Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 524 158532 142274 2026-09-02T11:31:02Z Alan ffm 23 158532 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Dyneburg |nazwa oryginalna = Daugavpils |widok = How_Daugavpils_look_like.jpg |opis = |herb = Coat_of_arms_of_Daugavpils.svg |mapa = Latvia-Daugavpils city.png |państwo = [[Łotwa]] |region = |powierzchnia = 72,37 |wysokość = 105 |prefiks = (+371) 654 |kod pocztowy = LV-54(01–65) |www = https://www.daugavpils.lv/ }} '''[https://www.visitdaugavpils.lv/pl/ Dyneburg]''' ([[Rozmówki łotewskie|łotewski]]: ''Daugavpils'') to drugie co do wielkości miasto na [[Łotwa|Łotwie]], po [[Ryga|Rydze]]. To uroczo urokliwe, przestronne i zielone miasto. Pomimo uroczej atmosfery i niskich cen, miasto oferuje nowoczesne udogodnienia i usługi. Wybudowano halę lodową, kręgielnię i nowoczesne hotele, a w całym mieście pojawiły się różnorodne możliwości rozrywki. == Charakterystyka == === Historia === Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1275 roku, kiedy Zakon Życia zbudował nad Dźwiną zamek Dünaburg. Obecne położenie miasta powstało w XVI wieku w odległości 20 km od pierwotnej osady, która uległa zniszczeniu. W 1582 roku Dünaburg otrzymał prawa miejskie. [[Łatgalia]] należała wówczas do imperium polsko-litewskiego. W czasie wojny polsko-rosyjskiej (1654-1667) miasto znalazło się pod zaborem rosyjskim i otrzymało nazwę Borysoglebsk (Борисоглебск) (1656-1667). Po zakończeniu panowania rosyjskiego ponownie znalazło się pod panowaniem polskim. W 1772 roku, w następstwie polskich podziałów, Łatgalia dołączyła do carskiej [[Rosja|Rosji]]. W 1811 roku Dünaburg został wzmocniony twierdzą. Wraz z resztą Łatgalii miasto znalazło się pod władzą Połocka, która w 1802 roku została przekazana rządowi witebskiemu. W 1893 roku nazwę Dünaburga zmieniono na Dvinsk. Miasto w obu wojnach światowych znajdowało się na froncie i doznało wówczas poważnych zniszczeń. W grudniu 1919 roku wojska polskie i łotewskie pokonały Armię Czerwoną, co uczyniło ważny krok w kierunku niepodległości Łotwy, która nadeszła w 1920 roku. Miasto nazywało się Daugavpils i od tego czasu należało do Łotwy. Wraz z paktem Ribbentrop-Mołotow zawartym w 1939 roku pomiędzy Niemcami a Związkiem Radzieckim, niepodległa Łotwa znalazła się pod wpływem Związku Radzieckiego. W czerwcu 1940 na Łotwę wkroczyła Armia Czerwona, a w sierpniu 1940 stała się ona częścią Związku Radzieckiego. W 1941 miasto zostało ponownie zajęte przez wojska niemieckie. Od 1945 roku, kiedy miasto należało do Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, Dyneburg przeszedł zakrojoną na szeroką skalę industrializację i stał się miastem garnizonowym. === Orientacja === Miasto podzielone jest liniami kolejowymi na dwie części; w południowej części przecina je wiadukt 18 Novembra. Na zachód od torów znajduje się historyczne centrum i większość atrakcji, na wschód Święta Góra i odlewnia śrutu oraz ul 18 Novembra prowadzi do kolejnej (częściowo) przedrewolucyjnej, ale nieciekawej dzielnicy, Nowa Część. Historyczne centrum położone jest pomiędzy rzeką Dźwiną a dworcem, główną ulicą (częściowo deptakową) jest ul. Ryska. Na brzegach Dźwiny nie ma wału ochronnego, ale istnieje wał ochronny, wzniesiony jeszcze w latach trzydziestych XIX wieku, który chroni centrum miasta przed powodziami. Z wału roztacza się widok na Dźwinę i lewobrzeżną dzielnicę miasta – Griwę. == Dojazd == [https://www.1188.lv/en/transport 1188.lv] zapewnia aktualne rozkłady jazdy autobusów i pociągów, planowanie tras i ceny. === Samolotem === AirBaltic, flagowy przewoźnik Łotwy, oferuje swoim pasażerom bezpłatny autokar z {{Znacznik|Port lotniczy Ryga|56.923611|23.971111|typ=transport}}'''lotniska w Rydze''' ({{IATA|RIX}}) do Dyneburga. Autobus linii autobusowej AirBaltic do Dyneburga to BT001 (są inne autobusy jadące w zupełnie innych kierunkach, jak [[Tartu]] w [[Estonia|Estonii]]) i jedzie 3 godziny 25 minut między lotniskiem a Dyneburgiem, zatrzymując się po drodze w [[Jēkabpils]]. Autobusy kursują w porze nocnej po/przed wszystkimi lotami – autobus z lotniska do Dyneburga odjeżdża o 23:30 i przyjeżdża o 02:55, natomiast podróż powrotna na w Dyneburgu rozpoczyna się o 03:45 z przybyciem na lotnisko o 07:10. {{Znacznik|Daugavpils Lidosta|55.941667|26.668333|typ=transport}}'''Daugavpils Lidosta''' (''lotnisko w Dyneburgu'' {{IATA|DGP}}) ☏ +371 65475306. Była radziecka baza lotnicza w Lociki (12 km na północny wschód od Dyneburga) została odnowiona, ale od 2017 nie ma tam żadnych lotów. === Koleją === W przeszłości Dyneburg był dużym węzłem kolejowym na skrzyżowaniu głównych linii [[Petersburg]] – [[Warszawa]] i [[Ryga]] – [[Witebsk]]. Po rozpadzie ZSRR liczba pociągów pasażerskich systematycznie malała, a od 2015 roku spadła niemal do zera. Co dwa dni przez stację kursuje nocny pociąg [[Ryga]]-[[Mińsk]]. Diesle przyjeżdżają z [[Ryga|Rygi]] 3-4 razy dziennie (podróż trwa 3-4 godziny). W weekendy dwa razy dziennie do [[Wilno|Wilna]] kursują pociągi elektryczne. Nie ma połączeń pasażerskich w kierunku [[Rzeżyca|Rzeżycy]]. {{Znacznik|Dworzec kolejowy|55.87496|26.52771|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy'''. Skromna stacja z okresu stalinowskiego. W środku czysto i pusto: jedynie tablica wyników, kasa i poczekalnia, na którą nie ma popytu. Na północ od stacji znajduje się przejście dla pieszych nad torami, umożliwiające dojście do śrutowni i dalej do wschodniej części miasta. === Autobusem === Autobusy Ryga-Dyneburg odjeżdżają mniej więcej co półtorej godziny (10 dziennie, 8,90 €) i choć podróżują dłużej niż pociągi elektryczne (4 godziny), są dobrą alternatywą dla transportu kolejowego. Wiele autobusów (ale nie wszystkie) ma Wi-Fi. Rozkłady jazdy autobusów podane są na [https://www.1188.lv/en/transport tej stronie]. {{Znacznik|Dworzec autobusowy|55.87122|26.52514|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy'''. Dworzec autobusowy mieści się w dwupiętrowym budynku sąsiadującym z Parku Centralnym. Na parterze znajdują się kasy fiskalne oraz bufet z ciastami i wędlinami, na drugim całodobowe bistro, które oferuje nie tylko kawę i ciasta, ale także zupy, kotlety i proste sałatki. Ceny są bardzo rozsądne (zupa - 0,60 Ls). === Samochodem === Dojazd z [[Ryga|Rygi]] zajmuje 3-3,5 godziny. Europejska trasa E262 z [[Kowno|Kowna]] na [[Litwa|Litwie]], która przecina Dyneburg i prowadzi do [[Rosja|Rosji]]. === Statkiem === Na Dźwinie nie ma połączeń pasażerskich. == Komunikacja == {{mapa|zoom=13|55.8780|26.5208|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking}} [[Plik:Daugavpils tram network map.svg|thumb|upright=1.3|Mapa tramwajowa w Dyneburgu]] Po Dyneburgu kursują także tramwaje Tatra, a ostatnio 71-631 (50 eurocentów, opłata dla konduktora). Ze Świętej Góry do twierdzy można dojechać trasą nr 3, ale jej przerwa wynosi 25 minut, a część trasy jest jednotorowa. Ogólnie rzecz biorąc, centrum miasta jest małe, a większość atrakcji znajduje się w odległości spaceru. Istnieją również autobusy i minibusy, których podróżny raczej nie będzie potrzebował. Taksówek jest mnóstwo i niedrogie; przejazd po centrum kosztuje €0.57/km. == Warto zobaczyć == [[Plik:Daugavpils fortress 05.jpg|thumb|Ogólny widok na twierdzę]] [[Plik:Saules iela 1-3 (Daugavpils).jpg|thumb|Neobarokowy budynek z czerwonej cegły przy ul. Saulesa]] [[Plik:Daugavpils Ss Boris and Gleb Orthodox Cathedral (1).jpg|thumb|Cerkiew prawosławna św. Borysa i Gleba]] * {{zobacz | name=Twierdza Dynaburg |alt= | url= | email= | adres=Daugavas iela 38 | lat=55.88370 | long=26.49881 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Główną atrakcją miasta jest twierdza, budowana od początku XIX wieku według najnowszych idei rosyjskiej sztuki militarnej. Do 1878 roku twierdza została całkowicie wybudowana i stała się jedną z największych budowli tego typu na zachodniej granicy Rosji. 14 stycznia 1893 nazwę miasta Dinaburg zmieniono na Dvinsk, a twierdzę zaczęto nazywać Dvinskaya.<br/>Wraz z rozwojem spraw wojskowych stracił swoje strategiczne znaczenie, a od 1897 roku zamienił się w twierdzę magazynową, stając się arsenałem do przechowywania broni. W rezultacie wojsko opuściło twierdzę dopiero w 1993 roku. Przez ostatnie 20 lat prawie nic się w nim nie zmieniło: w niszczejących magazynach nadal widać komunistyczne hasła, a w mieszkalnych budynkach garnizonu nadal ktoś mieszka, choć twierdza oficjalnie uznana jest za pomnik o znaczeniu narodowym. Pomimo opuszczenia ostatnich dziesięcioleci klasyczny zespół budynków zachował się dobrze. Warto obejść wnętrze twierdzy po obwodzie, podziwiać widok z bastionów i ocenić system obronny centralnego wejścia: droga do niej ma kilka zamkniętych zakrętów, co wykluczało użycie artylerii przez wroga.<br/>W centralnej części twierdzy, obok części mieszkalnej, znajduje się plac, na którym stoi fontanna z prawdziwymi dziewięciofuntowymi armatami „Chwała Broni Rosyjskiej”, zainstalowana z okazji 100. rocznicy wojny 1812 roku. }} * {{zobacz | name=Centrum miasta |alt= | url= | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wyraźną część centrum Dyneburga stanowią budynki mieszkalne i przemysłowe z czerwonej cegły z XIX i początku XX wieku. Ponadto w centrum miasta można znaleźć ładny eklektyzm (ulica Rigas, 61, budynek State Bank przy Gimnazias 12) i secesję (ulice Saules 41 i 55). Ogólnie zespół centrum wygląda przytulnie i solidnie. Niewiele budynków z epoki łotewskiej, radzieckiej i nowożytnej nie narusza tej integralności. }} * {{zobacz | name=Dom Jedności |alt= | url= | email= | adres=Rigas 22. | lat=55.87069 | long=26.51679 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Masywny, funkcjonalistyczny budynek, który dominuje w historycznym centrum miasta i zajmuje całą przecznicę pomiędzy ulicami Rigas i Saules. W budynku mieszczą się instytucje miejskie – Teatr w Dyneburgu, centrum informacji miejskiej, biblioteka centralna, a także liczne sklepy i kawiarnie. }} * {{zobacz | name=Święte Wzgórze |alt= | url= | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzgórze we wschodniej części centrum, gdzie w niewielkiej odległości znajdują się 4 świątynie różnych wyznań: }} ** {{zobacz | name=Sobór Borysoglebski |alt= | url= | email= | adres=2 Tautas | lat=55.87062 | long=26.53799 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10-kopułowy sobór w stylu bazyliki został zbudowany jako cerkiew garnizonowa i jest obecnie największym soborem prawosławnym w kraju. }} ** {{zobacz | name=Kościół Marcina Lutra |alt= | url= | email= | adres= | lat=55.87065 | long=26.54084 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dominantą okolicy jest neogotycka świątynia z czerwonej cegły, której wysokość iglicy wynosi 52 metry. }} ** {{zobacz | name=Kościół Najświętszej Marii Panny |alt= | url= | email= | adres= | lat=55.87077 | long=26.54320 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Biały neobarokowy kościół (1902-1905) z dwiema 58-metrowymi wieżami przypomina mniejszą bazylikę w Aglonie – jedną z najlepszych w Łatgalii. }} ** {{zobacz | name=Molenna Narodzenia Najświętszej Marii Panny i św. Mikołaja |alt= | url= | email= | adres=ul. Puszkina | lat=55.87295 | long=26.53984 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Niezwykły budynek w stylu secesyjnym z elementami stylu pseudorosyjskiego, z jakiegoś powodu pomalowany na różowo. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Piotra w okowach |alt= | url= | email= | adres=Rigas 39 | lat=55.87255 | long=26.51958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mały kościół katolicki wygląda jak marna imitacja św. Piotra w Rzymie: od wejścia po obu stronach znajduje się kolumnada, nad którą wznosi się nieproporcjonalnie duża kopuła. }} * {{zobacz | name=Zegar słoneczny |alt= | url= | email= | adres=Rigas 39 | lat=55.86906 | long=26.51602 | wskazówki=w parku Uniwersytetu w Dyneburgu | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Linie tarczy zegarka odpowiadają szerokości geograficznej Dyneburga – 56˚. Autorem zegarka jest Arkady Yaskov, nauczyciel fizyki w szkole Dvina Real. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Aleksandra Newskiego |alt= | url= | email= | adres=Rigas 39 | lat=55.90116 | long=26.47774 | wskazówki=cmentarz garnizonowy, dzielnica Mezciems | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedyna znacząca atrakcja położona w znacznej odległości od centrum. Drewniana cerkiew w stylu neorosyjskim z sześciokątnym bębnem (1897) nie jest zwykłym zabytkiem architektury krajów bałtyckich. }} * {{zobacz | name=[https://www.daugavpilsoc.lv/ Kompleks sportowy] |alt= | url= | email=daugavpils-oc@inbox.lv. | adres= | lat=55.878823 | long=26.515449 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pn.–Pt. 08–23:00, Sob.–Niedz. 09–22:00. Dyneburg może poszczycić się także swoim kompleksem sportowym. Hala Lodowa i basen odkryty, jeden z największych basenów otwartych w krajach bałtyckich, są prawdziwą dumą miasta. }} * {{zobacz | name=Żydzi z Dyneburga i Muzeum Łatgalii |alt= | url= | email=rochko@inbox.lv. | adres=Cietokšņa iela 38 | lat=55.870403 | long=26.520931 | wskazówki= | telefon=+371 29548760 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pn.–Pt. 08–23:00, Sob.–Niedz. 09–22:00. Dyneburg może poszczycić się także swoim kompleksem sportowym. Hala Lodowa i basen odkryty, jeden z największych basenów otwartych w krajach bałtyckich, są prawdziwą dumą miasta. }} * {{zobacz | name=Latgales Zoodārza |alt= | url= | email= | adres= | lat=55.874060 | long=26.510014 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe akwarium wewnętrzne. 0,60 € za osobę. }} Dyneburg jest bardziej wyposażony w przestrzeń wodną niż inne miasta Łotwy. Na jego terytorium znajduje się 15 jezior, 8 rzek i liczne strumyki. Mimo to klimat jest najbardziej kontynentalny w kraju. Lasy i parki tworzą teren zielony o powierzchni około 10 400 ha. * {{zobacz | name=[https://www.augsdaugavasnovads.lv/pasvaldiba/par-pasvaldibu/pagasti/naujenes-pagasts/ Muzeum Historii Lokalnej w Naujene] |alt= | url= | email= | adres=1 Skolas iela, Naujene | lat=55.931348 | long=26.716068 | wskazówki=parvalde@naujene.lv. | telefon=+371 65471321, +371 29468988 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pn–Pt 08:00-17:00. Muzeum koncentruje się na przyrodzie, historii i etnografii dystryktu Dyneburg. Dorośli 1 €, dzieci 0,5 €. }} === Zabytki === Nie bez powodu '''twierdzę''', która została zbudowana jako fortyfikacja zachodniej granicy Imperium Rosyjskiego, można uznać za symbol Dyneburga. Twierdza w stylu klasycystycznym została poświęcona przez cara Rosji w 1833 roku. W późniejszych latach stacjonowały tu wojska carskie, łotewskie i radzieckie. Twierdza znajduje się obecnie pod nadzorem władz lokalnych i Agencji Nieruchomości jako zabytek kultury i historii. Kolejnym osobliwym zabytkiem jest '''tama chroniąca Dźwinę''', która rozciąga się na długości 6 km wzdłuż rzeki i w najwyższych punktach osiąga wysokość 9 m. Został zbudowany w 1841 roku i do dziś chroni miasto przed wodami powodziowymi. Zgodnie z planem urbanistycznym, zatwierdzonym przez cara w 1826 roku. [[Plik:Dubrovin park's fountain 1.jpg|thumb|Fontanna w parku Dubrovin]] '''Centrum Dyneburga''' i jego sieć ulic ukształtowały się na początku XIX wieku. Cechy stylów właściwych temu okresowi historycznemu zachowały się na ulicy Ryskiej, głównej ulicy centrum miasta. Cechą charakterystyczną budynków są domy z czerwonej cegły w stylu klasycystycznym, z dekoracjami w różnych stylach. Dom przy ulicy Ryga 8, w którym obecnie mieści się '''Muzeum Lokalnej Sztuki i Historii Dyneburga''', zachował swoją pierwotną architekturę w niemal niezmienionym stanie. Dom powstał w drugiej połowie XIX wieku. Jego dekoracja w postaci kolorowych, szkliwionych teczek jest całkowicie oryginalna. Wszystkie wejścia do domu posiadają niewielkie, przeszklone, ażurowe, metalowe daszki. Ponad sto lat temu w centrum miasta założono park o powierzchni 3 ha. Park nosi obecnie nazwę {{Znacznik|Park Dubrovina|55.869555 |26.51067608705842 |typ=natura}}'''Park Dubrovina''', gdyż powstał przy ogromnej pomocy i wsparciu Pawła Dubrovina, pierwszego burmistrza miasta. Od lat jest to miejsce wypoczynku popularne wśród mieszkańców miasta. Pomiędzy ulicami Ryskiej i Saules znajduje się '''Vienības nams (Dom Jedności)''', zaprojektowany w prostych formach architektonicznych: pryzmatach i sześcianach. W wielu korytarzach i pomieszczeniach tego budynku mieści się teatr, główna biblioteka miejska, kilka sklepów i kawiarni. Odbywają się tu wszystkie najważniejsze wydarzenia kulturalne miasta. Na początku lat 80. ulica Ryga, przy której znajduje się kilka budynków o wartości historycznej i architektonicznej, była jednym z pierwszych miast na Łotwie, które zostały udostępnione wyłącznie dla pieszych. === Pomniki i miejsca pamięci === Najważniejsze wydarzenia w historii Dyneburga uwiecznione są w różnych pomnikach i miejscach pamięci. Żołnierze polegli podczas I wojny światowej pochowani są na '''cmentarzach staroobrzędowych, prawosławnych i luterańskich'''. Na cmentarzu luterańskim pochowani są żołnierze armii łotewskiej, poległych w walkach o wolność. Znajdujące się tam ich groby oraz groby żołnierzy polskiej armii w Satiksmes iela są świadectwem wydarzeń związanych z historią niepodległego państwa łotewskiego. Dla upamiętnienia tych wydarzeń w Satiksmes iela wzniesiono żelbetowy krzyż o wysokości 13 m. W parku Pumpura wzniesiono kamień pamiątkowy poświęcony mieszkańcom Dyneburga, deportowanym na Syberię w latach 1941 i 1945. Miejsca pochówku żołnierzy radzieckich i niemieckich w parku Dubrovina, na cmentarzu garnizonowym, na cmentarzach Griva, Komunalnym i Prawosławnym oraz groby ofiar faszyzmu na cmentarzu Mežciems są miejscami pamięci poległych w II wojnie światowej. == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Stropi|55.919274 |26.628687|typ=natura}}'''Stropi'''. Północno-wschodnia część miasta, Stropi, to popularny teren rekreacyjny położony w pobliżu jeziora Wielkie Stropu (ezers Lielais Stropu). * {{Znacznik|Teatr Muzyczno-Dramatowy w Dyneburgu|55.870800 |26.517013|typ=atrakcja}}'''[http://vienibasnams.lv/ Teatr Muzyczno-Dramatowy w Dyneburgu]''' (''Daugavpils Latviešu kultūras centrs''), Rīgas iela 22a, ☏ +371 65426000. Znajduje się w Domu Jedności (1937) w centrum miasta. * {{Znacznik|Daugavpils Spidveja centr|55.878862 |26.545467|typ=atrakcja}}'''[https://www.firmas.lv/lv/uznemumi/speedway-grand-prix-of-latvia/50008097271 Daugavpils Spidveja centr]''' (''Żużlowe Grand Prix Łotwy''), Jelgavas iela 54, ☏ +371 65438807. W Daugavpils znajduje się tor wyścigowy „Daugavpils Spidveja centr”. Więc idź i zobacz kilka wyścigów. * {{Znacznik|Ledus Halle|55.872060 |26.529931|typ=atrakcja}}'''[https://daugavpilsoc.lv/ Ledus Halle]''', Stacijas iela 45a, ☏ +371 65407191, daugavpils-oc@inbox.lv. Pn.–Pt. 09:00–04:00. Chcesz pojeździć na łyżwach? Dyneburg ma niesamowitą halę lodową. * {{Znacznik|Orange Bowling|55.873062 |26.518426|typ=atrakcja}}'''Orange Bowling''', ul. Cietokšņa 60, klondaika@klondaika.lv. Kręgielnia, stoły bilardowe i cymbergaj. * '''Sauny'''. Odwiedź wiele tradycyjnych saun. * '''Centrum miasta''', Viestura iela 8. Ale jeśli chcesz iść na kręgle lub zagrać w bilard. * '''Piłka nożna''': [https://www.fcdaugavpils.lv/ stadion Celtnieks] gra w piłkę nożną w najwyższej klasie rozgrywkowej Virslīga. Ich {{Znacznik|TIC Aleja Lenina|55.874667 |26.550619|typ=atrakcja}}'''stadion Celtnieks''' (pojemność 4000) znajduje się po południowej stronie autostrady A13 od centrum miasta. Sezon gry to kwiecień-listopad. * Można także spacerować główną ulicą Dyneburga, Rigas iela. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * W całym mieście można znaleźć wiele dużych i małych supermarketów, centrów handlowych lub po prostu sklepów. * {{Znacznik|'''Daugavpils Tirgus'''|55.874574 |26.518429|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Daugavpils Tirgus''' (''Rynek''), Cietokšņa 60, ☏ +371 65428252. == Gastronomia == * '''Čili Pica'''. Dwie pizzerie to oddziały popularnej sieci w Rydze: ** {{Znacznik|'''70 Cietoksna'''|55.8765622 |26.5146495|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''70 Cietoksna'''. 🕑 10-24. ** {{Znacznik|'''4 Kandavas'''|55.87359 |26.51430|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''4 Kandavas'''. 🕑 10-24. * {{Znacznik|'''Kawiarnia Koloboks'''|55.873794 |26.520242|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Kawiarnia Koloboks''', 68 Mihoelsa. 🕑 09-19. * {{Znacznik|'''Mia Italia'''|55.87192 |26.51902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Mia Italia''', Rigas 76. 🕑 10-24. * {{Znacznik|'''Cafeteria Šokoladņa'''|55.8736758 |26.5239275|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafeteria Šokoladņa''', 63 Rygas. 🕑 10-21. * {{Znacznik|'''Cafe Dvinskas sēta'''|55.8876319 |26.5072571|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe Dvinskas sēta''', 27b Valnu. 🕑 10-23. Kawiarnia w stylu rustykalnym: drewniane meble, garnki, uchwyty i inne przybory na ścianach. * {{Znacznik|'''Happy Panda'''|55.8719415 |26.5185359|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Happy Panda''', 9 Rigas. Chińska reztauracja * {{Znacznik|'''Restauracja Klondaika'''|55.8738649 |36.619341|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Klondaika''', Cietoksna 60. Restauracja meksykańska, oddział sieci w Rydze * {{Znacznik|'''SĀTA'''|55.8703346 |26.5158039|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''SĀTA''' (''Vienibas 17''). 🕑 10-19. Kawiarnia-sklep kultury łatgalskiej, urządzony na wzór wiejskiego domu. W menu znajdują się domowe wypieki, herbaty ziołowe; W sklepie można kupić ceramikę łatgalską i skarpetki z ozdobami narodowymi. == Życie nocne == * '''[https://hotellatgola.lv/index.php Bar „Loby”]''', Gimnazijas 46 (''1. piętro Park Hotel Degauvpils''), ☏ +371 65404912. Duże wyściełane krzesła do siedzenia oraz napoje i jedzenie są dostępne tutaj. * {{Znacznik|'''Taller'''|55.8723867|26.5231244 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Taller''', klub nocny, Viestura Street 59, ☏ +371 65 424 983. Restauracja/bar organizująca weekendowe występy z występami, neonami, tańcami itp. * '''[http://www.vesma.lv/ Vēsma Gastrobar]''', Rīgas Street 49, ☏ +371 22 009 991. Su-czwartek 12:00-10:00, piątek-sobota 12:00-00:00. Bar sushi i zwykły bar. == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Duets'''|55.8787119 |26.5311299 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Duets''', ul. 2.Precu, 1. ✉ ☎ +371 65435607. 20 Ls. Znajduje się po drugiej stronie torów, naprzeciwko dworca kolejowego. Jeden z najlepszych hoteli w mieście pod względem stosunku ceny do jakości. Dobrze wyposażony pokój, szybkie Wi-Fi i dobre śniadanie. * {{Znacznik|'''Good Stay Hotel Dinaburg ***'''|55.8763459 |26.5451739 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Good Stay Hotel Dinaburg ***''' (''Dobeles 39''). Położony na wschód od centrum. Odwiedzający chwalą pomocny personel i krytykują skromne śniadanie. * {{Znacznik|'''Park Hotel Latgola'''|55.8715893 |26.5168538 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotellatgola.lv/ Park Hotel Latgola]''', Ģimnāzijas, 46. ☎ +371 65404900. * {{Znacznik|'''Hotel Rebir'''|55.870324 |26.515535 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Rebir''', ul. Vienības, 19. ☎ +371 65421857. * {{Znacznik|'''Villa Ksenija'''|55.8737667 |26.5342614 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.villaks.lv/ Villa Ksenija]''', ul. Varsavas, 17 (''obok wieży telewizyjnej''). ☎ +371 65434317. Mini-hotel z sześcioma pokojami mieści się w eklektycznej rezydencji wybudowanej w 1876 roku. * {{Znacznik|'''Centre Hotel Apartments White Parrot'''|55.86897 |26.522173 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Centre Hotel Apartments White Parrot''', ul. Teatra, 15. ✉ ☎ +371 28287673. 50€. Aparthotel w centrum miasta. == Kontakt == Internet Wi-Fi jest dostępny niemal we wszystkich kawiarniach, hotelach i restauracjach w centrum miasta. Na przykład w Park Hotel Latgola, City Centre, kawiarni Vesma i wielu innych. W salach Lodowiska i Szpitala dostępne są także komputery z bezpłatnym dostępem do Internetu. W pobliżu starego budynku uniwersytetu przy ulicy Saules znajduje się kilka kafejek internetowych. == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|Centrum Informacji Turystycznej w Dyneburgu|55.8708171 |26.5173634|typ=atrakcja}}'''Centrum Informacji Turystycznej w Dyneburgu''', ul. Rīgas 22a, ☏ +371 65422818, faks: +371 65422818, info@visitdaugavpils.lv. == Gdzie dalej == * Region '''[[Łatgalia|Łatgalii]]''' – Dyneburg to dobry punkt wypadowy do zwiedzania miast i wsi okolicznego regionu. * Dalsza podróż do '''[[Litwa|Litwy]]''', '''[[Białoruś|Białorusi]]''' i/lub '''[[Rosja|Rosji]]''' jest łatwa ze względu na bliskość Dyneburga do granicy tych trzech krajów. {{Jest w|Łatgalia}} {{geo|55.875000|26.535556}} [[Kategoria:Łotwa]] bg1lm675a2lfnt5ane52kkjfzjieyx1 0 1700 158531 153039 2026-09-01T20:31:03Z CommonsDelinker 3013 Replacing Freiheitsstatue_NYC_full.jpg with [[File:Statue_of_Liberty_National_Monument_STLI2258.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Statue of Liberty Nat 158531 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Nowy Jork |widok = NYC Montage 12 by Jleon.jpg |herb = Seal of New York City.svg |mapa = New-York-map.jpg |region = [[Nowy Jork (stan)|Nowy Jork]] |powierzchnia = 1214 km² |prefiks = 212, 718, 917, 347, 646 |www = nyc.gov }} [[Plik:5 Boroughs Labels New York City Map.png|thumb|upright=1.5|Dzielnice Nowego Jorku: '''[[Manhattan|<span style="color:navy;">1:&nbsp;Manhattan</span>]]''' '''[[Brooklyn|<font color="DDAA00">2:&nbsp;Brooklyn</font> ]]''' '''[[Queens|<span style="color:coral;">3:&nbsp;Queens</span>]]''' '''[[Bronx|<span style="color:red;">4:&nbsp;Bronx</span>]]''' '''[[Staten Island|<span style="color:purple;">5:&nbsp;Staten Island</span>]]''']] '''Nowy Jork''' – największe miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] i jedno z największych na świecie – 13. pod względem zamieszkującej go ludności. Graniczy ze stanem New Jersey. == Charakterystyka == Turystycznie jest wart odwiedzenia z wielu powodów. Nadal jest uważany za „światową stolicę”, i nie da się ukryć, że właśnie Nowy Jork jest jednym z głównych źródeł amerykańskiej kultury. Miasto składa się z pięciu dzielnic, przy czym najbardziej atrakcyjną jest oczywiście słynny [[Manhattan]]. Poza tym Nowy Jork to również [[Brooklyn]], [[Queens]], [[Bronx]], oraz wyspa [[Staten Island]]. Brooklyn [aka. ''Kings County''] oraz Queens są częścią wyspy [[Long Island]], natomiast Bronx jest jedyną dzielnicą położoną na stałym lądzie. Dzielnica Manhattan dzieli się na trzy części: [[Lower Manhattan]], Midtown, oraz [[Upper Manhattan]]. Lower Manhattan, czyli innymi słowy Downtown, to dzielnica niezwykle atrakcyjna ze względu na swój koloryt oraz architekturę. Krańce wyspy zwieńcza pasmo wysokich budynków, w których mieszczą się głównie biurowce. Później architektura „obniża się”. Pasmo najwyższych budynków zbliżonych koło siebie jeden koło drugiego to Midtown Manhattan, i to właśnie ta część Nowego Jorku jest jakby wizytówką tego miasta. == Kiedy odwiedzić? == Miasto ma klimat subtropikalny, z dużą ilością słonecznych dni. Lato jest wyjątkowo ciepłe, ze średnią temperaturą lipca na poziomie 28 °C, jednak mury budynków nagrzewają się i podnoszą temperaturę o dwa, trzy stopnie. Zimy, ze średnią temperaturą w okolicy zera, nie wydają się być zimne, lecz chłód ze względu na wysoką wilgotność powietrza jest dokuczliwy. Dodatkowo co parę tygodni przechodzą silne opady śniegu, paraliżujące życie miasta. Najlepszym terminem do zwiedzania Nowego Jorku jest okres wiosenny – poczynając od maja. W maju kwietniki na ulicach i rabaty w Central Parku obsadzone są tulipanami i innymi wiosennymi kwiatami dodając uroku spacerom. Przez lipiec i sierpień, w pogodne dni panuje dokuczliwy upał, a temperatura przekracza czasami 40°, co w połączeniu z dużą wilgotnością powietrza jest jeszcze bardziej odczuwalne i czyni zwiedzanie uciążliwym. Dogodny okres zwiedzania kończy się z końcem sierpnia. W tym czasie i we wrześniu następuje okres burz i huraganów. Jego szczyt przypada na połowę września. Październik, pogodowo spokojniejszy, zdecydowanie chłodniejszy, też jest dobrym terminem na odwiedzenie miasta, a jesienne spacery po nie przepełnionym ludźmi Central Parku mają swój urok. == Transport == === MetroCard === Miejskie przedsiębiorstwo komunikacji ''The New York City Transit Authority'' sprzedaje karty ‘MetroCard’ do użytku w autobusach i pociągach, które ono obsługuje. Pomimo tego, możliwa jest opłata za przejazd autobusem w formie wyliczonych monet, jednak bramki metra (''Subway'') przyjmują jak na razie tylko karty MetroCard. Karty MetroCard można kupić przez Internet, na stacjach metra, jak również kioskach i niektórych sklepach spożywczych (punkty sprzedaży kart metra wyświetlają afisze z logiem MetroCard). Informacja o cenach, rodzajach i ograniczeniach kart MetroCard jest dostępna na oficjalnej stronie WWW [http://www.mta.info/metrocard/]. W niedalekiej przyszłości planowana jest opcja opłaty za przejazd metrem akceptowaną w systemie kartą bankową lub kredytową. === Metrem === [[Plik:NYC subway-4D.svg|thumb|upright=2.0|Nowojorskie metro]] Metro jest jednym z najpopularniejszych sposobów podróży po Nowym Jorku ze względu na czas i koszt. Pomimo nie zawsze najczystszego wyglądu i zapachu, nowojorskie metro – jedno z niewielu na świecie operujących 24h na dobę, pozwala na podróż tą samą linią lub zmianę na inne za jedną i taką samą cenę, bez względu na dystans lub dzielnice. Generalnie mówiąc, metro w Nowym Jorku jest bezpieczne, ale przestrzegamy przed samotną podróżą w późnych godzinach nocnych oraz oczekiwanie na opustoszałych stacjach (wyznaczone sekcje pozwalają na bezpieczniejsze oczekiwanie i zajęcie miejsca tuż obok konduktora metra). Linie nowojorskiego metra oznaczone są literami lub cyframi. Pomimo różnych kolorów linii, nie mają one specyficznych zasad. Mapy metra – darmowa, interaktywna mapa nowojorskiego metra jest dostępna na stronie WWW [http://mta.info/nyct/maps/submap.htm], podręczna, rozkładana mapa jest również dostępna w budkach obsługujących każdą stację – trzeba się o nią zapytać obsługującego. Mapy całego systemu metra są również rozwieszone na stacjach i w poczekalniach – jednak często zniszczone lub porysowane przez wandali. === Autobusem === [[Plik:Metro Transit Authority-Orion VII Next generation (5189017146).jpg|thumb|left|Jeden z nowojorskich autobusów]] '''New York City Transit buses''' to drugi najbardziej popularny, publiczny transport w mieście i na przedmieściach Nowego Jorku. Linie autobusowe oznaczone są literami i cyframi (np.: M7, Q11, QBx1, QM24 etc.) Litery oznaczają dzielnicę lub dzielnice w których dany autobus operuje (M=Manhattan; Bx=Bronx; B=Brooklyn; Q=Queens; S=Staten Island). Warto wiedzieć, że pomiędzy godzinami 22:00-05:00 obowiązuje zasada „Request a Stop” (przystanek na żądanie). Kierowca autobusu może wówczas zatrzymywać się i wysadzać pasażerów w dowolnym miejscu (niekoniecznie na przystanku autobusowym), pod warunkiem zachowania bezpieczeństwa. Jednorazowa opłata za przejazd lokalnym autobusem wynosi US$ 2,25 (US$ 1,10 dla emerytów i niepełnosprawnych), niezależnie od dystansu jaki chcemy pokonać. Bilet na autobus expresowy kosztuje natomiast US$ 5,50 (US$ 2,75 dla emerytów i niepełnosprawnych). Opłaty mogą być dokonywane za pomocą karty MetroCard albo odliczoną gotówką. === Promem === Jedyny darmowy prom to ''Staten Island Ferry'', który kursuje co 15 minut pomiędzy Dolnym Manhattanem (''Battery Park'') a wyspą Staten Island. Znany po pomarańczowym wykończeniu, Staten Island prom przepływa nieopodal Statuy Wolności, leżącej pomiędzy dwoma wyspami. Jeździć nim mogą piesi, jak również rowerzyści z rowerami. Poza ''Staten Island Ferry'' są również płatne promy kursujące pomiędzy Manhattanem i kilkoma punktami na wybrzeżu sąsiadującego stanu New Jersey. Wykończone na żółto – tak jak powszechnie znane nowojorskie taksówki, ''New York Water Taxi'' to sieć promów łączących porty na Manhattanie, Brooklynie, Queensie i New Jersey. === Koleją linową === [[Plik:Roosevelt Island Tramway 2.jpg|thumb|Kolej linowa Roosevelt Island Tramway i most Queensboro]] Do roku 2006 nowojorska ''Roosevelt Island Tramway'' była jedyną koleją miejskiej komunikacji w całej Ameryce Północnej. Łączy ona wyspę Manhattan i sąsiadującą od strony wschodniej ''Roosevelt Island''. Od otwarcia w 1976 roku do dnia dzisiejszego ponad 20 milionów pasażerów podróżowało ''Roosevelt Island Tramway''. Kursujący 115 razy dziennie (od 6 rano do 2:30 w nocy), każdy z dwóch wagonów mieści 125 pasażerów. Kolejka rozwija prędkość 26 km/h i pokonuje dystans 940 metrów w 4,5 minuty. W najwyższym punkcie osiąga wysokość 76 metrów nad lustrem rzeki East River. Linia biegnie równolegle do mostu Queensboro, skąd można widzieć wymijające się w połowie drogi wagoniki. === Taksówką === [[Plik:NYC Hybrid Taxi.JPG|thumb|left|Nowojorskie żółte taksówki]] {{Mapframe|40.716667|-74|zoom=11}} Znana chyba na całym świecie ikona Nowego Jorku to żółta taksówka. Każda autentyczna taksówka nowojorska ma zamocowany na przodzie maski oficjalny medalion a wewnątrz, przedziałek z grubego plastiku dzieli kierowcę od pasażerów. Na dachu taksówki są dwa oznaczenia świetlne. Jeśli numer taksówki jest włączony, oznacza to, że taksówka jest wolna i przyjmuje pasażerów; jeśli ''off-duty'' światło jest włączone, lub wszystkie światła są wyłączone, oznacza, że taksówka jest zajęta, lub nie bierze pasażerów. Czasami jednak, pomimo wyłączonych obydwu świateł, lub włączonego światła ''off-duty'' taksówkarz zatrzyma się po czekającego pasażera – oznacza to, że taksówkarz kończy zmianę, ale jedzie w kierunku w którym czeka pasażer, co daje mu ostatnią szansę na ostatni zarobek. Napiwek, generalnie to 10-20% zapłaconej taryfy. W dodatku do tego, pasażer jest odpowiedzialny za opłaty dodatkowe, jak na przykład przejazd przez mosty czy tunele. Od roku 2009 wszystkie nowojorskie taksówki zobowiązane są do przyjmowania płatności kartami kredytowymi [American Express, MasterCard, VISA, Discover] i bankowymi [z logiem Visa lub MasterCard], bez względu na wysokość taryfy (nie ma wyznaczonego minimum). === Rowerem === Rower jest szybkim sposobem poruszania się po Manhattanie, nawet szybszym niż metro lub taksówka (kurierzy rozwożący ekspresowe przesyłki po Manhattanie wybierają właśnie rowery jako najskuteczniejszą formę komunikacji). Jednak, nie jest to metoda dla początkujących rowerzystów, bo tak aleje, jak i ulice są długie i rzadko mają wytyczone bezpieczne ścieżki rowerowe. Często widzi się rowerzystów manewrujących pomiędzy stojącymi na czerwonym świetle taksówkami, lub jadących pomiędzy przekraczającymi ulicę pieszymi. Pomimo tego, codziennie około 100 tys. nowojorczyków podróżuje do pracy na ''dwu- kołach''. Co roku odnotowane są dalsze ulepszenia dróg, jak również dodawane są we wszystkich pięciu dzielnicach miasta ścieżki przeznaczone wyłącznie dla rowerzystów. Jednym z ważniejszych, osiągnięć w przyszłych latach będzie ukończenie ''zielonej'' ścieżki – asfaltowej alejki całkowicie okrążającej wyspę Manhattan. Mapy istniejących i planowanych dróg i ścieżek rowerowych w mieście są dostępne bezpłatnie w sklepach rowerowych. == Warto zobaczyć == [[Plik:Statue of Liberty National Monument STLI2258.jpg|thumb|upright|Statua Wolności]] * '''Statua Wolności''' (''Statue of Liberty'')[http://www.nps.gov/stli/] – znajdujący się na Wyspie Wolności (''Liberty Island'') u ujścia rzeki Hudson posąg jest od ponad stu lat symbolem wolnej Ameryki. Jest jednym z największych na świecie (prawie 93 metry wysokości), został podarowany Stanom Zjednoczonym Ameryki Północnej przez Francję z okazji setnej rocznicy deklaracji niepodległości. Statuę zbudował francuski rzeźbiarz Frédéric Auguste Bartholdi w Paryżu (w latach 1874–1884), a następnie w Nowym Jorku zmontowano ją na portowej wyspie. Odsłonięcia pomnika dokonał prezydent Cleveland 28 października 1886 roku. Konstrukcja monumentu umożliwia wspięcie się aż do korony wieńczącej głowę posągu. Niestety, wąskie schody prowadzące do pochodni są zamknięte dla publiczności. Na wejście do wnętrza pomnika czasami trzeba czekać nawet godzinę. Stojąc w kolejce, można jednak podziwiać drapacze chmur Dolnego Manhattanu. Został uznany za narodowy pomnik USA w 1924 roku, a w 1984 zabytek wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. [[Plik:Brooklyn bridge and Manhattan.JPG|thumb|Most Brookliński i Manhattan]] * '''Most Brookliński''' (''Brooklyn Bridge'')[http://www.nycroads.com/crossings/brooklyn/] – jest jednym z najstarszych wiszących mostów w USA, który w chwili otwarcia w 1883 r. był największym na świecie takim obiektem i pierwszym w którego konstrukcji użyto stalowych lin. Jego konstruktorowi Johnowi Augustowi Roeblingowi w wypadku w czasie prac zmiażdżyło stopę i trzy tygodnie później zmarł on na gangrenę. Dzieło dokończył jego syn, który także o mało co nie zginął podczas prac podwodnych. W dniu otwarcia przez most przeszło 150 300 osób, natomiast obecnie przejeżdża po nim 144 tysiące samochodów dziennie. Most ma 1834 metry długości i łączy dzielnice Manhattan z Brooklynem, umożliwiając przejście nad rzeką East River. Długość przęsła głównego, znajdującego się nad wodą wynosi 486 metrów, spina ono dwa pylony wyrastające 84 metry nad wodę. Dwa przęsła boczne łączące pylony z brzegiem mają po 284,5 metra długości. Głębokość fundamentów pod wodą po stronie Brooklynu wynosi 13,5 metra, zaś po stronie Manhattanu – 24 metry. Most położony jest 41 metrów nad wodą, ma około 25 metrów szerokości, a całkowita waga wynosi 14 680 ton. * '''Metropolitan Museum of Art''' – najstarsze, a zarazem największe muzeum Stanów Zjednoczonych. Ciągle rozbudowywane, a zbiory nadal są powiększane. Istnieje dzięki prywatnym darowiznom. Ogromna kolekcja dzieł sztuki: malarstwa – dzieła wszystkich najbardziej znanych twórców, rzeźby, uzbrojenia, instrumentów muzycznych oraz przedmiotów użytkowych. Muzeum zasługuje na wielodniowe zwiedzanie, gdyż po pierwszych 5 – 6 godzinach możliwości odbioru zgromadzonych eksponatów są ograniczone. Na dachu budynku muzeum taras widokowy z widokiem na południową część Central Parku i środkowy Manhattan. [http://www.metmuseum.org/] * '''Park Centralny''' (''Central Park'') [http://www.centralparknyc.org/]. * '''Times Square''' [http://www.timessquarenyc.org/]. * '''Lincoln Center''' [http://www.lincolncenter.org/]. * '''Rockefeller Plaza''' [http://www.rockefellercenter.com/home.html]. * '''„Top of the Rock”''' [http://www.topoftherocknyc.com/]. * '''Siedziba ONZ''' ([http://www.un.org/tours/ The United Nations]). * '''Empire State Building''' [http://www.esbnyc.com/] – choć nie jest to już od dawna najwyższy budynek świata, to jednak, ze względu na swoje centralne położenie i widok na cały dolny i środkowy Manhattan, nadal jest godny polecenia. W szczycie sezonu turystycznego trzeba odstać w kolejkach czasem i dwie godziny. Wstęp, niestety płatny, stojąc w kolejkach istnieje możliwość zrobienia sobie pamiątkowego zdjęcia (odbiór przy wyjściu). Szczególnie atrakcyjne jest znalezienie się na szczycie budynku nocą i obserwowanie rozświetlonego miasta oraz sprawdzanie jak często lądują samoloty na lotnisku JFK. W czasie burz i silnych wiatrów zwiedzanie jest niemożliwe. Przy wejściu do budynku znajduje się restauracja, do jej głównej części schodzimy po schodach do piwnicy. W klimatycznym, zatłoczonym, wnętrzu klientami głównie są nowojorczycy. W menu między innymi legendarne ''Buffalo wings'' – czyli pieczone skrzydełka z kurczaka w specyficznym sosie. * '''Miejsce byłego World Trade Center''' (''WTC Site'') [http://www.wtc.com/]. Miejsce pamięci ofiar zamachu z 11 września. * '''Centrum Finansowe NYSE''' (''New York Stock Exchange'') [http://www.nyse.com/]. * '''Miejska biblioteka publiczna''' (''New York Public Library'') [http://www.nypl.org/]. * '''Stacja kolejowa Grand Central''' (''Grand Central Terminal'') [http://grandcentralterminal.com/]. * '''Katedra św. Patryka''' (''St. Patrick’s Cathedral'') [http://www.saintpatrickscathedral.org/] * '''Chrysler Building''' * '''Muzeum Solomona R. Guggenheima''' (''Solomon R. Guggenheim Museum – New York'') [http://www.guggenheim.org/new_york_index.shtml] == Najbliższe okolice == * [[Long Island]] * Westchester * [[Yonkers]] * [[West New York]] * [[Jersey City]] * [[Hoboken]] == Nauka == == Praca == == Zakupy == [[Plik:Strand Book Store.jpg|thumb|Księgarnia Strand]] * '''Strand Bookstore''' [http://www.strandbooks.com/] – jedna z największych na świecie księgarni, mieści się na na rogu 12 Ulicy i ulicy Broadway. Sklep powstał w 1927 roku. Obecnie mieści się na czterech piętrach, na których można znaleźć imponujący wybór książek nowych i używanych z najróżniejszej tematyki. Strand ma także niewielki oddział w kiosku niedaleko [[Central Park]]u (na rogu 60 Ulicy i 5 Alei, naprzeciwko hotelu Pierre), gdzie można kupić używane książki w bardzo atrakcyjnych cenach. * '''Earwax''' sklep muzyczny mieszczący się na 218 Bedford Avenue ([[Brooklyn]]). Oferuje duży wybór płyt winylowych, nowych i używanych. == Gastronomia == <!-- === Oszczędnie === === Umiarkowanie === === Ekskluzywnie === --> == Imprezy == ''17 marca'' – Parada dnia św. Patryka, powszechnie znana jako „parada Irlandczyków” [http://nyc-st-patrick-day-parade.org/]. ''Marzec/kwiecień'' – Parada Wielkanocna. Pomimo że dominującymi na paradzie są króliczki i wielkie kapelusze z wielkimi kwiatami, to odbywa się ona zawsze w Niedzielę Wielkanocną; często nazywana ‘paradą kapeluszy’. ''Marzec/kwiecień'' – międzynarodowy pokaz samochodów ('''New York International Auto Show''') [http://www.autoshowny.com/]. ''Maj'' – największy rajd rowerowy w całym kraju, obejmuje wszystkie dzielnice miasta (dystans 42 mil; około 67.5km) ('''Great Five Boro Bike Tour''') [http://www.bikenewyork.org/rides/fbbt/index.html]. ''Czerwiec'' [druga sobota] – ''Puerto Rican Day Parade'' – parada członków społeczności Portorykańczyków oraz ich sympatyków. Odbywa się na Piątej Alei i paraliżuje centrum Manhattanu na wiele godzin. Uważana za największą nowojorską paradę, gromadzi do 100 tysięcy uczestników i do trzech milionów widzów. [http://www.nationalpuertoricandayparade.org/] ''Czerwiec'' [ostatnia niedziela miesiąca] – nowojorska parada gejów, lesbijek, biseksualistów, transseksualistów i transwestytów; odpowiednik polskiej Parady Równości, maszerujący corocznie już od 1970 ('''Gay Pride Parade''') [http://www.nycpride.org/]. ''Sierpień-wrzesień'' – Międzynarodowe mistrzostwa USA w tenisie ('''U.S. Open''') [http://www.usopen.org/]. ''Wrzesień'' – Nowojorski Festiwal Filmowy, organizowany od roku 1963 ten doroczny festiwal jest jednym z najważniejszych swego rodzaju w całym kraju ('''New York Film Festival''') [http://www.filmlinc.com/nyff/nyff.html]. ''Październik'' [pierwsza niedziela miesiąca] – Parada Pułaskiego na 5. Alei, potocznie zwana „paradą polskości” nosi imię Polaka, generała Kazimierza Pułaskiego. Obchodzona w związku z ustanowionym przez Senat amerykański 11 października Dniem Pamięci Generała Pułaskiego, bohatera wojny o niepodległość USA. ('''Pulaski Day Parade''') [http://www.pulaskiparade.org/]. ''31 października'' – Parada z okazji święta Halloween ('''Village Halloween Parade''') [http://www.halloween-nyc.com/]. ''Listopad'' [czwarty czwartek miesiąca] – parada maszerująca Broadwayem w poranek Święta Dziękczynienia ('''Macy’s Thanksgiving Day Parade''') [http://www.macys.com/campaign/parade/parade.jsp]. ''Grudzień'' – nowojorski pokaz łodzi i jachtów w halach Jacob K. Javits Convention Center ('''New York National Boat Show''') [http://www.nyboatshow.com/]. ''31 grudnia'' – obniżanie kryształowej kuli i odliczanie do Nowego Roku na Times Square jest jednym z najbardziej znanych wydarzeń na świecie ('''New Year’s Eve''') [http://www.timessquarenyc.org/nye/nye.html] == Noclegi == W mieście funkcjonują hotele wszystkich znanych sieci. Te które znajdują się w centrum Nowego Jorku, czyli na Manhattanie, są najdroższe. Hotele położone w innych dzielnicach np. Queens czy Bronx są tańsze, a jeżeli położone są blisko stacji metra są dobrą alternatywą dla tych z Manhattanu === Oszczędnie === === Umiarkowanie === * '''The Roosevelt Hotel''' – 45 E 45th St, pomiędzy Madison Ave oraz Vanderbilt Ave. Rewelacyjnie położony hotel na Manhattanie, blisko Grand Central Terminal, jedną przecznicę od Fifth Ave, 15 minut pieszo od Times Square oraz Broadway. Atutem jest piękny hol recepcji, minusem – małe pokoje ze zmęczonym umeblowaniem i internetem za 15 USD. Ceny pokoi od 250 USD, za dwuosobowy pokój, ale w częstych promocjach od 175 USD, oczywiście bez śniadania. Te zjemy w lokalach położonych blisko wejścia do hotelu. Śniadanie można też dokupić w hotelu. === Ekskluzywnie === * '''The Plaza [http://www.theplazany.com/]''' – Grand Army Plaza, róg W 59 St, przy samym Central Parku, na przeciw sklepu Appla. Jest to chyba najbardziej znany nowojorski hotel. Był scenerią i naturalną dekoracją w niezliczonych filmach. Niestety ceny noclegu w dwuosobowym pokoju zniechęcają, wynoszą od 600 do 900 USD. Ale można polować na promocję, jednak na cenę poniżej 400 USD nie ma co liczyć. Apartamenty, oczywiście są droższe. Bonusem, kiedy tu zamieszkamy, jest możliwość spotkania osobistości z pierwszych stron gazet, które w tym hotelu mają wynajęte apartamenty na stałe. == Kontakt == === Telefon === Telefony publiczne (''payphones'') są gęsto rozsiane na ulicach całego miasta i za opłatę przyjmują 25-centowe monety ''quarters''. Numery telefoniczne w USA posiadają 10 cyfr, np.: (123) 456–7890, gdzie „123” to numer kierunkowy (miasto Nowy Jork używa ich 5: 212, 718, 917, 347 i 646). Ważne jest pamiętanie wykręcenia cyfry „1” przed wybraniem numeru. === Internet === Bezpłatny dostęp do internetu (punkty ''hot spots'') dostępny jest w wielu rejonach miasta (szczególnie na Manhattanie). Lokalizacje hot spotów można odnaleźć na stronach internetowych [http://www.openwifinyc.com/ openwifinyc], [http://www.nycwireless.net/ NYC Wireless], i [http://www.wififreespot.com/ WiFi Free Spot]. Wiele parków i bibliotek publicznych oferuje również bezpłatne punkty ''hot spots''. Firma Apple udostępnia bezpłatny dostęp do internetu na komputerach Apple w swoich sklepach. Kafejki internetowe ''Internet Cafe'', jak i sklepy usług wysyłkowo-kopiarskich ''FedEx Kinko'' sprzedają dostęp do szybkiego internetu za niewielką opłatą. Większość hoteli oferuje dobrej jakości Wi-Fi w czasie pobytu. Można też nabyć karty pre-paid z dostępem do Internetu (niektóre z usługą hot spot) o różnej wielkości przesyłu danych w technologii 4G LTE od 2 GB do 50 GB (no limit cena 50 $). == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Porady == == Gdzie dalej == {{Atrybucja|Nowy_Jork}} {{Jest w|Nowy Jork (stan)}} {{Geo|40°43′|74°00′}} [[Kategoria:Nowy Jork]] r64qdjn3pf25tgwg6mug0k5dei9svpv