informacje i oznakowanie Lasów Państwowych. Żubrów spotkanych na wolności nie wolno podchodzić ani dokarmiać. Należy zachować duży dystans i umożliwić zwierzęciu swobodne odejście. == Gdzie dalej == * '''[[Białystok]]''' – największe miasto regionu i główny węzeł komunikacyjny, bezpośrednio sąsiadujący z puszczą. * '''[[Kruszyniany]]''' – wieś tatarska na wschód od puszczy, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem; można ją połączyć z wizytą w Krynkach i Poczopku. * '''[[Bohoniki]]''' – druga z najbardziej znanych miejscowości związanych z Tatarami polskimi. * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko na zachód od Puszczy Knyszyńskiej. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – rozległe bagna i ostoja ptaków położone na północny zachód od puszczy. * '''[[Białowieski Park Narodowy]]''' i Puszcza Białowieska – kolejny duży kompleks leśny województwa podlaskiego, położony na południowy wschód od Białegostoku. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.25|23.43}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] hqvnovwlof6z6ix6mul3lho7a1fz6ry 158429 158425 2026-08-24T09:03:58Z KrzysztofPoplawski 4279 /* Miejscowości */ 158429 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg}} {{Region infobox |nazwa = Puszcza Knyszyńska |nazwa oryginalna = |grafika = Puszcza Knyszyńska by Kamil Kołosowski.jpg |opis = Puszcza Knyszyńska |lokalizacja = |flaga = |herb = |państwo = [[Polska]] |stolica = |powierzchnia = |lud = |język = polski |prefiks = |kod samochodowy = |kod pocztowy = |www = https://pkpk.pl }} {{Mapframe|53.25|23.43|zoom=9|height=450|width=450}} '''Puszcza Knyszyńska''' – rozległy kompleks leśny w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], położony na północ i wschód od [[Białystok|Białegostoku]], pomiędzy okolicami Knyszyna, Czarnej Białostockiej, Sokółki, Krynek i Gródka. Jest jednym z najważniejszych obszarów przyrodniczych północno-wschodniej Polski. Dużą część puszczy obejmuje Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej. Głównym ośrodkiem turystycznym regionu jest [[Supraśl]], położony praktycznie wewnątrz kompleksu leśnego. Puszcza nadaje się przede wszystkim do turystyki pieszej i rowerowej, obserwacji przyrody oraz spokojnego wypoczynku. Do najciekawszych miejsc należą rezerwat Krzemianka, Kopna Góra z arboretum i zagrodą żubrów oraz Silvarium w Poczopku. == Charakterystyka == Puszcza Knyszyńska zajmuje znaczną część Wysoczyzny Białostockiej. Jej krajobraz jest znacznie bardziej urozmaicony niż mogłoby sugerować określenie „puszcza nizinna” – występują tu wzgórza morenowe, doliny niewielkich rzek, liczne źródliska, tereny podmokłe i torfowiska. Przez puszczę przepływa rzeka '''Supraśl''' wraz z licznymi dopływami. Sieć strumieni, mokradeł i torfowisk jest jednym z charakterystycznych elementów jej krajobrazu. [[Plik:Błękitna rzeka Supraśl 2.jpg|thumb|Rzeka Supraśl w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej]] Dużą część kompleksu leśnego stanowią bory sosnowe i sosnowo-świerkowe. Charakterystyczna jest tzw. sosna supraska – lokalny ekotyp sosny zwyczajnej. Obok lasów iglastych występują lasy liściaste, łęgi, olsy, bagna i trzęsawiska. Roślinność puszczy ma wyraźne cechy borealne. W puszczy żyją m.in. żubry, łosie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wilki i rysie. Spotkanie żubra na wolności jest możliwe, szczególnie we wschodniej i południowo-wschodniej części kompleksu, jednak nie należy traktować go jako gwarantowanej atrakcji turystycznej. [[Plik:2020 żubry 04.jpg|thumb|Stado dzikich żubrów żerujące na skraju Puszczy Knyszyńskiej]] Od XIV wieku puszcza należała do terenów łowieckich polsko-litewskich monarchów. Od XVII wieku na jej wschodnich obrzeżach osiedlali się Tatarzy; ich dziedzictwo kulturowe zachowało się m.in. w [[Kruszyniany|Kruszynianach]] i [[Bohoniki|Bohonikach]], gdzie znajdują się drewniane meczety. Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego utworzono w 1988 roku. Obejmuje ponad 72 tys. ha lasów i dolin rzecznych, jednak granice samego kompleksu leśnego są szersze niż granice parku krajobrazowego. Puszcza jest rozległa – odległość pomiędzy atrakcjami po jej przeciwległych stronach może przekraczać kilkadziesiąt kilometrów. Przy pobycie jednodniowym najlepiej wybrać jeden z rejonów: Supraśl–Kopna Góra, Poczopek–Krynki albo zachodnią część puszczy z rezerwatem Krzemianka. === Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej === [[Plik:Park_Krajobrazowy_Puszczy_Knyszyńskiej_w_okolicy_Kołodna.jpg|mały|Las w okolicy Kołodna w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej]] Park utworzono w 1988 roku dla ochrony najcenniejszej, centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Obecnie zajmuje 72 860,17 ha, a otaczająca go otulina 53 827,54 ha. Jest jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Siedziba dyrekcji znajduje się w [[Supraśl|Supraślu]]. Park ma przede wszystkim charakter leśny – lasy i zadrzewienia zajmują około 85% jego powierzchni. Charakterystyczne są rozległe bory sosnowe i świerkowe, torfowiska, obszary źródliskowe oraz doliny niewielkich rzek i strumieni. Ukształtowanie terenu jest, jak na nizinną część Polski, dość urozmaicone: występują tu wzgórza morenowe, obniżenia wytopiskowe i głęboko wcięte doliny rzeczne. Duża liczba źródeł i terenów podmokłych oraz obecność gatunków związanych z chłodniejszym klimatem nadają puszczy wyraźnie borealny charakter. W granicach parku i jego otuliny znajduje się ponad 20 rezerwatów przyrody. Do najbardziej interesujących z punktu widzenia turysty należą [[Rezerwat przyrody Krzemianka|Krzemianka]] z udostępnioną ścieżką i drewnianymi kładkami przez tereny podmokłe, '''Woronicza''' w sąsiedztwie Kopnej Góry, rozległy rezerwat '''Budzisk''', leśno-torfowiskowe '''Surażkowo''' i '''Stare Biele''' oraz chroniący starodrzew '''Krasne'''. Nie wszystkie rezerwaty są udostępnione do swobodnego zwiedzania – przed wejściem należy zwrócić uwagę na oznakowanie i przebieg wyznaczonych szlaków. [[Plik:Podlaskie - Czarna Białostocka - Budzisk - NW - strumień.JPG|thumb|Strumień w rezerwacie przyrody Budzisk]] Park jest dobrym terenem do turystyki pieszej i rowerowej. Gęsta sieć dróg leśnych umożliwia tworzenie tras między [[Supraśl|Supraślem]], Czarną Białostocką, Kopną Górą, Sokołdą, Poczopkiem, Krynkami, Gródkiem i Królowym Mostem. Przez jego teren prowadzą znakowane szlaki piesze i rowerowe, w tym odcinki szlaku [[Green Velo]]. Rzeki '''Supraśl''' i '''Sokołda''' są wykorzystywane również do turystyki kajakowej. Wstęp na teren parku krajobrazowego jest bezpłatny i, w odróżnieniu od parku narodowego, nie ma tu bram ani jednego wyznaczonego obszaru zwiedzania. Poszczególne części puszczy najlepiej poznawać z kilku punktów wypadowych. Dla osób odwiedzających region po raz pierwszy najbardziej dostępne są okolice Supraśla, Kopnej Góry z arboretum i zagrodą żubrów, rezerwat Krzemianka oraz Poczopek z Silvarium. Na drogach leśnych obowiązują ograniczenia ruchu samochodowego, a w rezerwatach dodatkowe zasady ochrony przyrody. == Dojazd == Głównym regionalnym węzłem komunikacyjnym jest [[Białystok]]. Jako punkty wejściowe do puszczy dobrze sprawdzają się przede wszystkim [[Supraśl]] od strony południowej oraz [[Knyszyn]] od strony zachodniej. === Pociągiem === Najważniejszym węzłem kolejowym dla odwiedzających Puszczę Knyszyńską jest [[Białystok]]. Stąd dalszą podróż można kontynuować autobusem, rowerem lub samochodem. Do zachodniej części puszczy można również dojechać pociągiem do '''Czarnej Białostockiej'''. Stacja jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczek rowerowych w zachodniej i północnej części kompleksu. W sezonie turystycznym bywają uruchamiane pociągi regionalne na trasie Białystok – Waliły. Waliły mogą być punktem rozpoczęcia wycieczek po południowo-wschodniej części puszczy. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład, ponieważ połączenie ma charakter sezonowy. === Samochodem === Najłatwiejszy dojazd od strony Białegostoku prowadzi: * drogą wojewódzką nr 676 przez Supraśl w kierunku Kopnej Góry, Poczopka i Krynek, * drogą krajową nr 8 w kierunku Augustowa – do zachodniej części puszczy i rezerwatu Krzemianka, * drogą krajową nr 65 w kierunku Bobrownik i Gródka – do południowo-wschodniej części puszczy. Nie wszystkie drogi widoczne na mapach są dostępne dla samochodów. Wiele dróg leśnych ma zakaz ruchu pojazdów silnikowych. Samochód najlepiej pozostawiać na wyznaczonych parkingach i miejscach postoju. === Autobusem === Z Białegostoku do [[Supraśl]]a kursują autobusy PKS Nova, m.in. linie 500 i 500A. Supraśl jest najłatwiej dostępną komunikacją publiczną bazą do zwiedzania puszczy. W sezonie letnim mogą być uruchamiane dodatkowe połączenia turystyczne z Białegostoku przez Supraśl i Kopną Górę w kierunku Poczopka i Krynek, m.in. w ramach tzw. Turystycznej Ósemki. Są to połączenia sezonowe, dlatego przed wyjazdem należy sprawdzić aktualny rozkład. === Rowerem === Do puszczy można wygodnie wjechać rowerem z Białegostoku. Jednym z głównych korytarzy turystyki rowerowej jest szlak Green Velo. Popularne są również trasy przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. == Transport == Do miejscowości położonych na obrzeżach puszczy można dotrzeć transportem publicznym, jednak przemieszczanie się pomiędzy atrakcjami położonymi w głębi kompleksu jest znacznie trudniejsze. Najbardziej uniwersalnymi środkami transportu są samochód i rower. Do pieszych wędrówek warto wybierać konkretne rejony i rozpoczynać trasę z jednego z parkingów lub miejscowości. Na wielu drogach leśnych obowiązuje zakaz ruchu samochodów, natomiast są one dostępne pieszo i rowerem. Po długotrwałych opadach część dróg gruntowych może być błotnista lub trudno przejezdna. == Warto zobaczyć == === Miejscowości === * '''[[Supraśl]]''' – najważniejszy ośrodek turystyczny Puszczy Knyszyńskiej. Uzdrowisko z monasterem Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy, Muzeum Ikon, zabytkową zabudową i rozbudowaną bazą gastronomiczną i noclegową. Dobry punkt wypadowy do centralnej części puszczy. * '''[[Knyszyn]]''' – miasto po zachodniej stronie regionu i jeden z punktów dojazdowych do Puszczy Knyszyńskiej. * '''[[Wasilków]]''' – miasto na południowo-zachodnim obrzeżu regionu. * '''[[Czarna Białostocka]]''' – miasto na zachodnim skraju puszczy, mające połączenie kolejowe z Białymstokiem. Dobry punkt startowy dla wycieczek rowerowych. * '''[[Krynki]]''' – niewielkie miasto na wschodnim obrzeżu puszczy, o interesującym, promienistym układzie ulic. Baza do zwiedzania wschodniej części regionu oraz pobliskich Kruszynian. * '''[[Sokółka]]''' – miasto na północno-wschodnim obrzeżu regionu. * '''Gródek''' – miejscowość na południowo-wschodnim obrzeżu kompleksu leśnego. * '''[[Michałowo]]''' – miasto na południowo-wschodnim obrzeżu regionu. * '''[[Królowy Most]]''' – niewielka miejscowość w południowej części puszczy, położona wśród lasów i wzgórz. Znajdują się tutaj cerkiew św. Anny i katolicka kaplica św. Anny. * '''Sokołda''' – niewielka osada w centralnej części puszczy nad rzeką Sokołdą; w okolicy znajdują się szlaki piesze i rowerowe oraz obiekty związane z historią regionu. * '''[[Poczopek]]''' – osada leśna pomiędzy Kopną Górą i Krynkami, znana przede wszystkim z kompleksu edukacyjnego Silvarium. === Przyroda i obiekty edukacyjne === {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Krzemianka |lat = 53.28353 |long = 23.11159 |adres = przy DK8, okolice Rybnik |url = https://www.gov.pl/web/rdos-bialystok/rezerwat-przyrody-krzemianka |godziny = dostępny przez cały rok |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Jeden z najciekawszych i najłatwiej dostępnych rezerwatów Puszczy Knyszyńskiej. Przez zabagnioną dolinę Krzemianki i obszary źródliskowe prowadzi ścieżka z długim odcinkiem drewnianej kładki. Po modernizacji zakończonej w 2024 roku znajdują się tu m.in. dwie platformy widokowe i tablice edukacyjne. Na trasie można zobaczyć również pozostałości prehistorycznych kopalni krzemienia sprzed około 3000 lat. Kładkę przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Przy wejściu znajduje się miejsce postojowe. }} [[Plik:Puszcza Knyszyńska rezerwat przyrody Krzemianka.jpg|thumb|Kładka w rezerwacie Krzemianka]] {{Listing |type = see |name = Arboretum w Kopnej Górze |lat = 53.25072 |long = 23.48071 |adres = Kopna Góra |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/arboretum-w-kopnej-gorze |godziny = 1 IV–30 IX codziennie 9:00–19:00 |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Ogród dendrologiczny Nadleśnictwa Supraśl założony w 1988 roku. Na powierzchni około 26 ha prezentowane są zarówno siedliska charakterystyczne dla Puszczy Knyszyńskiej, jak i około 350 gatunków i odmian drzew i krzewów. Są tu alejki spacerowe, stawy, wiata i plac zabaw. Szczególnie efektownie wygląda wiosną, podczas kwitnienia azalii i różaneczników. }} [[Plik:Kopna Gora Arboretum 17.jpg|thumb|Arboretum w Kopnej Górze]] {{Listing |type = see |name = Zagroda Pokazowa Żubrów w Kopnej Górze |lat = 53.255654 |long = 23.481286 |adres = Kopna Góra |telefon = +48 887 260 015 |url = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/zagroda-pokazowa-zubrow |godziny = IV–IX 10:00–18:00, X–III 9:00–16:00; nieczynne w poniedziałki; ostatnie wejście 30 min przed zamknięciem |cena = wstęp bezpłatny |dodatkowe informacje = Udostępniona zwiedzającym w 2024 roku zagroda o powierzchni około 20 ha. Żubry można obserwować z dwóch wież widokowych oraz z kładek nad przejściami łączącymi poszczególne sektory zagrody. Jedna z wież ma windę. Zwierzęta mają możliwość ukrycia się w lesie, dlatego nie zawsze są dobrze widoczne. Na teren zagrody nie wolno wprowadzać psów ani wjeżdżać rowerami. }} {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Woronicza |lat = 53.25681 |long = 23.48450 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Leśny rezerwat położony bezpośrednio przy kompleksie Kopnej Góry. Chroni dolinę niewielkiej rzeki Woroniczy i otaczające ją lasy oraz urozmaiconą rzeźbę polodowcową. Przez rezerwat prowadzi ścieżka rozpoczynająca się w pobliżu arboretum. Można połączyć jego zwiedzanie z wizytą w arboretum i zagrodzie żubrów. }} {{Listing |type = see |name = Silvarium w Poczopku |lat = 53.26583 |long = 23.63833 |adres = Poczopek 6D |url = https://krynki.bialystok.lasy.gov.pl/lesny-kompleks-promocyjny-xxxxxxxx-/-/asset_publisher/kCS6/content/silvarium-ogrod-lesny |godziny = 9:00–17:00 |cena = bezpłatnie |dodatkowe informacje = Rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. Obejmuje ścieżki przyrodnicze, stawy, mostki, zegary słoneczne, Park Megalitów, Galerię na Skraju Puszczy oraz obiekty poświęcone zwierzętom i gospodarce leśnej. Dobre miejsce dla rodzin z dziećmi oraz jako początek krótszych tras pieszych po wschodniej części puszczy. }} [[Plik:Puszcza Knyszynska wejscie do Silvarium 2.jpg|thumb|Silvarium w Poczopku]] [[Plik:Podlaskie - Szudziałowo - Poczopek - Silvarium 20120317 05 staw pano.jpg|thumb|Staw na Poczopkówce w Silvarium w Poczopku]] === Inne ciekawe miejsca === [[Plik:Podlaskie - Dobrzyniewo Duze - rezerwat Kulikówka - strumien.jpg|thumb|Strumień w rezerwacie przyrody Kulikówka]] {{Listing |type = see |name = Kopna Góra |lat = 53.2510 |long = 23.4820 |dodatkowe informacje = Jeden z najlepszych punktów na rozpoczęcie zwiedzania centralnej części Puszczy Knyszyńskiej. Na niewielkim obszarze znajdują się arboretum, zagroda żubrów, rezerwat Woronicza i Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej. W sąsiedztwie znajduje się także miejsce związane z bitwą pod Sokołdą z 1831 roku. }} {{Listing |type = see |name = Małe Muzeum Historyczne Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.25050 |long = 23.48350 |adres = Kopna Góra |dodatkowe informacje = Niewielka ekspozycja poświęcona historii Puszczy Knyszyńskiej i wydarzeniom związanym z okolicą Kopnej Góry i Sokołdy. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny udostępniania. }} [[Plik:Podlaskie - Gródek - Puszcza Knyszyńska Wyżary - Zbiornik Wyżary 20120428 02 pano.jpg|thumb|Zbiornik retencyjny Wyżary na rzece Radulince w gminie Gródek]] == Aktywny wypoczynek == === Turystyka piesza === Puszcza ma gęstą sieć dróg leśnych, znakowanych szlaków oraz krótszych ścieżek edukacyjnych. Na pierwszy pobyt szczególnie nadają się: * ścieżka przez rezerwat Krzemianka, * trasy wokół Kopnej Góry i rezerwatu Woronicza, * ścieżki rozpoczynające się przy Silvarium w Poczopku, * okolice Supraśla, Surażkowa i Cieliczanki, * trasy w rejonie Królowego Mostu. W centralnej części puszczy odległości pomiędzy miejscowościami są znaczne. Na dłuższą wycieczkę należy zabrać wodę i prowiant. === Rower === Puszcza Knyszyńska jest bardzo dobrym terenem do turystyki rowerowej. Większość tras prowadzi drogami leśnymi, szutrowymi i lokalnymi drogami asfaltowymi. Przez region przebiega trasa '''Green Velo'''. Z Białegostoku można m.in. urządzić wycieczkę przez Ogrodniczki, Supraśl, Cieliczankę i Królowy Most. Liczne drogi leśne umożliwiają budowanie własnych pętli pomiędzy Supraślem, Kopną Górą, Sokołdą i Poczopkiem. Najbardziej uniwersalny jest rower trekkingowy, gravelowy lub górski. Po intensywnych opadach niektóre leśne drogi mogą być silnie piaszczyste albo błotniste. Do Zagrody Pokazowej Żubrów rowerem wjeżdżać nie wolno – należy pozostawić go przed obiektem. Różnice wysokości na większości obszaru puszczy są niewielkie, dlatego wiele tras pieszych i rowerowych nadaje się również dla mniej doświadczonych turystów. Trudność konkretnej trasy może jednak zależeć od nawierzchni, błota, piachu i długości odcinka. === Kajaki === Głównymi rzekami wykorzystywanymi do spływów są '''Supraśl''' i '''Sokołda'''. Sokołda przepływa przez jedne z bardziej odludnych fragmentów puszczy; wyznaczony szlak kajakowy prowadzi m.in. przez okolice Dworzyska, Kopnej Góry, Sokołdy i Surażkowa do ujścia do Supraśli. Warunki na małych rzekach leśnych zależą od poziomu wody. Mogą występować zwalone drzewa, płycizny oraz inne naturalne przeszkody, dlatego przed spływem warto sprawdzić aktualne warunki. === Obserwacja przyrody === Największe szanse na obserwowanie zwierząt są rano i pod wieczór, z dala od uczęszczanych dróg. Żubry występują na wolności, ale ich poszukiwanie nie powinno polegać na schodzeniu ze szlaków ani zbliżaniu się do stada. Pewnym miejscem zobaczenia żubrów jest Zagroda Pokazowa w Kopnej Górze, choć ze względu na dużą powierzchnię wybiegu zwierzęta mogą okresowo przebywać w lesie poza zasięgiem wzroku. == Zakupy == W miejscowościach na obrzeżach puszczy można kupić drobne pamiątki i lokalne produkty, w tym miód. Większy wybór sklepów i centrów handlowych znajduje się w [[Białystok|Białymstoku]]. == Wyżywienie i kulinaria == Największy wybór restauracji, kawiarni i barów znajduje się w [[Supraśl]]u. Lokale działają również w Czarnej Białostockiej, Krynkach, Gródku i większych miejscowościach na obrzeżach puszczy. W regionie warto spróbować potraw charakterystycznych dla kuchni podlaskiej i pogranicza, takich jak babka ziemniaczana, kiszka ziemniaczana, kartacze i pierogi. We wschodniej części regionu, zwłaszcza podczas wycieczki w stronę Kruszynian, można również spróbować kuchni tatarskiej. W lokalnej kuchni spotyka się również produkty kojarzone z regionem leśnym, takie jak grzyby, owoce leśne, ryby i dziczyzna. W głębi puszczy punktów gastronomicznych praktycznie nie ma, dlatego na dłuższą wycieczkę pieszą lub rowerową należy zabrać własny prowiant i wodę. == Rozrywka == Osoby szukające większego wyboru wieczornych lokali i wydarzeń powinny kierować się do [[Białystok|Białegostoku]]. == Noclegi == Największa baza noclegowa znajduje się w [[Supraśl]]u – działają tu hotele, pensjonaty, apartamenty i gospodarstwa agroturystyczne. Mniejsze obiekty noclegowe i gospodarstwa agroturystyczne można znaleźć również w okolicach Sokołdy, Kopnej Góry, Krynek, Gródka i Czarnej Białostockiej. W regionie można znaleźć także kempingi i pola namiotowe; przed przyjazdem warto sprawdzić ich aktualną dostępność i sezon otwarcia. Osoby planujące kilkudniowe wycieczki rowerowe powinny wcześniej sprawdzić rozmieszczenie noclegów. W centralnych partiach kompleksu leśnego praktycznie nie ma miejscowości ani usług turystycznych. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej |lat = 53.2065 |long = 23.3365 |adres = ul. abp. gen. Mirona Chodakowskiego 3, Supraśl |url = https://pkpk.pl |dodatkowe informacje = Informacje dotyczące parku krajobrazowego, ochrony przyrody, szlaków i walorów przyrodniczych Puszczy Knyszyńskiej. }} W planowaniu wycieczek przydatne są również strony poszczególnych nadleśnictw: Supraśl, Krynki, Knyszyn, Czarna Białostocka i Waliły. Informują one m.in. o obiektach turystycznych, ścieżkach edukacyjnych, miejscach postoju oraz czasowych zakazach wstępu do lasu. == Bezpieczeństwo == Puszcza Knyszyńska jest rozległym kompleksem leśnym, a część szlaków prowadzi przez tereny słabo zaludnione. Przed dłuższą wycieczką warto pobrać mapę do pracy offline; w niektórych miejscach zasięg sieci komórkowych może być słabszy. Wiosną i latem występują kleszcze i liczne komary. Wskazane są zakryte buty i odzież oraz środek odstraszający owady. Po opadach drogi i ścieżki biegnące przez obniżenia terenu mogą być podmokłe. Na mniej uczęszczane trasy warto zabrać nieprzemakalne obuwie. W rezerwatach należy poruszać się po udostępnionych szlakach i ścieżkach. Okresowo mogą obowiązywać czasowe zakazy wstępu związane m.in. z zagrożeniem pożarowym, pracami leśnymi albo uszkodzeniem infrastruktury – należy respektować informacje i oznakowanie Lasów Państwowych. Żubrów spotkanych na wolności nie wolno podchodzić ani dokarmiać. Należy zachować duży dystans i umożliwić zwierzęciu swobodne odejście. == Gdzie dalej == * '''[[Białystok]]''' – największe miasto regionu i główny węzeł komunikacyjny, bezpośrednio sąsiadujący z puszczą. * '''[[Kruszyniany]]''' – wieś tatarska na wschód od puszczy, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem; można ją połączyć z wizytą w Krynkach i Poczopku. * '''[[Bohoniki]]''' – druga z najbardziej znanych miejscowości związanych z Tatarami polskimi. * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko na zachód od Puszczy Knyszyńskiej. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – rozległe bagna i ostoja ptaków położone na północny zachód od puszczy. * '''[[Białowieski Park Narodowy]]''' i Puszcza Białowieska – kolejny duży kompleks leśny województwa podlaskiego, położony na południowy wschód od Białegostoku. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.25|23.43}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] dwkzrk50k3peicnwkqjqxga9944308g 0 19354 158416 2026-08-24T05:53:54Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Podlasie, Kruszyniany, najstarszy drewniany meczet muzułmański na terenie Polski 04.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Kruszyniany |nazwa oryginalna = |widok = Kruszyniany Mosque.jpg |opis = Meczet w Kruszynianach |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks…” 158416 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Podlasie, Kruszyniany, najstarszy drewniany meczet muzułmański na terenie Polski 04.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Kruszyniany |nazwa oryginalna = |widok = Kruszyniany Mosque.jpg |opis = Meczet w Kruszynianach |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-120 |www = }} {{Mapframe|53.18056|23.81500|zoom=15|height=400}} '''Kruszyniany''' – niewielka wieś w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w gminie Krynki, położona na wschodnim skraju [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]], kilka kilometrów od granicy z Białorusią. Jest jednym z najważniejszych ośrodków kultury [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]] i jednym z głównych punktów [[Podlaski Szlak Tatarski|Podlaskiego Szlaku Tatarskiego]]. Najważniejszymi zabytkami są drewniany meczet i znajdujący się w jego pobliżu mizar – czynny cmentarz muzułmański. Wraz z analogicznym zespołem w [[Bohoniki|Bohonikach]] zostały uznane za pomnik historii. Kruszyniany są także jednym z najlepszych miejsc w Polsce do poznania tradycyjnej kuchni tatarskiej. == Charakterystyka == Wieś powstała jeszcze przed osadnictwem tatarskim. Jej zachowany układ przestrzenny wykształcił się od XVI do XIX wieku i jest objęty ochroną konserwatorską. W 1679 roku król Jan III Sobieski nadał Kruszyniany oraz pobliskie ziemie pułkownikowi Samuelowi Murzie Krzeczowskiemu i jego żołnierzom tatarskim jako rekompensatę m.in. za zaległy żołd. Od tego czasu miejscowość stała się jednym z najważniejszych ośrodków osadnictwa Tatarów na Podlasiu. Współczesne Kruszyniany są bardzo małą miejscowością. Najważniejsze atrakcje znajdują się blisko siebie, dlatego samą wieś można poznać pieszo w ciągu kilku godzin. Warto jednak zarezerwować więcej czasu na zwiedzanie meczetu, posiłek w restauracji tatarskiej oraz wycieczkę po okolicznych lasach. == Dojazd == === Samochodem === Z [[Białystok|Białegostoku]] najwygodniej jechać przez [[Supraśl]], Kopną Górę i [[Krynki]]. Odległość wynosi około 56 km. Z Krynek do Kruszynian jest około 10 km. Od strony [[Sokółka|Sokółki]] można dojechać przez Szudziałowo i Krynki. Droga prowadzi przez słabo zaludnione tereny i fragmenty Puszczy Knyszyńskiej. Przy meczecie i obiektach turystycznych znajdują się miejsca umożliwiające pozostawienie samochodu. W sezonowe weekendy, szczególnie podczas imprez tatarskich, ruch może być większy. === Autobusem === {{Listing |type = go |name = Linia Sokółka – Kruszyniany |url = https://krynki.pl/strona-3829-komunikacja_autobusowa.html |dodatkowe informacje = W dni robocze kursują autobusy z Sokółki przez Szudziałowo i Krynki do Kruszynian. Liczba kursów jest niewielka, dlatego przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualny rozkład. }} {{Listing |type = go |name = Turystyczna Ósemka – trasa A2 |url = https://turystyczna8.podlaskie.travel/trasa-a/ |dodatkowe informacje = Sezonowe połączenie Białystok – Wasilków – Supraśl – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku zaplanowano trzy odjazdy dziennie: 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny kosztuje 20 zł, a z miejscem na rower 25 zł. }} === Pociągiem === W Kruszynianach '''nie ma stacji kolejowej'''. Jednym z praktycznych wariantów jest dojazd pociągiem do [[Sokółka|Sokółki]], a następnie autobusem przez Krynki. Więcej połączeń kolejowych ma [[Białystok]], skąd w sezonie można kontynuować podróż autobusem turystycznym. === Rowerem === Kruszyniany są dobrym celem dłuższej wycieczki rowerowej po wschodniej części Puszczy Knyszyńskiej. Do miejscowości prowadzą m.in. znakowane szlaki tatarskie. Możliwa jest również całodniowa pętla z [[Supraśl]]a przez Kopną Górę, Poczopek i Kruszyniany, częściowo drogami leśnymi. == Transport == Wieś jest niewielka i najlepiej poruszać się po niej pieszo. Meczet, Centrum Kultury Tatarów i Tatarska Jurta znajdują się w jednym skupisku, a mizar leży kilkaset metrów dalej. Do cerkwi św. Anny można dojść pieszo w około 10 minut. Na Szlak Ekumeniczny i nad zalew Ozierany najlepiej wybrać się pieszo lub rowerem. == Warto zobaczyć == {{Listing |type = see |name = Meczet w Kruszynianach |lat = 53.17776 |long = 23.81375 |adres = Kruszyniany 62 |telefon = +48 502 543 871 |url = https://kruszyniany.com.pl/zwiedzanie/ |godziny = V–IX 9:00–19:00; poza sezonem po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym |cena = dorośli 15 zł; dzieci i młodzież szkolna 10 zł; grupy min. 20 osób – 10 zł/os. |dodatkowe informacje = Najstarszy zachowany drewniany meczet tatarski w Polsce, prawdopodobnie z końca XVIII wieku. Budynek przypomina miejscowe drewniane kościoły i cerkwie, ale dwie wieżyczki zwieńczają półksiężyce. Meczet nadal pełni funkcje religijne. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem. Przed wejściem należy zdjąć obuwie; wewnątrz obowiązuje zakaz fotografowania. Meczet wraz z mizarem jest od 2012 roku pomnikiem historii. }} [[Plik:Meczet w Kruszynianach front side.jpg|thumb|Meczet w Kruszynianach]] {{Listing |type = see |name = Mizar w Kruszynianach |lat = 53.17741 |long = 23.81730 |dodatkowe informacje = Zabytkowy i nadal użytkowany cmentarz muzułmański, założony w XVII wieku po osiedleniu się Tatarów. Leży około 300 m na wschód od meczetu, na porośniętym starymi drzewami wzgórzu. W starszej części zachowały się proste kamienne nagrobki z inskrypcjami m.in. po arabsku, polsku i rosyjsku. Wspólnie z meczetem tworzy pomnik historii. Jest to czynny cmentarz – należy zachowywać się odpowiednio do charakteru miejsca. }} [[Plik:Polska; Kruszyniany - Mizar.jpg|thumb|Nagrobek na mizarze w Kruszynianach]] {{Listing |type = see |name = Centrum Edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich |lat = 53.17736 |long = 23.81167 |adres = Kruszyniany 62 |telefon = +48 601 485 488 |url = https://centrumkruszyniany.pl/ |dodatkowe informacje = Ośrodek prowadzony przez społeczność tatarską. Mieści ekspozycję muzealną poświęconą historii, religii i kulturze Tatarów polskich. W zbiorach znajdują się m.in. fotografie, stare wydania Koranu, chamaiły, rękopisy i materiały dotyczące tatarskich rodów. Organizowane są także wydarzenia, warsztaty i spotkania poświęcone kulturze tatarskiej. Godziny udostępniania ekspozycji warto potwierdzić przed przyjazdem. }} {{Listing |type = see |name = Cerkiew św. Anny |lat = 53.18210 |long = 23.81930 |dodatkowe informacje = Niewielka prawosławna cerkiew cmentarna w północnej części wsi. Obecny murowany budynek wzniesiono w latach 1984–1985 po pożarze wcześniejszej drewnianej cerkwi z 1829 roku. Świątynię otacza prawosławny cmentarz. }} [[Plik:Cerkiew św. Anny w Kruszynianach 2018.jpg|thumb|Cerkiew św. Anny]] * '''Układ przestrzenny wsi''' – zachowany historyczny układ ruralistyczny Kruszynian, którego początki sięgają XVI wieku. Obok obiektów związanych z islamem i prawosławiem warto zwrócić uwagę na drewnianą zabudowę i charakterystyczny krajobraz niewielkiej podlaskiej wsi. == Aktywny wypoczynek == === Szlak Tatarski === Kruszyniany są jednym z najważniejszych punktów znakowanego [[Podlaski Szlak Tatarski|Szlaku Tatarskiego]]. * '''Szlak Tatarski Duży''' – zielony szlak o długości około 54 km prowadzący z [[Sokółka|Sokółki]] przez Bohoniki, Kamionkę Starą, Wierzchlesie, Talkowszczyznę, Górany i Nietupę do Kruszynian. * '''Szlak Tatarski Mały''' – niebieski szlak o długości około 19 km prowadzący z Kruszynian przez Józefowo i Królowe Stojło do Walił Stacji. Szlaki nadają się zarówno do wędrówki, jak i – na wielu odcinkach – do jazdy rowerem. === Szlak Ekumeniczny i zalew Ozierany === {{Listing |type = do |name = Szlak Ekumeniczny wokół zalewu Ozierany |lat = 53.18134 |long = 23.83164 |dodatkowe informacje = Przyrodniczo-historyczna trasa zaczynająca się około 1,5 km od Kruszynian. Ma około 5–6 km długości i prowadzi wokół zalewu Ozierany. Przy trasie ustawiono rzeźby i symbole nawiązujące do wielokulturowej historii okolicy – islamu, prawosławia, katolicyzmu i wcześniejszych wierzeń. Charakterystycznym punktem jest Góra Ekumeniczna z krzyżem katolickim, prawosławnym i kamieniem z półksiężycem. Przejście całej trasy zajmuje około 2–3 godz. }} {{Listing |type = do |name = Kosmata Góra |lat = 53.19730 |long = 23.79970 |dodatkowe informacje = Punkt widokowy około 2 km na północ od Kruszynian. Na wzgórzu ustawiono charakterystyczny słup z drogowskazami wskazującymi stolice europejskie. Można połączyć z wycieczką po okolicznych drogach leśnych. }} == Imprezy == W Kruszynianach organizowane są wydarzenia poświęcone kulturze Tatarów polskich, w tym '''Sabantuj''' – święto kultury tatarskiej łączące muzykę, taniec, pokazy tradycji i kuchnię. Terminy wydarzeń zmieniają się w poszczególnych latach, dlatego przed podróżą należy sprawdzić informacje Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej i Centrum Edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich. == Zakupy == Przy meczecie można kupić pamiątki związane z kulturą tatarską, m.in. pocztówki, przewodniki i drobne upominki. Kruszyniany nie są dobrym miejscem na większe zakupy. Prowiant, wodę i pozostałe potrzebne rzeczy najlepiej kupić wcześniej, np. w [[Krynki|Krynkach]]. == Gastronomia == Największą atrakcją kulinarną miejscowości jest kuchnia Tatarów polskich. Warto spróbować m.in. '''pierekaczewnika''' – wielowarstwowego ciasta z nadzieniem, wpisanego do unijnego rejestru Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności – a także kołdunów, kibinów, pieremiaczy, mantów i czak-czaka. {{Listing |type = eat |name = Tatarska Jurta |lat = 53.17770 |long = 23.81160 |adres = Kruszyniany 58 |telefon = +48 606 603 760 |url = https://www.kruszyniany.pl/ |godziny = zwykle wt.–nd. 11:00–17:00; przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny |dodatkowe informacje = Jedno z najbardziej znanych miejsc z kuchnią tatarską w Polsce, prowadzone przez rodzinę Bogdanowiczów. W menu znajdują się tradycyjne potrawy tatarskie, m.in. pierekaczewnik, kibiny, pieremiacze i kołduny. Pierwotny budynek spłonął w 2018 roku; po latach odbudowy nową Tatarską Jurtę oficjalnie otwarto w czerwcu 2026 roku. W weekendy i przy większych grupach warto wcześniej zarezerwować stolik. }} == Noclegi == Oferta noclegowa w samej wsi jest niewielka i opiera się przede wszystkim na gospodarstwach agroturystycznych i pokojach gościnnych. W sezonie warto rezerwować wcześniej. {{Listing |type = sleep |name = Zajazd Tatarski „Na Końcu Świata” |adres = Kruszyniany 32 |telefon = +48 796 944 285 |dodatkowe informacje = Agroturystyka w Kruszynianach. Dostępność i ceny należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} {{Listing |type = sleep |name = Kruszyniany 28a |adres = Kruszyniany 28a |telefon = +48 601 485 488 |dodatkowe informacje = Pokoje gościnne w miejscowości. Dostępność najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} Większy wybór noclegów znajduje się w [[Krynki|Krynkach]], [[Supraśl]]u i innych miejscowościach Puszczy Knyszyńskiej. == Bezpieczeństwo == Kruszyniany są położone bardzo blisko granicy polsko-białoruskiej. Sama wieś i główne atrakcje turystyczne są normalnie dostępne, jednak w pobliżu granicy mogą obowiązywać czasowe ograniczenia wstępu. Przed wycieczką pieszą lub rowerową w kierunku granicy należy sprawdzić aktualny zasięg strefy buforowej i stosować się do znaków oraz poleceń Straży Granicznej. Nie należy wchodzić na drogi i obszary objęte zakazem. Na szlakach leśnych przydatna jest mapa offline. Po opadach niektóre gruntowe drogi mogą być piaszczyste lub błotniste, a w sezonie występują kleszcze i komary. == Najbliższe okolice == * '''[[Krynki]]''' – około 10 km; niewielkie miasto o wielokulturowej historii, z cerkwią, kościołem, pozostałościami synagog i dużym cmentarzem żydowskim. * '''Poczopek''' – Silvarium, leśny kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. * '''[[Bohoniki]]''' – drugi najważniejszy ośrodek tatarski na Podlasiu, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem. * '''[[Supraśl]]''' – uzdrowisko w Puszczy Knyszyńskiej, z monasterem i Muzeum Ikon. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – rozległy kompleks leśny otaczający Kruszyniany od zachodu; dobre tereny do turystyki pieszej i rowerowej. * '''[[Tykocin]]''' – niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. Dojazd samochodem z Supraśla zajmuje około 50 minut. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Kruszynianach |telefon = +48 601 485 488 |url = https://kruszyniany.com.pl/ |dodatkowe informacje = Informacje o zwiedzaniu meczetu, wydarzeniach religijnych i kulturalnych oraz kontakt do przewodnika. }} {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.18056|23.81500}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] mwhf2rffqx761l3hb29dn27xzb5axw7 158424 158416 2026-08-24T06:39:09Z KrzysztofPoplawski 4279 /* Najbliższe okolice */ 158424 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Podlasie, Kruszyniany, najstarszy drewniany meczet muzułmański na terenie Polski 04.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Kruszyniany |nazwa oryginalna = |widok = Kruszyniany Mosque.jpg |opis = Meczet w Kruszynianach |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-120 |www = }} {{Mapframe|53.18056|23.81500|zoom=15|height=400}} '''Kruszyniany''' – niewielka wieś w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w gminie Krynki, położona na wschodnim skraju [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]], kilka kilometrów od granicy z Białorusią. Jest jednym z najważniejszych ośrodków kultury [[w:Tatarzy w Polsce|Tatarów polskich]] i jednym z głównych punktów [[Podlaski Szlak Tatarski|Podlaskiego Szlaku Tatarskiego]]. Najważniejszymi zabytkami są drewniany meczet i znajdujący się w jego pobliżu mizar – czynny cmentarz muzułmański. Wraz z analogicznym zespołem w [[Bohoniki|Bohonikach]] zostały uznane za pomnik historii. Kruszyniany są także jednym z najlepszych miejsc w Polsce do poznania tradycyjnej kuchni tatarskiej. == Charakterystyka == Wieś powstała jeszcze przed osadnictwem tatarskim. Jej zachowany układ przestrzenny wykształcił się od XVI do XIX wieku i jest objęty ochroną konserwatorską. W 1679 roku król Jan III Sobieski nadał Kruszyniany oraz pobliskie ziemie pułkownikowi Samuelowi Murzie Krzeczowskiemu i jego żołnierzom tatarskim jako rekompensatę m.in. za zaległy żołd. Od tego czasu miejscowość stała się jednym z najważniejszych ośrodków osadnictwa Tatarów na Podlasiu. Współczesne Kruszyniany są bardzo małą miejscowością. Najważniejsze atrakcje znajdują się blisko siebie, dlatego samą wieś można poznać pieszo w ciągu kilku godzin. Warto jednak zarezerwować więcej czasu na zwiedzanie meczetu, posiłek w restauracji tatarskiej oraz wycieczkę po okolicznych lasach. == Dojazd == === Samochodem === Z [[Białystok|Białegostoku]] najwygodniej jechać przez [[Supraśl]], Kopną Górę i [[Krynki]]. Odległość wynosi około 56 km. Z Krynek do Kruszynian jest około 10 km. Od strony [[Sokółka|Sokółki]] można dojechać przez Szudziałowo i Krynki. Droga prowadzi przez słabo zaludnione tereny i fragmenty Puszczy Knyszyńskiej. Przy meczecie i obiektach turystycznych znajdują się miejsca umożliwiające pozostawienie samochodu. W sezonowe weekendy, szczególnie podczas imprez tatarskich, ruch może być większy. === Autobusem === {{Listing |type = go |name = Linia Sokółka – Kruszyniany |url = https://krynki.pl/strona-3829-komunikacja_autobusowa.html |dodatkowe informacje = W dni robocze kursują autobusy z Sokółki przez Szudziałowo i Krynki do Kruszynian. Liczba kursów jest niewielka, dlatego przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualny rozkład. }} {{Listing |type = go |name = Turystyczna Ósemka – trasa A2 |url = https://turystyczna8.podlaskie.travel/trasa-a/ |dodatkowe informacje = Sezonowe połączenie Białystok – Wasilków – Supraśl – Kopna Góra – Poczopek – Kruszyniany. W sezonie 2026 autobusy kursują od 2 lipca do 30 sierpnia, od czwartku do niedzieli. Z Białegostoku zaplanowano trzy odjazdy dziennie: 8:30, 12:00 i 15:00. Bilet dzienny kosztuje 20 zł, a z miejscem na rower 25 zł. }} === Pociągiem === W Kruszynianach '''nie ma stacji kolejowej'''. Jednym z praktycznych wariantów jest dojazd pociągiem do [[Sokółka|Sokółki]], a następnie autobusem przez Krynki. Więcej połączeń kolejowych ma [[Białystok]], skąd w sezonie można kontynuować podróż autobusem turystycznym. === Rowerem === Kruszyniany są dobrym celem dłuższej wycieczki rowerowej po wschodniej części Puszczy Knyszyńskiej. Do miejscowości prowadzą m.in. znakowane szlaki tatarskie. Możliwa jest również całodniowa pętla z [[Supraśl]]a przez Kopną Górę, Poczopek i Kruszyniany, częściowo drogami leśnymi. == Transport == Wieś jest niewielka i najlepiej poruszać się po niej pieszo. Meczet, Centrum Kultury Tatarów i Tatarska Jurta znajdują się w jednym skupisku, a mizar leży kilkaset metrów dalej. Do cerkwi św. Anny można dojść pieszo w około 10 minut. Na Szlak Ekumeniczny i nad zalew Ozierany najlepiej wybrać się pieszo lub rowerem. == Warto zobaczyć == {{Listing |type = see |name = Meczet w Kruszynianach |lat = 53.17776 |long = 23.81375 |adres = Kruszyniany 62 |telefon = +48 502 543 871 |url = https://kruszyniany.com.pl/zwiedzanie/ |godziny = V–IX 9:00–19:00; poza sezonem po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym |cena = dorośli 15 zł; dzieci i młodzież szkolna 10 zł; grupy min. 20 osób – 10 zł/os. |dodatkowe informacje = Najstarszy zachowany drewniany meczet tatarski w Polsce, prawdopodobnie z końca XVIII wieku. Budynek przypomina miejscowe drewniane kościoły i cerkwie, ale dwie wieżyczki zwieńczają półksiężyce. Meczet nadal pełni funkcje religijne. Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem. Przed wejściem należy zdjąć obuwie; wewnątrz obowiązuje zakaz fotografowania. Meczet wraz z mizarem jest od 2012 roku pomnikiem historii. }} [[Plik:Meczet w Kruszynianach front side.jpg|thumb|Meczet w Kruszynianach]] {{Listing |type = see |name = Mizar w Kruszynianach |lat = 53.17741 |long = 23.81730 |dodatkowe informacje = Zabytkowy i nadal użytkowany cmentarz muzułmański, założony w XVII wieku po osiedleniu się Tatarów. Leży około 300 m na wschód od meczetu, na porośniętym starymi drzewami wzgórzu. W starszej części zachowały się proste kamienne nagrobki z inskrypcjami m.in. po arabsku, polsku i rosyjsku. Wspólnie z meczetem tworzy pomnik historii. Jest to czynny cmentarz – należy zachowywać się odpowiednio do charakteru miejsca. }} [[Plik:Polska; Kruszyniany - Mizar.jpg|thumb|Nagrobek na mizarze w Kruszynianach]] {{Listing |type = see |name = Centrum Edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich |lat = 53.17736 |long = 23.81167 |adres = Kruszyniany 62 |telefon = +48 601 485 488 |url = https://centrumkruszyniany.pl/ |dodatkowe informacje = Ośrodek prowadzony przez społeczność tatarską. Mieści ekspozycję muzealną poświęconą historii, religii i kulturze Tatarów polskich. W zbiorach znajdują się m.in. fotografie, stare wydania Koranu, chamaiły, rękopisy i materiały dotyczące tatarskich rodów. Organizowane są także wydarzenia, warsztaty i spotkania poświęcone kulturze tatarskiej. Godziny udostępniania ekspozycji warto potwierdzić przed przyjazdem. }} {{Listing |type = see |name = Cerkiew św. Anny |lat = 53.18210 |long = 23.81930 |dodatkowe informacje = Niewielka prawosławna cerkiew cmentarna w północnej części wsi. Obecny murowany budynek wzniesiono w latach 1984–1985 po pożarze wcześniejszej drewnianej cerkwi z 1829 roku. Świątynię otacza prawosławny cmentarz. }} [[Plik:Cerkiew św. Anny w Kruszynianach 2018.jpg|thumb|Cerkiew św. Anny]] * '''Układ przestrzenny wsi''' – zachowany historyczny układ ruralistyczny Kruszynian, którego początki sięgają XVI wieku. Obok obiektów związanych z islamem i prawosławiem warto zwrócić uwagę na drewnianą zabudowę i charakterystyczny krajobraz niewielkiej podlaskiej wsi. == Aktywny wypoczynek == === Szlak Tatarski === Kruszyniany są jednym z najważniejszych punktów znakowanego [[Podlaski Szlak Tatarski|Szlaku Tatarskiego]]. * '''Szlak Tatarski Duży''' – zielony szlak o długości około 54 km prowadzący z [[Sokółka|Sokółki]] przez Bohoniki, Kamionkę Starą, Wierzchlesie, Talkowszczyznę, Górany i Nietupę do Kruszynian. * '''Szlak Tatarski Mały''' – niebieski szlak o długości około 19 km prowadzący z Kruszynian przez Józefowo i Królowe Stojło do Walił Stacji. Szlaki nadają się zarówno do wędrówki, jak i – na wielu odcinkach – do jazdy rowerem. === Szlak Ekumeniczny i zalew Ozierany === {{Listing |type = do |name = Szlak Ekumeniczny wokół zalewu Ozierany |lat = 53.18134 |long = 23.83164 |dodatkowe informacje = Przyrodniczo-historyczna trasa zaczynająca się około 1,5 km od Kruszynian. Ma około 5–6 km długości i prowadzi wokół zalewu Ozierany. Przy trasie ustawiono rzeźby i symbole nawiązujące do wielokulturowej historii okolicy – islamu, prawosławia, katolicyzmu i wcześniejszych wierzeń. Charakterystycznym punktem jest Góra Ekumeniczna z krzyżem katolickim, prawosławnym i kamieniem z półksiężycem. Przejście całej trasy zajmuje około 2–3 godz. }} {{Listing |type = do |name = Kosmata Góra |lat = 53.19730 |long = 23.79970 |dodatkowe informacje = Punkt widokowy około 2 km na północ od Kruszynian. Na wzgórzu ustawiono charakterystyczny słup z drogowskazami wskazującymi stolice europejskie. Można połączyć z wycieczką po okolicznych drogach leśnych. }} == Imprezy == W Kruszynianach organizowane są wydarzenia poświęcone kulturze Tatarów polskich, w tym '''Sabantuj''' – święto kultury tatarskiej łączące muzykę, taniec, pokazy tradycji i kuchnię. Terminy wydarzeń zmieniają się w poszczególnych latach, dlatego przed podróżą należy sprawdzić informacje Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej i Centrum Edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich. == Zakupy == Przy meczecie można kupić pamiątki związane z kulturą tatarską, m.in. pocztówki, przewodniki i drobne upominki. Kruszyniany nie są dobrym miejscem na większe zakupy. Prowiant, wodę i pozostałe potrzebne rzeczy najlepiej kupić wcześniej, np. w [[Krynki|Krynkach]]. == Gastronomia == Największą atrakcją kulinarną miejscowości jest kuchnia Tatarów polskich. Warto spróbować m.in. '''pierekaczewnika''' – wielowarstwowego ciasta z nadzieniem, wpisanego do unijnego rejestru Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności – a także kołdunów, kibinów, pieremiaczy, mantów i czak-czaka. {{Listing |type = eat |name = Tatarska Jurta |lat = 53.17770 |long = 23.81160 |adres = Kruszyniany 58 |telefon = +48 606 603 760 |url = https://www.kruszyniany.pl/ |godziny = zwykle wt.–nd. 11:00–17:00; przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny |dodatkowe informacje = Jedno z najbardziej znanych miejsc z kuchnią tatarską w Polsce, prowadzone przez rodzinę Bogdanowiczów. W menu znajdują się tradycyjne potrawy tatarskie, m.in. pierekaczewnik, kibiny, pieremiacze i kołduny. Pierwotny budynek spłonął w 2018 roku; po latach odbudowy nową Tatarską Jurtę oficjalnie otwarto w czerwcu 2026 roku. W weekendy i przy większych grupach warto wcześniej zarezerwować stolik. }} == Noclegi == Oferta noclegowa w samej wsi jest niewielka i opiera się przede wszystkim na gospodarstwach agroturystycznych i pokojach gościnnych. W sezonie warto rezerwować wcześniej. {{Listing |type = sleep |name = Zajazd Tatarski „Na Końcu Świata” |adres = Kruszyniany 32 |telefon = +48 796 944 285 |dodatkowe informacje = Agroturystyka w Kruszynianach. Dostępność i ceny należy sprawdzić bezpośrednio przed przyjazdem. }} {{Listing |type = sleep |name = Kruszyniany 28a |adres = Kruszyniany 28a |telefon = +48 601 485 488 |dodatkowe informacje = Pokoje gościnne w miejscowości. Dostępność najlepiej potwierdzić telefonicznie. }} Większy wybór noclegów znajduje się w [[Krynki|Krynkach]], [[Supraśl]]u i innych miejscowościach Puszczy Knyszyńskiej. == Bezpieczeństwo == Kruszyniany są położone bardzo blisko granicy polsko-białoruskiej. Sama wieś i główne atrakcje turystyczne są normalnie dostępne, jednak w pobliżu granicy mogą obowiązywać czasowe ograniczenia wstępu. Przed wycieczką pieszą lub rowerową w kierunku granicy należy sprawdzić aktualny zasięg strefy buforowej i stosować się do znaków oraz poleceń Straży Granicznej. Nie należy wchodzić na drogi i obszary objęte zakazem. Na szlakach leśnych przydatna jest mapa offline. Po opadach niektóre gruntowe drogi mogą być piaszczyste lub błotniste, a w sezonie występują kleszcze i komary. == Najbliższe okolice == * '''[[Krynki]]''' – około 10 km; niewielkie miasto o wielokulturowej historii, z cerkwią, kościołem, pozostałościami synagog i dużym cmentarzem żydowskim. * '''[[Poczopek]]''' – Silvarium, leśny kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. * '''[[Bohoniki]]''' – drugi najważniejszy ośrodek tatarski na Podlasiu, z zabytkowym drewnianym meczetem i mizarem. * '''[[Supraśl]]''' – uzdrowisko w Puszczy Knyszyńskiej, z monasterem i Muzeum Ikon. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – rozległy kompleks leśny otaczający Kruszyniany od zachodu; dobre tereny do turystyki pieszej i rowerowej. * '''[[Tykocin]]''' – niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w Kruszynianach |telefon = +48 601 485 488 |url = https://kruszyniany.com.pl/ |dodatkowe informacje = Informacje o zwiedzaniu meczetu, wydarzeniach religijnych i kulturalnych oraz kontakt do przewodnika. }} {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.18056|23.81500}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] tpyjssp73ghgizcpvpy066hpv9lh8qt 0 19355 158418 2026-08-24T06:03:50Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Podlaskie - Knyszyn - Knyszyn - rynek.JPG}} {{Miasto infobox |nazwa = Knyszyn |nazwa oryginalna = |widok = Podlaskie - Knyszyn - Knyszyn - kosciol pw. sw Jana Apostola i Ewangelisty - front.JPG |opis = Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty |herb = POL Knyszyn COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |l…” 158418 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Podlaskie - Knyszyn - Knyszyn - rynek.JPG}} {{Miasto infobox |nazwa = Knyszyn |nazwa oryginalna = |widok = Podlaskie - Knyszyn - Knyszyn - kosciol pw. sw Jana Apostola i Ewangelisty - front.JPG |opis = Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty |herb = POL Knyszyn COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 19-120 |www = https://www.knyszyn.pl/ }} {{Mapframe|53.3125|22.9194|zoom=15|height=400}} '''Knyszyn''' – niewielkie historyczne miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w powiecie monieckim, około 30 km na północny zachód od [[Białystok|Białegostoku]], na zachodnim skraju [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. Najważniejszy okres w dziejach miasta przypada na XVI wiek i związany jest z królem Zygmuntem II Augustem, który wielokrotnie przebywał w miejscowym dworze i zmarł tu 7 lipca 1572 roku. Knyszyn jest dobrym celem kilkugodzinnej wycieczki, szczególnie dla osób zainteresowanych historią Jagiellonów, dawnym wielokulturowym Podlasiem i architekturą drewnianą. Może również służyć jako punkt rozpoczęcia wycieczek rowerowych w zachodnią część Puszczy Knyszyńskiej. == Charakterystyka == Początki osady są związane z dobrami Radziwiłłów. Na początku XVI wieku powstał tutaj dwór, który później stał się rezydencją Zygmunta Augusta. W 1568 roku król nadał Knyszynowi prawa miejskie. Zygmunt August szczególnie chętnie przebywał w Knyszynie. Jego pobyty w mieście trwały łącznie około 500 dni. Tutejszy kompleks rezydencjonalny znajdował się w rejonie obecnej ul. Białostockiej i sięgał w stronę rzeki Jaskranki. Król zmarł w Knyszynie 7 lipca 1572 roku. Z królewskiej rezydencji nie zachował się pałac ani „zamek” w znaczeniu murowanej warowni. Miejsce dawnego dworu jest jednak jednym z punktów lokalnego szlaku historycznego, a pozostałością dawnego założenia są m.in. ślady układu stawów. Przed II wojną światową Knyszyn był miastem wielokulturowym. Oprócz katolików mieszkali tu prawosławni, protestanci i liczna społeczność żydowska. Pamiątkami po niej są przede wszystkim cmentarze oraz miejsca po dawnych świątyniach. == Dojazd == === Pociągiem === Knyszyn ma stację kolejową na linii Białystok – Ełk, obsługiwaną przez pociągi regionalne. {{Listing |type = go |name = Stacja kolejowa Knyszyn |lat = 53.28420 |long = 22.89631 |dodatkowe informacje = Stacja znajduje się około 3,5 km na południowy zachód od centrum miasta, w rejonie Knyszyna-Zamku i Rudy. Zatrzymują się tu pociągi REGIO kursujące na trasie Białystok – Mońki – Grajewo – Ełk. Ze stacji do centrum Knyszyna trzeba dojść pieszo, dojechać rowerem lub zorganizować dalszy transport. }} Nazwa stacji może być myląca – nie znajduje się ona przy samym rynku ani w zwartej zabudowie Knyszyna. === Autobusem === Knyszyn ma połączenia autobusowe przede wszystkim z [[Białystok|Białymstokiem]] i Mońkami. Kursują m.in. autobusy PKS Nova oraz prywatnego przewoźnika Kurier Jankowscy na trasie Goniądz – Mońki – Knyszyn – Białystok. Od 2026 roku rozwijane są również lokalne połączenia autobusowe na terenie powiatu monieckiego, łączące Knyszyn m.in. z Krypnem, Trzciannem, Mońkami i Kalinówką Kościelną. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład – liczba kursów poza dniami roboczymi może być niewielka. === Samochodem === Przez Knyszyn przebiega '''droga krajowa nr 65''' łącząca Białystok z Mońkami, Grajewem i Ełkiem. W mieście przecina się ona z '''drogą wojewódzką nr 671''' prowadzącą w kierunku Korycina oraz Starego Jeżewa. Z Białegostoku jest około 30 km, z Moniek około 14 km, a z [[Tykocin]]a około 25 km. W przeciwieństwie do informacji spotykanej w starszych zagranicznych przewodnikach Knyszyn '''nie leży w pobliżu drogi ekspresowej S61'''. === Rowerem === Knyszyn jest dogodnym punktem dla wycieczek w stronę [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]], Krypna i [[Tykocin|Tykocina]]. Przez okolicę prowadzą lokalne znakowane szlaki turystyczne, w tym Szlak Królowej Bony i Szlak Dawnego Pogranicza. == Transport == Centrum miasta jest niewielkie i wszystkie najważniejsze zabytki można zwiedzać pieszo. Wyjątkiem jest stacja kolejowa położona około 3,5 km od rynku. Do Knyszyna-Zamku, Czechowizny, Kalinówki Kościelnej i atrakcji przyrodniczych najwygodniej dojechać rowerem lub samochodem. == Warto zobaczyć == {{Listing |type = see |name = Rynek |lat = 53.31250 |long = 22.91870 |dodatkowe informacje = Historyczne centrum miasta zachowujące elementy układu urbanistycznego wytyczonego w XVI wieku. W czasach Zygmunta Augusta znajdowały się tutaj m.in. ratusz, waga miejska i zabudowania handlowe. Dzisiejszy rynek ma charakter niewielkiego miejskiego placu z parkiem. }} {{Listing |type = see |name = Pomnik Zygmunta II Augusta |lat = 53.31255 |long = 22.91869 |adres = Rynek |dodatkowe informacje = Pomnik ostatniego króla z dynastii Jagiellonów, szczególnie silnie związanego z Knyszynem. Zygmunt August wielokrotnie przebywał w miejscowym dworze i tutaj zmarł 7 lipca 1572 roku. }} [[Plik:Knyszyn Zygmunt II August.jpg|thumb|Pomnik Zygmunta II Augusta na rynku]] {{Listing |type = see |name = Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty |lat = 53.31184 |long = 22.91683 |adres = ul. Kościelna 1 |telefon = +48 85 716 70 15 |dodatkowe informacje = Najważniejszy zabytek architektoniczny Knyszyna. Pierwszy kościół ufundował w 1520 roku Mikołaj Radziwiłł. Obecna murowana świątynia powstała w XVI wieku i została konsekrowana w 1601 roku. W następnych stuleciach była przebudowywana; charakterystyczną wieżę i rozbudowane prezbiterium uzyskała na początku XX wieku. W 2026 roku prowadzone są prace konserwatorskie we wnętrzu, dlatego dostępność poszczególnych części świątyni może być czasowo ograniczona. }} [[Plik:Knyszyn kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty 27.jpg|thumb|Kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty]] {{Listing |type = see |name = Lamus plebański |adres = ul. Kościelna 1 |dodatkowe informacje = Drewniany spichlerz z 1818 roku stojący przy kościele. Jest jednym z nielicznych zachowanych na Podlasiu lamusów podcieniowych. Budynek wykonano w konstrukcji zrębowej, z charakterystycznym podcieniem i wysokim czterospadowym dachem krytym gontem. W latach 2017–2018 został gruntownie odrestaurowany, a w 2020 roku otrzymał wyróżnienie w konkursie „Zabytek Zadbany”. Wnętrze można oglądać po uzgodnieniu z parafią. }} {{Listing |type = see |name = Dom Klattów |lat = 53.31263 |long = 22.91543 |adres = ul. Kościelna 6 |dodatkowe informacje = Zabytkowy drewniany dom mieszkalny. W części pomieszczeń odtworzono wnętrze nawiązujące do okresu międzywojennego z dawnymi meblami, piecami kaflowymi i przedmiotami codziennego użytku. Obiekt wykorzystywany jest również przez Knyszyński Ośrodek Kultury do działalności wystawienniczej. Zwiedzanie najlepiej wcześniej uzgodnić z KOK. }} {{Listing |type = see |name = Izba Regionalna |adres = Rynek 39 |telefon = +48 85 727 99 97 |url = https://kok.knyszyn.pl/ |dodatkowe informacje = Niewielkie muzeum regionalne prowadzone przez Knyszyński Ośrodek Kultury. Zbiory obejmują przedmioty historyczne i etnograficzne związane z Knyszynem, w tym dokumenty, fotografie, monety, dawne narzędzia oraz zabytki przekazane przez miejscową parafię. W zbiorach znajdują się m.in. dawne szaty i naczynia liturgiczne oraz dokument Stanisława Augusta Poniatowskiego. Przed wizytą warto potwierdzić godziny otwarcia. }} {{Listing |type = see |name = Galeria Haftu i Koronki |adres = Rynek 39 |telefon = +48 85 727 99 97 |dodatkowe informacje = Ekspozycja Knyszyńskiego Ośrodka Kultury prezentująca lokalne tradycje hafciarskie i koronkarskie. Można ją połączyć ze zwiedzaniem Izby Regionalnej. }} {{Listing |type = see |name = Miejsce dawnego dworu królewskiego |adres = rejon ul. Białostockiej 36–43 |dodatkowe informacje = W tym rejonie znajdowała się XVI-wieczna rezydencja Zygmunta Augusta. Kompleks rozpoczynał się w pobliżu obecnej szkoły i ciągnął w kierunku Jaskranki. Składał się z kilku dużych budynków mieszkalnych i gospodarczych, ogrodu, stawów, kuchni, browaru, piekarni, łaźni i stajni. Sam dwór nie zachował się. Miejsce oznaczono tablicą na szlaku „Śladami historii królewskiego Knyszyna”. }} {{Listing |type = see |name = Cmentarz św. Marka |lat = 53.30962 |long = 22.90982 |adres = ul. Tykocka |dodatkowe informacje = Zabytkowy cmentarz katolicki. Znajdują się tutaj m.in. mogiły uczestników powstania styczniowego, groby żołnierzy oraz starsze nagrobki mieszkańców Knyszyna. Nazwa cmentarza pochodzi od istniejącego w tej okolicy kościoła św. Marka. }} {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski |adres = Grądy, na wschód od Knyszyna |dodatkowe informacje = Jeden z najciekawszych zachowanych zabytków żydowskich w tej części Podlasia. Nekropolia powstała na początku XVIII wieku na groblach dawnych królewskich sadzawek. Zajmuje ponad 3 ha i zachowały się na niej setki macew, w tym nagrobki z XVIII i XIX wieku. Znajduje się tu również mogiła Żydów zamordowanych podczas likwidacji społeczności knyszyńskiej w 1942 roku. Cmentarz jest położony poza zwartym centrum miasta. }} == Aktywny wypoczynek == === Śladami historii królewskiego Knyszyna === Lokalny szlak historyczny jest najlepszym sposobem poznania miasta. Poszczególne miejsca oznaczono tablicami informacyjnymi. Trasa prowadzi m.in. przez: * rynek, * miejsce dawnej cerkwi, * kościół św. Jana, * lamus, * zabytkowy dom przy ul. Kościelnej, * miejsce dawnej synagogi, * teren dworu królewskiego, * miejsca dawnej manufaktury tkackiej i kirchy ewangelickiej, * dawny szpital, * cmentarz św. Marka. Dalsze punkty znajdują się w Knyszynie-Zamku i Kalinówce Kościelnej. Mapa szlaku jest dostępna na stronie gminy. === Rower === Okolice Knyszyna nadają się do turystyki rowerowej. W stronę wschodnią szybko dociera się do lasów [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]], natomiast na zachód można kierować się w stronę Krypna i doliny Narwi. Przez gminę prowadzą m.in.: * '''Szlak Królowej Bony''' – około 75 km, łączący [[Tykocin]], Krypno, Knyszyn-Zamek, Knyszyn i dalej okolice Czarnej Białostockiej i Kopnej Góry. Łączy miejsca związane z Jagiellonami. * '''Szlak Dawnego Pogranicza''' – około 50 km z Knyszyna w kierunku Sokółki, prowadzący skrajem Puszczy Knyszyńskiej i przez tereny dawnego pogranicza Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. * '''Obwodnica rowerowa gminy Knyszyn''' – lokalna trasa pozwalająca połączyć zabytki miasta z atrakcjami okolicznych wsi. Na leśnych odcinkach najlepiej sprawdzi się rower trekkingowy, gravelowy lub górski. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze i usługowe znajdują się w centrum miasta i przy głównych ulicach. Knyszyn nie jest miejscem na większe zakupy – szerszy wybór sklepów jest w Mońkach i [[Białystok|Białymstoku]]. W Knyszyńskim Ośrodku Kultury można uzyskać informacje o lokalnym rękodziele, w tym hafcie i koronce. == Gastronomia == Wybór gastronomii jest niewielki, ale w centrum można zjeść ciepły posiłek. {{Listing |type = eat |name = Garden Bar |adres = ul. Goniądzka 2 |telefon = +48 605 690 596 |godziny = zwykle wt.–nd. 11:00–21:30 |dodatkowe informacje = Restauracja przy zachodniej części centrum. Dania obiadowe, pizza i popularna kuchnia polska. Aktualne godziny warto sprawdzić przed przyjazdem. }} W regionie warto szukać potraw kuchni podlaskiej, m.in. kartaczy, babki i kiszki ziemniaczanej. Z okolicą związana jest także tradycja hodowli '''karpia knyszyńskiego'''. == Noclegi == W samym centrum Knyszyna baza noclegowa jest mała. Większość obiektów ma charakter agroturystyczny i znajduje się w okolicznych wsiach. {{Listing |type = sleep |name = Folwark Jeleń |adres = Wodziłówka 10B |telefon = +48 790 473 237 |url = https://www.folwarkjelen.pl/ |dodatkowe informacje = Gospodarstwo agroturystyczne kilka kilometrów od Knyszyna, przy wschodniej części gminy i terenach Puszczy Knyszyńskiej. }} {{Listing |type = sleep |name = Uroczysko „Jeleń” |adres = Wodziłówka 10C |telefon = +48 508 223 465, +48 790 473 289 |url = https://www.jelen.podlasie.pl/ |dodatkowe informacje = Agroturystyka w Wodziłówce, dogodna dla osób planujących wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej. }} {{Listing |type = sleep |name = Szept Jeziora |adres = Czechowizna 10 |dodatkowe informacje = Agroturystyka w pobliżu Jeziora Zygmunta Augusta. Dostępność należy potwierdzić przed przyjazdem. }} == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Centrum Informacji Turystycznej |lat = 53.3124 |long = 22.9181 |adres = Rynek 39 |telefon = +48 85 727 99 88 |godziny = pn.–pt. 7:30–15:30 |url = https://www.knyszyn.pl/ |dodatkowe informacje = Informacje o mieście, szlakach, zabytkach i atrakcjach gminy. Warto zapytać o mapę szlaku „Śladami historii królewskiego Knyszyna”. }} == Najbliższe okolice == {{Listing |type = see |name = Knyszyn-Zamek |lat = 53.294 |long = 22.893 |dodatkowe informacje = Wieś około 3 km na południowy zachód od miasta. W XVI wieku przeniesiono tutaj gospodarcze zaplecze królewskich dóbr knyszyńskich. Później znajdowała się tu siedziba starostwa, a w XIX wieku zameczek Krasińskich. Zachowały się pozostałości dawnego parku. Nie należy mylić Knyszyna-Zamku z miejscem właściwego XVI-wiecznego dworu Zygmunta Augusta w samym Knyszynie. }} {{Listing |type = see |name = Jezioro Zygmunta Augusta |adres = Czechowizna |dodatkowe informacje = Duży sztuczny zbiornik utworzony w XVI wieku przez spiętrzenie Nereśli. Nazywany jest również Jeziorem Czechowskim. Ma obecnie około 450 ha powierzchni i służy przede wszystkim gospodarce rybackiej, m.in. hodowli karpia. '''Obowiązuje zakaz kąpieli''' – nie należy traktować go jako kąpieliska. }} * '''Kalinówka Kościelna''' – wieś na północ od Knyszyna z drewnianym kościołem św. Anny z XVIII wieku i zabytkowym drewnianym lamusem. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – rozległy kompleks leśny rozpoczynający się na wschód od miasta; szlaki piesze i rowerowe, rezerwaty i niewielkie leśne miejscowości. * '''[[Tykocin]]''' – historyczne miasteczko nad Narwią, około 25 km na południowy zachód. * '''[[Białystok]]''' – około 30 km na południowy wschód. * '''Mońki''' – miasto powiatowe około 14 km na północny zachód. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – bagna Biebrzy i rozległe tereny obserwacji ptaków na północny zachód od Knyszyna. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.3125|22.9194}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] e8q1y1yp6l6v3uux2341jbg71awuppe 0 19356 158419 2026-08-24T06:15:01Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Krynki rondo 2025 a.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Krynki |nazwa oryginalna = |widok = Krynki kościół św. Anny 01.jpg |opis = Kościół św. Anny |herb = POL Krynki COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-1…” 158419 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Krynki rondo 2025 a.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Krynki |nazwa oryginalna = |widok = Krynki kościół św. Anny 01.jpg |opis = Kościół św. Anny |herb = POL Krynki COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-120 |www = https://krynki.pl/ }} {{Mapframe|53.26528|23.77219|zoom=15|height=400}} '''Krynki''' – niewielkie miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], na wschodnim skraju [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]], około 50 km od [[Białystok|Białegostoku]] i kilka kilometrów od granicy z Białorusią. Jest interesującym celem dla osób zainteresowanych wielokulturowym dziedzictwem Podlasia. Zachowały się tutaj świątynie katolicka i prawosławna, trzy obiekty dawnej kultury żydowskiej, rozległy kirkut oraz charakterystyczny XVIII-wieczny układ urbanistyczny z dwunastoma ulicami wybiegającymi promieniście z dawnego rynku. Krynki są również dobrym punktem wypadowym do [[Kruszyniany|Kruszynian]], Poczopka i wschodniej części Puszczy Knyszyńskiej. == Charakterystyka == Początki Krynek sięgają co najmniej pierwszej połowy XV wieku. Przy ważnym trakcie prowadzącym z Krakowa przez Grodno do Wilna znajdował się tutaj książęcy, a później królewski dwór. W 1509 roku Zygmunt I Stary nadał miejscowości herb, a w 1569 roku Zygmunt II August nadał Krynkom magdeburskie prawa miejskie. Najbardziej charakterystyczny element miasta powstał w drugiej połowie XVIII wieku podczas reform dóbr królewskich przeprowadzanych przez Antoniego Tyzenhauza. Miasto przebudowano wokół sześciobocznego rynku, z którego promieniście wyprowadzono dwanaście ulic. Układ ten zachował się do dziś i jest jednym z najbardziej nietypowych historycznych układów urbanistycznych w Polsce. W XIX wieku Krynki rozwinęły się jako ośrodek przemysłu skórzanego i włókienniczego. Bardzo dużą część ludności stanowili Żydzi – przed I wojną światową byli zdecydowaną większością mieszkańców. Pamiątkami po tej społeczności są synagogi, ruiny Wielkiej Synagogi i jeden z największych zachowanych cmentarzy żydowskich na Podlasiu. W 1950 roku Krynki utraciły prawa miejskie, które odzyskały 1 stycznia 2009 roku. == Dojazd == === Pociągiem === '''Krynki nie mają stacji kolejowej.''' Najbardziej praktyczna stacja znajduje się w [[Sokółka|Sokółce]], około 25 km od Krynek. Z Sokółki można kontynuować podróż autobusem przez Szudziałowo do Krynek. Alternatywą jest dojazd koleją do [[Białystok|Białegostoku]] i dalsza podróż autobusem. === Autobusem === {{Listing |type = go |name = Przystanek Krynki – Plac Jagielloński |lat = 53.26528 |long = 23.77219 |url = https://krynki.pl/strona-3829-komunikacja_autobusowa.html |dodatkowe informacje = Główny przystanek autobusowy w centrum miasta. W 2026 roku działają bezpośrednie połączenia z Białymstokiem oraz Sokółką. Rozkład warto sprawdzić bezpośrednio przed podróżą. }} '''Z Białegostoku''' kursuje bezpośredni autobus przez Nowodworce i Supraśl. W dni robocze połączenie jest nastawione głównie na dojazdy mieszkańców – rano autobus jedzie z Krynek do Białegostoku, a po południu w przeciwnym kierunku. Dodatkowa para kursów funkcjonuje w niedzielę. '''Z Sokółki''' w dni robocze kursują cztery pary autobusów przez Szudziałowo. Część kursów kontynuuje jazdę do [[Kruszyniany|Kruszynian]]. Sezonowa '''Turystyczna Ósemka''' z Białegostoku nie wjeżdża do samych Krynek. Jej pętla wschodnia kursuje przez Supraśl, Kopną Górę i Poczopek do Kruszynian, dlatego może być wykorzystana do zwiedzania okolicy w połączeniu z rowerem lub innym transportem. === Samochodem === Krynki leżą na skrzyżowaniu dwóch dróg wojewódzkich: * '''DW676''' – z [[Białystok|Białegostoku]] przez [[Supraśl]], Kopną Górę i Poczopek; * '''DW674''' – z [[Sokółka|Sokółki]] przez Szudziałowo. Trasa z Białegostoku przez Supraśl jest atrakcyjna krajobrazowo i prowadzi przez znaczną część Puszczy Knyszyńskiej. Po drodze można odwiedzić arboretum i zagrodę żubrów w Kopnej Górze oraz Silvarium w Poczopku. === Rowerem === Krynki dobrze nadają się jako punkt wycieczek rowerowych po wschodniej części [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. Można je włączyć w trasę [[Supraśl]] – Kopna Góra – Poczopek – Krynki – [[Kruszyniany]]. Główna trasa Green Velo omija centrum Krynek, ale przez okolicę prowadzą warianty i lokalne szlaki pozwalające łatwo włączyć miasto do dłuższej wycieczki. == Transport == Centrum Krynek jest niewielkie i wszystkie główne zabytki można zwiedzić pieszo. Od Placu Jagiellońskiego do cerkwi, Synagogi Kaukaskiej i ruin Wielkiej Synagogi jest najwyżej kilkaset metrów. Nieco dalej znajduje się cmentarz żydowski oraz prawosławny cmentarz z kaplicą św. Antoniego. Do Kruszynian, Poczopka i innych atrakcji gminy najlepiej dojechać rowerem lub samochodem. == Warto zobaczyć == {{Listing |type = see |name = Plac Jagielloński i układ dwunastu ulic |lat = 53.26528 |long = 23.77219 |dodatkowe informacje = Najbardziej charakterystyczny element Krynek. W wyniku XVIII-wiecznej przebudowy miasta powstał sześcioboczny rynek, z którego promieniście wybiega dwanaście prostych ulic. Współcześnie środkową część dawnego rynku zajmuje park, a otaczający go układ drogowy jest często określany jako rondo z dwunastoma odnogami. Najlepiej dostrzec układ na mapie lub zdjęciu lotniczym. }} [[Plik:Krynki rondo 2025 a.jpg|thumb|Charakterystyczny układ ulic wokół dawnego rynku]] {{Listing |type = see |name = Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny |lat = 53.26425 |long = 23.77607 |adres = ul. Cerkiewna 5 |dodatkowe informacje = Murowana prawosławna świątynia wzniesiona w latach 1864–1868 na miejscu wcześniejszej drewnianej cerkwi. Otoczona starymi drzewami i zabytkowym cmentarzem przycerkiewnym. Jest jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów sakralnych miasta. Podczas nabożeństw zwiedzanie należy podporządkować funkcji religijnej świątyni. }} [[Plik:Podlaskie - Krynki - Krynki - Cerkiewna - Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi - bok S - v-N.jpg|thumb|Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny]] {{Listing |type = see |name = Kościół św. Anny |lat = 53.25940 |long = 23.76500 |adres = ul. Nowa 1 |dodatkowe informacje = Neogotycki kościół parafialny zbudowany w latach 1907–1913 według projektu Stefana Szyllera. Powstał w miejscu związanym z parafią istniejącą w Krynkach od XVI wieku. Do świątyni prowadzi długa ul. Kościelna, dzięki czemu kościół jest dobrze widoczny z centrum. }} {{Listing |type = see |name = Barokowa dzwonnica przy kościele św. Anny |lat = 53.25954 |long = 23.76518 |adres = ul. Nowa 1 |dodatkowe informacje = Znacznie starsza od obecnego kościoła barokowa dzwonnica-brama z połowy XVIII wieku. Jest pozostałością poprzedniego zespołu kościelnego i jednym z najcenniejszych zabytków Krynek. Na cmentarzu przykościelnym zachowały się również XIX-wieczne nagrobki okolicznych ziemian. }} [[Plik:Krynki kościół św. Anny 01.jpg|thumb|Kościół św. Anny]] === Dziedzictwo żydowskie === Przed II wojną światową społeczność żydowska stanowiła większość ludności Krynek. W mieście działały liczne domy modlitwy, szkoły religijne i organizacje społeczne. Do dziś zachowały się trzy obiekty synagogalne oraz rozległy cmentarz. {{Listing |type = see |name = Wielka Synagoga „Beth Ha Kneseth” |lat = 53.26300 |long = 23.77400 |adres = ul. Garbarska / Zaułek Szkolny |dodatkowe informacje = Ruiny dawnej głównej synagogi Krynek. Murowaną świątynię wzniesiono w 1756 roku po pożarze wcześniejszej drewnianej bożnicy. Do dziś zachowały się masywne fragmenty granitowych murów. Obiekt jest trwałą ruiną – należy oglądać go z zachowaniem ostrożności i nie wchodzić na niestabilne elementy murów. }} [[Plik:Podlaskie - Krynki - Krynki - Zauek Szkolny - Wielka Synagoga - Ściana - v-NE.jpg|thumb|Ruiny Wielkiej Synagogi]] {{Listing |type = see |name = Synagoga Kaukaska |lat = 53.26472 |long = 23.77111 |adres = ul. Piłsudskiego 5 |dodatkowe informacje = Dawna synagoga wzniesiona w 1850 roku w żydowskiej dzielnicy nazywanej Kaukazem – nazwa nawiązywała do kupców sprowadzających skóry z Kaukazu dla miejscowych garbarni. Po II wojnie światowej budynek służył m.in. jako kino i siedziba domu kultury. W latach 2025–2026 prowadzono szerokie prace konserwatorskie, podczas których odkryto m.in. fragmenty oryginalnej stolarki i kartę księgi zapisaną alfabetem hebrajskim. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne zasady udostępniania wnętrza. }} [[Plik:Synagoga Kaukaska 01.jpg|thumb|Synagoga Kaukaska]] {{Listing |type = see |name = Synagoga chasydów ze Słonimia |lat = 53.26294 |long = 23.77181 |adres = ul. Czysta 10A |dodatkowe informacje = Murowany budynek dawnego domu modlitwy chasydów słonimskich, wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku. Po wojnie był wykorzystywany jako magazyn. Obiekt najlepiej oglądać z zewnątrz. }} {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski |lat = 53.26837 |long = 23.77480 |adres = Zaułek Zagumienny |dodatkowe informacje = Jeden z największych zachowanych cmentarzy żydowskich na Podlasiu. Nekropolia powstała pod koniec XVII wieku na podstawie przywileju Jana II Kazimierza z 1662 roku i była później kilkakrotnie powiększana. Na powierzchni około 2,5 ha zachowało się około tysiąca nagrobków; wcześniejsze inwentaryzacje dokumentowały ich znacznie więcej. Najstarsze rozpoznane macewy pochodzą z XVIII wieku. Na terenie znajdują się również mogiły ofiar Zagłady. Cmentarz nie jest czynną nekropolią, ale należy zachować szacunek właściwy dla miejsca pochówku. }} === Pozostałe zabytki === {{Listing |type = see |name = Kaplica św. Antoniego Wielkiego |lat = 53.27016 |long = 23.77946 |adres = cmentarz prawosławny |dodatkowe informacje = Niewielka drewniana prawosławna kaplica cmentarna z pierwszej połowy XVIII wieku. Jest jednym z najstarszych zachowanych obiektów sakralnych w Krynkach. }} {{Listing |type = see |name = Park i zespół dawnego Dworu Kryńskiego |adres = rejon ul. Stary Dwór |dodatkowe informacje = Pozostałości dawnego założenia dworskiego z historycznym parkiem. Z miejscowymi dobrami związana była m.in. rodzina de Virionów. Zachowany drewniany dwór pochodzi z XX wieku. Obiekt nie jest typową placówką muzealną – należy respektować charakter i własność poszczególnych zabudowań. }} * '''Drewniana zabudowa''' – w bocznych ulicach i zaułkach nadal zachowało się sporo starych drewnianych domów z gankami, werandami i zabudowaniami gospodarczymi. Szczególnie interesujące są okolice ulic Nowej, Kościelnej i niewielkich zaułków odchodzących od centrum. == Aktywny wypoczynek == === Spacer po mieście === Najważniejsze zabytki można połączyć w pieszą pętlę długości kilku kilometrów: '''Plac Jagielloński → Synagoga Kaukaska → cerkiew → Wielka Synagoga → synagoga przy ul. Czystej → kościół św. Anny → Plac Jagielloński'''. Do trasy można dołączyć cmentarz żydowski i prawosławną kaplicę św. Antoniego. === Rower === Krynki są dobrym węzłem tras rowerowych prowadzących przez wschodnią część Puszczy Knyszyńskiej. Popularny wariant wycieczki prowadzi: '''[[Supraśl]] – Kopna Góra – Poczopek – Krynki – [[Kruszyniany]]'''. Możliwa jest także trasa w kierunku Sokółki przez Szudziałowo oraz wycieczki lokalnymi drogami w stronę Jurowlan i okolicznych wsi. Część tras prowadzi drogami szutrowymi, brukowanymi i leśnymi. Najbardziej uniwersalny będzie rower trekkingowy, gravelowy lub górski. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze i niewielkie punkty handlowe znajdują się przede wszystkim w rejonie Placu Jagiellońskiego i głównych ulic. Na dłuższą wycieczkę do Puszczy Knyszyńskiej lub w stronę Kruszynian warto uzupełnić zapas wody i prowiantu jeszcze w Krynkach. == Gastronomia == {{Listing |type = eat |name = Restauracja Ciułałła |adres = ul. Sokólska 8 |telefon = +48 537 500 943 |godziny = wt.–sob. 12:00–19:00, nd. 12:00–18:00 |dodatkowe informacje = Niewielka restauracja niedaleko centrum. Dania obiadowe i kuchnia domowa. }} {{Listing |type = eat |name = Specjały z Kresów |adres = Pohulanka 19 |telefon = +48 505 750 326 |godziny = pn. 10:00–18:00, wt.–nd. 9:00–18:00 |dodatkowe informacje = Lokal na obrzeżu miasta oferujący m.in. dania regionalne i kuchnię kresową. Godziny mogą zmieniać się sezonowo. }} {{Listing |type = eat |name = Wiatr od Wschodu |adres = ul. 1 Maja 4 |telefon = +48 507 462 544 |godziny = pn.–pt. 10:00–19:00, sob.–nd. 10:00–20:00 |dodatkowe informacje = Lokal gastronomiczny w centrum miasta. Przed wizytą warto sprawdzić bieżące godziny otwarcia. }} Położenie niedaleko Kruszynian sprawia, że wizytę w Krynkach można łatwo połączyć z obiadem w restauracji serwującej kuchnię tatarską. == Noclegi == Baza noclegowa w samych Krynkach jest niewielka i składa się głównie z kwater prywatnych oraz agroturystyki. {{Listing |type = sleep |name = Pokoje Gościnne u Antka |adres = ul. Wojska Polskiego 4 |telefon = +48 507 047 004 |dodatkowe informacje = Pokoje gościnne w mieście. Dostępność należy potwierdzić telefonicznie. }} {{Listing |type = sleep |name = Fazenda |adres = ul. Grodzieńska 111 |telefon = +48 790 536 437 |dodatkowe informacje = Agroturystyka na obrzeżu Krynek. Dogodne miejsce dla osób podróżujących samochodem lub rowerem i planujących wycieczki po okolicy. }} Więcej gospodarstw agroturystycznych działa w okolicznych wsiach oraz w [[Kruszyniany|Kruszynianach]]. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Gminny Ośrodek Kultury / Punkt Informacji Turystycznej |adres = ul. Grodzieńska 7 |telefon = +48 500 508 187 |url = https://krynki.pl/ |dodatkowe informacje = Informacje o atrakcjach, wydarzeniach, szlakach i bazie turystycznej gminy. Punkt informacji turystycznej działa przez cały rok; przed wizytą warto potwierdzić godziny. }} == Bezpieczeństwo == Krynki leżą w bezpośrednim sąsiedztwie granicy polsko-białoruskiej. Samo miasto i główne atrakcje turystyczne są normalnie dostępne, jednak w pasie przygranicznym mogą być okresowo wprowadzane ograniczenia dotyczące dostępu do wybranych dróg i terenów. Przed wycieczką pieszą lub rowerową w kierunku granicy należy sprawdzić aktualne komunikaty Straży Granicznej i stosować się do znaków w terenie. Nie należy próbować docierać do bariery granicznej przez las lub drogi objęte zakazem. W lasach występują kleszcze, a część dróg po intensywnych opadach może być błotnista. Na dłuższe wycieczki warto pobrać mapę offline. == Najbliższe okolice == * '''[[Kruszyniany]]''' – około 10 km na południe; jeden z najważniejszych ośrodków Tatarów polskich, z drewnianym meczetem, mizarem i kuchnią tatarską. * '''Poczopek''' – Silvarium, rozległy ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – lasy, rezerwaty oraz szlaki piesze i rowerowe rozpoczynające się praktycznie na obrzeżach miasta. * '''Kopna Góra''' – arboretum, zagroda pokazowa żubrów i rezerwat Woronicza. * '''Jurowlany''' – wieś na północ od Krynek z dwiema zabytkowymi cerkwiami prawosławnymi. * '''[[Sokółka]]''' – około 25 km; główny węzeł kolejowy i autobusowy dla północnej części powiatu. * '''[[Supraśl]]''' – około 30 km drogą przez Puszczę Knyszyńską; uzdrowisko, monaster i Muzeum Ikon. * '''[[Białystok]]''' – około 50 km; główny ośrodek komunikacyjny regionu. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.26528|23.77219}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] b2wa0rehx46qmfm257mxxwwdnvwkfwr 0 19357 158420 2026-08-24T06:23:58Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Swieta Woda sMBB Wasilkow fc06.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Wasilków |nazwa oryginalna = |widok = Wasilkow - Kosciol p.w. Przemienienia Panskiego.jpg |opis = Kościół Przemienienia Pańskiego |herb = POL Wasilków COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |pref…” 158420 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Swieta Woda sMBB Wasilkow fc06.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Wasilków |nazwa oryginalna = |widok = Wasilkow - Kosciol p.w. Przemienienia Panskiego.jpg |opis = Kościół Przemienienia Pańskiego |herb = POL Wasilków COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-010 |www = https://wasilkow.pl/ }} {{Mapframe|53.1989|23.2064|zoom=14|height=400}} '''Wasilków''' – miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], bezpośrednio na północ od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką Supraśl i na południowo-zachodnim skraju [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. Jest łatwo dostępne komunikacją miejską i koleją z Białegostoku. Najważniejszymi atrakcjami są sanktuarium '''Święta Woda''' z Górą Krzyży, zabytkowe świątynie katolickie i prawosławna, historyczny układ miasta oraz położone na jego obrzeżach '''Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej'''. Latem popularny jest teren rekreacyjny nad rzeką Supraśl i Zalewem Wasilkowskim. Wasilków nadaje się zarówno na kilkugodzinną wycieczkę z Białegostoku, jak i jako punkt rozpoczęcia wycieczek rowerowych w stronę Puszczy Knyszyńskiej, Supraśla i Czarnej Białostockiej. == Charakterystyka == Wasilków powstał jako planowane miasto królewskie w XVI wieku. Prawa miejskie na prawie magdeburskim nadał mu w 1566 roku Zygmunt II August. Zachowany układ przestrzenny jest przykładem renesansowego planowania urbanistycznego – tworzy go regularna sieć ulic oraz wydłużone kwartały dawnej zabudowy, pierwotnie powiązane z ogrodami i gruntami mieszkańców. Miasto rozwijało się przy trakcie prowadzącym z Białegostoku na północ. W XIX wieku powstały zakłady włókiennicze, a Wasilków stał się niewielkim ośrodkiem przemysłowym. Mieszkańcy należeli do kilku grup wyznaniowych – obok katolików i prawosławnych liczną społeczność stanowili Żydzi. 18 maja 1895 roku duża część Wasilkowa została zniszczona przez pożar. W czasie II wojny światowej miasto poniosło kolejne straty, a miejscowa społeczność żydowska została niemal całkowicie zgładzona. Obecnie Wasilków funkcjonalnie jest silnie związany z sąsiednim Białymstokiem, ale zachował własne historyczne centrum oraz tereny rekreacyjne nad Supraślą. == Dojazd == === Pociągiem === Wasilków ma stację kolejową na linii prowadzącej z Białegostoku w kierunku Sokółki, Kuźnicy i Suwałk. {{Listing |type = go |name = Stacja kolejowa Wasilków |dodatkowe informacje = Zatrzymują się tu pociągi regionalne kursujące m.in. z Białegostoku w kierunku Sokółki, Kuźnicy Białostockiej i Suwałk. Podróż z Białegostoku trwa zaledwie kilkanaście minut lub mniej, zależnie od pociągu. Stacja leży w południowo-zachodniej części miasta. }} Ze względu na częste połączenia Wasilków można łatwo odwiedzić w ramach jednodniowej wycieczki z Białegostoku. === Autobusem === Wasilków jest objęty siecią '''Białostockiej Komunikacji Miejskiej''', dzięki czemu jest jednym z najlepiej skomunikowanych z Białymstokiem mniejszych miast aglomeracji. Do miasta kursują m.in. linie: * '''100''' – jedna z podstawowych linii łączących Białystok z Wasilkowem; część kursów dociera do Świętej Wody, * '''102''' – połączenia przez Wasilków w kierunku Sochoni, * '''108''' – do rejonu ul. Żwirowej, * '''122''' i '''142''' – kursy do rejonu cmentarza, * '''N6''' – połączenie nocne. Układ linii i częstotliwość kursów zmieniają się, dlatego przed wyjazdem najlepiej sprawdzić aktualny rozkład Białostockiej Komunikacji Miejskiej. {{Listing |type = go |name = Białostocka Komunikacja Miejska |url = https://www.komunikacja.bialystok.pl/ |dodatkowe informacje = Aktualne rozkłady jazdy, trasy i taryfa połączeń Białystok – Wasilków. }} === Samochodem === Wasilków leży bezpośrednio na północ od Białegostoku przy '''drodze krajowej nr 19'''. Dojazd z centrum Białegostoku zajmuje zwykle kilkanaście minut poza godzinami największego ruchu. Wbrew informacji spotykanej w niektórych starszych przewodnikach Wasilków '''nie leży przy drodze ekspresowej S61'''. W rejonie miasta trwa budowa drogi ekspresowej S19 i nowego układu drogowego, dlatego organizacja ruchu może okresowo się zmieniać. === Rowerem === Z Białegostoku można dojechać do Wasilkowa rowerem. Połączenie jest szczególnie dogodne w kierunku Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej. Wasilków może być początkiem dłuższych wycieczek przez: * Sochonie i Czarną Białostocką, * Studzianki, * [[Puszcza Knyszyńska|Puszczę Knyszyńską]], * Ogrodniczki i [[Supraśl]]. Na dalszych odcinkach w puszczy występują drogi gruntowe, szutrowe i piaszczyste, dlatego najlepiej sprawdzają się rowery trekkingowe, gravelowe lub górskie. == Transport == Centrum Wasilkowa można wygodnie zwiedzać pieszo. Kościół Przemienienia Pańskiego, cerkiew i starsza część miasta znajdują się stosunkowo blisko siebie. Do Świętej Wody można dojść dłuższym spacerem, dojechać autobusem linii 100, rowerem lub samochodem. Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej znajduje się na południowo-zachodnich obrzeżach miasta, przy granicy z Białymstokiem. Najwygodniej dojechać tam autobusem, rowerem lub samochodem. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === {{Listing |type = see |name = Historyczny układ urbanistyczny Wasilkowa |lat = 53.1992 |long = 23.2061 |dodatkowe informacje = Zachowany układ miasta lokacyjnego powstałego w XVI wieku. Wasilków zaplanowano jako regularne miasto z prostą siecią ulic, dużym rynkiem i wydłużonymi działkami. Układ jest jednym z interesujących przykładów renesansowego planowania miast na Podlasiu. }} {{Listing |type = see |name = Kościół Przemienienia Pańskiego |lat = 53.20445 |long = 23.20606 |adres = ul. Kościelna 57 |url = https://parafia-wasilkow.pl/ |dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1880–1883. Powstał w okresie ograniczeń dotyczących budowy świątyń katolickich po powstaniu styczniowym. Podczas II wojny światowej został uszkodzony, a następnie odbudowany. Jest jednym z głównych zabytków miasta. }} [[Plik:Wasilkow - Kosciol p.w. Przemienienia Panskiego.jpg|thumb|Kościół Przemienienia Pańskiego]] {{Listing |type = see |name = Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła |lat = 53.19901 |long = 23.20725 |adres = ul. Adama Mickiewicza |url = https://www.cerkiewwasilkow.pl/ |dodatkowe informacje = Prawosławna murowana cerkiew wzniesiona w połowie XIX wieku. Przy świątyni stoi charakterystyczna brama-dzwonnica. Cerkiew pozostaje czynną świątynią parafialną – podczas nabożeństw należy podporządkować zwiedzanie jej funkcji religijnej. }} [[Plik:Wasilków - Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła.jpg|thumb|Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła]] {{Listing |type = see |name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia |adres = ul. Białostocka 1 |dodatkowe informacje = Kościół związany z działalnością długoletniego proboszcza ks. Wacława Rabczyńskiego. Świątynię konsekrowano w 1966 roku, a obecne wezwanie otrzymała w 1995 roku. Nie jest, jak podają niektóre starsze przewodniki, XIX-wiecznym zabytkiem neoromańskim. }} === Cmentarze === {{Listing |type = see |name = Stary cmentarz rzymskokatolicki |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego |dodatkowe informacje = Historyczna nekropolia z dawnymi nagrobkami oraz charakterystycznymi monumentalnymi kompozycjami rzeźbiarskimi związanymi z działalnością ks. Wacława Rabczyńskiego. Cmentarz jest nadal miejscem kultu i pochówku – należy zachować odpowiedni charakter zwiedzania. }} {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski |lat = 53.20823 |long = 23.21521 |adres = ul. Słowackiego |dodatkowe informacje = Pozostałość po licznej niegdyś społeczności żydowskiej Wasilkowa. Zachowały się macewy oraz lapidarium z fragmentami nagrobków. Teren został uporządkowany i oznaczony bramą z symbolem Gwiazdy Dawida. }} [[Plik:Wasilkow - Cmentarz zydowski - Macewy.jpg|thumb|Cmentarz żydowski w Wasilkowie]] === Święta Woda === {{Listing |type = see |name = Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Świętej Wodzie |lat = 53.22144 |long = 23.22309 |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego 2 |telefon = +48 538 570 400 |url = https://swietawoda.pl/ |dodatkowe informacje = Jeden z najbardziej charakterystycznych zespołów pielgrzymkowych w okolicach Białegostoku. Kult tego miejsca związany jest ze źródłem, któremu lokalna tradycja przypisywała właściwości uzdrawiające. Kompleks obejmuje kościół, grotę, źródło, kaplice, stacje drogi krzyżowej i rozległy teren pielgrzymkowy. Wstęp na teren sanktuarium jest bezpłatny. }} {{Listing |type = see |name = Źródło Święta Woda |lat = 53.22144 |long = 23.22309 |dodatkowe informacje = Źródło stanowiące historyczne centrum miejscowego kultu. Znajduje się przy grocie na terenie sanktuarium. }} {{Listing |type = see |name = Góra Krzyży |lat = 53.2223 |long = 23.2224 |dodatkowe informacje = Wzniesienie przy sanktuarium pokryte tysiącami krzyży pozostawianych przez pielgrzymów. Krzyże mają bardzo różne rozmiary i formy, dzięki czemu miejsce tworzy charakterystyczny krajobraz podobny w założeniu do Góry Krzyży na Litwie. }} [[Plik:Wasilkow - Swieta Woda - Gora krzyzy6.JPG|thumb|Góra Krzyży w Świętej Wodzie]] Na zwiedzenie Świętej Wody warto przeznaczyć około godziny. Osoby zainteresowane miejscem jako celem religijnym mogą spędzić tu znacznie więcej czasu. === Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej === {{Listing |type = see |name = Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej |lat = 53.17770 |long = 23.14921 |adres = ul. Leśna 7 |telefon = +48 85 743 60 82 |url = https://pmkl.pl/ |godziny = IV–IX 9:00–17:00; X–III 9:00–16:00 |cena = w sezonie bilet spacerowy normalny 15 zł, ulgowy 8 zł; w poniedziałki wstęp na teren bezpłatny |dodatkowe informacje = Rozległy skansen prezentujący tradycyjną architekturę i kulturę materialną Podlasia. Na teren muzeum przeniesiono drewniane chałupy, stodoły, wiatraki, spichlerze, dwory i inne budynki z różnych części regionu. W części obiektów urządzono wystawy wnętrzarskie i etnograficzne. Muzeum organizuje również pokazy rzemiosła, wydarzenia folklorystyczne i zajęcia edukacyjne. Na dokładniejsze zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej 2–3 godz. }} [[Plik:20200726 130105 Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej.jpg|thumb|Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej]] Muzeum leży właściwie przy granicy Wasilkowa i Białegostoku, dlatego można je łatwo połączyć z pobytem w Białymstoku. == Aktywny wypoczynek == === Zalew i kąpielisko === {{Listing |type = do |name = Zalew Wasilkowski i teren rekreacyjny nad Supraślą |lat = 53.19546 |long = 23.19328 |adres = okolice ul. Jurowieckiej i Białostockiej |dodatkowe informacje = Główny teren letniego wypoczynku w mieście. W sezonie działa strzeżone kąpielisko nad rzeką Supraśl, plaża oraz infrastruktura rekreacyjna. Dostępna bywa wypożyczalnia kajaków, SUP-ów i innego sprzętu wodnego. Przy kompleksie znajdują się miejsca wypoczynku i infrastruktura dla kamperów. Termin działania kąpieliska i dyżurów ratowników należy sprawdzić przed przyjazdem. }} W sezonie 2026 oficjalne kąpielisko działa od końca czerwca do końca sierpnia i jest nadzorowane przez ratowników. === Rower === Wasilków jest dogodnym punktem startowym wycieczek do [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. Najłatwiejsze kierunki to: * '''Wasilków – Sochonie – Czarna Białostocka''' – w stronę zachodniej części puszczy; * '''Wasilków – Nowodworce – Ogrodniczki – [[Supraśl]]''' – trasa łącząca dwa miasta położone przy puszczy; * '''Wasilków – Studzianki – Puszcza Knyszyńska''' – wariant prowadzący w mniej zurbanizowane tereny; * '''Białystok – Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej – Wasilków''' – krótka wycieczka odpowiednia także dla mniej doświadczonych rowerzystów. W lesie należy liczyć się z piaszczystymi i błotnistymi odcinkami dróg. === Spacery === Do krótszych spacerów nadają się: * teren nad Supraślą, * okolice Zalewu Wasilkowskiego, * Święta Woda, * lasy na północ i północny wschód od miasta. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej warto zabrać mapę offline. == Imprezy == W mieście odbywają się lokalne wydarzenia plenerowe, sportowe i kulturalne. Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej organizuje w ciągu roku liczne imprezy związane z tradycyjną kulturą regionu, m.in. jarmarki, pokazy rzemiosła i wydarzenia folklorystyczne. W Świętej Wodzie odbywają się uroczystości religijne i pielgrzymki; podczas największych wydarzeń należy spodziewać się większego ruchu samochodowego i ograniczonej liczby miejsc parkingowych. == Zakupy == Wasilków ma podstawową infrastrukturę handlową – sklepy spożywcze, markety, apteki i drobne punkty usługowe. Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo Białegostoku większe zakupy najłatwiej zrobić właśnie tam. W sklepiku Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej można kupić publikacje, pamiątki i wyroby związane z kulturą regionalną. Pamiątki religijne są dostępne również w Świętej Wodzie. == Gastronomia == W mieście i najbliższej okolicy działa kilka restauracji, pizzerii i barów. Największy wybór lokali znajduje się jednak w sąsiednim [[Białystok|Białymstoku]]. {{Listing |type = eat |name = Folwark Nadawki |lat = 53.1768 |long = 23.1536 |adres = Nadawki 23 |telefon = +48 85 743 88 33 |dodatkowe informacje = Restauracja położona niedaleko Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, oferująca przede wszystkim kuchnię polską i regionalną. Dobre miejsce na posiłek przy okazji zwiedzania skansenu. }} {{Listing |type = eat |name = Restauracja w Centrum Pielgrzymkowo-Turystycznym Święta Woda |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego 2 |telefon = +48 85 710 45 62 |url = https://swietawoda.pl/ |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy sanktuarium i centrum noclegowym. Szczególnie wygodna dla osób odwiedzających Świętą Wodę. }} {{Listing |type = eat |name = Pizzeria U Rafalskiego |adres = ul. Kościelna 58C |dodatkowe informacje = Pizzeria w centrum Wasilkowa, niedaleko kościoła Przemienienia Pańskiego. }} == Noclegi == Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo Białegostoku część turystów odwiedza Wasilków bez nocowania w mieście. Dostępne są jednak hotele, pokoje i obiekty agroturystyczne. {{Listing |type = sleep |name = Centrum Pielgrzymkowo-Turystyczne Święta Woda |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego 2 |telefon = +48 85 710 45 62 |url = https://swietawoda.pl/ |dodatkowe informacje = Duży obiekt noclegowy przy sanktuarium, dysponujący ponad 30 pokojami i około 90 miejscami. Na miejscu działa restauracja. Odpowiedni również dla grup. }} {{Listing |type = sleep |name = Nad Zalewem |adres = ul. Białostocka 94/98 |telefon = +48 85 718 52 40 |dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy przy południowej części miasta, w pobliżu terenów rekreacyjnych nad Supraślą. }} W sąsiednich miejscowościach działa również wiele gospodarstw agroturystycznych. Bardzo duży wybór noclegów oferuje [[Białystok]], oddalony od Wasilkowa o kilka kilometrów. == Informacja turystyczna == Wasilków nie ma dużego, odrębnego miejskiego centrum informacji turystycznej. Aktualne informacje o wydarzeniach, inwestycjach rekreacyjnych i komunikacji publikuje gmina: {{Listing |type = other |name = Urząd Miejski w Wasilkowie |adres = ul. Białostocka 7 |url = https://wasilkow.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona gminy zawiera informacje o wydarzeniach i lokalnych atrakcjach. }} Informacji dotyczących własnych obiektów udzielają również Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej i Sanktuarium Święta Woda. == Bezpieczeństwo == Wasilków jest miastem podmiejskim i większość jego atrakcji znajduje się w łatwo dostępnych miejscach. Podczas kąpieli w Supraśli należy korzystać z wyznaczonego kąpieliska i stosować się do poleceń ratowników. Poza sezonem kąpielisko nie jest strzeżone. Na wycieczkach po Puszczy Knyszyńskiej należy uważać na kleszcze. Po intensywnych opadach część leśnych dróg jest błotnista, a na piaszczystych odcinkach jazda rowerem może być utrudniona. Na drogach leśnych obowiązują ograniczenia ruchu samochodowego – samochód należy pozostawiać w wyznaczonych miejscach postoju. == Najbliższe okolice == * '''[[Białystok]]''' – bezpośrednio na południe; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, centrum historycznym i bogatą ofertą muzealną. * '''[[Supraśl]]''' – uzdrowisko w Puszczy Knyszyńskiej z monasterem, Muzeum Ikon i licznymi szlakami turystycznymi. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – rozległy kompleks leśny rozpoczynający się na północ i wschód od Wasilkowa. * '''Czarna Białostocka''' – miasto na północ od Wasilkowa, dobry punkt wyjściowy do zachodniej części Puszczy Knyszyńskiej. * '''Kopna Góra''' – arboretum, zagroda pokazowa żubrów i rezerwat Woronicza. * '''Poczopek''' – Silvarium, ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. * '''[[Krynki]]''' i '''[[Kruszyniany]]''' – miejscowości na wschodnim skraju puszczy, związane z wielokulturową historią Podlasia i osadnictwem tatarskim. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.1989|23.2064}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] t07hccfpjw8ob5fvn7pnq7hsymosb3x 158421 158420 2026-08-24T06:27:53Z KrzysztofPoplawski 4279 /* Najbliższe okolice */ 158421 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Swieta Woda sMBB Wasilkow fc06.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Wasilków |nazwa oryginalna = |widok = Wasilkow - Kosciol p.w. Przemienienia Panskiego.jpg |opis = Kościół Przemienienia Pańskiego |herb = POL Wasilków COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-010 |www = https://wasilkow.pl/ }} {{Mapframe|53.1989|23.2064|zoom=14|height=400}} '''Wasilków''' – miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], bezpośrednio na północ od [[Białystok|Białegostoku]], nad rzeką Supraśl i na południowo-zachodnim skraju [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. Jest łatwo dostępne komunikacją miejską i koleją z Białegostoku. Najważniejszymi atrakcjami są sanktuarium '''Święta Woda''' z Górą Krzyży, zabytkowe świątynie katolickie i prawosławna, historyczny układ miasta oraz położone na jego obrzeżach '''Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej'''. Latem popularny jest teren rekreacyjny nad rzeką Supraśl i Zalewem Wasilkowskim. Wasilków nadaje się zarówno na kilkugodzinną wycieczkę z Białegostoku, jak i jako punkt rozpoczęcia wycieczek rowerowych w stronę Puszczy Knyszyńskiej, Supraśla i Czarnej Białostockiej. == Charakterystyka == Wasilków powstał jako planowane miasto królewskie w XVI wieku. Prawa miejskie na prawie magdeburskim nadał mu w 1566 roku Zygmunt II August. Zachowany układ przestrzenny jest przykładem renesansowego planowania urbanistycznego – tworzy go regularna sieć ulic oraz wydłużone kwartały dawnej zabudowy, pierwotnie powiązane z ogrodami i gruntami mieszkańców. Miasto rozwijało się przy trakcie prowadzącym z Białegostoku na północ. W XIX wieku powstały zakłady włókiennicze, a Wasilków stał się niewielkim ośrodkiem przemysłowym. Mieszkańcy należeli do kilku grup wyznaniowych – obok katolików i prawosławnych liczną społeczność stanowili Żydzi. 18 maja 1895 roku duża część Wasilkowa została zniszczona przez pożar. W czasie II wojny światowej miasto poniosło kolejne straty, a miejscowa społeczność żydowska została niemal całkowicie zgładzona. Obecnie Wasilków funkcjonalnie jest silnie związany z sąsiednim Białymstokiem, ale zachował własne historyczne centrum oraz tereny rekreacyjne nad Supraślą. == Dojazd == === Pociągiem === Wasilków ma stację kolejową na linii prowadzącej z Białegostoku w kierunku Sokółki, Kuźnicy i Suwałk. {{Listing |type = go |name = Stacja kolejowa Wasilków |dodatkowe informacje = Zatrzymują się tu pociągi regionalne kursujące m.in. z Białegostoku w kierunku Sokółki, Kuźnicy Białostockiej i Suwałk. Podróż z Białegostoku trwa zaledwie kilkanaście minut lub mniej, zależnie od pociągu. Stacja leży w południowo-zachodniej części miasta. }} Ze względu na częste połączenia Wasilków można łatwo odwiedzić w ramach jednodniowej wycieczki z Białegostoku. === Autobusem === Wasilków jest objęty siecią '''Białostockiej Komunikacji Miejskiej''', dzięki czemu jest jednym z najlepiej skomunikowanych z Białymstokiem mniejszych miast aglomeracji. Do miasta kursują m.in. linie: * '''100''' – jedna z podstawowych linii łączących Białystok z Wasilkowem; część kursów dociera do Świętej Wody, * '''102''' – połączenia przez Wasilków w kierunku Sochoni, * '''108''' – do rejonu ul. Żwirowej, * '''122''' i '''142''' – kursy do rejonu cmentarza, * '''N6''' – połączenie nocne. Układ linii i częstotliwość kursów zmieniają się, dlatego przed wyjazdem najlepiej sprawdzić aktualny rozkład Białostockiej Komunikacji Miejskiej. {{Listing |type = go |name = Białostocka Komunikacja Miejska |url = https://www.komunikacja.bialystok.pl/ |dodatkowe informacje = Aktualne rozkłady jazdy, trasy i taryfa połączeń Białystok – Wasilków. }} === Samochodem === Wasilków leży bezpośrednio na północ od Białegostoku przy '''drodze krajowej nr 19'''. Dojazd z centrum Białegostoku zajmuje zwykle kilkanaście minut poza godzinami największego ruchu. Wbrew informacji spotykanej w niektórych starszych przewodnikach Wasilków '''nie leży przy drodze ekspresowej S61'''. W rejonie miasta trwa budowa drogi ekspresowej S19 i nowego układu drogowego, dlatego organizacja ruchu może okresowo się zmieniać. === Rowerem === Z Białegostoku można dojechać do Wasilkowa rowerem. Połączenie jest szczególnie dogodne w kierunku Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej. Wasilków może być początkiem dłuższych wycieczek przez: * Sochonie i Czarną Białostocką, * Studzianki, * [[Puszcza Knyszyńska|Puszczę Knyszyńską]], * Ogrodniczki i [[Supraśl]]. Na dalszych odcinkach w puszczy występują drogi gruntowe, szutrowe i piaszczyste, dlatego najlepiej sprawdzają się rowery trekkingowe, gravelowe lub górskie. == Transport == Centrum Wasilkowa można wygodnie zwiedzać pieszo. Kościół Przemienienia Pańskiego, cerkiew i starsza część miasta znajdują się stosunkowo blisko siebie. Do Świętej Wody można dojść dłuższym spacerem, dojechać autobusem linii 100, rowerem lub samochodem. Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej znajduje się na południowo-zachodnich obrzeżach miasta, przy granicy z Białymstokiem. Najwygodniej dojechać tam autobusem, rowerem lub samochodem. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === {{Listing |type = see |name = Historyczny układ urbanistyczny Wasilkowa |lat = 53.1992 |long = 23.2061 |dodatkowe informacje = Zachowany układ miasta lokacyjnego powstałego w XVI wieku. Wasilków zaplanowano jako regularne miasto z prostą siecią ulic, dużym rynkiem i wydłużonymi działkami. Układ jest jednym z interesujących przykładów renesansowego planowania miast na Podlasiu. }} {{Listing |type = see |name = Kościół Przemienienia Pańskiego |lat = 53.20445 |long = 23.20606 |adres = ul. Kościelna 57 |url = https://parafia-wasilkow.pl/ |dodatkowe informacje = Murowany kościół wzniesiony w latach 1880–1883. Powstał w okresie ograniczeń dotyczących budowy świątyń katolickich po powstaniu styczniowym. Podczas II wojny światowej został uszkodzony, a następnie odbudowany. Jest jednym z głównych zabytków miasta. }} [[Plik:Wasilkow - Kosciol p.w. Przemienienia Panskiego.jpg|thumb|Kościół Przemienienia Pańskiego]] {{Listing |type = see |name = Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła |lat = 53.19901 |long = 23.20725 |adres = ul. Adama Mickiewicza |url = https://www.cerkiewwasilkow.pl/ |dodatkowe informacje = Prawosławna murowana cerkiew wzniesiona w połowie XIX wieku. Przy świątyni stoi charakterystyczna brama-dzwonnica. Cerkiew pozostaje czynną świątynią parafialną – podczas nabożeństw należy podporządkować zwiedzanie jej funkcji religijnej. }} [[Plik:Wasilków - Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła.jpg|thumb|Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła]] {{Listing |type = see |name = Kościół Najświętszej Maryi Panny Matki Miłosierdzia |adres = ul. Białostocka 1 |dodatkowe informacje = Kościół związany z działalnością długoletniego proboszcza ks. Wacława Rabczyńskiego. Świątynię konsekrowano w 1966 roku, a obecne wezwanie otrzymała w 1995 roku. Nie jest, jak podają niektóre starsze przewodniki, XIX-wiecznym zabytkiem neoromańskim. }} === Cmentarze === {{Listing |type = see |name = Stary cmentarz rzymskokatolicki |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego |dodatkowe informacje = Historyczna nekropolia z dawnymi nagrobkami oraz charakterystycznymi monumentalnymi kompozycjami rzeźbiarskimi związanymi z działalnością ks. Wacława Rabczyńskiego. Cmentarz jest nadal miejscem kultu i pochówku – należy zachować odpowiedni charakter zwiedzania. }} {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski |lat = 53.20823 |long = 23.21521 |adres = ul. Słowackiego |dodatkowe informacje = Pozostałość po licznej niegdyś społeczności żydowskiej Wasilkowa. Zachowały się macewy oraz lapidarium z fragmentami nagrobków. Teren został uporządkowany i oznaczony bramą z symbolem Gwiazdy Dawida. }} [[Plik:Wasilkow - Cmentarz zydowski - Macewy.jpg|thumb|Cmentarz żydowski w Wasilkowie]] === Święta Woda === {{Listing |type = see |name = Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Świętej Wodzie |lat = 53.22144 |long = 23.22309 |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego 2 |telefon = +48 538 570 400 |url = https://swietawoda.pl/ |dodatkowe informacje = Jeden z najbardziej charakterystycznych zespołów pielgrzymkowych w okolicach Białegostoku. Kult tego miejsca związany jest ze źródłem, któremu lokalna tradycja przypisywała właściwości uzdrawiające. Kompleks obejmuje kościół, grotę, źródło, kaplice, stacje drogi krzyżowej i rozległy teren pielgrzymkowy. Wstęp na teren sanktuarium jest bezpłatny. }} {{Listing |type = see |name = Źródło Święta Woda |lat = 53.22144 |long = 23.22309 |dodatkowe informacje = Źródło stanowiące historyczne centrum miejscowego kultu. Znajduje się przy grocie na terenie sanktuarium. }} {{Listing |type = see |name = Góra Krzyży |lat = 53.2223 |long = 23.2224 |dodatkowe informacje = Wzniesienie przy sanktuarium pokryte tysiącami krzyży pozostawianych przez pielgrzymów. Krzyże mają bardzo różne rozmiary i formy, dzięki czemu miejsce tworzy charakterystyczny krajobraz podobny w założeniu do Góry Krzyży na Litwie. }} [[Plik:Wasilkow - Swieta Woda - Gora krzyzy6.JPG|thumb|Góra Krzyży w Świętej Wodzie]] Na zwiedzenie Świętej Wody warto przeznaczyć około godziny. Osoby zainteresowane miejscem jako celem religijnym mogą spędzić tu znacznie więcej czasu. === Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej === {{Listing |type = see |name = Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej |lat = 53.17770 |long = 23.14921 |adres = ul. Leśna 7 |telefon = +48 85 743 60 82 |url = https://pmkl.pl/ |godziny = IV–IX 9:00–17:00; X–III 9:00–16:00 |cena = w sezonie bilet spacerowy normalny 15 zł, ulgowy 8 zł; w poniedziałki wstęp na teren bezpłatny |dodatkowe informacje = Rozległy skansen prezentujący tradycyjną architekturę i kulturę materialną Podlasia. Na teren muzeum przeniesiono drewniane chałupy, stodoły, wiatraki, spichlerze, dwory i inne budynki z różnych części regionu. W części obiektów urządzono wystawy wnętrzarskie i etnograficzne. Muzeum organizuje również pokazy rzemiosła, wydarzenia folklorystyczne i zajęcia edukacyjne. Na dokładniejsze zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej 2–3 godz. }} [[Plik:20200726 130105 Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej.jpg|thumb|Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej]] Muzeum leży właściwie przy granicy Wasilkowa i Białegostoku, dlatego można je łatwo połączyć z pobytem w Białymstoku. == Aktywny wypoczynek == === Zalew i kąpielisko === {{Listing |type = do |name = Zalew Wasilkowski i teren rekreacyjny nad Supraślą |lat = 53.19546 |long = 23.19328 |adres = okolice ul. Jurowieckiej i Białostockiej |dodatkowe informacje = Główny teren letniego wypoczynku w mieście. W sezonie działa strzeżone kąpielisko nad rzeką Supraśl, plaża oraz infrastruktura rekreacyjna. Dostępna bywa wypożyczalnia kajaków, SUP-ów i innego sprzętu wodnego. Przy kompleksie znajdują się miejsca wypoczynku i infrastruktura dla kamperów. Termin działania kąpieliska i dyżurów ratowników należy sprawdzić przed przyjazdem. }} W sezonie 2026 oficjalne kąpielisko działa od końca czerwca do końca sierpnia i jest nadzorowane przez ratowników. === Rower === Wasilków jest dogodnym punktem startowym wycieczek do [[Puszcza Knyszyńska|Puszczy Knyszyńskiej]]. Najłatwiejsze kierunki to: * '''Wasilków – Sochonie – Czarna Białostocka''' – w stronę zachodniej części puszczy; * '''Wasilków – Nowodworce – Ogrodniczki – [[Supraśl]]''' – trasa łącząca dwa miasta położone przy puszczy; * '''Wasilków – Studzianki – Puszcza Knyszyńska''' – wariant prowadzący w mniej zurbanizowane tereny; * '''Białystok – Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej – Wasilków''' – krótka wycieczka odpowiednia także dla mniej doświadczonych rowerzystów. W lesie należy liczyć się z piaszczystymi i błotnistymi odcinkami dróg. === Spacery === Do krótszych spacerów nadają się: * teren nad Supraślą, * okolice Zalewu Wasilkowskiego, * Święta Woda, * lasy na północ i północny wschód od miasta. Na dłuższe wycieczki po Puszczy Knyszyńskiej warto zabrać mapę offline. == Imprezy == W mieście odbywają się lokalne wydarzenia plenerowe, sportowe i kulturalne. Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej organizuje w ciągu roku liczne imprezy związane z tradycyjną kulturą regionu, m.in. jarmarki, pokazy rzemiosła i wydarzenia folklorystyczne. W Świętej Wodzie odbywają się uroczystości religijne i pielgrzymki; podczas największych wydarzeń należy spodziewać się większego ruchu samochodowego i ograniczonej liczby miejsc parkingowych. == Zakupy == Wasilków ma podstawową infrastrukturę handlową – sklepy spożywcze, markety, apteki i drobne punkty usługowe. Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo Białegostoku większe zakupy najłatwiej zrobić właśnie tam. W sklepiku Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej można kupić publikacje, pamiątki i wyroby związane z kulturą regionalną. Pamiątki religijne są dostępne również w Świętej Wodzie. == Gastronomia == W mieście i najbliższej okolicy działa kilka restauracji, pizzerii i barów. Największy wybór lokali znajduje się jednak w sąsiednim [[Białystok|Białymstoku]]. {{Listing |type = eat |name = Folwark Nadawki |lat = 53.1768 |long = 23.1536 |adres = Nadawki 23 |telefon = +48 85 743 88 33 |dodatkowe informacje = Restauracja położona niedaleko Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej, oferująca przede wszystkim kuchnię polską i regionalną. Dobre miejsce na posiłek przy okazji zwiedzania skansenu. }} {{Listing |type = eat |name = Restauracja w Centrum Pielgrzymkowo-Turystycznym Święta Woda |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego 2 |telefon = +48 85 710 45 62 |url = https://swietawoda.pl/ |dodatkowe informacje = Restauracja działająca przy sanktuarium i centrum noclegowym. Szczególnie wygodna dla osób odwiedzających Świętą Wodę. }} {{Listing |type = eat |name = Pizzeria U Rafalskiego |adres = ul. Kościelna 58C |dodatkowe informacje = Pizzeria w centrum Wasilkowa, niedaleko kościoła Przemienienia Pańskiego. }} == Noclegi == Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo Białegostoku część turystów odwiedza Wasilków bez nocowania w mieście. Dostępne są jednak hotele, pokoje i obiekty agroturystyczne. {{Listing |type = sleep |name = Centrum Pielgrzymkowo-Turystyczne Święta Woda |adres = ul. ks. Wacława Rabczyńskiego 2 |telefon = +48 85 710 45 62 |url = https://swietawoda.pl/ |dodatkowe informacje = Duży obiekt noclegowy przy sanktuarium, dysponujący ponad 30 pokojami i około 90 miejscami. Na miejscu działa restauracja. Odpowiedni również dla grup. }} {{Listing |type = sleep |name = Nad Zalewem |adres = ul. Białostocka 94/98 |telefon = +48 85 718 52 40 |dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy przy południowej części miasta, w pobliżu terenów rekreacyjnych nad Supraślą. }} W sąsiednich miejscowościach działa również wiele gospodarstw agroturystycznych. Bardzo duży wybór noclegów oferuje [[Białystok]], oddalony od Wasilkowa o kilka kilometrów. == Informacja turystyczna == Wasilków nie ma dużego, odrębnego miejskiego centrum informacji turystycznej. Aktualne informacje o wydarzeniach, inwestycjach rekreacyjnych i komunikacji publikuje gmina: {{Listing |type = other |name = Urząd Miejski w Wasilkowie |adres = ul. Białostocka 7 |url = https://wasilkow.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona gminy zawiera informacje o wydarzeniach i lokalnych atrakcjach. }} Informacji dotyczących własnych obiektów udzielają również Podlaskie Muzeum Kultury Ludowej i Sanktuarium Święta Woda. == Bezpieczeństwo == Wasilków jest miastem podmiejskim i większość jego atrakcji znajduje się w łatwo dostępnych miejscach. Podczas kąpieli w Supraśli należy korzystać z wyznaczonego kąpieliska i stosować się do poleceń ratowników. Poza sezonem kąpielisko nie jest strzeżone. Na wycieczkach po Puszczy Knyszyńskiej należy uważać na kleszcze. Po intensywnych opadach część leśnych dróg jest błotnista, a na piaszczystych odcinkach jazda rowerem może być utrudniona. Na drogach leśnych obowiązują ograniczenia ruchu samochodowego – samochód należy pozostawiać w wyznaczonych miejscach postoju. == Najbliższe okolice == * '''[[Białystok]]''' – bezpośrednio na południe; największe miasto regionu, z Pałacem Branickich, centrum historycznym i bogatą ofertą muzealną. Supraśl jest dobrym punktem wypadowym do kilku atrakcji wschodniej części województwa podlaskiego: * '''[[Tykocin]]''' – niewielkie historyczne miasto znane z zachowanego barokowego układu urbanistycznego, Wielkiej Synagogi z 1642 roku, kościoła Świętej Trójcy, zabudowy dawnej dzielnicy żydowskiej i odbudowanego zamku Zygmunta Augusta. Warto połączyć zwiedzanie z pobliskim Pentowem – Europejską Wsią Bocianią. * '''[[Supraśl]]''' – uzdrowisko w Puszczy Knyszyńskiej z monasterem, Muzeum Ikon i licznymi szlakami turystycznymi. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – rozległy kompleks leśny rozpoczynający się na północ i wschód od Wasilkowa. * '''Czarna Białostocka''' – miasto na północ od Wasilkowa, dobry punkt wyjściowy do zachodniej części Puszczy Knyszyńskiej. * '''Kopna Góra''' – arboretum, zagroda pokazowa żubrów i rezerwat Woronicza. * '''Poczopek''' – Silvarium, ogród leśny i kompleks edukacyjny Nadleśnictwa Krynki. * '''[[Krynki]]''' i '''[[Kruszyniany]]''' – miejscowości na wschodnim skraju puszczy, związane z wielokulturową historią Podlasia i osadnictwem tatarskim. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.1989|23.2064}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] arv9g785y8vie2evh6kududvjyxpv1y 0 19358 158426 2026-08-24T08:44:11Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Góra Strękowa.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Wizna |nazwa oryginalna = |widok = Wizna kościół 27.jpg |opis = Kościół św. Jana Chrzciciela |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 86 |kod pocztowy = 18-430 |www =…” 158426 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Góra Strękowa.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Wizna |nazwa oryginalna = |widok = Wizna kościół 27.jpg |opis = Kościół św. Jana Chrzciciela |herb = |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 86 |kod pocztowy = 18-430 |www = https://wizna.pl/ }} {{Mapframe|53.19444|22.38333|zoom=14|height=400}} '''Wizna''' – duża wieś, dawniej miasto, w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], około 25 km na wschód od [[Łomża|Łomży]], położona na wysokim brzegu [[Narew|Narwi]], niedaleko ujścia [[Biebrza|Biebrzy]]. Historycznie była jednym z ważniejszych ośrodków północno-wschodniego Mazowsza i stolicą ziemi wiskiej. Wizna jest interesującym celem dla osób zainteresowanych historią średniowiecza, przyrodą dolin Narwi i Biebrzy oraz historią wojskowości. Najbardziej znanym miejscem w okolicy jest '''Góra Strękowa''' z ruinami schronu dowodzenia kpt. Władysława Raginisa – centrum polskiej obrony odcinka „Wizna” we wrześniu 1939 roku. Sama miejscowość jest niewielka i można ją zwiedzić pieszo w ciągu kilku godzin. Na poznanie Wizny, Góry Strękowej i kilku schronów bojowych warto jednak przeznaczyć cały dzień. == Historia == Wizna należy do najstarszych ośrodków osadniczych północno-wschodniego Mazowsza. Na położonej nad Narwią Górze Zamkowej już w XI wieku funkcjonował gród, którego położenie pozwalało kontrolować przeprawę przez rzekę oraz szlaki prowadzące w stronę Grodna, Jaćwieży i ziem pruskich. W XII i XIII wieku gród był ważnym ośrodkiem administracyjnym i siedzibą kasztelanii. Znaczenie Wizny było na tyle duże, że miejscowość pojawiała się w tytulaturze książąt mazowieckich. W późnym średniowieczu rozwinęła się osada miejska, a w 1435 roku Wizna otrzymała prawo chełmińskie. W XV wieku na miejscu wcześniejszego grodu funkcjonował drewniany zamek książąt mazowieckich, później użytkowany przez administrację królewską. W XVI wieku bywały tutaj m.in. królowa Bona i Zygmunt II August. Zamek stopniowo tracił znaczenie i ostatecznie przestał istnieć; zachowało się natomiast grodzisko i relikty dawnych wałów. W XVI wieku Wizna była ważnym ośrodkiem ziemi wiskiej. W 1525 roku zakończono budowę późnogotyckiego kościoła św. Jana Chrzciciela. Po śmierci Zygmunta Augusta w Knyszynie w 1572 roku kondukt z jego ciałem zatrzymał się w Wiźnie podczas drogi do Krakowa. Po powstaniu styczniowym Wizna utraciła prawa miejskie. Przed II wojną światową miejscowość była wielokulturowa; znaczną część mieszkańców stanowili Żydzi. Śladem dawnej społeczności jest cmentarz żydowski. We wrześniu 1939 roku okolice Wizny stały się miejscem jednej z najbardziej znanych bitew kampanii wrześniowej. Kilkuset polskich żołnierzy dowodzonych przez kpt. Władysława Raginisa broniło linii Narwi i Biebrzy przed wielokrotnie silniejszym XIX Korpusem Armijnym gen. Heinza Guderiana. Walki z 7–10 września przeszły do historii jako '''obrona Wizny''', nazywana również „polskimi Termopilami”. == Dojazd == === Pociągiem === '''Wizna nie posiada stacji kolejowej.''' Dla podróżujących koleją z dalszych części Polski praktycznym punktem przesiadkowym jest [[Białystok]], skąd można kontynuować podróż autobusem w kierunku Tykocina, Wizny i Łomży. === Autobusem === Przez Wiznę prowadzi regularna linia autobusowa PKS Nova: {{Listing |type = go |name = Linia 421 PKS Nova |url = https://pksnova.pl/linia/linia-421/ |dodatkowe informacje = Trasa Łomża – Wizna – Tykocin – Białystok. Jest szczególnie przydatna turystom, ponieważ umożliwia bezpośredni dojazd zarówno z Łomży, jak i Białegostoku oraz połączenie wizyty w Wiźnie ze zwiedzaniem Tykocina. Liczbę kursów i godziny należy sprawdzić przed podróżą. }} W miejscowości znajduje się kilka przystanków, m.in. w rejonie Placu Kapitana Władysława Raginisa i przy drodze krajowej nr 64. === Samochodem === Wizna leży przy '''drodze krajowej nr 64''' prowadzącej z Łomży przez Wiznę i Stare Jeżewo w kierunku Białegostoku. Z [[Łomża|Łomży]] jedzie się około 25 km. Jadąc od strony drogi ekspresowej S61, należy zjechać w rejonie Łomży i kontynuować podróż DK64. Z [[Białystok|Białegostoku]] najczęściej jedzie się przez Jeżewo Stare i dalej DK64. Góra Strękowa i pozostałości fortyfikacji z 1939 roku znajdują się przy DK64 kilka kilometrów na wschód od samej Wizny. === Rowerem === Wizna leży w bardzo dobrym miejscu do rozpoczęcia wycieczek rowerowych w dolinę Biebrzy. Z miejscowości rozpoczyna się znakowany szlak prowadzący: '''Wizna – Burzyn – Brzostowo – okolice Biebrzańskiego Parku Narodowego – Osowiec-Twierdza – Goniądz'''. Trasa liczy około 64 km do Goniądza i biegnie wysoką krawędzią doliny Biebrzy, przez kilka dobrych punktów obserwacji ptaków. == Poruszanie się == Centrum Wizny jest niewielkie i najlepiej poruszać się pieszo. Kościół, Góra Zamkowa, rynek i mural związany z bitwą 1939 roku znajdują się w zasięgu krótkiego spaceru. Do miejsc związanych z obroną Wizny – Góry Strękowej, Kurpików, Giełczyna i pozostałych schronów – znacznie wygodniej dojechać samochodem lub rowerem. Fortyfikacje są rozproszone na obszarze kilku kilometrów. Rower jest także dobrym środkiem transportu podczas wycieczek w kierunku Burzyna i południowej części [[Biebrzański Park Narodowy|Biebrzańskiego Parku Narodowego]]. == Warto zobaczyć == === Wizna === {{Listing |type = see |name = Kościół św. Jana Chrzciciela |lat = 53.19388 |long = 22.38805 |adres = ul. Mikołaja Kopernika 2 |telefon = +48 86 217 64 18 |dodatkowe informacje = Późnogotycki kościół ufundowany przez księżną Annę Mazowiecką, którego budowę ukończono w 1525 roku. Jest jednym z najcenniejszych zabytków późnogotyckiej architektury sakralnej północno-wschodniego Mazowsza. W 1944 roku świątynia została wysadzona przez wojska niemieckie, a w latach 1950–1959 odbudowano ją pod nadzorem konserwatorskim. Zachowano historyczną formę trójnawowego, oszkarpowanego kościoła ze schodkowymi szczytami. }} [[Plik:Wizna kościół 27.jpg|thumb|Kościół św. Jana Chrzciciela]] {{Listing |type = see |name = Barokowa dzwonnica |lat = 53.19395 |long = 22.38772 |adres = ul. Mikołaja Kopernika 2 |dodatkowe informacje = Wolnostojąca dzwonnica z około 1650 roku. W przeciwieństwie do kościoła przetrwała zniszczenia wojenne i zachowała historyczną formę. Wewnątrz znajdują się m.in. dwa dawne dzwony z XVI i XVII wieku. Na dzwonnicy umieszczono również tablicę poświęconą kpt. Władysławowi Raginisowi. }} {{Listing |type = see |name = Góra Zamkowa |adres = okolice ul. Kombatantów |dodatkowe informacje = Wysokie wzgórze nad Narwią z pozostałościami średniowiecznego grodziska i dawnego zamku. Gród powstał prawdopodobnie już w XI wieku i przez stulecia był jednym z najważniejszych ośrodków administracyjnych północno-wschodniego Mazowsza. Drewniany zamek funkcjonował jeszcze w XVI wieku i był odwiedzany m.in. przez królową Bonę i Zygmunta Augusta. Z samej budowli nic się nie zachowało, ale czytelne są formy terenowe grodziska. Ze wzgórza rozciąga się szeroki widok na dolinę Narwi. }} {{Listing |type = see |name = Kaplica z 1889 roku |lat = 53.19853 |long = 22.38460 |adres = skrzyżowanie ul. Jana Pawła II i Stefana Czarnieckiego |dodatkowe informacje = Niewielka zabytkowa kaplica katolicka z końca XIX wieku, wpisana do rejestru zabytków. }} {{Listing |type = see |name = Mural „Bitwa pod Wizną” |adres = ul. Adama Mickiewicza 14 |dodatkowe informacje = Wielkoformatowy mural nawiązujący do walk obrońców odcinka „Wizna” we wrześniu 1939 roku. Jest jednym z punktów współczesnego upamiętnienia kpt. Władysława Raginisa i jego żołnierzy. }} {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski |dodatkowe informacje = Pozostałość po wielowiekowej społeczności żydowskiej Wizny. Nekropolia jest jednym z nielicznych zachowanych materialnych śladów tej części historii miejscowości. Należy zachować szacunek właściwy dla miejsca pochówku. }} === Obrona Wizny 1939 === Najważniejsze miejsca związane z bitwą znajdują się '''poza zwartą zabudową Wizny'''. Najlepiej zwiedzać je samochodem lub rowerem. Odcinek obronny „Wizna” miał około 9 km długości i rozciągał się od Kołodziejów na północy po Maliszewo na południu. Powstało tu kilkanaście schronów i innych obiektów fortyfikacyjnych. Najsilniejszą część pozycji tworzyło sześć ciężkich schronów bojowych. {{Listing |type = see |name = Góra Strękowa – schron dowodzenia kpt. Władysława Raginisa |lat = 53.21246 |long = 22.48964 |adres = Góra Strękowa |dodatkowe informacje = Najważniejsze miejsce pamięci związane z obroną Wizny. Na wzgórzu zachowały się ruiny ciężkiego schronu dowodzenia, w którym 10 września 1939 roku zginął kpt. Władysław Raginis. W ruinach znajduje się obecnie grób kpt. Raginisa i por. Stanisława Brykalskiego. Ze wzgórza rozciąga się jeden z najciekawszych widoków na dolinę Narwi i rozległe mokradła u ujścia Biebrzy. }} [[Plik:Góra Strękowa.jpg|thumb|Ruiny schronu kpt. Władysława Raginisa na Górze Strękowej]] {{Listing |type = see |name = Schron bojowy w Kurpikach |adres = Kurpiki |dodatkowe informacje = Pozostałości jednego z ciężkich schronów głównej pozycji obronnej. Jest jednym z najlepiej rozpoznawalnych obiektów umożliwiających zrozumienie rozmieszczenia polskich umocnień. W okolicy znajduje się również pomnik poświęcony obrońcom Wizny. }} Inne pozostałości umocnień znajdują się m.in. w rejonie '''Giełczyna, Kołodziejów, Perkus, Maliszewa i Sulina-Strumiłowa'''. Ich stan zachowania jest różny. Część leży na terenach rolnych i nie należy wchodzić na prywatne pola bez zgody właściciela. === Przyroda i krajobraz === {{Listing |type = see |name = Dolina Narwi |dodatkowe informacje = Wizna leży na wysokiej krawędzi rozległej doliny Narwi, niedaleko ujścia Biebrzy. Szczególnie interesujący krajobraz można oglądać podczas wiosennych wezbrań rzek, gdy znaczne obszary łąk zostają zalane. Dobrymi punktami obserwacyjnymi są Góra Zamkowa oraz okolice Góry Strękowej. }} * '''Ruś''' – wieś na północ od mostu na Narwi. Na wysokiej krawędzi doliny znajdują się pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska Ruś-Sambory, z którego roztacza się panorama terenów u zbiegu dolin Biebrzy i Narwi. * '''Burzyn''' – jeden z najlepszych punktów widokowych na dolinę Biebrzy w tej części parku. Znajduje się tu wieża widokowa, szczególnie atrakcyjna podczas wiosennych migracji ptaków. == Co robić == === Śladami obrony Wizny === Dla osób zainteresowanych historią wojskowości najciekawsza jest kilkugodzinna wycieczka obejmująca: # mural w Wiźnie, # Górę Strękową i schron dowodzenia, # pomnik obrońców, # schron w Kurpikach, # w miarę dostępności pozostałe schrony odcinka obronnego. Na dokładne poznanie pola bitwy warto przeznaczyć pół dnia. Poszczególne obiekty są rozproszone i nie tworzą jednego zamkniętego muzeum. === Kajaki === Narew jest naturalnym szlakiem kajakowym. W Wiźnie i okolicy działają gospodarstwa agroturystyczne oferujące wynajem kajaków oraz organizację spływów. Można kontynuować spływ Narwią w stronę Łomży lub traktować Wiznę jako punkt wypadowy do eksploracji dolnego odcinka Biebrzy. {{Listing |type = do |name = Wiznaport |adres = ul. Kombatantów 2 |telefon = +48 607 987 050 |dodatkowe informacje = Agroturystyka nad Narwią oferująca również wypożyczanie kajaków. Może służyć jako baza do spływów i wycieczek po dolinie rzeki. }} === Obserwacja ptaków === Okolice Wizny należą do ciekawszych miejsc obserwacji ptaków wodnych i błotnych na pograniczu dolin Narwi i Biebrzy. Wiosną warto wybrać się przede wszystkim do: * Góry Strękowej, * Rusi, * Burzyna, * Brzostowa. Na zalanych łąkach można obserwować duże koncentracje gęsi, kaczek i ptaków siewkowych. Występują również bieliki. === Turystyka piesza i rowerowa === Z Wizny prowadzi żółty szlak turystyczny: '''Wizna – Burzyn – Twierdza Osowiec – Goniądz''', długości około 64 km. Trasa nadaje się również dla rowerzystów. Prowadzi skrajem doliny Biebrzy i pozwala połączyć zwiedzanie zabytków Wizny z obserwacją przyrody. Krótszą wycieczkę można urządzić na trasie: '''Wizna – Ruś – Góra Strękowa – Wizna'''. == Zakupy == Podstawowe sklepy spożywcze znajdują się w centrum i przy DK64. Na dłuższe wycieczki w kierunku Biebrzy warto zaopatrzyć się w wodę i prowiant w Wiźnie, ponieważ w mniejszych wsiach wybór sklepów jest ograniczony. == Gastronomia == Oferta gastronomiczna w samej Wiźnie jest niewielka i może zmieniać się sezonowo. Większy lokal gastronomiczny działa w pobliskiej wsi Ruś: {{Listing |type = eat |name = U Dany |adres = Ruś 1 |telefon = +48 86 219 62 93 |dodatkowe informacje = Restauracja przy DK64, kilka kilometrów od Wizny, dogodna podczas wycieczki w kierunku Biebrzy, Burzyna lub Góry Strękowej. }} Większy wybór restauracji znajduje się w [[Łomża|Łomży]] i [[Tykocin]]ie. == Noclegi == W Wiźnie działa kilka gospodarstw agroturystycznych. Miejscowość może być dobrą bazą dla osób planujących jednocześnie zwiedzanie pola bitwy, spływy kajakowe i obserwację przyrody. {{Listing |type = sleep |name = Wiznaport |adres = ul. Kombatantów 2 |telefon = +48 607 987 050 |dodatkowe informacje = Agroturystyka nad Narwią. Oprócz noclegów dostępne są usługi związane z turystyką kajakową. }} {{Listing |type = sleep |name = U Wileńskich |adres = Plac Kapitana Władysława Raginisa 1 |telefon = +48 721 501 793 |dodatkowe informacje = Gospodarstwo agroturystyczne w centrum Wizny. }} {{Listing |type = sleep |name = Dom z Bala |adres = ul. Jana Pawła II 5 |telefon = +48 513 074 733 |dodatkowe informacje = Gospodarstwo agroturystyczne położone na wzniesieniu w Wiźnie, dogodna baza do wycieczek nad Narew i Biebrzę. }} == Bezpieczeństwo == Ruiny schronów z 1939 roku nie są typowymi obiektami muzealnymi. Betonowe konstrukcje mogą mieć ostre krawędzie, głębokie szczeliny i niestabilne fragmenty. Nie należy wspinać się w niebezpiecznych miejscach ani wchodzić do trudno dostępnych części ruin. Część pozostałości fortyfikacji znajduje się na terenach rolnych lub prywatnych. Należy korzystać z istniejących dróg i nie niszczyć upraw. Brzegi Narwi oraz mokradła w dolinach Narwi i Biebrzy mogą być wiosną zalane. Nie należy próbować skracać drogi przez zalane łąki. Podczas wycieczek przyrodniczych warto mieć środek przeciw komarom i kleszczom oraz mapę offline. == Informacje turystyczne == {{Listing |type = other |name = Urząd Gminy Wizna |adres = Plac Kapitana Władysława Raginisa 35 |telefon = +48 86 888 90 00 |url = https://wizna.pl/ |godziny = pn.–pt. 7:30–15:30 |dodatkowe informacje = Oficjalna strona gminy zawiera informacje o historii, lokalnych wydarzeniach i atrakcjach. }} Informacje dotyczące południowej części Biebrzańskiego Parku Narodowego, szlaków i zasad zwiedzania można znaleźć na stronach [[Biebrzański Park Narodowy|Biebrzańskiego Parku Narodowego]]. == Najbliższe okolice == * '''Góra Strękowa''' – ruiny schronu dowodzenia kpt. Raginisa i rozległy punkt widokowy na dolinę Narwi. * '''Burzyn''' – wieża widokowa i panorama doliny Biebrzy. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – Wizna leży przy południowym krańcu najciekawszych terenów związanych z doliną Biebrzy. * '''[[Łomża]]''' – około 25 km na zachód; historyczne centrum, katedra i Muzeum Północno-Mazowieckie. * '''[[Tykocin]]''' – około 30 km na południowy wschód; zamek, Wielka Synagoga, zabytkowy rynek i dolina Narwi. Wiznę i Tykocin łączy autobus linii 421. * '''Pentowo''' – Europejska Wieś Bociania niedaleko Tykocina. * '''Osowiec-Twierdza''' – Twierdza Osowiec i centralna część Biebrzańskiego Parku Narodowego. * '''Goniądz''' – miasteczko nad Biebrzą i baza do zwiedzania parku; końcowy punkt znakowanego szlaku rozpoczynającego się w Wiźnie. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.19444|22.38333}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] dvl980ek0forhoa1367b8u5zlyucbxw 0 19359 158427 2026-08-24T08:52:06Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Dworzec kolejowy w Mońkach 1.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Mońki |nazwa oryginalna = |widok = Matki Boskiej Częstochowskiej church in Mońki.JPG |opis = Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza |herb = POL Mońki COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość…” 158427 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Dworzec kolejowy w Mońkach 1.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Mońki |nazwa oryginalna = |widok = Matki Boskiej Częstochowskiej church in Mońki.JPG |opis = Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza |herb = POL Mońki COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 19-100 |www = https://um-monki.pl/ }} {{Mapframe|53.4069|22.7972|zoom=14|height=400}} '''Mońki''' – miasto powiatowe w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], około 40 km na północny zachód od [[Białystok|Białegostoku]]. Jest stosunkowo młodym ośrodkiem miejskim, którego rozwój rozpoczął się wraz z budową kolei w XIX wieku. Samo miasto ma niewiele zabytków, ale jest dogodnym węzłem komunikacyjnym i bazą wypadową do [[Biebrzański Park Narodowy|Biebrzańskiego Parku Narodowego]], [[Goniądz]]a, Twierdzy Osowiec, [[Knyszyn]]a i południowej części doliny Biebrzy. Dla turysty szczególnie przydatna jest stacja kolejowa na trasie Białystok – Ełk. == Charakterystyka == Mońki różnią się od wielu okolicznych miejscowości tym, że nie rozwinęły się jako średniowieczne lub nowożytne miasteczko. Ich powstanie i późniejszy rozwój są bezpośrednio związane z koleją. W 1873 roku uruchomiono stację na linii kolejowej prowadzącej z Białegostoku przez Grajewo w stronę Prus Wschodnich. W sąsiedztwie stacji stopniowo powstała niewielka osada. Dodatkowe znaczenie miały położone kilka kilometrów dalej Hornostaje, gdzie stacjonował rosyjski 62. Suzdalski Pułk Piechoty. Po odzyskaniu niepodległości miejscowość zaczęła rozwijać się szybciej. W 1920 roku powstała parafia, a w następnych latach zbudowano duży kościół i nowy dworzec kolejowy. Przełomowym momentem było utworzenie w 1954 roku powiatu monieckiego i ulokowanie jego władz w Mońkach. Prawa miejskie miejscowość otrzymała w 1965 roku. Współczesne Mońki są przede wszystkim lokalnym centrum administracyjnym, handlowym i usługowym. Dla podróżującego po tej części Podlasia ich największą zaletą jest dobre położenie pomiędzy Białymstokiem, [[Knyszyn]]em, [[Goniądz]]em i [[Biebrzański Park Narodowy|Biebrzańskim Parkiem Narodowym]]. == Dojazd == === Pociągiem === Mońki leżą przy linii kolejowej '''Białystok – Ełk''' i mają bezpośrednie regionalne połączenia kolejowe z Białymstokiem, Knyszynem, Goniądzem, Osowcem, Grajewem i Ełkiem. {{Listing |type = go |name = Stacja kolejowa Mońki |lat = 53.40250 |long = 22.79667 |adres = ul. Dworcowa |url = https://polregio.pl/ |dodatkowe informacje = Stacja położona jest bezpośrednio przy centrum miasta. Zatrzymują się tutaj pociągi REGIO na trasie Białystok – Knyszyn – Mońki – Goniądz – Osowiec – Grajewo – Ełk. Jest to bardzo wygodny sposób dotarcia do Moniek bez samochodu oraz punkt przesiadkowy przed dalszą podróżą w stronę Biebrzy. }} Przejazd z Białegostoku trwa około 40–50 minut, zależnie od pociągu. Rozkład podlega okresowym korektom, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne połączenia. === Autobusem === Mońki są jednym z głównych węzłów autobusowych powiatu monieckiego. PKS Nova obsługuje m.in. połączenia: * '''Białystok – Mońki – Grajewo''', * '''Białystok – Goniądz''', * '''Mońki – Goniądz''', * '''Mońki – Jaświły''', * połączenia lokalne z Knyszynem, Krypnem, Jasionówką i Trzciannem. W 2026 roku rozbudowano sieć lokalnych linii finansowanych przez samorządy powiatu. Rozkłady mogą być dostosowywane przede wszystkim do potrzeb mieszkańców i szkół, dlatego przed wycieczką należy sprawdzić aktualne godziny kursów. === Samochodem === Przez miasto przebiega '''droga krajowa nr 65''', prowadząca: * na południowy wschód przez [[Knyszyn]] do [[Białystok|Białegostoku]], * na północ przez Grajewo do Ełku. Z Białegostoku jest około 40 km, z [[Goniądz]]a około 15 km, a z Osowca-Twierdzy około 25 km. Mońki '''nie leżą przy drodze ekspresowej S61''', jak można przeczytać w niektórych zagranicznych przewodnikach. === Rowerem === Okolice Moniek są dobrym terenem do turystyki rowerowej. Szczególnie interesujące kierunki prowadzą: * do Goniądza i Biebrzańskiego Parku Narodowego, * do Knyszyna, * przez Hornostaje i Downary w stronę Osowca, * lokalnymi drogami do Krypna. Samochodowy ruch na DK65 jest stosunkowo duży, dlatego do jazdy rekreacyjnej lepiej wybierać boczne drogi. == Transport == Centrum Moniek jest zwarte i można wygodnie poruszać się pieszo. Stacja kolejowa, park miejski, sklepy, restauracje i główny kościół znajdują się w odległości kilkunastu minut spaceru. Do dalszych atrakcji – Hornostajów, Sikor, Goniądza, Osowca i Biebrzańskiego Parku Narodowego – najlepiej dojechać pociągiem, autobusem, samochodem albo rowerem. == Warto zobaczyć == {{Listing |type = see |name = Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza |lat = 53.40455 |long = 22.78996 |adres = ul. ks. Mieczysława Małynicza 1 |telefon = +48 734 850 653 |url = https://monki.archibial.pl/ |dodatkowe informacje = Najważniejszy zabytek architektoniczny miasta. Parafię utworzono w 1920 roku, a budowę obecnego kościoła rozpoczęto w 1921 roku według projektu znanego architekta Stefana Szyllera. Świątynię konsekrowano w 1931 roku, a prace budowlane zakończono kilka lat później. Do jej budowy wykorzystano m.in. cegłę pochodzącą z rozbieranych zabudowań dawnych rosyjskich koszar w Hornostajach. Warto wejść do środka, aby zobaczyć rozbudowaną polichromię. }} [[Plik:Matki Boskiej Częstochowskiej church in Mońki.JPG|thumb|Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza]] {{Listing |type = see |name = Zabytkowy dworzec kolejowy |lat = 53.40250 |long = 22.79667 |adres = ul. Dworcowa |dodatkowe informacje = Obecny budynek dworca powstał w latach 30. XX wieku. Reprezentuje charakterystyczny dla okresu międzywojennego styl nawiązujący do polskiego dworu. Budowę prowadzono pod nadzorem Stefana Szyllera. Sama stacja kolejowa jest znacznie starsza – powstała w 1873 roku i to właśnie wokół niej rozwinęły się współczesne Mońki. }} [[Plik:Dworzec kolejowy w Mońkach 1.jpg|thumb|Dworzec kolejowy]] {{Listing |type = see |name = Park Miejski |adres = al. Niepodległości |dodatkowe informacje = Centralny teren zielony miasta z alejkami, skwerami, placami rekreacyjnymi i amfiteatrem. W parku i jego otoczeniu znajduje się kilka pomników i miejsc pamięci. Jest dobrym miejscem na odpoczynek podczas oczekiwania na pociąg lub autobus. }} {{Listing |type = see |name = Pomnik „Chwała poległym za Wolność i Ojczyznę” |adres = Park Miejski, al. Niepodległości |dodatkowe informacje = Jeden z głównych pomników w mieście, poświęcony poległym za wolność Polski. W jego sąsiedztwie odbywają się lokalne uroczystości patriotyczne. }} [[Plik:Mońki. Pomnik - Chwała poległym za Wolność i Ojczyznę.JPG|thumb|Pomnik w Parku Miejskim]] {{Listing |type = see |name = Moniecka Izba Historyczna |adres = ul. Leśna 3, Szkoła Podstawowa nr 2 |telefon = +48 85 666 05 07 |url = https://sp2monki.stronyzklasa.pl/moniecka-izba-historyczna,1185,pl |dodatkowe informacje = Lokalna izba muzealna otwarta w 2024 roku. Gromadzi pamiątki, fotografie, dokumenty i eksponaty związane z historią miasta i powiatu, a także z wydarzeniami militarnymi regionu, m.in. Twierdzą Osowiec i obroną Wizny. Ponieważ placówka działa przy szkole, możliwość zwiedzania najlepiej wcześniej uzgodnić telefonicznie. }} === Cmentarz parafialny === {{Listing |type = see |name = Cmentarz parafialny |lat = 53.4023 |long = 22.7903 |adres = ul. ks. Mieczysława Małynicza |dodatkowe informacje = Cmentarz założony w 1920 roku wraz z powstaniem miejscowej parafii. Zachowały się nagrobki związane z historią mieszkańców rozwijającego się w XX wieku miasta. Jest to czynna nekropolia. }} == Aktywny wypoczynek == {{Listing |type = do |name = Powiatowa Pływalnia w Mońkach |adres = ul. Tysiąclecia 15B |telefon = +48 85 716 22 05 |godziny = pn., wt., czw., pt. 9:00–20:00; śr., sob., nd. 12:00–20:00 |dodatkowe informacje = Kryta pływalnia z sześciotorowym basenem sportowym o długości 25 m, basenem rekreacyjnym, jacuzzi, zjeżdżalnią o długości 72 m, sauną i zapleczem fitness. Godziny warto sprawdzić przed wizytą. }} === Rower === Mońki są dobrym punktem do rozpoczęcia jednodniowych wycieczek rowerowych. Interesujące warianty to: * '''Mońki – Goniądz – Osowiec-Twierdza''' – około 30 km w jedną stronę z możliwością powrotu pociągiem z Osowca lub Goniądza; * '''Mońki – Hornostaje – Downary – Osowiec''' – przez tereny historycznie związane z garnizonem i Twierdzą Osowiec; * '''Mońki – Knyszyn''' – około 15 km; * '''Mońki – Krypno – Tykocin''' – dłuższa trasa przez spokojniejsze drogi lokalne. === Biebrza === Mońki nie leżą bezpośrednio nad Biebrzą, ale dzięki połączeniom kolejowym są wygodną bazą do jednodniowych wycieczek. Pociągiem można w ciągu kilkunastu minut dotrzeć do: * [[Goniądz]]a, * Osowca. Pozwala to przyjechać do Moniek bez samochodu, nocować w mieście, a następnie dojeżdżać na poszczególne trasy Biebrzańskiego Parku Narodowego. == Imprezy == Największą cykliczną imprezą miejską są '''Dni Moniek''', organizowane latem. W programie znajdują się koncerty, zawody sportowe i wydarzenia rodzinne, odbywające się m.in. w amfiteatrze i na stadionie. Aktualny termin i program należy sprawdzić na stronie gminy lub Monieckiego Ośrodka Kultury. == Zakupy == Mońki są lokalnym centrum handlowym, dlatego w porównaniu z mniejszymi miejscowościami w okolicy mają dobrze rozwiniętą sieć sklepów. W centrum znajdują się markety spożywcze, sklepy specjalistyczne, apteki i punkty usługowe. Miasto jest dobrym miejscem na większe zakupy przed kilkudniowym pobytem nad Biebrzą. Region moniecki jest silnie związany z produkcją mleka i przetwórstwem spożywczym. Warto również szukać lokalnych wędlin, miodów i produktów gospodarstw z okolicy. == Gastronomia == W porównaniu z niewielkimi miejscowościami nad Biebrzą Mońki mają dość dobry wybór codziennej gastronomii. {{Listing |type = eat |name = U Karola |adres = ul. Wyzwolenia 2C |telefon = +48 506 759 942 |dodatkowe informacje = Popularna restauracja w centrum miasta oferująca dania obiadowe. }} {{Listing |type = eat |name = Gościniec Dworak |adres = ul. Ełcka 57 |telefon = +48 85 716 57 51 |dodatkowe informacje = Restauracja przy DK65 w północnej części miasta. Dogodna dla podróżujących samochodem. }} {{Listing |type = eat |name = Gorący Trójkąt Pizza |adres = al. Niepodległości 2A |telefon = +48 730 647 666 |dodatkowe informacje = Pizzeria w ścisłym centrum miasta, niedaleko parku i dworca. }} W lokalnych restauracjach i gospodarstwach agroturystycznych w powiecie warto szukać typowych potraw podlaskich: babki ziemniaczanej, kiszki ziemniaczanej i kartaczy. == Noclegi == Mońki mogą być praktyczną bazą noclegową dla osób podróżujących komunikacją publiczną – przede wszystkim ze względu na stację kolejową i połączenia z Goniądzem oraz Osowcem. {{Listing |type = sleep |name = Zajazd Mońki |adres = ul. Sportowa 1 |telefon = +48 669 444 666 |dodatkowe informacje = Obiekt noclegowy przy stadionie miejskim, kilka minut od centrum. }} {{Listing |type = sleep |name = Folwark Wiśniewscy |adres = Hornostaje 4 |telefon = +48 507 533 524 |dodatkowe informacje = Gospodarstwo agroturystyczne kilka kilometrów od centrum Moniek, w kierunku Hornostajów. }} Więcej gospodarstw agroturystycznych działa w okolicznych wsiach oraz bliżej Biebrzy, szczególnie w rejonie Goniądza i Trzciannego. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Starostwo Powiatowe w Mońkach |adres = ul. Słowackiego 5A |telefon = +48 85 727 88 00 |url = https://turystyka.monki.pl/ |dodatkowe informacje = Powiat prowadzi portal turystyczny zawierający informacje o atrakcjach, noclegach, gastronomii i szlakach w całym powiecie monieckim. }} Aktualne informacje miejskie publikuje również Urząd Miejski w Mońkach na stronie https://um-monki.pl/. == Najbliższe okolice == === Hornostaje === Wieś i osada około 4 km na północ od Moniek. Pod koniec XIX i na początku XX wieku stacjonował tutaj '''62. Suzdalski Pułk Piechoty''' armii rosyjskiej. Rozbudowany zespół koszar nie zachował się w całości, ale w terenie istnieją pozostałości związane z dawnym garnizonem. {{Listing |type = see |name = Cmentarz wojskowy w Hornostajach |adres = las w rejonie Hornostajów-Osady |dodatkowe informacje = Dawny prawosławny cmentarz garnizonowy założony w 1869 roku. Chowano tu rosyjskich żołnierzy, w tym poległych podczas I wojny światowej. Zachowała się część mogił i nieliczne nagrobki. Cmentarz leży w lesie, jest słabo widoczny i dojście może być trudne. }} === Sikory === W niewielkiej wsi na terenie gminy zachowały się: * drewniany dwór z XVIII wieku, * zabytkowy młyn wodny. === Krzeczkowo === W pobliżu wsi znajduje się '''Pisarowa Góra''' – stanowisko archeologiczne związane ze śladami wczesnego osadnictwa. === Gdzie dalej === * '''[[Goniądz]]''' – około 15 km; miasteczko nad Biebrzą i jedna z głównych baz turystycznych Biebrzańskiego Parku Narodowego. * '''Osowiec-Twierdza''' – Twierdza Osowiec, siedziba Biebrzańskiego Parku Narodowego i początek kilku szlaków. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – największy park narodowy Polski, z bagnami, rozlewiskami i jednymi z najlepszych terenów obserwacji ptaków w kraju. * '''[[Knyszyn]]''' – około 15 km; historyczne miasto związane z Zygmuntem Augustem. * '''Krypno Kościelne''' – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia. * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko nad Narwią, z zamkiem i Wielką Synagogą. * '''Trzcianne''' – dobry punkt wyjściowy do południowej części Bagien Biebrzańskich. * '''[[Białystok]]''' – około 40 km, bezpośrednie połączenia kolejowe i autobusowe. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.4069|22.7972}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] edtkx1kv230wys19f7ygh3w2c8q1sxm 0 19360 158428 2026-08-24T08:58:56Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Dąbrowa Białostocka kościół 34.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Dąbrowa Białostocka |nazwa oryginalna = |widok = Dąbrowa Białostocka kościół 34.jpg |opis = Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika |herb = POL Dąbrowa Białostocka COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 22,64 |lud…” 158428 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Dąbrowa Białostocka kościół 34.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Dąbrowa Białostocka |nazwa oryginalna = |widok = Dąbrowa Białostocka kościół 34.jpg |opis = Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika |herb = POL Dąbrowa Białostocka COA.svg |mapa = |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = 22,64 |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-200 |www = https://www.dabrowa-bial.pl/ }} {{Mapframe|53.65361|23.34861|zoom=14|height=400}} '''Dąbrowa Białostocka''' – niewielkie miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w powiecie sokólskim, położone pomiędzy [[Sokółka|Sokółką]], [[Augustów|Augustowem]] i doliną Biebrzy. Jest lokalnym węzłem komunikacyjnym oraz dobrym punktem wypadowym do północnej części [[Biebrzański Park Narodowy|Biebrzańskiego Parku Narodowego]], Różanegostoku, Kamiennej Starej i Lipska. W samym mieście najciekawsze są neogotycki kościół św. Stanisława, prawosławna cerkiew św. Jana Teologa, zabytkowa kaplica św. Michała, cmentarz żydowski i jeden z nielicznych zachowanych na Podlasiu murowanych wiatraków typu holenderskiego. == Charakterystyka == Dąbrowa powstała w XVI wieku w czasie kolonizacji dawnej Puszczy Nowodworskiej. W 1558 roku była już wsią królewską. Korzystne położenie przy szlakach handlowych sprzyjało rozwojowi osady, która w XVII wieku stała się lokalnym ośrodkiem targowym. W 1712 roku Dąbrowa była już określana jako miasto, natomiast pełne prawa miejskie otrzymała w latach 1772–1775 podczas reform dóbr królewskich prowadzonych przez Antoniego Tyzenhauza. Przed II wojną światową miejscowość miała charakter wielokulturowy. Obok katolików i prawosławnych mieszkała tutaj liczna społeczność żydowska. Istniały dwie synagogi, szkoła żydowska i łaźnia. Podczas okupacji niemieckiej utworzono getto, a jego mieszkańców wywieziono następnie przez Suchowolę do obozu zagłady w Treblince. Po dużych zniszczeniach wojennych Dąbrowa w 1950 roku utraciła prawa miejskie. W 1956 roku została siedzibą powiatu, a w 1965 roku odzyskała status miasta. == Dojazd == === Pociągiem === Dąbrowa Białostocka leży na linii kolejowej '''Białystok – Sokółka – Augustów – Suwałki''' i ma bezpośrednie regionalne połączenia kolejowe z tymi miastami. {{Listing |type = go |name = Stacja kolejowa Dąbrowa Białostocka |url = https://polregio.pl/ |dodatkowe informacje = Zatrzymują się tu pociągi REGIO kursujące na trasie Białystok – Sokółka – Dąbrowa Białostocka – Augustów – Suwałki. Jest to najwygodniejszy sposób dojazdu komunikacją publiczną. W wybranych pociągach dostępne są miejsca do przewozu rowerów. Przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład. }} Pociąg umożliwia również łatwe wycieczki do pobliskiego '''Różanegostoku''' i '''Kamiennej Nowej'''. === Autobusem === Dąbrowa ma także połączenia autobusowe z Białymstokiem i okolicznymi miejscowościami. {{Listing |type = go |name = PKS Nova – Białystok – Dąbrowa Białostocka |url = https://pksnova.pl/ |dodatkowe informacje = Bezpośrednie połączenie autobusowe z Białegostoku, prowadzące przez Czarną Białostocką i Sokółkę. Liczba kursów jest niewielka i rozkład może się zmieniać; w praktyce kolej oferuje bardziej regularny dojazd. }} Funkcjonują również lokalne linie autobusowe obsługujące wsie na terenie gminy, jednak część kursów jest dostosowana przede wszystkim do potrzeb szkół i mieszkańców. === Samochodem === Dąbrowa Białostocka leży na skrzyżowaniu dróg wojewódzkich: * '''DW670''' – prowadzącej na zachód w stronę Suchowoli, Goniądza i Osowca oraz na wschód w kierunku Nowego Dworu, * '''DW673''' – prowadzącej na południe do Sokółki i na północ przez Szuszalewo do Lipska. Z [[Białystok|Białegostoku]] najwygodniejszy dojazd prowadzi przez Sokółkę. Z [[Augustów|Augustowa]] można jechać przez Lipsk. Dąbrowa Białostocka nie leży przy drodze ekspresowej S61, jak sugerują niektóre starsze zagraniczne przewodniki. === Rowerem === Okolice miasta dobrze nadają się do dłuższych wycieczek rowerowych. Ciekawe kierunki prowadzą: * przez Różanystok i Sidrę w stronę Sokółki, * przez Szuszalewo w stronę doliny Biebrzy, * do Kamiennej Starej i Kamiennej Nowej, * w kierunku Lipska i północnej części Biebrzańskiego Parku Narodowego. Na drogach wojewódzkich ruch samochodowy może być dość duży, dlatego do rekreacyjnej jazdy warto wybierać drogi lokalne. == Transport == Centrum miasta jest niewielkie i najważniejsze zabytki można zwiedzić pieszo. Kościół św. Stanisława, cerkiew, rynek i starsze dzielnice znajdują się w niewielkiej odległości od siebie. Wiatrak i cmentarze leżą nieco dalej od ścisłego centrum, ale nadal można dojść do nich pieszo. Do Różanegostoku, Kamiennej Starej, Szuszalewa i atrakcji Biebrzańskiego Parku Narodowego najwygodniej dojechać rowerem lub samochodem. Do Różanegostoku i Kamiennej Nowej można również dotrzeć pociągiem. == Warto zobaczyć == {{Listing |type = see |name = Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika |lat = 53.65195 |long = 23.34715 |adres = ul. 3 Maja 28 |telefon = +48 85 712 10 73 |url = https://dabrowa.archibial.pl/ |dodatkowe informacje = Najważniejszy zabytek architektoniczny miasta. Duży neogotycki kościół wzniesiono w latach 1897–1902. Wraz z dzwonnicą, ogrodzeniem i dawnym cmentarzem przykościelnym tworzy zabytkowy zespół. Na terenie przykościelnym znajduje się również niewielka kapliczka z 1905 roku, ustawiona w miejscu ołtarza wcześniejszej drewnianej świątyni. }} [[Plik:Dąbrowa Białostocka kościół 34.jpg|thumb|Kościół św. Stanisława]] {{Listing |type = see |name = Cerkiew św. Jana Teologa |adres = ul. Kopernika 10 |telefon = +48 85 712 18 95 |dodatkowe informacje = Prawosławna świątynia parafialna. Budowę rozpoczęto w 1983 roku, a samodzielną parafię w Dąbrowie Białostockiej utworzono w 1985 roku. Cerkiew została konsekrowana w 1995 roku. Warto wejść do wnętrza ze względu na ikonostas; podczas nabożeństw zwiedzanie należy podporządkować funkcji religijnej świątyni. }} {{Listing |type = see |name = Cmentarz rzymskokatolicki i kaplica św. Michała Archanioła |lat = 53.65164 |long = 23.36118 |adres = ul. Kopernika |dodatkowe informacje = Historyczny cmentarz parafialny założony na początku XIX wieku. W jego najstarszej części zachowały się XIX-wieczne nagrobki, w tym żeliwne krzyże i kamienne obeliski. Najciekawszym obiektem jest murowana kaplica cmentarna św. Michała Archanioła z około 1825 roku. }} [[Plik:Podlaskie - Dąbrowa Białostocka - Dąbrowa Białostocka - Kopernika - Cmentarz - Kaplica św. Michała 20110918 02.JPG|thumb|Kaplica św. Michała]] {{Listing |type = see |name = Wiatrak holenderski |lat = 53.64665 |long = 23.35112 |adres = ul. Armii Krajowej |dodatkowe informacje = Jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków miasta. Murowano-kamienny wiatrak typu holenderskiego zbudowano w 1924 roku dla Jana Owsiejki według projektu przywiezionego ze Stanów Zjednoczonych. Młyn pracował do 1960 roku. Ma około 9,4 m wysokości i trzy kondygnacje. W 2025 roku obiekt został wykupiony przez gminę, która planuje jego odnowienie i wykorzystanie turystyczne. Do czasu zakończenia prac należy traktować go przede wszystkim jako obiekt do oglądania z zewnątrz. }} [[Plik:Wiatrak holender w Dąbrowie Białostockiej, gm. Dąbrowa Biał., pow. sokólski DSC 0241.JPG|thumb|Wiatrak holenderski]] {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski |adres = ul. Jana Pawła II |dodatkowe informacje = Zachowany cmentarz dawnej społeczności żydowskiej, założony w XIX wieku i użytkowany do okresu II wojny światowej. Zajmuje około 1,2 ha. Zachowały się fragmenty kilkuset nagrobków. Teren jest ogrodzony, a przy wejściu znajduje się upamiętnienie Żydów z Dąbrowy spoczywających na cmentarzu oraz zamordowanych podczas Zagłady. }} {{Listing |type = see |name = Historyczny układ przestrzenny miasta |lat = 53.65361 |long = 23.34861 |adres = okolice Placu Kościuszki i ul. 3 Maja |dodatkowe informacje = Układ przestrzenny Dąbrowy ukształtowany od XVI do XVIII wieku jest wpisany do rejestru zabytków. W centrum zachował się dawny układ ulic oraz pojedyncze starsze domy. Dzisiejszy Plac Kościuszki pełni funkcję głównego placu miejskiego. }} == Aktywny wypoczynek == === Rower === Dąbrowa jest dobrym punktem rozpoczęcia wycieczek po północnej części powiatu sokólskiego i w stronę doliny Biebrzy. Przykładowe kierunki: * '''Dąbrowa – Różanystok – Sidra''' – trasa łącząca zabytki sakralne i krajobraz rolniczy; * '''Dąbrowa – Kamienna Stara – Kamienna Nowa''' – wycieczka do najstarszego drewnianego kościoła w regionie i zabytkowej stacji kolejowej; * '''Dąbrowa – Szuszalewo – Nowy Lipsk''' – w stronę bagien Biebrzy; * '''Dąbrowa – Lipsk''' – około 15 km w jedną stronę, z możliwością dalszej jazdy w stronę Biebrzańskiego Parku Narodowego. === Biebrzański Park Narodowy === Najbliższe atrakcyjne tereny Biebrzańskiego Parku Narodowego znajdują się na zachód i północny zachód od miasta. {{Listing |type = do |name = Ścieżka przyrodnicza Szuszalewo |adres = Szuszalewo |url = https://bbpn.gov.pl/szlaki-turystyczne/szuszalewo |dodatkowe informacje = Krótka, około 1,6-kilometrowa pętla prowadząca przez bagna i łąki doliny Biebrzy. Znaczna część trasy biegnie drewnianą kładką. Przy początku znajduje się parking i wiata. Szczególnie interesująca wiosną, podczas wysokich stanów wody i migracji ptaków. Drewniane kładki po deszczu mogą być śliskie. }} Dalsze trasy biebrzańskie można znaleźć w rejonie Lipska, Nowego Lipska, Sztabina i Krasnego Boru. == Zakupy == Dąbrowa Białostocka jest lokalnym centrum handlowym. W centrum znajdują się markety, sklepy spożywcze, apteki i podstawowe punkty usługowe. Jest to dobre miejsce na uzupełnienie prowiantu przed wycieczką w stronę Biebrzy, ponieważ w mniejszych wsiach wybór sklepów jest ograniczony. == Gastronomia == W centrum działa kilka niewielkich restauracji, pizzerii, barów i lokali typu fast food. Oferta jest wystarczająca na krótki pobyt, ale nieporównywalnie mniejsza niż w Białymstoku czy Augustowie. W regionie warto szukać potraw charakterystycznych dla północnego Podlasia, m.in. kartaczy, babki i kiszki ziemniaczanej. == Rozrywka == Życie wieczorne jest bardzo spokojne. Imprezy, koncerty i wydarzenia lokalne organizowane są głównie przez ośrodek kultury oraz podczas miejskich festynów. Osoby szukające klubów i większej oferty rozrywkowej powinny wybrać [[Białystok]] lub [[Augustów]]. == Noclegi == Oferta noclegowa w samym mieście jest niewielka. Dostępne są pokoje prywatne i niewielkie obiekty noclegowe, natomiast znacznie ciekawszą ofertę agroturystyczną można znaleźć w okolicznych wsiach oraz bliżej Biebrzy. Jeśli głównym celem podróży jest obserwacja przyrody i kajaki, warto rozważyć nocleg w rejonie Sztabina lub Lipska. Dąbrowa ma natomiast przewagę w postaci dobrej komunikacji kolejowej. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Urząd Miejski w Dąbrowie Białostockiej |adres = ul. Solidarności 1 |url = https://www.dabrowa-bial.pl/ |dodatkowe informacje = Oficjalna strona gminy zawiera rozbudowaną sekcję o zabytkach, miejscach pamięci i atrakcjach w mieście oraz całej gminie. }} Informacje o szlakach, warunkach terenowych i zasadach zwiedzania bagien należy sprawdzać bezpośrednio na stronie [[Biebrzański Park Narodowy|Biebrzańskiego Parku Narodowego]]. == Bezpieczeństwo == Miasto jest spokojne, a większość atrakcji znajduje się w normalnie dostępnej przestrzeni miejskiej. Podczas wycieczek do Biebrzańskiego Parku Narodowego należy poruszać się wyłącznie po udostępnionych trasach. Kładki przez bagna mogą być bardzo śliskie po deszczu, a wiosną część terenów może być zalana. Od późnej wiosny do jesieni w lasach, na łąkach i terenach podmokłych występują kleszcze oraz liczne komary. == Najbliższe okolice == === Różanystok === Jedna z najważniejszych atrakcji gminy, położona kilka kilometrów od Dąbrowy i posiadająca własny przystanek kolejowy. * '''Sanktuarium Maryjne w Różanymstoku''' – barokowy zespół sakralny z bazyliką Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny, wzniesioną w XVIII wieku. Jest jednym z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych północno-wschodniego Podlasia. * '''Dawny klasztor dominikanów''' – część historycznego zespołu klasztornego. * '''Drapieżnik''' – monumentalny budynek wzniesiony w okresie funkcjonowania prawosławnego monasteru. * '''Kaplica NMP Wspomożenia Wiernych''' – zbudowana na początku XX wieku przez mniszki prawosławne. * '''Zielona Dacza''' – drewniana willa z początku XX wieku. === Kamienna Stara === {{Listing |type = see |name = Kościół św. Anny w Kamiennej Starej |adres = Kamienna Stara |dodatkowe informacje = Niewielki drewniany kościół związany z dawną rezydencją Wiesiołowskich. Świątynię ukończono około 1610 roku i jest uważana za najstarszą zachowaną drewnianą budowlę sakralną województwa podlaskiego. Wewnątrz zachowała się kamienna chrzcielnica z datą 1609. Przy kościele znajduje się grób pochodzącego z Kamiennej Starej gen. Nikodema Sulika i jego żony. }} === Kamienna Nowa === * '''Zabytkowy dworzec kolejowy''' – murowany budynek z drugiej połowy XIX wieku, wpisany do rejestru zabytków. * W okolicy zachowały się również fragmenty radzieckich umocnień tzw. '''Linii Mołotowa'''. === Jaczno === * '''Cerkiew cmentarna Świętych Niewiast Niosących Wonności''' – drewniana kaplica z XIX wieku zbudowana częściowo z materiału ze starszej świątyni; jeden z cenniejszych zabytków prawosławnych gminy. === Gdzie dalej === * '''[[Lipsk]]''' – niewielkie miasto położone blisko Biebrzańskiego Parku Narodowego. * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – bagna, torfowiska, kładki i doskonałe miejsca do obserwacji ptaków. * '''Sztabin''' – baza do spływów kajakowych Biebrzą. * '''[[Suchowola]]''' – miasto na historycznym szlaku pomiędzy Białymstokiem i Augustowem. * '''[[Sokółka]]''' – około 30 km na południe; ważny węzeł komunikacyjny i ośrodek wielokulturowego pogranicza. * '''[[Augustów]]''' – około 40 km na północ; jeziora, Kanał Augustowski i rozbudowana baza turystyczna. * '''[[Białystok]]''' – bezpośrednie połączenia kolejowe i autobusowe. {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.65361|23.34861}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] 1zae19b14g57hvcovvhgw8qz7ac7xo2 0 19361 158430 2026-08-24T09:05:29Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|SM Michałowo Cerkiew św Mikołaja 2020 (7).jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Michałowo |nazwa oryginalna = |widok = SM Michałowo Cerkiew św Mikołaja 2020 (7).jpg |opis = Cerkiew św. Mikołaja |herb = POL Michałowo COA.svg |mapa = Michałowo location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud =…” 158430 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|SM Michałowo Cerkiew św Mikołaja 2020 (7).jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Michałowo |nazwa oryginalna = |widok = SM Michałowo Cerkiew św Mikołaja 2020 (7).jpg |opis = Cerkiew św. Mikołaja |herb = POL Michałowo COA.svg |mapa = Michałowo location map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo podlaskie]] |powierzchnia = |lud = |wysokość = |prefiks = (+48) 85 |kod pocztowy = 16-050 |www = https://michalowo.eu/ }} {{Mapframe|53.03683|23.60444|zoom=15|height=400}} '''Michałowo''' – niewielkie miasto w [[Województwo podlaskie|województwie podlaskim]], około 35 km na wschód od [[Białystok|Białegostoku]], nad górnym biegiem rzeki Supraśl. Leży pomiędzy [[Puszcza Knyszyńska|Puszczą Knyszyńską]] a doliną Narwi i Zbiornikiem Siemianówka. Samo Michałowo można zwiedzić w kilka godzin. Najciekawsze są drewniana cerkiew św. Mikołaja z wartościową polichromią, neogotycki kościół Opatrzności Bożej, XIX-wieczny układ urbanistyczny oraz Pracownia Filmu, Dźwięku i Fotografii „Niezbudka”. Miasto jest także dobrą bazą wypadową do mniej znanych atrakcji wschodniego Podlasia: Topolan, Hieronimowa, Nowej Woli, rezerwatu Gorbacz, Zalewu Siemianówka i Jałówki. == Charakterystyka == Michałowo wyrosło z dawnej osady Niezbudka. Nazwa Michałowo funkcjonuje od 1832 roku i pochodzi od Seweryna Michałowskiego, właściciela miejscowych dóbr. W XIX i na początku XX wieku miejscowość była ważnym lokalnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego. Osiedlali się tu m.in. polscy, niemieccy, żydowscy, rosyjscy i białoruscy mieszkańcy. Przed I wojną światową działało w miejscowości kilkadziesiąt zakładów przemysłowych i rzemieślniczych. Rozwój przemysłu załamał się podczas I wojny światowej, kiedy część wyposażenia zakładów została ewakuowana w głąb Rosji. Pamiątką po dawnym wielokulturowym Michałowie są katolicki kościół, prawosławna cerkiew, cmentarz żydowski oraz materiały zgromadzone w Pracowni „Niezbudka”. Nie zachowały się dawna synagoga ani kościół ewangelicki. Podczas okupacji niemieckiej utworzono w Michałowie getto, zlikwidowane w listopadzie 1942 roku. Jego mieszkańców deportowano przez Białystok do obozu zagłady w Treblince. Michałowo uzyskało obecny status miasta 1 stycznia 2009 roku. == Dojazd == === Pociągiem === '''Michałowo nie ma stacji kolejowej.''' Informacja występująca w niemieckiej wersji Wikipodróży jest błędna. Najważniejszym węzłem kolejowym dla podróżujących z dalszych części Polski jest [[Białystok]]. W sezonie turystycznym uruchamiane są weekendowe pociągi z Białegostoku do '''Walił''' na linii kolejowej nr 37. Waliły znajdują się jednak poza Michałowem i dalszy dojazd wymaga roweru, samochodu lub innego transportu. Przed podróżą należy sprawdzić, czy sezonowe połączenie aktualnie kursuje. === Autobusem === Michałowo ma bezpośrednie połączenia autobusowe z [[Białystok|Białymstokiem]]. {{Listing |type = go |name = Voyager Trans |url = https://voyagertrans.bialystok.pl/ |dodatkowe informacje = Regularna linia Białystok – Gródek przez Michałowo. W dni robocze kursuje kilka autobusów dziennie, połączenia działają również w weekendy. Przystanki pośrednie przewoźnika są przystankami na żądanie, dlatego warto zasygnalizować kierowcy zamiar wysiadania. }} {{Listing |type = go |name = PKS Nova |url = https://pksnova.pl/ |dodatkowe informacje = Obsługuje bezpośrednie połączenia Białystok – Michałowo. Liczba kursów jest mniejsza niż w przypadku części tras aglomeracyjnych, dlatego przed podróżą należy sprawdzić aktualny rozkład. }} Autobusy są podstawowym środkiem transportu publicznego dla osób chcących odwiedzić Michałowo bez samochodu. === Samochodem === Przez Michałowo przebiega '''droga wojewódzka nr 686''', prowadząca od rejonu DK65 przez Michałowo, Nową Wolę i Juszkowy Gród do Jałówki. Z Białegostoku można dojechać w około 35–40 km, zależnie od wybranej trasy. Michałowo '''nie leży w pobliżu drogi ekspresowej S61''', jak błędnie podaje niemiecki Wikivoyage. === Rowerem === Michałowo jest dobrym punktem wypadowym na dłuższe wycieczki rowerowe po południowo-wschodniej części powiatu białostockiego. Można stąd jechać m.in. w stronę: * Topolan i Puszczy Knyszyńskiej, * Nowej Woli i rezerwatu Gorbacz, * Bondar i Zalewu Siemianówka, * Jałówki, * [[Gródek|Gródka]] i Królowego Mostu. Przez teren gminy prowadzi również [[Green Velo]] oraz lokalne znakowane szlaki rowerowe. == Transport == Centrum Michałowa jest niewielkie. Cerkiew, kościół, Pracownia „Niezbudka”, park i zalew znajdują się w odległości pozwalającej na zwiedzanie pieszo. Do atrakcji poza miastem – szczególnie rezerwatu Gorbacz, Zalewu Siemianówka, Topolan i Jałówki – najwygodniej dojechać samochodem lub rowerem. == Warto zobaczyć == {{Listing |type = see |name = Cerkiew św. Mikołaja |lat = 53.03261 |long = 23.60828 |adres = ul. Młynowa 10B |dodatkowe informacje = Najcenniejszy zabytek Michałowa. Drewnianą cerkiew wzniesiono w latach 1906–1908. Budynek ma malowniczą, rozczłonkowaną bryłę z kilkoma wieżyczkami zwieńczonymi kopułami. Szczególnie wartościowe jest wnętrze z monumentalną polichromią ornamentalno-figuralną wykonaną w latach 1954–1955 według projektu Adama Stalony-Dobrzańskiego. Nowsze badania przypisują całość projektu i realizacji właśnie jemu; często powtarzana informacja o współautorstwie Jerzego Nowosielskiego jest kwestionowana. Cerkiew jest czynną świątynią – podczas nabożeństw zwiedzanie należy podporządkować funkcji religijnej obiektu. }} [[Plik:SM Michałowo Cerkiew św Mikołaja 2020 (7).jpg|thumb|Cerkiew św. Mikołaja]] {{Listing |type = see |name = Kościół Opatrzności Bożej |lat = 53.03733 |long = 23.61369 |adres = ul. Żwirki i Wigury 49 |telefon = +48 791 092 106 |url = https://michalowo.archibial.pl/ |dodatkowe informacje = Neogotycki kościół rzymskokatolicki wzniesiony w latach 1910–1916. Wraz z otoczeniem stanowi jeden z dwóch najważniejszych zabytków sakralnych miasta. Świątynia jest wpisana do rejestru zabytków. }} [[Plik:Michałowo - Church of Providence 01.jpg|thumb|Kościół Opatrzności Bożej]] {{Listing |type = see |name = Pracownia Filmu, Dźwięku i Fotografii „Niezbudka” |adres = ul. Fabryczna 33 |telefon = +48 85 663 16 33 |url = https://pracownia.michalowo.pl/ |godziny = pn. 13:00–18:00, śr. 13:00–18:00, pt. 14:00–19:00, nd. 13:00–18:00 |dodatkowe informacje = Jedna z najciekawszych atrakcji miasta. Łączy funkcje archiwum społecznego, muzeum, galerii i pracowni edukacyjnej. Zbiory obejmują około 30 tys. fotografii, pocztówek, dokumentów, map i innych materiałów, przede wszystkim związanych z historią Michałowa oraz wielokulturowym pograniczem. Wystawy dotyczą m.in. dawnego Michałowa, miejscowych Żydów, historii pałacu w Hieronimowie, Tatarów oraz przedwojennego Białegostoku, Grodna i Wilna. }} {{Listing |type = see |name = Historyczny układ urbanistyczny |lat = 53.03683 |long = 23.60444 |adres = centrum Michałowa |dodatkowe informacje = Regularny układ ulic wykształcony w okresie rozwoju przemysłowej osady w latach 30. XIX wieku. Ochroną konserwatorską objęto historyczne rozplanowanie przestrzenne centrum. W bocznych ulicach zachowały się pojedyncze starsze drewniane domy. }} {{Listing |type = see |name = Plac 11 Listopada |adres = Plac 11 Listopada |dodatkowe informacje = Jeden z głównych terenów zielonych w centrum. Znajduje się tu pomnik poświęcony walczącym o wolność ojczyzny oraz miejsce organizacji lokalnych uroczystości. }} [[Plik:Podlaskie - Michalowo - Michalowo - 11 Listopada sq. - monument.JPG|thumb|Pomnik na Placu 11 Listopada]] {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski w Michałowie |lat = 53.04528 |long = 23.57306 |adres = las na zachód od miasta, przy DW686, administracyjnie Pieńki |dodatkowe informacje = Cmentarz założony prawdopodobnie w XIX wieku, będący jednym z najważniejszych śladów dawnej społeczności żydowskiej Michałowa. Na około trzyhektarowym zalesionym terenie zachowało się około 30 macew i fragmentów nagrobków. Nekropolia znajduje się kilkaset metrów od zabudowy miasta, w lesie po północnej stronie drogi do Białegostoku. Przy drodze ustawiono oznaczenie prowadzące do cmentarza. }} == Aktywny wypoczynek == === Zalew w Michałowie === {{Listing |type = do |name = Zalew i miejsce do kąpieli „Na Fali” |lat = 53.03571 |long = 23.60002 |adres = okolice ul. Gródeckiej |url = https://mosir.michalowo.eu/ |dodatkowe informacje = Niewielki zbiornik małej retencji w zachodniej części miasta. Przy zalewie znajduje się miejsce sezonowo wykorzystywane do kąpieli, plaża, plac zabaw, siłownia plenerowa i infrastruktura rekreacyjna. Jakość wody jest w sezonie kontrolowana przez inspekcję sanitarną. Przed kąpielą należy sprawdzić aktualny komunikat MOSiR. }} [[Plik:Podlaskie - Michalowo - Michalowo - Grodecka - reservoir.JPG|thumb|Zalew w Michałowie]] === Pływalnia === {{Listing |type = do |name = Kryta Pływalnia „Na Fali” |adres = ul. Sienkiewicza 21A |telefon = +48 85 718 94 24 |url = https://mosir.michalowo.eu/ |godziny = codziennie 12:00–20:00 |dodatkowe informacje = Kryta pływalnia Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji. Na miejscu działa również siłownia. Aktualny cennik i ewentualne zmiany godzin należy sprawdzić na stronie MOSiR. }} === Rower === Przez gminę prowadzi rozbudowana sieć tras nadających się do turystyki rowerowej. Jedną z ciekawszych dłuższych wycieczek jest trasa: '''Michałowo – Nowa Wola – rezerwat Gorbacz – Juszkowy Gród – Bondary – Zalew Siemianówka – Jałówka'''. Można również pojechać na północ: '''Michałowo – Hieronimowo – Topolany – Sokole – Waliły – [[Gródek]]'''. Część lokalnych dróg jest asfaltowa, ale na trasach leśnych i prowadzących do rezerwatów występują odcinki szutrowe i gruntowe. Najbardziej uniwersalny będzie rower trekkingowy, gravelowy lub górski. === Turystyka piesza === Przez teren gminy prowadzi około 67-kilometrowy zielony szlak pieszy '''Narewka – Waliły Stacja''', łączący okolice Puszczy Białowieskiej z Puszczą Knyszyńską i biegnący w pobliżu Zalewu Siemianówka. Inny ciekawy kierunek stanowi '''Szlak Prawosławnych Świątyń''', prowadzący przez miejscowości z zachowanymi drewnianymi cerkwiami. == Zakupy == Michałowo jest lokalnym centrum handlowym dla wschodniej części powiatu białostockiego. W mieście znajdują się markety spożywcze, apteki i podstawowe sklepy. Przed wycieczką do rezerwatu Gorbacz, Jałówki lub nad Zalew Siemianówka warto zaopatrzyć się w Michałowie w wodę i prowiant, ponieważ w mniejszych wsiach liczba sklepów jest ograniczona. == Gastronomia == {{Listing |type = eat |name = Gospoda Michałowo |adres = ul. Białostocka 20 |telefon = +48 85 718 99 55 |godziny = codziennie 11:00–19:00 |dodatkowe informacje = Restauracja przy głównej ulicy miasta. Dania obiadowe i popularna kuchnia polska. Godziny mogą ulec zmianie. }} W sezonie letnim punkty gastronomiczne działają również przy popularnych terenach wypoczynkowych nad Zalewem Siemianówka. == Noclegi == {{Listing |type = sleep |name = Zajazd Michałowo |adres = ul. Białostocka 20A |telefon = +48 85 717 92 11 |dodatkowe informacje = Zajazd w mieście, dogodny dla osób podróżujących samochodem i planujących wycieczki po gminie. }} W gminie działa również wiele gospodarstw agroturystycznych i domków, szczególnie w okolicach Zalewu Siemianówka, Bondar, Rudni i Jałówki. == Kultura == Michałowo leży na obszarze o silnych tradycjach polskich, białoruskich, prawosławnych, katolickich i żydowskich. Lokalne wydarzenia często odwołują się do wielokulturowości pogranicza. Gminny Ośrodek Kultury prowadzi zespoły muzyczne, wokalne i folklorystyczne oraz organizuje koncerty, festyny i wydarzenia w Michałowie i okolicznych wsiach. Przed podróżą warto sprawdzić bieżący kalendarz imprez. == Bezpieczeństwo == Samo Michałowo znajduje się kilkadziesiąt kilometrów od granicy i nie obowiązują w nim ograniczenia związane ze strefą nadgraniczną. Inaczej wygląda sytuacja podczas wycieczek w stronę '''Jałówki, Mostowlan i innych miejscowości przy granicy z Białorusią'''. Na części terenów przygranicznych może obowiązywać czasowy zakaz przebywania. Przed podróżą należy sprawdzić aktualną mapę strefy buforowej publikowaną przez Straż Graniczną. Na całej granicy z Białorusią obowiązuje ponadto zakaz przebywania w 15-metrowym pasie drogi granicznej. Nie należy podchodzić do bariery granicznej ani wjeżdżać na oznakowane drogi objęte zakazem. W lasach i na terenach podmokłych występują kleszcze i liczne komary. Na dłuższe wycieczki warto pobrać mapę offline. == Najbliższe okolice == === Topolany === Wieś kilka kilometrów na północny zachód od Michałowa. {{Listing |type = see |name = Cerkiew Przemienienia Pańskiego w Topolanach |adres = Topolany |dodatkowe informacje = Drewniana cerkiew pochodząca prawdopodobnie z przełomu XVII i XVIII wieku. Jest najstarszym zachowanym obiektem sakralnym na terenie gminy Michałowo i jednym z ważniejszych punktów Szlaku Prawosławnych Świątyń. }} === Hieronimowo === {{Listing |type = see |name = Pozostałości zespołu dworsko-parkowego w Hieronimowie |adres = Hieronimowo |dodatkowe informacje = Pozostałości dawnego założenia dworskiego z XVIII i XIX wieku. Zachował się przede wszystkim historyczny park oraz ruiny i ślady zabudowy. Miejsce można połączyć z wycieczką do Topolan. }} === Nowa Wola === {{Listing |type = see |name = Cerkiew św. Jana Chrzciciela |adres = Nowa Wola |dodatkowe informacje = Charakterystyczna drewniana cerkiew prawosławna z początku XX wieku. Na miejscowym cmentarzu znajduje się również starsza kaplica prawosławna. }} === Rezerwat Gorbacz === {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Gorbacz |adres = okolice Gorbaczy |dodatkowe informacje = Rezerwat torfowiskowy chroniący jezioro Gorbacz oraz otaczające je torfowiska wysokie, przejściowe i niskie. Występuje tu m.in. bardzo rzadka chamedafne północna. Obszar jest cenny przyrodniczo i miejscami trudny terenowo; należy respektować przebieg udostępnionych dróg i ograniczenia wynikające z ochrony rezerwatowej. }} === Zalew Siemianówka === Jedna z największych atrakcji całej gminy, położona około 20 km od Michałowa. {{Listing |type = do |name = Plaża i przystań w Rudni nad Zalewem Siemianówka |adres = Rudnia |dodatkowe informacje = Rozbudowany teren wypoczynkowy nad jednym z największych sztucznych zbiorników wodnych w Polsce. Dostępne są plaża, pomosty, infrastruktura żeglarska i miejsca dla kamperów oraz namiotów. Zalew jest popularny wśród żeglarzy, wędkarzy i obserwatorów ptaków. }} Zbiornik jest szczególnie interesujący dla obserwatorów ptaków. Rozległe trzcinowiska, płycizny i otwarte lustro wody przyciągają liczne gatunki wodne i błotne. === Jałówka === Historyczna miejscowość przy granicy z Białorusią, dawniej posiadająca prawa miejskie. {{Listing |type = see |name = Ruiny kościoła św. Antoniego Padewskiego |lat = 53.00650 |long = 23.91219 |adres = ul. Leśna, Jałówka |dodatkowe informacje = Monumentalne ruiny neogotyckiego kościoła wzniesionego w latach 1910–1915 i zniszczonego przez wojska niemieckie w 1944 roku. Zachowane ceglane ściany i wieża tworzą jeden z najbardziej malowniczych zabytków wschodniej części województwa. }} [[Plik:Ruiny kościoła św. Antoniego, Jałówka.jpg|thumb|Ruiny kościoła św. Antoniego w Jałówce]] W Jałówce warto zobaczyć także cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego z charakterystyczną dzwonnicą oraz cmentarze katolicki, prawosławny i żydowski. Ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo granicy przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualny zasięg strefy buforowej. === Gdzie dalej === * '''[[Gródek]]''' – miasteczko na północ od Michałowa, ważny ośrodek kultury białoruskiej i prawosławnej. * '''[[Puszcza Knyszyńska]]''' – rozległy kompleks leśny na północ i zachód od gminy. * '''[[Królowy Most]]''' – cerkiew, kaplica i węzeł szlaków w południowej części puszczy. * '''[[Kruszyniany]]''' – drewniany meczet, mizar i kultura Tatarów polskich. * '''[[Narewka]]''' – baza do zwiedzania północnej części Puszczy Białowieskiej i okolic Zalewu Siemianówka. * '''[[Białystok]]''' – około 35 km; główny węzeł komunikacyjny regionu. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Urząd Miejski w Michałowie |adres = ul. Białostocka 11 |telefon = +48 85 713 17 73 |url = https://michalowo.eu/ |godziny = pn.–pt. 7:15–15:15 |dodatkowe informacje = Oficjalny serwis gminy publikuje informacje o wydarzeniach, atrakcjach, szlakach i komunikacji. }} {{Jest w|Województwo podlaskie}} {{Geo|53.03683|23.60444}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] 5gv2zhvuv3uq7n23cm2j6vlqwmx048k 0 19362 158431 2026-08-24T09:19:35Z KrzysztofPoplawski 4279 Utworzono nową stronę „{{Top-banner|Odnogi Narwi.jpg}} {{Mapframe|52.85|22.35|zoom=6|height=450}} '''Narew''' – jedna z głównych rzek północno-wschodniej i środkowo-wschodniej Polski, prawobrzeżny dopływ [[Wisła|Wisły]]. Ma 484 km długości, z czego około 448 km znajduje się w Polsce. Wypływa na Białorusi, na obszarze bagiennym przy północno-wschodnim skraju Puszczy Białowieskiej, następnie przepływa przez [[Województwo podlaskie|województwo podlaskie]] i Wo…” 158431 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Odnogi Narwi.jpg}} {{Mapframe|52.85|22.35|zoom=6|height=450}} '''Narew''' – jedna z głównych rzek północno-wschodniej i środkowo-wschodniej Polski, prawobrzeżny dopływ [[Wisła|Wisły]]. Ma 484 km długości, z czego około 448 km znajduje się w Polsce. Wypływa na Białorusi, na obszarze bagiennym przy północno-wschodnim skraju Puszczy Białowieskiej, następnie przepływa przez [[Województwo podlaskie|województwo podlaskie]] i [[Województwo mazowieckie|mazowieckie]], a do Wisły uchodzi w [[Nowy Dwór Mazowiecki|Nowym Dworze Mazowieckim]]. Turystycznie Narew jest szczególnie interesująca dzięki bardzo różnym krajobrazom na kolejnych odcinkach. W górnym biegu przepływa przez rozległe obszary wiejskiego Podlasia, następnie na terenie [[Narwiański Park Narodowy|Narwiańskiego Parku Narodowego]] rozdziela się na sieć wielu koryt tworzących jeden z najciekawszych systemów rzecznych w Europie. Dalej przepływa obok [[Tykocin]]a, przyjmuje wody [[Biebrza|Biebrzy]], mija [[Łomża|Łomżę]], [[Nowogród]], [[Ostrołęka|Ostrołękę]], Różan i [[Pułtusk]], tworzy Zalew Zegrzyński, przepływa przez [[Serock]] i uchodzi do Wisły w rejonie Modlina. Narew jest bardzo dobrym celem dla kajakarzy, rowerzystów, obserwatorów ptaków i osób zainteresowanych przyrodą dolin rzecznych. Nad jej brzegami leży również wiele miejscowości o cennych zabytkach. == Charakterystyka == Źródła Narwi znajdują się na Białorusi, na wysokości około 159 m n.p.m., na obszarze mokradeł położonych przy północno-wschodniej części Puszczy Białowieskiej. Po przekroczeniu granicy polskiej rzeka zasila '''Zbiornik Siemianówka'''. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech Narwi jest jej wielokorytowość. Na odcinku chronionym w Narwiańskim Parku Narodowym rzeka nie płynie jednym wyraźnym korytem, lecz rozdziela się na liczne odnogi, które ponownie łączą się i rozdzielają. Taki układ określa się jako system anastomozujący. Dolina Narwi jest ważnym korytarzem ekologicznym i ostoją ptaków wodno-błotnych. Szczególnie cenne przyrodniczo są okolice Narwiańskiego Parku Narodowego, ujścia Biebrzy, Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi i Doliny Dolnej Narwi. [[Plik:Odnogi Narwi.jpg|thumb|Wielokorytowa Narew w Narwiańskim Parku Narodowym]] == Bieg rzeki == === Górna Narew === Po przekroczeniu granicy polsko-białoruskiej Narew wpływa do '''Zbiornika Siemianówka'''. Poniżej zapory ponownie przybiera charakter rzeki nizinnej, płynąc przez tereny rolnicze i wsie południowo-wschodniego Podlasia. W tej części doliny można połączyć turystykę kajakową z poznawaniem kultury pogranicza. W pobliżu rzeki znajdują się m.in. wsie z drewnianą zabudową i zabytkowymi cerkwiami, w tym Narew, Trześcianka, Puchły, Soce i Odrynki. {{Listing |type = see |name = Zbiornik Siemianówka |dodatkowe informacje = Duży sztuczny zbiornik utworzony na Narwi niedaleko granicy z Białorusią. Jest popularny wśród wędkarzy, żeglarzy i obserwatorów ptaków. Najbardziej rozwinięta infrastruktura rekreacyjna znajduje się m.in. w Starym Dworze i Rudni. }} {{Listing |type = see |name = Narew |dodatkowe informacje = Duża wieś nad rzeką, której historia sięga XVI wieku. Warto zobaczyć drewniany barokowy kościół Wniebowzięcia NMP z 1755 roku oraz efektowną niebieską drewnianą cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Miejscowość jest dobrym punktem na trasie kajakowej i rowerowej górnej Narwi. }} W pobliżu znajdują się również: * '''Odrynki''' – jedyny w Polsce prawosławny skit, położony na odludziu wśród łąk i mokradeł nad Narwią; * '''Trześcianka, Soce i Puchły''' – wsie tworzące [[Kraina Otwartych Okiennic|Krainę Otwartych Okiennic]], znane z bogato zdobionych drewnianych domów; * '''Puchły''' – z charakterystyczną niebieską drewnianą cerkwią Opieki Matki Bożej. === Narwiański Park Narodowy === Najbardziej niezwykły odcinek Narwi rozpoczyna się w okolicach [[Suraż]]a. Od Suraża do Rzędzian rzeka przepływa przez [[Narwiański Park Narodowy]]. Na odcinku około 45–50 km rzeka tworzy rozległą sieć koryt, starorzeczy, trzcinowisk i bagien. Jest to jeden z nielicznych tak dobrze zachowanych systemów wielokorytowej rzeki nizinnej w Europie. [[Plik:Waniewo - Sliwno 01.jpg|thumb|Kładka Waniewo–Śliwno przez dolinę Narwi]] {{Listing |type = see |name = Suraż |dodatkowe informacje = Niewielkie historyczne miasto nad Narwią i jeden z najlepszych punktów rozpoczęcia spływu przez Narwiański Park Narodowy. W okolicy znajdują się grodzisko, zabytki sakralne i punkty widokowe na dolinę rzeki. }} {{Listing |type = see |name = Kładka Waniewo–Śliwno |url = https://npn.pl/2022/04/28/kladka-waniewo-sliwno/ |dodatkowe informacje = Około 1,2-kilometrowa ścieżka przecinająca dolinę Narwi. Największą atrakcją są pływające pomosty, które samodzielnie przeciąga się pomiędzy brzegami kolejnych koryt za pomocą łańcuchów. Na trasie znajdują się punkty obserwacji ptaków i wieża widokowa. Możliwość przejścia całej kładki zależy od poziomu wody i stanu infrastruktury – przed przyjazdem należy sprawdzić aktualne komunikaty parku. }} {{Listing |type = see |name = Ośrodek Edukacji Przyrodniczej „Młynarzówka” |adres = Kurowo 12 |telefon = +48 505 906 567 |url = https://npn.pl/ |dodatkowe informacje = Główne centrum informacji turystycznej Narwiańskiego Parku Narodowego. Znajduje się tu nowoczesna ekspozycja poświęcona przyrodzie doliny Narwi. W pobliżu znajduje się siedziba parku, pole biwakowe oraz krótkie ścieżki i punkty widokowe. }} {{Listing |type = see |name = Kurowo |dodatkowe informacje = Jeden z głównych punktów turystycznych parku. Przy dawnym dworze mieści się siedziba NPN, a w sąsiedztwie znajdują się przystań, pole biwakowe i Ośrodek Edukacji Przyrodniczej „Młynarzówka”. }} === Od Tykocina do ujścia Biebrzy === Po opuszczeniu Narwiańskiego Parku Narodowego rzeka płynie dalej na północny zachód, mijając [[Tykocin]]. {{Listing |type = see |name = Tykocin |dodatkowe informacje = Jedno z najciekawszych historycznych miasteczek nad Narwią. Warto zobaczyć zamek, Wielką Synagogę, barokowy rynek z kościołem Trójcy Przenajświętszej, zabytkową zabudowę oraz bulwar nad rzeką. Tykocin jest również dobrym miejscem rozpoczęcia krótszego spływu Narwią. }} [[Plik:Poland Narew Góra Strękowa.jpg|thumb|Wiosenne rozlewiska Narwi w rejonie Góry Strękowej]] W rejonie '''Strękowej Góry''' i [[Wizna|Wizny]] do Narwi uchodzi Biebrza. Jest to jeden z najbardziej rozległych krajobrazów bagiennych północno-wschodniej Polski. {{Listing |type = see |name = Góra Strękowa |dodatkowe informacje = Wysoka krawędź doliny Narwi z bardzo szeroką panoramą rozlewisk. Znajdują się tutaj także ruiny schronu dowodzenia kpt. Władysława Raginisa z okresu obrony Wizny we wrześniu 1939 roku. }} === Łomża i dolina środkowej Narwi === Poniżej ujścia Biebrzy Narew staje się szerszą rzeką nizinną. {{Listing |type = see |name = Łomża |dodatkowe informacje = Największe miasto nad środkową Narwią. Historyczne centrum leży na wysokiej skarpie ponad doliną rzeki. Dobry punkt wypadowy do Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi. }} Okolice miasta chronione są w '''Łomżyńskim Parku Krajobrazowym Doliny Narwi'''. Szczególnie malowniczy odcinek ciągnie się pomiędzy Łomżą a Bronowem. {{Listing |type = see |name = Nowogród |dodatkowe informacje = Miasteczko przy ujściu Pisy do Narwi, znane przede wszystkim ze Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika. Z wysokiego brzegu rozciąga się panorama doliny Narwi. }} === Dolna Narew === Poniżej Nowogrodu Narew przepływa przez tereny związane historycznie z Kurpiami i północnym Mazowszem. {{Listing |type = see |name = Ostrołęka |dodatkowe informacje = Największe miasto tego odcinka rzeki. Nad Narwią znajdują się bulwary, plaża miejska i charakterystyczny most im. gen. Antoniego Madalińskiego. Okolice miasta związane są z bitwą pod Ostrołęką z 1831 roku. }} [[Plik:Narew Ostrołęka panorama.jpg|thumb|Narew w Ostrołęce]] {{Listing |type = see |name = Różan |dodatkowe informacje = Niewielkie miasto na wysokim brzegu Narwi. W okolicy znajdują się rosyjskie forty z przełomu XIX i XX wieku oraz punkty widokowe na dolinę. }} {{Listing |type = see |name = Pułtusk |dodatkowe informacje = Historyczne miasto nad Narwią z jednym z najdłuższych rynków w Europie, zamkiem biskupim i kolegiatą. Przez centrum przebiegają kanały odchodzące od Narwi, dzięki którym Pułtusk bywa nazywany „Wenecją Mazowsza”. }} === Zalew Zegrzyński i ujście === Poniżej Pułtuska Narew wpływa do '''Zalewu Zegrzyńskiego''', sztucznego zbiornika utworzonego w 1963 roku przez spiętrzenie Narwi zaporą w Dębem. Jest to najważniejszy obszar sportów wodnych w bezpośrednim sąsiedztwie Warszawy. Działają tu liczne porty, mariny, wypożyczalnie sprzętu, plaże i ośrodki żeglarskie. {{Listing |type = see |name = Serock |dodatkowe informacje = Popularna miejscowość wypoczynkowa położona przy połączeniu Narwi i Bugu z Zalewem Zegrzyńskim. Ma niewielkie historyczne centrum, plażę i rozbudowaną infrastrukturę rekreacyjną. }} [[Plik:POL Serock Narew 1.JPG|thumb|Narew w Serocku]] {{Listing |type = see |name = Nowy Dwór Mazowiecki |dodatkowe informacje = W rejonie Modlina Narew kończy swój bieg, uchodząc do Wisły. W pobliżu znajduje się rozległa Twierdza Modlin – jeden z największych zespołów fortyfikacyjnych w Polsce. }} == Kajaki == === Górna Narew === Górny bieg jest jednym z najciekawszych długodystansowych szlaków kajakowych północno-wschodniej Polski. '''Szlak Wodny Pradoliny Narwi''' prowadzi od Zbiornika Siemianówka do Suraża i ma około 90 km długości. Na spokojne przepłynięcie warto przeznaczyć około 3–5 dni. Dłuższy wariant Górnej Narwi może prowadzić od Bondar przez: '''Narew – Ancuty – Ciełuszki – Kaniuki – Strablę – Doktorce – Suraż – Narwiański Park Narodowy – Tykocin – Strękową Górę'''. Na tym odcinku Narew jest przeważnie łatwą rzeką nizinną, ale warunki zmieniają się w zależności od poziomu wody. === Narwiański Labirynt === {{Listing |type = do |name = Narwiański Labirynt |url = https://npn.pl/narwianski-labirynt/ |dodatkowe informacje = Oficjalny szlak wodny Narwiańskiego Parku Narodowego. Prowadzi z Suraża przez Uhowo, Bokiny, Topilec, Waniewo i Kurowo do Rzędzian. Ma około 46 km długości, a jego przepłynięcie zajmuje zwykle 2–3 dni. }} Jest to najbardziej niezwykły, ale zarazem wymagający orientacyjnie fragment Narwi. Rzeka rozdziela się tutaj na liczne podobne do siebie kanały. Warto korzystać z aktualnej mapy lub nawigacji GPS i trzymać się oznakowanego szlaku. W Narwiańskim Parku Narodowym: * obowiązuje bilet wstępu; * do spływu '''nie jest wymagany przewodnik'''; * nie obowiązuje ogólny system limitowanych zezwoleń na kajaki; * jedna zorganizowana grupa na szlaku wodnym może liczyć maksymalnie 50 osób; * nie wolno używać silników spalinowych ani hybrydowych; * należy korzystać z udostępnionych szlaków wodnych. Przed spływem trzeba sprawdzić aktualne komunikaty NPN – przy bardzo niskim lub wysokim stanie wody warunki na poszczególnych kanałach i przy infrastrukturze mogą się zmieniać. === Krótkie pętle w Kurowie === W rejonie Kurowa wyznaczono trzy krótsze trasy kajakowe: * '''mała pętla''' – około 1,7 km; * '''średnia pętla''' – około 3,2 km; * '''duża pętla''' – około 7,7 km. Nadają się lepiej dla osób, które chcą zobaczyć wielokorytową Narew bez organizowania wielodniowego spływu. === Tykocin – Wizna === Odcinek poniżej Tykocina ma już szersze, łatwiejsze do orientacji koryto. Popularna trasa Tykocin – Bronowo ma około 43 km i prowadzi m.in. w pobliżu Pentowa, Kiermus, Zajek, Strękowej Góry i Wizny. Na uregulowanym fragmencie Narwi pomiędzy Rzędzianami a rejonem ujścia Biebrzy znajdują się jazy i inne budowle hydrotechniczne, przy których może być konieczne przenoszenie kajaka. === Dolna Narew === Poniżej ujścia Biebrzy Narew staje się szeroką rzeką nizinną. Możliwe są wielodniowe spływy przez: '''Łomżę – Nowogród – Ostrołękę – Różan – Pułtusk – Serock'''. Od ujścia Biebrzy Narew jest również oznakowaną drogą wodną. Kajakarze muszą zwracać większą uwagę na jednostki motorowe, szczególnie w pobliżu większych miast oraz na Zalewie Zegrzyńskim. == Żeglarstwo == Największe znaczenie dla turystyki żeglarskiej ma dolny bieg Narwi i '''Zalew Zegrzyński'''. Znajdują się tutaj liczne porty i mariny, szczególnie w: * Zegrzu, * Serocku, * Nieporęcie, * Jadwisinie. Narew jest częścią szlaku wodnego łączącego Wisłę z Wielkimi Jeziorami Mazurskimi przez Pisę oraz historycznego Szlaku Batorego prowadzącego w stronę Kanału Augustowskiego. == Turystyka rowerowa == Dolinie Narwi towarzyszy kilka długich szlaków rowerowych. '''Podlaski Szlak Bociani''' liczy około 200 km i łączy trzy parki narodowe: Białowieski, Narwiański i Biebrzański. Na wielu odcinkach prowadzi blisko Narwi przez m.in. Narewkę, Odrynki, Narew, Trześciankę, Puchły, Suraż, Kurowo, Tykocin i Strękową Górę. '''Obwodnica Narwiańska''' ma około 90 km i prowadzi wokół Narwiańskiego Parku Narodowego przez Choroszcz, Suraż, Łapy, Waniewo, Kurowo i Tykocin. Rower jest szczególnie przydatny do łączenia punktów widokowych i miejscowości leżących na wysokich krawędziach doliny, do których trudno dotrzeć transportem publicznym. == Obserwacja przyrody == Najlepsze okresy obserwacji ptaków przypadają na: * '''marzec–maj''' – wiosenne rozlewiska i migracje; * '''maj–czerwiec''' – okres lęgowy; * '''wrzesień–październik''' – jesienne przeloty. Do szczególnie dobrych miejsc należą: * Waniewo i Śliwno, * Kurowo, * Bokiny, * Strękowa Góra, * okolice Wizny, * dolina Narwi koło Łomży, * Zbiornik Siemianówka. Wiosną poziom Narwi może znacznie wzrosnąć, zalewając tysiące hektarów łąk. Z kolei podczas letnich susz poziom wody w niektórych odnogach Narwiańskiego Parku Narodowego może być bardzo niski. == Dojazd == Ze względu na długość rzeki nie istnieje jeden główny punkt dojazdu. Najlepiej wybrać konkretny odcinek. === Koleją === Dogodne stacje i przystanki kolejowe znajdują się m.in. w: * '''Uhowie''' i '''Łapach''' – dla Narwiańskiego Parku Narodowego; * '''Ostrołęce''' – dla środkowo-dolnego biegu; * '''Nowym Dworze Mazowieckim''' – przy ujściu Narwi. Dla górnej Narwi głównym węzłem pozostaje [[Białystok]], skąd dalsza podróż odbywa się autobusem lub samochodem. === Autobusem === Autobusami można dotrzeć m.in. do: * Suraża, * Tykocina, * Wizny, * Łomży, * Ostrołęki, * Pułtuska, * Serocka. Rozkłady na terenach wiejskich bywają ograniczone, szczególnie w weekendy. === Samochodem === Samochód jest najwygodniejszym sposobem dotarcia do małych miejscowości, punktów widokowych i miejsc rozpoczęcia spływów. Przy organizacji spływu liniowego trzeba jednak wcześniej zaplanować transport kierowców i samochodów pomiędzy początkiem a końcem trasy. == Noclegi == Baza noclegowa jest bardzo zróżnicowana. Najwięcej noclegów znajduje się w większych miejscowościach: * [[Tykocin]], * [[Łomża]], * [[Ostrołęka]], * [[Pułtusk]], * Serock i okolice Zalewu Zegrzyńskiego. Na górnej Narwi i w okolicach Narwiańskiego Parku Narodowego dominują gospodarstwa agroturystyczne, kwatery prywatne i niewielkie pola namiotowe. {{Listing |type = sleep |name = Pole biwakowe Narwiańskiego Parku Narodowego w Kurowie |adres = Kurowo |url = https://npn.pl/ |dodatkowe informacje = Pole przy jednym z głównych punktów turystycznych parku. Dostępność i zasady korzystania należy sprawdzić przed przyjazdem. }} Biwakowanie poza wyznaczonymi miejscami w parkach narodowych jest zabronione. Na terenach prywatnych należy uzyskać zgodę właściciela. == Bezpieczeństwo == Narew jest przeważnie spokojną rzeką nizinną, ale nie oznacza to braku zagrożeń. * W Narwiańskim Parku Narodowym największym problemem może być '''orientacja''' – liczne odnogi są do siebie podobne. * Po burzach i przy wysokiej wodzie nurt może być wyraźnie silniejszy. * Przy jazach, progach i zaporach należy stosować się do oznaczeń i odpowiednio wcześnie wychodzić na brzeg. * Na Zalewie Zegrzyńskim występuje znacznie większy ruch jednostek motorowych i żaglowych. * W otwartej dolinie występuje mało miejsc zapewniających osłonę podczas burzy. * Latem należy zabezpieczyć się przed komarami i kleszczami. * Wiosenne rozlewiska mogą odciąć lokalne drogi gruntowe i dojścia do punktów obserwacyjnych. Przed spływem przez park narodowy należy zawsze sprawdzić aktualny regulamin i komunikaty dotyczące poziomu wody oraz dostępności infrastruktury. == Informacja turystyczna == {{Listing |type = other |name = Narwiański Park Narodowy – Ośrodek Edukacji Przyrodniczej „Młynarzówka” |adres = Kurowo 12, 18-204 Kobylin Borzymy |telefon = +48 505 906 567 |url = https://npn.pl/ |dodatkowe informacje = Informacje o szlakach wodnych, kładkach, biletach, aktualnych warunkach i infrastrukturze turystycznej Narwiańskiego Parku Narodowego. }} Przy dłuższych spływach warto korzystać również z informacji lokalnych samorządów, parków krajobrazowych i wypożyczalni kajakowych działających na konkretnych odcinkach rzeki. == Gdzie dalej == Narew łączy kilka bardzo atrakcyjnych regionów turystycznych: * '''[[Puszcza Białowieska]]''' – w pobliżu górnego biegu; * '''[[Narwiański Park Narodowy]]''' – najbardziej charakterystyczny wielokorytowy odcinek rzeki; * '''[[Biebrzański Park Narodowy]]''' – Biebrza uchodzi do Narwi w okolicach Wizny; * '''[[Tykocin]]''' – zabytkowe miasteczko nad Narwią; * '''[[Łomża]]''' i Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi; * '''Kurpie''' – okolice Nowogrodu i Ostrołęki; * '''[[Pułtusk]]''' – jedno z najciekawszych historycznych miast dolnej Narwi; * '''Zalew Zegrzyński''' – główny ośrodek żeglarstwa i rekreacji wodnej; * '''Twierdza Modlin''' – przy ujściu Narwi do Wisły. {{Jest w|Polska}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] [[Kategoria:Województwo mazowieckie]] 60vqsyyo27aewfpgvxcyo63lb1cyjft