Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 10489 158530 129695 2026-09-01T10:28:13Z Αρκάς 8668 158530 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miasto infobox |nazwa=Astros |widok=Παράλιο Άστρος.jpg |herb= |mapa= |region=[[Peloponez]] |powierzchnia= |lud=2280 |prefiks=27550 |www= }} '''Astros''' – miejscowość w [[Grecja|Grecji]], w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie [[Peloponez]], w jednostce regionalnej Arkadia. Siedziba gminy Woria Kinuria. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== Na lotnisko w Atenach swoje loty oferują z Polski linie lotnicze Ryanair i Aegean Airlines. ===Koleją=== ===Samochodem=== ===Autobusem=== ===Statkiem=== ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Peloponez}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Grecja]] r41771umb7gi3nfsx68wa2c9vfr5hxq 0 10640 158520 87742 2026-08-31T16:41:09Z Walkuszek 17600 Rozwinięte stare sekcje i dodane nowe 158520 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką kolegiatą św. Mateusza oraz charakterystyczną wieżą dawnego kościoła ewangelickiego, nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. {{Zarys}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 8aopi3ryrszk75h2omyly774qxdxra7 158521 158520 2026-08-31T16:42:29Z Walkuszek 17600 /* Malbork */ 158521 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką kolegiatą św. Mateusza oraz charakterystyczną wieżą dawnego kościoła ewangelickiego, nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. {{Zarys}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 0c46t2frcdb99obgyb7gluccgtrcxfj 158522 158521 2026-08-31T16:42:48Z Walkuszek 17600 /* Malbork */ 158522 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką kolegiatą św. Mateusza oraz charakterystyczną wieżą dawnego kościoła ewangelickiego, nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. {{Zarys}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] nylshp18ufeq1lk01ecppff9rfqduju 158523 158522 2026-08-31T16:43:10Z Walkuszek 17600 /* Nowy Staw */ 158523 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką kolegiatą św. Mateusza oraz charakterystyczną wieżą dawnego kościoła ewangelickiego, nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. {{Zarys}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] ffk6n0t359q9txdnr2yukjpcjgsig48 158524 158523 2026-08-31T16:44:33Z Walkuszek 17600 /* Gminy wiejskie */ 158524 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką kolegiatą św. Mateusza oraz charakterystyczną wieżą dawnego kościoła ewangelickiego, nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. {{Zarys}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] nayoi1dsyyrqz5hioug4qarztvk06rk 158525 158524 2026-08-31T16:54:32Z Walkuszek 17600 /* Miasta */ 158525 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na [[w:Lista_światowego_dziedzictwa_UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką [[w:Kolegiata_św._Mateusza_Apostoła_w_Nowym_Stawie|kolegiatą św. Mateusza]] oraz charakterystyczną wieżą [[w:Kościół_poewangelicki_w_Nowym_Stawie|dawnego kościoła ewangelickiego]], nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. {{Zarys}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] tc2hyre5i52eal00mz22m5g8fcaazdr 158526 158525 2026-08-31T17:27:14Z Walkuszek 17600 158526 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na [[w:Lista_światowego_dziedzictwa_UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką [[w:Kolegiata_św._Mateusza_Apostoła_w_Nowym_Stawie|kolegiatą św. Mateusza]] oraz charakterystyczną wieżą [[w:Kościół_poewangelicki_w_Nowym_Stawie|dawnego kościoła ewangelickiego]], nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. === Pieszo === ==== Znakowane szlaki turystyczne ==== Przez teren powiatu przebiegają znakowane szlaki turystyki pieszej PTTK, łączące Malbork i miejscowości Żuław z sąsiednimi powiatami. Opiekę nad szlakami w tym rejonie sprawuje Międzyoddziałowa Komisja Turystyki Pieszej PTTK z siedzibą w Kwidzynie. Szlaki prowadzą zarówno przez tereny zurbanizowane, jak i przez typowy krajobraz żuławski, obejmujący równiny, doliny rzeczne, wały przeciwpowodziowe oraz historyczne wsie. Część tras stanowi fragmenty dłuższych szlaków wykraczających poza granice powiatu malborskiego: '''Szlak Kopernikowski''' Kępki (Nogat) — [granica powiatu malborskiego] — Myszewo – Malbork — [granica powiatu malborskiego] — Gościszewo – Biała Góra – Ryjewo – Kwidzyn – leśn. Sadlinki – Gardeja (PKP) '''Szlak Nadwiślański''' Sztum (PKP) – Biała Góra – [granica powiatu malborskiego] – Mątowy Wielkie – [granica powiatu malborskiego] – Palczewo – Ostaszewo – Niedźwiedziówka – Żuławki – Mikoszewo ==== Trasy i wycieczki piesze ==== {{Użyteczny}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 5q9048sryys3d6yavgkth956qisr13n 158527 158526 2026-08-31T17:39:48Z Walkuszek 17600 158527 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na [[w:Lista_światowego_dziedzictwa_UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką [[w:Kolegiata_św._Mateusza_Apostoła_w_Nowym_Stawie|kolegiatą św. Mateusza]] oraz charakterystyczną wieżą [[w:Kościół_poewangelicki_w_Nowym_Stawie|dawnego kościoła ewangelickiego]], nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. === Pieszo === ==== Znakowane szlaki turystyczne ==== Przez teren powiatu przebiegają znakowane szlaki turystyki pieszej PTTK, łączące Malbork i miejscowości Żuław z sąsiednimi powiatami. Opiekę nad szlakami w tym rejonie sprawuje Międzyoddziałowa Komisja Turystyki Pieszej PTTK z siedzibą w Kwidzynie. Szlaki prowadzą zarówno przez tereny zurbanizowane, jak i przez typowy krajobraz żuławski, obejmujący równiny, doliny rzeczne, wały przeciwpowodziowe oraz historyczne wsie. Część tras stanowi fragmenty dłuższych szlaków wykraczających poza granice powiatu malborskiego: '''Szlak Kopernikowski:''' Kępki (Nogat) — [granica powiatu malborskiego] — Myszewo – Malbork — [granica powiatu malborskiego] — Gościszewo – Biała Góra – Ryjewo – Kwidzyn – leśn. Sadlinki – Gardeja (PKP) '''Szlak Nadwiślański:''' Sztum (PKP) – Biała Góra – [granica powiatu malborskiego] – Mątowy Wielkie – [granica powiatu malborskiego] – Palczewo – Ostaszewo – Niedźwiedziówka – Żuławki – Mikoszewo ==== Trasy i wycieczki piesze ==== {{Użyteczny}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] 39dghdyr2jg9ms5hdadd1cn89cdp7ib 158528 158527 2026-08-31T18:50:18Z Walkuszek 17600 158528 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na Żuławach Wiślanych, nad Nogatem i w sąsiedztwie Wisły. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na [[w:Lista_światowego_dziedzictwa_UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką [[w:Kolegiata_św._Mateusza_Apostoła_w_Nowym_Stawie|kolegiatą św. Mateusza]] oraz charakterystyczną wieżą [[w:Kościół_poewangelicki_w_Nowym_Stawie|dawnego kościoła ewangelickiego]], nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–Elbląg; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z Gdańskiem, Tczewem, Elblągiem, Olsztynem i Warszawą. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku Nowego Dworu Gdańskiego oraz Sztumu i Kwidzyna. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. Z powiatem związane są m.in. następujące szlaki rowerowe: * '''[https://polskanarowerze.pl/szlak-mennonitow/ Szlak Rowerowy Mennonitów]''' – czerwony, 29,79 km; przez powiat malborski przechodzi m.in. przez Stare Pole. * '''[https://polskanarowerze.pl/szlak-zamkow-powisla/ Szlak Zamków Powiśla]''' – oliwkowy, 95 km; obejmuje m.in. Malbork i Nową Wieś Malborską, a dalej prowadzi przez powiat sztumski i kwidzyński. * '''[https://pomorskie.travel/artykuly/rowerowa-petla-wisly-petla-nadwislanska/ Po Dolinie Dolnej Wisły]''' – czarny, 480 km; bardzo długi szlak, który zahacza o teren powiatu poprzez miejscowości takie jak Mątowy Małe, Mątowy Wielkie i Miłoradz. * '''[https://pomorskie.travel/eurovelo/trasy/ev9-wtr-etap-1-prawy-brzeg-wisly/ Wiślana Trasa Rowerowa – prawy brzeg]''' – 110 km w województwie pomorskim; przebieg: '''Kwidzyn – Biała Góra – Mątowy Wielkie – Lichnowy – Ostaszewo – Drewnica – Mikoszewo'''. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych Pętli Żuławskiej. W Malborku znajduje się przystań, a rzeka wykorzystywana jest do turystyki motorowodnej, żeglarskiej i rekreacyjnej. === Pieszo === ==== Znakowane szlaki turystyczne ==== Przez teren powiatu przebiegają znakowane szlaki turystyki pieszej PTTK, łączące Malbork i miejscowości Żuław z sąsiednimi powiatami. Opiekę nad szlakami w tym rejonie sprawuje Międzyoddziałowa Komisja Turystyki Pieszej PTTK z siedzibą w Kwidzynie. Szlaki prowadzą zarówno przez tereny zurbanizowane, jak i przez typowy krajobraz żuławski, obejmujący równiny, doliny rzeczne, wały przeciwpowodziowe oraz historyczne wsie. Część tras stanowi fragmenty dłuższych szlaków wykraczających poza granice powiatu malborskiego: * '''[http://www.pttk.elblag.com.pl/szlaki_turystyczne_kopernikowski Szlak Kopernikowski]:''' Kępki (Nogat) — [granica powiatu malborskiego] — Myszewo – Malbork — [granica powiatu malborskiego] — Gościszewo – Biała Góra – Ryjewo – Kwidzyn – leśn. Sadlinki – Gardeja (PKP). * '''[https://pomorskieszlakipttk.pl/szlaki-piesze/ Szlak Nadwiślański]:''' Sztum (PKP) – Biała Góra – [granica powiatu malborskiego] – Mątowy Wielkie – [granica powiatu malborskiego] – Palczewo – Ostaszewo – Niedźwiedziówka – Żuławki – Mikoszewo ==== Trasy spacerowe i tematyczne ==== * powiatowe/miejskie [https://visitmalbork.pl/629%2CPOWIATOWE-TRASY-PIESZE.html trasy piesze po Malborku], np.: „Drogą architektury miasta Malborka” ===== Trasy pielgrzymkowe ===== * [https://www.diecezja.gda.pl/wydarzenia/10268/piesza-pielgrzymka-sladami-bl-doroty-z-matow-wielkich Pielgrzymka śladami] [[w:Dorota_z_Mątowów|bł. Doroty z Mątów Wielkich]] organizowana corocznie przez Archidiecezję Gdańską {{Użyteczny}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] dyoj1vtpx1kezg5hfenxyw317ezwne9 158529 158528 2026-08-31T19:06:46Z Walkuszek 17600 158529 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Malbork Wikivoyage Banner.jpg|caption=}} {{Miejscowość infobox|nazwa=Powiat malborski|widok=|herb=POL powiat malborski COA.svg|mapa=Pomorskie malborski.png|region=[[Województwo pomorskie]]|powierzchnia=494,23|lud=64 189|prefiks=|www=|państwo=[[Polska]]}} '''Powiat malborski''' – powiat w województwie pomorskim, położony przede wszystkim na [[Żuławy Wiślane|Żuławach Wiślanych]], nad Nogatem i w sąsiedztwie [[Wisła|Wisły]]. Jego stolicą jest [[Malbork]], znany przede wszystkim z monumentalnego zespołu zamkowego zakonu krzyżackiego wpisanego na [[w:Lista_światowego_dziedzictwa_UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]]. Poza Malborkiem powiat oferuje typowy krajobraz żuławski: równiny poprzecinane kanałami i rowami melioracyjnymi, wsie o średniowiecznym rodowodzie, gotyckie kościoły, domy podcieniowe, dawne cmentarze mennonickie oraz zabytki hydrotechniki. Teren jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki rowerowej i krajoznawczej. == Charakterystyka == Powiat malborski leży we wschodniej części województwa pomorskiego. Większość jego obszaru należy do Żuław Wiślanych. Krajobraz jest przeważnie płaski i rolniczy, z rozbudowaną siecią kanałów, rowów melioracyjnych i wałów przeciwpowodziowych. Najważniejszą rzeką jest Nogat, stanowiący wschodnie ramię delty Wisły. Powiat sąsiaduje z powiatami: [[powiat nowodworski|nowodworskim]], [[powiat gdański|gdańskim]], [[powiat tczewski|tczewskim]], [[powiat sztumski|sztumskim]] oraz [[powiat elbląski|elbląskim]] w województwie warmińsko-mazurskim. Teren powiatu stanowi część historycznych Żuław. Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego są średniowieczne układy wsi, ceglane kościoły gotyckie, zabudowa związana z osadnictwem olęderskim i mennonickim oraz urządzenia melioracyjne i przeciwpowodziowe. == Miasta i gminy == === Miasta === * '''[[Malbork]]''' – stolica powiatu i jego główny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem jest zespół zamkowy dawnej stolicy państwa zakonu krzyżackiego, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Miasto jest też głównym węzłem kolejowym i komunikacyjnym regionu. * '''[[Nowy Staw]]''' – niewielkie miasto żuławskie z zachowanym historycznym układem urbanistycznym, gotycką [[w:Kolegiata_św._Mateusza_Apostoła_w_Nowym_Stawie|kolegiatą św. Mateusza]] oraz charakterystyczną wieżą [[w:Kościół_poewangelicki_w_Nowym_Stawie|dawnego kościoła ewangelickiego]], nazywaną „Ołówkiem”. === Gminy wiejskie === * '''Gmina Malbork''' – otacza miasto Malbork; obejmuje wsie położone nad Nogatem i na Żuławach. * '''Gmina Lichnowy''' – typowo żuławska gmina rolnicza z licznymi historycznymi wsiami i zabytkami architektury sakralnej. * '''Gmina Miłoradz''' – obejmuje tereny między Nogatem i Wisłą; znajdują się tu m.in. Mątowy Wielkie i Mątowy Małe. * '''Gmina Stare Pole''' – wschodnia część powiatu, położona przy trasie Malbork–[[Elbląg]]; teren typowego krajobrazu Żuław Elbląskich. == Dojazd == === Koleją === Najważniejszym węzłem kolejowym jest [[Malbork]]. Miasto ma bezpośrednie połączenia m.in. z [[Gdańsk|Gdańskiem]], [[Tczew|Tczewem]], Elblągiem, [[Olsztyn|Olsztynem]] i [[Warszawa|Warszawą]]. Dzięki położeniu przy ważnej magistrali kolejowej Malbork jest dogodnym punktem rozpoczęcia zwiedzania powiatu. Na terenie powiatu znajdują się również mniejsze stacje i przystanki kolejowe, m.in. w Starym Polu i Szymankowie. === Samochodem === Najważniejszymi drogami są: * '''DK22''' – prowadząca przez Malbork w kierunku Tczewa i Elbląga, * '''DK55''' – prowadząca z Malborka w kierunku [[Nowy Dwór Gdański|Nowego Dworu Gdańskiego]] oraz [[Sztum|Sztumu]] i [[Kwidzyn|Kwidzyna]]. Sieć dróg lokalnych pozwala dotrzeć do większości żuławskich wsi, jednak przy zwiedzaniu mniejszych miejscowości własny samochód lub rower są znacznie wygodniejsze niż komunikacja publiczna. == Warto zobaczyć == === Malbork === * [[Malbork#Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] – monumentalny zespół średniowiecznego zamku zakonu krzyżackiego, dawna siedziba wielkich mistrzów, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. * historyczne centrum Malborka i pozostałości średniowiecznych fortyfikacji miejskich, * bulwary nad Nogatem – dobre miejsce na spacer i oglądanie panoramy zamku, szczególnie z zachodniego brzegu rzeki. === Nowy Staw === * '''kolegiata św. Mateusza''' – monumentalny gotycki kościół należący do najważniejszych zabytków sakralnych Żuław, * '''Galeria Żuławska „Ołówek”''' – dawny kościół ewangelicki z charakterystyczną wysoką wieżą, * historyczny układ śródmieścia. === Gotyckie kościoły wiejskie === Na terenie powiatu zachowało się wiele średniowiecznych kościołów charakterystycznych dla krajobrazu Żuław. Warto zwrócić uwagę m.in. na świątynie w Lichnowach, Mątowach Wielkich, Mątowach Małych i innych starych wsiach żuławskich. === Dziedzictwo żuławskie === Poza najbardziej znanymi zabytkami szczególną wartość mają: * dawne domy podcieniowe i tradycyjne zagrody żuławskie, * cmentarze mennonickie i pozostałości osadnictwa olęderskiego, * historyczne układy wsi, * wały przeciwpowodziowe, kanały i inne elementy dawnego systemu melioracyjnego. == Aktywnie == === Rowerem === Płaski krajobraz Żuław oraz gęsta sieć lokalnych dróg sprzyjają przede wszystkim turystyce rowerowej. Ciekawe wycieczki można planować między Malborkiem, Nowym Stawem, Lichnowami, Miłoradzem i wsiami położonymi nad Wisłą i Nogatem. Atrakcją samą w sobie jest jazda drogami biegnącymi wzdłuż wałów, kanałów i przez historyczne wsie żuławskie. Z powiatem związane są m.in. następujące szlaki rowerowe: * '''[https://polskanarowerze.pl/szlak-mennonitow/ Szlak Rowerowy Mennonitów]''' – czerwony, 29,79 km; przez powiat malborski przechodzi m.in. przez Stare Pole. * '''[https://polskanarowerze.pl/szlak-zamkow-powisla/ Szlak Zamków Powiśla]''' – oliwkowy, 95 km; obejmuje m.in. Malbork i Nową Wieś Malborską, a dalej prowadzi przez powiat sztumski i kwidzyński. * '''[https://pomorskie.travel/artykuly/rowerowa-petla-wisly-petla-nadwislanska/ Po Dolinie Dolnej Wisły]''' – czarny, 480 km; bardzo długi szlak, który zahacza o teren powiatu poprzez miejscowości takie jak Mątowy Małe, Mątowy Wielkie i Miłoradz. * '''[https://pomorskie.travel/eurovelo/trasy/ev9-wtr-etap-1-prawy-brzeg-wisly/ Wiślana Trasa Rowerowa – prawy brzeg]''' – 110 km w województwie pomorskim; przebieg: '''Kwidzyn – Biała Góra – Mątowy Wielkie – Lichnowy – Ostaszewo – Drewnica – Mikoszewo'''. === Nad wodą === Nogat jest częścią systemu dróg wodnych [https://petlazulawska.pl/szlaki-wodne/nogat/ Pętli Żuławskiej]. Ma 62 km długości, łączy Wisłę z Zalewem Wiślanym, a dalej przez Kanał Jagielloński także z Elblągiem. Na odcinku związanym z powiatem malborskim znajdują się ważne punkty infrastruktury wodnej: śluza Szonowo, Malbork z przystaniami przy zamku i w Parku Północnym oraz śluza Rakowiec. Z punktu widzenia turysty zwiedzającego powiat malborski najciekawszy jest oczywiście Malbork oglądany od strony Nogatu, czyli około 19 km szlaku wodnego wypadającego przy zamku (w jego sąsiedztwie są miejsca do cumowania). === Pieszo === ==== Znakowane szlaki turystyczne ==== Przez teren powiatu przebiegają znakowane szlaki turystyki pieszej PTTK, łączące Malbork i miejscowości Żuław z sąsiednimi powiatami. Opiekę nad szlakami w tym rejonie sprawuje Międzyoddziałowa Komisja Turystyki Pieszej PTTK z siedzibą w Kwidzynie. Szlaki prowadzą zarówno przez tereny zurbanizowane, jak i przez typowy krajobraz żuławski, obejmujący równiny, doliny rzeczne, wały przeciwpowodziowe oraz historyczne wsie. Część tras stanowi fragmenty dłuższych szlaków wykraczających poza granice powiatu malborskiego: * '''[http://www.pttk.elblag.com.pl/szlaki_turystyczne_kopernikowski Szlak Kopernikowski]:''' Kępki (Nogat) — [granica powiatu malborskiego] — Myszewo – Malbork — [granica powiatu malborskiego] — Gościszewo – Biała Góra – Ryjewo – Kwidzyn – leśn. Sadlinki – Gardeja (PKP). * '''[https://pomorskieszlakipttk.pl/szlaki-piesze/ Szlak Nadwiślański]:''' Sztum (PKP) – Biała Góra – [granica powiatu malborskiego] – Mątowy Wielkie – [granica powiatu malborskiego] – Palczewo – Ostaszewo – Niedźwiedziówka – Żuławki – Mikoszewo ==== Trasy spacerowe i tematyczne ==== * powiatowe/miejskie [https://visitmalbork.pl/629%2CPOWIATOWE-TRASY-PIESZE.html trasy piesze po Malborku], np.: „Drogą architektury miasta Malborka” ===== Trasy pielgrzymkowe ===== * [https://www.diecezja.gda.pl/wydarzenia/10268/piesza-pielgrzymka-sladami-bl-doroty-z-matow-wielkich Pielgrzymka śladami] [[w:Dorota_z_Mątowów|bł. Doroty z Mątów Wielkich]] organizowana corocznie przez Archidiecezję Gdańską {{Użyteczny}} {{Jest w|Żuławy Wiślane}} [[Kategoria:Województwo pomorskie]] rkh9jyve5iwdik7r4bi5nsmht9h0osq