Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 663 158597 158596 2026-09-09T12:46:14Z Moromar 2451 /* Máriabesnyő */ 158597 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] k626w4xhhbx3m6o5bqc8a4ib1nd2okt 158598 158597 2026-09-09T12:52:28Z Moromar 2451 /* Szent István Egyetem */ 158598 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] 3dwl2mr72b89a1sbc5dzsc0f93bl8d2 158599 158598 2026-09-09T13:03:17Z Moromar 2451 /* Najbliższe okolice */ 158599 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[PlikPark Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG|thumb|200px|Erzsébet Park, Gödöllő's prettiest park]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] lymtteonvwp7q832lpzrzf0e2bg669i 158600 158599 2026-09-09T13:03:30Z Moromar 2451 /* Aktywny wypoczynek */ 158600 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[Plik:Park Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG|thumb|200px|Erzsébet Park, Gödöllő's prettiest park]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] gqsl3y2f3zhl13h0bsboxe5j1zkzkyb 158601 158600 2026-09-09T13:04:11Z Moromar 2451 /* Parki */ 158601 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[Plik:E Park.JPG|thumb|200px|Park Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] tec0euxnx59riaqkcdgstk1yau6u3dw 158602 158601 2026-09-09T13:19:14Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 158602 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[Plik:E Park.JPG|thumb|200px|Park Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== == Zakupy == * {{Znacznik|'''Bank OTP'''|47.59660 |19.34455 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank OTP''', Szabadság tér 12-13. (''blisko przystanku HÉV Szabadság tér''). Pn 07:45-18:00, wt-czw 07:45-17:00, Pt 07:45-16:00. ATM 24h * {{Znacznik|'''Rynek Miejski'''|47.59889 |19.34973|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rynek Miejski''' (Gödöllői Piac) (''obok Muzeum Miejskiego w Gödöllő''). * {{Znacznik|'''Supermarket Spar'''|47.59869 |19.34344 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.spar.hu/ Supermarket Spar]''' (Spar szupermarket), Kossuth Utca 46-48 (Centrum), ☏ +36 20 823 7974, info@spar.hu. Pn.-Pt. 07:00-21:00, Sob. Niedz. 07:00-18:00. Sieć supermarketów. Więcej jednostek: Köztársaság út 85. (daleko na południe od miasta. Otwarte: pn.-pt. 07:00-21:00, sob. 07:00-18:00, niedz. 08:00-18:00). ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] 4bfg019rw27td3zsvp7duy9xh6wea6p 158603 158602 2026-09-09T13:34:10Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 158603 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[Plik:E Park.JPG|thumb|200px|Park Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== == Zakupy == * {{Znacznik|'''Bank OTP'''|47.59660 |19.34455 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank OTP''', Szabadság tér 12-13. (''blisko przystanku HÉV Szabadság tér''). Pn 07:45-18:00, wt-czw 07:45-17:00, Pt 07:45-16:00. ATM 24h * {{Znacznik|'''Rynek Miejski'''|47.59889 |19.34973|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rynek Miejski''' (Gödöllői Piac) (''obok Muzeum Miejskiego w Gödöllő''). * {{Znacznik|'''Supermarket Spar'''|47.59869 |19.34344 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.spar.hu/ Supermarket Spar]''' (Spar szupermarket), Kossuth Utca 46-48 (Centrum), ☏ +36 20 823 7974, info@spar.hu. Pn.-Pt. 07:00-21:00, Sob. Niedz. 07:00-18:00. Sieć supermarketów. Więcej jednostek: Köztársaság út 85. (daleko na południe od miasta. Otwarte: pn.-pt. 07:00-21:00, sob. 07:00-18:00, niedz. 08:00-18:00). == Gastronomia == === Węgierska === * {{Znacznik|'''Szélkakas Étterem'''|47.60382 |19.34660 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Szélkakas Étterem''', ul. Bajcsy-Zsilinszky 27. Przyjemna atmosfera i typowa kuchnia węgierska. W weekendy bywa tłoczno, więc warto dokonać rezerwacji. * {{Znacznik|'''Yellow Pub és Étterem'''|47.60421|19.34145 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Yellow Pub és Étterem''', ul. Dózsa György 64 (''krótki spacer od centrum''). Tradycyjne dania kuchni węgierskiej i piwo. Po godzinie 21:00 dania obiadowe dostępne są za połowę ceny. === Pizza === * {{Znacznik|'''Pizza Max Caffe'''|47.60149 |19.34387 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Max Caffe''', Dózsa György út 36. Lokal oferujący pizzę dobrej jakości; do wyboru jest ciasto cienkie lub grube, a w menu znajdują się również zupy i kanapki. Dodatkowym atutem jest miseczka orzeszków ziemnych, którymi można się delektować w oczekiwaniu na zamówienie. * {{Znacznik|'''Pizza Fortuna'''|47.5992 |19.3411 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Fortuna''', Körösfői Kriesch Aladár utca 14 (''w pobliżu skrzyżowania z ulicą Szent Imre''), ☏ +36 28 545-565. Dobra i tania pizza w dzielnicy mieszkalnej. Jedynym minusem jest brak miejsca do zjedzenia posiłku na miejscu. Lokal oferuje dostawę na terenie całego miasta. * {{Znacznik|'''Pizza Palazzo'''|47.59890 |19.34754|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Palazzo''', Szabadság tér 2. Lokal typu bar/pizzeria. Na pizzę nakłada się tu niewiele sosu pomidorowego, zakładając, że klient uzupełni braki ketchupem. Nie jest to najlepsza pizzeria w mieście. === Gyros === W okolicy Szabadság tér znajduje się kilka miejsc, w których można kupić gyros lub hamburgery. * '''Special Gyros''' w Állomás tér, na przystanku Gödöllő HÉV i niedaleko dworca kolejowego serwują najlepsze gyros w mieście. Zdecydowanie warto po nie sięgnąć czekając na pociąg lub HÉV. === Cukrászda === * {{Znacznik|'''Sulyán Cukrászda'''|47.5997759|19.348283|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sulyán Cukrászda''' na Szabadság tér 8 oferuje ciasta węgierskie, Somlói galuska i lody. Wiosną i latem ustawiają stoły na zewnątrz, abyś mógł oglądać ludzi na placu. === Lody === Od wiosny do jesieni przy głównym wejściu do parku Erzsébet można kupić domowe lody, ciasta i napoje bezalkoholowe. ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] ee2kclyu14z2lp4yehqd30cb4sf1e83 158604 158603 2026-09-09T13:37:11Z Moromar 2451 /* Nocleg */ 158604 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[Plik:E Park.JPG|thumb|200px|Park Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== == Zakupy == * {{Znacznik|'''Bank OTP'''|47.59660 |19.34455 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank OTP''', Szabadság tér 12-13. (''blisko przystanku HÉV Szabadság tér''). Pn 07:45-18:00, wt-czw 07:45-17:00, Pt 07:45-16:00. ATM 24h * {{Znacznik|'''Rynek Miejski'''|47.59889 |19.34973|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rynek Miejski''' (Gödöllői Piac) (''obok Muzeum Miejskiego w Gödöllő''). * {{Znacznik|'''Supermarket Spar'''|47.59869 |19.34344 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.spar.hu/ Supermarket Spar]''' (Spar szupermarket), Kossuth Utca 46-48 (Centrum), ☏ +36 20 823 7974, info@spar.hu. Pn.-Pt. 07:00-21:00, Sob. Niedz. 07:00-18:00. Sieć supermarketów. Więcej jednostek: Köztársaság út 85. (daleko na południe od miasta. Otwarte: pn.-pt. 07:00-21:00, sob. 07:00-18:00, niedz. 08:00-18:00). == Gastronomia == === Węgierska === * {{Znacznik|'''Szélkakas Étterem'''|47.60382 |19.34660 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Szélkakas Étterem''', ul. Bajcsy-Zsilinszky 27. Przyjemna atmosfera i typowa kuchnia węgierska. W weekendy bywa tłoczno, więc warto dokonać rezerwacji. * {{Znacznik|'''Yellow Pub és Étterem'''|47.60421|19.34145 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Yellow Pub és Étterem''', ul. Dózsa György 64 (''krótki spacer od centrum''). Tradycyjne dania kuchni węgierskiej i piwo. Po godzinie 21:00 dania obiadowe dostępne są za połowę ceny. === Pizza === * {{Znacznik|'''Pizza Max Caffe'''|47.60149 |19.34387 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Max Caffe''', Dózsa György út 36. Lokal oferujący pizzę dobrej jakości; do wyboru jest ciasto cienkie lub grube, a w menu znajdują się również zupy i kanapki. Dodatkowym atutem jest miseczka orzeszków ziemnych, którymi można się delektować w oczekiwaniu na zamówienie. * {{Znacznik|'''Pizza Fortuna'''|47.5992 |19.3411 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Fortuna''', Körösfői Kriesch Aladár utca 14 (''w pobliżu skrzyżowania z ulicą Szent Imre''), ☏ +36 28 545-565. Dobra i tania pizza w dzielnicy mieszkalnej. Jedynym minusem jest brak miejsca do zjedzenia posiłku na miejscu. Lokal oferuje dostawę na terenie całego miasta. * {{Znacznik|'''Pizza Palazzo'''|47.59890 |19.34754|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Palazzo''', Szabadság tér 2. Lokal typu bar/pizzeria. Na pizzę nakłada się tu niewiele sosu pomidorowego, zakładając, że klient uzupełni braki ketchupem. Nie jest to najlepsza pizzeria w mieście. === Gyros === W okolicy Szabadság tér znajduje się kilka miejsc, w których można kupić gyros lub hamburgery. * '''Special Gyros''' w Állomás tér, na przystanku Gödöllő HÉV i niedaleko dworca kolejowego serwują najlepsze gyros w mieście. Zdecydowanie warto po nie sięgnąć czekając na pociąg lub HÉV. === Cukrászda === * {{Znacznik|'''Sulyán Cukrászda'''|47.5997759|19.348283|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sulyán Cukrászda''' na Szabadság tér 8 oferuje ciasta węgierskie, Somlói galuska i lody. Wiosną i latem ustawiają stoły na zewnątrz, abyś mógł oglądać ludzi na placu. === Lody === Od wiosny do jesieni przy głównym wejściu do parku Erzsébet można kupić domowe lody, ciasta i napoje bezalkoholowe. ==Festiwale, imprezy== == Nocleg == Gödöllő leży na tyle blisko [[Budapeszt]]u, że prawdopodobnie nie będzie trzeba szukać tu noclegu. Jeśli jednak planujesz się tu zatrzymać, oto kilka propozycji: * {{Znacznik|'''Pensjonat Sissi'''|47.60165 |19.34391 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://panziosissi.hu/ Pensjonat Sissi]''' (Panzió Sissi), Dózsa György út 36. Bezpłatny dostęp do Wi-Fi. Obiekt położony nieco na północ od centrum; na parterze znajduje się lokal Pizza Max Cafe. * {{Znacznik|'''Restauracja i pensjonat Galéria'''|47.59984 |19.34838 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Restauracja i pensjonat Galéria''', Szabadság tér 8. Przystępne ceny i lokalizacja w centrum. Na miejscu działa również restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni węgierskiej. ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] 7azwzlr88qz86j42boy620fbg2cq5q5 158605 158604 2026-09-09T13:39:49Z Moromar 2451 /* Kontakt */ 158605 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[Plik:E Park.JPG|thumb|200px|Park Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== == Zakupy == * {{Znacznik|'''Bank OTP'''|47.59660 |19.34455 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank OTP''', Szabadság tér 12-13. (''blisko przystanku HÉV Szabadság tér''). Pn 07:45-18:00, wt-czw 07:45-17:00, Pt 07:45-16:00. ATM 24h * {{Znacznik|'''Rynek Miejski'''|47.59889 |19.34973|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rynek Miejski''' (Gödöllői Piac) (''obok Muzeum Miejskiego w Gödöllő''). * {{Znacznik|'''Supermarket Spar'''|47.59869 |19.34344 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.spar.hu/ Supermarket Spar]''' (Spar szupermarket), Kossuth Utca 46-48 (Centrum), ☏ +36 20 823 7974, info@spar.hu. Pn.-Pt. 07:00-21:00, Sob. Niedz. 07:00-18:00. Sieć supermarketów. Więcej jednostek: Köztársaság út 85. (daleko na południe od miasta. Otwarte: pn.-pt. 07:00-21:00, sob. 07:00-18:00, niedz. 08:00-18:00). == Gastronomia == === Węgierska === * {{Znacznik|'''Szélkakas Étterem'''|47.60382 |19.34660 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Szélkakas Étterem''', ul. Bajcsy-Zsilinszky 27. Przyjemna atmosfera i typowa kuchnia węgierska. W weekendy bywa tłoczno, więc warto dokonać rezerwacji. * {{Znacznik|'''Yellow Pub és Étterem'''|47.60421|19.34145 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Yellow Pub és Étterem''', ul. Dózsa György 64 (''krótki spacer od centrum''). Tradycyjne dania kuchni węgierskiej i piwo. Po godzinie 21:00 dania obiadowe dostępne są za połowę ceny. === Pizza === * {{Znacznik|'''Pizza Max Caffe'''|47.60149 |19.34387 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Max Caffe''', Dózsa György út 36. Lokal oferujący pizzę dobrej jakości; do wyboru jest ciasto cienkie lub grube, a w menu znajdują się również zupy i kanapki. Dodatkowym atutem jest miseczka orzeszków ziemnych, którymi można się delektować w oczekiwaniu na zamówienie. * {{Znacznik|'''Pizza Fortuna'''|47.5992 |19.3411 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Fortuna''', Körösfői Kriesch Aladár utca 14 (''w pobliżu skrzyżowania z ulicą Szent Imre''), ☏ +36 28 545-565. Dobra i tania pizza w dzielnicy mieszkalnej. Jedynym minusem jest brak miejsca do zjedzenia posiłku na miejscu. Lokal oferuje dostawę na terenie całego miasta. * {{Znacznik|'''Pizza Palazzo'''|47.59890 |19.34754|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Palazzo''', Szabadság tér 2. Lokal typu bar/pizzeria. Na pizzę nakłada się tu niewiele sosu pomidorowego, zakładając, że klient uzupełni braki ketchupem. Nie jest to najlepsza pizzeria w mieście. === Gyros === W okolicy Szabadság tér znajduje się kilka miejsc, w których można kupić gyros lub hamburgery. * '''Special Gyros''' w Állomás tér, na przystanku Gödöllő HÉV i niedaleko dworca kolejowego serwują najlepsze gyros w mieście. Zdecydowanie warto po nie sięgnąć czekając na pociąg lub HÉV. === Cukrászda === * {{Znacznik|'''Sulyán Cukrászda'''|47.5997759|19.348283|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sulyán Cukrászda''' na Szabadság tér 8 oferuje ciasta węgierskie, Somlói galuska i lody. Wiosną i latem ustawiają stoły na zewnątrz, abyś mógł oglądać ludzi na placu. === Lody === Od wiosny do jesieni przy głównym wejściu do parku Erzsébet można kupić domowe lody, ciasta i napoje bezalkoholowe. ==Festiwale, imprezy== == Nocleg == Gödöllő leży na tyle blisko [[Budapeszt]]u, że prawdopodobnie nie będzie trzeba szukać tu noclegu. Jeśli jednak planujesz się tu zatrzymać, oto kilka propozycji: * {{Znacznik|'''Pensjonat Sissi'''|47.60165 |19.34391 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://panziosissi.hu/ Pensjonat Sissi]''' (Panzió Sissi), Dózsa György út 36. Bezpłatny dostęp do Wi-Fi. Obiekt położony nieco na północ od centrum; na parterze znajduje się lokal Pizza Max Cafe. * {{Znacznik|'''Restauracja i pensjonat Galéria'''|47.59984 |19.34838 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Restauracja i pensjonat Galéria''', Szabadság tér 8. Przystępne ceny i lokalizacja w centrum. Na miejscu działa również restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni węgierskiej. == Kontakt == * {{Znacznik|'''Poczta Gödöllő'''|47.60003 |19.34530|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://posta.hu/ Poczta Gödöllő]''' (Gödöllő 1.sz Posta), Dózsa György út 13-15, ☏ +36 28 430-825, ugyfelszolgalat@posta.hu. Pn.-Pt. 08:00-19:00, Sob. 08:00-12:00. ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Pest}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Węgry]] s3i0wparq8pnopagqtthnzzfut6hgag 158606 158605 2026-09-09T13:41:16Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 158606 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Gödöllő |nazwa oryginalna = |widok = University_of_Gödöllő_02.JPG |opis = |herb = Gödöllő_Coat_of_Arms.svg |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Hungary.svg|20px]] [[Węgry]] |region = [[Plik:FLAG-Pest-megye.svg|20px]] [[Komitat Pest]] |powierzchnia = 61,92 |wysokość = 207 |ludność = 32 400 |prefiks = (+36) 28 |kod pocztowy = 2100 |www = https://www.godollo.hu/ }} [[Plik:SZIE Campus, belső udvar, Gödöllő.JPG|thumb|Uniwersytet w Gödöllő]] '''Gödöllő''' to miasto liczące 32 000 mieszkańców (dane z 2017) w [[Komitat Pest|komitacie Peszt]], około 30 km na wschód od [[Budapeszt]]u. Często odwiedzane jako jednodniowa wycieczka z [[Budapeszt]]u lub jako przystanek w podróży do wschodnich [[Węgry|Węgier]]. Jest jednym z najpopularniejszych miejsc dla Austriaków odwiedzających Węgry, głównie ze względu na pałac królewski, dawną rezydencję cesarza Franciszka Józefa i królowej Elżbiety. == Charakterystyka == Pierwsza wzmianka o Gödöllő na [[Węgry|Węgrzech]] pochodzi z 1349 roku. Podczas okupacji tureckiej wieś została opuszczona, ale później ponownie zasiedlona i w XVIII wieku stała się majątkiem magnackim. Zbudowano również wspaniały zamek, odwiedzany przez królów i dygnitarzy. Gödöllő uzyskało status oppidum w 1763 roku, a prawa miejskie w 1966 roku. Od 1911 roku międzymiastowy tramwaj służy turystom. == Dojazd == === Samolotem === Na południe od miasta znajduje się {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444|19.261944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt]]''' ({{IATA|BUD}}), główny międzynarodowy port lotniczy Węgier. Posiada on połącznie z wieloma krajami Europy, także Azji czy Ameryki Północnej. === Koleją === [[Budapeszt]] ma dwa systemy kolei podmiejskiej: HÉV obsługiwany przez BKV (firmę transportową w Budapeszcie) oraz regularne pociągi ''személy'' obsługiwane przez MÁV (krajowy operator kolejowy). Oba służą Gödöllő, ale nie tym samym częściom. Jeśli jednak przyjeżdżasz z centrum [[Budapeszt]]u, prawie zawsze lepszym rozwiązaniem jest MÁV, chociaż HÉV jest bardziej praktyczny, jeśli przylatujesz bezpośrednio z [[Port lotniczy Budapeszt|lotniska Franza Liszta]] (najpierw jedź linią 200E z lotniska do Kőbánya-Kispest, a stamtąd jedź numerem 85 do Örs vezér tere, ostatniego przystanku; obie linie autobusowe kursują dość często, nawet w niedziele). ==== HÉV ==== Pociąg Gödöllő HÉV rozpoczyna swój bieg na stacji Örs Vezér tere w Budapeszcie, '''wschodniej stacji końcowej linii metra nr [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]'''. Pamiętaj, aby jechać pociągiem w kierunku Gödöllő, a nie Csömör lub Cinkota. Gödöllő ma cztery przystanki HÉV. Rozkład jazdy to 4 pociągi na godzinę w godzinach szczytu i 2 pociągi na godzinę w pozostałych godzinach. Podróż z ''Örs Vezér tere'' trwa 51 minut. Bilety można kupić na stacji Örs Vezér tere lub u kontrolera w pociągu. Koszt biletu wynosi 720 forintów i składa się z dwóch biletów: zwykłego za 350 forintów, który należy skasować w pociągu, oraz biletu dodatkowego za 370 forintów, który kontroler sprawdzi (jeśli posiadasz bilet okresowy na [[Budapeszt]], koszt biletu jest obniżony do 365 forintów). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV|47.59507 |19.34093|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Erzsébet park HÉV''' (''Erzsébet park HÉV megálló''), Szabadság út (''pomiędzy parkiem Felső a malowniczym parkiem Erzsébet''). Pierwszy przystanek w Gödöllő z kierunku Budapesztu. * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV|47.59793 |19.34817|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Szabadság tér HÉV''' (''Szabadság tér HÉV megálló'') (''w centrum miasta, kilka kroków od pałacu królewskiego i muzeum miejskiego''). Linia „H8” w kierunku zachodnim do terminala Budapest Örs vezér tere i na wschód przez Gödöllő, stację Palotakert do terminala Gödöllő (w tym samym miejscu co przystanek kolejowy Gödöllő). * {{Znacznik|Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert|47.59907 |19.35625|typ=transport}}'''Gödöllő, przystanek kolei podmiejskiej Palotakert''' (''Palotakert HÉV megálló'') (''w pobliżu osiedla Palotakert''). * {{Znacznik|Gödöllő HÉV|47.59245 |19.35852 |typ=transport}}'''Gödöllő''' (''Gödöllő végállomás'') (''połączony ze stacją MÁV o tej samej nazwie''). Terminal kolei podmiejskiej HÉV. ==== Kolej podmiejska MÁV ==== Gödöllő jest również obsługiwane przez pociągi podmiejskie MÁV na linii [[Budapeszt]] - Gödöllő - [[Hatvan]], która rozpoczyna się w ''Keleti pályaudvar'' (linia metra [[Plik:Budapest_M2_Metro.svg|25px]]) w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Schemat kursowania to zazwyczaj 2 pociągi/godz. Budapeszt – Gödöllő i 1 pociąg/godz. kursujący dalej do [[Hatvan]]. Gödöllő ma trzy przystanki MÁV: Gödöllő-Állami telepek, Gödöllő i Máriabesnyő. Pociągi do [[Hatvan]] zatrzymają się we wszystkich trzech, pociągi do Gödöllő tylko na stacji Állami telepek i Gödöllő. Przejazd trwa 38 minut i kosztuje 745 Ft (choć jeśli posiadasz kartę podróżną do [[Budapeszt]]u, jej cena jest obniżona do 365 Ft). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek|47.56411 |19.37570|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Gödöllő-Állami telepek''' (''Gödöllő Állami telepek vasúti megállóhely''), Isaszegi út ~168 (''w pobliżu Arboreteum i Muzeum Pszczelarstwa''). Mały, kryty ceglany schron. Brak kasy. * {{Znacznik|Stacja kolejowa Gödöllő|47.59229 |19.35861|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Gödöllő''' (''Gödöllő állomás'') (''połączony z dworcem HÉV, 7 min pieszo do pałacu i 9 min do centrum''). * {{Znacznik|Przystanek kolejowy Máriabesnyő|47.5957 |19.3897|typ=transport}}'''Przystanek kolejowy Máriabesnyő''' (''Máriabesnyő vasúti megállóhely''), Gárdonyi Géza utca ~2 (''poza świątynią pielgrzymkową''). Jest tylko budynek schroniska. Kup bilet w pociągu u kontrolera biletów. === Samochodem === Do Gödöllő można dojechać autostradą [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]] z [[Budapeszt]]u. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy Gödöllő|47.5990 |19.3527|typ=transport}}'''[https://www.mavcsoport.hu/ Dworzec autobusowy Gödöllő]''' (''Gödöllő autóbusz-állomás''), Szabadság u. 8. (''na wschód od Pałacu''), info@volanbusz.hu. Automat biletowy. Godziny otwarcia kasy: Pn-Pt 06:00-18:00; Sob. 06:00-14:00; Niedziele i święta: 06:30-14:30. Poczekalnia codziennie 05:00-23:00. Na miejscu znajduje się bar przekąskowy i sprzedaż gazet. Autobusy z: [[Vác]] (przez [[Vácrátót]]), [[Eger]] (przez [[Hatvan]], [[Gyöngyös]]), [[Szolnok]] (przez [[Jászberény]]), [[Tura]] (przez [[Aszód]]). == Komunikacja == {{mapa|47.6|19.366667|zoom=13|wysokość=500|szerokość=500|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Większość głównych atrakcji turystycznych znajduje się w odległości krótkiego spaceru od Szabadság tér. Z HÉV można korzystać w Gödöllő, za bilet w wysokości 155 Ft. Jeśli podróżujesz do Máriabesnyő, pociągi podmiejskie jadące do [[Hatvan]] odjeżdżają co godzinę z głównego dworca kolejowego. Z dworca kolejowego do centrum miasta i dalej do Tesco kursuje bezpłatny autobus, który kursuje mniej więcej co godzinę. Pełny rozkład jazdy autobusów lokalnych można znaleźć na [https://www.mavcsoport.hu/?page=helyi&menu=2&submenu=2 stronie internetowej Volánbusz]. == Warto zobaczyć == === Centrum miasta === [[Plik:Royal Palace of Gödöllő 004.JPG|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[https://kiralyikastely.hu/ Pałac Królewski w Gödöllő], | alt= | url= | adres= | lat=47.5958 | long=19.3474 | wskazówki=znajduje się po drugiej stronie ulicy od przystanku Szabadság tér HÉV | tollfree=+36 28 410124 | fax=+36 28 423159 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=informacio@kiralyikastely.hu. Kwi-paź codziennie 10:00-18:00 (kasa do 17:00), 27 paź-gru pon-pt 10:00-16:00, sob-nd 10:00-17:00, 27 gru-4 sty 10:00-17:00 (kasa zawsze zamykana godzinę wcześniej) (2014). Pałac królewski jest główną atrakcją Gödöllő. Zbudowany w latach 40. XVIII wieku barokowy dwór był domem hrabiego Antona Grassalkovicha. Wraz z powstaniem Austro-Węgier pałac został podarowany Habsburgom i był często odwiedzany przez królową Elżbietę, lepiej znaną jako Sisi. W czasach komunizmu pałac popadł w ruinę i został częściowo odrestaurowany. 23 pokoje na pierwszym piętrze (prawie 1000 m²) mieszczą wystawę wewnętrzną. Jedną z najbardziej uderzających cech Wystawy Cesarzowej Elżbiety jest jej historyczna dokładność. Oprócz zwiedzania apartamentów królewskich, znajduje się tam również teatr barokowy i kaplica królewska. Często odbywają się tu również koncerty. Na parterze znajdują się jednostki obsługi zwiedzających: szatnia, kasa biletowa, centrum informacji turystycznej, toalety (również dla niepełnosprawnych), automat telefoniczny. Dostępne są audioprzewodniki (węgierski, angielski, francuski, niemiecki, włoski, hiszpański, rosyjski, chiński, japoński, słowacki, rumuński, polski). Wystawa stała (apartamenty królewskie, era Grassalkovicha, wystawa pamiątkowa królowej Elżbiety, „Wieki, Mieszkańcy, Historie” – historia pałacu w XX wieku) dorośli/studenci 2200/1100 Ft, bilet rodzinny 4600 Ft (dwoje dorosłych i dzieci poniżej 18 lat); Ceny wycieczek z przewodnikiem dla grup – 70-80 min. 1-9 osób: 5300 Ft za grupę, 10-25 osób: 6500 Ft, 800 Ft/audioprzewodnik. Wystawy sezonowe: dorośli/studenci: 1200/600 Ft (zmienna cena). Kino 3D „Zamek Gödöllő dawniej i dziś”. Reżyser-operator: Elemér Ragályi. Kultura koni w rodzinie królewskiej i arystokratycznej (interaktywna wystawa w barokowych stajniach i pokojach stajennych) (czw.-niedz.) ~45 min, dorośli/studenci: 1200/600 Ft. Pokazy sokolnictwa i łucznictwa (12 maja-15 września): niedziele 15:00–60 min, dorośli/studenci: 1500/900 Ft. }} :* {{zobacz | name=Teatr Barokowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59509 | long=19.34759| wskazówki=W najbardziej wysuniętym na południe skrzydle Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem ~30 min (Sa Su). Hrabia Antal Grassalkovich II (1734–1794) podczas prac rekonstrukcyjnych w latach 1782–1785 zlecił wybudowanie sali teatralnej. Jest to najwcześniejszy kamienny teatr z kulisami, który do dziś stoi na Węgrzech. Przestrzeń o długości 25 m, szerokości 8 m i wysokości 9½ m powstała w wyniku połączenia trzykondygnacyjnego skrzydła w jedno. Ściany sali teatralnej zdobiły neoklasyczne, późnobarokowe malowidła. Plastikowe parastady z rzymskimi kapitelami łączą u góry gzymsy, a u dołu przypominające marmury cokoły. Powierzchnie pomiędzy parastadami zdobią różowe pola z girlandami w oprawie w kolorze ochry. Nachylona w stronę stoisk scena o powierzchni 90 m2 została wyposażona w najlepszą technologię tamtych czasów. Efekt przestrzenny barokowej scenografii uzyskano za pomocą przesuwanych coulis i podwieszonych płócien scenograficznych, a także płócien tła. Stragany od sceny nie oddzielała orkiestra. Orkiestrę oddzielała od publiczności jedynie niska przesłona. Widzowie zasiedli na straganach oraz w dwóch galeriach na tylnej ścianie. Dorosły/student Ft1,400/800. }} :* {{zobacz | name=Bunkier Horthy, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Po południowej stronie zamku w ogrodzie królowej Elżbiety | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko z przewodnikiem, 25-30 min. Gubernator Miklós Horthy (1868-1957) w okresie międzywojennym służył jako letnia rezydencja Pałacu Godollo. Bunkier zbudowany dla niego pod koniec II wojny światowej. Obecnie możliwe jest zwiedzanie dwóch pomieszczeń bunkra. Jest to schron przeciwbombowy wykonany ze ścian żelbetowych o szerokości 170 cm. Bunkier znajduje się około 10 m pod ziemią. Odpowiedni dla maksymalnie 20 osób. Wybudowano tu dwa pokoje mieszkalne i toaletę. Wyposażenie jednego z pomieszczeń zostało odtworzone na podstawie pierwotnego planu. Wystawa przedstawia historię budowy bunkra oraz przywołuje okres wojny za pomocą kronik filmowych, pieśni i pamiątek Karády'ego (słynnego węgierskiego piosenkarza z lat 30.-40. XX w.). Dorosły/student Ft900/750. }} :* {{zobacz | name=Pawilon Wzgórza Króla, | alt= | url= | adres= | lat=47.59425 | long=19.34393 | wskazówki=około 200 metrów od Pałacu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=można zwiedzać w ramach wycieczek z przewodnikiem. Sześciokątny pawilon zbudowany w latach 60. XVIII wieku pochodzi z okresu baroku. W wyłożone boazerią ściany pawilonu wkomponowano 54 obrazy olejne przedstawiające węgierskich przywódców i królów. Obecnie można zobaczyć jedynie repliki, gdyż większość uległa zniszczeniu lub zniknęła. }} :* {{zobacz | name=Kościół pałacowy, | alt= | url= | adres= | lat=47.59607 | long=19.34668 | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na polecenie Antala Grassalkovicha wzniosłem przylegający do Pałacu bogato zdobiony kościół katolicki. Kościół konsekrowano w 1749 r. Jego patronem jest św. Jan Nepomucena, przedstawiony na obrazie w ołtarzu głównym z XVIII w. Baldachim nad ołtarzem głównym wsparty jest na czterech kolumnach z czarnego marmuru. Łuk triumfalny zdobi herb rodziny Grassalkovich. Unikalną cechą kościoła są dwie ambony w stylu rokokowym. Nad wejściem do oratorium znajduje się mozaikowy portret wenecki Antala Grassalkovicha I. }} [[Plik:Grassalkovich-kastély (7051. számú műemlék) 2.jpg|thumb|Pałac Królewski w Gödöllő, Apartamenty Królewskie]] :* {{zobacz | name=Apartamenty Królewskie, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=Skrzydło Północne | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W 1867 roku kupiony i odbudowany przez państwo węgierskie. Pałac został podarowany jako dar koronacyjny cesarzowi Franciszkowi Józefowi I (1830–1916) i królowej Elżbiecie (1837–1898) z przeznaczeniem na rezydencję. Okres królewski przywołuje 14 galerii: wiernie odrestaurowane apartamenty królewskie i sala ceremonialna. }} :* {{zobacz | name=Sklep muzealny i Sklep królewskich dostawców, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=oba znajdują się na parterze zamku | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Unikalny wybór książek związanych z królową Elżbietą i Gödöllő. Szeroki wybór pocztówek. Prezenty nawiązują do atmosfery monarchii austro-węgierskiej. Towary Dostawców Królewskich: Porcelana, koronki, przyprawy, wina, te wysoce reprezentatywne dla węgierskiej tradycji, jakości i kreatywności Węgrów. Wyjątkowe upominki, pakiety upominkowe można zamówić lub złożyć i kupić na miejscu }} :* {{zobacz | name=Kawiarnia Pałacowa, | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=na parterze | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Specjały kawowe (sześć rodzajów), specjały ciasteczkowe i tortowe (dziesięć rodzajów), herbaty Ticolino. }} :* {{zobacz | name=[https://www.facebook.com/PalmahazGodolloiKiralyiKastely Palmiarnia], | alt= | url= | adres=Martinovics u. 2/a. | lat=47.59327 | long=19.34648 | wskazówki=Południowa część Górnego Parku | tollfree=+36 28 432 995 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 08:00-17:00. Warsztaty artystyczne i rzemieślnicze, małe zoo, przejażdżki na kucykach i targ kwiatowy }} [[Plik:Town Museum of Gödöllő 01.JPG|thumb|Muzeum Miejskie w Gödöllő]] * {{zobacz | name=[http://godolloimuzeum.hu/ Muzeum Miejskie w Gödöllő], | alt=Gödöllői Városi Múzeum | url= | adres=Szabadság tér 5 | lat=47.5987735| long=19.3489312| wskazówki=blisko stacji HÉV w kierunku rynku | tollfree=+36 28 421-997 | fax=+36 28 422 003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. Pt-Niedz. 08.00–16.00. Najstarszy budynek datowany w Gödöllő, dwór Hamvay, na przestrzeni dziejów pełnił wiele funkcji: służył jako pensjonat, apteka, hotel, a nawet gimnazjum. Dziś mieści się w nim Muzeum Miejskie. Ekspozycja skupia się przede wszystkim na kolonii artystów Gödöllő z początku XX wieku i zawiera kilka znakomitych przykładów węgierskiej secesji. Znajduje się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona Oceanii, zgromadzona przez Ferenca Ignácza, pracującego na uniwersytecie w Gödöllő. W kolejnym niewielkim pomieszczeniu znajdują się prywatne zbiory księdza katolickiego Zoltána Mihály’ego Csupora. Sklep z pamiątkami. FtF600 (2014). }} * {{zobacz | name=Królewska Poczekalnia, | alt=Királyi Váró | url= | adres=Állomás tér 1-2 | lat=47.59174 | long=19.35868| wskazówki=700 m na południe od wejścia do Pałacu | tollfree=+36 28 421-997, +36 20 451-8402 (kom.), | fax=+36 28 422-003 | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@godolloimuzeum.hu. 10.00–16.00. Oddział Muzeum Miejskiego w Gödöllő. Pomiędzy [[Hatvan]] a Pesztem ([[Budapeszt]] nie istniał tylko jako oddzielne Budy, Pesztu i Óbudy) ruch kolejowy rozpoczął się w 1867 roku. (Ta linia kolejowa przebiega przez Gödöllö). W tym samym roku królowa Elżbieta otrzymała Pałac i Posiadłość Godollo jako prezent koronacyjny. Para królewska i eskorta regularnie podróżowały pociągiem do Godollo. Budynek stacji Godollo został oddany do użytku 2 kwietnia 1867 roku. W 1868 roku wybudowano drewniany, tymczasowy pawilon w stylu tyrolskim dla pary królewskiej jako poczekalnia. W latach 70. XIX w. wzmógł się ruch kolejowy. Przebywająca w Godollo rodzina królewska uczyniła z miasta modne, modne letnisko. W 1874 roku dworzec przebudowano na dwupiętrowy budynek. Oprócz biura kolejowego zaprojektowano poczekalnię I, II i III klasy oraz restaurację z salą taneczną. W 1882 roku wybudowano nową poczekalnię królewską w stylu neorenesansowym. Budynek zaprojektowany przez wybitnego węgierskiego architekta Miklósa Ybl. - W poczekalni Franciszka Józefa znajduje się wystawa historii transportu, oddział Węgierskiego Muzeum Transportu. W poczekalni królowej Elżbiety i poczekalni księcia można zobaczyć muzeum historii lokalnej poświęcone kultowi rodziny królewskiej. 300 Ft (2014). }} * {{zobacz | name=Gong Pokoju, | alt=Világbéke Gong | url= | adres=Szabadság tér | lat=47.5994238| long=19.3488842| wskazówki=w pobliżu oddziału OTP Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to piąty na świecie i pierwszy i jedyny europejski gong pokojowy, który Indonezja podarowała miastu Gödöllő. }} * {{zobacz | name=[https://gimhaz.hu/ GIM-Dom], | alt=Warsztaty sztuki użytkowej Godollo, Gödöllői Iparművészeti Műhely | url= | adres=Körösfői Kriesch Aladár utca, 15-17 | lat=47.6001253| long=19.342678| wskazówki=Na zachód od pensjonatu Sissi | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=gimhaz@invitel.hu. Tradycje i ducha Kolonii Artystycznej przekazuje Pracownia Rękodzieła, dając współczesnym artystom możliwość zaprezentowania swoich prac na wystawach i przy innych okazjach. Szczególnym przeżyciem estetycznym dla zwiedzających jest park GIM-House z jego kolorową atmosferą. W ogrodzie znajduje się plenerowa przestrzeń wystawiennicza. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany, | alt=Református templom | url= | adres=9 Szabadság tér | lat=47.59945 | long=19.34810 | wskazówki=Blisko Hotelu Erzsébet Királyné (Hotel Królowej Elżbiety) | tollfree=+36 28 410 298, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=godollo@reformatus.hu. Msze święte w niedziele. Ten barokowy kościół, zbudowany w 1745 roku dzięki wsparciu Antala Grassalkovicha I, ma kopułę cebulową. Znajduje się tu również Liceum Reformowane i Internat Godollo. Z dziedzińca szkolnego można przejść do obiektu noclegowego (cztery pokoje, 16 łóżek, +36-20-823-3409, tasinora@freemail.hu). }} * {{zobacz | name=Dawny Ratusz, | alt=Járási Hivatal | url= | adres=2 DózsaGyörgy ut | lat=47.59904 | long=19.34742| wskazówki=Na północ od stacji „Gödöllő, Szabadság tér”. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten monumentalny budynek reprezentuje architekturę secesyjną. Po przebudowie mieści Hotel Królowej Elżbiety (Hotel Erzsébet Királyné). }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicki, | alt= | url= | adres=Petőfi tér | lat=47.6009607| long=19.3482231| wskazówki=na północ od centrum handlowego Atrium | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na zewnątrz znajduje się pomnik Sándora Petőfiego (1822-1849), wybitnego węgierskiego poety. }} * {{zobacz | name=Kolumna Maryjna, | alt=Maria Immaculata, Mária-oszlop | url= | adres=Ogród Marii | lat=47.5976371| long=19.347133| wskazówki=na zachód do stacji kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wzrok przykuwa najpierw piękny pomnik, ozdobiony wizerunkami świętych w formie kunsztownych barokowych płaskorzeźb, wzniesiony przez Martina Vögerla na zlecenie Antala Grassalkovicha; kolejnym obiektem jest pomnik księcia św. Emeryka, ufundowany ze składek społecznych przez Ludviga Krausza. }} * {{zobacz | name=Pomnik I wojny światowej, | alt=Első világháborús emlékmű | url= | adres= | lat=47.598430205189224| long=19.348642769262394| wskazówki=na północny wschód do przystanku kolei podmiejskiej Szabadság tér | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W parku obok przystanku kolei podmiejskiej znajduje się pomnik poświęcony uczestnikom walk I wojny światowej, wzniesiony w 1931 roku przez Lőrinca Siklódy’ego. Naprzeciwko mieści się '''Dom Kultury i Sztuki''', gdzie o każdej porze roku odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych z udziałem znanych lokalnych artystów. Tuż obok usytuowano pomnik skautów, wzniesiony w 1994 roku przez Istvána Paála dla upamiętnienia '''Światowego Zlotu Skautów''' (Jamboree) z 1933 roku. }} * {{zobacz | name=Koszary straży, | alt=Testőrlaktanya | url= | adres=Szabadság tér, 2 | lat=47.5974981| long=19.3488852| wskazówki=naprzeciwko zamku w Parku Dolnym | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W XVIII wieku była to niegdyś siedziba szlachecka. 100 lat później stał się siedzibą administracyjną królowej, a następnie pełnił funkcję koszar straży. W parku Alsó corocznie odbywa się obchody Dnia Niepodległości Węgier przy „Világfie” (drzewie życia) wzniesionym przez Józsefa Lajosa Velekei w 2010 roku. }} * {{zobacz | name=[https://muza.hu/ Dom Sztuki], | alt=Művészetek Háza Gödöllő Kulturális és Konferencia Központ, former Petőfi Sándor Művelődési Központ| url= | adres=Szabadság út 6 | lat=47.5980694| long=19.3500423| wskazówki=na północny wschód od koszar straży | tollfree=+36 28 514130, +36 70 4527268 (telefon komórkowy) | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=recepcio@muza.hu. Pon.–pt. 08:30–21:00, sob.–niedz. – godziny dostosowane do harmonogramu wydarzeń. Centrum Kultury i Konferencji. Koncerty, spektakle teatru tańca, wystawy dla dzieci i młodzieży, festiwale. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy, | alt=Szentháromság temlom| url= | adres=Szent Imre utca, 15 | lat=47.59846 | long=19.34212 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ten, konsekrowany w 2007 roku, stanowi prosty, a zarazem fascynujący fenomen architektoniczny, w którego wnętrzu znajduje się wyjątkowe dzieło Erzsébet Szekeres: cykl tkanin przedstawiających kanonizowanych i beatyfikowanych członków dynastii Arpadów. Dziesięcioro z tych Węgrów żyło z dala od ojczyzny, lecz utrzymywało z nią więź – tkając niejako niewidzialną sieć powiązań poprzez swoją świętą, a zarazem tak typową dla Węgrów, zażyłość z Kościołem katolickim. }} [[Plik:Capuchin church in Máriabesnyő-Gödöllő.jpg|thumb|150px|Kościół kapucynów w Máriabesnyő]] === Máriabesnyő === * {{zobacz | name=Świątynia pielgrzymkowa Máriabesnyő, | alt=Nagyboldogasszony Bazilika| url= | adres=Kapucinusok tere 1 | lat=47.5975113| long=19.3987136| wskazówki=3 km od centrum Gödöllő; łatwy dojazd pociągiem do stacji Máriabesnyő. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W drodze do świątyni powita Cię okazała '''siedmiogrodzka brama w stylu seklerskim''', pochodząca z 1942 roku. Świątynia powstała z inicjatywy rodu Grassalkovichów po tym, jak w 1759 roku robotnicy odnaleźli w tym miejscu figurę Matki Bożej. Jest to jedyna w kraju dwukondygnacyjna świątynia barokowa; można tu również zobaczyć najmniejszą w kraju figurę Matki Bożej, muzeum poświęcone Jej osobie oraz '''kryptę Grassalkovichów''', a także jedno z najpiękniejszych na Węgrzech mauzoleów, zaprojektowane przez Jánosa Mayerhoffera, i wziąć udział w degustacji wina na terenie klasztoru. Pielgrzymi mogą również odwiedzić sanktuarium przy Bazylice Mniejszej w Máriabesnyő. Górny kościół to Bazylika Mniejsza pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (Nagyboldogasszony), mieszcząca dwa ołtarze, dwie wybitne figury Matki Bożej, oratorium i refektarz, a także przyległy klasztor (z 1763 r.). W sali wystawowej za bazyliką mieści się jedyne na Węgrzech Muzeum Matki Bożej. Realistycznie przedstawione misterium Męki Pańskiej, organizowane w bazylice w Niedzielę Palmową, przybliża wiernym cierpienie Jezusa Chrystusa. }} * {{zobacz | name=Cmentarz w Máriabesnyő, | alt=Gödöllői (Máriabesnyő) temető| url= | adres=Szkíta körút | lat=47.6009289| long=19.4009413| wskazówki=500 m na północny wschód od Bazyliki Mniejszej pw. Najświętszej Maryi Panny | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się tu grób hrabiego Pála Telekiego. Teleki był wybitną postacią w historii Gödöllő; pełnił funkcję premiera Królestwa Węgier w latach 1920–1921 oraz 1939–1941, był też cenionym geografem, profesorem uniwersyteckim, członkiem Węgierskiej Akademii Nauk oraz Naczelnym Skautem Węgierskiego Związku Skautowego. }} * {{zobacz | name=Zamek Stajnia, | alt=Babati Istállókastély - Gödöllő| url= | adres=Babatpuszta | lat=47.61958 | long=19.38353 | wskazówki=Dzielnica Babatvölgy, na północ od autostrady [[Plik:M3_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]; 50 minut pieszo ulicą Babati út lub taksówką (ok. 4 km, od 2000 HUF). | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dostępny do obejrzenia tylko z zewnątrz. To obiekt unikalny w skali światowej. Został wzniesiony około 1750 roku w stylu barokowym przez Antala Grassalkovicha I dla jego córki, która cierpiała na ostre zapalenie płuc; w 1820 roku budynek przebudowano w stylu klasycystycznym. Jest to wolnostojący, parterowy obiekt na planie litery U. Obecnie budynek znajduje się w zaniedbanym stanie i należy do Uniwersytetu Rolniczego. W pobliżu pałacu działa''' fundacja Open Garden''', zajmująca się produkcją i dostarczaniem żywności ekologicznej. Kompleks '''otaczają stawy rybne''' (łącznie 11 zbiorników); na miejscu znajduje się również stajnia oraz tradycyjny ogród wiejski, w którym hodowane są dawne rasy bydła, owiec i innych zwierząt. }} === Szent István Egyetem === * {{zobacz | name=[https://uni-mate.hu/ Uniwersytet Świętego Stefana], | alt=Szent István Egyetem| url= | adres=Páter Károly utca 1 | lat=47.5938| long=19.3612| wskazówki=bezpośrednio na wschód od głównego dworca kolejowego | tollfree=+36 28 522000 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersytet św. Stefana (Szent István Egyetem) mieści się w dawnym klasztorze norbertanów i szkole średniej (z 1924); obecnie jest to węgierskie centrum nauki rolniczej. Książę Koloman z dynastii Arpadów (Árpád-házi Kálmán Herceg, 1208–1241) znacząco wspierał finansowo kościół norbertanów. Jego pomnik z brązu wzniesiono w górnej części parku, w pobliżu wejścia na uniwersytet. Jest to największa uczelnia rolnicza na Węgrzech. Teren wokół '''głównego budynku''' jest pięknie zagospodarowany i pełen różnorodnych kwiatów. Wewnątrz auli – budynku położonego na północ od gmachu głównego – znajduje się monumentalny mural autorstwa rzeźbiarza Imre Tóta, zatytułowany „Apoteoza ziarna”. Aula jest zazwyczaj otwarta w dni powszednie do godziny 18:00. Na terenie uczelni znajduje się również '''Muzeum Historii Rozwoju Narzędzi i Maszyn Rolniczych''' (węg. *Mezőgazdasági Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Szakmúzeum*, w skrócie *Gépmúzeum*), mieszczące się przy ulicy Szentgyörgyi Albert 4 (tel.: +36 28 522-922, faks: +36 28 522-922, e-mail: muzeum@gepmuzeum.szie.hu). Godziny otwarcia: pon.–pt. 09:00–16:00, sob. 09:00–14:00. W niewielkiej ekspozycji prezentowane są zrekonstruowane narzędzia rolnicze, historia rolnictwa w regionie oraz współczesne produkty wytwarzane na Węgrzech. Placówka posiada kolekcję 2000 wciąż sprawnych maszyn rolniczych, a także nastrojową wystawę poświęconą węgierskim specjałom (tzw. *hungarikum*) oraz historii pozyskiwania i produkcji żywności na przestrzeni 2,5 miliona lat. Budynek warto odwiedzić ze względu na wspaniałe elementy drewniane, widoczne zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz obiektu. Oprowadzanie odbywa się w języku węgierskim. Inna branża: {{Znacznik|KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż|47.59606 |19.36160 |typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''KÉTEGYHÁZA Kolekcja historyczna rozwoju narzędzi i maszyn do produkcji zbóż''' (Gabonatermesztési Eszköz- és Gépfejlődéstörténeti Gyűjtemény), 5741 Kétegyháza, Gyulai út 6 (w pobliżu miasta Gyula, pociągiem lub autobusem). Godziny otwarcia: Pn.-Pt. 09:00-16:00. Znajduje się w Instytucie Rolniczym (Mezőgazdasági Középfokú Szakoktatási, Továbbképző és Szaktanácsadó Intézmény) Bilet dla dorosłych/ulgowy Ft800/400. edycja Bilet dla dorosłych/ulgowy 800/400 Ft, bilet na zdjęcie 1500 Ft, bilet wideo 2500 Ft (2014). }} :* {{Znacznik|Miejska Hala Sportowa|47.5952 |19.3603 |typ=atrakcja}}'''Miejska Hala Sportowa''' (SZIA Sportcsarnok) (''położona na terenie kampusu, naprzeciwko auli''). Swoje mecze rozgrywają tu lokalne drużyny siatkówki i futsalu. Bilety kosztują zazwyczaj 300 Ft (stan na 2005 r.?). :* {{Znacznik|Ogród Botaniczny|47.5931 |19.3671|typ=natura}}'''Ogród Botaniczny''' (''dwa przecznice na wschód od budynku głównego''). :* '''Biblioteka i Archiwum im. Domokosa Kosáry’ego'''. Pon., czw. 08:00–18:00; wt., śr. 08:00–19:00; pt. 08:00–14:00. Aby korzystać z biblioteki, należy wyrobić kartę biblioteczną u bibliotekarza w punkcie obsługi. === Állami telepek === * {{zobacz | name=[https://www.gvkik.hu/wiki/index.php5/G%C3%B6d%C3%B6ll%C5%91i_M%C3%A9h%C3%A9szeti_Gy%C5%B1jtem%C3%A9ny Muzeum Pszczelarstwa], | alt=Méhészeti Múzeum| url= | adres=Isaszegi u | lat=47.5736733| long=19.3756516| wskazówki=kilka kilometrów na południe od centrum; najłatwiej tam dotrzeć z przystanku kolejowego Állami telepek. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum można zwiedzać wyłącznie po wcześniejszym umówieniu. Ekspozycja rozmieszczona na dwóch poziomach. Dawny i współczesny sprzęt pszczelarski. }} * {{Znacznik|Arboretum|47.5662873|19.3839504|typ=natura}}'''Arboretum''' (dawne błonia arcyksięcia Józefa), ul. Isaszegi (''w pobliżu Muzeum Pszczelarstwa i przystanku kolejowego Állami telepek; na początku ulicy Isaszegi, na południowym krańcu Gödöllő''). Na tym terenie znajduje się wiele wiekowych drzew i budynków, jako że miejsce to stanowiło niegdyś część kompleksu pałacowego. Arboretum to było niegdyś najważniejszą placówką tego typu na Węgrzech. Obecnie zajmuje ono powierzchnię 350 hektarów, a jego część parkowa poprzecinana jest łatwo dostępnymi ścieżkami spacerowymi. Odwiedzający mogą tu zobaczyć ponad siedemset odmian drzew; 110 z nich to drzewa iglaste z rodziny sosnowatych (Pinaceae), a pozostałe to gatunki liściaste. Arboretum jest również miejscem prowadzenia badań naukowych z zakresu leśnictwa. W pobliżu znajduje się unikalne muzeum poświęcone pszczelarstwu. Przed wizytą prosimy o wcześniejsze zgłoszenie swojego przybycia. * {{zobacz | name=Kościół norbertanów, | alt=| url= | adres=Fácán sor, 3 | lat=47.58979 | long=19.36213 | wskazówki=na południe od uniwersytetu | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największą atrakcją jest witraż, a na obrazie ołtarza namalowano piękny secesyjny obraz Sándora Nagy'ego. Kopia słynnego dzieła Jánosa Fadrusza „Krisztus a Keresztfán” (Ukrzyżowanie Chrystusa) znajduje się na cmentarzu premonstrantów przy grobie Menyhérta Takácsa. Menyhért Takács (1861-1933) był założycielem Liceum Premonstrantów. }} == Aktywny wypoczynek == === Parki === [[Plik:E Park.JPG|thumb|200px|Park Erzsébet, najładniejszy park w Gödöllő:E Park.JPG]] '''Parki miejskie''' w Gödöllő – miasto to słynie z licznych parków. Trzy główne parki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie pałacu: Alsó park (dolny park pałacowy), Felső park (górny park pałacowy) oraz Erzsébet park (park im. królowej Elżbiety). * {{Znacznik|Dolny Park|47.5956 |19.3530|typ=natura}}'''Dolny Park''' (Alsó Park) (''położony bezpośrednio przed pałacem''). Godziny otwarcia ogrodu i parku: listopad–marzec: 06:00–18:00, kwiecień–październik: 06:00–20:00. Znajduje się tu ogromna rzeźba w drzewie, zwana '''Drzewem Świata'''. * {{Znacznik|Górny Park|47.5938 |19.3447|typ=natura}}'''Górny Park''' (Felső Park) (''położony za pałacem; najłatwiej dostać się do niego od strony placu Szabadság lub przystanków kolejki podmiejskiej HÉV: „Szabadság tér” lub „Erzsébet park”''). Na uwagę zasługuje aleja kasztanowców – szpaler drzew, po którym często konno przechadzała się królowa Sisi. * {{Znacznik|Park im. Elżbiety|47.5966 |19.3352|typ=natura}}'''Park im. Elżbiety''' (Erzsébet Park) (na północny zachód od Górnego Parku, po drugiej stronie głównej drogi). Powstał dla upamiętnienia królowej Elżbiety, zwanej Sisi, po jej tragicznej śmierci w wyniku zamachu. Wejście do parku stanowi długa aleja lipowa prowadząca do pomnika królowej. Skręcając w prawo przy wejściu, natrafimy na pomnik Kalwarii ('''Kálvária'''), przedstawiający scenę ukrzyżowania; został on wzniesiony w 1771 roku z fundacji rodu Grassalkovichów. * {{Znacznik|Park Jedności Narodowej|47.596 |19.3385 |typ=natura}}'''Park Jedności Narodowej''' (Nemzeti Együvé Tartozás Park), przy ulicy Mihálya Táncsicsa (''na północny zachód od przystanku kolejki HÉV „Gödöllő, Erzsébet park”''). Swoją garść ziemi złożyły tu przedstawicielstwa 64 komitatów (okręgów) dawnych Węgier, dając tym samym wyraz uczuciom patriotycznym. Gödöllő – podobnie jak w przeszłości – jest miejscem, w którym odbywają się interesujące wydarzenia. Teren ten stanowi część obszaru chronionego przyrody „Erzsébet-park”. === Inne === * {{Znacznik|Lotnisko Gödöllő|47.5730 |19.3325|typ=atrakcja}}'''Lotnisko Gödöllő''' (Gödöllői Repülőtér), ul. Repülőtéri (''na południowy zachód od miasta''). Oferuje loty widokowe oraz możliwość uprawiania lotniarstwa i spadochroniarstwa. [[Plik:Cultural Center in Gödöllő, Hungary.jpg|thumb|200px|Petőfi Sándor Művelődési Központ]] * '''Centrum Kultury im. Sándora Petőfiego''' (Petőfi Sándor Művelődési Központ) (''w pobliżu placu Szabadság tér''). Mieści się w dużym budynku przypominającym statek kosmiczny. Często odbywają się tu lokalne wydarzenia artystyczne, w tym spektakle teatralne, pokazy tańca, przedstawienia lalkowe i koncerty. * {{Znacznik|Klub Trafó|47.59940|19.35706 |typ=atrakcja}}'''Klub Trafó''' (''obok przystanku kolejki podmiejskiej HÉV „Palotakert”''). To jedyny w mieście klub z prawdziwego zdarzenia (lub dyskoteka). W weekendy często występują tu lokalni DJ-e i zespoły grające covery znanych grup. * {{Znacznik|Kino Miejskie|47.59901 |19.34938 |typ=atrakcja}}'''Kino Miejskie''' (Városi Filmszínház) (''położone obok Muzeum Miejskiego''). To kameralne kino, w którym na jednym ekranie wyświetla się od 2 do 5 różnych filmów dziennie. Nigdy nie ma tu kolejek ani tłoku. Ceny są zazwyczaj niższe niż w Budapeszcie, a we wtorki i środy obowiązują zniżki. * {{Znacznik|Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő|47.5839 |19.4434|typ=natura}}'''Obszar Chronionego Krajobrazu Gödöllő''' (Gödöllői Tájvédelmi Körzet). Teren ten stanowi część Parku Narodowego Dunaj-Ipoly (Duna–Ipoly Nemzeti Park). Oferuje atrakcje kulturowe i przyrodnicze; to doskonałe miejsce na wycieczki rowerowe, spacery, jazdę konną i polowania. Dojazd możliwy jest od północy (trasa Vác – Albertirsa), a do części wschodniej – trasą Erdőkertes – Pécel. * {{Znacznik|Formuła 1|47.5962 |19.2361 |typ=atrakcja}}'''[https://mogyorod.asp.lgov.hu/ Formuła 1]''', miejscowość [[Mogyoród]] (''dojazd kolejką podmiejską H8 z przystanku Örs vezér tere przy trasie [[Plik:M2_(Hu)_Otszogletu_kek_tabla.svg|25px]]''). Wyścigi Grand Prix Formuły 1 na torze Hungaroring. Warto zabrać własną wodę i prowiant, ponieważ oferta gastronomiczna na torze nie jest najlepsza. ==Praca== ==Nauka== == Zakupy == * {{Znacznik|'''Bank OTP'''|47.59660 |19.34455 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank OTP''', Szabadság tér 12-13. (''blisko przystanku HÉV Szabadság tér''). Pn 07:45-18:00, wt-czw 07:45-17:00, Pt 07:45-16:00. ATM 24h * {{Znacznik|'''Rynek Miejski'''|47.59889 |19.34973|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rynek Miejski''' (Gödöllői Piac) (''obok Muzeum Miejskiego w Gödöllő''). * {{Znacznik|'''Supermarket Spar'''|47.59869 |19.34344 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.spar.hu/ Supermarket Spar]''' (Spar szupermarket), Kossuth Utca 46-48 (Centrum), ☏ +36 20 823 7974, info@spar.hu. Pn.-Pt. 07:00-21:00, Sob. Niedz. 07:00-18:00. Sieć supermarketów. Więcej jednostek: Köztársaság út 85. (daleko na południe od miasta. Otwarte: pn.-pt. 07:00-21:00, sob. 07:00-18:00, niedz. 08:00-18:00). == Gastronomia == === Węgierska === * {{Znacznik|'''Szélkakas Étterem'''|47.60382 |19.34660 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Szélkakas Étterem''', ul. Bajcsy-Zsilinszky 27. Przyjemna atmosfera i typowa kuchnia węgierska. W weekendy bywa tłoczno, więc warto dokonać rezerwacji. * {{Znacznik|'''Yellow Pub és Étterem'''|47.60421|19.34145 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Yellow Pub és Étterem''', ul. Dózsa György 64 (''krótki spacer od centrum''). Tradycyjne dania kuchni węgierskiej i piwo. Po godzinie 21:00 dania obiadowe dostępne są za połowę ceny. === Pizza === * {{Znacznik|'''Pizza Max Caffe'''|47.60149 |19.34387 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Max Caffe''', Dózsa György út 36. Lokal oferujący pizzę dobrej jakości; do wyboru jest ciasto cienkie lub grube, a w menu znajdują się również zupy i kanapki. Dodatkowym atutem jest miseczka orzeszków ziemnych, którymi można się delektować w oczekiwaniu na zamówienie. * {{Znacznik|'''Pizza Fortuna'''|47.5992 |19.3411 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Fortuna''', Körösfői Kriesch Aladár utca 14 (''w pobliżu skrzyżowania z ulicą Szent Imre''), ☏ +36 28 545-565. Dobra i tania pizza w dzielnicy mieszkalnej. Jedynym minusem jest brak miejsca do zjedzenia posiłku na miejscu. Lokal oferuje dostawę na terenie całego miasta. * {{Znacznik|'''Pizza Palazzo'''|47.59890 |19.34754|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Palazzo''', Szabadság tér 2. Lokal typu bar/pizzeria. Na pizzę nakłada się tu niewiele sosu pomidorowego, zakładając, że klient uzupełni braki ketchupem. Nie jest to najlepsza pizzeria w mieście. === Gyros === W okolicy Szabadság tér znajduje się kilka miejsc, w których można kupić gyros lub hamburgery. * '''Special Gyros''' w Állomás tér, na przystanku Gödöllő HÉV i niedaleko dworca kolejowego serwują najlepsze gyros w mieście. Zdecydowanie warto po nie sięgnąć czekając na pociąg lub HÉV. === Cukrászda === * {{Znacznik|'''Sulyán Cukrászda'''|47.5997759|19.348283|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sulyán Cukrászda''' na Szabadság tér 8 oferuje ciasta węgierskie, Somlói galuska i lody. Wiosną i latem ustawiają stoły na zewnątrz, abyś mógł oglądać ludzi na placu. === Lody === Od wiosny do jesieni przy głównym wejściu do parku Erzsébet można kupić domowe lody, ciasta i napoje bezalkoholowe. ==Festiwale, imprezy== == Nocleg == Gödöllő leży na tyle blisko [[Budapeszt]]u, że prawdopodobnie nie będzie trzeba szukać tu noclegu. Jeśli jednak planujesz się tu zatrzymać, oto kilka propozycji: * {{Znacznik|'''Pensjonat Sissi'''|47.60165 |19.34391 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://panziosissi.hu/ Pensjonat Sissi]''' (Panzió Sissi), Dózsa György út 36. Bezpłatny dostęp do Wi-Fi. Obiekt położony nieco na północ od centrum; na parterze znajduje się lokal Pizza Max Cafe. * {{Znacznik|'''Restauracja i pensjonat Galéria'''|47.59984 |19.34838 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Restauracja i pensjonat Galéria''', Szabadság tér 8. Przystępne ceny i lokalizacja w centrum. Na miejscu działa również restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni węgierskiej. == Kontakt == * {{Znacznik|'''Poczta Gödöllő'''|47.60003 |19.34530|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://posta.hu/ Poczta Gödöllő]''' (Gödöllő 1.sz Posta), Dózsa György út 13-15, ☏ +36 28 430-825, ugyfelszolgalat@posta.hu. Pn.-Pt. 08:00-19:00, Sob. 08:00-12:00. ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== == Gdzie dalej == * '''[[Debreczyn]]''' – „stolica Wielkiej Niziny Węgierskiej” * '''[[Eger]]''' – historyczny zamek * '''[[Hatvan]]''' – wizyta w kolejnym pałacu rodu Grassalkovichów * '''[[Salgótarján]]''' – miasto szczyci się dwoma wspaniałymi zespołami ruin zamkowych oraz licznymi trasami pieszymi wśród zalesionych wzgórz Cserhát. {{Jest w|Komitat Pest}} {{użyteczny}} {{Geo|47.6|19.3667}} [[Kategoria:Węgry]] o5rsfmbg203qo0170i34yf3nieyk3tl 0 1316 158618 156877 2026-09-10T11:51:23Z Ahmedaton 17685 /* Oszczędnie */ Hotel Aton Palace west bank 158618 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Luksor |nazwa oryginalna = الأقصر |widok = PONTY-Collage_Luxor.png |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Egypt.svg|20px]] [[Egipt]] |region = [[Plik:Eg_luxor1.png|20px]] [[Luksor (muhafaza)|Luksor]] |powierzchnia = 417 |wysokość = 89 |lud = 289 600 |prefiks = (+20) 95 |kod pocztowy = |www = http://www.luxor.gov.eg/default.aspx }} Miasto '''Luksor''', zwane '''el-Uqsur''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. الأقصر, ''al-Uqsur'', używane w dialekcie ''il-U'sur''; [[Rozmówki greckie|gr]]. ''Teby''; [[Rozmówki francuskie|fr]]. ''Louxor'') i jego okolice to główne destynacje turystyczne [[Górny Egipt|Górnego Egiptu]]. Położone na obu brzegach Nilu, miasto oferuje podróżnym liczne zabytki starożytnego Egiptu, od Średniego Państwa po okres rzymski – świątynie, pałace, grobowce królewskie i prywatne – do zwiedzania na miejscu i w muzeach. Zabytki tego starożytnego miasta znajdują się na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|liście światowego dziedzictwa UNESCO]]. Na terenie starożytnych Teb, obok Luksoru na wschodnim brzegu, leży sąsiednie miasto ''[[Karnak]]'' z kompleksem świątynnym Amona-Re i innymi mniejszymi świątyniami. Cmentarz w Tebach, z licznymi grobowcami królewskimi i szlacheckimi, znajduje się na zachodnim brzegu, w Tebach Zachodnich. Podróżnym oferowane są liczne hotele, restauracje oraz aktywności na wodzie, lądzie, pieszo, na quadach, konno i w powietrzu. == Dzielnice == Choć Luksor jest stosunkowo małym miastem jak na egipskie standardy populacyjne, jest dość rozległy. Dzieli się naturalnie na obszary po obu stronach Nilu. {{Lista regionów | mapa regionów = Luxor Wikivoyage Map PNG.png | rozmiar mapy = 300px | opis mapy = Dzielnice Luksoru | nazwa regionu 1 = [[Luksor/Zachodni Brzeg|Zachodni Brzeg]] | kolor regionu 1 = 578E86 | elementy regionu 1 = | opis regionu 1 = Miasto, Świątynia Luksorska, Świątynia Karnak, muzea, pociągi, hotele, restauracje. | nazwa regionu 2 = [[Luksor/Wschodni Brzeg|Wschodni Brzeg]] | kolor regionu 2 = D09440 | elementy regionu 2 = | opis regionu 2 = Główne ruiny obejmują '''[[Dolina Królów|Dolinę Królów]]''', '''Dolinę Królowych''' i inne ważne miejsca, ruiny w Dolinie Zachodniej i kilka hoteli. }} == Charakterystyka == === Lokalizacja i nazwa === Luksor położony jest 712 kilometrów na południe od [[Kair]]u i około 61 kilometrów na południe od [[Kina|Kiny]]. Miasto leży w całości na wschodnim brzegu Nilu. Na północy płynnie łączy się z sąsiednim [[Karnak]]iem. Na zachodnim brzegu znajduje się kilka małych wiosek, w tym Gazarat el-Ba'irat i Szejch Abd el-Qurna. Oprócz staroegipskiej nazwy ''Waset'', miasto znane jest również pod nazwą ''Newt'', czyli „miasto”. Prawdopodobnie stąd pochodzi biblijna nazwa ''No'' lub ''No-Amon'' (np. Nahum 3:8–10 lub Ezechiel 30:14–16). Biblia wspomina zarówno o jego położeniu, jak i o zniszczeniu przez Asyryjczyków. Grecy mieli dwie nazwy dla tego miasta: ''Thēbai'', ''Θήβαι'', i ''Diospolis Megalē'', ''Διόσπολις μεγαλή''. W koptyjskich, ortodoksyjnych czasach egipskich, nazywano je również ''Papē'', ''Ⲡⲁⲡⲉ''. Najważniejsza instytucja na tym terenie, Świątynia Luksorska, nazywała się ''Ipet Reset/Resyt'', ''Ipt rst/rsyt'', „południowy harem” w czasach faraonów. Wzmianka ta odnosi się do Świątyni Karnak, położonej dalej na północ. Raz w roku między obiema świątyniami odbywał się procesja bogów, ''Święto Opet''. Obecna nazwa jest arabska. Prawdopodobnie nawiązuje do wykorzystywania Świątyni Luksorskiej jako rzymskiego obozu wojskowego, po łacinie: ''castrum''. Klasyczny arabski ''al-Aqsur'' lub potoczny ''el-Uqsur'', الأقصر, „zamki/twierdze”, to rzadko używana liczba mnoga niewielkiej liczby, ''pluralis paucitatis'', od ''el-Qasr'', القصر. Źródła chrześcijańskie odnotowują również podwójne, ''el-Uqsurein'', الأقصرين, które odnosi się do dwóch kompleksów świątynnych w Karnaku i Luksorze. === Historia === Początki miasta owiane są tajemnicą, a raczej pogrzebane pod współczesną zabudową i metrowymi warstwami osadniczymi z minionych wieków i tysiącleci. Świątynia Luksorska i Aleja Sfinksów, najważniejsze zabytki miasta, znajdują się obecnie około 2 metrów pod powierzchnią. Początki miasta prawdopodobnie sięgają czasów przedfaraońskich. Najwcześniejsze ślady osadnictwa pochodzą z obszaru dzisiejszej wioski Et-Tārif na zachodnim brzegu, gdzie znaleziono narzędzia i artefakty krzemienne oraz kilka tysięcy skorup ceramicznych datowanych na VI tysiąclecie p.n.e. W czasach faraonów obszar dzisiejszego Luksoru należał do czwartego nomu górnoegipskiego, nomu tebańskiego (w języku staroegipskim: ''Waset'', ''WꜢst''). Nom ten został po raz pierwszy wspomniany w Starym Państwie, w czasach IV dynastii, na potrójnym posągu króla Mykerinosa z tym bogiem nomu. Jednakże ówczesne centrum administracyjne tego nomu znajdowało się dalej na południe w ''Hermonthis'', dzisiejszym [[Armant]], gdzie czczono boga wojny Montha. Znanych jest również kilku książąt nomu ze Starego Państwa z ich grobów. Pod koniec Starego Państwa i w okresie Pierwszego Okresu Przejściowego centrum to przesunęło się jednak na północ. Obszar dzisiejszego Luksoru był częścią starożytnych Teb i obejmował dzisiejsze miasta Luksor i Karnak na wschodnim brzegu Nilu oraz rozległe cmentarzyska na zachodnim brzegu, mniej więcej na południe od Et-Tārif, aż po el-Malqaṭę. Książęta dynastii XI o imieniu Antef/Intef oraz królowie Mentuhotepowie z XII dynastii, którzy, sądząc po ich imieniu, mogli pochodzić z Hermonthis lub Madu, dzisiejszego el-Madāmūd, zdołali rozszerzyć swoją strefę wpływów daleko na południe i północ. Przenieśli stolicę cesarską do ''Itj-taui'', dzisiejszego el-Liszt. Jednak Teby, z lokalnym bogiem Amonem, były już w tym okresie ważnym ośrodkiem religijnym. Najwcześniejsze ślady architektoniczne w Luksorze pochodzą z czasów króla Sobekhotepa II z XIII dynastii. Fragmenty jego budowli zostały odbudowane w Świątyni Luksorskiej. W Drugim Okresie Przejściowym do Teb dotarli nowi władcy – Hyksosi, imigranci ze starożytnej Syrii i Palestyny. Książęta tebańscy z XVII dynastii, w tym Kamose i jego brat Ahmose I, podjęli walkę z Hyksosami i zwyciężyli. Syn Ahmose, Amenhotep I, ponownie władał zjednoczonym krajem. W Nowym Państwie, założonym przez Amenhotepa I, Egipt ponownie rozkwitł. Stolica cesarska została przeniesiona do Teb, które stały się ważnym ośrodkiem religijnym tego okresu – z wyjątkiem okresu amarneńskiego za panowania króla Echnatona. Świątynia Luksorska, a raczej jej części, zostały zbudowane za panowania Hatszepsut, Totmesa III, Amenhotepa III, Tutanchamona i Ramzesa II, prawdopodobnie w miejscu wcześniejszych sanktuariów. W Trzecim Okresie Przejściowym znaczenie Teb spadło. Stolice cesarskie nowych władców zostały ponownie przeniesione na północ kraju. W 669 p.n.e. Asyryjczycy pod wodzą Asarhaddona najechali Egipt. W 652 p.n.e. Asurbanipal podbił i zniszczył również Teby. W czasach rzymskich Teby należały do rzymskiej prowincji Tebaida. W Świątyni Luksorskiej założono obóz wojskowy. Sama świątynia służyła administracji, kultowi cesarskiemu i przechowywaniu insygniów wojskowych, natomiast obozy utworzono poza świątynią, na wschodzie i zachodzie. Według rzymskiego podręcznika państwowego ''Notitia Dignitatum'', jednostki ''Equites Sagittarii Indigenae'', '';Legio Tertia Diocletiana'' lub ''Cohors Septima Francorum'' uznawano za odpowiednie do tego celu. Chrześcijaństwo dotarło do Luksoru wraz z żołnierzami, gdy samo miasto było jeszcze pogańskie. Widać to na przykład w kościołach na północ od pylonu wejściowego i na zachód od świątyni. Pod meczetem Abū-'l-Haggāg miał znajdować się kolejny kościół. Kościoły te pochodzą z około VII wieku. O chrześcijańskich męczennikach wspomina się już na początku IV wieku n.e., a pierwsze biskupstwo zostało tu założone wkrótce po 325 roku. Duże społeczności chrześcijańskie istniały nie tylko w samym Luksorze, ale także na zachodnim brzegu, w Armant, Qifṭ i Quṣ, w kolejnych stuleciach. Od IX wieku islamscy historycy i geografowie opisują miasto, ale nie wspominają oni o miejscach na zachodnim brzegu, z wyjątkiem Kolosów Memnona. Na przykład egipski historyk Ibn Duqmāq (1349–1407) donosił o dwóch kompleksach świątynnych na tym terenie.[3] Luksor słynął z produktów rolnych, takich jak winogrona. :„Luksor. Przed bramą tego miasta [pylonem wejściowym Świątyni Luksorskiej] znajdują się posągi bożków, które stoją niczym zamki. Niektóre z nich mają kształt lwów lub baranów, stojących na nogach w dwóch rzędach, jeden po prawej, a drugi po lewej stronie. Zostały wyrzeźbione z twardego, czarnego kamienia, który został wypolerowany. W mieście znajdują się również niezliczone, duże posągi bożków wykonane z twardego, czarnego kamienia.” Jednak arabscy historycy byli znacznie bardziej zainteresowani najważniejszym islamskim świętym tego miasta, Sidi Abū el-Hadżdżaj Yusufem ibn Abd er-Raḥīmem el-Kurashī el-Uqsurim (zm. 642 AH = 1244 n.e.), który pochodził z [[Ceuta|Ceuty]] w [[Maroko|Maroku]], po arabsku: Sabta, i słynął z cudów. Jego syn Ahmad zbudował dla siebie i ojca meczet grobowy nad Świątynią Luksorską. Pierwsze doniesienia o Luksorze dotarły do [[Europa|Europy]] w 1668 roku za sprawą dwóch mnichów kapucynów, Protaisa i Charlesa François, którzy opisali domy chrześcijańskie i Świątynię Luksorską. Doniesienia te przyczyniły się również do rosnącego zainteresowania Kościoła katolickiego Luksorem od XVIII wieku. W 1731 roku zbudowano tam klasztor franciszkanów, a następnie inne chrześcijańskie wspólnoty religijne. Pod koniec XVIII wieku naukowcy przeprowadzili szeroko zakrojone badania w ramach Ekspedycji Napoleońskiej. Po nich nastąpiły kolejne wyprawy. Od 1881 roku rozpoczęto prace wykopaliskowe w Świątyni Luksorskiej, która wówczas była jeszcze zamieszkana. Miasto stawało się również coraz bardziej popularnym celem podróży. Podróżni mogli już w XIX wieku wygodnie dotrzeć do Luksoru parowcem kołowym, a później pociągiem – pionier turystyki Thomas Cook (1808–1892) oferował już zorganizowane wycieczki do Luksoru. Świątynia Luksorska jest w pełni dostępna od 1958 roku, po całkowitym odkopaniu pierwszego pylonu. Od początku XXI wieku Aleja Sfinksów jest również coraz częściej badana. Niestety, doprowadziło to również do zniszczenia niektórych części miasta na północ od Świątyni Luksorskiej. Biorąc pod uwagę dużą liczbę zabytków faraonów, nie dziwi fakt, że turystyka jest obecnie najważniejszym sektorem gospodarki – generuje ona około 85% dochodu miasta. Luksor stał się również popularnym miejscem zamieszkania dla europejskich, głównie brytyjskich, ekspatriantów, spełniając w ten sposób ich niełatwe marzenie o życiu na uboczu. Swoimi doświadczeniami przyczyniają się oni również do ożywienia turystyki, na przykład w sektorze gastronomicznym. === Orientacja === Dworzec kolejowy w Luksorze znajduje się zaledwie około 600 metrów od Świątyni Luksorskiej. Od stacji ulica Dworcowa شارع المحطة (''Shari' al-Mahaṭṭa'') prowadzi na północny zachód i po 500 metrach dociera do małego ronda na wschód od Świątyni Luksorskiej. Stąd ulica Świątyni Karnak, ‏شارع معبد الكرنك‎ (''Shari' Ma'bad al-Karnak'') prowadzi na północ do Świątyni Karnak. Pomiędzy ulicą Dworcową a ulicą Świątyni Karnak, ulica Suk, شارع السوق (''Sharif al-Sūq'') biegnie z północy na północny wschód, przechodząc przez targowisko turystyczne. Z wspomnianego ronda droga prowadzi na południowy zachód wokół świątyni i łączy się z drogą nad brzegiem Nilu, Corniche, الكورنيش‎ (''al-Kūrnaisch''). Corniche prowadzi również do Świątyni Karnak. Od południowego krańca Świątyni Luksorskiej droga biegnie na południowy zachód przez około 500 metrów, a następnie łączy się z rondem przed Iberotelem. Bezpośrednim przedłużeniem Corniche jest ulica Khalida ibn el-Walida, شارع خالد بن الوليد‎ (''Schāriʿ Chālid bin al-Walīd''), która nie biegnie już wzdłuż nabrzeża. Przy ulicy Khalida ibn el-Walida znajduje się większość hoteli, restauracji i sklepów w Luksorze. Od ronda przy Iberotelu ulica Salah el-Din, شارع صلاح الدين (''Schārīʿ Ṣalāḥ ad-Dīn'') prowadzi na wschód i po 450 metrach dociera do placu Salah el-Din, ميدان صلاح الدين‎ (''Mīdān Ṣalāḥ ad-Dīn''). Ulica Television, شارع تليفزيون (''Schāriʿ Tilīfizyūn'') zaczyna się na tym placu, biegnąc na południowy wschód. === Klimat === Latem pogoda jest zazwyczaj wyjątkowo gorąca, zimą natomiast zazwyczaj ciepła, choć w nocy może być chłodno. Klimat jest bardzo suchy, praktycznie bezdeszczowy i z bardzo małą liczbą pochmurnych dni. Najlepszy czas na wizytę to zima, od listopada do początku marca. Przejście z zimy w lato jest gwałtowne, więc nie ma prawdziwej wiosny ani jesieni. Przeważający wiatr jest dość słaby, ale stale północny. W rezultacie pogoda jest przewidywalna. Ogólnie rzecz biorąc, wahania w ciągu dnia są niewielkie. Bardziej podstawowe obiekty noclegowe często nie mają klimatyzacji ani dobrej izolacji. W rezultacie zimą w obiektach noclegowych może być zdecydowanie zimno, mimo że temperatura na zewnątrz w ciągu dnia może być całkiem przyjemna. == Dojazd == [[Plik:Luxor International.JPG|thumb|Port lotniczy Luksor]] === Samolotem === {{Znacznik|Międzynarodowy Port Lotniczy w Luksorze|25.670833 |32.706389 |typ=transport}}'''Międzynarodowy Port Lotniczy w Luksorze''' ({{IATA|LXR}}) (''6 km na wschód od miasta''). Udogodnienia dla pasażerów obejmują pocztę, bank, bankomat, kantor wymiany walut, restauracje, kawiarnie, salonik VIP, sklep wolnocłowy, kiosk z gazetami/tytoniem, aptekę, sklep z pamiątkami, biuro podróży, punkt informacji turystycznej, wypożyczalnię samochodów. Lotnisko w Luksorze obsługuje bezpośrednie loty z kilku miast europejskich, z których większość to wczasy zorganizowane, ale często można je zarezerwować tylko na przelot. Istnieją również bezpośrednie loty z państw Zatoki Perskiej. Egyptair i konkurencyjni przewoźnicy latają często i bezpośrednio z [[Kair]]u (1 godz.), z możliwością jednodniowych podróży w obie strony i dobrymi połączeniami z [[Europa|Europą]]. Dotarcie do Luksoru z [[Aleksandria|Aleksandrii]] lub [[Szarm el-Szejk]] zazwyczaj wymaga przesiadki w Kairze, czasami z długimi międzylądowaniami. Większość linii lotniczych w [[Egipt|Egipcie]], w tym: Nile Air, ALMasria Universal Airlines, Air Arabia i Petroleum Air Services (PAS), które oferują loty czarterowe do Kairu lub egipskich miast, w tym [[Hurghada|Hurghady]] itp. ==== Dojazd ==== Między lotniskiem a centrum miasta nie kursują autobusy komunikacji miejskiej. Jeśli hotel nie zapewnia transferu, weź taksówkę, która nie powinna kosztować więcej niż 60-80 LE. Zignoruj nagonkę taksówkarzy i naganiaczy tuż przed wejściem na lotnisko. Idź dalej, aż znajdziesz taksówkarza w jego samochodzie, a następnie negocjuj. Mocno trzymaj bagaż, ponieważ ludzie będą go uprzejmie wyrywać, nieść go przez około 5 metrów do postoju taksówek i autobusów, a następnie żądać opłaty. „Lah shukran, lah shukran…”: będziesz to często powtarzać w Luksorze. ==== Wiza ==== W przypadku przylotu z innego kraju, wizy dostępne są dla wielu obcokrajowców, tuż po wejściu do budynku terminala i wyjściu z samolotu. Koszt to 25 USD lub równowartość, a większość głównych walut obcych jest akceptowana. === Koleją === [[Plik:LuxorTrainStation.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Luksorze]] {{Znacznik|Dworzec kolejowy w Luksorze|25.69645 |32.64464 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy w Luksorze''' (محطة الأقصر). Luksor leży na głównej linii kolejowej biegnącej wzdłuż Nilu na północ do [[Kair]]u (10 godz.) i na południe do [[Asuan]]u (3-4 godz.). Pociąg to doskonały sposób na podróż między [[Asuan]]em a Luksorem, ponieważ jest zbyt krótki, aby podróżować samolotem, a autobusy są wyboiste i niezbyt bezpieczne. Podróż pociągiem do i z [[Kair]]u jest oczywiście wolniejsza niż lot samolotem, ale wygodna, bezpieczna i zaskakująco tania. Z [[Kair]]u kursują cztery rodzaje pociągów: * '''Dzienne ekspresy''' mają klimatyzowane wagony 1. i 2. klasy, oznaczone jako AC1 i AC2, z wygodnymi fotelami w stylu lotniczym. To relaksujący sposób na relaks i podziwianie bujnego krajobrazu doliny Nilu. Ceny biletów (stan na luty 2018) różnią się w zależności od pociągu. Bilet w jedną stronę [[Kair]]-Luksor kosztuje od 115 do 200 LE w AC1 i jest o około 30-40% tańszy w AC2. Serwowane są napoje bezalkoholowe i przekąski, może być dostępny wagon restauracyjny, ale najlepiej wcześniej kupić jedzenie i napoje. * '''Pociągi ekspresowe nocne''', odjeżdżające między 21:00 a 23:00, są identyczne jak pociągi dzienne i mają takie same ceny; nie są to wagony sypialne. * '''[https://abelatrains.com/#/ Pociągi sypialne klasy deluxe]''' są obsługiwane przez prywatną firmę Watania. Posiadają one nowoczesne, klimatyzowane wagony sypialne z wyborem kabin 1- i 2-osobowych oraz wagon klubowy/salonowy. Kolacja i śniadanie są wliczone w cenę biletu. Stan na luty 2018: ceny biletów w jedną stronę między [[Kair]]em a Luksorem lub [[Asuan]]em wynoszą 110 USD za miejsce w kabinie 1-osobowej lub 80 USD za miejsce w kabinie 2-osobowej. Jeden pociąg sypialny kursuje nocą przez cały rok, na południe z Kairu Ramses około 20:00 i na północ z Luksoru około 23:00. Dodatkowe pociągi sypialne kursują w godzinach szczytu, ale należy pamiętać, że te pociągi mogą odjeżdżać z [[Giza|Gizy]], a nie ze stacji Kair Ramses. * '''Pociągi lokalne''' – Pociągi bez klimatyzacji kursują między [[Kair]]em a Luksorem, zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy, zatrzymując się na większości stacji – niektóre odjeżdżają z [[Aleksandria|Aleksandrii]]. Nie są one dużo wolniejsze, ale są niezwykle tanie. Większość tych pociągów kontynuuje podróż do [[Asuan]]u (a ponieważ odjeżdżają z [[Kair]]u, często odjeżdżają z Luksoru z opóźnieniem). Pociągi ekspresowe są obsługiwane przez [https://enr.gov.eg/o-city/obs/enr/railway/en/booktickets Egipskie Koleje Państwowe (ENR)] – sprawdź rozkłady jazdy i ceny oraz zarezerwuj bilety bezpośrednio u nich. ENR obsługuje również zwykłe pociągi, ale nie można ich rezerwować i nie są one ujęte w rozkładach jazdy. Kup bilet na stacji. Luksusowe pociągi sypialne należy rezerwować online w Watania. Bilety ekspresowe można również kupić na stacji, ale w latach 2017/2018 stacje Kair Ramses i Giza często odmawiały sprzedaży biletów dziennych turystom, twierdząc, że są one dozwolone tylko w pociągach nocnych. To bzdura i nie ma podobnych problemów z zakupem takich biletów na innych stacjach, na przykład w kierunku północnym Asuanu/Luksoru do Kairu, online, a nawet wsiadając do pociągu dziennego bez biletu (wtedy wystarczy zapłacić konduktorowi, jednak w ten sposób nie otrzymasz wyznaczonego miejsca i ryzykujesz stanie przynajmniej przez część podróży). === Autobusem === Do Luksoru można również dojechać autobusem z różnych regionów. '''Uwaga''': Niezależnie od wybranej linii autobusowej, w autobusie będzie przewożona tylko taka liczba pasażerów, jaka będzie dostępna w autobusie. W przypadku dłuższych podróży zaleca się zakup biletów z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem. Lata temu planowano, że wszystkie autobusy, w tym mikrobusy, będą odjeżdżać z {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|25.666662 |32.684525 |typ=transport}}'''nowego dworca autobusowego''' (الموقف الجديد ''al-Mauqif al-Jadīd''; 25° 40′ 0″ N 32° 41′ 4″ E), położonego w pobliżu lotniska. Koszt przejazdu taksówką sprawia, że podróż autobusem na krótkie odległości jest mniej atrakcyjna. Obecnie z nowego dworca autobusowego korzystają tylko autobusy ''EG Bus'' i ''Super Jet''. Pozostałe linie autobusowe odjeżdżają z miasta w pobliżu kas biletowych. ==== Państwowe firmy autobusowe ==== Zaletami przedsiębiorstw państwowych są gęsta sieć połączeń i niskie ceny. Autobusy są często proste i działają od dawna. Autobusy Super Jet są nowocześniejsze, ale też droższe. * '''EG Bus''' (ايجي باص‎, ''dawniej Upper Egypt Travel''). Tel.: 15494. Biuro EG Bus znajduje się na południe od dworca kolejowego. EG Bus obsługuje w rzeczywistości tylko dwie trasy: o 8:15, 9:30, 10:30, 12:00, 14:30, 19:00 i 20:00 autobusy odjeżdżają przez [[Kina|Kinę]], [[Safadża|Safadżę]] i [[Hurghada|Hurghadę]] do [[Suez]]u. Autobus o 7:00 kontynuuje podróż do [[Kair]]u, a autobus o 8:00 kontynuuje podróż do [[Port Said]]u. Do [[Sauhadż]] można dotrzeć przez [[Kina|Kinę]]: w pobliżu dworca autobusowego w Kinie znajduje się postój taksówek zbiorowych do Sauhadż. Autobusy do Quseir i [[Marsa Alam]] odjeżdżają z [[Kift]] (11:00 i 15:00). Autobusy z Luksoru do [[Asuan]]u odjeżdżają o 7:00 i 15:30. Autobus o 7:00 nie kursuje, przynajmniej w piątki. * {{Znacznik|Super Jet|25.69617 |32.64437 |typ=transport}}'''Super Jet''' (سوبر جيت‎). Tel.: 19157. Biuro Super Jet znajduje się na południe od dworca kolejowego. Dostępne są połączenia do [[Kair]]u (od 9:15, 14:15, 21:15 i 23:15, z LE230, z przystankami również w [[Kina]] i el-Giza), [[Hurghada|Hurghady]] i [[Szarm el-Szejk]]. (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 40″ E) ==== Prywatne firmy autobusowe ==== Prywatne firmy autobusowe obsługują jedynie ograniczoną sieć tras do kurortów takich jak [[Hurghada]] czy stolica, [[Kair]]. * {{Znacznik|Go Bus|25.69793 |32.64492 |typ=transport}}'''Go Bus''' (جوباص‎), ul. Ramses 17, Luksor. Tel.: 19567. Kasa biletowa i dworzec autobusowy znajdują się na północ od dworca kolejowego. Regularne autobusy kursują do takich miejsc jak [[Kair]] (do Midan ʿAbd el-Munʿim Riyāḍ, dwa razy dziennie, o 7:30, 10:00, 12:00, LE350) i [[Hurghada]] (raz dziennie, o 8:00, 5:00, z LE250) (stan na lipiec 2023). (25° 41′ 52″ N 32° 38′ 42″ E) info edit * {{Znacznik|Blue Bus|25.69623 |32.64432 |typ=transport}}'''[https://bluebus.com.eg/ Blue Bus]''' (بلو باص). Tel.: 16128​ . Kasa biletowa i dworzec autobusowy znajdują się na północ od dworca kolejowego. Połączenia do [[Kair]]u. Pierwsza klasa autobusu nocnego (LE660 w 03/2025) oferuje dość wygodne i przestronne siedzenia. (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 39″ E) * {{Znacznik|White Bus|25.69796 |32.64497 |typ=transport}}'''[https://www.whitebusegypt.com/?lang=EN White Bus]''' (وايت باص‎). Tel.: 15629, e-mail: info@whitebus.com.eg​ . Kasa biletowa i dworzec autobusowy znajdują się na północ od dworca kolejowego. Połączenia do [[Kair]]u. (25° 41′ 53″ N 32° 38′ 42″ E) === Taksówkami i mikrobusami === Są dwa przystanki dla taksówek i mikrobusów: * {{Znacznik|Zachodni dworzec autobusowy|25.706155204328365 |32.634261654579895 |typ=transport}}'''Zachodni dworzec autobusowy''' (25° 40′ 48″ N 32° 38′ 34″ E), الموقف الغرب ''Al-Mauqif al-Gharb'', dla podróży na Zachodni Brzeg, np. do Armant. * Nowy dworzec autobusowy (الموقف الجديد ''al-Mauqif al-ǧadīd''), patrz wyżej. Kierowcy mogą czasami odmówić zabrania cudzoziemców z powodu oficjalnego nakazu. === Samochodem === Luksor połączony jest z autostradą nr 2, Kair–[[Asuan]], która omija miasto od wschodu. W pobliżu {{Znacznik|Most Nilowy|25.636535 |32.591929 |typ=transport}}'''Mostu Nilowego''' (25° 38′ 11″ N 32° 35′ 31″ E), na południe od Luksoru, autostrada odgałęzia się na drogę bardziej zachodnią. Pomiędzy Luksorem a [[Karnak]]iem droga biegnie dalej na zachód i łączy się z autostradą nr 2 na współrzędnych {{Znacznik|Zjazd z autostrady do Luksoru|25.692778 |32.680850 |typ=transport}} 25° 41′ 34″ N 32° 40′ 51″ E. Przyjazd i wyjazd do [[Asuan]]u i [[Hurghada|Hurghady]] jest możliwy między 6:00 a 18:00 bez konwoju. W nocy wymagany jest konwój płatny. === Statkiem === [[Plik:Sudan Paddle Steamer on the Nile.jpg|thumb|Raz w tygodniu możesz podróżować luksusowo i stylowo parowcem Sudan.]] Luksor jest punktem początkowym lub końcowym rejsów po Nilu, głównie z lub do [[Asuan]]u, a rzadziej z lub do [[Kair]]u. Osoby pragnące podróżować w prawdziwym XIX-wiecznym stylu mogą to robić do dziś na parowcu kołowym „S/S Sudan”. Oferowane są również jednodniowe rejsy do [[Dendra|Dendery]] i [[Abydos]]. Rezerwacja '''rejsu''' jest również możliwa lokalnie. Oferują je zarówno hotele, jak i biura podróży. Inną opcją jest bezpośrednia negocjacja z kierownikami statków wycieczkowych lub recepcją, najlepiej rano, w celu uzyskania lepszej oferty, co jest szczególnie prawdopodobne w przypadku niedostatecznej liczby rezerwacji na statkach. Koszt noclegu w kabinie dwuosobowej wynosi około 60 dolarów na statku trzygwiazdkowym i około 80 dolarów na statku pięciogwiazdkowym (stan na 2023 rok). '''Feluki''' nie są dozwolone na trasie Luksor-[[Asuan]]. Można nimi podróżować tylko z [[Esna|Esny]] lub [[Edfu]]. Można bezpiecznie obniżyć cenę początkową o połowę. Podróż z [[Edfu]] kosztuje około 300 LE (stan na 2023). == Komunikacja == {{mapa|25.71288|32.62823|zoom=13|szerokość=550|wysokość=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}} === Aplikacje do zamawiania przejazdu === Uber nie działa w Luksorze, ale jego siostrzana aplikacja '''Careem''' już tak. Przyjmuje płatności kartą i nie musisz tłumaczyć celu podróży ani negocjować z kierowcą. InDrive również działa w Luksorze. === Rowerem === W Luksorze pełno jest wypożyczalni rowerów, a wiele hoteli również oferuje wynajem rowerów. Ceny wynajmu wynoszą maksymalnie około 5 USD (czerwiec 2025), w zależności od umiejętności negocjacyjnych, względnego popytu na rowery danego dnia oraz jakości danego roweru. Sprawdź opony i uważaj na pompowanie ich w ostatniej chwili, ponieważ mogą równie szybko spuścić powietrze. Często zdarza się, że zostaniesz poproszony o pozostawienie paszportu, prawa jazdy lub legitymacji studenckiej jako depozytu. Rowery można wypożyczyć zarówno na Wschodnim, jak i Zachodnim Brzegu Luksoru (ten drugi w pobliżu lokalnej przystani promowej), choć ceny mogą być nieco zawyżone na bardziej odizolowanym Zachodzie. Jeśli szukasz wysokiej jakości rowerów, holenderskie rowery (Gazelle/Batavus) znajdziesz w holenderskiej wypożyczalni rowerów przy Sheraton Street (Wschodni Brzeg), a na Zachodnim Brzegu w wypożyczalni rowerów Mohammed Setohe (5 minut spacerem od promu), która oferuje całkiem dobre i prawie nowe rowery górskie. Rowery można zabrać na pokład lokalnego promu (należy jednak zachować ostrożność), więc wypożycz rower na wschodnim brzegu, a następnie przetransportuj go samodzielnie. Obserwuj ruch uliczny w Egipcie, zanim zdecydujesz, czy chcesz tam jeździć rowerem. Wschodni brzeg to część metropolitalna, więc weź pod uwagę natężenie ruchu i tłumy, decydując się na jazdę rowerem po tej stronie. Zachodni brzeg natomiast jest znacznie bardziej wiejski i wielu turystów decyduje się na jazdę rowerem między polami, przemieszczając się między atrakcjami turystycznymi. W miejscach publicznych strażnicy będą próbowali przekonać Cię, abyś nie przypinał roweru, ponieważ będą go pilnować. Zrobią to bardzo dobrze, a następnie zażądają napiwku za przypięcie. Przypnij rower samodzielnie, aby uniknąć tego niepotrzebnego wydatku. === Motocyklem === Dla jeszcze bardziej odważnych, Luksor oferuje mnóstwo chińskich motocykli o pojemności około 150 cm³. Przy odpowiednich umiejętnościach targowania się, można upolować jeden za 50LE za godzinę, a nawet mniej, za dzień lub wieczór. Latem drogi wokół Zachodniego Brzegu są stosunkowo puste, a jazda motocyklem po ruinach i górach jest łatwa i efektywna. W sezonie poza sezonem wielu chętnych wypożyczy Ci własny motocykl w odpowiedniej cenie. Poproś o kask – inaczej go nie dostaniesz. === Taksówką === W Luksorze jest mnóstwo taksówek. Nie mają taksometrów, ale jeśli się postarasz, obowiązują aktualne stawki. Krótkie przejazdy w obrębie Luksoru kosztują od 15 do 25 LE (pierwsza oferta od taksówkarza będzie z pewnością wynosić 50 LE lub więcej). Podróż w obie strony na Zachodni Brzeg kosztuje około 100 LE. Hotel Sheraton Luxor Resort udostępnia listę aktualnych (zawyżonych) stawek taksówek z hotelu do różnych miejsc, które mogą być przydatne. === Minibusem === Minibusy to środek transportu mieszkańców Luksoru i najtańszy sposób poruszania się po mieście dla turystów lubiących przygody. Wszystkie mają ten sam kształt, więc łatwo je rozpoznać. Mają stałe trasy, a poszczególne trasy są oznaczone innym kolorem z boku minibusa. Nie ma jednak map tras, miejscowi zdają się je znać na pamięć. Wszystkie linie autobusowe zbiegają się na dworcu kolejowym. Zatrzymaj autobus, patrząc na niego, gdy się zbliża, i unieś rękę. Gdy autobus jest pełny, nie zatrzyma się (w autobusie jest około 14 miejsc siedzących). Możesz też wskoczyć, zająć wolne miejsce i przekazać kierowcy pieniądze, stałą opłatę 3,0 LE za osobę (stan na grudzień 2023) za przejazd (bez targowania się). Jeśli nie zapłacisz, siedząc w fotelu, kierowca założy, że nie znasz ceny i naliczy Ci 3,50 LE przy wysiadce. Wysiadanie jest możliwe w dowolnym momencie i wystarczy poprosić kierowcę o zatrzymanie się. === Łodzią === Podstawowym sposobem przemieszczania się między wschodnim a zachodnim brzegiem Luksoru jest skorzystanie z łodzi. Niebieski lokalny prom to bardzo podstawowa łódź łącząca wschodni i zachodni brzeg, która kosztuje 5 LE dla obcokrajowców (stan na marzec 2021). Wadą jest to, że prom odpływa tylko wtedy, gdy jest pełny lub gdy przypływa inny prom, więc podróż promem jest zazwyczaj wolniejsza, choć unika się targowania. Niemniej jednak w ciągu dnia promy odpływają wystarczająco często, aby nie tracić czasu. Taksówki są dostępne na terminalach promowych po obu stronach, a podróż trwa zaledwie kilka minut. Alternatywnie, można skorzystać z łodzi motorowych (często nazywanych „lunchami”), które zabiorą Cię na przejażdżkę, np. z hotelu Winter Palace do przystani promowej na wschodnim brzegu – stan na październik 2018.: 20 LE dla jednej lub dwóch osób w ciągu dnia lub 25 LE w nocy (prawdopodobnie zostaniesz poproszony o więcej, więc targowanie się jest wskazane). Jeśli płyniesz w górę lub w dół rzeki, np. Do Świątyni Karnak lub Muzeum Luksorskiego prawdopodobnie zapłacisz 30 LE lub więcej. Podczas spaceru wzdłuż rzeki dziesiątki właścicieli feluk zaoferują Ci również swoje usługi, aby Cię przewieźć na drugi brzeg, a zazwyczaj po drugiej stronie będzie czekał taksówkarz. === Calèche === Calèche, czyli powozy konne, są popularne na wschodnim brzegu i stanowią wspaniały sposób na zwiedzanie miasta, zwłaszcza nocą. Ceny różnią się w zależności od umiejętności targowania się, ale 20 LE za godzinę wydaje się powszechne. Jednak wiele organizacji zajmujących się prawami zwierząt odradza korzystanie z calèche ze względu na złe traktowanie koni. Nierzadko zdarza się, że woźnice biją swoje konie, a większość zachodnich turystów zauważy wiele wychudzonych i pokiereszowanych zwierząt. Nie oznacza to, że należy unikać wszystkich woźniców – niektórzy cieszą się dobrą reputacją. Wybierając, kieruj się zdrowym rozsądkiem. Uważaj, aby nie korzystać z usług tego samego woźnicy przez kilka dni z rzędu. Pod koniec może on dojść do wniosku, że w jakiś sposób zaniżył Ci opłatę za poprzednie przejazdy i zażądać znacznie więcej za rzeczy, które „nie były” wliczone w cenę, takie jak czekanie na wizytę w świątyni. Wszystkie zapłacone wcześniej pieniądze trafiały do szefa, a nic do woźnicy, napiwek za konia w pierwotnej cenie. Najlepiej jest korzystać z usług innego woźnicy podczas każdego kursu i nie rezerwować woźnicy, z którego usług korzystałeś już wcześniej, aby uniknąć takiego scenariusza, nawet jeśli na początku wydaje się on milszy niż większość. === Pieszo === W chłodniejszych porach dnia można również poruszać się pieszo po dzielnicy turystycznej, pod warunkiem dobrej orientacji w terenie. Aby uniknąć niechcianej uwagi, należy stale powtarzać słowa „no trouble” lub „laa, shukran”, co po arabsku oznacza „nie, dziękuję”. Należy również być przygotowanym na wezwanie policji turystycznej, jeśli ma się jakiekolwiek obawy o bezpieczeństwo. W pobliżu zazwyczaj znajduje się kilku policjantów, ponieważ mogą oni również nosić cywilne ubrania. Dobrą taktyką na uniknięcie kłopotów jest codzienne kupowanie egipskiej gazety (po arabsku) i noszenie jej przy sobie. Miejscowi założą, że znasz arabski (a zatem ich sztuczki) i dadzą ci spokój. Egipskie gazety kosztują około 1 LE. == Warto zobaczyć == === Corniche === [[Plik:Luxor New Corniche R01.jpg|thumb|Nowy Corniche w Luksorze]] Corniche między Luksorem a [[Karnak]]iem to przyjemne miejsce na spacer. W okolicy Świątyni Luksorskiej i Hotelu Winter Palace znajduje się czterometrowa ścieżka, wzdłuż której rosną drzewa i ławki. Metalowe ogrodzenie oddziela Corniche od Nilu. Poniżej Corniche znajdują się ulice handlowe i przystanie dla łodzi. Obszar na północ od Świątyni Luksorskiej, rozciągający się aż do [[Karnak]]u, został przebudowany. W tym celu zamknięto również drogę. Ścieżka biegnie teraz pomiędzy rozległymi terenami zielonymi z zadaszonymi drewnianymi ławkami i kamiennymi rzeźbami, a także ulicą handlową. === Świątynia Luksorska === [[Plik:Ramses II in Luxor Temple.jpg|thumb|Posąg Ramzesa II w Świątyni Luksorskiej]] * {{zobacz | name=Świątynia Luksorska | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.7 | long=32.639167 | wskazówki=معبد الأقصر‎, ​Maʿbad al-Uqṣur | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Świątynia tebańskiej triady Amona, Mut i Chonsu została w dużej mierze zbudowana za panowania Amenhotepa III (XVIII dynastia) i Ramzesa II (XIX dynastia). Wejście do świątyni znajduje się obecnie po jej wschodniej stronie, na północny wschód od Meczetu Abu al-Haggag. Otwarte codziennie od 6:00 do 21:00. Cena: 500 LE, dla studentów 250 LE (stan na listopad 2024). Bilety można opłacić wyłącznie kartą kredytową lub debetową (np. MasterCard lub Visa) lub zarezerwować online, co również wymaga użycia karty kredytowej. (25° 42′ 0″ N 32° 38′ 21″ E) }} :Przed pylonem wejściowym ze scenami bitewnymi Ramzesa II stoją obelisk i monumentalne posągi tego władcy. Do świątyni można dotrzeć z Świątyni Karnak aleją sfinksów. Za pylonem znajduje się dziedziniec Ramzesa II. Bezpośrednio po prawej stronie znajduje się barkowa świątynia, w której ponownie wykorzystano kolumny i architraw wcześniejszej budowli należącej do Hatszepsut i Totmesa III. Meczet Abūl-Haggāg wznosi się na kolumnach dziedzińca po lewej stronie. Na zachodniej tylnej ścianie dziedzińca znajduje się przedstawienie procesji Amona do jego świątyni. Dalej znajduje się Sala Kolumnowa z dwoma rzędami siedmiu 16-metrowych kolumn każdy, która została zbudowana za panowania Amenhotepa III. Jej dekoracja scenami z procesji podczas święta Opet miała miejsce za panowania Tutanchamona i Horemheba. Dalej znajduje się duży, otwarty dziedziniec Amenhotepa III. Przez salę kolumnową, z ośmioma kolumnami ustawionymi w czterech rzędach, dociera się do cesarskiego pokoju kultowego rzymskiego tetrarchy urzędującego w tym miejscu. Na wschodniej i południowej ścianie oraz w niszy, absydzie, znajdują się malowidła przedstawiające rzymskich żołnierzy, rzymskich dostojników i (czterech) tetrarchów, w tym cesarza Dioklecjana. Nadal obecne przypuszczenie, że ta sala jest kościołem, jest całkowicie fałszywe. Na obraz przedstawiający Ostatnią Wieczerzę, jak wyjaśniono po lewej stronie, byłoby po prostu zbyt wiele osób. Mały korytarz w absydzie prowadzi do Sali Czterech Kolumn, Sali Stołów Ofiarnych i Sanktuarium Łodzi Amona, rozbudowanego za czasów Aleksandra Wielkiego o dużą granitową kaplicę. Na wschód od Sali Czterech Kolumn znajduje się tzw. Sala Narodzin. W tych przedstawieniach panowanie Amenhotepa III legitymizowane jest jego boskim pochodzeniem, ponieważ on sam nie pochodził z głównej linii rodziny królewskiej. Chociaż jego ojcem był Totmes IV, jego matką była jedynie konkubina Mutemwia, która otrzymała tytuł królowej dopiero po wstąpieniu na tron Amenhotepa III. Stąd dociera się również do południowych pomieszczeń świątyni. :Na zachodnich ścianach zewnętrznych sali kolumnadowej i dziedzińca Ramzesa II przedstawiono liczne sceny batalistyczne. Na wschód od dziedzińca Amenhotepa III eksponowano fragmenty architektury pochodzące z okresu grecko-rzymskiego. === Aleja Sfinksów === [[Plik:Luxor Dromos R02.jpg|thumb|Aleja Sfinksów na północ od Świątyni Luksorskiej]] * {{zobacz | name=Aleja Sfinksów | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.702881 | long=32.642580 | wskazówki=طريق الكباش‎, Ṭarīq al-Kibāsch | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=zwana również طريق أبو الهول‎, czyli ''Ṭarīq Abū al-Haul/al-Hōl'', „Ulica Ojca Terroru”, łączy Świątynię Luksorską ze Świątynią Karnak na odcinku 2,7 km. Ta aleja, niegdyś ciągnąca się długimi odcinkami, została w ostatnich latach przebadana wykopaliskowo i archeologicznie. W tym celu zburzono kilka budynków, w tym miejsca kultu religijnego i pałac Tawfīqa Paszy Andraosa na północ od Świątyni Luksorskiej. W listopadzie 2021 roku aleja została otwarta jako muzeum na świeżym powietrzu. Można nią spacerować i jest łatwo widoczna z punktów widokowych lub skrzyżowań dróg. Po obu stronach alei ustawiono 1200 sfinksów, z których wiele zostało poważnie uszkodzonych przez współczesną zabudowę. W okolicy alei odkryto różne budynki, takie jak warsztaty i nilometr z czasów XXV dynastii. Południowy kraniec alei można łatwo zobaczyć podczas wizyty w Świątyni Luksorskiej. }} === Muzea === [[Plik:Luxor Museum 2010.jpg|thumb|Muzeum Luksorskie]] * {{zobacz | name=[https://egymonuments.com/locations/details/LuxorMuseum Muzeum Luksorskie] | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.707725 | long=32.644489 | wskazówki=متحف الأقصر‎, ​Matḥaf al-Uqṣur | telefon=+20 (0)95 238 0269, (0)95 237 0569 (Dyrektor) | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte w 1975 roku muzeum znajduje się w połowie drogi między centrum miasta a świątynią [[Karnak]], na Corniche el-Nil. Mieści ono wysokiej jakości kolekcję, w szczególności lokalne artefakty egipskie. Muzeum, podzielone obecnie na trzy sekcje, prezentuje swoją główną kolekcję, eksponaty z okresu od XII dynastii do okresu koptyjskiego. Druga sekcja w piwnicy poświęcona jest znaleziskom posągów z 1989 roku, pochodzących ze sejmu Świątyni Luksorskiej. Nowo wybudowane muzeum zostało otwarte 19 maja 2004 roku wystawą „Chwała Teb”, która zgłębia sukcesy starożytnej armii egipskiej w okresie Nowego Państwa. Eksponaty pochodzą z okresu od XVII do XIX dynastii i obejmują tzw. stelę Kamose oraz mumie Ahmose i prawdopodobnie Ramzesa I. Obie mumie zostały przywiezione do Luksoru z Kairu dwa miesiące wcześniej łodzią. Muzeum posiada również sklep z pamiątkami. Otwarte: codziennie od października do kwietnia w godzinach 9:00–13:00 i 16:00–21:00, od maja do września w godzinach 9:00–14:00 i 17:00–21:00. Cena: 400 LE, bilet studencki 200 LE, bilet fotograficzny 50 LE (bez lampy błyskowej), audioprzewodnik 50 LE (stan na listopad 2024). Za bilety można płacić wyłącznie kartą kredytową lub debetową (np. MasterCard lub Visa) lub rezerwować online, co również wymaga użycia karty kredytowej. (25° 42′ 27″ N 32° 38′ 41″ E) }} * {{zobacz | name=[https://egymonuments.gov.eg/en/museums/mummification-museum Muzeum Mumifikacji] | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.708056 | long=32.644444 | wskazówki=متحف التحنيط‎, ​Matḥaf at-Taḥnīṭ | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum znajduje się poniżej Corniche el-Nil, u zbiegu ulicy Montaza. Oferuje tablice informacyjne oraz niewielką kolekcję figurek bóstw pogrzebowych, narzędzi i materiałów do balsamowania, urny kanopskie, uszebti, amulety, mumie zwierząt, kilka trumien, w tym Padiamuna, oraz mumię arcykapłana XXI dynastii Masaherty, ilustrującą praktykę mumifikacji. W muzeum znajduje się kawiarnia. Otwarte codziennie od października do kwietnia w godzinach 9:00-13:00 i 16:00-21:00 oraz od maja do września w godzinach 9:00-13:00 i 17:00-22:00. Cena: Wstęp: 220 LE, dla studentów: 110 LE (stan na listopad 2024), bilet fotograficzny: 50 LE (bez lampy błyskowej, stan na listopad 2019). Bilety można opłacić wyłącznie kartą kredytową lub debetową (np. MasterCard lub Visa) lub zarezerwować [https://egymonuments.com/locations/details/MummificationMuseumLuxor online], co również wymaga użycia karty kredytowej. (25° 42′ 10″ N 32° 38′ 24″ E) }} [[Plik:Luxor Heritage Center 01.JPG|thumb|Centrum Dziedzictwa Luksorskiego]] * {{zobacz | name=Biblioteka i Centrum Dziedzictwa Luksorskiego | alt= |url= | email= | adres=Karnak Temple St. | lat=25.710112 | long=32.649339 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W centrum kultury znajduje się biblioteka publiczna oraz sala, w której można obejrzeć 40-minutowy multimedialny pokaz panoramiczny „Culturama”, prezentujący historię Egiptu od czasów faraonów do czasów współczesnych. Rzadko odwiedzana „Culturama” wymaga wcześniejszej rezerwacji (tel. (0)122 907 6243) oraz dodatkowej opłaty. Otwarte codziennie z wyjątkiem wtorków w godzinach 10:00–22:00. Cena: Wstęp: 10 LE. (25° 42′ 36″ N 32° 38′ 57″ E) }} === Meczety === [[Plik:LuxorAbuHaggagEast2010.jpg|thumb|Wschodnia strona meczetu Abū-’l-Haggāg]] W północno-wschodniej części kompleksu świątynnego Luksoru, na pierwszym dziedzińcu, znajduje się niewielki {{Znacznik|Meczet Abu al-Haggāg|25.7|32.639444|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Meczet Abu al-Haggāg''' (25° 42′ 0″ N 32° 38′ 23″ E), مسجد أبي الحجاج الأقصري‎, ''Masǧid Abī al-Ḥaǧǧāǧ al-Uqṣurī'', w którym spoczywają szczątki miejscowego świętego o tym samym imieniu (zm. 642 AH = 1244 n.e.) oraz jego syna Ahmada. Jest to najważniejszy zabytek islamski w mieście. W rocznicę Abu al-Haggaga upamiętnia się go wielką procesją barki przez miasto, podobnie jak starożytni Egipcjanie czynili to z barką Amona. Do meczetu można wejść od strony wschodniej. Wchodzi się do pomieszczenia, w którym znajdują się cenotafy obu zmarłych oraz do przylegającego do niego od zachodu trójnawowego meczetu. Podczas ostatniej renowacji, zakończonej w 2009 roku, odkryto kilka kapiteli i architrawów z inskrypcjami faraońskimi. Minaret tego meczetu znajduje się na południowym zachodzie. [[Plik:LuxorCentralMosque.jpg|thumb|Meczet Ahmada Nagma]] {{Znacznik|Minaret Fatymidów|25.700044|32.639767|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Minaret''', المئذنة الفاطمية‎, ''al-Miʾdhana al-Fāṭimīya'', na północnym wschodzie meczetu nie należy do niego, ale został zbudowany wcześniej w okresie Fatymidów za panowania faktycznego regenta Badra el-Dżamalego († 1094), prawdopodobnie przed 474 AH, w 1081/1082, z cegieł mułowych. Minaret ma około 30 metrów wysokości i składa się z dwóch segmentów. Dolna część jest kwadratowa, ma około 4 metrów szerokości i zwęża się ku górze. Za tą dolną częścią znajduje się okrągła część wieży, również zwężająca się ku górze, która ma około 14 metrów wysokości i średnicę 3,2 metra u dołu. Okna znajdują się w pobliżu spiralnych schodów i na szczycie tej części wieży. Szczyt minaretu zwieńczony jest kopułą. Kilka metrów na północny wschód znajduje się {{Znacznik|Meczet Ahmada Nagma|25.700140|32.640890|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Meczet Ahmada Nagma''' مسجد أحمد النجم‎, ''Masǧid Aḥmad Naǧm''. Na północ od Centrum Konferencyjnego w Luksorze, w okolicy Corniche, znajduje się {{Znacznik|Meczet Es-Sayida Jusufa al-Haggagi|25.713321|32.648063|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Meczet Es-Sayida Jusufa al-Haggagi''' مسجد السيد يوسف الحجاجي‎. === Kościoły === [[Plik:LuxorMaryChurchOutside.jpg|thumb|Wejście do kościoła św. Marii]] [[Plik:LuxorChurchAntoniosOutside.jpg|thumb|Północna strona kościoła św. Antoniego]] Chrześcijaństwo było obecne w formie kościołów od swoich najdawniejszych czasów. Na przykład, pozostałości pięciu kościołów odnaleziono na terenie Świątyni Luksorskiej. Ruiny po zachodniej stronie świątyni, w szczególności, można badać do dziś. Poza tym, kościoły w Luksorze są nowsze. Po zachodniej stronie ulicy Karnak Temple St. można zidentyfikować trzy kościoły: {{Znacznik|katolicki kościół franciszkański Świętej Rodziny|25.702178|32.642655|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Katolicki kościół franciszkański Świętej Rodziny''' (‏كنيسة العائلة المقدسة‎), na południe od hotelu Emilio, do którego przylega szkoła misyjna; {{Znacznik|Kościół prezbiteriański reformowany|25.704872|32.644318|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''kościół prezbiteriański reformowany''' na skrzyżowaniu z ulicą Labib Habachi, który został później zburzony w celu oczyszczenia Alei Sfinksów; i {{Znacznik|Koptyjski kościół św. Marii|25.7055|32.6447|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''koptyjski kościół św. Marii''' (25° 42′ 20″ N 32° 38′ 41″ E), كنيسة السيدة العذراء‎, ''Kanīsat as-Saiyida al-ʿaḏrāʾ'', na skrzyżowaniu z ul. Tutanchamona. W przypadku tego drugiego kościoła, do trójnawowego kościoła halowego z ikonostasem po wschodniej stronie prowadzi dziedziniec. Na północ od dworca kolejowego budowana jest nowa, {{Znacznik|Katedra św. Michała Archanioła'|25.699778|32.646180|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''katedra św. Michała Archanioła''', كاتدرائية الملاك ميخائيل‎, ''Kātidrāʾīyat al-Malāk Mīchāʾīl''. Nieco ustronnie znajduje się {{Znacznik|Kościół św. Antoniego|25.6991|32.6476|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''kościół św. Antoniego''' (25° 41′ 57″ N 32° 38′ 51″ E), كنيسة القديس أنطونيوس‎, ''Kanīsat al-Qiddīs Anṭūniyūs'', w dzielnicy na wschód od linii kolejowej. Idź ulicą Yusif Hassan, mijając hotel Emilio, do przejazdu kolejowego. Zaraz za przejazdem skręć na północ i w trzecią boczną ulicę na wschód. Przez drewniane drzwi wchodzi się do trójnawowego wnętrza, po wschodniej stronie którego znajduje się ikonostas. Kościół nosi imię św. Antoniego Wielkiego (* ok. 251 w Kome (Środkowy Egipt), † 356 na górze Colzim nad Morzem Czerwonym), który żył jako pustelnik na Pustyni Zachodniej i jest uważany za pierwszego chrześcijańskiego mnicha. W wieku zaledwie 20 lat rozdał swój dobytek i odtąd żył w samotności. Mówi się, że św. Antoni pochował św. Pawła z Teb z pomocą dwóch lwów. Dalej na południe znajduje się {{Znacznik|Kościół św. Jerzego|25.689365|32.647065|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''kościół św. Jerzego''' (25° 41′ 22″ N 32° 38′ 50″ E), ‏كنيسة القديس مارجرجس‎, ''Kanīsat al-Qiddīs Mār Girgis''. === Historyczne hotele === [[Plik:Winter Palace Luxor front.jpg|thumb|Winter Palace Hotel]] W Luksorze znajdują się dwa wczesne, obecnie zabytkowe hotele. Pierwszym z nich jest (stary) '''Winter Palace Hotel''', لوكاندة ونتر بالاس‎, ''Lūkānda Winter Bālās'', z dużym ogrodem na Corniche, zbudowany w 1886 roku. Kolejnym hotelem jest '''Luxor Hotel''', położony na wschód od Świątyni Luksorskiej. Jest to najstarszy hotel w mieście, ale nie cieszy się taką sławą jak Hotel Pałac Zimowy. === Stare miasto === Szczególnie w północnej części Luksoru zachowały się fragmenty starego miasta i niektóre budynki z epoki kolonialnej. Jednak część z nich została już zburzona, aby oczyścić Aleję Sfinksów między świątyniami w Luksorze i Karnaku. == Aktywny wypoczynek == === Balony na ogrzane powietrze === [[Plik:ThebesBaloonRising.jpg|thumb|Start balonu na ogrzane powietrze]] Zachodni Brzeg Teb można zwiedzić, korzystając z jednej z najlepszych atrakcji: '''lotu balonem na ogrzane powietrze'''. Lot rozpoczyna się mniej więcej przed Świątynią Hatszepsut i trwa około 45 minut. Wiatr, który latem zazwyczaj wieje z północy, spycha balon na południe, przelatując nad Korną, Ramesseum, Medinet Habu i Malqatą. Lot kosztuje od 90 euro i obejmuje odbiór z hotelu oraz przeprawę przez Nil. W miesiącach zimowych wiatr często wieje z północnego zachodu, umożliwiając przelot nad Nilem i na południe od Luksoru. Start odbywa się wcześnie rano, około 6:00, kiedy teren nie jest jeszcze zbyt rozgrzany. Loty balonem na ogrzane powietrze w Egipcie są obecnie możliwe tylko w Luksorze. Po kilku wypadkach w latach 2006-2009 zaostrzono środki bezpieczeństwa. Jednak warunki, w jakich może dojść do lądowania, nie zawsze można przewidzieć. Dlatego najlepiej wybierać firmy z doświadczonymi pilotami. Loty mogą zostać odwołane, szczególnie przy silnym wietrze. Dla własnego bezpieczeństwa nie należy w takich momentach podróżować innymi operatorami. Obecność biura sprzedaży w hotelu niekoniecznie oznacza, że firma jest renomowana; oznacza to po prostu, że prawdopodobnie jest wypłacalna. Istnieje kilku lokalnych operatorów, często posiadających biura w hotelach. Firmy preferowane przez biura podróży to HodHod Soliman i Magic Horizon: * '''[https://hodhodsolimanballoons.com/ HodHod Soliman]''' (Hod-Hod Soliman), ul. Omara Alego (''boczna uliczka od strony Television St.''). Tel.: +20 (0)95 227 1116, (0)95 227 0116, tel. kom.: +20 (0)122 222 2811, (0)122 115 8593, faks: (0)95 227 1116, e-mail: info@hodhodsolimanballoons.com. Działa od 1993 roku i jest dobra, ale droga. Dysponuje ośmioma balonami w żółto-pomarańczowo-czerwono-zielone paski, mieszczącymi od 4 do 28 osób, z sześcioma pilotami. To prawdopodobnie jedyna firma bez wypadków. Rezerwacji można dokonać w biurze. Akceptowane są karty Mastercard i Visa. Ubezpieczenie kosztuje 100 000 dolarów na pasażera, z maksymalną kwotą 1,8 miliona dolarów. Nazwa firmy pochodzi od dudka, czyli po arabsku Hodhod. * '''[https://visitluxorinhotairballoon.com/ Magic Horizon]''', ul. Khaleda ibn el-Walida (''wschodnia strona ulicy, między ul. Sonesta St. George a Steigenberger Nile Palace''). Tel.: +20 (0)95 227 4060, (0)95 228 0455, Kom.: +20 (0)122 226 1697, (0)100 568 8439, Faks: +20 (0)95 227 6651, E-mail: booking@magichorizon.com. Działająca od 2002 roku firma oferuje dziesięć czerwonych balonów dla 6–30 osób, z trzema pilotami. Ubezpieczenie: 1,25 miliona funtów brytyjskich, maks. 75 000 funtów na pasażera. * '''Alaska Balloons, Luxor''', ul. Salah el Din (''skrzyżowanie z ul. Television''). Tel.: +20 (0)95 227 3777, (0)95 227 6651, Kom.: +20 (0)100 902 0299, (0)100 009 5888, (0)122 784 5190, Faks: +20 (0)95 227 7499, E-mail: bookingalaskaballoons@hotmail.com. Firma działa od 2005 roku. Pięć czerwonych balonów dla 6–30 osób. Akceptowane są płatności kartami kredytowymi (MasterCard, Visa). Suma ubezpieczenia wynosi 10 000 LE za wypadek i pasażera. * '''Salem Balloons''', ul. Omara Abd El Aziza 25, tel.: +20 (0)95 228 4681, (0)95 228 4682, tel. kom.: +20 (0)110 090 2001, (0)110 090 2002, faks: (0)95 228 4681. Firma założona w 2013 roku. Balony w żółto-pomarańczowo-czerwoną kratkę. * '''Dream Balloons''', ul. Ahmeda Shawkeya (''zjazd z ul. Television''). Tel.: +20 (0)95 227 5524, (0)95 228 3637, Kom.: +20 (0)100 404 9602, Faks: +20 (0)95 227 5524, E-mail: dream_balloons@yahoo.com. Firma działa od 2009 roku. 3 żółto-zielone balony w paski, 1 pilot. Informacje * '''[https://luxorballoons.com/ Luxor Balloons]''', Corniche St., Luxor. Kom.: +20 (0)106 075 7090, (0)100 480 9546, E-mail: info@luxorballoons.com. Firma, założona w 2018 roku, oferuje najlepsze ceny wśród firm balonowych i doskonałą obsługę. Firma posiada 3 balony. Rezerwacje online są przyjmowane od początku 2022 roku. === Wycieczki łodzią === [[Plik:Luxor Nile R02.jpg|thumb|Nil w pobliżu Luksoru]] [[Plik:Pied Kingfisher in Egypt.jpg|thumb|Zimorodek szary w pobliżu Luksoru]] Rejsy statkiem po Nilu można odbyć zarówno z Luksoru, jak i z Gazarat al-Ramla na zachodnim brzegu. Dostępne są zarówno motorówki, jak i feluki. Koszt wynosi około 40 LE za godzinę. Wycieczki organizowane przez hotele mogą być znacznie droższe. Jednym z celów podróży może być na przykład {{Znacznik|Wyspa Bananowa|25.682916318197687|32.622370980911356|typ=natura}}'''Wyspa Bananowa''' (25° 40′ 13″ N 32° 37′ 34″ E), położona na południe od Luksoru. Oferowane są również jednodniowe wycieczki motorówką do Świątyni Dendara. === Obserwowanie ptaków === Późne popołudnie można wykorzystać na obserwację ptaków w południowej części miasta. Do wysp na Nilu lub brzegów rzeki można dotrzeć motorówką, poruszając się najciszej, jak to możliwe. Można obserwować między innymi czaple, jaskółki, ibisy, nektarniki, zimorodki, lasówki i chruściele. === Kluby === * Publiczny {{Znacznik|Basen|25.688186 |32.631374 |typ=atrakcja}}'''basen''' z platformą do skoków, '''Klub Społeczno-Sportowy''', znajduje się na ulicy Sh. Khaled ibn al-Walid, pomiędzy hotelami Sonesta St. George i Meridien. Jest czynny codziennie od 9:00 do 19:00. Dwie godziny korzystania z basenu kosztują 10 LE dla obcokrajowców i 6 LE dla mieszkańców (stan na sierpień 2006). * Na północ i wschód od ulicy Sh. Khaled ibn al-Walid znajduje się {{Znacznik|El-Madina Club|25.689022 |32.635022 |typ=atrakcja}}'''El-Madina Club''' (25° 41′ 20″ N 32° 38′ 6″ E), ‏نادي المدينة المنورة‎, Nādī al-''Madīna al-Munauwira'', z niewielkim placem zabaw. * Na Corniche, na południe od hotelu Winter Palace, mieści się klub wioślarski {{Znacznik|Luxor Rowing Club|25.695906 |32.635446 |typ=atrakcja}}'''Luxor Rowing Club'''. == Praca == Turystyka jest główną gałęzią gospodarki miasta. Jednak w kompleksach hotelowych prawie nie ma pracowników zagranicznych. Obcokrajowcy to najczęściej przedsiębiorcy, często prowadzący firmy z branży hotelarskiej, nieruchomości i lotniczej we współpracy z egipskimi partnerami. Ponadto zagraniczne misje archeologiczne zatrudniają naukowców, doktorantów i studentów do prowadzenia wykopalisk w Luksorze i na Zachodnim Brzegu Teb. == Nauka == Od 2019 r. w mieście działa Luxor University (جامعة الأقصر), będący jedyną szkołą wyższą w Luksorze. Uczelnia kształci około 2700 studentów na 6 wydziałach: medycznym, artystycznym, turystycznym, informatycznym, lingwistycznym i historycznym. Studia są całkowicie darmowe, a uniwersytet funkcjonuje jako organizacja non-profit. Naukowcy mogą korzystać z biblioteki mieszczącej się pod adresem {{Znacznik|'''Chicago House'''|25.711436 |32.647054|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Chicago House''', będącej filią Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu w Chicago. == Zakupy == W Luksorze są co najmniej dwa różne targowiska. Jeden znajduje się w klimatyzowanej hali, a sklepy znajdują się po obu jej stronach. Hala ta łączy dwie główne ulice. Starszy targ rozciąga się na kilka ulic w pobliżu świątyni w Luksorze. Spacer po nim to czysta przyjemność, ponieważ jest w większości przeznaczony dla pieszych i stanowi miłą odskocznię od konnych powozów na głównych ulicach. Targowisko naprawdę przypomina stary suk, a odwiedzający czuje się, jakby cofnęli się w czasie. Jest osłonięte drewnianą kratownicą, chroniącą ludzi przed słońcem. Wiele sklepów oferuje te same towary, więc mądry kupujący rozgląda się po okolicy i szuka najlepszej ceny. Często można się lepiej targować po odwiedzeniu kilku sklepów. Gdy znajdziesz sprzedawcę, który Ci odpowiada, usiądź, napij się herbaty i rozpocznij targowanie. Możesz poczuć się, jakbyś stawał się częścią rodziny. Kupno czegoś tak prostego jak bawełniana galabeja może zająć godziny, ponieważ przymierzasz niemal każdą galabeję w sklepie, a następnie przechodzisz do rzeczy, które – jak uważają sprzedawcy – mogą ci się przydać dla reszty rodziny. Kupowanie czegokolwiek może być bardzo frustrujące z powodu ciągłych targów, jeśli nie jesteś do tego przyzwyczajony. Ta sztuczka okazała się skuteczna: zazwyczaj pierwsza oferta ceny może być dziesięć, a nawet sto razy wyższa niż rozsądna cena. Najpierw zdecyduj, ile jesteś gotów zapłacić. Załóżmy, że w tym przykładzie jest to 20 funtów. Jeśli zapytasz o cenę, możesz otrzymać odpowiedź „120 funtów”. Teraz oferujesz 22 funty. Następnie możesz otrzymać ofertę na poziomie 110 funtów. Zamiast podwyższać cenę, zaczynasz ją obniżać, a Twoja nowa oferta wyniesie tylko 20 funtów (z góry ustalony limit cenowy). Jeśli targowanie się będzie kontynuowane, kontynuuj wycofywanie oferty. Sprzedawca szybko zrozumie, do czego zmierzasz i dostaniesz satysfakcjonującą cenę albo pozbędziesz się sprzedawcy. Nagabywanie na głównym suku w Luksorze jest tak uciążliwe, że spacer po nim to prawdziwy koszmar. Chęć kupienia czegokolwiek szybko znika, gdy dziesiątki mężczyzn próbują wszelkich możliwych chwytów. Na przykład: „Wyglądasz na szczęściarza”, „Wyglądasz na Egipcjanina”, „Zajrzyj do mojego sklepu, bez problemu” i zgadują twoją narodowość. Ale jeśli pójdziesz dalej prosto, trafisz na prawdziwy suk, gdzie miejscowi robią zakupy, a atmosfera całkowicie się zmienia. === Sklepy ogólnie === [[Plik:LuxorNewBazar.jpg|thumb|Nowy bazar turystyczny]] [[Plik:Luxor Souq R01.jpg|thumb|upright|Na suku w Luksorze]] * {{Znacznik|'''Savoy Mall'''|25.703611 |32.642778|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Savoy Mall''' (''مول سافوي‎, ​Mūl Sāvūi; na północny wschód od Świątyni Luksorskiej, na zachód od hotelu Queens Valley''). Centrum handlowe miało zastąpić restauracje i sklepy, które kiedyś znajdowały się na wschód od Świątyni Luksorskiej. Jest jednak dość odległe i mało znane. (25° 42′ 13″ N 32° 38′ 34″ E). * {{Znacznik|'''Nowy Bazar'''|25.700972 |32.642264|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Nowy Bazar''' (''na wschód od Świątyni Luksorskiej''). Ta ulica bazarowa znajduje się na wschód od ulicy Świątyni Karnak i biegnie do niej mniej więcej równolegle. Zaczyna się na skrzyżowaniu Shari' Mahatta (ulicy Dworcowej) i ulicy Świątyni Karnak. Ten nowo zaprojektowany bazar służy przede wszystkim turystom i zastępuje obszar bazaru na wschód od Świątyni Luksorskiej. (25° 42′ 4″ N 32° 38′ 32″ E) === Książki, pocztówki itp. === * {{Znacznik|'''Księgarnia Aboudi'''|25.698506 |32.640038|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Księgarnia Aboudi''', ul. Świątyni Karnak (''na wschód od Świątyni Luksorskiej''). Tel.: +20 (0)95 237 2390, tel. kom.: +20 (0)111 117 4764, e-mail: info@aboudi-bookstore.com. Firma istnieje od 1909 roku i zajmuje się głównie sprzedażą książek, pocztówek i podobnych artykułów. Oddział nadal znajduje się na południe od hotelu Steigenberger. (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 24″ E) * {{Znacznik|'''Gaddis & Co.'''|25.696302 |32.636341|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Gaddis & Co.''', Corniche el-Nile (''obok hotelu Winter Palace''). Tel.: +20 (0)95 237 2142. W sklepie można kupić pamiątki, książki, historyczne fotografie i biżuterię. Firma została założona w 1907 roku. (25° 41′ 47″ N 32° 38′ 11″ E) === Biżuteria itp. === * {{Znacznik|'''Edris Jewelry & Bazaar'''|25.696312 |32.635692|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Edris Jewelry & Bazaar''', Corniche el-Nile (''naprzeciwko hotelu Winter Palace, na północ od restauracji Rowing Club, przejście pod Corniche''). Tel.: +20 (0)95 236 9996, kom.: +20 (0)100 266 6640. Sprzedaż biżuterii. (25° 41′ 47″ N 32° 38′ 9″ E) * {{Znacznik|'''Gohar Gallery'''|25.706840 |32.645912|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Gohar Gallery''', ul. Świątyni Karnak Tel.: +20 (0)95 235 5866, (0)95 235 5877, (0)95 235 5899. (25° 42′ 24″ N 32° 38′ 45″ E) * {{Znacznik|'''Moses Jewellery'''|25.698768 |32.640772|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Moses Jewellery''', plac Abu el-Haggag. Telefon komórkowy: +20 (0)106 184 6795, e-mail: mosesluxor@yahoo.com. (25° 41′ 56″ N 32° 38′ 27″ E) * {{Znacznik|'''Radwan'''|25.686533 |32.631476|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Radwan''', ul. Khalid ibn el-Walid (25° 41′ 11″ N 32° 37′ 53″ E) === Rzemieślnictwo === * {{Znacznik|'''Aisha Handcrafts'''|25.702533 |32.643042|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Aisha Handcrafts''' (بازار عائشة, ''Bāzar ʿĀʾischa''), Sh. Youssef Hassan (''naprzeciwko wejścia do hotelu Emilio''). Rękodzieło beduińskie i orientalne. Otwarte: codziennie z wyjątkiem piątków, w godzinach 10:30–14:30 i 18:30–22:30. (25° 42′ 9″ N 32° 38′ 35″ E). * '''Centrum Fair Trade''', Luxor Outlet, ul. Świątyni Karnak (''na wschód za Świątynią Luksorską''). Tel.: +20 (0)95 236 0870, tel. kom.: +20 (0)100 034 7900, (0)100 659 0103, e-mail: FTC@EgyptFairTrade.org. Egipskie rękodzieło na sprzedaż. Otwarte: Codziennie od 9:00 do 22:30. * '''[https://www.habibagallery.com/ Galeria Rękodzieła i Bawełny Habiba]''', ul. Sidi Mahmoud (''El Souk, na południe od Sahaby Lane''). Tel.: +20 (0)95 235 7305, kom.: +20 (0)100 124 2026, e-mail: Habibaluxor@yahoo.com. Linda, właścicielka z Australii, wraz ze swoim personelem sprzedaje rękodzieło, takie jak tekstylia, wyroby z metalu i drewna, stroje beduińskie i torebki. === Artykuły spożywcze === * {{Znacznik|'''Arkwrights Gourmet Food'''|25.688708 |32.633702|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Arkwrights Gourmet Food''', ul. St. Joseph, Luksor. Tel.: +20 (0)95 228 2335, Kom.: +20 (0)109 984 8545, E-mail: yasserarkwrights@yahoo.com. Supermarket z europejskimi i brytyjskimi produktami spożywczymi. Nazwa jest nieco przesadzona. Otwarte: codziennie w godzinach 7:00–22:00. Akceptowane metody płatności: Maestro i Mastercard. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 1″ E) == Gastronomia == Luksor to raj dla wegetarian, pełen świeżych, sezonowych warzyw, takich jak pomidory i ogórki. Posiłek często rozpoczyna się od pity i mezze, takich jak ''baba ghanoush'' lub ''taboulé''. Danie główne może składać się z mięsa, drobiu lub potraw regionalnych, takich jak gołąb czy królik. (Aby uniknąć problemów żołądkowych, warto postawić na wołowinę). Jak w każdym turystycznym regionie Egiptu, znalezienie w miarę dobrze przyrządzonego jedzenia kuchni zachodniej nie stanowi problemu. Daniu głównemu mogą towarzyszyć produkty mleczne, takie jak jogurt lub ser ''gibna bayda'' (podobny do fety, ale bardziej kremowy). Na koniec, dostępnych jest wiele dobrych wegetariańskich deserów, choć niektóre mogą wydawać się zbyt słodkie dla zachodnich gustów. (Jeśli to możliwe, określ niski lub średni poziom słodkości). Chociaż kolacja jest często sycąca, może się okazać, że nie zaspokaja ona zapotrzebowania energetycznego zapracowanego turysty. Zaleca się zjedzenie obfitego śniadania, picie dużej ilości wody i częste podjadanie w ciągu dnia. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Restauracja Abu Ashraf & Kosheri'''|25.6975|32.643056|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Abu Ashraf & Kosheri''', ul. Mahatta (Dworcowa) (''południowa strona ul. Mahatta''). Tel.: +20 (0)95 237 5936, kom.: +20 (0)109 466 5067. Serwujemy pizze, sałatki, dania mięsne, kurczaka, dania koszerne, kanapki, napoje bezalkoholowe, kawę, herbatę i karkadiya. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: codziennie od 9:00 do 3:00. (25° 41′ 51″ N 32° 38′ 35″ E) * {{Znacznik|'''Abu Gad'''|25.698194|32.642472|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Abu Gad''' (مطعم أبو جاد‎), ul. Mahatta (''północna strona ul. Mahatta''). Tel.: +20 (0)111 114 1350. Restauracja i dania na wynos. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: codziennie w godzinach 9:00–15:00. (25° 41′ 54″ N 32° 38′ 33″ E) * {{Znacznik|'''Bondoq Restaurant'''|25.69860|32.64146|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Bondoq Restaurant''' (مطعم بندق‎), Mahatta St. (''południowa strona Mahatta St., obok poczty''). Tel.: +20 (0)114 104 0075. Restauracja i dania na wynos. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: 24/7. (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 29″ E) * {{Znacznik|'''Chez Omar (II)'''|25.702035|32.643766|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chez Omar (II)''', Midan Youssuf Hassan (druga przecznica na wschód od hotelu Emilio). Tel.: +20 (0)95 236 7678, kom.: +20 (0)122 282 0282, (0)122 533 2608. Restauracja oferuje zupy, sałatki, dania mięsne, desery i napoje bezalkoholowe. Specjalizuje się w kuchni egipskiej. Otwarte: codziennie w godzinach 9:00–15:00. (25° 42′ 7″ N 32° 38′ 38″ E) * {{Znacznik|'''Kam Thai'''|25.686740|32.635006|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Kam Thai''', ul. El-Madina, kom.: +20 (0)127 728 2490. Mała restauracja. Udogodnienia: bezpłatne Wi-Fi, kuchnia tajska. Otwarte: pon.–pt. 13:00–21:00. (25° 41′ 12″ N 32° 38′ 6″ E) ostatnia aktualizacja: kwiecień 2016 (informacje mogą być nieaktualne) informacje edytuj * {{Znacznik|'''KFC'''|25.684836|32.630339|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''KFC''' (مطعم حجاج كنتاكي‎, ''​Maṭʿam Haǧāǧ Kintākī; na południe od hotelu Isis''). Fast food z kurczakiem. Otwarte: codziennie 12:00–13:00. (25° 41′ 5″ N 32° 37′ 49″ E) * {{Znacznik|'''McDonald's'''|25.698611|32.64|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''McDonald's''', ul. Karnak (''na południe od skrzyżowania z Dworcową (ul. Mahatta)''). Otwarte: Codziennie 7:00–14:00, Śniadania 7:00–11:30. (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 24″ E) * {{Znacznik|'''New Om Hashem'''|25.702325|32.643948|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''New Om Hashem''' (مطعم نيو أم هاشم‎, ''​Maṭʿam Nyū Umm Hāschim''). Tel.: +20 (0)95 236 8906, Bezpłatny: (0)100 100 8390, (0)100 442 3645. Prosta, ale popularna restauracja serwująca dania kuchni egipskiej i grilla. Dostępne są również dania na wynos i z dowozem do domu. Menu arabskie i angielskie. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: 24/7. (25° 42′ 8″ N 32° 38′ 38″ E) Na skrzyżowaniu ulic Mahatta i Karnak, na zachód od wejścia na bazar turystyczny, znajdują się stoisk/a z falafelem i ful. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''7 Days 7 Ways'''|25.684405|32.629829|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''7 Days 7 Ways''' (''pomiędzy hotelami Isis i Sheraton''). Tel.: +20 (0)95 236 6264, e-mail: info@7days-7ways.com. Restauracja i pub Royal Oak. Otwarte: codziennie od 15:00. (25° 41′ 4″ N 32° 37′ 47″ E) * {{Znacznik|'''A Taste of India'''|25.688631|32.633976|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''A Taste of India''', St. Joseph Hotel St., Luksor (''na wschód za hotelem St. Joseph''). Tel.: +20 (0)95 228 0892, kom.: +20 (0)109 373 2727. Restauracja indyjska prowadzona przez Brytyjczyka od 2001 roku. Kuchnia tandoori i międzynarodowa. Prawdopodobnie najlepsza restauracja indyjska w Luksorze. Otwarte: codziennie od 12:00 do 23:00. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 2″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja Aisha'''|25.687398|32.632785|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Aisha''', ul. El-Roda el-Sherifa. Tel. kom.: +20 (0)114 013 4059, (0)111 198 8337, (0)100 574 7068, e-mail: aisha.restaurant@gmail.com. Kuchnia egipska i europejska. Bezpłatne Wi-Fi. Dostępne dania na wynos. Otwarte codziennie od 12:00 do 22:00. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 58″ E) * {{Znacznik|'''Al-Sahaby Lane Restaurant & Aladin Café'''|25.701402|32.642269|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://nefertitihotel.com/sahabi.htm Al-Sahaby Lane Restaurant & Aladin Café]''' (مطعم حارة الصحابي‎, ''​Maṭʿām Ḥārat aṣ-Ṣaḥābī''), Al-Sahaby Lane, Luksor. Tel.: +20 (0)95 236 5509, +20 (0)95 225 6086, faks: +20 (0)95 225 6086, e-mail: info@nefertitihotel.com. Restauracja znajduje się w północnej części hotelu Nefertiti i oferuje dania kuchni egipskiej, międzynarodowej i wegetariańskiej. Otwarte: codziennie w godzinach 9:00–23:00. (25° 42′ 5″ N 32° 38′ 32″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja i kawiarnia Al-Soury'''|25.696848|32.635928|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja i kawiarnia Al-Soury''' (مطعم وكافتيريا السوري‎, ​''Maṭʿam wa-Kāfitīrīyā as-Sūrī'', ​Al-Soury al-Kababgy), Corniche el-Nile (''południowy kraniec Świątyni Luksorskiej, poniżej Corniche''). Tel.: +20 (0)95 235 7481, (0)95 235 7482, (0)95 237 7484, tel. kom.: +20 (0)100 536 7654, faks: +20 (0)95 235 7481. Restauracja i bar z miejscami siedzącymi do 500 osób bezpośrednio nad Nilem. W ofercie kuchni orientalnej i europejskiej znajdują się zupy, makarony, dania rybne i mięsne, w tym gołębie i kurczaki, również w zapiekankach, a także pizza, napoje gorące, napoje bezalkoholowe oraz alkohole, w tym wino. Personel nie włada wystarczająco językiem angielskim; wybór dań w menu jest znacznie większy niż w rzeczywistości, a niektórym daniom brakuje nawet soku z cytryny. Restauracja jest zazwyczaj odpowiednia dla grup, ale rzadko przyjmuje gości. Restauracja została zamknięta w marcu 2023 roku. Czynna codziennie od 9:00 do 23:00 (25° 41′ 48″ N 32° 38′ 9″ E). * {{Znacznik|'''Restauracja El-Kababgy'''|25.696863|32.636212|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://elkababgyluxor.com/ Restauracja El-Kababgy]''' (مطعم الكبابجي), Corniche el-Nil, Luksor (''przed Sofitel Winter Palace''). Komórka: +20 (0)101 111 5574, (0)109 124 7625. Restauracja z grillem serwująca dania kuchni arabskiej w bardzo dobrej lokalizacji. Jedzenie jest dobre, ale nie wyjątkowe. Otwarte: codziennie 11:00–24:00. (25° 41′ 49″ N 32° 38′ 10″ E) * '''Restauracja Green Palace''', ul. Karnak Temple (''w drodze na lotnisko''). Tel.: +20 (0)95 237 3594, Faks: +20 (0)95 235 7061. Pojemność: 300 osób, ale nie organizujemy przyjęć. Obiady i kolacje. Restauracja i bar, ale tylko lokalne alkohole. Dostępne dania a'la carte i bufet. Restauracja bez atmosfery. Otwarte: codziennie 8:00–23:00, lunch o 11:30, kolacja o 18:00. * {{Znacznik|'''Restauracja Jamboree'''|25.701170|32.642537|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Jamboree''', ul. El Souk, Midan el-Birka (''na skrzyżowaniu nowego bazaru i Sh. Sidi Mahmoud, na wschód od kawiarni Umm Kulthum''). Tel.: +20 (0)95 235 5827, Kom.: +20 (0)122 781 3149, (0)122 174 2574, (0)100 504 9082, E-mail: info@jamboreerestaurant.com. Kuchnia egipska i międzynarodowa, bar sałatkowy. Kilka restauracji, w tym taras na dachu. (25° 42′ 4″ N 32° 38′ 33″ E) * {{Znacznik|'''The Kings Head Pub & Restaurant'''|25.687654|32.632087|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Kings Head Pub & Restaurant''', Sh. Khaled ibn al-Walid (''naprzeciwko hoteli Steigenberger Nile Palace i Sonesta St. George, wejście obok biura Magic Horizon''). Tel.: +20 (0)95 228 0489, Kom.: +20 (0)106 510 2133, Faks: +20 (0)95 227 4810, E-mail: info@kingsheadluxor.com. Restauracja i bar w stylu angielskim na drugim piętrze oferują koktajle, drinki i napoje gorące. Dania obejmują zupy, sałatki, kanapki, dania gorące, pizzę, makarony, omlety, owoce morza i kuchnię indyjską. Rozrywka obejmuje bilard i rzutki. Dwa telewizory z płaskim ekranem pokazują mecze piłki nożnej i inne wydarzenia sportowe. Wi-Fi jest bezpłatne. Po dwóch dekadach działalności restauracja jest teraz na sprzedaż. Otwarte codziennie od 12:00 do północy. (25° 41′ 16″ N 32° 37′ 56″ E) * {{Znacznik|'''The Lantern Room Restaurant'''|25.687364|32.632940|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lantern Room Restaurant''' (‏مطعم لانترن‎, ''​Maṭʿam Lāntirn'', ​The Lantern Restaurant), ul. El Roda el Sherifa (''na wschód od hotelu St. Joseph''). Tel.: +20 (0)95 236 1451, e-mail: Debbie@TheLanternroomluxor.com. Ta restauracja w stylu angielskim oferuje kanapki, omlety, burgery i pieczone ziemniaki na lunch. Wieczorem serwowane są dania kuchni egipskiej, mięsne, drobiowe, wegetariańskie, rybne, makarony, pizza i burgery. Zalecana jest rezerwacja stolika. Otwarte codziennie od 12:00 do 23:00. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 58″ E) * {{Znacznik|'''Murphy's Irish Bar, Restaurant and Basement Disco'''|25.687190|32.632581|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Murphy's Irish Bar, Restaurant and Basement Disco''', El Gawazat St., Luksor (''boczna uliczka na prawo od biura paszportowego, naprzeciwko hotelu Steigenberger Nile Palace''). Tel.: +20 (0)95 227 8112. Pub oferuje dania kuchni brytyjskiej i indyjskiej, a także makarony. Czynne codziennie od 17:00 do 2:00. (25° 41′ 14″ N 32° 37′ 57″ E) * {{Znacznik|'''New Bombay Restaurant'''|25.684280|32.629416|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''New Bombay Restaurant''', Sh. Khaled ibn al-Walid (''pomiędzy hotelami Isis i Sheraton''). E-mail: bombay_luxor@yahoo.com. Restauracja na drugim piętrze oferuje dania kuchni chińskiej i indyjskiej. Czynna codziennie od 10:00 do 20:30. (25° 41′ 3″ N 32° 37′ 46″ E) * {{Znacznik|'''Oasis Palace'''|25.704940|32.643862|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Oasis Palace''', ul. Dr. Labib Habashy, tel. kom.: +20 (0)127 941 6951. Serwujemy dania kuchni egipskiej, śródziemnomorskiej i brytyjsko-amerykańskiej. (25° 42′ 18″ N 32° 38′ 38″ E) * {{Znacznik|'''Pizza Roma.It'''|25.688519|32.634560|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Roma.It''', ul. St. Joseph Hotel (ul. El-Mahdi) (''zjedź z ul. Khaled ibn el-Walid''). tel. kom.: +20 (0)111 879 9559. Renomowana włoska restauracja serwująca pizzę i makarony. Prowadzona przez Włoszkę i Włocha-Egipcjanina. Alkoholu nie serwujemy, ale można go przynieść. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 5″ E) * {{Znacznik|'''Snack Time'''|25.698594|32.640311|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Snack Time''', Luxor Temple St. (''na północ od McDonald's''). Tel.: +20 (0)95 237 5405, (0)95 237 5407. To czteropiętrowe bistro i restauracja działają od 2007 roku. Oferuje bagietki, burgery, pizzę, makarony, panini, sałatki, dania mięsne, rybne i z kurczaka, krewetki, kalimari, kawę i koktajle mleczne. Dostępne jest menu dla dzieci. Wi-Fi jest bezpłatne. Na najwyższym piętrze znajduje się restauracja orientalna „The Roof”, która serwuje dania kuchni egipskiej i libańskiej oraz shishę. Restauracja jest czynna od 12:00 do 1:00. W niedziele i czwartki można posłuchać muzyki orientalnej na żywo. Z lokalu roztacza się piękny widok na Świątynię Luksorską i Zachodni Brzeg. Otwarte codziennie od 9:00 do 4:00 (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 25″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja Snobs'''|25.687441|32.633482|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Snobs''' (مطعم سنوبس‎, ''​Maṭʿam Snōbs''), ul. Al Roda Al Sharifa, Luksor (''skręcając z ul. Khaled ibn al-Walid w rejonie Sonesta St. George''). Tel.: +20 (0)95 227 6156, kom.: +20 (0)100 280 2880. Restauracja na parterze oferuje dania kuchni bliskowschodniej, brytyjskiej i międzynarodowej, w tym zupy, sałatki, dania mięsne, kurczaka, ryby z Morza Czerwonego, pizzę, makarony, kawę, napoje bezalkoholowe i koktajle mleczne, ale bez alkoholu. Bezpłatne Wi-Fi. Otwarte codziennie od 15:00 do 23:00. (25° 41′ 15″ N 32° 38′ 1″ E) * {{Znacznik|'''Sofra Restaurant & Café'''|25.694952|32.642501|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sofra Restaurant & Café''' (مطعم سفرة‎, ''Maṭʿam Sufra''), Luksor, ul. Mohammeda Farida 90 (''dzielnica el-Manschiya, obok hotelu Oasis, około 600 metrów na południowy zachód od Świątyni Luksorskiej''). Tel.: +20 (0)95 235 9752, faks: +20 (0)95 235 9752, e-mail: info@sofra.com. Restauracja wewnętrzna i na dachu serwująca dania kuchni egipskiej w historycznym otoczeniu. Zimne i gorące przystawki, zupy, różnorodne dania główne, zazwyczaj przygotowywane w naczyniu żaroodpornym, oraz deser. Dania główne w cenie od 40 do 90 LE (stan na marzec 2016 r.). Dostępne są fajki wodne. Wi-Fi jest bezpłatne. W szczycie sezonu zaleca się rezerwację stolików na wieczór. Otwarte codziennie od 10:00 do północy. (25° 41′ 42″ N 32° 38′ 33″ E) * '''Restauracja Soltana''' (مطعم السلطانة‎, ''Maṭʿam as-Sulṭāna''), Luksor, ul. Television (''300 m od Placu Television''). Telefon komórkowy: +20 (0)100 314 1481. Kuchnia międzynarodowa, pizza, lody. * {{Znacznik|'''Sunrise Bar & Restaurant'''|25.687625|32.631991|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sunrise Bar & Restaurant'', ul. Khaled Ibn Al Walid (''w pobliżu hoteli Sonesta i Lotus''). Tel.: +20 (0)127 008 5503. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 55″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja Tutti Frutti'''|25.688616|32.634126|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Tutti Frutti'''. Kawiarnia i bar z przekąskami z menu śniadaniowym. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 3″ E) === Ekskluzywnie === * '''Restauracja 1886''' (''w hotelu Winter Palace''). * {{Znacznik|'''Rowing Club'''|25.696027|32.635735|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rowing Club''', Crniche el-Nile. Otwarta w 2009 roku restauracja należy do Grupy Edris. Oferuje dania kuchni włoskiej, azjatyckiej i owoce morza. (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 9″ E) === Restauracje rybne === W Luksorze znajduje się kilka restauracji serwujących ryby. * '''Arous el-Bahr''' (‏مطعم عروس البحر‎, ​Maṭʿam ''ʿArūs al-Baḥr''), Nadi el-Madina St (''w pobliżu hotelu Amir''). * '''El-Hoot''' (‏مطعم الحوت, ​''Maṭʿam al-Ḥūt; w pobliżu Międzynarodowego Szpitala w Luksorze''). * {{Znacznik|'''Restauracja Royal Fish'''|25.692817|32.637500|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Royal Fish''' (‏مطعم رويال الاسماك‎, ''​Maṭʿam Rūyāl al-asmāk''), ulica El-Nugoum (''między ulicami El-Medina a ulicą Television''). Telefon komórkowy: +20 (0)100 126 0468. Chociaż menu jest dostępne tylko w języku arabskim i angielskim, na ścianie znajduje się duża tablica ze zdjęciami dostępnych gatunków ryb. Otwarte codziennie od 7:00 do północy. (25° 41′ 34″ N 32° 38′ 15″ E) W ofercie owoce morza obejmują krewetki, kalmary (''Sepia spp.'', Morze Czerwone), kalmary, krewetki (جمبري‎, ''Ǧambarī, Panaeus semisulcatus/ japonicus''), błyszczące skalary (شعور‎, Schuʿūr, ''Lethrinus nebulosu''s), barwena (بوري‎, ''Būrī, Liza subviridis'', Suez, Morze Śródziemne), granik jubilerski (بهار‎, ''Buhār, Cephalopholis miniata'', Morze Czerwone) i barwena (‏بربوني‎, ''Barbūnī, Cynoglossus makrolepidotus'', Aleksandria), sola (‏موسى‎, ''Mūsā'', Faiyum), okoń nilowy (‏بلطي, ''Bulṭī, Tilapia nilotica'', Asuan), tuńczyk (‏تونة, ''Tūna''), Jello Barracuda (‏مكرونة, ''Makrūna, Sphyraena jello''). === Kawiarnie === * '''Nubia National Coffee''', ul. El Souk. Ta kawiarnia, zaprojektowana w stylu prostego namiotu, oferuje kawę, herbatę i sziszę. Otwarte: przez cały dzień, codziennie. * {{Znacznik|'''Umm Kulthum Café'''|25.701286|32.642178|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Umm Kulthum Café''', ul. El Souk (''skrzyżowanie z Sh. Sidi Mahmoud''). (25° 42′ 5″ N 32° 38′ 32″ E) == Życie nocne == [[Plik:Flickr - archer10 (Dennis) - Egypt-12C-024.jpg|thumb|upright|Tancerz Tanura]] Z publicznym pijaństwem wiąże się pewna stygmatyzacja. Chociaż sami Egipcjanie czasami ignorują ten fakt, obcokrajowiec pijany w miejscu publicznym może wywrzeć złe wrażenie. Większość lokalnych pubów to zazwyczaj przepełnione testosteronem bary, w których samotni obcokrajowcy, a zwłaszcza samotne kobiety, mogą czuć się niekomfortowo. Jednak w Luksorze jest wiele miejsc, w których można kupić alkohol. Wiele restauracji, poza podstawowymi lokalami na ulicach, sprzedaje piwo typu lager i wino. Zazwyczaj można je rozpoznać po szyldach Stella na zewnątrz lub po tym, że piją w nich ludzie. Naprzeciwko świątyni, około 200 m na południe od głównego wejścia, znajdują się dwie restauracje na świeżym powietrzu, które serwują piwo typu lager Stella za 14 LE z podatkiem (stan na wrzesień 2011) oraz inne lokalne piwa i wina w dość rozsądnych cenach. O ich obecności świadczą ogromne szyldy Stella na zewnątrz. Jeśli nie możesz znaleźć dogodnego miejsca do serwowania alkoholu, warto zapytać personel hotelu o drogę. „Kafeteria” to eufemistyczne określenie pubu w Egipcie, a znalezienie pubu może być dość trudne, jeśli nie wiesz dokładnie, dokąd pójść. W pobliżu północnego krańca Świątyni Luksorskiej, nieco na prawo od ruchliwego skrzyżowania, znajduje się sklep wolnocłowy. W oknach ma plastikowe, przezroczyste okiennice, a na zewnątrz stoi strażnik. Jeśli zabierzesz paszport i udasz się tam w ciągu dwóch dni od przyjazdu do Egiptu, możesz kupić do trzech butelek mocnych alkoholi, piwa itp. w obniżonych cenach na osobę. Po dwóch dniach możesz kupić tylko egipskie odpowiedniki. Sprzedają tam również sprzęt elektryczny i zamykają o 22:00. Picie na ulicy lub w parkach, choć dość popularne wśród miejscowych, nie jest zalecane obcokrajowcom, ponieważ jest nielegalne, a alkohol w restauracjach i tak jest zazwyczaj wystarczająco tani. == Festiwale, imprezy == === Maulid Abu al-Hadżdżadża === Raz w roku, około dwa tygodnie przed rozpoczęciem miesiąca postu Ramadan, odbywa się 13-dniowy Mulid, święto upamiętniające urodziny Abu al-Haggaga. Kulminacją święta jest barwna, trwająca około dwóch dni procesja łodzią okrężną trasą od Świątyni Luksorskiej, na północ wzdłuż Corniche i z powrotem do Station Road. W procesji niesione są również groby zmarłych członków klanu, a zaraz za nimi ich męscy potomkowie. Każdego roku na te uroczystości przybywa około półtora miliona turystów z całego Egiptu. W 2025 roku procesja odbędzie się 13 lutego (1. Ramadan = 1 marca 2025 r.). Data ta jest co roku przesuwana o około jedenaście dni do przodu. W 2026 roku procesja odbędzie się około 2 lutego. === Inne imprezy === * '''[https://www.egyptianmarathon.com/ West Bank Marathon]''', koniec stycznia, początek lutego. * '''Festiwal Filmów Afrykańskich w Luksorze''', dwa dni w lutym lub marcu. * '''Festiwal Wiosny w Luksorze w Royal Valley Golf Club''', w kwietniu. Bilety w cenie około 100 funtów. == Noclegi == [[Plik:LuxorHotelsIbnWalidSt.jpg|thumb|Hotele przy ulicy Khaled Ibn el-Walid.]] Luksor oferuje '''niezwykle szeroki wybór opcji zakwaterowania''', od kempingów i hosteli, aż po luksusowe, pięciogwiazdkowe hotele, takie jak Old Winter Palace Hotel, który zachwyca przepychem i gościł zarówno gwiazdy filmowe, jak i głowy państw. Luksor charakteryzuje się prawdopodobnie największą sezonową zmiennością cen hoteli w Egipcie – niektóre hotele są nawet o 50% (lub więcej) tańsze poza sezonem (latem). Inne ceny pozostają bez zmian. Chociaż zdecydowana większość opcji zakwaterowania znajduje się na Wschodnim Brzegu, coraz więcej hoteli (i wciąż powstają nowe) znajduje się na spokojniejszym i odizolowanym Zachodnim Brzegu, w pobliżu grobowców i Doliny Królów. Dłuższy pobyt w okolicy może okazać się korzystny, jeśli zatrzymasz się na dłużej po obu stronach rzeki. Jeśli przyjeżdżasz do Luksoru pociągiem lub autobusem, '''uważaj''' na przesadnie przyjaznych, a czasem nachalnych '''naganiaczy hotelowych''', zwłaszcza na dworcu (to objaw zaciętej konkurencji między hotelami, zwłaszcza w godzinach szczytu). Pamiętaj, że nic im nie jesteś winien, ale otrzymują 25-40% prowizji za przekonanie Cię do pobytu w hotelu ich „kuzyna” lub „brata”, która jest następnie doliczana do Twojego rachunku. Zazwyczaj najlepiej jest zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem. Skorzystaj również z mapy lub taksówki, aby znaleźć hotel i zniechęcaj się do prób kierowania Cię do niego, ponieważ możesz trafić zupełnie gdzie indziej, licząc na to, że ulegniesz i zostaniesz tam, gdzie ostatecznie zaprowadził Cię Twój „przewodnik”. Kobiety podróżujące samotnie powinny zachować szczególną ostrożność, szukając taniego noclegu w Luksorze. Odnotowano kilka przypadków napaści seksualnych po tym, jak hotelowi naganiacze i personel podali kobietom drinki z domieszką alkoholu. Pierwszego ranka w Luksorze możesz zostać obudzony o świcie przez azan, czyli muzułmańskie wezwanie do modlitwy. Zwykle trwa ono 5-10 minut, a po kilku dniach będziesz spać w trakcie. === Kempingi === * Rezeiky Camp, patrz hotele 2-gwiazdkowe. === Oszczędnie === ==== Bez klasyfikacji ==== * {{listing | name = ATON PALACE Luxor | lat = 25.766044 | long = 32.639390 | adres = Giza - Luxor Rd, Al Qurna, Luxor Governorate 1342110, Egypt | telefon = +20 100 737 4116 | email = atonpalace@gmail.com | dodatkowe informacje = Hotel na zachodnim brzegu Luksoru, z klimatyzowanymi pokojami i prywatnymi łazienkami. Wszystkie pokoje mają prywatne łazienki. Na miejscu znajduje się restauracja, ogród i taras oraz dostępne jest bezpłatne Wi-Fi. Możliwy jest transfer z lotniska i organizacja wycieczek. Zameldowanie: 13:00. Wymeldowanie: 12:00. Cena: €45–65. (aktualizacja: wrzesień 2026) }} * {{Znacznik|'''Bob Marley House Sherief Hotel'''|25.69425|32.638528|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Bob Marley House Sherief Hotel''', ul. Badr, Luksor (''od strony ul. Television''). Tel. kom.: +20 (0)100 441 6536, e-mail: mariasherifluxor@gmail.com. Prosty hotel z 15 pokojami, restauracją i tarasem na dachu. Wszystkie pokoje wyposażone są w dwa, trzy lub cztery łóżka, stół i wentylator; większość posiada również klimatyzację. Pokoje mają wspólną lub wewnętrzną łazienkę. Na tarasie na dachu znajduje się niewielka kuchnia. Recepcja jest czynna całą dobę. Obfite śniadanie serwowane jest przez cały dzień. Dostępne są usługi pralnicze. Dostępne są wycieczki. Do dyspozycji Gości jest bezpłatne Wi-Fi i komputery. Właściciel hotelu mówi pięcioma językami. Udogodnienia: bezpłatne Wi-Fi, usługi pralnicze. Akceptowane formy płatności: karta debetowa, karta kredytowa. (25° 41′ 39″ N 32° 38′ 19″ E) informacje edytuj * {{Znacznik|'''Nubian Oasis Hotel'''|25.693895|32.642747|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Nubian Oasis Hotel''' (فندق واحة النوبة‎‎, ​''Funduq Wāḥat an-Nūba''), ul. Mohammeda Farida, Luksor. Tel.: +20 (0)95 236 2671, kom.: +20 (0)100 696 9852, +20 (0)100 185 6907, e-mail: malakyasasoad@hotmail.com​ . Hotel oferuje 24 pokoje (jedno-, dwu- i trzyosobowe) z łazienkami i prysznicami. Do dyspozycji gości jest wspólna kuchnia, lodówka i pralka. Na dachu utworzono mały ogródek. (25° 41′ 38″ N 32° 38′ 34″ E) ==== Hotele 1-gwiazdkowe ==== * '''Hotel Anglo''', Plac Dworcowy. Tel.: +20 (0)95 238 1679, (0)95 238 2133, faks: +20 (0)95 238 1679. Hotel 1-gwiazdkowy z 22 pokojami dwuosobowymi. * '''Hotel El Moustafa''', ul. Television, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 4721, (0)95 238 6626, faks: +20 (0)95 237 4721. Hotel 1-gwiazdkowy z 20 pokojami dwuosobowymi. * '''Hotel Ramoza''', ul. Saad Zaghlul, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2270, (0)95 238 1670, faks: +20 (0)95 238 1670. Hotel 1-gwiazdkowy z 48 pokojami dwuosobowymi. Informacje edytuj * '''Hotel Saint Mina''', ul. Cleopatra, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 6568, (0)95 237 5409, faks: +20 (0)95 237 6568. Hotel 1-gwiazdkowy z 20 pokojami, głównie dwuosobowymi. * {{Znacznik|'''Hotel Venus'''|25.701905|32.643445|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venus''' (فندق ڨينوس‎, ​''Funduq Wīnūs''), ul. Youssefa Hassana, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2625, Kom.: +20 (0)122 799 3585, +20 (0)100 139 2808, E-mail: venushotelluxor@hotmail.com​ . Ten prosty, jednogwiazdkowy hotel z 21 (planowane 25) pokojami dwuosobowymi i trzyosobowymi na trzech piętrach znajduje się w centrum miasta, na północny wschód od Świątyni Luksorskiej, naprzeciwko restauracji Chez Omar. Większość pokoi posiada łazienkę, klimatyzację, wentylator, telefon i telewizor. Hotel posiada restaurację i ogród na dachu. Kuchnia w restauracji jest również dostępna dla gości. Dostępne jest bezpłatne Wi-Fi. Udogodnienia: ★, bezpłatne Wi-Fi. Akceptowane metody płatności: karta debetowa, karta kredytowa, PayPal, AliPay. (25° 42′ 7″ N 32° 38′ 36″ E) ==== Hotele 2-gwiazdkowe ==== * {{Znacznik|'''Hotel Horus'''|25.699773|32.641153|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Horus''', ul. Świątyni Karnak, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2165, faks: +20 (0)95 237 3447. Ten dwugwiazdkowy hotel oferuje 30 pokoi z łazienkami, klimatyzacją, telewizorem (na życzenie) i pralnią. Restauracja serwuje wyłącznie śniadania. Na każdym piętrze znajdują się trzy pokoje z widokiem na Nil, dwa z widokiem na południe, a pozostałe nie mają okien. Płatność tylko gotówką. Hotel został zamknięty w marcu 2023 r. (25° 41′ 59″ N 32° 38′ 28″ E) * {{Znacznik|'''Little Garden Hotel'''|25.692950|32.641215|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Little Garden Hotel''', ul. Radwan, przy ul. Television. Tel.: +20 (0)95 227 9090, kom.: +20 (0)106 760 6600, faks: +20 (0)95 227 8080, e-mail: littlegardenlxregy@hotmail.com. Hotel z małym ogrodem. (25° 41′ 35″ N 32° 38′ 28″ E) * {{Znacznik|'''Hotel Nefertiti'''|25.701397|32.642114|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://nefertitihotel.com/ Nefertiti Hotel]''' (فندق نفرتيتي‎, ''​Funduq Nefertītī''), Sahabi St., Luxor, ​‏ش حارة الصحابي ، الأقصر‎. (''na południe od Szkoły Franciszkańskiej''). Tel.: +20 (0)95 237 2386, +20 (0)100 032 9991, Faks: +20 (0)95 237 2386, E-mail: info@nefertitihotel.com (Informacje), booking@nefertitihotel.com (Rezerwacje). Ten 2-gwiazdkowy hotel oferuje 30 pokoi z łazienkami i klimatyzacją. Ceny wynoszą 25 USD (pokój jednoosobowy), 30 USD (pokój dwuosobowy), 39 USD (pokój trzyosobowy) i 46 USD (pokój rodzinny), wliczając śniadanie w formie bufetu (stan na grudzień 2021). Hotel oferuje taras na dachu, bezpłatne sejfy, salę bilardową, bezpłatne Wi-Fi oraz pralnię. Pokoje wyposażone są w czajnik do parzenia kawy i herbaty. W pobliżu znajduje się restauracja serwująca lunche i kolacje. Hotel cieszy się dużym zainteresowaniem, dlatego zaleca się wcześniejszą rezerwację. Rezerwacja na miejscu jest tańsza niż rezerwacja za pośrednictwem portali rezerwacyjnych. Udogodnienia: ★★, ★★★, bezpłatne Wi-Fi, 30 pokoi, pralnia. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. Akceptowane formy płatności: karta debetowa, karta kredytowa. (25° 42′ 5″ N 32° 38′ 32″ E) * '''New Radwan Hotel''', ul. Abdel Moneim El Adisy, tel.: +20 (0)95 238 5501, (0)95 238 5502, faks: +20 (0)95 238 5501. 2-gwiazdkowy hotel z 20 pokojami dwuosobowymi. * {{Znacznik|'''New St. Catherine Hotel'''|25.701929|32.644487|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''New St. Catherine Hotel''' (فندق نيو سانت كانرين‎, ''​Funduq Nyū Sānt Kātrīn''), ul. St. Catherine 2, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 4195, Kom.: +20 (0)122 474 0836, E-mail: info@newstcatherine.com. 2-gwiazdkowy hotel z 50 pokojami dwuosobowymi, restauracją i klubem nocnym. Pokoje wyposażone są w klimatyzację, telewizję satelitarną, lodówkę i łazienkę. (25° 42′ 7″ N 32° 38′ 40″ E) * {{Znacznik|'''Rezeiky Hotel and Camp'''|25.7111|32.6487|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Rezeiky Hotel and Camp''' (‏الرزيقي كامب وفندق‎, ''ar-Ruzaikī Kāmb wa-Funduq''), ul. Świątyni Karnak, Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 1334, Kom.: +20 (0)100 111 2990, (0)120 077 5549 (Elie), (0)122 282 7353 (Tony), Faks: +20 (0)95 238 1400, E-mail: info@rezeikycamp.com, rezeiky@gmail.com​ . Chrześcijański kemping i hotel z 28 pokojami dwuosobowymi, wejście od strony wschodniej. Kompleks obejmuje restaurację serwującą pełne posiłki (kuchnia egipska), salę konferencyjną dla 70 osób, basen, parking i miejsce na około 40 namiotów. Pojazdy z namiotami dachowymi można rozbić w cieniu. Jest publiczny prysznic dla gości namiotowych. Pokoje mają balkon, łazienkę w środku, niektóre z klimatyzacją, inne z wentylatorami i dwoma łóżkami; niektóre mają telewizor. Pokoje jedno- i dwuosobowe kosztują odpowiednio 15–25 i 25–35 dolarów, w zależności od udogodnień, w tym śniadania. Miejsce na namiot lub dwie osoby w samochodzie kosztują odpowiednio 7 i 18 dolarów (dopłata). Kemping bez śniadania (stan na marzec 2015 r.). Dostępne jest bezpłatne, szybkie Wi-Fi. Płatność gotówką (LE, €, $). Udogodnienia: ★★★, Wi-Fi płatne. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. Akceptowane formy płatności: karta debetowa, karta kredytowa. (25° 42′ 40″ N 32° 38′ 55″ E) === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Emilio Hotel'''|25.702707|32.643186|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.emiliotravel.com/hotel/ Emilio Hotel]''' (فندق إميليو‎, ​''Funduq Imīlyū'', ​New Emilio Hotel), ul. Youssefa Hassana, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 1601, +20 (0)95 237 1602, +20 (0)95 237 6666, Faks: +20 (0)95 237 0000, E-mail: emiliohotel@yahoo.com. Ten 3-gwiazdkowy hotel położony jest przy ruchliwej ulicy i oferuje 101 pokoi, w tym pokoje dwuosobowe, trzyosobowe i czteroosobowe. Pokoje wyposażone są w klimatyzację, lodówkę, telewizor, łazienkę i sejf. Ceny różnią się w sezonie letnim i zimowym, a latem są niższe. Główna restauracja znajduje się na parterze, a druga restauracja na dachu. Hotel dysponuje również basenem na dachu i pralnią. W piwnicy odbywają się dyskoteki. Raz w tygodniu organizowany jest występ folklorystyczny. Korzystanie z sejfu jest bezpłatne. Z restauracji na dachu, otwartej dla publiczności, roztacza się wspaniały widok na Świątynię Luksorską i Zachodni Brzeg. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen, pralnia. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 10″ N 32° 38′ 36″ E) * {{Znacznik|'''Gaddis Hotel'''|25.686586|32.63165|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gaddis Hotel''' (‏فندق قديس, ''​Funduq Qaddīs''), 3 Khaled ibn El Walid St., Luxor, 85954, ​٣ ش خالد بن الوليد ، الأقصر ، ٨٥٩٥٤ (''wschodnia strona ulicy''). Tel.: +20 (0)95 238 2838, Kom.: +20 (0)122 210 5456, Faks: +20 (0)95 238 2838, E-mail: gaddishotel@gmail.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel oferuje 55 pokoi z łazienką, telewizorem, telefonem międzynarodowym, klimatyzacją i balkonem. W hotelu znajdują się trzy restauracje (Bamboo Restaurant (bufet, a la carte), King Dude Restaurant (kuchnia egipska) i John & Johns (angielska restauracja i bar)), basen na dachu, fryzjer, sejfy i pralnia. Działają kluby nocne. Nie ma banku. Akceptowane są wszystkie karty MasterCard, Visa i AmEx. Klub nocny. Darmowe Wi-Fi. Udogodnienia: ★★★, darmowe Wi-Fi. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 41′ 12″ N 32° 37′ 54″ E) * {{Znacznik|'''Mara House'''|25.693262|32.650970|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://marahouseluxor.com/ Mara House]''', Salah Al Din Al Ayoubi St. Tel. kom.: +20 (0)102 224 3661, +353 86 893 6972 (Irlandia), e-mail: maraegypt@gmail.com. Butikowy hotel na południowo-wschodnich obrzeżach miasta, na wschód od linii kolejowej. Pokoje z sypialnią, salonem i łazienką są idealne dla rodzin. Dostępne jest szybkie, bezpłatne Wi-Fi. Właścicielka, Irlandka Mara Vaughan, pomaga swoim gościom w planowaniu wakacji i wycieczek, a także oczywiście w transporcie na dworzec kolejowy lub lotnisko i z powrotem. Szczegółowe informacje, takie jak ceny pokoi, można uzyskać e-mailem. Płatności można dokonać gotówką lub kartą kredytową. (25° 41′ 36″ N 32° 39′ 4″ E) * {{Znacznik|'''Merry Land Hotel'''|25.705597|32.643433|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://merrylandhotel.blogspot.com/ Merry Land Hotel]''' (''również Merryland Hotel''), ul. Labib Habashy, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 6903, (0)95 238 1746, faks: +20 (0)95 238 1746, e-mail: gameelgeorge@hotmail.com. 3-gwiazdkowy hotel z 32 pokojami dwuosobowymi, restauracją i ogrodem na dachu. (25° 42′ 20″ N 32° 38′ 36″ E) * {{Znacznik|'''New Pola Hotel'''|25.690833|32.633611|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''New Pola Hotel''' (فندق نيو بولا‎, ​''Funduq Nyū Būlā''), Sh. Khaled ibn al-Walid (''Wschodnia strona''). Tel.: +20 (0)95 236 5081, (0)95 236 5085, Kom.: +20 (0)100 700 0790, Faks: +20 (0)95 236 5085, (0)95 236 5083. Ten skromny, trzygwiazdkowy hotel oferuje 81 pokoi z klimatyzacją, łazienką, telewizorem, lodówką i międzynarodowym dostępem do telefonu. Niektóre pokoje urządzone są jak apartamenty z większym wyposażeniem. Akceptowane są karty MasterCard, Visa i AmEx. Do dyspozycji gości są dwie restauracje, basen na dachu i sala konferencyjna dla 200 osób. Hotel został zamknięty w grudniu 2021 r. Alternatywnie można skorzystać z hotelu St. Joseph. (25° 41′ 27″ N 32° 38′ 1″ E) * {{Znacznik|'''Philippe Hotel'''|25.705578|32.643642|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.philippeluxorhotel.com/ Philippe Hotel]''', ul. Dr. Labib Habashi, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2284, +20 (0)95 237 3604, tel. kom.: +20 (0)100 233 8289, faks: +20 (0)95 238 0050, e-mail: info@philippeluxorhotel.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel, należący do grupy Sonesta, położony jest w cichej bocznej uliczce odchodzącej od ulicy Karnak Temple, na północ od Świątyni Luksorskiej. Oferuje 69 pokoi z klimatyzacją, telewizorem, łazienką i lodówką. 32 oryginalne, proste pokoje zostały odnowione w 2005 roku i obecnie stanowią pokoje typu Superior, wyposażone w nowe, wysokiej jakości meble. W łazience znajduje się jednak tylko prysznic. Zimowe ceny, ze śniadaniem, dla 37 pokoi standardowych wynoszą 30 USD (pokój jednoosobowy), 40 USD (pokój dwuosobowy) i 55 USD (pokój trzyosobowy). Latem ceny wynoszą odpowiednio 20, 25 i 30 USD. Wyższe ceny obowiązują w okresie Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Za pokoje superior dopłata wynosi 10–15 USD. Hotel posiada główną restaurację na parterze, a także bar, salę bilardową i basen na dachu. Akceptowane są karty Visa i Mastercard. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen, 69 pokoi. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 20″ N 32° 38′ 37″ E) * {{Znacznik|'''Queens Valley Hotel'''|25.702844|32.643389|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Queens Valley Hotel''' (‏فندق كوينز فالي‎), ul. Youssefa Hassana, Luksor (''róg ul. Świątyni Karnak''). Tel.: +20 (0)95 238 8611, +20 (0)95 238 1738, kom.: +20 (0)122 842 9357, faks: +20 (0)95 237 0085, e-mail: info@queensvalley.net​ . Otwarty w grudniu 2005 roku, ten nowy, niedokończony 3-gwiazdkowy hotel oferuje 58 pokoi, w tym trzy pokoje trzyosobowe, i znajduje się bezpośrednio na północ od Nowego Hotelu Emilio. Cztery najwyższe piętra nie zostały jeszcze ukończone do zimy 2021 roku. Przestronne pokoje z prostym umeblowaniem wyposażone są w cichą, centralną klimatyzację, łazienkę, telewizor, minibar i międzynarodowe połączenie telefoniczne. Po ukończeniu budowy hotel dąży do osiągnięcia (podstawowego) statusu 4 gwiazdek, choć ceny naturalnie wzrosną. W hotelu znajduje się restauracja, trzy bary, urokliwy basen na dachu, gabinet masażu i pralnia. Akceptowane są karty Visa i Mastercard. Hotel został zamknięty w marcu 2023 roku. Alternatywnie można skorzystać z hotelu Emilio. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 10″ N 32° 38′ 36″ E) * {{Znacznik|'''Royal House Hotel'''|25.688423|32.634915|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal House Hotel''' (فندق رويال هاوس‎, ​''Funduq Rūyāl Hāus''), ul. El Mahed El Dini (''od strony ul. Khaled Ibn El Walid''). Tel.: +20 (0)95 228 0077, Fax: +20 (0)95 227 0666, Email: info@royalhousehotel.net . Hotel 3-gwiazdkowy z 30 pokojami, w większości dwuosobowymi. * {{Znacznik|'''Shady Hotel Luxor'''|25.693625|32.639823|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://shadyhotelluxor.blogspot.com/ Shady Hotel Luxor]''' (''w pobliżu Vodafone''). Tel.: +20 (0)95 228 1262, +20 (0)95 228 1377, Kom.: +20 (0)114 560 1691, Faks: +20 (0)95 227 4859, E-mail: shady-hotel@hotmail.com​ . Ten trzygwiazdkowy hotel oferuje 50 pokoi (jedno-, dwu- i trzyosobowych) z łazienką, telewizorem, klimatyzacją, międzynarodowym dostępem telefonicznym i minibarem. Hotel oferuje basen ogrodowy, bezpłatne sejfy, restaurację, dwa bary, salę bilardową, ogród na dachu oraz bank (czynny od 8:00 do 15:00, w piątki od 9:00 do 11:00). Karty kredytowe nie są akceptowane. Ocena: ★★★. Akceptowane metody płatności: karta debetowa, karta kredytowa, PayPal. (25° 41′ 37″ N 32° 38′ 23″ E) * {{Znacznik|'''Hotel St. Joseph'''|25.688921|32.632753|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel St. Joseph''' (فندق شادي الاقصر‎, ​''Funduq Schādī al-Uqṣur''), ul. Khaleda ibn El Walida, Luksor (''wschodnia strona ulicy''). Tel.: +20 (0)95 238 1707, +20 (0)95 238 9732, +20 (0)95 238 9736, e-mail: Stjoseph2@hotmail.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel oferuje 75 pokoi jedno- i trzyosobowych wyposażonych w łazienkę, telewizor, telefon, minibar, klimatyzację i balkon. W hotelu znajduje się restauracja, basen na dachu, gabinet masażu i pralnia, ale nie ma banku. Akceptowane są karty MasterCard, Visa i AmEx. Palenie dozwolone jest tylko na balkonie lub w palarni. Wi-Fi jest bezpłatne. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen, pralnia. (25° 41′ 20″ N 32° 37′ 58″ E) * {{Znacznik|'''Sun Set Hotel'''|25.691898|32.635966|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Sun Set Hotel''' (''Sunset Hotel''), Ali ebn Ali Taleb St. Tel.: +20 (0)95 227 7542, (0)95 227 6936, (0)95 227 6939. (25° 41′ 31″ N 32° 38′ 10″ E) * {{Znacznik|'''Susanna Hotel'''|25.700967|32.641754|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Susanna Hotel''' (‏فندق سوزانا‎, ​''Funduq Sūzānnā''), 52 Karnak Temple St., Luxor, ​٥٢ ش معبد الكرنك الأقصر‎ (''na południe od hotelu Emilio, na północ od ulicy Souq''). Tel.: +20 (0)95 225 6912, +20 (0)95 225 6015, Kom.: +20 (0)114 134 9487, Faks: +20 (0)95 225 6904, E-mail: susannahotelluxor@hotmail.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel został otwarty w czerwcu 2008 roku. 45 pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych wyposażonych jest w telewizor, telefon, lodówkę, oddzielną klimatyzację dla każdego pokoju, łazienkę z wanną i minibar. Pokoje z widokiem na Nil są droższe. Niektóre pokoje mają balkon. Okna są podwójnie przeszklone, dlatego są bardzo ciche. Hotel posiada taras na dachu, basen, bar i restaurację serwującą wszystkie posiłki. Brak dyskoteki. Akceptowane karty kredytowe (Mastercard, Visa). Udogodnienia: ★★★, płatne Wi-Fi, basen. (25° 42′ 4″ N 32° 38′ 30″ E) * {{Znacznik|'''Windsor Hotel'''|25.705893|32.643623|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Windsor Hotel''', Nefertiti St. (Labib Habashy St.). Tel.: +20 (0)95 237 2847, (0)95 238 5547, faks: +20 (0)95 237 3447, e-mail: mamdouhwindsorluxor@hotmail.com. 3-gwiazdkowy hotel ze 120 pokojami dwuosobowymi. (25° 42′ 21″ N 32° 38′ 37″ E) === Umiarkowanie === Pomimo swojej ceny, luksusowe hotele zazwyczaj nie oferują darmowego Wi-Fi w pokojach. Darmowe Wi-Fi jest standardem w wielu hotelach trzygwiazdkowych. ==== Hotele 4-gwiazdkowe ==== * {{Znacznik|'''Aracan Eatabe Luxor Hotel'''|25.704722|32.642778|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Aracan Eatabe Luxor Hotel''' (''dawniej El-Luxor Hotel, Accor Mercure Etap Luxor''), Corniche El Nile St., Luxor (''1 km na północ od Świątyni Luksorskiej''). Tel.: +20 (0)95 237 6215, kom.: +20 (0)120 482 9344 (WhatsApp), +20 (0)100 160 1395, +20 (0)100 160 1401, faks: +20 (0)95 237 4915, e-mail: rese.eatabe@aracanhotelsandresorts.com (rezerwacje), info@aracanhotelsandresorts.com. Ten 4-gwiazdkowy hotel, położony na północ od centrum miasta, oferuje 314 pokoi i osiem apartamentów, z których około 70% ma widok na Nil. Pokoje wyposażone są w minibar, telewizor, klimatyzację i międzynarodowy dostęp telefoniczny. Cena pokoju ze śniadaniem wynosi odpowiednio 106 USD i 120 USD za pokój jedno- i dwuosobowy z widokiem na Nil; podobne pokoje z widokiem na basen kosztują odpowiednio 80 USD i 94 USD. Ceny apartamentów wahają się od 282 USD do 382 USD (stan na sierpień 2006). Niektóre pokoje są przeznaczone dla niepalących, a niektóre są specjalnie przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Hotel oferuje również cztery restauracje, cztery bary, podgrzewany basen, kawiarenkę internetową, gabinety masażu, dwie sale konferencyjne dla 30 osób, bank, pralnię i lekarza, z którym można się skontaktować telefonicznie. Hotel organizuje codzienną dyskotekę, uważaną za najsłynniejszą w Luksorze. Ocena: ★★★★. Zameldowanie: 15:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 17″ N 32° 38′ 34″ E) * {{Znacznik|'''Iberotel Luxor'''|25.69447|32.63423|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.jazhotels.com/hoteldetail/14-egypt-luxor-iberotel-luxor Iberotel Luxor]''' (‏إيبروتيل الأقصر‎, ​''dawniej Novotel Luxor''), Khaled Ibn El Walid St., Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 0924, +20 (0)95 238 0925, +20 (0)95 238 0926, Faks: +20 (0)95 238 0972, +20 (0)95 238 1523, E-mail: rezerwacja.luxor@jazhotels.com (rezerwacja) ​ . Ten 4-gwiazdkowy hotel oferuje 185 pokoi z łazienką, minibarem, telefonem międzynarodowym, telewizorem i bezpłatnym Wi-Fi. Niektóre pokoje oferują widok na Nil. Pokoje są zgrupowane wokół świetlika. Oprócz głównej restauracji, hotel oferuje restaurację włoską i chińską, a także ogród z basenem. Akceptowane są karty kredytowe. Udogodnienia: ★★★★, bezpłatne Wi-Fi. (25° 41′ 40″ N 32° 38′ 3″ E) * {{Znacznik|'''Lotus Hotel'''|25.687702|32.631562|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Lotus Hotel''' (‏فندق اللوتس‎‎, ''Funduq al-Lūtis''), ul. Khaleda ibn El Walida, Luksor. Tel.: +20 (0)95 235 6617, +20 (0)95 235 6620, Fax: +20 (0)95 235 6619, Email: mohtdy777@hotmail.com​ . Ten bardzo prosty 4-gwiazdkowy hotel ma 58 pokoi, w tym 10 apartamentów i 8 pokoi trzyosobowych. Pokoje wyposażone są w minibar, telewizor i telefon (ale bez połączeń międzynarodowych). Niektóre pokoje mają bezpośredni widok na Nil, inne tylko częściowy. Płatność jest gotówką. Hotel oferuje basen, dwie restauracje, kawiarnię, kawiarenkę internetową i bardzo prosty klub zdrowia z masażami i podstawowym sprzętem do ćwiczeń. Dostępna jest wypożyczalnia rowerów. Udogodnienia: ★★★★, bezpłatne Wi-Fi. (25° 41′ 16″ N 32° 37′ 54″ E) * {{Znacznik|'''Pyramisa Hotel Luxor'''|25.686378|32.630789|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.pyramisahotels.com/luxor-home Pyramisa Hotel Luxor]''' (فندق بيراميزا إيزيس الأقصر‎, ''​Funduq Bīrāmīzā Īzīs al-Uqṣūr'', ​Pyramisa Isis Hotel), 1 Khaled Ibn Al Walid, Gazirat Al Awameyah, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 0100, +20 (0)95 237 3366, +20 (0)95 237 2750, faks: +20 (0)95 237 2923, e-mail: luxor@pyramisaegypt.com. Ten prosty, 5-gwiazdkowy hotel oferuje 480 pokoi z lodówkami (bez minibarów) i klimatyzacją. Oprócz głównej restauracji „Lotus” znajduje się tu restauracja włoska (otwarta w porze lunchu i kolacji) oraz restauracja chińska (otwarta tylko wieczorami). Hotel oferuje również posiłki dla dzieci i wegetarian. W hotelu znajdują się również dwa baseny (jeden ogrzewany, drugi nieogrzewany) z barem, dwie sale konferencyjne o łącznej pojemności 250 osób, centrum odnowy biologicznej (tylko masaże) oraz pralnia. Akceptowane są wyłącznie karty kredytowe Visa. W lobby dostępne jest bezpłatne Wi-Fi. Udogodnienia: ★★★★, 2 sale konferencyjne, 2 baseny, 480 pokoi, pralnia. Akceptowane metody płatności: VISA. (25° 41′ 11″ N 32° 37′ 51″ E) ==== Hotele 5-gwiazdkowe ==== {{Infobox|Najstarszy hotel w mieście|Thomas Cook rozpoczął organizację wycieczek zorganizowanych do Egiptu w 1869 roku, wynajmując dwa statki kołowe do celów turystycznych. 1 grudnia 1877 roku otworzył swój pierwszy hotel w Luksorze: Luxor Hotel. {{Znacznik|'''Luxor Hotel'''|25.697709|32.639807|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Luxor Hotel''' (‏فندق الأقصر‎, ​Funduq al-Uqṣur), ul. Świątyni Karnak, Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 0018, +20 (0)95 238 0017, faks: +20 (0)95 238 0018. Pięciogwiazdkowy hotel oferuje 82 pokoje oraz ogród z basenem. Niektóre pokoje posiadają balkony. Hotel państwowy przechodzi obecnie remont. ''W przyszłości będzie zarządzany przez brytyjską sieć hoteli Rocco Forte Collection''. Zamknięte: tymczasowo zamknięte. (25° 41′ 52″ N 32° 38′ 23″ E)}} [[Plik:Luxor Maritim Jolie Ville Hotel R02.jpg|thumb|Jolie Ville]] [[Plik:Luxor Sonesta 01.JPG|thumb|Sonesta St. George]] [[Plik:Luxor Steigenberger 01.JPG|thumb|Steigenberger Nile Palace]] * {{Znacznik|'''Four Seasons Hotel Luxor'''|25.6938|32.6344|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Four Seasons Hotel Luxor''' (فندق الفور سيزون بالأقصر), ul. Khaleda ibn El Walida, Luksor (''na południe od Iberotel Luxor''). Nowy, 5-gwiazdkowy ośrodek, zaprojektowany przez architektów Wimberly Allison Tong & Goo, którego otwarcie planowane jest na 2025 rok, będzie oferował 200 pokoi i apartamentów, wszystkie z widokiem na Nil, kilka restauracji i barów, kilka basenów, spa i centrum fitness oraz sale konferencyjne i eventowe. Ocena: ★★★★★. (25° 41′ 38″ N 32° 38′ 4″ E) * {{Znacznik|'''Jolie Ville Kings Island Luxor'''|25.664978|32.62074|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://jolievilleluxor.com/ Jolie Ville Kings Island Luxor]''' (''dawniej Maritim Jolie Ville Kings Island Luxor''), Kings Island, Luksor. Tel.: +20 (0)95 227 4855, Fax: +20 (0)95 237 4936, Email: reservation@jolievilleluxor.com (rezerwacja), info@jolievilleluxor.com (informacje). Położony na prywatnej wyspie, Kings Island lub Crocodile Island, ten 5-gwiazdkowy hotel znajduje się około czterech i pół kilometra na południowy zachód od Świątyni Luksorskiej i na południe od Banana Island. Kompleks bungalowów, położony na terenie dużego ogrodu, oferuje 650 pokoi, w tym pokoje Comfort i Deluxe z widokiem na ogród lub Nil, a także apartamenty Jolie, wszystkie wyposażone w telewizję satelitarną, sejf, lodówkę i łazienkę z prysznicem. Hotel oferuje salę bankietową, trzy baseny z oddzielnymi basenami dla dzieci, w tym basen bez krawędzi z wodospadem, restaurację główną i restaurację a la carte, trzy bary z przekąskami przy basenie, centrum biznesowe, sklepy i bank. Boisko do siatkówki i centrum fitness są wliczone w cenę; Korty tenisowe, sauna, łaźnia parowa i masaże są dostępne za opłatą. Dla dzieci (4-12 lat) rano i po południu dostępny jest anglojęzyczny „Miniklub” oraz plac zabaw. Opieka nad dziećmi jest dostępna za opłatą. Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi, parking, trzy baseny, bezpłatny parking. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 39′ 54″ N 32° 37′ 15″ E) * {{Znacznik|'''Sofitel Winter Palace Luxor'''|25.6969|32.6365|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/1661/index.de.shtml Sofitel Winter Palace Luxor]''' (‏فندق وينتر بالاس‎), 17 Cornish El Nile St., Luxor 11432. Tel.: +20 (0)95 238 0422, +20 (0)95 238 0425, faks: +20 (0)95 237 4087, e-mail: H1661@sofitel.com. Ten 5-gwiazdkowy hotel, zbudowany w stylu XIX wieku, został otwarty w 1907 roku i oferuje 356 pokoi, różnorodne restauracje, salę konferencyjną, centrum biznesowe i basen. Najważniejszą restauracją jest „1886”. Pokoje Standard i Deluxe nie różnią się jakością, a jedynie rozmiarem. Za hotelem znajduje się duży ogród. Akceptowane są karty kredytowe. Udogodnienia: ★★★★★, Parking, Basen. Zameldowanie: 15:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 41′ 49″ N 32° 38′ 11″ E) :* {{Znacznik|'''Pavilion Winter Luxor'''|25.696723|32.638857|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/1662/index.de.shtml Pavilion Winter Luxor]''', Corniche El Nile St., Luxor, ​ش كورنيش النيل ، الأقصر‎. Tel.: +20 (0)95 238 0425, Faks: +20 (0)95 237 4087, E-mail: h1661@accor.com​ . Pięciogwiazdkowy hotel w północno-wschodniej części kompleksu Pałacu Zimowego w Luksorze. Cechy: ★★★★★, Parking, Basen. Zameldowanie: 15:00 Wymeldowanie: 12:00. (25° 41′ 48″ N 32° 38′ 20″ E) * {{Znacznik|'''Sonesta St. George Hotel'''|25.68836|32.631851|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.sonesta.com/sonesta-hotels-resorts/egy/luxor/sonesta-st-george-hotel-luxor Sonesta St. George Hotel]''' (فندق سونستا سان جورج‎, ​''Funduq Sūnistā Sān Dschūrdsch''), ul. Khaled ibn El Walid, Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 2575, faks: +20 (0)95 238 2571, +20 (0)95 238 2941, e-mail: reservation@sonestaluxor.com (rezerwacja). Ten 5-gwiazdkowy hotel jest jednym z najlepszych hoteli w centrum Luksoru. Oferuje 212 pokoi „standardowych”, ale tylko niewielka część z nich oferuje widok na Nil. Niektóre pokoje są połączone z sąsiednimi pokojami za pomocą drzwi łączących. 118 pokoi należy do „Royal Club” na piętrach 6–8, które są znacznie lepiej wyposażone (inne umeblowanie, sauna i elegancka toaleta). Dostęp do internetu przez telefon jest płatny. Wi-Fi jest dostępne w lobby, przy basenie oraz w pokojach „Royal Club”. Hotel oferuje stosunkowo niewielki basen z trawnikiem do opalania na pontonie na Nilu, trzy sale konferencyjne dla maksymalnie 60 osób, cztery restauracje (główną, orientalną, włoską i japońską), centrum biznesowe, kino plenerowe przy basenie, klub fitness z masażami, łaźnię parową, saunę i studio fitness, a także bank (czynny codziennie w godzinach 8:30–22:00). Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen i pralnia. Cena: Ceny różnią się w zależności od sezonu zimowego i letniego. Akceptowane metody płatności: karty kredytowe. (25° 41′ 18″ N 32° 37′ 55″ E) * {{Znacznik|'''Steigenberger Nile Palace Luxor'''|25.687441|32.631433|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hrewards.com/de/steigenberger-nile-palace-luxor Steigenberger Nile Palace Luxor]''' (''dawniej Le Meridien Luxor Hotel'''), ul. Khaleda Ibn El Walida, Gazirat Al Awameyah, Luksor, 85111. Tel.: +20 (0)95 236 6999, faks: +20 (0)95 236 5666, e-mail: res.mgr@luxor-steigenberger.com (rezerwacja), fo@luxor-steigenberger.com. Ten prosty, 5-gwiazdkowy hotel oferuje 303 pokoje, w tym 8 apartamentów typu Junior Suite, 2 apartamenty dyplomatyczne i jeden apartament prezydencki, każdy z balkonem lub tarasem. Oprócz głównej restauracji, hotel oferuje również restaurację włoską, libańską i tajską, kawiarnię Arabesque Café przy basenie, klub fitness (siłownia, masaże), podgrzewany basen, fryzjer, pralnię i bank (czynne codziennie w godzinach 9:00–21:00). Na duże konferencje i wesela hotel dysponuje trzema salami konferencyjnymi i balowymi. Największa, „Nile Palace”, może pomieścić do 1000 osób. Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi, siłownia, 3 sale konferencyjne, basen, 303 pokoje, fryzjer i pralnia. Akceptowane metody płatności: VISA, Mastercard i American Express. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 53″ E) * {{Znacznik|'''Steigenberger Resort Achti'''|25.681944|32.627222|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hrewards.com/de/steigenberger-resort-achti-luxor Steigenberger Resort Achti]''' (''dawniej Achti Resort Luxor, Sheraton Luxor Resort''), Khaled Ibn El Waleed St., Al Awameya, Luxor 83951. Tel.: +20 (0)95 237 4544, +20 (0)95 237 4957, faks: +20 (0)95 237 4941, e-mail: info.achti@steigenberger.com​ . Pięciogwiazdkowy hotel położony jest na końcu ulicy Khalid ibn el-Walid, około trzech kilometrów na południowy zachód od Świątyni Luksorskiej. Oferuje 281 pokoi dwuosobowych w budynku głównym i bungalowach ogrodowych, dwa baseny z brodzikami dla dzieci, główną restaurację Karnak oraz dwie restauracje à la carte (indyjską (restauracja Agra) i włoską (La Mamma)), bar Sukkareya, bary przy basenie, jacuzzi, boisko do siatkówki, mini-krokiet i sklepy. Pokoje wyposażone są w klimatyzację, telewizor LCD, minibar oraz łazienkę z prysznicem i wanną. Goście mogą korzystać z bezpłatnego Wi-Fi. Sejfy dostępne są w recepcji. Oprócz pokoi Classic dostępnych jest 28 pokoi Superior, osiem apartamentów Junior Suite oraz po jednym apartamencie Royal i Presidential Suite. Za pokoje z widokiem na ogród i Nil obowiązują inne ceny. Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi. (25° 40′ 55″ N 32° 37′ 38″ E) == Kontakt == Szczegółowe informacje o usługach telefonicznych, internetowych i pocztowych można znaleźć na stronach różnych dzielnic Luksoru – Luksor, jako główne miasto turystyczne, jest doskonale rozwinięty pod względem infrastruktury komunikacyjnej. Większość najlepszych punktów znajduje się w miejscu zamieszkania większości lokalnej ludności, na Wschodnim Brzegu Luksoru. Numer telefonu w Luksorze to +20 95 2xxx xxx, a na Zachodnim Brzegu +20 95 2060xxx. == Bezpieczeństwo == * '''Zachowaj czujność''' – dla osób, które nie korzystają z w pełni zorganizowanych wycieczek, naganiacze mogą sprawić, że zwiedzanie będzie bardzo frustrujące. (Chociaż zazwyczaj nie zapuszczają się do samych świątyń). Jednak w świątyniach trzeba zmagać się z rządowymi przewodnikami. Przewodnicy to prawdziwi pracownicy rządowi, ale jednocześnie '''niezwykle''' agresywni, jeśli chodzi o „oprowadzanie”, a następnie żądanie napiwku. Zasada jest prosta: jeśli ktoś coś pokazuje, niezależnie od czasu, będzie chciał napiwku. Warto dać niewielki napiwek z góry, prosząc o „samodzielne zwiedzanie”. * Mądrze jest wiedzieć, do którego miejsca i dokąd się udajesz, albo po prostu zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem. W przeciwnym razie będziesz musiał radzić sobie z naganiaczami na dworcu. * Ponieważ turystyka jest głównym źródłem dochodu w Luksorze i tak jest od wieków, wiele osób uczyniło z oszustwa sztukę. Powinieneś założyć, że każde stwierdzenie od kogoś, kto nagle się do ciebie odezwie, jest kłamstwem. Kilka starszych trików z książki: :* „Potrzebuję przetłumaczenia listu”, używany, aby zwabić Cię do sklepu :* „Potrzebuję listu do przyjaciela z Twojego kraju” (pokazują adres w Twoim kraju), ponownie używany, aby zwabić Cię do sklepu :* Fabryka alabastru. Znaczna część alabastru jest importowana i rzadko jest wytwarzana na miejscu. Zdecydowana większość innych kamieni, takich jak jadeit, jest importowana z [[Chiny|Chin]] i [[Indie|Indii]]. :* „Świątynia jest zamknięta” – sprawdź godziny otwarcia przed przyjazdem. Dowiedz się samodzielnie, czy coś jest otwarte, czy zamknięte, czy idziesz właściwą drogą. Zapytaj lokalnego, a nie taksówkarza ani kierowcę wozu strażackiego. Główne świątynie działają w tych samych godzinach i rzadko, jeśli w ogóle, są zamykane, ponieważ prace konserwatorskie/wykopaliska są prawie zawsze prowadzone w godzinach otwarcia, a tylko jeden obszar jest zamknięty. Grobowce w Dolinie Królów to inna sprawa, ale główna kasa biletowa przy wejściu ma tabliczkę informującą, które groby są otwarte, a które zamknięte w danym dniu. :* Muzeum Papirusów – to po prostu sklep z papirusami, niektóre są dobre, ale niektóre to tanie imitacje. :* Sprzedawca szalików – osoba sprzedająca zazwyczaj tylko jeden szalik będzie próbowała go użyć, aby ukryć ruchy dłoni, podczas gdy będzie Cię okradać. :* Zaczyna się od pytania: „Znam Cię ze statku wycieczkowego”. :* Zaczyna się od pytania: „Przepraszam, skąd jesteś?”. * '''Kobiety''' podróżujące bez towarzystwa powinny zachować szczególną ostrożność, szukając taniego noclegu. Odnotowano kilka przypadków napaści seksualnych po tym, jak hotelowi naganiacze i personel poczęstowali kobiety drinkami z domieszką alkoholu. Zawsze sprawdzaj swój pokój, aby upewnić się, że drzwi mają solidny zamek, którego nie da się otworzyć z zewnątrz, i sprawdź, czy nie ma w nim wizjerów (w niektórych miejscach takie rzeczy się zdarzają). Pracownicy niektórych sklepów okazjonalnie nękają lub obmacują kobiety, które nie podróżują z mężczyzną. Jeśli podróżujesz z mężczyzną, rozważ udawanie męża i żony, nawet jeśli nimi nie jesteście. To pozwoli uniknąć niektórych z tych problemów. * '''Sprzedawcy''' w Luksorze są znani z agresji i manipulacji. Jeśli nie chcesz dać się namówić na zakup czegokolwiek, rozsądnie jest całkowicie zignorować wszelkie próby nawiązania rozmowy przez miejscowego, niezależnie od tego, jak niewinne mogą się wydawać. W sklepach i na targu często używa się zwrotu „No Hassle” (Bez kłopotów), aby uniknąć niepożądanej uwagi. Jeśli chcesz być uprzejmy, warto również powiedzieć „Laa shukran”, co po arabsku oznacza „nie, dziękuję”. Uprzejmość ułatwi ci życie, ponieważ ludzie zapamiętają twoje niegrzeczne zachowanie i mogą później narobić więcej kłopotów. Jeśli problem będzie się powtarzał, zagroź wezwaniem policji turystycznej, używając zwrotu „Jesteś naciągaczem!”. * Na ulicy łatwiej jest udawać nieznajomość angielskiego: „Non Speakee Engleezee” i/lub „Non Parlee Arabee” wydają się najskuteczniejszym sposobem na okazanie, że nie jesteś zainteresowany ich ofertą. Ta technika może jednak przynieść odwrotny skutek, ponieważ większość Egipcjan mówi kilkoma językami, więc jeśli zostaniesz przyparty do muru, udawaj, że mówisz w jakimś niezrozumiałym języku, takim jak azerski lub osetyjski. Jeśli mówisz w nietypowym języku, takim jak perski, albański lub wschodnioeuropejski, upewnij się, że zaczynasz z nimi rozmawiać w tym języku. Jeśli nie mówisz, udawaj i rób to w ich obecności. To najszybszy i najłatwiejszy sposób na pozbycie się naganiaczy. W przeciwnym razie po prostu nie angażuj się w żadne rozmowy. :* W zależności od tego, jak Twój profil Cię postrzega, możesz zostać zapytany, czasami już kilka minut po wyjściu z hotelu, czy chcesz kupić narkotyki lub skorzystać z usług seksualnych. Pamiętaj, że prostytucja i zażywanie narkotyków nie są lekceważone przez władze. Osoby homoseksualne powinny zachować szczególną ostrożność, gdy otrzymują propozycję od osoby świadczącej usługi seksualne. Egipt ma udokumentowaną historię przypadków łapania gejów w pułapkach. == Zdrowie == === Ważne szpitale === * {{Znacznik|'''Luxor Public Hospital'''|25.708691 |32.645440 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Luxor Public Hospital''' (Luxor General Hospital). Tel.: +20 (0)95 237 2025. (25° 42′ 31″ N 32° 38′ 43″ O) * {{Znacznik|'''Luxor International Hospital'''|25.687673 |32.639866 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Luxor International Hospital''' (‏مستشفى الدولي‎, ​''Mustaschfā ad-Daulī''). Tel.: +20 (0)95 238 7192, (0)95 238 71923. (25° 41′ 16″ N 32° 38′ 24″ O) == Informacje turystyczne == W Luksorze znajdują się dwa biura informacji turystycznej. Nie należy jednak oczekiwać zbyt wielu informacji. * Główne {{Znacznik|'''Biuro informacji turystycznej'''|25.697110 |32.644308|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''biuro informacji turystycznej''' znajduje się w północno-zachodnim rogu placu przed dworcem od 2008 roku. Jest czynne codziennie od 8:00 do 20:00. Tel. i faks: (0)95 237 3294. Oddział na pobliskim dworcu kolejowym został zamknięty w 2013 roku. * Informacja turystyczna na lotnisku, tel.: (0)95 237 2306. Jest czynna codziennie przez całą dobę. === Konsulaty === W Luksorze działa kilku konsulów honorowych lub przedstawicieli. Prosimy pamiętać, że konsulowie ci obsługują wyłącznie obywateli tych krajów. * Z konsulem Francji, Marie-Christine Gerber, można skontaktować się pod numerem telefonu (0)100 574 1153. * Konsul Włoch, pan Ladíslav Otakar Skákal, ma swoje biuro w hotelu Sheraton, apartament nr 515. Można się z nim skontaktować telefonicznie pod numerem (0)95 237 4544, wew. 515, faksem pod numerem (0)95 237 4941 lub mailowo pod adresem viceconsolato.luxor@esteri.it. * Z konsulem Hiszpanii, panią Maricel Bea Pigrau, mieszczącym się przy ulicy Khaleda ibn el-Walida, za hotelem TuTotel, można się skontaktować telefonicznie pod numerami (0)95 227 0121, 227 2038, 228 2031 lub 227 0121. * Konsulem brytyjskim jest pan Ehab Gaddis, właściciel hotelu o tej samej nazwie, z którym można się skontaktować codziennie, z wyjątkiem piątków i sobót, w godzinach od 9:00 do 15:00, pod numerem (0)100 500 0119. === Ważni organizatorzy wycieczek === * '''Thomas Cook''', Corniche el-Nile. Tel.: +20 (0)95 237 2402, (0)95 237 2196, (0)95 237 6808, Kom.: +20 (0)100 166 0276, Faks: +20 (0)95 236 6574, E-mail: tcluxor@thomascook.com.eg. Firma, z siedzibą w Luksorze od 1869 roku, znajduje się tuż obok hotelu Winter Palace. Oferuje usługi bankowe i turystyczne, w tym loty balonem. Otwarte: codziennie w godzinach 8:00–20:00. === Władze ds. zabytków === * {{Znacznik|'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Faraońskich'''|25.707363 |32.645219|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Faraońskich''' (25° 42′ 27″ N 32° 38′ 43″ E) znajduje się na wschód od Muzeum Luksorskiego. * {{Znacznik|'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Koptyjskich i Islamskich'''|25.686278 |32.6375|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Koptyjskich i Islamskich''' (25° 41′ 11″ N 32° 38′ 15″ E) znajduje się na południu miasta, w dzielnicy Hay el-Feiruz, na zachód od Szpitala Międzynarodowego. === Banki === * {{Znacznik|'''Bank of Alexandria'''|25.705786 |32.643106|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}{{Znacznik|'''Bank of Alexandria'''|25.684415 |32.630478|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank of Alexandria''', (1) Południowy kraniec ulicy Khaleda ibn el-Walida; (2) Ulica Dr. Labiba Habachi w pobliżu hotelu Philippe. (25° 42′ 21″ N 32° 38′ 35″ E) * {{Znacznik|'''Bank Misr'''|25.705361 |32.643884|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank Misr''', ulica Dr. Labiba Habachi (''na wschód od hotelu Philippe''). (25° 42′ 19″ N 32° 38′ 38″ E) * {{Znacznik|'''Banque du Caire'''|25.695780 |32.635848|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Banque du Caire''', Corniche (''naprzeciwko Klubu Wioślarskiego Luxor''). (25° 41′ 45″ N 32° 38′ 9″ E) * {{Znacznik|'''Nationalbank'''|25.696090 |32.636213|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Nationalbank''' (‏البنك الأهلي المصري‎, ​''al-Bank al-Ahlī al-Miṣrī'', ​Narodowy Bank Egiptu), Corniche (''na południe od hotelu Winter Palace''). (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 10″ E) * {{Znacznik|'''HSBC'''|25.694838 |32.635043|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''HSBC''' (''północna strona Iberotelu''). (25° 41′ 41″ N 32° 38′ 6″ E) === Poczta === * {{Znacznik|'''Urząd pocztowy'''|25.698656 |32.641234|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Urząd pocztowy''' mieści się po południowej stronie ulicy El Mahatta (Dworcowa) na skrzyżowaniu z ulicą Luxor Temple St. === Przedłużenie wizy === * {{Znacznik|'''Biuro Paszportowe w Luksorze'''|25.6874722 |32.6319302|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Biuro Paszportowe w Luksorze''' (''na południe od centrum Luksoru, praktycznie naprzeciwko hotelu Isis''). Sobota-Czwartek, 8:00-16:00. Należy okazać paszport, 2 zdjęcia, kopie paszportu (wraz ze stemplami wjazdowymi) oraz uiścić opłatę w wysokości 1100 LE przed godziną 11:00. Paszport zostanie zwrócony około godziny 14:00 tego samego dnia. Czasami mogą zażądać dodatkowych dokumentów, takich jak notarialna umowa najmu, i wydłużyć czas oczekiwania nawet do miesiąca. W każdym razie, przedłużenie wizy jest o wiele łatwiejsze w tym biurze niż w Kairze; najłatwiej byłoby to zrobić w Hurghadzie. == Gdzie dalej == * '''[[Dendera]]''' — Luksor to dobra baza wypadowa do odwiedzenia tego miejsca, gdzie znajduje się fantastycznie zachowana świątynia Hathor z czasów dynastii Ptolemeuszów. Wiele hoteli organizuje jednodniowe wycieczki i nie trzeba w nich nocować, aby skorzystać z tych usług. Można tam jednak łatwo dojechać taksówką lub, jeszcze taniej, lokalnym pociągiem do [[Kina|Kiny]], a stamtąd taksówką. * Osoby dysponujące większą ilością czasu mogą dodać wizytę w '''świątyni Setiego I''' w '''[[Abydos]]''', gdzie znajdują się jedne z najwspanialszych dzieł sztuki w Egipcie. To długa podróż samochodem z Luksoru, ale można ją połączyć z jednodniową wycieczką do [[Dendra|Dendery]]. * Miasto jest również dobrym punktem wypadowym do dalszej podróży przez '''[[Górny Egipt|Górny Egipt]]''', a następnie do '''[[Asuan]]u''' i '''[[Abu Simbel]]'''. {{przewodnik}} {{Jest w|Egipt}} {{geo|25.6833|32.6500|zoom=12}} [[Kategoria:Egipt]] ew2t4ye2vehvf0otbrw15ebmi0gstiw 158620 158618 2026-09-10T11:55:50Z Ahmedaton 17685 /* Oszczędnie */ 158620 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Luksor |nazwa oryginalna = الأقصر |widok = PONTY-Collage_Luxor.png |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Egypt.svg|20px]] [[Egipt]] |region = [[Plik:Eg_luxor1.png|20px]] [[Luksor (muhafaza)|Luksor]] |powierzchnia = 417 |wysokość = 89 |lud = 289 600 |prefiks = (+20) 95 |kod pocztowy = |www = http://www.luxor.gov.eg/default.aspx }} Miasto '''Luksor''', zwane '''el-Uqsur''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. الأقصر, ''al-Uqsur'', używane w dialekcie ''il-U'sur''; [[Rozmówki greckie|gr]]. ''Teby''; [[Rozmówki francuskie|fr]]. ''Louxor'') i jego okolice to główne destynacje turystyczne [[Górny Egipt|Górnego Egiptu]]. Położone na obu brzegach Nilu, miasto oferuje podróżnym liczne zabytki starożytnego Egiptu, od Średniego Państwa po okres rzymski – świątynie, pałace, grobowce królewskie i prywatne – do zwiedzania na miejscu i w muzeach. Zabytki tego starożytnego miasta znajdują się na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|liście światowego dziedzictwa UNESCO]]. Na terenie starożytnych Teb, obok Luksoru na wschodnim brzegu, leży sąsiednie miasto ''[[Karnak]]'' z kompleksem świątynnym Amona-Re i innymi mniejszymi świątyniami. Cmentarz w Tebach, z licznymi grobowcami królewskimi i szlacheckimi, znajduje się na zachodnim brzegu, w Tebach Zachodnich. Podróżnym oferowane są liczne hotele, restauracje oraz aktywności na wodzie, lądzie, pieszo, na quadach, konno i w powietrzu. == Dzielnice == Choć Luksor jest stosunkowo małym miastem jak na egipskie standardy populacyjne, jest dość rozległy. Dzieli się naturalnie na obszary po obu stronach Nilu. {{Lista regionów | mapa regionów = Luxor Wikivoyage Map PNG.png | rozmiar mapy = 300px | opis mapy = Dzielnice Luksoru | nazwa regionu 1 = [[Luksor/Zachodni Brzeg|Zachodni Brzeg]] | kolor regionu 1 = 578E86 | elementy regionu 1 = | opis regionu 1 = Miasto, Świątynia Luksorska, Świątynia Karnak, muzea, pociągi, hotele, restauracje. | nazwa regionu 2 = [[Luksor/Wschodni Brzeg|Wschodni Brzeg]] | kolor regionu 2 = D09440 | elementy regionu 2 = | opis regionu 2 = Główne ruiny obejmują '''[[Dolina Królów|Dolinę Królów]]''', '''Dolinę Królowych''' i inne ważne miejsca, ruiny w Dolinie Zachodniej i kilka hoteli. }} == Charakterystyka == === Lokalizacja i nazwa === Luksor położony jest 712 kilometrów na południe od [[Kair]]u i około 61 kilometrów na południe od [[Kina|Kiny]]. Miasto leży w całości na wschodnim brzegu Nilu. Na północy płynnie łączy się z sąsiednim [[Karnak]]iem. Na zachodnim brzegu znajduje się kilka małych wiosek, w tym Gazarat el-Ba'irat i Szejch Abd el-Qurna. Oprócz staroegipskiej nazwy ''Waset'', miasto znane jest również pod nazwą ''Newt'', czyli „miasto”. Prawdopodobnie stąd pochodzi biblijna nazwa ''No'' lub ''No-Amon'' (np. Nahum 3:8–10 lub Ezechiel 30:14–16). Biblia wspomina zarówno o jego położeniu, jak i o zniszczeniu przez Asyryjczyków. Grecy mieli dwie nazwy dla tego miasta: ''Thēbai'', ''Θήβαι'', i ''Diospolis Megalē'', ''Διόσπολις μεγαλή''. W koptyjskich, ortodoksyjnych czasach egipskich, nazywano je również ''Papē'', ''Ⲡⲁⲡⲉ''. Najważniejsza instytucja na tym terenie, Świątynia Luksorska, nazywała się ''Ipet Reset/Resyt'', ''Ipt rst/rsyt'', „południowy harem” w czasach faraonów. Wzmianka ta odnosi się do Świątyni Karnak, położonej dalej na północ. Raz w roku między obiema świątyniami odbywał się procesja bogów, ''Święto Opet''. Obecna nazwa jest arabska. Prawdopodobnie nawiązuje do wykorzystywania Świątyni Luksorskiej jako rzymskiego obozu wojskowego, po łacinie: ''castrum''. Klasyczny arabski ''al-Aqsur'' lub potoczny ''el-Uqsur'', الأقصر, „zamki/twierdze”, to rzadko używana liczba mnoga niewielkiej liczby, ''pluralis paucitatis'', od ''el-Qasr'', القصر. Źródła chrześcijańskie odnotowują również podwójne, ''el-Uqsurein'', الأقصرين, które odnosi się do dwóch kompleksów świątynnych w Karnaku i Luksorze. === Historia === Początki miasta owiane są tajemnicą, a raczej pogrzebane pod współczesną zabudową i metrowymi warstwami osadniczymi z minionych wieków i tysiącleci. Świątynia Luksorska i Aleja Sfinksów, najważniejsze zabytki miasta, znajdują się obecnie około 2 metrów pod powierzchnią. Początki miasta prawdopodobnie sięgają czasów przedfaraońskich. Najwcześniejsze ślady osadnictwa pochodzą z obszaru dzisiejszej wioski Et-Tārif na zachodnim brzegu, gdzie znaleziono narzędzia i artefakty krzemienne oraz kilka tysięcy skorup ceramicznych datowanych na VI tysiąclecie p.n.e. W czasach faraonów obszar dzisiejszego Luksoru należał do czwartego nomu górnoegipskiego, nomu tebańskiego (w języku staroegipskim: ''Waset'', ''WꜢst''). Nom ten został po raz pierwszy wspomniany w Starym Państwie, w czasach IV dynastii, na potrójnym posągu króla Mykerinosa z tym bogiem nomu. Jednakże ówczesne centrum administracyjne tego nomu znajdowało się dalej na południe w ''Hermonthis'', dzisiejszym [[Armant]], gdzie czczono boga wojny Montha. Znanych jest również kilku książąt nomu ze Starego Państwa z ich grobów. Pod koniec Starego Państwa i w okresie Pierwszego Okresu Przejściowego centrum to przesunęło się jednak na północ. Obszar dzisiejszego Luksoru był częścią starożytnych Teb i obejmował dzisiejsze miasta Luksor i Karnak na wschodnim brzegu Nilu oraz rozległe cmentarzyska na zachodnim brzegu, mniej więcej na południe od Et-Tārif, aż po el-Malqaṭę. Książęta dynastii XI o imieniu Antef/Intef oraz królowie Mentuhotepowie z XII dynastii, którzy, sądząc po ich imieniu, mogli pochodzić z Hermonthis lub Madu, dzisiejszego el-Madāmūd, zdołali rozszerzyć swoją strefę wpływów daleko na południe i północ. Przenieśli stolicę cesarską do ''Itj-taui'', dzisiejszego el-Liszt. Jednak Teby, z lokalnym bogiem Amonem, były już w tym okresie ważnym ośrodkiem religijnym. Najwcześniejsze ślady architektoniczne w Luksorze pochodzą z czasów króla Sobekhotepa II z XIII dynastii. Fragmenty jego budowli zostały odbudowane w Świątyni Luksorskiej. W Drugim Okresie Przejściowym do Teb dotarli nowi władcy – Hyksosi, imigranci ze starożytnej Syrii i Palestyny. Książęta tebańscy z XVII dynastii, w tym Kamose i jego brat Ahmose I, podjęli walkę z Hyksosami i zwyciężyli. Syn Ahmose, Amenhotep I, ponownie władał zjednoczonym krajem. W Nowym Państwie, założonym przez Amenhotepa I, Egipt ponownie rozkwitł. Stolica cesarska została przeniesiona do Teb, które stały się ważnym ośrodkiem religijnym tego okresu – z wyjątkiem okresu amarneńskiego za panowania króla Echnatona. Świątynia Luksorska, a raczej jej części, zostały zbudowane za panowania Hatszepsut, Totmesa III, Amenhotepa III, Tutanchamona i Ramzesa II, prawdopodobnie w miejscu wcześniejszych sanktuariów. W Trzecim Okresie Przejściowym znaczenie Teb spadło. Stolice cesarskie nowych władców zostały ponownie przeniesione na północ kraju. W 669 p.n.e. Asyryjczycy pod wodzą Asarhaddona najechali Egipt. W 652 p.n.e. Asurbanipal podbił i zniszczył również Teby. W czasach rzymskich Teby należały do rzymskiej prowincji Tebaida. W Świątyni Luksorskiej założono obóz wojskowy. Sama świątynia służyła administracji, kultowi cesarskiemu i przechowywaniu insygniów wojskowych, natomiast obozy utworzono poza świątynią, na wschodzie i zachodzie. Według rzymskiego podręcznika państwowego ''Notitia Dignitatum'', jednostki ''Equites Sagittarii Indigenae'', '';Legio Tertia Diocletiana'' lub ''Cohors Septima Francorum'' uznawano za odpowiednie do tego celu. Chrześcijaństwo dotarło do Luksoru wraz z żołnierzami, gdy samo miasto było jeszcze pogańskie. Widać to na przykład w kościołach na północ od pylonu wejściowego i na zachód od świątyni. Pod meczetem Abū-'l-Haggāg miał znajdować się kolejny kościół. Kościoły te pochodzą z około VII wieku. O chrześcijańskich męczennikach wspomina się już na początku IV wieku n.e., a pierwsze biskupstwo zostało tu założone wkrótce po 325 roku. Duże społeczności chrześcijańskie istniały nie tylko w samym Luksorze, ale także na zachodnim brzegu, w Armant, Qifṭ i Quṣ, w kolejnych stuleciach. Od IX wieku islamscy historycy i geografowie opisują miasto, ale nie wspominają oni o miejscach na zachodnim brzegu, z wyjątkiem Kolosów Memnona. Na przykład egipski historyk Ibn Duqmāq (1349–1407) donosił o dwóch kompleksach świątynnych na tym terenie.[3] Luksor słynął z produktów rolnych, takich jak winogrona. :„Luksor. Przed bramą tego miasta [pylonem wejściowym Świątyni Luksorskiej] znajdują się posągi bożków, które stoją niczym zamki. Niektóre z nich mają kształt lwów lub baranów, stojących na nogach w dwóch rzędach, jeden po prawej, a drugi po lewej stronie. Zostały wyrzeźbione z twardego, czarnego kamienia, który został wypolerowany. W mieście znajdują się również niezliczone, duże posągi bożków wykonane z twardego, czarnego kamienia.” Jednak arabscy historycy byli znacznie bardziej zainteresowani najważniejszym islamskim świętym tego miasta, Sidi Abū el-Hadżdżaj Yusufem ibn Abd er-Raḥīmem el-Kurashī el-Uqsurim (zm. 642 AH = 1244 n.e.), który pochodził z [[Ceuta|Ceuty]] w [[Maroko|Maroku]], po arabsku: Sabta, i słynął z cudów. Jego syn Ahmad zbudował dla siebie i ojca meczet grobowy nad Świątynią Luksorską. Pierwsze doniesienia o Luksorze dotarły do [[Europa|Europy]] w 1668 roku za sprawą dwóch mnichów kapucynów, Protaisa i Charlesa François, którzy opisali domy chrześcijańskie i Świątynię Luksorską. Doniesienia te przyczyniły się również do rosnącego zainteresowania Kościoła katolickiego Luksorem od XVIII wieku. W 1731 roku zbudowano tam klasztor franciszkanów, a następnie inne chrześcijańskie wspólnoty religijne. Pod koniec XVIII wieku naukowcy przeprowadzili szeroko zakrojone badania w ramach Ekspedycji Napoleońskiej. Po nich nastąpiły kolejne wyprawy. Od 1881 roku rozpoczęto prace wykopaliskowe w Świątyni Luksorskiej, która wówczas była jeszcze zamieszkana. Miasto stawało się również coraz bardziej popularnym celem podróży. Podróżni mogli już w XIX wieku wygodnie dotrzeć do Luksoru parowcem kołowym, a później pociągiem – pionier turystyki Thomas Cook (1808–1892) oferował już zorganizowane wycieczki do Luksoru. Świątynia Luksorska jest w pełni dostępna od 1958 roku, po całkowitym odkopaniu pierwszego pylonu. Od początku XXI wieku Aleja Sfinksów jest również coraz częściej badana. Niestety, doprowadziło to również do zniszczenia niektórych części miasta na północ od Świątyni Luksorskiej. Biorąc pod uwagę dużą liczbę zabytków faraonów, nie dziwi fakt, że turystyka jest obecnie najważniejszym sektorem gospodarki – generuje ona około 85% dochodu miasta. Luksor stał się również popularnym miejscem zamieszkania dla europejskich, głównie brytyjskich, ekspatriantów, spełniając w ten sposób ich niełatwe marzenie o życiu na uboczu. Swoimi doświadczeniami przyczyniają się oni również do ożywienia turystyki, na przykład w sektorze gastronomicznym. === Orientacja === Dworzec kolejowy w Luksorze znajduje się zaledwie około 600 metrów od Świątyni Luksorskiej. Od stacji ulica Dworcowa شارع المحطة (''Shari' al-Mahaṭṭa'') prowadzi na północny zachód i po 500 metrach dociera do małego ronda na wschód od Świątyni Luksorskiej. Stąd ulica Świątyni Karnak, ‏شارع معبد الكرنك‎ (''Shari' Ma'bad al-Karnak'') prowadzi na północ do Świątyni Karnak. Pomiędzy ulicą Dworcową a ulicą Świątyni Karnak, ulica Suk, شارع السوق (''Sharif al-Sūq'') biegnie z północy na północny wschód, przechodząc przez targowisko turystyczne. Z wspomnianego ronda droga prowadzi na południowy zachód wokół świątyni i łączy się z drogą nad brzegiem Nilu, Corniche, الكورنيش‎ (''al-Kūrnaisch''). Corniche prowadzi również do Świątyni Karnak. Od południowego krańca Świątyni Luksorskiej droga biegnie na południowy zachód przez około 500 metrów, a następnie łączy się z rondem przed Iberotelem. Bezpośrednim przedłużeniem Corniche jest ulica Khalida ibn el-Walida, شارع خالد بن الوليد‎ (''Schāriʿ Chālid bin al-Walīd''), która nie biegnie już wzdłuż nabrzeża. Przy ulicy Khalida ibn el-Walida znajduje się większość hoteli, restauracji i sklepów w Luksorze. Od ronda przy Iberotelu ulica Salah el-Din, شارع صلاح الدين (''Schārīʿ Ṣalāḥ ad-Dīn'') prowadzi na wschód i po 450 metrach dociera do placu Salah el-Din, ميدان صلاح الدين‎ (''Mīdān Ṣalāḥ ad-Dīn''). Ulica Television, شارع تليفزيون (''Schāriʿ Tilīfizyūn'') zaczyna się na tym placu, biegnąc na południowy wschód. === Klimat === Latem pogoda jest zazwyczaj wyjątkowo gorąca, zimą natomiast zazwyczaj ciepła, choć w nocy może być chłodno. Klimat jest bardzo suchy, praktycznie bezdeszczowy i z bardzo małą liczbą pochmurnych dni. Najlepszy czas na wizytę to zima, od listopada do początku marca. Przejście z zimy w lato jest gwałtowne, więc nie ma prawdziwej wiosny ani jesieni. Przeważający wiatr jest dość słaby, ale stale północny. W rezultacie pogoda jest przewidywalna. Ogólnie rzecz biorąc, wahania w ciągu dnia są niewielkie. Bardziej podstawowe obiekty noclegowe często nie mają klimatyzacji ani dobrej izolacji. W rezultacie zimą w obiektach noclegowych może być zdecydowanie zimno, mimo że temperatura na zewnątrz w ciągu dnia może być całkiem przyjemna. == Dojazd == [[Plik:Luxor International.JPG|thumb|Port lotniczy Luksor]] === Samolotem === {{Znacznik|Międzynarodowy Port Lotniczy w Luksorze|25.670833 |32.706389 |typ=transport}}'''Międzynarodowy Port Lotniczy w Luksorze''' ({{IATA|LXR}}) (''6 km na wschód od miasta''). Udogodnienia dla pasażerów obejmują pocztę, bank, bankomat, kantor wymiany walut, restauracje, kawiarnie, salonik VIP, sklep wolnocłowy, kiosk z gazetami/tytoniem, aptekę, sklep z pamiątkami, biuro podróży, punkt informacji turystycznej, wypożyczalnię samochodów. Lotnisko w Luksorze obsługuje bezpośrednie loty z kilku miast europejskich, z których większość to wczasy zorganizowane, ale często można je zarezerwować tylko na przelot. Istnieją również bezpośrednie loty z państw Zatoki Perskiej. Egyptair i konkurencyjni przewoźnicy latają często i bezpośrednio z [[Kair]]u (1 godz.), z możliwością jednodniowych podróży w obie strony i dobrymi połączeniami z [[Europa|Europą]]. Dotarcie do Luksoru z [[Aleksandria|Aleksandrii]] lub [[Szarm el-Szejk]] zazwyczaj wymaga przesiadki w Kairze, czasami z długimi międzylądowaniami. Większość linii lotniczych w [[Egipt|Egipcie]], w tym: Nile Air, ALMasria Universal Airlines, Air Arabia i Petroleum Air Services (PAS), które oferują loty czarterowe do Kairu lub egipskich miast, w tym [[Hurghada|Hurghady]] itp. ==== Dojazd ==== Między lotniskiem a centrum miasta nie kursują autobusy komunikacji miejskiej. Jeśli hotel nie zapewnia transferu, weź taksówkę, która nie powinna kosztować więcej niż 60-80 LE. Zignoruj nagonkę taksówkarzy i naganiaczy tuż przed wejściem na lotnisko. Idź dalej, aż znajdziesz taksówkarza w jego samochodzie, a następnie negocjuj. Mocno trzymaj bagaż, ponieważ ludzie będą go uprzejmie wyrywać, nieść go przez około 5 metrów do postoju taksówek i autobusów, a następnie żądać opłaty. „Lah shukran, lah shukran…”: będziesz to często powtarzać w Luksorze. ==== Wiza ==== W przypadku przylotu z innego kraju, wizy dostępne są dla wielu obcokrajowców, tuż po wejściu do budynku terminala i wyjściu z samolotu. Koszt to 25 USD lub równowartość, a większość głównych walut obcych jest akceptowana. === Koleją === [[Plik:LuxorTrainStation.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Luksorze]] {{Znacznik|Dworzec kolejowy w Luksorze|25.69645 |32.64464 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy w Luksorze''' (محطة الأقصر). Luksor leży na głównej linii kolejowej biegnącej wzdłuż Nilu na północ do [[Kair]]u (10 godz.) i na południe do [[Asuan]]u (3-4 godz.). Pociąg to doskonały sposób na podróż między [[Asuan]]em a Luksorem, ponieważ jest zbyt krótki, aby podróżować samolotem, a autobusy są wyboiste i niezbyt bezpieczne. Podróż pociągiem do i z [[Kair]]u jest oczywiście wolniejsza niż lot samolotem, ale wygodna, bezpieczna i zaskakująco tania. Z [[Kair]]u kursują cztery rodzaje pociągów: * '''Dzienne ekspresy''' mają klimatyzowane wagony 1. i 2. klasy, oznaczone jako AC1 i AC2, z wygodnymi fotelami w stylu lotniczym. To relaksujący sposób na relaks i podziwianie bujnego krajobrazu doliny Nilu. Ceny biletów (stan na luty 2018) różnią się w zależności od pociągu. Bilet w jedną stronę [[Kair]]-Luksor kosztuje od 115 do 200 LE w AC1 i jest o około 30-40% tańszy w AC2. Serwowane są napoje bezalkoholowe i przekąski, może być dostępny wagon restauracyjny, ale najlepiej wcześniej kupić jedzenie i napoje. * '''Pociągi ekspresowe nocne''', odjeżdżające między 21:00 a 23:00, są identyczne jak pociągi dzienne i mają takie same ceny; nie są to wagony sypialne. * '''[https://abelatrains.com/#/ Pociągi sypialne klasy deluxe]''' są obsługiwane przez prywatną firmę Watania. Posiadają one nowoczesne, klimatyzowane wagony sypialne z wyborem kabin 1- i 2-osobowych oraz wagon klubowy/salonowy. Kolacja i śniadanie są wliczone w cenę biletu. Stan na luty 2018: ceny biletów w jedną stronę między [[Kair]]em a Luksorem lub [[Asuan]]em wynoszą 110 USD za miejsce w kabinie 1-osobowej lub 80 USD za miejsce w kabinie 2-osobowej. Jeden pociąg sypialny kursuje nocą przez cały rok, na południe z Kairu Ramses około 20:00 i na północ z Luksoru około 23:00. Dodatkowe pociągi sypialne kursują w godzinach szczytu, ale należy pamiętać, że te pociągi mogą odjeżdżać z [[Giza|Gizy]], a nie ze stacji Kair Ramses. * '''Pociągi lokalne''' – Pociągi bez klimatyzacji kursują między [[Kair]]em a Luksorem, zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy, zatrzymując się na większości stacji – niektóre odjeżdżają z [[Aleksandria|Aleksandrii]]. Nie są one dużo wolniejsze, ale są niezwykle tanie. Większość tych pociągów kontynuuje podróż do [[Asuan]]u (a ponieważ odjeżdżają z [[Kair]]u, często odjeżdżają z Luksoru z opóźnieniem). Pociągi ekspresowe są obsługiwane przez [https://enr.gov.eg/o-city/obs/enr/railway/en/booktickets Egipskie Koleje Państwowe (ENR)] – sprawdź rozkłady jazdy i ceny oraz zarezerwuj bilety bezpośrednio u nich. ENR obsługuje również zwykłe pociągi, ale nie można ich rezerwować i nie są one ujęte w rozkładach jazdy. Kup bilet na stacji. Luksusowe pociągi sypialne należy rezerwować online w Watania. Bilety ekspresowe można również kupić na stacji, ale w latach 2017/2018 stacje Kair Ramses i Giza często odmawiały sprzedaży biletów dziennych turystom, twierdząc, że są one dozwolone tylko w pociągach nocnych. To bzdura i nie ma podobnych problemów z zakupem takich biletów na innych stacjach, na przykład w kierunku północnym Asuanu/Luksoru do Kairu, online, a nawet wsiadając do pociągu dziennego bez biletu (wtedy wystarczy zapłacić konduktorowi, jednak w ten sposób nie otrzymasz wyznaczonego miejsca i ryzykujesz stanie przynajmniej przez część podróży). === Autobusem === Do Luksoru można również dojechać autobusem z różnych regionów. '''Uwaga''': Niezależnie od wybranej linii autobusowej, w autobusie będzie przewożona tylko taka liczba pasażerów, jaka będzie dostępna w autobusie. W przypadku dłuższych podróży zaleca się zakup biletów z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem. Lata temu planowano, że wszystkie autobusy, w tym mikrobusy, będą odjeżdżać z {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|25.666662 |32.684525 |typ=transport}}'''nowego dworca autobusowego''' (الموقف الجديد ''al-Mauqif al-Jadīd''; 25° 40′ 0″ N 32° 41′ 4″ E), położonego w pobliżu lotniska. Koszt przejazdu taksówką sprawia, że podróż autobusem na krótkie odległości jest mniej atrakcyjna. Obecnie z nowego dworca autobusowego korzystają tylko autobusy ''EG Bus'' i ''Super Jet''. Pozostałe linie autobusowe odjeżdżają z miasta w pobliżu kas biletowych. ==== Państwowe firmy autobusowe ==== Zaletami przedsiębiorstw państwowych są gęsta sieć połączeń i niskie ceny. Autobusy są często proste i działają od dawna. Autobusy Super Jet są nowocześniejsze, ale też droższe. * '''EG Bus''' (ايجي باص‎, ''dawniej Upper Egypt Travel''). Tel.: 15494. Biuro EG Bus znajduje się na południe od dworca kolejowego. EG Bus obsługuje w rzeczywistości tylko dwie trasy: o 8:15, 9:30, 10:30, 12:00, 14:30, 19:00 i 20:00 autobusy odjeżdżają przez [[Kina|Kinę]], [[Safadża|Safadżę]] i [[Hurghada|Hurghadę]] do [[Suez]]u. Autobus o 7:00 kontynuuje podróż do [[Kair]]u, a autobus o 8:00 kontynuuje podróż do [[Port Said]]u. Do [[Sauhadż]] można dotrzeć przez [[Kina|Kinę]]: w pobliżu dworca autobusowego w Kinie znajduje się postój taksówek zbiorowych do Sauhadż. Autobusy do Quseir i [[Marsa Alam]] odjeżdżają z [[Kift]] (11:00 i 15:00). Autobusy z Luksoru do [[Asuan]]u odjeżdżają o 7:00 i 15:30. Autobus o 7:00 nie kursuje, przynajmniej w piątki. * {{Znacznik|Super Jet|25.69617 |32.64437 |typ=transport}}'''Super Jet''' (سوبر جيت‎). Tel.: 19157. Biuro Super Jet znajduje się na południe od dworca kolejowego. Dostępne są połączenia do [[Kair]]u (od 9:15, 14:15, 21:15 i 23:15, z LE230, z przystankami również w [[Kina]] i el-Giza), [[Hurghada|Hurghady]] i [[Szarm el-Szejk]]. (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 40″ E) ==== Prywatne firmy autobusowe ==== Prywatne firmy autobusowe obsługują jedynie ograniczoną sieć tras do kurortów takich jak [[Hurghada]] czy stolica, [[Kair]]. * {{Znacznik|Go Bus|25.69793 |32.64492 |typ=transport}}'''Go Bus''' (جوباص‎), ul. Ramses 17, Luksor. Tel.: 19567. Kasa biletowa i dworzec autobusowy znajdują się na północ od dworca kolejowego. Regularne autobusy kursują do takich miejsc jak [[Kair]] (do Midan ʿAbd el-Munʿim Riyāḍ, dwa razy dziennie, o 7:30, 10:00, 12:00, LE350) i [[Hurghada]] (raz dziennie, o 8:00, 5:00, z LE250) (stan na lipiec 2023). (25° 41′ 52″ N 32° 38′ 42″ E) info edit * {{Znacznik|Blue Bus|25.69623 |32.64432 |typ=transport}}'''[https://bluebus.com.eg/ Blue Bus]''' (بلو باص). Tel.: 16128​ . Kasa biletowa i dworzec autobusowy znajdują się na północ od dworca kolejowego. Połączenia do [[Kair]]u. Pierwsza klasa autobusu nocnego (LE660 w 03/2025) oferuje dość wygodne i przestronne siedzenia. (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 39″ E) * {{Znacznik|White Bus|25.69796 |32.64497 |typ=transport}}'''[https://www.whitebusegypt.com/?lang=EN White Bus]''' (وايت باص‎). Tel.: 15629, e-mail: info@whitebus.com.eg​ . Kasa biletowa i dworzec autobusowy znajdują się na północ od dworca kolejowego. Połączenia do [[Kair]]u. (25° 41′ 53″ N 32° 38′ 42″ E) === Taksówkami i mikrobusami === Są dwa przystanki dla taksówek i mikrobusów: * {{Znacznik|Zachodni dworzec autobusowy|25.706155204328365 |32.634261654579895 |typ=transport}}'''Zachodni dworzec autobusowy''' (25° 40′ 48″ N 32° 38′ 34″ E), الموقف الغرب ''Al-Mauqif al-Gharb'', dla podróży na Zachodni Brzeg, np. do Armant. * Nowy dworzec autobusowy (الموقف الجديد ''al-Mauqif al-ǧadīd''), patrz wyżej. Kierowcy mogą czasami odmówić zabrania cudzoziemców z powodu oficjalnego nakazu. === Samochodem === Luksor połączony jest z autostradą nr 2, Kair–[[Asuan]], która omija miasto od wschodu. W pobliżu {{Znacznik|Most Nilowy|25.636535 |32.591929 |typ=transport}}'''Mostu Nilowego''' (25° 38′ 11″ N 32° 35′ 31″ E), na południe od Luksoru, autostrada odgałęzia się na drogę bardziej zachodnią. Pomiędzy Luksorem a [[Karnak]]iem droga biegnie dalej na zachód i łączy się z autostradą nr 2 na współrzędnych {{Znacznik|Zjazd z autostrady do Luksoru|25.692778 |32.680850 |typ=transport}} 25° 41′ 34″ N 32° 40′ 51″ E. Przyjazd i wyjazd do [[Asuan]]u i [[Hurghada|Hurghady]] jest możliwy między 6:00 a 18:00 bez konwoju. W nocy wymagany jest konwój płatny. === Statkiem === [[Plik:Sudan Paddle Steamer on the Nile.jpg|thumb|Raz w tygodniu możesz podróżować luksusowo i stylowo parowcem Sudan.]] Luksor jest punktem początkowym lub końcowym rejsów po Nilu, głównie z lub do [[Asuan]]u, a rzadziej z lub do [[Kair]]u. Osoby pragnące podróżować w prawdziwym XIX-wiecznym stylu mogą to robić do dziś na parowcu kołowym „S/S Sudan”. Oferowane są również jednodniowe rejsy do [[Dendra|Dendery]] i [[Abydos]]. Rezerwacja '''rejsu''' jest również możliwa lokalnie. Oferują je zarówno hotele, jak i biura podróży. Inną opcją jest bezpośrednia negocjacja z kierownikami statków wycieczkowych lub recepcją, najlepiej rano, w celu uzyskania lepszej oferty, co jest szczególnie prawdopodobne w przypadku niedostatecznej liczby rezerwacji na statkach. Koszt noclegu w kabinie dwuosobowej wynosi około 60 dolarów na statku trzygwiazdkowym i około 80 dolarów na statku pięciogwiazdkowym (stan na 2023 rok). '''Feluki''' nie są dozwolone na trasie Luksor-[[Asuan]]. Można nimi podróżować tylko z [[Esna|Esny]] lub [[Edfu]]. Można bezpiecznie obniżyć cenę początkową o połowę. Podróż z [[Edfu]] kosztuje około 300 LE (stan na 2023). == Komunikacja == {{mapa|25.71288|32.62823|zoom=13|szerokość=550|wysokość=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}} === Aplikacje do zamawiania przejazdu === Uber nie działa w Luksorze, ale jego siostrzana aplikacja '''Careem''' już tak. Przyjmuje płatności kartą i nie musisz tłumaczyć celu podróży ani negocjować z kierowcą. InDrive również działa w Luksorze. === Rowerem === W Luksorze pełno jest wypożyczalni rowerów, a wiele hoteli również oferuje wynajem rowerów. Ceny wynajmu wynoszą maksymalnie około 5 USD (czerwiec 2025), w zależności od umiejętności negocjacyjnych, względnego popytu na rowery danego dnia oraz jakości danego roweru. Sprawdź opony i uważaj na pompowanie ich w ostatniej chwili, ponieważ mogą równie szybko spuścić powietrze. Często zdarza się, że zostaniesz poproszony o pozostawienie paszportu, prawa jazdy lub legitymacji studenckiej jako depozytu. Rowery można wypożyczyć zarówno na Wschodnim, jak i Zachodnim Brzegu Luksoru (ten drugi w pobliżu lokalnej przystani promowej), choć ceny mogą być nieco zawyżone na bardziej odizolowanym Zachodzie. Jeśli szukasz wysokiej jakości rowerów, holenderskie rowery (Gazelle/Batavus) znajdziesz w holenderskiej wypożyczalni rowerów przy Sheraton Street (Wschodni Brzeg), a na Zachodnim Brzegu w wypożyczalni rowerów Mohammed Setohe (5 minut spacerem od promu), która oferuje całkiem dobre i prawie nowe rowery górskie. Rowery można zabrać na pokład lokalnego promu (należy jednak zachować ostrożność), więc wypożycz rower na wschodnim brzegu, a następnie przetransportuj go samodzielnie. Obserwuj ruch uliczny w Egipcie, zanim zdecydujesz, czy chcesz tam jeździć rowerem. Wschodni brzeg to część metropolitalna, więc weź pod uwagę natężenie ruchu i tłumy, decydując się na jazdę rowerem po tej stronie. Zachodni brzeg natomiast jest znacznie bardziej wiejski i wielu turystów decyduje się na jazdę rowerem między polami, przemieszczając się między atrakcjami turystycznymi. W miejscach publicznych strażnicy będą próbowali przekonać Cię, abyś nie przypinał roweru, ponieważ będą go pilnować. Zrobią to bardzo dobrze, a następnie zażądają napiwku za przypięcie. Przypnij rower samodzielnie, aby uniknąć tego niepotrzebnego wydatku. === Motocyklem === Dla jeszcze bardziej odważnych, Luksor oferuje mnóstwo chińskich motocykli o pojemności około 150 cm³. Przy odpowiednich umiejętnościach targowania się, można upolować jeden za 50LE za godzinę, a nawet mniej, za dzień lub wieczór. Latem drogi wokół Zachodniego Brzegu są stosunkowo puste, a jazda motocyklem po ruinach i górach jest łatwa i efektywna. W sezonie poza sezonem wielu chętnych wypożyczy Ci własny motocykl w odpowiedniej cenie. Poproś o kask – inaczej go nie dostaniesz. === Taksówką === W Luksorze jest mnóstwo taksówek. Nie mają taksometrów, ale jeśli się postarasz, obowiązują aktualne stawki. Krótkie przejazdy w obrębie Luksoru kosztują od 15 do 25 LE (pierwsza oferta od taksówkarza będzie z pewnością wynosić 50 LE lub więcej). Podróż w obie strony na Zachodni Brzeg kosztuje około 100 LE. Hotel Sheraton Luxor Resort udostępnia listę aktualnych (zawyżonych) stawek taksówek z hotelu do różnych miejsc, które mogą być przydatne. === Minibusem === Minibusy to środek transportu mieszkańców Luksoru i najtańszy sposób poruszania się po mieście dla turystów lubiących przygody. Wszystkie mają ten sam kształt, więc łatwo je rozpoznać. Mają stałe trasy, a poszczególne trasy są oznaczone innym kolorem z boku minibusa. Nie ma jednak map tras, miejscowi zdają się je znać na pamięć. Wszystkie linie autobusowe zbiegają się na dworcu kolejowym. Zatrzymaj autobus, patrząc na niego, gdy się zbliża, i unieś rękę. Gdy autobus jest pełny, nie zatrzyma się (w autobusie jest około 14 miejsc siedzących). Możesz też wskoczyć, zająć wolne miejsce i przekazać kierowcy pieniądze, stałą opłatę 3,0 LE za osobę (stan na grudzień 2023) za przejazd (bez targowania się). Jeśli nie zapłacisz, siedząc w fotelu, kierowca założy, że nie znasz ceny i naliczy Ci 3,50 LE przy wysiadce. Wysiadanie jest możliwe w dowolnym momencie i wystarczy poprosić kierowcę o zatrzymanie się. === Łodzią === Podstawowym sposobem przemieszczania się między wschodnim a zachodnim brzegiem Luksoru jest skorzystanie z łodzi. Niebieski lokalny prom to bardzo podstawowa łódź łącząca wschodni i zachodni brzeg, która kosztuje 5 LE dla obcokrajowców (stan na marzec 2021). Wadą jest to, że prom odpływa tylko wtedy, gdy jest pełny lub gdy przypływa inny prom, więc podróż promem jest zazwyczaj wolniejsza, choć unika się targowania. Niemniej jednak w ciągu dnia promy odpływają wystarczająco często, aby nie tracić czasu. Taksówki są dostępne na terminalach promowych po obu stronach, a podróż trwa zaledwie kilka minut. Alternatywnie, można skorzystać z łodzi motorowych (często nazywanych „lunchami”), które zabiorą Cię na przejażdżkę, np. z hotelu Winter Palace do przystani promowej na wschodnim brzegu – stan na październik 2018.: 20 LE dla jednej lub dwóch osób w ciągu dnia lub 25 LE w nocy (prawdopodobnie zostaniesz poproszony o więcej, więc targowanie się jest wskazane). Jeśli płyniesz w górę lub w dół rzeki, np. Do Świątyni Karnak lub Muzeum Luksorskiego prawdopodobnie zapłacisz 30 LE lub więcej. Podczas spaceru wzdłuż rzeki dziesiątki właścicieli feluk zaoferują Ci również swoje usługi, aby Cię przewieźć na drugi brzeg, a zazwyczaj po drugiej stronie będzie czekał taksówkarz. === Calèche === Calèche, czyli powozy konne, są popularne na wschodnim brzegu i stanowią wspaniały sposób na zwiedzanie miasta, zwłaszcza nocą. Ceny różnią się w zależności od umiejętności targowania się, ale 20 LE za godzinę wydaje się powszechne. Jednak wiele organizacji zajmujących się prawami zwierząt odradza korzystanie z calèche ze względu na złe traktowanie koni. Nierzadko zdarza się, że woźnice biją swoje konie, a większość zachodnich turystów zauważy wiele wychudzonych i pokiereszowanych zwierząt. Nie oznacza to, że należy unikać wszystkich woźniców – niektórzy cieszą się dobrą reputacją. Wybierając, kieruj się zdrowym rozsądkiem. Uważaj, aby nie korzystać z usług tego samego woźnicy przez kilka dni z rzędu. Pod koniec może on dojść do wniosku, że w jakiś sposób zaniżył Ci opłatę za poprzednie przejazdy i zażądać znacznie więcej za rzeczy, które „nie były” wliczone w cenę, takie jak czekanie na wizytę w świątyni. Wszystkie zapłacone wcześniej pieniądze trafiały do szefa, a nic do woźnicy, napiwek za konia w pierwotnej cenie. Najlepiej jest korzystać z usług innego woźnicy podczas każdego kursu i nie rezerwować woźnicy, z którego usług korzystałeś już wcześniej, aby uniknąć takiego scenariusza, nawet jeśli na początku wydaje się on milszy niż większość. === Pieszo === W chłodniejszych porach dnia można również poruszać się pieszo po dzielnicy turystycznej, pod warunkiem dobrej orientacji w terenie. Aby uniknąć niechcianej uwagi, należy stale powtarzać słowa „no trouble” lub „laa, shukran”, co po arabsku oznacza „nie, dziękuję”. Należy również być przygotowanym na wezwanie policji turystycznej, jeśli ma się jakiekolwiek obawy o bezpieczeństwo. W pobliżu zazwyczaj znajduje się kilku policjantów, ponieważ mogą oni również nosić cywilne ubrania. Dobrą taktyką na uniknięcie kłopotów jest codzienne kupowanie egipskiej gazety (po arabsku) i noszenie jej przy sobie. Miejscowi założą, że znasz arabski (a zatem ich sztuczki) i dadzą ci spokój. Egipskie gazety kosztują około 1 LE. == Warto zobaczyć == === Corniche === [[Plik:Luxor New Corniche R01.jpg|thumb|Nowy Corniche w Luksorze]] Corniche między Luksorem a [[Karnak]]iem to przyjemne miejsce na spacer. W okolicy Świątyni Luksorskiej i Hotelu Winter Palace znajduje się czterometrowa ścieżka, wzdłuż której rosną drzewa i ławki. Metalowe ogrodzenie oddziela Corniche od Nilu. Poniżej Corniche znajdują się ulice handlowe i przystanie dla łodzi. Obszar na północ od Świątyni Luksorskiej, rozciągający się aż do [[Karnak]]u, został przebudowany. W tym celu zamknięto również drogę. Ścieżka biegnie teraz pomiędzy rozległymi terenami zielonymi z zadaszonymi drewnianymi ławkami i kamiennymi rzeźbami, a także ulicą handlową. === Świątynia Luksorska === [[Plik:Ramses II in Luxor Temple.jpg|thumb|Posąg Ramzesa II w Świątyni Luksorskiej]] * {{zobacz | name=Świątynia Luksorska | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.7 | long=32.639167 | wskazówki=معبد الأقصر‎, ​Maʿbad al-Uqṣur | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Świątynia tebańskiej triady Amona, Mut i Chonsu została w dużej mierze zbudowana za panowania Amenhotepa III (XVIII dynastia) i Ramzesa II (XIX dynastia). Wejście do świątyni znajduje się obecnie po jej wschodniej stronie, na północny wschód od Meczetu Abu al-Haggag. Otwarte codziennie od 6:00 do 21:00. Cena: 500 LE, dla studentów 250 LE (stan na listopad 2024). Bilety można opłacić wyłącznie kartą kredytową lub debetową (np. MasterCard lub Visa) lub zarezerwować online, co również wymaga użycia karty kredytowej. (25° 42′ 0″ N 32° 38′ 21″ E) }} :Przed pylonem wejściowym ze scenami bitewnymi Ramzesa II stoją obelisk i monumentalne posągi tego władcy. Do świątyni można dotrzeć z Świątyni Karnak aleją sfinksów. Za pylonem znajduje się dziedziniec Ramzesa II. Bezpośrednio po prawej stronie znajduje się barkowa świątynia, w której ponownie wykorzystano kolumny i architraw wcześniejszej budowli należącej do Hatszepsut i Totmesa III. Meczet Abūl-Haggāg wznosi się na kolumnach dziedzińca po lewej stronie. Na zachodniej tylnej ścianie dziedzińca znajduje się przedstawienie procesji Amona do jego świątyni. Dalej znajduje się Sala Kolumnowa z dwoma rzędami siedmiu 16-metrowych kolumn każdy, która została zbudowana za panowania Amenhotepa III. Jej dekoracja scenami z procesji podczas święta Opet miała miejsce za panowania Tutanchamona i Horemheba. Dalej znajduje się duży, otwarty dziedziniec Amenhotepa III. Przez salę kolumnową, z ośmioma kolumnami ustawionymi w czterech rzędach, dociera się do cesarskiego pokoju kultowego rzymskiego tetrarchy urzędującego w tym miejscu. Na wschodniej i południowej ścianie oraz w niszy, absydzie, znajdują się malowidła przedstawiające rzymskich żołnierzy, rzymskich dostojników i (czterech) tetrarchów, w tym cesarza Dioklecjana. Nadal obecne przypuszczenie, że ta sala jest kościołem, jest całkowicie fałszywe. Na obraz przedstawiający Ostatnią Wieczerzę, jak wyjaśniono po lewej stronie, byłoby po prostu zbyt wiele osób. Mały korytarz w absydzie prowadzi do Sali Czterech Kolumn, Sali Stołów Ofiarnych i Sanktuarium Łodzi Amona, rozbudowanego za czasów Aleksandra Wielkiego o dużą granitową kaplicę. Na wschód od Sali Czterech Kolumn znajduje się tzw. Sala Narodzin. W tych przedstawieniach panowanie Amenhotepa III legitymizowane jest jego boskim pochodzeniem, ponieważ on sam nie pochodził z głównej linii rodziny królewskiej. Chociaż jego ojcem był Totmes IV, jego matką była jedynie konkubina Mutemwia, która otrzymała tytuł królowej dopiero po wstąpieniu na tron Amenhotepa III. Stąd dociera się również do południowych pomieszczeń świątyni. :Na zachodnich ścianach zewnętrznych sali kolumnadowej i dziedzińca Ramzesa II przedstawiono liczne sceny batalistyczne. Na wschód od dziedzińca Amenhotepa III eksponowano fragmenty architektury pochodzące z okresu grecko-rzymskiego. === Aleja Sfinksów === [[Plik:Luxor Dromos R02.jpg|thumb|Aleja Sfinksów na północ od Świątyni Luksorskiej]] * {{zobacz | name=Aleja Sfinksów | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.702881 | long=32.642580 | wskazówki=طريق الكباش‎, Ṭarīq al-Kibāsch | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=zwana również طريق أبو الهول‎, czyli ''Ṭarīq Abū al-Haul/al-Hōl'', „Ulica Ojca Terroru”, łączy Świątynię Luksorską ze Świątynią Karnak na odcinku 2,7 km. Ta aleja, niegdyś ciągnąca się długimi odcinkami, została w ostatnich latach przebadana wykopaliskowo i archeologicznie. W tym celu zburzono kilka budynków, w tym miejsca kultu religijnego i pałac Tawfīqa Paszy Andraosa na północ od Świątyni Luksorskiej. W listopadzie 2021 roku aleja została otwarta jako muzeum na świeżym powietrzu. Można nią spacerować i jest łatwo widoczna z punktów widokowych lub skrzyżowań dróg. Po obu stronach alei ustawiono 1200 sfinksów, z których wiele zostało poważnie uszkodzonych przez współczesną zabudowę. W okolicy alei odkryto różne budynki, takie jak warsztaty i nilometr z czasów XXV dynastii. Południowy kraniec alei można łatwo zobaczyć podczas wizyty w Świątyni Luksorskiej. }} === Muzea === [[Plik:Luxor Museum 2010.jpg|thumb|Muzeum Luksorskie]] * {{zobacz | name=[https://egymonuments.com/locations/details/LuxorMuseum Muzeum Luksorskie] | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.707725 | long=32.644489 | wskazówki=متحف الأقصر‎, ​Matḥaf al-Uqṣur | telefon=+20 (0)95 238 0269, (0)95 237 0569 (Dyrektor) | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte w 1975 roku muzeum znajduje się w połowie drogi między centrum miasta a świątynią [[Karnak]], na Corniche el-Nil. Mieści ono wysokiej jakości kolekcję, w szczególności lokalne artefakty egipskie. Muzeum, podzielone obecnie na trzy sekcje, prezentuje swoją główną kolekcję, eksponaty z okresu od XII dynastii do okresu koptyjskiego. Druga sekcja w piwnicy poświęcona jest znaleziskom posągów z 1989 roku, pochodzących ze sejmu Świątyni Luksorskiej. Nowo wybudowane muzeum zostało otwarte 19 maja 2004 roku wystawą „Chwała Teb”, która zgłębia sukcesy starożytnej armii egipskiej w okresie Nowego Państwa. Eksponaty pochodzą z okresu od XVII do XIX dynastii i obejmują tzw. stelę Kamose oraz mumie Ahmose i prawdopodobnie Ramzesa I. Obie mumie zostały przywiezione do Luksoru z Kairu dwa miesiące wcześniej łodzią. Muzeum posiada również sklep z pamiątkami. Otwarte: codziennie od października do kwietnia w godzinach 9:00–13:00 i 16:00–21:00, od maja do września w godzinach 9:00–14:00 i 17:00–21:00. Cena: 400 LE, bilet studencki 200 LE, bilet fotograficzny 50 LE (bez lampy błyskowej), audioprzewodnik 50 LE (stan na listopad 2024). Za bilety można płacić wyłącznie kartą kredytową lub debetową (np. MasterCard lub Visa) lub rezerwować online, co również wymaga użycia karty kredytowej. (25° 42′ 27″ N 32° 38′ 41″ E) }} * {{zobacz | name=[https://egymonuments.gov.eg/en/museums/mummification-museum Muzeum Mumifikacji] | alt= |url= | email= | adres= | lat=25.708056 | long=32.644444 | wskazówki=متحف التحنيط‎, ​Matḥaf at-Taḥnīṭ | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum znajduje się poniżej Corniche el-Nil, u zbiegu ulicy Montaza. Oferuje tablice informacyjne oraz niewielką kolekcję figurek bóstw pogrzebowych, narzędzi i materiałów do balsamowania, urny kanopskie, uszebti, amulety, mumie zwierząt, kilka trumien, w tym Padiamuna, oraz mumię arcykapłana XXI dynastii Masaherty, ilustrującą praktykę mumifikacji. W muzeum znajduje się kawiarnia. Otwarte codziennie od października do kwietnia w godzinach 9:00-13:00 i 16:00-21:00 oraz od maja do września w godzinach 9:00-13:00 i 17:00-22:00. Cena: Wstęp: 220 LE, dla studentów: 110 LE (stan na listopad 2024), bilet fotograficzny: 50 LE (bez lampy błyskowej, stan na listopad 2019). Bilety można opłacić wyłącznie kartą kredytową lub debetową (np. MasterCard lub Visa) lub zarezerwować [https://egymonuments.com/locations/details/MummificationMuseumLuxor online], co również wymaga użycia karty kredytowej. (25° 42′ 10″ N 32° 38′ 24″ E) }} [[Plik:Luxor Heritage Center 01.JPG|thumb|Centrum Dziedzictwa Luksorskiego]] * {{zobacz | name=Biblioteka i Centrum Dziedzictwa Luksorskiego | alt= |url= | email= | adres=Karnak Temple St. | lat=25.710112 | long=32.649339 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W centrum kultury znajduje się biblioteka publiczna oraz sala, w której można obejrzeć 40-minutowy multimedialny pokaz panoramiczny „Culturama”, prezentujący historię Egiptu od czasów faraonów do czasów współczesnych. Rzadko odwiedzana „Culturama” wymaga wcześniejszej rezerwacji (tel. (0)122 907 6243) oraz dodatkowej opłaty. Otwarte codziennie z wyjątkiem wtorków w godzinach 10:00–22:00. Cena: Wstęp: 10 LE. (25° 42′ 36″ N 32° 38′ 57″ E) }} === Meczety === [[Plik:LuxorAbuHaggagEast2010.jpg|thumb|Wschodnia strona meczetu Abū-’l-Haggāg]] W północno-wschodniej części kompleksu świątynnego Luksoru, na pierwszym dziedzińcu, znajduje się niewielki {{Znacznik|Meczet Abu al-Haggāg|25.7|32.639444|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Meczet Abu al-Haggāg''' (25° 42′ 0″ N 32° 38′ 23″ E), مسجد أبي الحجاج الأقصري‎, ''Masǧid Abī al-Ḥaǧǧāǧ al-Uqṣurī'', w którym spoczywają szczątki miejscowego świętego o tym samym imieniu (zm. 642 AH = 1244 n.e.) oraz jego syna Ahmada. Jest to najważniejszy zabytek islamski w mieście. W rocznicę Abu al-Haggaga upamiętnia się go wielką procesją barki przez miasto, podobnie jak starożytni Egipcjanie czynili to z barką Amona. Do meczetu można wejść od strony wschodniej. Wchodzi się do pomieszczenia, w którym znajdują się cenotafy obu zmarłych oraz do przylegającego do niego od zachodu trójnawowego meczetu. Podczas ostatniej renowacji, zakończonej w 2009 roku, odkryto kilka kapiteli i architrawów z inskrypcjami faraońskimi. Minaret tego meczetu znajduje się na południowym zachodzie. [[Plik:LuxorCentralMosque.jpg|thumb|Meczet Ahmada Nagma]] {{Znacznik|Minaret Fatymidów|25.700044|32.639767|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Minaret''', المئذنة الفاطمية‎, ''al-Miʾdhana al-Fāṭimīya'', na północnym wschodzie meczetu nie należy do niego, ale został zbudowany wcześniej w okresie Fatymidów za panowania faktycznego regenta Badra el-Dżamalego († 1094), prawdopodobnie przed 474 AH, w 1081/1082, z cegieł mułowych. Minaret ma około 30 metrów wysokości i składa się z dwóch segmentów. Dolna część jest kwadratowa, ma około 4 metrów szerokości i zwęża się ku górze. Za tą dolną częścią znajduje się okrągła część wieży, również zwężająca się ku górze, która ma około 14 metrów wysokości i średnicę 3,2 metra u dołu. Okna znajdują się w pobliżu spiralnych schodów i na szczycie tej części wieży. Szczyt minaretu zwieńczony jest kopułą. Kilka metrów na północny wschód znajduje się {{Znacznik|Meczet Ahmada Nagma|25.700140|32.640890|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Meczet Ahmada Nagma''' مسجد أحمد النجم‎, ''Masǧid Aḥmad Naǧm''. Na północ od Centrum Konferencyjnego w Luksorze, w okolicy Corniche, znajduje się {{Znacznik|Meczet Es-Sayida Jusufa al-Haggagi|25.713321|32.648063|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Meczet Es-Sayida Jusufa al-Haggagi''' مسجد السيد يوسف الحجاجي‎. === Kościoły === [[Plik:LuxorMaryChurchOutside.jpg|thumb|Wejście do kościoła św. Marii]] [[Plik:LuxorChurchAntoniosOutside.jpg|thumb|Północna strona kościoła św. Antoniego]] Chrześcijaństwo było obecne w formie kościołów od swoich najdawniejszych czasów. Na przykład, pozostałości pięciu kościołów odnaleziono na terenie Świątyni Luksorskiej. Ruiny po zachodniej stronie świątyni, w szczególności, można badać do dziś. Poza tym, kościoły w Luksorze są nowsze. Po zachodniej stronie ulicy Karnak Temple St. można zidentyfikować trzy kościoły: {{Znacznik|katolicki kościół franciszkański Świętej Rodziny|25.702178|32.642655|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Katolicki kościół franciszkański Świętej Rodziny''' (‏كنيسة العائلة المقدسة‎), na południe od hotelu Emilio, do którego przylega szkoła misyjna; {{Znacznik|Kościół prezbiteriański reformowany|25.704872|32.644318|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''kościół prezbiteriański reformowany''' na skrzyżowaniu z ulicą Labib Habachi, który został później zburzony w celu oczyszczenia Alei Sfinksów; i {{Znacznik|Koptyjski kościół św. Marii|25.7055|32.6447|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''koptyjski kościół św. Marii''' (25° 42′ 20″ N 32° 38′ 41″ E), كنيسة السيدة العذراء‎, ''Kanīsat as-Saiyida al-ʿaḏrāʾ'', na skrzyżowaniu z ul. Tutanchamona. W przypadku tego drugiego kościoła, do trójnawowego kościoła halowego z ikonostasem po wschodniej stronie prowadzi dziedziniec. Na północ od dworca kolejowego budowana jest nowa, {{Znacznik|Katedra św. Michała Archanioła'|25.699778|32.646180|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''katedra św. Michała Archanioła''', كاتدرائية الملاك ميخائيل‎, ''Kātidrāʾīyat al-Malāk Mīchāʾīl''. Nieco ustronnie znajduje się {{Znacznik|Kościół św. Antoniego|25.6991|32.6476|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''kościół św. Antoniego''' (25° 41′ 57″ N 32° 38′ 51″ E), كنيسة القديس أنطونيوس‎, ''Kanīsat al-Qiddīs Anṭūniyūs'', w dzielnicy na wschód od linii kolejowej. Idź ulicą Yusif Hassan, mijając hotel Emilio, do przejazdu kolejowego. Zaraz za przejazdem skręć na północ i w trzecią boczną ulicę na wschód. Przez drewniane drzwi wchodzi się do trójnawowego wnętrza, po wschodniej stronie którego znajduje się ikonostas. Kościół nosi imię św. Antoniego Wielkiego (* ok. 251 w Kome (Środkowy Egipt), † 356 na górze Colzim nad Morzem Czerwonym), który żył jako pustelnik na Pustyni Zachodniej i jest uważany za pierwszego chrześcijańskiego mnicha. W wieku zaledwie 20 lat rozdał swój dobytek i odtąd żył w samotności. Mówi się, że św. Antoni pochował św. Pawła z Teb z pomocą dwóch lwów. Dalej na południe znajduje się {{Znacznik|Kościół św. Jerzego|25.689365|32.647065|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''kościół św. Jerzego''' (25° 41′ 22″ N 32° 38′ 50″ E), ‏كنيسة القديس مارجرجس‎, ''Kanīsat al-Qiddīs Mār Girgis''. === Historyczne hotele === [[Plik:Winter Palace Luxor front.jpg|thumb|Winter Palace Hotel]] W Luksorze znajdują się dwa wczesne, obecnie zabytkowe hotele. Pierwszym z nich jest (stary) '''Winter Palace Hotel''', لوكاندة ونتر بالاس‎, ''Lūkānda Winter Bālās'', z dużym ogrodem na Corniche, zbudowany w 1886 roku. Kolejnym hotelem jest '''Luxor Hotel''', położony na wschód od Świątyni Luksorskiej. Jest to najstarszy hotel w mieście, ale nie cieszy się taką sławą jak Hotel Pałac Zimowy. === Stare miasto === Szczególnie w północnej części Luksoru zachowały się fragmenty starego miasta i niektóre budynki z epoki kolonialnej. Jednak część z nich została już zburzona, aby oczyścić Aleję Sfinksów między świątyniami w Luksorze i Karnaku. == Aktywny wypoczynek == === Balony na ogrzane powietrze === [[Plik:ThebesBaloonRising.jpg|thumb|Start balonu na ogrzane powietrze]] Zachodni Brzeg Teb można zwiedzić, korzystając z jednej z najlepszych atrakcji: '''lotu balonem na ogrzane powietrze'''. Lot rozpoczyna się mniej więcej przed Świątynią Hatszepsut i trwa około 45 minut. Wiatr, który latem zazwyczaj wieje z północy, spycha balon na południe, przelatując nad Korną, Ramesseum, Medinet Habu i Malqatą. Lot kosztuje od 90 euro i obejmuje odbiór z hotelu oraz przeprawę przez Nil. W miesiącach zimowych wiatr często wieje z północnego zachodu, umożliwiając przelot nad Nilem i na południe od Luksoru. Start odbywa się wcześnie rano, około 6:00, kiedy teren nie jest jeszcze zbyt rozgrzany. Loty balonem na ogrzane powietrze w Egipcie są obecnie możliwe tylko w Luksorze. Po kilku wypadkach w latach 2006-2009 zaostrzono środki bezpieczeństwa. Jednak warunki, w jakich może dojść do lądowania, nie zawsze można przewidzieć. Dlatego najlepiej wybierać firmy z doświadczonymi pilotami. Loty mogą zostać odwołane, szczególnie przy silnym wietrze. Dla własnego bezpieczeństwa nie należy w takich momentach podróżować innymi operatorami. Obecność biura sprzedaży w hotelu niekoniecznie oznacza, że firma jest renomowana; oznacza to po prostu, że prawdopodobnie jest wypłacalna. Istnieje kilku lokalnych operatorów, często posiadających biura w hotelach. Firmy preferowane przez biura podróży to HodHod Soliman i Magic Horizon: * '''[https://hodhodsolimanballoons.com/ HodHod Soliman]''' (Hod-Hod Soliman), ul. Omara Alego (''boczna uliczka od strony Television St.''). Tel.: +20 (0)95 227 1116, (0)95 227 0116, tel. kom.: +20 (0)122 222 2811, (0)122 115 8593, faks: (0)95 227 1116, e-mail: info@hodhodsolimanballoons.com. Działa od 1993 roku i jest dobra, ale droga. Dysponuje ośmioma balonami w żółto-pomarańczowo-czerwono-zielone paski, mieszczącymi od 4 do 28 osób, z sześcioma pilotami. To prawdopodobnie jedyna firma bez wypadków. Rezerwacji można dokonać w biurze. Akceptowane są karty Mastercard i Visa. Ubezpieczenie kosztuje 100 000 dolarów na pasażera, z maksymalną kwotą 1,8 miliona dolarów. Nazwa firmy pochodzi od dudka, czyli po arabsku Hodhod. * '''[https://visitluxorinhotairballoon.com/ Magic Horizon]''', ul. Khaleda ibn el-Walida (''wschodnia strona ulicy, między ul. Sonesta St. George a Steigenberger Nile Palace''). Tel.: +20 (0)95 227 4060, (0)95 228 0455, Kom.: +20 (0)122 226 1697, (0)100 568 8439, Faks: +20 (0)95 227 6651, E-mail: booking@magichorizon.com. Działająca od 2002 roku firma oferuje dziesięć czerwonych balonów dla 6–30 osób, z trzema pilotami. Ubezpieczenie: 1,25 miliona funtów brytyjskich, maks. 75 000 funtów na pasażera. * '''Alaska Balloons, Luxor''', ul. Salah el Din (''skrzyżowanie z ul. Television''). Tel.: +20 (0)95 227 3777, (0)95 227 6651, Kom.: +20 (0)100 902 0299, (0)100 009 5888, (0)122 784 5190, Faks: +20 (0)95 227 7499, E-mail: bookingalaskaballoons@hotmail.com. Firma działa od 2005 roku. Pięć czerwonych balonów dla 6–30 osób. Akceptowane są płatności kartami kredytowymi (MasterCard, Visa). Suma ubezpieczenia wynosi 10 000 LE za wypadek i pasażera. * '''Salem Balloons''', ul. Omara Abd El Aziza 25, tel.: +20 (0)95 228 4681, (0)95 228 4682, tel. kom.: +20 (0)110 090 2001, (0)110 090 2002, faks: (0)95 228 4681. Firma założona w 2013 roku. Balony w żółto-pomarańczowo-czerwoną kratkę. * '''Dream Balloons''', ul. Ahmeda Shawkeya (''zjazd z ul. Television''). Tel.: +20 (0)95 227 5524, (0)95 228 3637, Kom.: +20 (0)100 404 9602, Faks: +20 (0)95 227 5524, E-mail: dream_balloons@yahoo.com. Firma działa od 2009 roku. 3 żółto-zielone balony w paski, 1 pilot. Informacje * '''[https://luxorballoons.com/ Luxor Balloons]''', Corniche St., Luxor. Kom.: +20 (0)106 075 7090, (0)100 480 9546, E-mail: info@luxorballoons.com. Firma, założona w 2018 roku, oferuje najlepsze ceny wśród firm balonowych i doskonałą obsługę. Firma posiada 3 balony. Rezerwacje online są przyjmowane od początku 2022 roku. === Wycieczki łodzią === [[Plik:Luxor Nile R02.jpg|thumb|Nil w pobliżu Luksoru]] [[Plik:Pied Kingfisher in Egypt.jpg|thumb|Zimorodek szary w pobliżu Luksoru]] Rejsy statkiem po Nilu można odbyć zarówno z Luksoru, jak i z Gazarat al-Ramla na zachodnim brzegu. Dostępne są zarówno motorówki, jak i feluki. Koszt wynosi około 40 LE za godzinę. Wycieczki organizowane przez hotele mogą być znacznie droższe. Jednym z celów podróży może być na przykład {{Znacznik|Wyspa Bananowa|25.682916318197687|32.622370980911356|typ=natura}}'''Wyspa Bananowa''' (25° 40′ 13″ N 32° 37′ 34″ E), położona na południe od Luksoru. Oferowane są również jednodniowe wycieczki motorówką do Świątyni Dendara. === Obserwowanie ptaków === Późne popołudnie można wykorzystać na obserwację ptaków w południowej części miasta. Do wysp na Nilu lub brzegów rzeki można dotrzeć motorówką, poruszając się najciszej, jak to możliwe. Można obserwować między innymi czaple, jaskółki, ibisy, nektarniki, zimorodki, lasówki i chruściele. === Kluby === * Publiczny {{Znacznik|Basen|25.688186 |32.631374 |typ=atrakcja}}'''basen''' z platformą do skoków, '''Klub Społeczno-Sportowy''', znajduje się na ulicy Sh. Khaled ibn al-Walid, pomiędzy hotelami Sonesta St. George i Meridien. Jest czynny codziennie od 9:00 do 19:00. Dwie godziny korzystania z basenu kosztują 10 LE dla obcokrajowców i 6 LE dla mieszkańców (stan na sierpień 2006). * Na północ i wschód od ulicy Sh. Khaled ibn al-Walid znajduje się {{Znacznik|El-Madina Club|25.689022 |32.635022 |typ=atrakcja}}'''El-Madina Club''' (25° 41′ 20″ N 32° 38′ 6″ E), ‏نادي المدينة المنورة‎, Nādī al-''Madīna al-Munauwira'', z niewielkim placem zabaw. * Na Corniche, na południe od hotelu Winter Palace, mieści się klub wioślarski {{Znacznik|Luxor Rowing Club|25.695906 |32.635446 |typ=atrakcja}}'''Luxor Rowing Club'''. == Praca == Turystyka jest główną gałęzią gospodarki miasta. Jednak w kompleksach hotelowych prawie nie ma pracowników zagranicznych. Obcokrajowcy to najczęściej przedsiębiorcy, często prowadzący firmy z branży hotelarskiej, nieruchomości i lotniczej we współpracy z egipskimi partnerami. Ponadto zagraniczne misje archeologiczne zatrudniają naukowców, doktorantów i studentów do prowadzenia wykopalisk w Luksorze i na Zachodnim Brzegu Teb. == Nauka == Od 2019 r. w mieście działa Luxor University (جامعة الأقصر), będący jedyną szkołą wyższą w Luksorze. Uczelnia kształci około 2700 studentów na 6 wydziałach: medycznym, artystycznym, turystycznym, informatycznym, lingwistycznym i historycznym. Studia są całkowicie darmowe, a uniwersytet funkcjonuje jako organizacja non-profit. Naukowcy mogą korzystać z biblioteki mieszczącej się pod adresem {{Znacznik|'''Chicago House'''|25.711436 |32.647054|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''Chicago House''', będącej filią Instytutu Orientalistycznego Uniwersytetu w Chicago. == Zakupy == W Luksorze są co najmniej dwa różne targowiska. Jeden znajduje się w klimatyzowanej hali, a sklepy znajdują się po obu jej stronach. Hala ta łączy dwie główne ulice. Starszy targ rozciąga się na kilka ulic w pobliżu świątyni w Luksorze. Spacer po nim to czysta przyjemność, ponieważ jest w większości przeznaczony dla pieszych i stanowi miłą odskocznię od konnych powozów na głównych ulicach. Targowisko naprawdę przypomina stary suk, a odwiedzający czuje się, jakby cofnęli się w czasie. Jest osłonięte drewnianą kratownicą, chroniącą ludzi przed słońcem. Wiele sklepów oferuje te same towary, więc mądry kupujący rozgląda się po okolicy i szuka najlepszej ceny. Często można się lepiej targować po odwiedzeniu kilku sklepów. Gdy znajdziesz sprzedawcę, który Ci odpowiada, usiądź, napij się herbaty i rozpocznij targowanie. Możesz poczuć się, jakbyś stawał się częścią rodziny. Kupno czegoś tak prostego jak bawełniana galabeja może zająć godziny, ponieważ przymierzasz niemal każdą galabeję w sklepie, a następnie przechodzisz do rzeczy, które – jak uważają sprzedawcy – mogą ci się przydać dla reszty rodziny. Kupowanie czegokolwiek może być bardzo frustrujące z powodu ciągłych targów, jeśli nie jesteś do tego przyzwyczajony. Ta sztuczka okazała się skuteczna: zazwyczaj pierwsza oferta ceny może być dziesięć, a nawet sto razy wyższa niż rozsądna cena. Najpierw zdecyduj, ile jesteś gotów zapłacić. Załóżmy, że w tym przykładzie jest to 20 funtów. Jeśli zapytasz o cenę, możesz otrzymać odpowiedź „120 funtów”. Teraz oferujesz 22 funty. Następnie możesz otrzymać ofertę na poziomie 110 funtów. Zamiast podwyższać cenę, zaczynasz ją obniżać, a Twoja nowa oferta wyniesie tylko 20 funtów (z góry ustalony limit cenowy). Jeśli targowanie się będzie kontynuowane, kontynuuj wycofywanie oferty. Sprzedawca szybko zrozumie, do czego zmierzasz i dostaniesz satysfakcjonującą cenę albo pozbędziesz się sprzedawcy. Nagabywanie na głównym suku w Luksorze jest tak uciążliwe, że spacer po nim to prawdziwy koszmar. Chęć kupienia czegokolwiek szybko znika, gdy dziesiątki mężczyzn próbują wszelkich możliwych chwytów. Na przykład: „Wyglądasz na szczęściarza”, „Wyglądasz na Egipcjanina”, „Zajrzyj do mojego sklepu, bez problemu” i zgadują twoją narodowość. Ale jeśli pójdziesz dalej prosto, trafisz na prawdziwy suk, gdzie miejscowi robią zakupy, a atmosfera całkowicie się zmienia. === Sklepy ogólnie === [[Plik:LuxorNewBazar.jpg|thumb|Nowy bazar turystyczny]] [[Plik:Luxor Souq R01.jpg|thumb|upright|Na suku w Luksorze]] * {{Znacznik|'''Savoy Mall'''|25.703611 |32.642778|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Savoy Mall''' (''مول سافوي‎, ​Mūl Sāvūi; na północny wschód od Świątyni Luksorskiej, na zachód od hotelu Queens Valley''). Centrum handlowe miało zastąpić restauracje i sklepy, które kiedyś znajdowały się na wschód od Świątyni Luksorskiej. Jest jednak dość odległe i mało znane. (25° 42′ 13″ N 32° 38′ 34″ E). * {{Znacznik|'''Nowy Bazar'''|25.700972 |32.642264|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Nowy Bazar''' (''na wschód od Świątyni Luksorskiej''). Ta ulica bazarowa znajduje się na wschód od ulicy Świątyni Karnak i biegnie do niej mniej więcej równolegle. Zaczyna się na skrzyżowaniu Shari' Mahatta (ulicy Dworcowej) i ulicy Świątyni Karnak. Ten nowo zaprojektowany bazar służy przede wszystkim turystom i zastępuje obszar bazaru na wschód od Świątyni Luksorskiej. (25° 42′ 4″ N 32° 38′ 32″ E) === Książki, pocztówki itp. === * {{Znacznik|'''Księgarnia Aboudi'''|25.698506 |32.640038|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Księgarnia Aboudi''', ul. Świątyni Karnak (''na wschód od Świątyni Luksorskiej''). Tel.: +20 (0)95 237 2390, tel. kom.: +20 (0)111 117 4764, e-mail: info@aboudi-bookstore.com. Firma istnieje od 1909 roku i zajmuje się głównie sprzedażą książek, pocztówek i podobnych artykułów. Oddział nadal znajduje się na południe od hotelu Steigenberger. (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 24″ E) * {{Znacznik|'''Gaddis & Co.'''|25.696302 |32.636341|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Gaddis & Co.''', Corniche el-Nile (''obok hotelu Winter Palace''). Tel.: +20 (0)95 237 2142. W sklepie można kupić pamiątki, książki, historyczne fotografie i biżuterię. Firma została założona w 1907 roku. (25° 41′ 47″ N 32° 38′ 11″ E) === Biżuteria itp. === * {{Znacznik|'''Edris Jewelry & Bazaar'''|25.696312 |32.635692|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Edris Jewelry & Bazaar''', Corniche el-Nile (''naprzeciwko hotelu Winter Palace, na północ od restauracji Rowing Club, przejście pod Corniche''). Tel.: +20 (0)95 236 9996, kom.: +20 (0)100 266 6640. Sprzedaż biżuterii. (25° 41′ 47″ N 32° 38′ 9″ E) * {{Znacznik|'''Gohar Gallery'''|25.706840 |32.645912|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Gohar Gallery''', ul. Świątyni Karnak Tel.: +20 (0)95 235 5866, (0)95 235 5877, (0)95 235 5899. (25° 42′ 24″ N 32° 38′ 45″ E) * {{Znacznik|'''Moses Jewellery'''|25.698768 |32.640772|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Moses Jewellery''', plac Abu el-Haggag. Telefon komórkowy: +20 (0)106 184 6795, e-mail: mosesluxor@yahoo.com. (25° 41′ 56″ N 32° 38′ 27″ E) * {{Znacznik|'''Radwan'''|25.686533 |32.631476|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Radwan''', ul. Khalid ibn el-Walid (25° 41′ 11″ N 32° 37′ 53″ E) === Rzemieślnictwo === * {{Znacznik|'''Aisha Handcrafts'''|25.702533 |32.643042|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Aisha Handcrafts''' (بازار عائشة, ''Bāzar ʿĀʾischa''), Sh. Youssef Hassan (''naprzeciwko wejścia do hotelu Emilio''). Rękodzieło beduińskie i orientalne. Otwarte: codziennie z wyjątkiem piątków, w godzinach 10:30–14:30 i 18:30–22:30. (25° 42′ 9″ N 32° 38′ 35″ E). * '''Centrum Fair Trade''', Luxor Outlet, ul. Świątyni Karnak (''na wschód za Świątynią Luksorską''). Tel.: +20 (0)95 236 0870, tel. kom.: +20 (0)100 034 7900, (0)100 659 0103, e-mail: FTC@EgyptFairTrade.org. Egipskie rękodzieło na sprzedaż. Otwarte: Codziennie od 9:00 do 22:30. * '''[https://www.habibagallery.com/ Galeria Rękodzieła i Bawełny Habiba]''', ul. Sidi Mahmoud (''El Souk, na południe od Sahaby Lane''). Tel.: +20 (0)95 235 7305, kom.: +20 (0)100 124 2026, e-mail: Habibaluxor@yahoo.com. Linda, właścicielka z Australii, wraz ze swoim personelem sprzedaje rękodzieło, takie jak tekstylia, wyroby z metalu i drewna, stroje beduińskie i torebki. === Artykuły spożywcze === * {{Znacznik|'''Arkwrights Gourmet Food'''|25.688708 |32.633702|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Arkwrights Gourmet Food''', ul. St. Joseph, Luksor. Tel.: +20 (0)95 228 2335, Kom.: +20 (0)109 984 8545, E-mail: yasserarkwrights@yahoo.com. Supermarket z europejskimi i brytyjskimi produktami spożywczymi. Nazwa jest nieco przesadzona. Otwarte: codziennie w godzinach 7:00–22:00. Akceptowane metody płatności: Maestro i Mastercard. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 1″ E) == Gastronomia == Luksor to raj dla wegetarian, pełen świeżych, sezonowych warzyw, takich jak pomidory i ogórki. Posiłek często rozpoczyna się od pity i mezze, takich jak ''baba ghanoush'' lub ''taboulé''. Danie główne może składać się z mięsa, drobiu lub potraw regionalnych, takich jak gołąb czy królik. (Aby uniknąć problemów żołądkowych, warto postawić na wołowinę). Jak w każdym turystycznym regionie Egiptu, znalezienie w miarę dobrze przyrządzonego jedzenia kuchni zachodniej nie stanowi problemu. Daniu głównemu mogą towarzyszyć produkty mleczne, takie jak jogurt lub ser ''gibna bayda'' (podobny do fety, ale bardziej kremowy). Na koniec, dostępnych jest wiele dobrych wegetariańskich deserów, choć niektóre mogą wydawać się zbyt słodkie dla zachodnich gustów. (Jeśli to możliwe, określ niski lub średni poziom słodkości). Chociaż kolacja jest często sycąca, może się okazać, że nie zaspokaja ona zapotrzebowania energetycznego zapracowanego turysty. Zaleca się zjedzenie obfitego śniadania, picie dużej ilości wody i częste podjadanie w ciągu dnia. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Restauracja Abu Ashraf & Kosheri'''|25.6975|32.643056|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Abu Ashraf & Kosheri''', ul. Mahatta (Dworcowa) (''południowa strona ul. Mahatta''). Tel.: +20 (0)95 237 5936, kom.: +20 (0)109 466 5067. Serwujemy pizze, sałatki, dania mięsne, kurczaka, dania koszerne, kanapki, napoje bezalkoholowe, kawę, herbatę i karkadiya. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: codziennie od 9:00 do 3:00. (25° 41′ 51″ N 32° 38′ 35″ E) * {{Znacznik|'''Abu Gad'''|25.698194|32.642472|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Abu Gad''' (مطعم أبو جاد‎), ul. Mahatta (''północna strona ul. Mahatta''). Tel.: +20 (0)111 114 1350. Restauracja i dania na wynos. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: codziennie w godzinach 9:00–15:00. (25° 41′ 54″ N 32° 38′ 33″ E) * {{Znacznik|'''Bondoq Restaurant'''|25.69860|32.64146|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Bondoq Restaurant''' (مطعم بندق‎), Mahatta St. (''południowa strona Mahatta St., obok poczty''). Tel.: +20 (0)114 104 0075. Restauracja i dania na wynos. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: 24/7. (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 29″ E) * {{Znacznik|'''Chez Omar (II)'''|25.702035|32.643766|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chez Omar (II)''', Midan Youssuf Hassan (druga przecznica na wschód od hotelu Emilio). Tel.: +20 (0)95 236 7678, kom.: +20 (0)122 282 0282, (0)122 533 2608. Restauracja oferuje zupy, sałatki, dania mięsne, desery i napoje bezalkoholowe. Specjalizuje się w kuchni egipskiej. Otwarte: codziennie w godzinach 9:00–15:00. (25° 42′ 7″ N 32° 38′ 38″ E) * {{Znacznik|'''Kam Thai'''|25.686740|32.635006|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Kam Thai''', ul. El-Madina, kom.: +20 (0)127 728 2490. Mała restauracja. Udogodnienia: bezpłatne Wi-Fi, kuchnia tajska. Otwarte: pon.–pt. 13:00–21:00. (25° 41′ 12″ N 32° 38′ 6″ E) ostatnia aktualizacja: kwiecień 2016 (informacje mogą być nieaktualne) informacje edytuj * {{Znacznik|'''KFC'''|25.684836|32.630339|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''KFC''' (مطعم حجاج كنتاكي‎, ''​Maṭʿam Haǧāǧ Kintākī; na południe od hotelu Isis''). Fast food z kurczakiem. Otwarte: codziennie 12:00–13:00. (25° 41′ 5″ N 32° 37′ 49″ E) * {{Znacznik|'''McDonald's'''|25.698611|32.64|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''McDonald's''', ul. Karnak (''na południe od skrzyżowania z Dworcową (ul. Mahatta)''). Otwarte: Codziennie 7:00–14:00, Śniadania 7:00–11:30. (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 24″ E) * {{Znacznik|'''New Om Hashem'''|25.702325|32.643948|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''New Om Hashem''' (مطعم نيو أم هاشم‎, ''​Maṭʿam Nyū Umm Hāschim''). Tel.: +20 (0)95 236 8906, Bezpłatny: (0)100 100 8390, (0)100 442 3645. Prosta, ale popularna restauracja serwująca dania kuchni egipskiej i grilla. Dostępne są również dania na wynos i z dowozem do domu. Menu arabskie i angielskie. Specjalność: kuchnia egipska. Otwarte: 24/7. (25° 42′ 8″ N 32° 38′ 38″ E) Na skrzyżowaniu ulic Mahatta i Karnak, na zachód od wejścia na bazar turystyczny, znajdują się stoisk/a z falafelem i ful. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''7 Days 7 Ways'''|25.684405|32.629829|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''7 Days 7 Ways''' (''pomiędzy hotelami Isis i Sheraton''). Tel.: +20 (0)95 236 6264, e-mail: info@7days-7ways.com. Restauracja i pub Royal Oak. Otwarte: codziennie od 15:00. (25° 41′ 4″ N 32° 37′ 47″ E) * {{Znacznik|'''A Taste of India'''|25.688631|32.633976|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''A Taste of India''', St. Joseph Hotel St., Luksor (''na wschód za hotelem St. Joseph''). Tel.: +20 (0)95 228 0892, kom.: +20 (0)109 373 2727. Restauracja indyjska prowadzona przez Brytyjczyka od 2001 roku. Kuchnia tandoori i międzynarodowa. Prawdopodobnie najlepsza restauracja indyjska w Luksorze. Otwarte: codziennie od 12:00 do 23:00. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 2″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja Aisha'''|25.687398|32.632785|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Aisha''', ul. El-Roda el-Sherifa. Tel. kom.: +20 (0)114 013 4059, (0)111 198 8337, (0)100 574 7068, e-mail: aisha.restaurant@gmail.com. Kuchnia egipska i europejska. Bezpłatne Wi-Fi. Dostępne dania na wynos. Otwarte codziennie od 12:00 do 22:00. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 58″ E) * {{Znacznik|'''Al-Sahaby Lane Restaurant & Aladin Café'''|25.701402|32.642269|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://nefertitihotel.com/sahabi.htm Al-Sahaby Lane Restaurant & Aladin Café]''' (مطعم حارة الصحابي‎, ''​Maṭʿām Ḥārat aṣ-Ṣaḥābī''), Al-Sahaby Lane, Luksor. Tel.: +20 (0)95 236 5509, +20 (0)95 225 6086, faks: +20 (0)95 225 6086, e-mail: info@nefertitihotel.com. Restauracja znajduje się w północnej części hotelu Nefertiti i oferuje dania kuchni egipskiej, międzynarodowej i wegetariańskiej. Otwarte: codziennie w godzinach 9:00–23:00. (25° 42′ 5″ N 32° 38′ 32″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja i kawiarnia Al-Soury'''|25.696848|32.635928|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja i kawiarnia Al-Soury''' (مطعم وكافتيريا السوري‎, ​''Maṭʿam wa-Kāfitīrīyā as-Sūrī'', ​Al-Soury al-Kababgy), Corniche el-Nile (''południowy kraniec Świątyni Luksorskiej, poniżej Corniche''). Tel.: +20 (0)95 235 7481, (0)95 235 7482, (0)95 237 7484, tel. kom.: +20 (0)100 536 7654, faks: +20 (0)95 235 7481. Restauracja i bar z miejscami siedzącymi do 500 osób bezpośrednio nad Nilem. W ofercie kuchni orientalnej i europejskiej znajdują się zupy, makarony, dania rybne i mięsne, w tym gołębie i kurczaki, również w zapiekankach, a także pizza, napoje gorące, napoje bezalkoholowe oraz alkohole, w tym wino. Personel nie włada wystarczająco językiem angielskim; wybór dań w menu jest znacznie większy niż w rzeczywistości, a niektórym daniom brakuje nawet soku z cytryny. Restauracja jest zazwyczaj odpowiednia dla grup, ale rzadko przyjmuje gości. Restauracja została zamknięta w marcu 2023 roku. Czynna codziennie od 9:00 do 23:00 (25° 41′ 48″ N 32° 38′ 9″ E). * {{Znacznik|'''Restauracja El-Kababgy'''|25.696863|32.636212|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://elkababgyluxor.com/ Restauracja El-Kababgy]''' (مطعم الكبابجي), Corniche el-Nil, Luksor (''przed Sofitel Winter Palace''). Komórka: +20 (0)101 111 5574, (0)109 124 7625. Restauracja z grillem serwująca dania kuchni arabskiej w bardzo dobrej lokalizacji. Jedzenie jest dobre, ale nie wyjątkowe. Otwarte: codziennie 11:00–24:00. (25° 41′ 49″ N 32° 38′ 10″ E) * '''Restauracja Green Palace''', ul. Karnak Temple (''w drodze na lotnisko''). Tel.: +20 (0)95 237 3594, Faks: +20 (0)95 235 7061. Pojemność: 300 osób, ale nie organizujemy przyjęć. Obiady i kolacje. Restauracja i bar, ale tylko lokalne alkohole. Dostępne dania a'la carte i bufet. Restauracja bez atmosfery. Otwarte: codziennie 8:00–23:00, lunch o 11:30, kolacja o 18:00. * {{Znacznik|'''Restauracja Jamboree'''|25.701170|32.642537|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Jamboree''', ul. El Souk, Midan el-Birka (''na skrzyżowaniu nowego bazaru i Sh. Sidi Mahmoud, na wschód od kawiarni Umm Kulthum''). Tel.: +20 (0)95 235 5827, Kom.: +20 (0)122 781 3149, (0)122 174 2574, (0)100 504 9082, E-mail: info@jamboreerestaurant.com. Kuchnia egipska i międzynarodowa, bar sałatkowy. Kilka restauracji, w tym taras na dachu. (25° 42′ 4″ N 32° 38′ 33″ E) * {{Znacznik|'''The Kings Head Pub & Restaurant'''|25.687654|32.632087|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Kings Head Pub & Restaurant''', Sh. Khaled ibn al-Walid (''naprzeciwko hoteli Steigenberger Nile Palace i Sonesta St. George, wejście obok biura Magic Horizon''). Tel.: +20 (0)95 228 0489, Kom.: +20 (0)106 510 2133, Faks: +20 (0)95 227 4810, E-mail: info@kingsheadluxor.com. Restauracja i bar w stylu angielskim na drugim piętrze oferują koktajle, drinki i napoje gorące. Dania obejmują zupy, sałatki, kanapki, dania gorące, pizzę, makarony, omlety, owoce morza i kuchnię indyjską. Rozrywka obejmuje bilard i rzutki. Dwa telewizory z płaskim ekranem pokazują mecze piłki nożnej i inne wydarzenia sportowe. Wi-Fi jest bezpłatne. Po dwóch dekadach działalności restauracja jest teraz na sprzedaż. Otwarte codziennie od 12:00 do północy. (25° 41′ 16″ N 32° 37′ 56″ E) * {{Znacznik|'''The Lantern Room Restaurant'''|25.687364|32.632940|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Lantern Room Restaurant''' (‏مطعم لانترن‎, ''​Maṭʿam Lāntirn'', ​The Lantern Restaurant), ul. El Roda el Sherifa (''na wschód od hotelu St. Joseph''). Tel.: +20 (0)95 236 1451, e-mail: Debbie@TheLanternroomluxor.com. Ta restauracja w stylu angielskim oferuje kanapki, omlety, burgery i pieczone ziemniaki na lunch. Wieczorem serwowane są dania kuchni egipskiej, mięsne, drobiowe, wegetariańskie, rybne, makarony, pizza i burgery. Zalecana jest rezerwacja stolika. Otwarte codziennie od 12:00 do 23:00. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 58″ E) * {{Znacznik|'''Murphy's Irish Bar, Restaurant and Basement Disco'''|25.687190|32.632581|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Murphy's Irish Bar, Restaurant and Basement Disco''', El Gawazat St., Luksor (''boczna uliczka na prawo od biura paszportowego, naprzeciwko hotelu Steigenberger Nile Palace''). Tel.: +20 (0)95 227 8112. Pub oferuje dania kuchni brytyjskiej i indyjskiej, a także makarony. Czynne codziennie od 17:00 do 2:00. (25° 41′ 14″ N 32° 37′ 57″ E) * {{Znacznik|'''New Bombay Restaurant'''|25.684280|32.629416|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''New Bombay Restaurant''', Sh. Khaled ibn al-Walid (''pomiędzy hotelami Isis i Sheraton''). E-mail: bombay_luxor@yahoo.com. Restauracja na drugim piętrze oferuje dania kuchni chińskiej i indyjskiej. Czynna codziennie od 10:00 do 20:30. (25° 41′ 3″ N 32° 37′ 46″ E) * {{Znacznik|'''Oasis Palace'''|25.704940|32.643862|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Oasis Palace''', ul. Dr. Labib Habashy, tel. kom.: +20 (0)127 941 6951. Serwujemy dania kuchni egipskiej, śródziemnomorskiej i brytyjsko-amerykańskiej. (25° 42′ 18″ N 32° 38′ 38″ E) * {{Znacznik|'''Pizza Roma.It'''|25.688519|32.634560|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizza Roma.It''', ul. St. Joseph Hotel (ul. El-Mahdi) (''zjedź z ul. Khaled ibn el-Walid''). tel. kom.: +20 (0)111 879 9559. Renomowana włoska restauracja serwująca pizzę i makarony. Prowadzona przez Włoszkę i Włocha-Egipcjanina. Alkoholu nie serwujemy, ale można go przynieść. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 5″ E) * {{Znacznik|'''Snack Time'''|25.698594|32.640311|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Snack Time''', Luxor Temple St. (''na północ od McDonald's''). Tel.: +20 (0)95 237 5405, (0)95 237 5407. To czteropiętrowe bistro i restauracja działają od 2007 roku. Oferuje bagietki, burgery, pizzę, makarony, panini, sałatki, dania mięsne, rybne i z kurczaka, krewetki, kalimari, kawę i koktajle mleczne. Dostępne jest menu dla dzieci. Wi-Fi jest bezpłatne. Na najwyższym piętrze znajduje się restauracja orientalna „The Roof”, która serwuje dania kuchni egipskiej i libańskiej oraz shishę. Restauracja jest czynna od 12:00 do 1:00. W niedziele i czwartki można posłuchać muzyki orientalnej na żywo. Z lokalu roztacza się piękny widok na Świątynię Luksorską i Zachodni Brzeg. Otwarte codziennie od 9:00 do 4:00 (25° 41′ 55″ N 32° 38′ 25″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja Snobs'''|25.687441|32.633482|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Snobs''' (مطعم سنوبس‎, ''​Maṭʿam Snōbs''), ul. Al Roda Al Sharifa, Luksor (''skręcając z ul. Khaled ibn al-Walid w rejonie Sonesta St. George''). Tel.: +20 (0)95 227 6156, kom.: +20 (0)100 280 2880. Restauracja na parterze oferuje dania kuchni bliskowschodniej, brytyjskiej i międzynarodowej, w tym zupy, sałatki, dania mięsne, kurczaka, ryby z Morza Czerwonego, pizzę, makarony, kawę, napoje bezalkoholowe i koktajle mleczne, ale bez alkoholu. Bezpłatne Wi-Fi. Otwarte codziennie od 15:00 do 23:00. (25° 41′ 15″ N 32° 38′ 1″ E) * {{Znacznik|'''Sofra Restaurant & Café'''|25.694952|32.642501|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sofra Restaurant & Café''' (مطعم سفرة‎, ''Maṭʿam Sufra''), Luksor, ul. Mohammeda Farida 90 (''dzielnica el-Manschiya, obok hotelu Oasis, około 600 metrów na południowy zachód od Świątyni Luksorskiej''). Tel.: +20 (0)95 235 9752, faks: +20 (0)95 235 9752, e-mail: info@sofra.com. Restauracja wewnętrzna i na dachu serwująca dania kuchni egipskiej w historycznym otoczeniu. Zimne i gorące przystawki, zupy, różnorodne dania główne, zazwyczaj przygotowywane w naczyniu żaroodpornym, oraz deser. Dania główne w cenie od 40 do 90 LE (stan na marzec 2016 r.). Dostępne są fajki wodne. Wi-Fi jest bezpłatne. W szczycie sezonu zaleca się rezerwację stolików na wieczór. Otwarte codziennie od 10:00 do północy. (25° 41′ 42″ N 32° 38′ 33″ E) * '''Restauracja Soltana''' (مطعم السلطانة‎, ''Maṭʿam as-Sulṭāna''), Luksor, ul. Television (''300 m od Placu Television''). Telefon komórkowy: +20 (0)100 314 1481. Kuchnia międzynarodowa, pizza, lody. * {{Znacznik|'''Sunrise Bar & Restaurant'''|25.687625|32.631991|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sunrise Bar & Restaurant'', ul. Khaled Ibn Al Walid (''w pobliżu hoteli Sonesta i Lotus''). Tel.: +20 (0)127 008 5503. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 55″ E) * {{Znacznik|'''Restauracja Tutti Frutti'''|25.688616|32.634126|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Tutti Frutti'''. Kawiarnia i bar z przekąskami z menu śniadaniowym. (25° 41′ 19″ N 32° 38′ 3″ E) === Ekskluzywnie === * '''Restauracja 1886''' (''w hotelu Winter Palace''). * {{Znacznik|'''Rowing Club'''|25.696027|32.635735|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rowing Club''', Crniche el-Nile. Otwarta w 2009 roku restauracja należy do Grupy Edris. Oferuje dania kuchni włoskiej, azjatyckiej i owoce morza. (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 9″ E) === Restauracje rybne === W Luksorze znajduje się kilka restauracji serwujących ryby. * '''Arous el-Bahr''' (‏مطعم عروس البحر‎, ​Maṭʿam ''ʿArūs al-Baḥr''), Nadi el-Madina St (''w pobliżu hotelu Amir''). * '''El-Hoot''' (‏مطعم الحوت, ​''Maṭʿam al-Ḥūt; w pobliżu Międzynarodowego Szpitala w Luksorze''). * {{Znacznik|'''Restauracja Royal Fish'''|25.692817|32.637500|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Royal Fish''' (‏مطعم رويال الاسماك‎, ''​Maṭʿam Rūyāl al-asmāk''), ulica El-Nugoum (''między ulicami El-Medina a ulicą Television''). Telefon komórkowy: +20 (0)100 126 0468. Chociaż menu jest dostępne tylko w języku arabskim i angielskim, na ścianie znajduje się duża tablica ze zdjęciami dostępnych gatunków ryb. Otwarte codziennie od 7:00 do północy. (25° 41′ 34″ N 32° 38′ 15″ E) W ofercie owoce morza obejmują krewetki, kalmary (''Sepia spp.'', Morze Czerwone), kalmary, krewetki (جمبري‎, ''Ǧambarī, Panaeus semisulcatus/ japonicus''), błyszczące skalary (شعور‎, Schuʿūr, ''Lethrinus nebulosu''s), barwena (بوري‎, ''Būrī, Liza subviridis'', Suez, Morze Śródziemne), granik jubilerski (بهار‎, ''Buhār, Cephalopholis miniata'', Morze Czerwone) i barwena (‏بربوني‎, ''Barbūnī, Cynoglossus makrolepidotus'', Aleksandria), sola (‏موسى‎, ''Mūsā'', Faiyum), okoń nilowy (‏بلطي, ''Bulṭī, Tilapia nilotica'', Asuan), tuńczyk (‏تونة, ''Tūna''), Jello Barracuda (‏مكرونة, ''Makrūna, Sphyraena jello''). === Kawiarnie === * '''Nubia National Coffee''', ul. El Souk. Ta kawiarnia, zaprojektowana w stylu prostego namiotu, oferuje kawę, herbatę i sziszę. Otwarte: przez cały dzień, codziennie. * {{Znacznik|'''Umm Kulthum Café'''|25.701286|32.642178|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Umm Kulthum Café''', ul. El Souk (''skrzyżowanie z Sh. Sidi Mahmoud''). (25° 42′ 5″ N 32° 38′ 32″ E) == Życie nocne == [[Plik:Flickr - archer10 (Dennis) - Egypt-12C-024.jpg|thumb|upright|Tancerz Tanura]] Z publicznym pijaństwem wiąże się pewna stygmatyzacja. Chociaż sami Egipcjanie czasami ignorują ten fakt, obcokrajowiec pijany w miejscu publicznym może wywrzeć złe wrażenie. Większość lokalnych pubów to zazwyczaj przepełnione testosteronem bary, w których samotni obcokrajowcy, a zwłaszcza samotne kobiety, mogą czuć się niekomfortowo. Jednak w Luksorze jest wiele miejsc, w których można kupić alkohol. Wiele restauracji, poza podstawowymi lokalami na ulicach, sprzedaje piwo typu lager i wino. Zazwyczaj można je rozpoznać po szyldach Stella na zewnątrz lub po tym, że piją w nich ludzie. Naprzeciwko świątyni, około 200 m na południe od głównego wejścia, znajdują się dwie restauracje na świeżym powietrzu, które serwują piwo typu lager Stella za 14 LE z podatkiem (stan na wrzesień 2011) oraz inne lokalne piwa i wina w dość rozsądnych cenach. O ich obecności świadczą ogromne szyldy Stella na zewnątrz. Jeśli nie możesz znaleźć dogodnego miejsca do serwowania alkoholu, warto zapytać personel hotelu o drogę. „Kafeteria” to eufemistyczne określenie pubu w Egipcie, a znalezienie pubu może być dość trudne, jeśli nie wiesz dokładnie, dokąd pójść. W pobliżu północnego krańca Świątyni Luksorskiej, nieco na prawo od ruchliwego skrzyżowania, znajduje się sklep wolnocłowy. W oknach ma plastikowe, przezroczyste okiennice, a na zewnątrz stoi strażnik. Jeśli zabierzesz paszport i udasz się tam w ciągu dwóch dni od przyjazdu do Egiptu, możesz kupić do trzech butelek mocnych alkoholi, piwa itp. w obniżonych cenach na osobę. Po dwóch dniach możesz kupić tylko egipskie odpowiedniki. Sprzedają tam również sprzęt elektryczny i zamykają o 22:00. Picie na ulicy lub w parkach, choć dość popularne wśród miejscowych, nie jest zalecane obcokrajowcom, ponieważ jest nielegalne, a alkohol w restauracjach i tak jest zazwyczaj wystarczająco tani. == Festiwale, imprezy == === Maulid Abu al-Hadżdżadża === Raz w roku, około dwa tygodnie przed rozpoczęciem miesiąca postu Ramadan, odbywa się 13-dniowy Mulid, święto upamiętniające urodziny Abu al-Haggaga. Kulminacją święta jest barwna, trwająca około dwóch dni procesja łodzią okrężną trasą od Świątyni Luksorskiej, na północ wzdłuż Corniche i z powrotem do Station Road. W procesji niesione są również groby zmarłych członków klanu, a zaraz za nimi ich męscy potomkowie. Każdego roku na te uroczystości przybywa około półtora miliona turystów z całego Egiptu. W 2025 roku procesja odbędzie się 13 lutego (1. Ramadan = 1 marca 2025 r.). Data ta jest co roku przesuwana o około jedenaście dni do przodu. W 2026 roku procesja odbędzie się około 2 lutego. === Inne imprezy === * '''[https://www.egyptianmarathon.com/ West Bank Marathon]''', koniec stycznia, początek lutego. * '''Festiwal Filmów Afrykańskich w Luksorze''', dwa dni w lutym lub marcu. * '''Festiwal Wiosny w Luksorze w Royal Valley Golf Club''', w kwietniu. Bilety w cenie około 100 funtów. == Noclegi == [[Plik:LuxorHotelsIbnWalidSt.jpg|thumb|Hotele przy ulicy Khaled Ibn el-Walid.]] Luksor oferuje '''niezwykle szeroki wybór opcji zakwaterowania''', od kempingów i hosteli, aż po luksusowe, pięciogwiazdkowe hotele, takie jak Old Winter Palace Hotel, który zachwyca przepychem i gościł zarówno gwiazdy filmowe, jak i głowy państw. Luksor charakteryzuje się prawdopodobnie największą sezonową zmiennością cen hoteli w Egipcie – niektóre hotele są nawet o 50% (lub więcej) tańsze poza sezonem (latem). Inne ceny pozostają bez zmian. Chociaż zdecydowana większość opcji zakwaterowania znajduje się na Wschodnim Brzegu, coraz więcej hoteli (i wciąż powstają nowe) znajduje się na spokojniejszym i odizolowanym Zachodnim Brzegu, w pobliżu grobowców i Doliny Królów. Dłuższy pobyt w okolicy może okazać się korzystny, jeśli zatrzymasz się na dłużej po obu stronach rzeki. Jeśli przyjeżdżasz do Luksoru pociągiem lub autobusem, '''uważaj''' na przesadnie przyjaznych, a czasem nachalnych '''naganiaczy hotelowych''', zwłaszcza na dworcu (to objaw zaciętej konkurencji między hotelami, zwłaszcza w godzinach szczytu). Pamiętaj, że nic im nie jesteś winien, ale otrzymują 25-40% prowizji za przekonanie Cię do pobytu w hotelu ich „kuzyna” lub „brata”, która jest następnie doliczana do Twojego rachunku. Zazwyczaj najlepiej jest zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem. Skorzystaj również z mapy lub taksówki, aby znaleźć hotel i zniechęcaj się do prób kierowania Cię do niego, ponieważ możesz trafić zupełnie gdzie indziej, licząc na to, że ulegniesz i zostaniesz tam, gdzie ostatecznie zaprowadził Cię Twój „przewodnik”. Kobiety podróżujące samotnie powinny zachować szczególną ostrożność, szukając taniego noclegu w Luksorze. Odnotowano kilka przypadków napaści seksualnych po tym, jak hotelowi naganiacze i personel podali kobietom drinki z domieszką alkoholu. Pierwszego ranka w Luksorze możesz zostać obudzony o świcie przez azan, czyli muzułmańskie wezwanie do modlitwy. Zwykle trwa ono 5-10 minut, a po kilku dniach będziesz spać w trakcie. === Kempingi === * Rezeiky Camp, patrz hotele 2-gwiazdkowe. === Oszczędnie === ==== Bez klasyfikacji ==== * * {{Znacznik|'''Bob Marley House Sherief Hotel'''|25.69425|32.638528|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Bob Marley House Sherief Hotel''', ul. Badr, Luksor (''od strony ul. Television''). Tel. kom.: +20 (0)100 441 6536, e-mail: mariasherifluxor@gmail.com. Prosty hotel z 15 pokojami, restauracją i tarasem na dachu. Wszystkie pokoje wyposażone są w dwa, trzy lub cztery łóżka, stół i wentylator; większość posiada również klimatyzację. Pokoje mają wspólną lub wewnętrzną łazienkę. Na tarasie na dachu znajduje się niewielka kuchnia. Recepcja jest czynna całą dobę. Obfite śniadanie serwowane jest przez cały dzień. Dostępne są usługi pralnicze. Dostępne są wycieczki. Do dyspozycji Gości jest bezpłatne Wi-Fi i komputery. Właściciel hotelu mówi pięcioma językami. Udogodnienia: bezpłatne Wi-Fi, usługi pralnicze. Akceptowane formy płatności: karta debetowa, karta kredytowa. (25° 41′ 39″ N 32° 38′ 19″ E) informacje edytuj * {{Znacznik|'''Nubian Oasis Hotel'''|25.693895|32.642747|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Nubian Oasis Hotel''' (فندق واحة النوبة‎‎, ​''Funduq Wāḥat an-Nūba''), ul. Mohammeda Farida, Luksor. Tel.: +20 (0)95 236 2671, kom.: +20 (0)100 696 9852, +20 (0)100 185 6907, e-mail: malakyasasoad@hotmail.com​ . Hotel oferuje 24 pokoje (jedno-, dwu- i trzyosobowe) z łazienkami i prysznicami. Do dyspozycji gości jest wspólna kuchnia, lodówka i pralka. Na dachu utworzono mały ogródek. (25° 41′ 38″ N 32° 38′ 34″ E) ==== Hotele 1-gwiazdkowe ==== * '''Hotel Anglo''', Plac Dworcowy. Tel.: +20 (0)95 238 1679, (0)95 238 2133, faks: +20 (0)95 238 1679. Hotel 1-gwiazdkowy z 22 pokojami dwuosobowymi. * '''Hotel El Moustafa''', ul. Television, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 4721, (0)95 238 6626, faks: +20 (0)95 237 4721. Hotel 1-gwiazdkowy z 20 pokojami dwuosobowymi. * '''Hotel Ramoza''', ul. Saad Zaghlul, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2270, (0)95 238 1670, faks: +20 (0)95 238 1670. Hotel 1-gwiazdkowy z 48 pokojami dwuosobowymi. Informacje edytuj * '''Hotel Saint Mina''', ul. Cleopatra, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 6568, (0)95 237 5409, faks: +20 (0)95 237 6568. Hotel 1-gwiazdkowy z 20 pokojami, głównie dwuosobowymi. * {{Znacznik|'''Hotel Venus'''|25.701905|32.643445|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venus''' (فندق ڨينوس‎, ​''Funduq Wīnūs''), ul. Youssefa Hassana, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2625, Kom.: +20 (0)122 799 3585, +20 (0)100 139 2808, E-mail: venushotelluxor@hotmail.com​ . Ten prosty, jednogwiazdkowy hotel z 21 (planowane 25) pokojami dwuosobowymi i trzyosobowymi na trzech piętrach znajduje się w centrum miasta, na północny wschód od Świątyni Luksorskiej, naprzeciwko restauracji Chez Omar. Większość pokoi posiada łazienkę, klimatyzację, wentylator, telefon i telewizor. Hotel posiada restaurację i ogród na dachu. Kuchnia w restauracji jest również dostępna dla gości. Dostępne jest bezpłatne Wi-Fi. Udogodnienia: ★, bezpłatne Wi-Fi. Akceptowane metody płatności: karta debetowa, karta kredytowa, PayPal, AliPay. (25° 42′ 7″ N 32° 38′ 36″ E) ==== Hotele 2-gwiazdkowe ==== * {{Znacznik|'''Hotel Horus'''|25.699773|32.641153|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Horus''', ul. Świątyni Karnak, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2165, faks: +20 (0)95 237 3447. Ten dwugwiazdkowy hotel oferuje 30 pokoi z łazienkami, klimatyzacją, telewizorem (na życzenie) i pralnią. Restauracja serwuje wyłącznie śniadania. Na każdym piętrze znajdują się trzy pokoje z widokiem na Nil, dwa z widokiem na południe, a pozostałe nie mają okien. Płatność tylko gotówką. Hotel został zamknięty w marcu 2023 r. (25° 41′ 59″ N 32° 38′ 28″ E) * {{Znacznik|'''Little Garden Hotel'''|25.692950|32.641215|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Little Garden Hotel''', ul. Radwan, przy ul. Television. Tel.: +20 (0)95 227 9090, kom.: +20 (0)106 760 6600, faks: +20 (0)95 227 8080, e-mail: littlegardenlxregy@hotmail.com. Hotel z małym ogrodem. (25° 41′ 35″ N 32° 38′ 28″ E) * {{Znacznik|'''Hotel Nefertiti'''|25.701397|32.642114|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://nefertitihotel.com/ Nefertiti Hotel]''' (فندق نفرتيتي‎, ''​Funduq Nefertītī''), Sahabi St., Luxor, ​‏ش حارة الصحابي ، الأقصر‎. (''na południe od Szkoły Franciszkańskiej''). Tel.: +20 (0)95 237 2386, +20 (0)100 032 9991, Faks: +20 (0)95 237 2386, E-mail: info@nefertitihotel.com (Informacje), booking@nefertitihotel.com (Rezerwacje). Ten 2-gwiazdkowy hotel oferuje 30 pokoi z łazienkami i klimatyzacją. Ceny wynoszą 25 USD (pokój jednoosobowy), 30 USD (pokój dwuosobowy), 39 USD (pokój trzyosobowy) i 46 USD (pokój rodzinny), wliczając śniadanie w formie bufetu (stan na grudzień 2021). Hotel oferuje taras na dachu, bezpłatne sejfy, salę bilardową, bezpłatne Wi-Fi oraz pralnię. Pokoje wyposażone są w czajnik do parzenia kawy i herbaty. W pobliżu znajduje się restauracja serwująca lunche i kolacje. Hotel cieszy się dużym zainteresowaniem, dlatego zaleca się wcześniejszą rezerwację. Rezerwacja na miejscu jest tańsza niż rezerwacja za pośrednictwem portali rezerwacyjnych. Udogodnienia: ★★, ★★★, bezpłatne Wi-Fi, 30 pokoi, pralnia. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. Akceptowane formy płatności: karta debetowa, karta kredytowa. (25° 42′ 5″ N 32° 38′ 32″ E) * '''New Radwan Hotel''', ul. Abdel Moneim El Adisy, tel.: +20 (0)95 238 5501, (0)95 238 5502, faks: +20 (0)95 238 5501. 2-gwiazdkowy hotel z 20 pokojami dwuosobowymi. * {{Znacznik|'''New St. Catherine Hotel'''|25.701929|32.644487|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''New St. Catherine Hotel''' (فندق نيو سانت كانرين‎, ''​Funduq Nyū Sānt Kātrīn''), ul. St. Catherine 2, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 4195, Kom.: +20 (0)122 474 0836, E-mail: info@newstcatherine.com. 2-gwiazdkowy hotel z 50 pokojami dwuosobowymi, restauracją i klubem nocnym. Pokoje wyposażone są w klimatyzację, telewizję satelitarną, lodówkę i łazienkę. (25° 42′ 7″ N 32° 38′ 40″ E) * {{Znacznik|'''Rezeiky Hotel and Camp'''|25.7111|32.6487|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Rezeiky Hotel and Camp''' (‏الرزيقي كامب وفندق‎, ''ar-Ruzaikī Kāmb wa-Funduq''), ul. Świątyni Karnak, Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 1334, Kom.: +20 (0)100 111 2990, (0)120 077 5549 (Elie), (0)122 282 7353 (Tony), Faks: +20 (0)95 238 1400, E-mail: info@rezeikycamp.com, rezeiky@gmail.com​ . Chrześcijański kemping i hotel z 28 pokojami dwuosobowymi, wejście od strony wschodniej. Kompleks obejmuje restaurację serwującą pełne posiłki (kuchnia egipska), salę konferencyjną dla 70 osób, basen, parking i miejsce na około 40 namiotów. Pojazdy z namiotami dachowymi można rozbić w cieniu. Jest publiczny prysznic dla gości namiotowych. Pokoje mają balkon, łazienkę w środku, niektóre z klimatyzacją, inne z wentylatorami i dwoma łóżkami; niektóre mają telewizor. Pokoje jedno- i dwuosobowe kosztują odpowiednio 15–25 i 25–35 dolarów, w zależności od udogodnień, w tym śniadania. Miejsce na namiot lub dwie osoby w samochodzie kosztują odpowiednio 7 i 18 dolarów (dopłata). Kemping bez śniadania (stan na marzec 2015 r.). Dostępne jest bezpłatne, szybkie Wi-Fi. Płatność gotówką (LE, €, $). Udogodnienia: ★★★, Wi-Fi płatne. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. Akceptowane formy płatności: karta debetowa, karta kredytowa. (25° 42′ 40″ N 32° 38′ 55″ E) === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Emilio Hotel'''|25.702707|32.643186|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.emiliotravel.com/hotel/ Emilio Hotel]''' (فندق إميليو‎, ​''Funduq Imīlyū'', ​New Emilio Hotel), ul. Youssefa Hassana, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 1601, +20 (0)95 237 1602, +20 (0)95 237 6666, Faks: +20 (0)95 237 0000, E-mail: emiliohotel@yahoo.com. Ten 3-gwiazdkowy hotel położony jest przy ruchliwej ulicy i oferuje 101 pokoi, w tym pokoje dwuosobowe, trzyosobowe i czteroosobowe. Pokoje wyposażone są w klimatyzację, lodówkę, telewizor, łazienkę i sejf. Ceny różnią się w sezonie letnim i zimowym, a latem są niższe. Główna restauracja znajduje się na parterze, a druga restauracja na dachu. Hotel dysponuje również basenem na dachu i pralnią. W piwnicy odbywają się dyskoteki. Raz w tygodniu organizowany jest występ folklorystyczny. Korzystanie z sejfu jest bezpłatne. Z restauracji na dachu, otwartej dla publiczności, roztacza się wspaniały widok na Świątynię Luksorską i Zachodni Brzeg. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen, pralnia. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 10″ N 32° 38′ 36″ E) * {{Znacznik|'''Gaddis Hotel'''|25.686586|32.63165|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gaddis Hotel''' (‏فندق قديس, ''​Funduq Qaddīs''), 3 Khaled ibn El Walid St., Luxor, 85954, ​٣ ش خالد بن الوليد ، الأقصر ، ٨٥٩٥٤ (''wschodnia strona ulicy''). Tel.: +20 (0)95 238 2838, Kom.: +20 (0)122 210 5456, Faks: +20 (0)95 238 2838, E-mail: gaddishotel@gmail.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel oferuje 55 pokoi z łazienką, telewizorem, telefonem międzynarodowym, klimatyzacją i balkonem. W hotelu znajdują się trzy restauracje (Bamboo Restaurant (bufet, a la carte), King Dude Restaurant (kuchnia egipska) i John & Johns (angielska restauracja i bar)), basen na dachu, fryzjer, sejfy i pralnia. Działają kluby nocne. Nie ma banku. Akceptowane są wszystkie karty MasterCard, Visa i AmEx. Klub nocny. Darmowe Wi-Fi. Udogodnienia: ★★★, darmowe Wi-Fi. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 41′ 12″ N 32° 37′ 54″ E) * {{Znacznik|'''Mara House'''|25.693262|32.650970|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://marahouseluxor.com/ Mara House]''', Salah Al Din Al Ayoubi St. Tel. kom.: +20 (0)102 224 3661, +353 86 893 6972 (Irlandia), e-mail: maraegypt@gmail.com. Butikowy hotel na południowo-wschodnich obrzeżach miasta, na wschód od linii kolejowej. Pokoje z sypialnią, salonem i łazienką są idealne dla rodzin. Dostępne jest szybkie, bezpłatne Wi-Fi. Właścicielka, Irlandka Mara Vaughan, pomaga swoim gościom w planowaniu wakacji i wycieczek, a także oczywiście w transporcie na dworzec kolejowy lub lotnisko i z powrotem. Szczegółowe informacje, takie jak ceny pokoi, można uzyskać e-mailem. Płatności można dokonać gotówką lub kartą kredytową. (25° 41′ 36″ N 32° 39′ 4″ E) * {{Znacznik|'''Merry Land Hotel'''|25.705597|32.643433|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://merrylandhotel.blogspot.com/ Merry Land Hotel]''' (''również Merryland Hotel''), ul. Labib Habashy, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 6903, (0)95 238 1746, faks: +20 (0)95 238 1746, e-mail: gameelgeorge@hotmail.com. 3-gwiazdkowy hotel z 32 pokojami dwuosobowymi, restauracją i ogrodem na dachu. (25° 42′ 20″ N 32° 38′ 36″ E) * {{Znacznik|'''New Pola Hotel'''|25.690833|32.633611|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''New Pola Hotel''' (فندق نيو بولا‎, ​''Funduq Nyū Būlā''), Sh. Khaled ibn al-Walid (''Wschodnia strona''). Tel.: +20 (0)95 236 5081, (0)95 236 5085, Kom.: +20 (0)100 700 0790, Faks: +20 (0)95 236 5085, (0)95 236 5083. Ten skromny, trzygwiazdkowy hotel oferuje 81 pokoi z klimatyzacją, łazienką, telewizorem, lodówką i międzynarodowym dostępem do telefonu. Niektóre pokoje urządzone są jak apartamenty z większym wyposażeniem. Akceptowane są karty MasterCard, Visa i AmEx. Do dyspozycji gości są dwie restauracje, basen na dachu i sala konferencyjna dla 200 osób. Hotel został zamknięty w grudniu 2021 r. Alternatywnie można skorzystać z hotelu St. Joseph. (25° 41′ 27″ N 32° 38′ 1″ E) * {{Znacznik|'''Philippe Hotel'''|25.705578|32.643642|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.philippeluxorhotel.com/ Philippe Hotel]''', ul. Dr. Labib Habashi, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 2284, +20 (0)95 237 3604, tel. kom.: +20 (0)100 233 8289, faks: +20 (0)95 238 0050, e-mail: info@philippeluxorhotel.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel, należący do grupy Sonesta, położony jest w cichej bocznej uliczce odchodzącej od ulicy Karnak Temple, na północ od Świątyni Luksorskiej. Oferuje 69 pokoi z klimatyzacją, telewizorem, łazienką i lodówką. 32 oryginalne, proste pokoje zostały odnowione w 2005 roku i obecnie stanowią pokoje typu Superior, wyposażone w nowe, wysokiej jakości meble. W łazience znajduje się jednak tylko prysznic. Zimowe ceny, ze śniadaniem, dla 37 pokoi standardowych wynoszą 30 USD (pokój jednoosobowy), 40 USD (pokój dwuosobowy) i 55 USD (pokój trzyosobowy). Latem ceny wynoszą odpowiednio 20, 25 i 30 USD. Wyższe ceny obowiązują w okresie Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Za pokoje superior dopłata wynosi 10–15 USD. Hotel posiada główną restaurację na parterze, a także bar, salę bilardową i basen na dachu. Akceptowane są karty Visa i Mastercard. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen, 69 pokoi. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 20″ N 32° 38′ 37″ E) * {{Znacznik|'''Queens Valley Hotel'''|25.702844|32.643389|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Queens Valley Hotel''' (‏فندق كوينز فالي‎), ul. Youssefa Hassana, Luksor (''róg ul. Świątyni Karnak''). Tel.: +20 (0)95 238 8611, +20 (0)95 238 1738, kom.: +20 (0)122 842 9357, faks: +20 (0)95 237 0085, e-mail: info@queensvalley.net​ . Otwarty w grudniu 2005 roku, ten nowy, niedokończony 3-gwiazdkowy hotel oferuje 58 pokoi, w tym trzy pokoje trzyosobowe, i znajduje się bezpośrednio na północ od Nowego Hotelu Emilio. Cztery najwyższe piętra nie zostały jeszcze ukończone do zimy 2021 roku. Przestronne pokoje z prostym umeblowaniem wyposażone są w cichą, centralną klimatyzację, łazienkę, telewizor, minibar i międzynarodowe połączenie telefoniczne. Po ukończeniu budowy hotel dąży do osiągnięcia (podstawowego) statusu 4 gwiazdek, choć ceny naturalnie wzrosną. W hotelu znajduje się restauracja, trzy bary, urokliwy basen na dachu, gabinet masażu i pralnia. Akceptowane są karty Visa i Mastercard. Hotel został zamknięty w marcu 2023 roku. Alternatywnie można skorzystać z hotelu Emilio. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 10″ N 32° 38′ 36″ E) * {{Znacznik|'''Royal House Hotel'''|25.688423|32.634915|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Royal House Hotel''' (فندق رويال هاوس‎, ​''Funduq Rūyāl Hāus''), ul. El Mahed El Dini (''od strony ul. Khaled Ibn El Walid''). Tel.: +20 (0)95 228 0077, Fax: +20 (0)95 227 0666, Email: info@royalhousehotel.net . Hotel 3-gwiazdkowy z 30 pokojami, w większości dwuosobowymi. * {{Znacznik|'''Shady Hotel Luxor'''|25.693625|32.639823|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://shadyhotelluxor.blogspot.com/ Shady Hotel Luxor]''' (''w pobliżu Vodafone''). Tel.: +20 (0)95 228 1262, +20 (0)95 228 1377, Kom.: +20 (0)114 560 1691, Faks: +20 (0)95 227 4859, E-mail: shady-hotel@hotmail.com​ . Ten trzygwiazdkowy hotel oferuje 50 pokoi (jedno-, dwu- i trzyosobowych) z łazienką, telewizorem, klimatyzacją, międzynarodowym dostępem telefonicznym i minibarem. Hotel oferuje basen ogrodowy, bezpłatne sejfy, restaurację, dwa bary, salę bilardową, ogród na dachu oraz bank (czynny od 8:00 do 15:00, w piątki od 9:00 do 11:00). Karty kredytowe nie są akceptowane. Ocena: ★★★. Akceptowane metody płatności: karta debetowa, karta kredytowa, PayPal. (25° 41′ 37″ N 32° 38′ 23″ E) * {{Znacznik|'''Hotel St. Joseph'''|25.688921|32.632753|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel St. Joseph''' (فندق شادي الاقصر‎, ​''Funduq Schādī al-Uqṣur''), ul. Khaleda ibn El Walida, Luksor (''wschodnia strona ulicy''). Tel.: +20 (0)95 238 1707, +20 (0)95 238 9732, +20 (0)95 238 9736, e-mail: Stjoseph2@hotmail.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel oferuje 75 pokoi jedno- i trzyosobowych wyposażonych w łazienkę, telewizor, telefon, minibar, klimatyzację i balkon. W hotelu znajduje się restauracja, basen na dachu, gabinet masażu i pralnia, ale nie ma banku. Akceptowane są karty MasterCard, Visa i AmEx. Palenie dozwolone jest tylko na balkonie lub w palarni. Wi-Fi jest bezpłatne. Udogodnienia: ★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen, pralnia. (25° 41′ 20″ N 32° 37′ 58″ E) * {{Znacznik|'''Sun Set Hotel'''|25.691898|32.635966|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Sun Set Hotel''' (''Sunset Hotel''), Ali ebn Ali Taleb St. Tel.: +20 (0)95 227 7542, (0)95 227 6936, (0)95 227 6939. (25° 41′ 31″ N 32° 38′ 10″ E) * {{Znacznik|'''Susanna Hotel'''|25.700967|32.641754|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Susanna Hotel''' (‏فندق سوزانا‎, ​''Funduq Sūzānnā''), 52 Karnak Temple St., Luxor, ​٥٢ ش معبد الكرنك الأقصر‎ (''na południe od hotelu Emilio, na północ od ulicy Souq''). Tel.: +20 (0)95 225 6912, +20 (0)95 225 6015, Kom.: +20 (0)114 134 9487, Faks: +20 (0)95 225 6904, E-mail: susannahotelluxor@hotmail.com​ . Ten 3-gwiazdkowy hotel został otwarty w czerwcu 2008 roku. 45 pokoi jedno-, dwu- i trzyosobowych wyposażonych jest w telewizor, telefon, lodówkę, oddzielną klimatyzację dla każdego pokoju, łazienkę z wanną i minibar. Pokoje z widokiem na Nil są droższe. Niektóre pokoje mają balkon. Okna są podwójnie przeszklone, dlatego są bardzo ciche. Hotel posiada taras na dachu, basen, bar i restaurację serwującą wszystkie posiłki. Brak dyskoteki. Akceptowane karty kredytowe (Mastercard, Visa). Udogodnienia: ★★★, płatne Wi-Fi, basen. (25° 42′ 4″ N 32° 38′ 30″ E) * {{Znacznik|'''Windsor Hotel'''|25.705893|32.643623|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Windsor Hotel''', Nefertiti St. (Labib Habashy St.). Tel.: +20 (0)95 237 2847, (0)95 238 5547, faks: +20 (0)95 237 3447, e-mail: mamdouhwindsorluxor@hotmail.com. 3-gwiazdkowy hotel ze 120 pokojami dwuosobowymi. (25° 42′ 21″ N 32° 38′ 37″ E) === Umiarkowanie === Pomimo swojej ceny, luksusowe hotele zazwyczaj nie oferują darmowego Wi-Fi w pokojach. Darmowe Wi-Fi jest standardem w wielu hotelach trzygwiazdkowych. ==== Hotele 4-gwiazdkowe ==== * {{Znacznik|'''Aracan Eatabe Luxor Hotel'''|25.704722|32.642778|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Aracan Eatabe Luxor Hotel''' (''dawniej El-Luxor Hotel, Accor Mercure Etap Luxor''), Corniche El Nile St., Luxor (''1 km na północ od Świątyni Luksorskiej''). Tel.: +20 (0)95 237 6215, kom.: +20 (0)120 482 9344 (WhatsApp), +20 (0)100 160 1395, +20 (0)100 160 1401, faks: +20 (0)95 237 4915, e-mail: rese.eatabe@aracanhotelsandresorts.com (rezerwacje), info@aracanhotelsandresorts.com. Ten 4-gwiazdkowy hotel, położony na północ od centrum miasta, oferuje 314 pokoi i osiem apartamentów, z których około 70% ma widok na Nil. Pokoje wyposażone są w minibar, telewizor, klimatyzację i międzynarodowy dostęp telefoniczny. Cena pokoju ze śniadaniem wynosi odpowiednio 106 USD i 120 USD za pokój jedno- i dwuosobowy z widokiem na Nil; podobne pokoje z widokiem na basen kosztują odpowiednio 80 USD i 94 USD. Ceny apartamentów wahają się od 282 USD do 382 USD (stan na sierpień 2006). Niektóre pokoje są przeznaczone dla niepalących, a niektóre są specjalnie przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Hotel oferuje również cztery restauracje, cztery bary, podgrzewany basen, kawiarenkę internetową, gabinety masażu, dwie sale konferencyjne dla 30 osób, bank, pralnię i lekarza, z którym można się skontaktować telefonicznie. Hotel organizuje codzienną dyskotekę, uważaną za najsłynniejszą w Luksorze. Ocena: ★★★★. Zameldowanie: 15:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 42′ 17″ N 32° 38′ 34″ E) * {{Znacznik|'''Iberotel Luxor'''|25.69447|32.63423|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.jazhotels.com/hoteldetail/14-egypt-luxor-iberotel-luxor Iberotel Luxor]''' (‏إيبروتيل الأقصر‎, ​''dawniej Novotel Luxor''), Khaled Ibn El Walid St., Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 0924, +20 (0)95 238 0925, +20 (0)95 238 0926, Faks: +20 (0)95 238 0972, +20 (0)95 238 1523, E-mail: rezerwacja.luxor@jazhotels.com (rezerwacja) ​ . Ten 4-gwiazdkowy hotel oferuje 185 pokoi z łazienką, minibarem, telefonem międzynarodowym, telewizorem i bezpłatnym Wi-Fi. Niektóre pokoje oferują widok na Nil. Pokoje są zgrupowane wokół świetlika. Oprócz głównej restauracji, hotel oferuje restaurację włoską i chińską, a także ogród z basenem. Akceptowane są karty kredytowe. Udogodnienia: ★★★★, bezpłatne Wi-Fi. (25° 41′ 40″ N 32° 38′ 3″ E) * {{Znacznik|'''Lotus Hotel'''|25.687702|32.631562|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Lotus Hotel''' (‏فندق اللوتس‎‎, ''Funduq al-Lūtis''), ul. Khaleda ibn El Walida, Luksor. Tel.: +20 (0)95 235 6617, +20 (0)95 235 6620, Fax: +20 (0)95 235 6619, Email: mohtdy777@hotmail.com​ . Ten bardzo prosty 4-gwiazdkowy hotel ma 58 pokoi, w tym 10 apartamentów i 8 pokoi trzyosobowych. Pokoje wyposażone są w minibar, telewizor i telefon (ale bez połączeń międzynarodowych). Niektóre pokoje mają bezpośredni widok na Nil, inne tylko częściowy. Płatność jest gotówką. Hotel oferuje basen, dwie restauracje, kawiarnię, kawiarenkę internetową i bardzo prosty klub zdrowia z masażami i podstawowym sprzętem do ćwiczeń. Dostępna jest wypożyczalnia rowerów. Udogodnienia: ★★★★, bezpłatne Wi-Fi. (25° 41′ 16″ N 32° 37′ 54″ E) * {{Znacznik|'''Pyramisa Hotel Luxor'''|25.686378|32.630789|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.pyramisahotels.com/luxor-home Pyramisa Hotel Luxor]''' (فندق بيراميزا إيزيس الأقصر‎, ''​Funduq Bīrāmīzā Īzīs al-Uqṣūr'', ​Pyramisa Isis Hotel), 1 Khaled Ibn Al Walid, Gazirat Al Awameyah, Luksor. Tel.: +20 (0)95 237 0100, +20 (0)95 237 3366, +20 (0)95 237 2750, faks: +20 (0)95 237 2923, e-mail: luxor@pyramisaegypt.com. Ten prosty, 5-gwiazdkowy hotel oferuje 480 pokoi z lodówkami (bez minibarów) i klimatyzacją. Oprócz głównej restauracji „Lotus” znajduje się tu restauracja włoska (otwarta w porze lunchu i kolacji) oraz restauracja chińska (otwarta tylko wieczorami). Hotel oferuje również posiłki dla dzieci i wegetarian. W hotelu znajdują się również dwa baseny (jeden ogrzewany, drugi nieogrzewany) z barem, dwie sale konferencyjne o łącznej pojemności 250 osób, centrum odnowy biologicznej (tylko masaże) oraz pralnia. Akceptowane są wyłącznie karty kredytowe Visa. W lobby dostępne jest bezpłatne Wi-Fi. Udogodnienia: ★★★★, 2 sale konferencyjne, 2 baseny, 480 pokoi, pralnia. Akceptowane metody płatności: VISA. (25° 41′ 11″ N 32° 37′ 51″ E) ==== Hotele 5-gwiazdkowe ==== {{Infobox|Najstarszy hotel w mieście|Thomas Cook rozpoczął organizację wycieczek zorganizowanych do Egiptu w 1869 roku, wynajmując dwa statki kołowe do celów turystycznych. 1 grudnia 1877 roku otworzył swój pierwszy hotel w Luksorze: Luxor Hotel. {{Znacznik|'''Luxor Hotel'''|25.697709|32.639807|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Luxor Hotel''' (‏فندق الأقصر‎, ​Funduq al-Uqṣur), ul. Świątyni Karnak, Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 0018, +20 (0)95 238 0017, faks: +20 (0)95 238 0018. Pięciogwiazdkowy hotel oferuje 82 pokoje oraz ogród z basenem. Niektóre pokoje posiadają balkony. Hotel państwowy przechodzi obecnie remont. ''W przyszłości będzie zarządzany przez brytyjską sieć hoteli Rocco Forte Collection''. Zamknięte: tymczasowo zamknięte. (25° 41′ 52″ N 32° 38′ 23″ E)}} [[Plik:Luxor Maritim Jolie Ville Hotel R02.jpg|thumb|Jolie Ville]] [[Plik:Luxor Sonesta 01.JPG|thumb|Sonesta St. George]] [[Plik:Luxor Steigenberger 01.JPG|thumb|Steigenberger Nile Palace]] * {{Znacznik|'''Four Seasons Hotel Luxor'''|25.6938|32.6344|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Four Seasons Hotel Luxor''' (فندق الفور سيزون بالأقصر), ul. Khaleda ibn El Walida, Luksor (''na południe od Iberotel Luxor''). Nowy, 5-gwiazdkowy ośrodek, zaprojektowany przez architektów Wimberly Allison Tong & Goo, którego otwarcie planowane jest na 2025 rok, będzie oferował 200 pokoi i apartamentów, wszystkie z widokiem na Nil, kilka restauracji i barów, kilka basenów, spa i centrum fitness oraz sale konferencyjne i eventowe. Ocena: ★★★★★. (25° 41′ 38″ N 32° 38′ 4″ E) * {{Znacznik|'''Jolie Ville Kings Island Luxor'''|25.664978|32.62074|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://jolievilleluxor.com/ Jolie Ville Kings Island Luxor]''' (''dawniej Maritim Jolie Ville Kings Island Luxor''), Kings Island, Luksor. Tel.: +20 (0)95 227 4855, Fax: +20 (0)95 237 4936, Email: reservation@jolievilleluxor.com (rezerwacja), info@jolievilleluxor.com (informacje). Położony na prywatnej wyspie, Kings Island lub Crocodile Island, ten 5-gwiazdkowy hotel znajduje się około czterech i pół kilometra na południowy zachód od Świątyni Luksorskiej i na południe od Banana Island. Kompleks bungalowów, położony na terenie dużego ogrodu, oferuje 650 pokoi, w tym pokoje Comfort i Deluxe z widokiem na ogród lub Nil, a także apartamenty Jolie, wszystkie wyposażone w telewizję satelitarną, sejf, lodówkę i łazienkę z prysznicem. Hotel oferuje salę bankietową, trzy baseny z oddzielnymi basenami dla dzieci, w tym basen bez krawędzi z wodospadem, restaurację główną i restaurację a la carte, trzy bary z przekąskami przy basenie, centrum biznesowe, sklepy i bank. Boisko do siatkówki i centrum fitness są wliczone w cenę; Korty tenisowe, sauna, łaźnia parowa i masaże są dostępne za opłatą. Dla dzieci (4-12 lat) rano i po południu dostępny jest anglojęzyczny „Miniklub” oraz plac zabaw. Opieka nad dziećmi jest dostępna za opłatą. Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi, parking, trzy baseny, bezpłatny parking. Zameldowanie: 14:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 39′ 54″ N 32° 37′ 15″ E) * {{Znacznik|'''Sofitel Winter Palace Luxor'''|25.6969|32.6365|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/1661/index.de.shtml Sofitel Winter Palace Luxor]''' (‏فندق وينتر بالاس‎), 17 Cornish El Nile St., Luxor 11432. Tel.: +20 (0)95 238 0422, +20 (0)95 238 0425, faks: +20 (0)95 237 4087, e-mail: H1661@sofitel.com. Ten 5-gwiazdkowy hotel, zbudowany w stylu XIX wieku, został otwarty w 1907 roku i oferuje 356 pokoi, różnorodne restauracje, salę konferencyjną, centrum biznesowe i basen. Najważniejszą restauracją jest „1886”. Pokoje Standard i Deluxe nie różnią się jakością, a jedynie rozmiarem. Za hotelem znajduje się duży ogród. Akceptowane są karty kredytowe. Udogodnienia: ★★★★★, Parking, Basen. Zameldowanie: 15:00. Wymeldowanie: 12:00. (25° 41′ 49″ N 32° 38′ 11″ E) :* {{Znacznik|'''Pavilion Winter Luxor'''|25.696723|32.638857|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://all.accor.com/hotel/1662/index.de.shtml Pavilion Winter Luxor]''', Corniche El Nile St., Luxor, ​ش كورنيش النيل ، الأقصر‎. Tel.: +20 (0)95 238 0425, Faks: +20 (0)95 237 4087, E-mail: h1661@accor.com​ . Pięciogwiazdkowy hotel w północno-wschodniej części kompleksu Pałacu Zimowego w Luksorze. Cechy: ★★★★★, Parking, Basen. Zameldowanie: 15:00 Wymeldowanie: 12:00. (25° 41′ 48″ N 32° 38′ 20″ E) * {{Znacznik|'''Sonesta St. George Hotel'''|25.68836|32.631851|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.sonesta.com/sonesta-hotels-resorts/egy/luxor/sonesta-st-george-hotel-luxor Sonesta St. George Hotel]''' (فندق سونستا سان جورج‎, ​''Funduq Sūnistā Sān Dschūrdsch''), ul. Khaled ibn El Walid, Luksor. Tel.: +20 (0)95 238 2575, faks: +20 (0)95 238 2571, +20 (0)95 238 2941, e-mail: reservation@sonestaluxor.com (rezerwacja). Ten 5-gwiazdkowy hotel jest jednym z najlepszych hoteli w centrum Luksoru. Oferuje 212 pokoi „standardowych”, ale tylko niewielka część z nich oferuje widok na Nil. Niektóre pokoje są połączone z sąsiednimi pokojami za pomocą drzwi łączących. 118 pokoi należy do „Royal Club” na piętrach 6–8, które są znacznie lepiej wyposażone (inne umeblowanie, sauna i elegancka toaleta). Dostęp do internetu przez telefon jest płatny. Wi-Fi jest dostępne w lobby, przy basenie oraz w pokojach „Royal Club”. Hotel oferuje stosunkowo niewielki basen z trawnikiem do opalania na pontonie na Nilu, trzy sale konferencyjne dla maksymalnie 60 osób, cztery restauracje (główną, orientalną, włoską i japońską), centrum biznesowe, kino plenerowe przy basenie, klub fitness z masażami, łaźnię parową, saunę i studio fitness, a także bank (czynny codziennie w godzinach 8:30–22:00). Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi, basen i pralnia. Cena: Ceny różnią się w zależności od sezonu zimowego i letniego. Akceptowane metody płatności: karty kredytowe. (25° 41′ 18″ N 32° 37′ 55″ E) * {{Znacznik|'''Steigenberger Nile Palace Luxor'''|25.687441|32.631433|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hrewards.com/de/steigenberger-nile-palace-luxor Steigenberger Nile Palace Luxor]''' (''dawniej Le Meridien Luxor Hotel'''), ul. Khaleda Ibn El Walida, Gazirat Al Awameyah, Luksor, 85111. Tel.: +20 (0)95 236 6999, faks: +20 (0)95 236 5666, e-mail: res.mgr@luxor-steigenberger.com (rezerwacja), fo@luxor-steigenberger.com. Ten prosty, 5-gwiazdkowy hotel oferuje 303 pokoje, w tym 8 apartamentów typu Junior Suite, 2 apartamenty dyplomatyczne i jeden apartament prezydencki, każdy z balkonem lub tarasem. Oprócz głównej restauracji, hotel oferuje również restaurację włoską, libańską i tajską, kawiarnię Arabesque Café przy basenie, klub fitness (siłownia, masaże), podgrzewany basen, fryzjer, pralnię i bank (czynne codziennie w godzinach 9:00–21:00). Na duże konferencje i wesela hotel dysponuje trzema salami konferencyjnymi i balowymi. Największa, „Nile Palace”, może pomieścić do 1000 osób. Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi, siłownia, 3 sale konferencyjne, basen, 303 pokoje, fryzjer i pralnia. Akceptowane metody płatności: VISA, Mastercard i American Express. (25° 41′ 15″ N 32° 37′ 53″ E) * {{Znacznik|'''Steigenberger Resort Achti'''|25.681944|32.627222|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hrewards.com/de/steigenberger-resort-achti-luxor Steigenberger Resort Achti]''' (''dawniej Achti Resort Luxor, Sheraton Luxor Resort''), Khaled Ibn El Waleed St., Al Awameya, Luxor 83951. Tel.: +20 (0)95 237 4544, +20 (0)95 237 4957, faks: +20 (0)95 237 4941, e-mail: info.achti@steigenberger.com​ . Pięciogwiazdkowy hotel położony jest na końcu ulicy Khalid ibn el-Walid, około trzech kilometrów na południowy zachód od Świątyni Luksorskiej. Oferuje 281 pokoi dwuosobowych w budynku głównym i bungalowach ogrodowych, dwa baseny z brodzikami dla dzieci, główną restaurację Karnak oraz dwie restauracje à la carte (indyjską (restauracja Agra) i włoską (La Mamma)), bar Sukkareya, bary przy basenie, jacuzzi, boisko do siatkówki, mini-krokiet i sklepy. Pokoje wyposażone są w klimatyzację, telewizor LCD, minibar oraz łazienkę z prysznicem i wanną. Goście mogą korzystać z bezpłatnego Wi-Fi. Sejfy dostępne są w recepcji. Oprócz pokoi Classic dostępnych jest 28 pokoi Superior, osiem apartamentów Junior Suite oraz po jednym apartamencie Royal i Presidential Suite. Za pokoje z widokiem na ogród i Nil obowiązują inne ceny. Udogodnienia: ★★★★★, bezpłatne Wi-Fi. (25° 40′ 55″ N 32° 37′ 38″ E) == Kontakt == Szczegółowe informacje o usługach telefonicznych, internetowych i pocztowych można znaleźć na stronach różnych dzielnic Luksoru – Luksor, jako główne miasto turystyczne, jest doskonale rozwinięty pod względem infrastruktury komunikacyjnej. Większość najlepszych punktów znajduje się w miejscu zamieszkania większości lokalnej ludności, na Wschodnim Brzegu Luksoru. Numer telefonu w Luksorze to +20 95 2xxx xxx, a na Zachodnim Brzegu +20 95 2060xxx. == Bezpieczeństwo == * '''Zachowaj czujność''' – dla osób, które nie korzystają z w pełni zorganizowanych wycieczek, naganiacze mogą sprawić, że zwiedzanie będzie bardzo frustrujące. (Chociaż zazwyczaj nie zapuszczają się do samych świątyń). Jednak w świątyniach trzeba zmagać się z rządowymi przewodnikami. Przewodnicy to prawdziwi pracownicy rządowi, ale jednocześnie '''niezwykle''' agresywni, jeśli chodzi o „oprowadzanie”, a następnie żądanie napiwku. Zasada jest prosta: jeśli ktoś coś pokazuje, niezależnie od czasu, będzie chciał napiwku. Warto dać niewielki napiwek z góry, prosząc o „samodzielne zwiedzanie”. * Mądrze jest wiedzieć, do którego miejsca i dokąd się udajesz, albo po prostu zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem. W przeciwnym razie będziesz musiał radzić sobie z naganiaczami na dworcu. * Ponieważ turystyka jest głównym źródłem dochodu w Luksorze i tak jest od wieków, wiele osób uczyniło z oszustwa sztukę. Powinieneś założyć, że każde stwierdzenie od kogoś, kto nagle się do ciebie odezwie, jest kłamstwem. Kilka starszych trików z książki: :* „Potrzebuję przetłumaczenia listu”, używany, aby zwabić Cię do sklepu :* „Potrzebuję listu do przyjaciela z Twojego kraju” (pokazują adres w Twoim kraju), ponownie używany, aby zwabić Cię do sklepu :* Fabryka alabastru. Znaczna część alabastru jest importowana i rzadko jest wytwarzana na miejscu. Zdecydowana większość innych kamieni, takich jak jadeit, jest importowana z [[Chiny|Chin]] i [[Indie|Indii]]. :* „Świątynia jest zamknięta” – sprawdź godziny otwarcia przed przyjazdem. Dowiedz się samodzielnie, czy coś jest otwarte, czy zamknięte, czy idziesz właściwą drogą. Zapytaj lokalnego, a nie taksówkarza ani kierowcę wozu strażackiego. Główne świątynie działają w tych samych godzinach i rzadko, jeśli w ogóle, są zamykane, ponieważ prace konserwatorskie/wykopaliska są prawie zawsze prowadzone w godzinach otwarcia, a tylko jeden obszar jest zamknięty. Grobowce w Dolinie Królów to inna sprawa, ale główna kasa biletowa przy wejściu ma tabliczkę informującą, które groby są otwarte, a które zamknięte w danym dniu. :* Muzeum Papirusów – to po prostu sklep z papirusami, niektóre są dobre, ale niektóre to tanie imitacje. :* Sprzedawca szalików – osoba sprzedająca zazwyczaj tylko jeden szalik będzie próbowała go użyć, aby ukryć ruchy dłoni, podczas gdy będzie Cię okradać. :* Zaczyna się od pytania: „Znam Cię ze statku wycieczkowego”. :* Zaczyna się od pytania: „Przepraszam, skąd jesteś?”. * '''Kobiety''' podróżujące bez towarzystwa powinny zachować szczególną ostrożność, szukając taniego noclegu. Odnotowano kilka przypadków napaści seksualnych po tym, jak hotelowi naganiacze i personel poczęstowali kobiety drinkami z domieszką alkoholu. Zawsze sprawdzaj swój pokój, aby upewnić się, że drzwi mają solidny zamek, którego nie da się otworzyć z zewnątrz, i sprawdź, czy nie ma w nim wizjerów (w niektórych miejscach takie rzeczy się zdarzają). Pracownicy niektórych sklepów okazjonalnie nękają lub obmacują kobiety, które nie podróżują z mężczyzną. Jeśli podróżujesz z mężczyzną, rozważ udawanie męża i żony, nawet jeśli nimi nie jesteście. To pozwoli uniknąć niektórych z tych problemów. * '''Sprzedawcy''' w Luksorze są znani z agresji i manipulacji. Jeśli nie chcesz dać się namówić na zakup czegokolwiek, rozsądnie jest całkowicie zignorować wszelkie próby nawiązania rozmowy przez miejscowego, niezależnie od tego, jak niewinne mogą się wydawać. W sklepach i na targu często używa się zwrotu „No Hassle” (Bez kłopotów), aby uniknąć niepożądanej uwagi. Jeśli chcesz być uprzejmy, warto również powiedzieć „Laa shukran”, co po arabsku oznacza „nie, dziękuję”. Uprzejmość ułatwi ci życie, ponieważ ludzie zapamiętają twoje niegrzeczne zachowanie i mogą później narobić więcej kłopotów. Jeśli problem będzie się powtarzał, zagroź wezwaniem policji turystycznej, używając zwrotu „Jesteś naciągaczem!”. * Na ulicy łatwiej jest udawać nieznajomość angielskiego: „Non Speakee Engleezee” i/lub „Non Parlee Arabee” wydają się najskuteczniejszym sposobem na okazanie, że nie jesteś zainteresowany ich ofertą. Ta technika może jednak przynieść odwrotny skutek, ponieważ większość Egipcjan mówi kilkoma językami, więc jeśli zostaniesz przyparty do muru, udawaj, że mówisz w jakimś niezrozumiałym języku, takim jak azerski lub osetyjski. Jeśli mówisz w nietypowym języku, takim jak perski, albański lub wschodnioeuropejski, upewnij się, że zaczynasz z nimi rozmawiać w tym języku. Jeśli nie mówisz, udawaj i rób to w ich obecności. To najszybszy i najłatwiejszy sposób na pozbycie się naganiaczy. W przeciwnym razie po prostu nie angażuj się w żadne rozmowy. :* W zależności od tego, jak Twój profil Cię postrzega, możesz zostać zapytany, czasami już kilka minut po wyjściu z hotelu, czy chcesz kupić narkotyki lub skorzystać z usług seksualnych. Pamiętaj, że prostytucja i zażywanie narkotyków nie są lekceważone przez władze. Osoby homoseksualne powinny zachować szczególną ostrożność, gdy otrzymują propozycję od osoby świadczącej usługi seksualne. Egipt ma udokumentowaną historię przypadków łapania gejów w pułapkach. == Zdrowie == === Ważne szpitale === * {{Znacznik|'''Luxor Public Hospital'''|25.708691 |32.645440 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Luxor Public Hospital''' (Luxor General Hospital). Tel.: +20 (0)95 237 2025. (25° 42′ 31″ N 32° 38′ 43″ O) * {{Znacznik|'''Luxor International Hospital'''|25.687673 |32.639866 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Luxor International Hospital''' (‏مستشفى الدولي‎, ​''Mustaschfā ad-Daulī''). Tel.: +20 (0)95 238 7192, (0)95 238 71923. (25° 41′ 16″ N 32° 38′ 24″ O) == Informacje turystyczne == W Luksorze znajdują się dwa biura informacji turystycznej. Nie należy jednak oczekiwać zbyt wielu informacji. * Główne {{Znacznik|'''Biuro informacji turystycznej'''|25.697110 |32.644308|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''biuro informacji turystycznej''' znajduje się w północno-zachodnim rogu placu przed dworcem od 2008 roku. Jest czynne codziennie od 8:00 do 20:00. Tel. i faks: (0)95 237 3294. Oddział na pobliskim dworcu kolejowym został zamknięty w 2013 roku. * Informacja turystyczna na lotnisku, tel.: (0)95 237 2306. Jest czynna codziennie przez całą dobę. === Konsulaty === W Luksorze działa kilku konsulów honorowych lub przedstawicieli. Prosimy pamiętać, że konsulowie ci obsługują wyłącznie obywateli tych krajów. * Z konsulem Francji, Marie-Christine Gerber, można skontaktować się pod numerem telefonu (0)100 574 1153. * Konsul Włoch, pan Ladíslav Otakar Skákal, ma swoje biuro w hotelu Sheraton, apartament nr 515. Można się z nim skontaktować telefonicznie pod numerem (0)95 237 4544, wew. 515, faksem pod numerem (0)95 237 4941 lub mailowo pod adresem viceconsolato.luxor@esteri.it. * Z konsulem Hiszpanii, panią Maricel Bea Pigrau, mieszczącym się przy ulicy Khaleda ibn el-Walida, za hotelem TuTotel, można się skontaktować telefonicznie pod numerami (0)95 227 0121, 227 2038, 228 2031 lub 227 0121. * Konsulem brytyjskim jest pan Ehab Gaddis, właściciel hotelu o tej samej nazwie, z którym można się skontaktować codziennie, z wyjątkiem piątków i sobót, w godzinach od 9:00 do 15:00, pod numerem (0)100 500 0119. === Ważni organizatorzy wycieczek === * '''Thomas Cook''', Corniche el-Nile. Tel.: +20 (0)95 237 2402, (0)95 237 2196, (0)95 237 6808, Kom.: +20 (0)100 166 0276, Faks: +20 (0)95 236 6574, E-mail: tcluxor@thomascook.com.eg. Firma, z siedzibą w Luksorze od 1869 roku, znajduje się tuż obok hotelu Winter Palace. Oferuje usługi bankowe i turystyczne, w tym loty balonem. Otwarte: codziennie w godzinach 8:00–20:00. === Władze ds. zabytków === * {{Znacznik|'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Faraońskich'''|25.707363 |32.645219|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Faraońskich''' (25° 42′ 27″ N 32° 38′ 43″ E) znajduje się na wschód od Muzeum Luksorskiego. * {{Znacznik|'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Koptyjskich i Islamskich'''|25.686278 |32.6375|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Urząd ds. Starożytności Zabytków Koptyjskich i Islamskich''' (25° 41′ 11″ N 32° 38′ 15″ E) znajduje się na południu miasta, w dzielnicy Hay el-Feiruz, na zachód od Szpitala Międzynarodowego. === Banki === * {{Znacznik|'''Bank of Alexandria'''|25.705786 |32.643106|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}{{Znacznik|'''Bank of Alexandria'''|25.684415 |32.630478|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank of Alexandria''', (1) Południowy kraniec ulicy Khaleda ibn el-Walida; (2) Ulica Dr. Labiba Habachi w pobliżu hotelu Philippe. (25° 42′ 21″ N 32° 38′ 35″ E) * {{Znacznik|'''Bank Misr'''|25.705361 |32.643884|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Bank Misr''', ulica Dr. Labiba Habachi (''na wschód od hotelu Philippe''). (25° 42′ 19″ N 32° 38′ 38″ E) * {{Znacznik|'''Banque du Caire'''|25.695780 |32.635848|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Banque du Caire''', Corniche (''naprzeciwko Klubu Wioślarskiego Luxor''). (25° 41′ 45″ N 32° 38′ 9″ E) * {{Znacznik|'''Nationalbank'''|25.696090 |32.636213|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Nationalbank''' (‏البنك الأهلي المصري‎, ​''al-Bank al-Ahlī al-Miṣrī'', ​Narodowy Bank Egiptu), Corniche (''na południe od hotelu Winter Palace''). (25° 41′ 46″ N 32° 38′ 10″ E) * {{Znacznik|'''HSBC'''|25.694838 |32.635043|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''HSBC''' (''północna strona Iberotelu''). (25° 41′ 41″ N 32° 38′ 6″ E) === Poczta === * {{Znacznik|'''Urząd pocztowy'''|25.698656 |32.641234|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Urząd pocztowy''' mieści się po południowej stronie ulicy El Mahatta (Dworcowa) na skrzyżowaniu z ulicą Luxor Temple St. === Przedłużenie wizy === * {{Znacznik|'''Biuro Paszportowe w Luksorze'''|25.6874722 |32.6319302|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Biuro Paszportowe w Luksorze''' (''na południe od centrum Luksoru, praktycznie naprzeciwko hotelu Isis''). Sobota-Czwartek, 8:00-16:00. Należy okazać paszport, 2 zdjęcia, kopie paszportu (wraz ze stemplami wjazdowymi) oraz uiścić opłatę w wysokości 1100 LE przed godziną 11:00. Paszport zostanie zwrócony około godziny 14:00 tego samego dnia. Czasami mogą zażądać dodatkowych dokumentów, takich jak notarialna umowa najmu, i wydłużyć czas oczekiwania nawet do miesiąca. W każdym razie, przedłużenie wizy jest o wiele łatwiejsze w tym biurze niż w Kairze; najłatwiej byłoby to zrobić w Hurghadzie. == Gdzie dalej == * '''[[Dendera]]''' — Luksor to dobra baza wypadowa do odwiedzenia tego miejsca, gdzie znajduje się fantastycznie zachowana świątynia Hathor z czasów dynastii Ptolemeuszów. Wiele hoteli organizuje jednodniowe wycieczki i nie trzeba w nich nocować, aby skorzystać z tych usług. Można tam jednak łatwo dojechać taksówką lub, jeszcze taniej, lokalnym pociągiem do [[Kina|Kiny]], a stamtąd taksówką. * Osoby dysponujące większą ilością czasu mogą dodać wizytę w '''świątyni Setiego I''' w '''[[Abydos]]''', gdzie znajdują się jedne z najwspanialszych dzieł sztuki w Egipcie. To długa podróż samochodem z Luksoru, ale można ją połączyć z jednodniową wycieczką do [[Dendra|Dendery]]. * Miasto jest również dobrym punktem wypadowym do dalszej podróży przez '''[[Górny Egipt|Górny Egipt]]''', a następnie do '''[[Asuan]]u''' i '''[[Abu Simbel]]'''. {{przewodnik}} {{Jest w|Egipt}} {{geo|25.6833|32.6500|zoom=12}} [[Kategoria:Egipt]] d8nlavntdqpw8l5emaoqoywltpxxobs 0 1839 158611 141372 2026-09-10T07:41:50Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Dania Południowa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 158611 wikitext text/x-wiki {{top-banner|przewodnik=tak}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Odense |widok = Odense_-_Sankt_Knuds_kirke_2005-07-16.jpeg |herb = Coat_of_arms_of_Odense.svg |mapa = Danmark - Odense1.jpg |państwo = [[Dania]] |region = [[Dania Południowa]] |powierzchnia = 79,3 |wysokość = 13 |lud = 182 400 |prefiks = (+45) 6 |kod pocztowy = 5000–5270 |www = https://www.odense.dk/ }} '''[https://www.visitodense.com/ Odense]''' to trzecie pod względem wielkości miasto [[Dania|Danii]] położone na [[Fionia|Fionii]], u ujścia do zatoki Odense Fjord. Jako trzecie co do wielkości miasto Danii, oferuje podróżnym mieszankę ekscytującego życia nocnego, pięknych krajobrazów ulicznych, wspaniałych sklepów i bogatego dziedzictwa kulturowego. [[Plik:Medieval building in Odense.jpg|thumb|right|Przykład wielu XV- i XVI-wiecznych budynków w Odense]] == Charakterystyka == Odense leży mniej więcej w centrum [[Fionia|Fionii]], która leży między większą wyspą [[Zelandia (wyspa)|Zelandii]] a [[Jutlandia|Półwyspem Jutlandzkim]]. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 988 w liście od niemieckiego cesarza Ottona III. Niektóre niedawne znaleziska archeologiczne wskazują, że osada istniała od czasów Wikingów. W tamtym czasie Odense było jednak tylko małym ośrodkiem kultu Odyna. W 1100 roku angielski klasztor św. Knuda został założony przez angielskich mnichów benedyktynów. Aż do połowy XVII wieku Odense cieszyło się pozycją jako główny ośrodek handlowy dla ludzi z okolicznych terenów. Z miasta eksportowano lokalne produkty i żywy inwentarz. Jednak wojna ze Szwecją w XVII wieku osłabiła gospodarkę miasta. Ten kryzys gospodarczy trwał do 1803 roku, kiedy otwarto kanał łączący Odense z cieśniną Kattegat. To szybko zmieniło Odense w miasto portowe, a przez następne 100 lat Odense szybko przekształciło się w nowoczesne miasto przemysłowe, jakim jest dzisiaj. Liczy około 178 000 osób (2018), co czyni go trzecim co do wielkości miastem w [[Dania|Danii]]. Odense jest także miejscem narodzin baśniowego pisarza Hansa Christiana Andersena, a miasto z dumą prezentuje jego pomniki, parady i zabytki. Andersen urodził się 2 kwietnia 1805 roku w maleńkim domku na Munkemøllestræde, całkiem blisko katedry. W ciągu swojego życia Andersen stworzył wiele słynnych bajek, które dziś są znane na całym świecie. Na przykład ''Mała Syrenka'', ''Brzydkie Kaczątko'' i ''Królowa Śniegu''. [[Plik:HCAOdense.jpg|thumb|right|Dom Hansa Christiana Andersena]] == Dojazd == === Samolotem === ==== Port lotniczy Odense ==== * {{Znacznik|Port lotniczy Odense|55.476667 |10.330833 |typ=transport}}'''[https://www.hca-airport.dk/ Lotnisko Hansa Christiana Andersena]''' ({{IATA|ODE}}). Małe lotnisko zostało ograniczone do obsługi okresowych lotów czarterowych dla operatorów zorganizowanych wakacji. Aby dostać się na taki lot, trzeba wykupić pakiet wakacyjny, który zaczyna się i kończy w Odense, więc jedynym praktycznym sposobem wykorzystania lotniska Odense jako punktu wejścia jest przyjazd prywatnym lotnictwem, posiadanie samolotu lub możliwość pozyskać usługi jednego. W przeciwnym razie dwa główne lotniska w kraju są lepszym wyborem, a nie są one tak daleko. ==== Lotnisko w Kopenhadze ==== Z {{Znacznik|Port lotniczy Kopenhaga|55.628611|12.646944|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Kopenhaga|lotniska w Kopenhadze]]''' ({{IATA|CPH}}) jedź pociągiem z lotniska bezpośrednio do Odense przez [[Kopenhaga|Kopenhagę]] lub jedź drogą E20 przez most Mały Belt (zwróć uwagę na opłaty drogowe na moście). ==== Port lotniczy Billund ==== Z {{Znacznik|Port lotniczy Billund|55.740278|9.151667|typ=transport}}'''lotniska Billund''' ({{IATA|BLL}}) jedź lokalnym autobusem do [[Kolding]] lub [[Vejle]], a stamtąd pociągiem do Odense. Pociągi odjeżdżają mniej więcej co 30 minut w ciągu dnia i co dwie godziny po godzinie 01:00. Cała podróż trwa około 90 minut. === Koleją === [[Plik:Odense station 2012.JPG|thumbnail|right|''Odense Banegård Centre'' („Odense Centrum Kolejowe”), główny dworzec kolejowy w mieście obsługujący pociągi dalekobieżne, obejmuje duży budynek mieszczący centrum handlowe]] [https://www.dsb.dk/en/ DSB] obsługuje pociągi z i do Odense. Z Odense można dojechać bezpośrednim pociągiem do wielu miast i miasteczek w całej Danii. Pociągi jeżdżą często i na ogół punktualnie. Ważne jest, aby mieć ważny bilet przed wejściem do pociągu, ponieważ na pokładzie nie można kupić biletów. Bilety do Odense najlepiej kupować bezpośrednio w [https://www.dsb.dk/en/ DSB]. Dla tych, którzy planują z wyprzedzeniem, możesz uzyskać dobrą ofertę z tak zwanymi biletami Orange i Orange Fri, które są dostępne tylko w Internecie. Pociągi na ogół oferują bardzo wygodne siedzenia i automaty z napojami na pokładzie. W przypadku dłuższych podróży zaleca się kupowanie posiłków i napojów przed wejściem do pociągu. Jeśli podróżujesz pierwszą klasą pociągami InterCity i InterCityLyn, w pociągu jest bezpłatna woda, kawa, herbata i przekąski. Podczas podróży w godzinach szczytu lub w przypadku podróży grupowych zaleca się (ale nie jest to obowiązkowe) rezerwację miejsc w pociągach InterCity i InterCityLyn. * {{Znacznik|Stacja Odense|55.401667|10.387222|typ=transport}}'''Stacja Odense''' ===Samochodem=== '''Odense''' leży w centrum wyspy Fionia (da. Fyn) i wielu Duńczyków błędnie uważa je za centrum Danii. Główna autostrada między wschodnią (Zelandia) i zachodnią (Jutlandia) Danią, E20, przebiega przez południowe przedmieścia miasta. Jeśli jedziesz z [[Niemcy|Niemiec]], te odgałęzienia autostrady z Niemiec (E45) zaraz za zjazdem Kolding Ø. Za przejazd przez most Duży Bełt ze Zelandii do Fionii pobierana jest opłata, koszt to 235 jr w jedną stronę. === Autobusem === Kremowe autobusy z [https://www.fynbus.dk/ FynBus] jeżdżą do Odense z miejsc na całej wyspie [[Fionia]], [[Fredericia]] w Jutlandii i Nykøbing na wyspie [[Falster]]. Autobusy regionalne przyjeżdżają do i odjeżdżają z Centrum Kolejowego Odense („Odense Banegård Centre”). Lokalne autobusy miejskie można rozpoznać po autobusach regionalnych po długości numeru linii. Dwucyfrowe linie numeryczne to autobusy miejskie, a trzycyfrowe to regionalne i międzymiastowe. Mapę i rozkład dostępnych linii autobusowych można znaleźć na stronie internetowej Fynbus, która jest częściowo dostępna w języku angielskim i niemieckim. === Jachtem === Miasto Odense zostało udostępnione jachtom dzięki budowie 7-kilometrowego kanału z fiordu Odense do starego portu. Jest kilka marin, jednak zaleca się, aby przed przybyciem upewnić się, że są w nich koje dla gości. Możesz także zacumować w marinach w [[Svendborg]], [[Faaborg]], [[Middelfart]] lub [[Kerteminde]], skąd należy dojechać pociągiem lub autobusem do Odense. ==Komunikacja== {{Mapa|55.3971|10.3872|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking}} === Pieszo === Do większości atrakcji, barów, restauracji i sklepów w Odense można łatwo dotrzeć pieszo. Wszystkie główne hotele i hostele w mieście znajdują się w centrum miasta lub na dworcach kolejowych. Z reguły wszystkie główne atrakcje w centrum są oddalone od siebie o 5 do 10 minut. Głównym wyjątkiem jest „Wioska Fionii” (Den Fynske Landsby), który znajduje się około 45 minut spacerem wzdłuż rzeki. Podobnie zoo znajduje się na tej samej trasie i znajduje się około 30 minut od centrum miasta. Obie te atrakcje są oznakowane na całej długości rzeki. === Rowerem === Odense słynie z dobrej infrastruktury rowerowej. Wzdłuż większości głównych dróg znajdują się ścieżki rowerowe, oprócz wielu podmiejskich ścieżek rowerowych oddzielonych od układu drogowego. Jeśli nie masz własnego roweru, firma [https://www.donkey.bike/ Donkey Republic] wypożycza rowery za pośrednictwem aplikacji === Taksówką === Taksówki są stosunkowo obfite w całym mieście, ale są dość drogie w porównaniu z lokalnymi autobusami. Obszary, w których zwykle jest duża liczba taksówek czekających na odebranie klientów, obejmują punkt odbioru taksówek na stacji kolejowej, poza centrum Rosengård oraz w Fisketorvet. W piątek lub sobotę w nocy taksówki można znaleźć w całym mieście. Nie możesz przywołać taksówki na ulicy. Możesz poprosić w barze / restauracji o wysłanie go po Ciebie, skorzystać z aplikacji firm taksówkarskich, strony internetowej lub zadzwonić do nich. Taksówki kosztują więcej w nocy. === Łodzią === [[Plik:Odense River Boat.jpg|thumb|250px|Łódź rzeczna Odense, z miasta do Wioski Fionii.]] Osoby zainteresowane bardziej relaksującą przerwą mogą zabrać łódkę rzeczną (Odense Åfart) z mostu w Munke Mose Park (Nyvestergade) do zoo i do lasu obok „Wioski Fionii”. Podróż, która trwa około 30 minut, to bardzo relaksujący sposób na zobaczenie rzeki Odense, duńskiej wsi w letni dzień. Czasami w miesiącach letnich na pokładach statków grają czasami zespoły jazzowe na żywo. W tym samym miejscu można również wypożyczyć łodzie wiosłowe i wiosłowe. === Autobusem === Autobusy Fynbus są dostępne w całym Odense i są dość częste. Prawie wszystkie autobusy miejskie przejeżdżają przez Centrum Kolejowe Odense („Odense Banegård Center"”) na swojej trasie. Wszystkie autobusy miejskie kosztują 23 kr za przejazdy po mieście lub 24 kr za przejazdy po przedmieściach, a także między miastem a przedmieściami. Dostępny jest bilet całodniowy za 40 kr. Możliwe jest również otrzymanie elektronicznej karty voucher, którą można obciążać pieniędzmi za podróż w Fionii. Możesz otrzymać tę kartę za zwrotną kaucją w wysokości 50 kr, a wycieczki po mieście i na przedmieściach z użyciem tej karty będą kosztować 10 kr. Bilety można również kupić online za pośrednictwem sklepu internetowego lub aplikacji FynBus.dk, w której podczas wakacji szkolnych można kupić specjalny bilet turystyczny w cenie 50 koron dla jednej osoby (osoba dorosła lub dziecko) lub 150 koron dla grupy 4 osób. Wewnętrzna linia autobusowa nr 10 jest bezpłatna; prowadzi tylko w krótkiej pętli po centrum miasta, co sprawia, że ​​jest przydatny jako szybki spacer po mieście. === Pociągiem === Pociąg regionalny z Odense do [[Svendborg]] ma kilka przystanków w rejonie Odense. Na przykład przystanek znajduje się w malowniczej okolicy Fruens Bøge, która jest stosunkowo blisko wioski Funen. Pociąg regionalny z Odense do [[Middelfart]] zatrzymuje się w Holmstrup, małej wiosce położonej na skrajnie zachodnim krańcu gminy Odense. ==Warto zobaczyć== [[Plik:Odense Rathaus und Dom.JPG|thumb|right|Ratusz i kościół św. Knuda]] * {{zobacz | name=Brandts Klædefabrik|alt= | url=https://brandts.dk/ | email= | adres=Brandts Torv 1 | lat=55.39595 | long=10.38051 | wskazówki= | telefon=+45 65 20 70 00 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Nd 10:00-17:00 (oprócz Czw 12:00-21:00). Centrum sztuki i kultury Odense. Zawiera dwa muzea; Duńskie Muzeum Mediów, które koncentruje się na wszystkich rodzajach mediów i ich historii oraz muzeum fotografii specjalizującej się w fotografii, w czterech dużych salach znajduje się również galeria ze zmieniającymi się wystawami. A także sklepy specjalistyczne, bibliotekę muzyczną, specjalistyczne kino, bary i pocztę }} * {{zobacz | name=Muzeum Hansa Christiana Andersena|alt= | url=https://hcandersensodense.dk/h-c-andersen-museum/?lang=en | email=museum@odense.dk | adres=Claus Bergs Gade 11 | lat=55.39953 | long=10.39188 | wskazówki= | telefon=+45 65 51 46 01 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum, które uhonoruje życie prawdopodobnie najsłynniejszego baśniopisarza na świecie, który urodził się i wychował w Odense, choć później wyjechał do Kopenhagi, aby podążać za swoim marzeniem o karierze w teatrze. Wiele z jego historii jest inspirowanych jego dzieciństwem w Odense - na dobre i na złe. }} * {{zobacz | name=Duńskie Muzeum Kolejnictwa|alt= | url=https://www.jernbanemuseet.dk/ | email=jbmuseum@dsb.dk | adres=Dannebrogsgade 24 | lat=55.40282 | long=10.38596 | wskazówki= | telefon=+45 66 13 66 30 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 10:00-16:00 (zamknięte 1 stycznia, 24, 25 i 31 grudnia). Muzeum poświęcone duńskim kolejom. Zawiera dziesiątki starych pociągów, wagonów i pamiątek kolejowych o powierzchni ponad 10 000 m². Znajduje się tu również duży widok na makiety kolejowe oraz miniaturowa kolejka do jeżdżenia i plac zabaw dla dzieci. W święta państwowe i podczas wakacji szkolnych muzeum organizuje również przejażdżki starymi zabytkowymi pociągami parowymi do różnych miejsc na Fionii - prosimy o wcześniejszy kontakt w celu ustalenia dat i rezerwacji. 48 kr, dzieci 5-13 20 kr, rodziny 120 kr (2 dorosłych i 3 dzieci). }} [[Plik:Egeskov2.jpg|thumb|Zamek Egeskov]] * {{zobacz | name=Zamek Egeskov |alt= | url=https://www.egeskov.dk/ | email= | adres=Egeskov Gade 3, Kværndrup | lat=55.1766 | long=10.4874 | wskazówki= | telefon=+45 62 27 10 16 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 10:00-17:00 (VI-VIII 10:00-20:00). Jeden z najlepiej zachowanych renesansowych zamków wodnych w Europie, datowany na 1554 rok, około 30 km na południe. Obecny właściciel, hrabia Ahlefeldt, dodał wiele funkcji, w tym labirynt, spacer wśród koron drzew i muzeum zabytkowych samochodów, muzeum zabawek, ogród kuchenny i wiele innych, a wszystko to w malowniczym parku. 175 DKK }} * {{zobacz | name=Dom Hansa Christiana Andersena |alt= | url=https://hcandersensodense.dk/h-c-andersens-birthplace/?lang=en | email=museum@odense.dk | adres=Hans Jensens Stræde 45 | lat=55.39866 | long=10.39060 | wskazówki= | telefon=+45 65 51 46 01 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To dom, w którym podobno urodził się Andersen (choć nigdy by tego nie potwierdził). Mały żółty narożny dom stał się ikoną Odense i być może najczęściej fotografowanym domem w mieście. }} * {{zobacz | name=Ogród Hansa Christiana Andersena |alt= | url= | email= | adres= | lat=55.3948 | long=10.3901 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Centrum miasta, za Saint Knuds Kirke. Ogród upamiętniający H.C. Andersena. Duże kompozycje kwiatowe, rzeka i lodziarnia sprawiają, że park ten jest idealnym miejscem na piknik. Do małych atrakcji parku należy pergola, „Mur Chiński” z posągiem Hansa Christiana Andersena, a nieopodal - w rzece - rzeźba papierowej łodzi (rekwizyt z jednej z bajek H.C. Andersena). }} * {{zobacz | name=Zoo w Odense |alt= | url=https://www.odensezoo.dk/en | email=odensezoo@odensezoo.dk | adres=Sdr. Boulevard 306 | lat=55.3780 | long=10.3713 | wskazówki= | telefon=+45 66 11 13 60 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-16:00 (lub 18:00 latem). Jedną z największych atrakcji turystycznych Danii jest zoo Odense, zajmujące prawie 4 hektary po obu stronach rzeki Odense. Oceanium, otwarte w 2001 roku, jest głównym spektaklem, w ramach którego odbyła się tournee po Ameryce Południowej, w tym imponująca ptaszarnia i kryty las deszczowy. Dzieci: 55 kr, dorośli: 110 kr, rodzina: (2 osoby dorosłe i 2 dzieci) 300 kr. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Knuda |alt= | url=https://www.odense-domkirke.dk/ | email=odensezoo@odensezoo.dk | adres=Klosterbakken 2 | lat=55.39539 | long=10.38898 | wskazówki=Obok ratusza | telefon=+45 66 12 03 92 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 09:00-16:00. Katedra w stylu gotyckim króla Kanuta Świętego, który został w pobliżu męczennikiem w 1086 roku. Jego grób i jego brata znajdują się w krypcie z wieloma innymi kamieniami pochówkowymi ówczesnych dostojników. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Galleri Galschiot |alt= | url= | email=aidoh@aidoh.dk | adres=Banevaenget 22 | lat=55.4199 | long=10.3628 | wskazówki= | telefon=+45 66184058 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pn-Pt 09:00-17:00, niedz 12:00-16:00. Galeria Galschiot to pracownia i muzeum rzeźbiarza Jensa Galschiota o powierzchni 2500 m². Miejsce to jest jednym z najbardziej spektakularnych i największych prywatnych warsztatów artystycznych w Danii. Miejsce to jest pełne atrakcji, a oprócz pracowni artysty znajduje się tu odlewnia brązu, sklep z galeriami, szkoły artystyczne, pracownia wikliny, studia telewizyjne, park rzeźb i 400-metrowa galeria sztuki. Darmowy. }} [[Plik:Brandts-Passage.jpg|thumb|Znak przy wejściu do obszaru Brandts w mieście.]] == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Munke Mose Snow.jpg|thumb|Park Munke Mose zimą.]] * {{Znacznik|Odense Golfklub|55.3559|10.4398|typ=atrakcja}}'''[https://www.odensegolfklub.dk/ Odense Golfklub]''', Hestehaven 200, ☏ +45 6595 9000. Codziennie 21:00-17:30. Zielone opłaty: od poniedziałku do czwartku 275 kr, w weekendy i święta 325 kr. Odense Golfklub nie akceptuje euro i zezwala na płatności kartą kredytową tylko w dni powszednie w godzinach 08:30-16:30. * {{Znacznik|Odense Go-Kart-Hal|55.39231|10.44228|typ=atrakcja}}'''[http://odensegokart.dk/ Odense Go-Kart-Hal]''', Cikorievej 32, ☏ +45 70 25 02 10, faks: +45 70 25 02 20, ✉ info@gokart-hal.dk. * '''[http://odensegokart.dk/ Orkiestra Symfoniczna w Odense (Odense Symfoniokester)]''', ☏ +45 66 12 44 80, faks: +45 65 91 00 47, ✉ orchestra@odensesymfoni.dk. * '''[https://aafart.dk/ Odense Aafart]'''. Odense Aafart ma statki wycieczkowe z obszaru rekreacyjnego Munke Mose w centrum miasta nad rzeką Odense z przystankami w zoo Odense i Fruens Bøge w pobliżu wioski Fionia. * '''[https://www.ob.dk/ Odense Boldklub]''', Bolbro. Odense ma jedną z najbardziej aktywnych scen kibiców w Danii i jeśli masz tyle szczęścia, że OB gra u siebie z FCK lub BIF, będziesz musiał iść na stadion i go obejrzeć. Jeśli chcesz się napić wśród innych fanów, udaj się do Sprogø do 6 godzin przed rozpoczęciem. Znajdziesz tu świetną atmosferę i śpiew [[Plik:Windmill, The Funen Village, ODense Denmark 021 21.JPG|thumb|right|Stary wiatrak w wiosce Funen.]] ==Praca== Znalezienie pracy w Danii może być trudne, chyba że masz już dość dobrą znajomość języka duńskiego. Jednak dla tych, którzy nie mówią językiem, można znaleźć pracę przy pisaniu gazet, pracy w kuchni lub zbieraniu szklanek w barach. * '''Fyens Distribution A / S''', Blangstedgårdvej 2, 5220 Odense SØ, Danmark., ☏ +45 65 45 56 22, numer bezpłatny: +45 80 60 90 90. Przed 07:30. dostarczanie gazet 130 kr. == Nauka == * '''Uniwersytet Południowej Danii''', Campusvej 55. * '''Szpital Uniwersytecki OUH w Odense''', Sd. Boulevard 29. ==Zakupy== * Odense Pilsner & Odense Classic z lokalnego browaru Albani. (Dostępne w sklepach i barach w całym mieście.) * Odense Marcipan (dostępne w supermarketach i sklepach ze słodyczami w całym mieście). ==Gastronomia== === Tanio === * {{Znacznik|'''Emils Hot House'''|55.39624 |10.38763 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.emilshothouse.dk/ Emils Hot House]''', Vestergade 17 (obok ratusza), ☏ +45 66 12 18 18. N-Ś 11:00-22:00, Cz-Sob 11:00-06:00. Burgery na wynos, pizza i hot dogi. 15-45 kr. * '''Happy Chicken''', Vestergade 17 (obok ratusza), ☏ +45 66 17 85 43. Cały dzień. Niedrogie chińskie jedzenie. Jakość nie jest tak dobra, jak w China Wox. 20-45 kr. * {{Znacznik|'''Cafe du Nord'''|55.39590 |10.38672 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe du Nord''', Vestergade 20 (w pobliżu ratusza), ☏ +45 66 11 92 11. Codziennie 09:00-21:00. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Cuckoo's Nest'''|55.39457 |10.38200 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://cuckoos.dk/ Cuckoo's Nest]''', Vestergade 73, ☏ +45 65915787. Pn-Śr 09:00:00, Cz-Sob 09:00-02:00, Niedz 10:00-24:00. Stylowa, ale spokojna kawiarnia-bar z przodu, z restauracją na dziedzińcu z tyłu. Nachos, hamburgery, sałatki, ryby i półmiski tapas. Dania główne 70-200 kr. * {{Znacznik|'''Restauracja Carlslund'''|55.36960 |10.37844 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Carlslund''', Fruens Bøge Skov 7 (dojazd pociągiem, autobusem lub statkiem wycieczkowym Odense Aafart po rzece), ☏ +45 65911125, ✉ kontakt@restaurant-carlslund.dk. N-W 12:00-23:00, Cz-Sob 12:00-00:00. Stary dom wiejski w lesie Fruens Bøge na przedmieściach Odense. Tradycyjne duńskie dania główne i Smørrebrød. Szczególnie słynie z tradycyjnego duńskiego omletu ze smażonym boczkiem, skórką wieprzową, pomidorem i szczypiorkiem podawanym z ciemnym chlebem żytnim i musztardą w cenie 130 kr za wszystko, co możesz zjeść. 70–250 kr. * {{Znacznik|'''Restauracja Hans Christian'''|55.3990 |10.3925 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://comwell.com/en/hoteller/comwell-h-c-andersen-odense/restaurant-and-parties Restauracja Hans Christian]''', Claus Bergsgade 7 (''w pobliżu dworca kolejowego Odense''). Menu restauracji obejmuje specjały kuchni francuskiej i duńskiej. 20 € === Drogo === * {{Znacznik|'''Den Gamle Kro'''|55.39730 |10.39189 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.dengamlekro.eu/ Den Gamle Kro]''', Overgade 23, ☏ +45 66 12 14 33, faks: +45 6617 8858, ✉ dengamlekro@city-hotel-odense.dk. Codziennie 11:00-23:00. Bez wątpienia jedna z najbardziej atrakcyjnych restauracji w kraju, w historycznym budynku z muru pruskiego, zbudowana jako zajazd w 1863 roku. Inspirowana francuskim stylem i serwująca tradycyjne duńskie jedzenie. Dania główne a la carte od 189 kr, 2-daniowe menu 297 kr, 5-daniowe menu 418 kr. * {{Znacznik|'''Sortebro Kro'''|55.36687 |10.38386 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sortebro Kro''', Sejerskovvej 20, ☏ +45 66 13 28 26, ✉ sortebro_kro@mail.tele.dk. Codziennie 12: 00-23: 00. XVIII-wieczny zajazd w pobliżu Den Fynske Landsby (Old Funen Village) Sejerskovej 20. Kuchnia duńska. A la carte od 215 kr, 3-daniowe menu 495 kr == Co do picia == [[Plik:BrandtsOdense.jpg|thumb|250px|Brands Klædefabrik]] Bary w Odense mają różne godziny otwarcia. Na przykład niektóre bary zamykane są codziennie około północy, podczas gdy inne pozostają otwarte do 05:00 lub nawet później. * '''[https://albani.dk/ Albani]''', Tværgade 2, ☏ +45 65 48 75 00, ✉ contact@royalunibrew.com. Lokalne piwo, głównie Odense Pilsner i Odense Classic. Browar został założony w 1859 roku. Nie podaje piwa. * '''Australian Bar (A-Bar)''', Brandts Passage. A-Bar jest popularny wśród studentów i młodych ludzi ze względu na niskie ceny. Jest szczególnie popularny wśród studentów z wymiany. Dowód tożsamości jest wymagany przy drzwiach. Drzwi: 45 kr, napoje: stosunkowo tanie. edytować * '''Birdies'''. * '''Boogies''', Nørregade (''niedaleko Ryan's Irish Pub''). Popularne wśród młodych ludzi i studentów, otwarte w większość wieczorów w dni powszednie. Latem jest otwarty dziedziniec z własnym barem. * '''[http://www.carlsens.dk/ Carlsens Kvarter]''', Hunderupvej 19, ☏ +45 63110110. Tradycyjny duński pub z przytulną duńską atmosferą. Szeroka gama piw duńskich i zagranicznych. W pobliżu Munke Mose i Teknisk Skole. * '''[https://www.facebook.com/Firtallet/ Christian Firtal]''', Vintapperstræde 31. Mały tradycyjny duński pub z przytulną duńską atmosferą. Szeroka gama piw duńskich i zagranicznych. edytować * '''[https://froggys.dk/ Froggys Café]''', Froggys Café, Vestergade 68, ☏ +4565907447, ✉ froggys@froggyscafe.dk. * '''Ryan´s of Odense,''' Fisketorvet 12, ☏ +45 65 91 53 00. godz. Ryan's to autentyczny, tradycyjny irlandzki pub, zaopatrzony w irlandzkie napoje i obsługiwany przez irlandzkich barmanów. Muzyka na żywo w każdy czwartek, piątek i sobotę od 23:00. edytować * '''[https://casinoodense.dk/ Kasyno Odense]''', Claus Bergs Gade 7, ☏ +45 6614 7810, ✉ info@casinoodense.dk. 19:00–04:00. American Roulette, Black Jack, Texas Hold Em Poker, terminale TouchBet Roulette, automaty do gry, Viking Stud Poker 60 kr Opłata za wejście ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== [[Plik:Altarpiece Odense Sankt Knut cathedral Denmark.jpg|thumb|Skrzydlaty gotycki ołtarz w kościele św. Knuda]] === Tanio === * {{Znacznik|'''Danhostel Odense City'''|55.40117 |10.38647|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.cityhostel.dk/ Danhostel Odense City]''', Østre Stationsvej 31 (sąsiaduje z głównym dworcem kolejowym), ☏ + 45-6311-0425, faks: + 45-6311-3520, ✉ info@cityhostel.dk. * {{Znacznik|'''Odense Danhostel Kragsbjerggaard'''|55.38511 |10.40792|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.cityhostel.dk/ Odense Danhostel Kragsbjerggaard]''', Kragsbjergvej 121, ☏ + 45-6613-0425, faks: + 45-6591-2863, ✉ odense@danhostel.dk. Jedyny hostel dworski w Danii. Cicha dzielnica mieszkaniowa, 2 km od centrum miasta. * {{Znacznik|'''Bed&Breakfast'''|55.37980 |10.38697|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Bed&Breakfast''', Engvej 9, ✉ susanhviid@mail.tele.dk. Ceny od 400 kr 2-osobowy pokój. * '''[https://www.odensebedandbreakfast.dk/ Odense Bed & Breakfast]''', Faaborgvej 434B / Lettebækvej 32, ☏ + 45-60919891, ✉ post@odensebedandb Breakfast.dk. Ładne i czyste pokoje. Blisko miasta, ale na wsi. Od 325 kr * {{Znacznik|'''Villa A Hotel'''|55.3922 |10.37868|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.villaa.dk/ Villa A Hotel]''', Kirkegaards Allé 17, ☏ +45-6612-8800, hotel@villaA.dk. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Mały hotel z 15 pokojami, przytulnym dziedzińcem i widokiem na park. Stacja ładowania samochodów i bezpłatny parking. 775 DKK. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Hotel Windsor'''|55.39837 |10.38293|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://millinghotels.dk/hoteller/hotel-windsor/ Hotel Windsor]''', Vindegade 45, ☏ +45 66 12 06 52, faks: + 45-6591-0023, ✉ windsor@millinghotels.dk. * {{Znacznik|'''First Grand Hotel'''|55.39710 |10.38469|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.firsthotels.dk/ First Grand Hotel]''', Jernbanegade 18 (po prawej stronie po wyjściu ze stacji kolejowej), ☏ + 45-66 11 71 71, faks: + 45-66 14 11 71, ✉ odense@firsthotels.dk. * {{Znacznik|'''Hotel Domir'''|55.39944 |10.38184|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://millinghotels.dk/hoteller/milling-hotel-mini-19/ Hotel Domir]''', Hans Tausens Gade 19 (5 minut pieszo do stacji kolejowej), ☏ +45 66121427, faks: + 45-6612-1314. Małe, ale jasne, dobrze wyposażone pokoje. Od 545 kr === Drogo === * {{Znacznik|'''Hotel Ansgar'''|55.39964|10.38169|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://millinghotels.dk/ Hotel Ansgar]''', Østre Stationsvej 32 (''400 m od Dworca Centralnego''), ☏ + 45-6611 9693, faks: + 45-6611 9675, ✉ ansgar@email.dk. Dość przestronne pokoje urządzone w tradycyjnym stylu. 600–900 kr. * {{Znacznik|'''City Hotel'''|55.39916 |10.39425|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.cityhotelnattergalen.dk/ City Hotel]''', Hans Mules Gade 5, ☏ + 45-6612-1258, faks: + 45-6612-9364, ✉ Recepcja@city-hotel-odense.dk. 570 kr i więcej. edytować * {{Znacznik|'''Andersen Hotel'''|55.39901 |10.39284|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://comwell.com/en/hoteller/comwell-h-c-andersen-odense Comwell H.C. Andersen Hotel]''', Claus Bergs Gade 7, ☏ +45 70 274 274. * {{Znacznik|'''Knudsens Gaard'''|55.38140 |10.39473|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://knudsensgaard.dk/ Knudsens Gaard]''', Hunderupgade 2, ☏ +45 63114311. Doskonałe, jeśli samochodem. Dzielnica mieszkaniowa, na głównych skrzyżowaniach poza miastem. 20-30 minut spacerem do centrum miasta. Dobra restauracja. Od 1100 kr. * {{Znacznik|'''Gl. Avernæs'''|55.19644 |9.99128|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gl. Avernæs''', Helnæsvej 9, ☏ +45 63 73 73 73. Trochę od Odense, blisko natury, w cichej i relaksującej okolicy. Od 980 kr ==Kontakt== W bibliotekach publicznych dostępne są bezpłatne hotspoty Wi-Fi i komputery podłączone do Internetu do użytku publicznego. Komputery mogą wymagać wcześniejszej rezerwacji. Na dworcu centralnym znajduje się również kawiarenka internetowa. To samo dotyczy większości kawiarni, w których dostęp do Internetu jest bezpłatny. * '''Biblioteka Centralna w Odense''', ☏ +65 66 13 13 72. ==Bezpieczeństwo== * Odense jest ogólnie bezpiecznym miastem dla odwiedzających, ale czasami dochodzi do przestępstw i przemocy, dlatego zaleca się ostrożność późno w nocy. Chociaż tak naprawdę nie ma powodu, aby turyści tam zapuszczali się, obszar Vollsmose jest niesławny w Danii z powodu przestępczości, problemów społecznych i niedawnego przypadku terroryzmu. Problemy są jednak mocno wyolbrzymione przez media i okaże się, że obszar Vollsmose nie jest bardziej niebezpieczny niż większość miejsc. * '''Lokalna policja''', Hans Mules Gade 1-3, ☏ +45 66 14 14 48. ==Informacje turystyczne== Mapy Odense można kupić w dwóch sklepach na stacji kolejowej za 10 kr. Podobnie w całym mieście znajdują się mapy dla zwiedzających. Większość bankomatów w Odense jest zamknięta między 02:00 a 06:00. Większość sklepów akceptuje tylko duńskie karty kredytowe i nie przyjmuje zagranicznych kart. (Jedynym wyjątkiem jest irlandzki pub Ryana), urzędy pocztowe mogą znajdować się w Pasażu Brandts, Centrum Rosengård i przy północnym wyjściu z głównego dworca kolejowego. === Apteki === * '''Apoteket Ørnen''', Filosofhaven 38A, ☏ +45 66 12 29 70. 24 godziny na dobę. Do zakupów poza normalnymi godzinami otwarcia doliczana jest opłata w wysokości 20,65 kr. === Konsulaty === * [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] '''Belgia''' (''Consul Niels Thorborg''), Østre Stationsvej 1-5, ☏ +45 65 71 10 10, ✉ nt@leasy.dk, nt@3cgroups.dk. * [[Plik:Flag of Finland.svg|20px]] '''Finlandia''' (''Consul Uwe Teichert''), Englandsgade 25, ☏ +45 63 14 20 20, faks: +45 63 14 20 30, ✉ ut@focus-advokater.dk. * [[Plik:Flag of Germany.svg|20px]] '''Niemcy''' (''konsul dr Christian Benne''), Campusvej 55, ☏ +45 23 43 60 56, faks: +45 65 50 38 27, ✉ odense@hk-diplo.de. * [[Plik:Flag of the Netherlands.svg|20px]] '''Holandia''' (''konsul Robert Rasmussen''), Christiansgade 70, ☏ +45 66 11 27 77. * [[Plik:Flag of Norway.svg|20px]] '''Norwegia''' (''Consul Steen Haustrup''), Energivej 40, ☏ +45 65 95 70 02. * [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] '''Szwecja''' (''konsul Jens Hempel-Hansen''), Vestergade 97-101, ☏ +45 63 12 82 00, ✉ hempel@hjhansen.dk. * [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] '''Wielka Brytania''' (''Consul Frits Niegel''), Albanitorv 4, ☏ +45 66 14 47 14 == Gdsie dalej == * '''[[Kerteminde]]''', około 20 km na północny wschód, urocze nadmorskie miasteczko z dużym centrum XVIII-wiecznych domów, z pięknymi plażami, minigolfem i akwarium z rekinami. * '''[[Ringe]]''', rolnicze miasteczko w środkowej części wyspy Fionia. * '''[[Middelfart]]''', nadmorskie miasteczko w pobliżu mostu prowadzącego na Półwysep Jutlandzki. * '''[[Nyborg]]''', nadmorskie miasteczko ze średniowiecznym zamkiem, pięknymi ogrodami i spacerami wzdłuż portu. * '''[[Fredericia]]''', piękne średniowieczne miasto-twierdza. 50 minut pociągiem to miasto oferuje piękne spacery wzdłuż murów starego miasta, wspaniałą piaszczystą plażę oznaczoną błękitną flagą i możliwość odwiedzenia Półwyspu Jutlandzkiego. * '''[[Kopenhaga]]''', stolica Danii. 90 minut pociągiem międzymiastowym. Odwiedź Syrenkę, park rozrywki Tivoli lub browar Carlsberg. {{Jest w|Fionia}} {{przewodnik}} [[Kategoria:Dania Południowa]] 8ttqcgjue2vqn6hd1whmdjyjq3wjt47 0 3243 158607 158271 2026-09-09T15:01:41Z ~2026-49027-83 17684 /* Warto zobaczyć */ 158607 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Zakopane |widok = 2018-07-03 Zakopane from air 02.jpg |opis = |herb = POL Zakopane COA.svg |mapa = POL Zakopane map.svg |państwo = [[Polska]] |region = [[Województwo małopolskie]] |powierzchnia = 84,26 |wysokość = od 750 do 2301 |prefiks = (+48) 18 |kod pocztowy = 34-500 do 34-504 |www = www.zakopane.pl }} {{Mapframe|49.3|19.966667|zoom=12|height=400|width=400}} '''Zakopane''' – miasto powiatowe w [[Województwo małopolskie|województwie małopolskim]], u podnóża [[Tatry|Tatr]]. Liczy ok. 28 000 mieszkańców. Największy ośrodek turystyczny w [[Polska|polskich]] górach. Położone niedaleko granicy ze [[Słowacja|Słowacją]], około 95 km na południe od [[Kraków|Krakowa]]. == Informacje == === Historia === === Geografia === === Klimat === === Kiedy jechać === Najlepiej zimą (jeśli chodzi o narty, sanki, termy itp.). Lub latem (jeśli chodzi o wędrówki w góry itp.) === Przygotowania === Ciepłe ubrania (kurtka, szal, czapka, buty zimowe, oraz spodnie, najlepiej narciarskie) == Dojazd == Z uwagi na popularność Zakopanego zauważyć należy, że dojazd stanowić może największy problem związany z wypoczynkiem w tej miejscowości. Zakopianka, którą wjeżdża się od strony Poronina korkuje się czasem już przed Poroninem. Korki towarzyszą jadącym samochodem do Zakopanego właściwie przy okazji każdego szczytu: Sylwester, długie weekendy. Warto pomyśleć o alternatywnych środkach komunikacji, opisane są poniżej podobnie zresztą jak alternatywne drogi dojazdu. === Samolotem === W Zakopanem nie ma lotniska. Po drugiej stronie [[Tatry|Tatr]], w [[Poprad]]zie mieści się rozwijający się port lotniczy. W związku z brakiem lotniska szybki i łatwy dostęp z Balic i Pyrzowic do centrum Zakopanego, skorzystać można z prywatnego transportu. === Pociągiem === W Zakopanem znajduje się stacja kolejowa, do której dojeżdżają pociągi przede wszystkim z Krakowa. Droga kolejowa jest dłuższa (podróż z Krakowa trwa kilka godzin) niż samochodowa, ale korzystając z kolei unika się korków, które tworzą się na popularnej Zakopiance. Droga kolejowa wiedzie malowniczym przebiegiem przez [[Kalwaria Zebrzydowska|Kalwarię Zebrzydowską]], [[Sucha Beskidzka|Suchą Beskidzką]] i inne miejscowości [[Beskidy|Beskidów]] i [[Podhale|Podhala]]. Widoki za oknem rekompensują czas przejazdu, ale warto pamiętać, że w niektórych sytuacjach pociąg to najszybszy środek transportu do Zakopanego. Osobną historię ma niewielka stacyjka w wiosce [[Poronin]], tuż przed Zakopanem. === Samochodem === Najpopularniejsza trasa samochodowa wiedzie tzw. Zakopianką, tj. drogą krajową DK7 z Krakowa do [[Rabka-Zdrój|Rabki-Zdroju]], a następnie z Rabki do Zakopanego to drogą krajową DK47. Jadąc Zakopianką do Zakopanego wjeżdża się od północy, od strony Poronina. Istnieją alternatywne drogi do Zakopanego. Przede wszystkim droga przez [[Czarny Dunajec]], aby z niej skorzystać należy zjechać z Zakopianki w [[Chabówka|Chabówce]] (zjazd za wiaduktem w prawo) lub w [[Nowy Targ|Nowym Targu]]. Droga wiedzie dalej do Czarnego Dunajca, a następnie w kierunku [[Kościelisko|Kościeliska]] przez [[Witów]] i [[Chochołów]]. Do Zakopanego wjeżdża się wówczas od strony Kościeliska. Można także jechać przez [[Białka Tatrzańska|Białkę Tatrzańską]]. Z Zakopianki zjeżdża się wówczas w Nowym Targu w kierunku na Nowy Sącz, a następnie na rondzie (za mostem na Dunajcu) w prawo w kierunku Białki Tatrzańskiej. === Autobusem === Komunikacja autobusowa z Krakowa funkcjonuje bardzo dobrze, linia obsługiwana jest przede wszystkim przez dwie duże firmy przewozowe: [http://szwagropol.eu/ Szwagropol] i [http://www.trans-frej.com.pl/ Trans-Frej], jak również przez szereg mniejszych oraz PKS-y. Autobusy z Krakowa wyjeżdżają z Regionalnego Dworca Autobusowego i dojeżdżają na dworzec w Zakopanem zlokalizowany nieopodal stacji kolejowej. == Komunikacja == [[Plik: Przystanek Murowanica - ul. Przewodników Tatrzańskich w Zakopanem.jpg|thumb|Przystanek Murowanica na ulicy Przewodników Tatrzańskich]] W Zakopanem funkcjonuje komunikacja miejska obsługiwana zarówno przez PKS, jak i przez prywatnych przewoźników, którzy dysponują z reguły dobrze rozpoznawalnymi busami. == Warto zobaczyć == Muzea Zakopanego: * Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego tel. (+48) 18-20-152-05 * Muzeum Stylu Zakopiańskiego w willi Koliba * Muzeum Przyrodnicze Tatrzańskiego Parku Narodowego tel. (+48) 18-20-23-310 * Muzeum Kornela Makuszyńskiego tel. (+48) 18-20-122-63 * Muzeum Jana Kasprowicza tel.: (+48) 18-206-84-26, * Muzeum Karola Szymanowskiego w willi „Atma” tel.(+48) 18-20-134-93 * Galeria Władysława Hasiora tel. (+48) 18-20-152-05 * Miejska Galeria Sztuki tel. (+48) 18-20-127-92 * Muzeum Męczeństwa tel. (+48) 18-201-72-49 Mało komu uda się być w Zakopanem i nie być na ul. Krupówki – to jeden z najsłynniejszych polskich deptaków. Warte zobaczenia są również atrakcje związane z kolejami linowymi na [[w:Kasprowy Wierch|Kasprowy Wierch]], [[w:Gubałówka|Gubałówkę]] i [[w:Butorowy Wierch|Butorowy Wierch]]. * Owczarnia u edka [https://owczarniauedka.pl/ Atrakcja turystyczna], [https://owczarniauedka.pl/ muzeum] oscypka, [https://owczarniauedka.pl/ mini zoo] === Imprezy === == Aktywny wypoczynek == '''Turystyka''' * narty i snowboard: Kasprowy, Gubałówka, Nosal * aquapark * kąpielisko geotermalne Szymoszkowa * piesza turystyka kwalifikowana: [[Tatrzański Park Narodowy]] * konna turystyka kwalifikowana * wyprawy typu adventure i extreme * spacery dolinami tatrzańskimi: Kościeliska, Chochołowska, Białego * spacer do Rusinowej Polany (nieopodal Sanktuarium Matki Bożej Królowej Tatr lub Matki Bożej Jaworzyńskiej na Wiktorówkach) * spacer do Morskiego Oka '''Zimowe atrakcje''' * wyprawy skuterami śnieżnymi po okolicy Zakopanego * Akademia Gorska Murowaniec - Oferująca szkolenia i kursy w tym [https://akademiamurowaniec.com/kurs-lawinowy/ Kurs Lawinowy] * tor do jazdy skuterami śnieżnymi dla dzieci * śnieżny labirynt * lodowisko tafla * tradycyjny kulig po Dolinie Chochołowskiej '''Kultura''' * Festiwal Folkloru Ziem Górskich * Zakopiańska Wiosna Jazzowa * Zakopiańskie Lato Teatralne * Międzynarodowy Festiwal Organowy w Zakopanem * Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego) '''Przewodnicy''' * [https://www.tatry-przewodnik.com.pl/ Przewodnik po Zakopanem] == Praca i nauka == W Zakopanem mieści się Zespół Szkół Plastycznych im. Antoniego Kenara. == Zakupy == Zakopane jest popularnym centrum zakupowym. Miejscem, w którym znajduje się większość sklepów, jest główny deptak miasta – ulica Krupówki. Centrum Zakopanego tworzy skrzyżowanie trzech ulic: Krupówek, Kościeliskiej i Nowotarskiej, przejściem podziemnym można stąd dotrzeć do bardzo popularnego wśród turystów targu pod Gubałówką. == Wyżywienie == Zakopane z uwagi na charakter miasta i popularność, jakim się cieszy wykształciło bogatą ofertę gastronomiczną. Regionalne karczmy, bary i restauracje dostępne są właściwie we wszystkich dzielnicach miasta. Również większość hoteli i pensjonatów posiada swoje kuchnie. • Lista wszystkich restauracji - [https://restauracjepodhale.pl/restauracje/zakopane/ Restauracje Zakopane] === Skromnie === === Umiarkowanie === * [http://www.czarcijar.pl Karczma Regionalna Czarci Jar] ul. Małe Żywczańskie 11A, otwarte codziennie, od 13 do 23, kuchnia regionalna. * [http://www.nosalowy-dwor.eu/hotel/restauracja_regionalna Restauracja Regionalna Nosalowy Dwór] ul. Balzera 21d, czynne codziennie do 22:00, kuchnia regionalna, tradycyjna polska oraz międzynarodowa. === Wystawnie === * [http://www.litwor.pl Restauracja Koneser] w hotelu Litwor, ul. Krupówki 40, kuchnia europejska i polska, autorskie menu szefa kuchni. * [http://www.belvederehotel.pl Restauracja Ziemiańska] w hotelu Belvedere, ul. Droga do Białego 3, otwarta codziennie, kuchnie świata, kuchnia staropolska. * [https://wojnar.pl/ Willa Widokowa Wojnar] ul. Pardałówka 6, otwarta codziennie, kuchnia domowa, regionalna, wszystkie posiłki przygotowywane na miejscu. == Rozrywka == Centrum rozrywkowym Zakopanego są Krupówki, mieszczą się tam dyskoteki, puby, salony gier itp. == Noclegi == Zakopane posiada dużą i zróżnicowaną ofertę noclegową, począwszy od pokoi oferowanych „przy rodzinie” aż po pięciogwiazdkowe hotele zlokalizowane przy samych Krupówkach. W internecie dostępna jest [http://www.promocja.zakopane.pl/baza/index.php?lang=pol baza noclegowa prowadzona przez Biuro Promocji Zakopanego]. Nie warto czekać z wyborem noclegu na ostatnią chwilę. Oszuści i wyłudzacze często koczują na dworcach i przystankach lub dodają fałszywe oferty noclegów w internecie. W ten sposób chcą naciągnąć spóźnialskich na pobyt w Zakopanem za horrendalną kwotę. Warto poszukać wolnych pokoi na portalach internetowych, w szczególności w turystycznych serwisach społecznościowych gdzie użytkownicy mogą zamieszczać własne opinie. Porównasz wtedy oferty i wybierzesz dodatkowe atrakcje, które odpowiadają twoim potrzebom. Częstą praktyką jest, że właściciele pensjonatów pobierają kwotę za nocleg z góry, dlatego wcześniejsza opinia o miejscu noclegu będzie bardzo przydatna. Noclegi należy więc rezerwować z rozwagą i tylko przez zaufane źródła. * [https://e-turysta.net/noclegi-zakopane/ Zakopane - Oferty noclegów z opiniami użytkowników] * [http://meteor.turystyka.pl/noclegi,zakopane,0.html Zakopane – noclegi, hotele i apartamenty] * [http://nocleginaplus.pl/noclegi+pokoje+apartamenty/zakopane.184.html Pokoje, noclegi i hotele w Zakopanem] * [http://www.bookapart.com/pl/apartamenty-zakopane Apartamenty, domki, pokoje w Zakopanem] - możliwość rezerwacji noclegu w Zakopanem (on-line) === Oszczędnie === Pensjonaty i „wolne pokoje”. Bez trudu można znaleźć pełną ofertę tychże w jednej z kilkudziesięciu baz internetowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na osoby zaczepiające turystów, zwłaszcza w okolicach dworców. Ich oferta nie zawsze jest korzystna, szczególnie należy zwrócić uwagę na lokalizację miejsc oferowanych przez „przedstawicieli handlowych”. Tanią alternatywą dla hoteli i pensjonatów są hostele oferujące pokoje prywatne i wieloosobowe, międzynarodowe towarzystwo podróżników oraz śniadanie wliczone w cenę noclegu. * [http://www.targethostel.pl Target Hostel], ul. Sienkiewicza 3B, rezerwacja: tel. +48 18 207 45 96 * [http://www.zakopane.goodbyelenin.pl Good Bye Lenin], ul. Chłabówka 44, rezerwacja: tel. +48 18 200 13 30. Podczas pobytu w Zakopanem warto rozważyć poszukiwanie noclegu w Kościelisku. Z uwagi na położenie, wiele obiektów noclegowych w Kościelisku znajduje się znacznie bliżej centrum Zakopanego niż hotele i pensjonaty położone w oddalonych dzielnicach miasta. * [http://www.zakopane-willa.com.pl Aga Dom Wypoczynkowy], ul. Nędzy Kubińca 43, rezerwacja: tel. +48 18 207 05 00 * [http://www.mtbhostel.pl MTB Hostel], ul. Strzelców Podhalańskich 11, rezerwacja: tel. +48 608 572 903. === Umiarkowanie === Umiarkowane ceny (zwłaszcza przy wykorzystaniu tzw. ofert specjalnych) oferuje większość niewielkich hotelików, pensjonatów oraz apartamentów w Zakopanem. * [http://www.czarnypotok.pl Hotel Czarny Potok] – niewielki hotel w centrum Zakopanego, ul. Tetmajera 20, rezerwacja indywidualna: tel. +48 (0) 18 20 20 255 * [http://www.nosalowy-dwor.eu Hotel*** Nosalowy Dwór] hotel o regionalnym klimacie, położony u stóp centrum narciarskiego Nosal, rezerwacja tel. +48 18 20 11 400 *[https://willatatiana.pl/ Willa Tatiana] - to cztery klimatyczne i kameralne wille w centrum Zakopanego, znajdujące się parę minut spacerem od Krupówek, rezerwacja: tel. +48 694 490 207 lub +48 694 490 217 *[https://aptatry.pl/ Apartamenty Aptatry] - to przyjemne apartamenty na Bachledzkim Wierchu w Zakopanem oraz na Butorowym Wierchu w Kościelisku i przy ulicy Sobiczkowej, rezerwacja tel. +48 601 085 714 === Ekskluzywnie === Zakopane oferuje noclegi w ekskluzywnych hotelach 5-gwiazdkowych * [http://www.litwor.pl Litwor], ul. Krupówki 40, rezerwacja: tel. +48 (0) 18 20 20 255 czy 4-gwiazdkowych * [http://www.belvederehotel.pl Belvedere], ul. Droga do Białego 3, rezerwacja: tel. +48 (0) 18 20 20 211. * [http://www.nosalowy-dwor.eu Hotel**** Grand Nosalowy Dwór], ul. Balzera 21d, rezerwacja tel: +48 18 20 22 400 == Bezpieczeństwo == Bezpieczeństwo w Zakopanem to przede wszystkim bezpieczeństwo w górach. Telefon ratunkowy TOPR: '''(+48) 601-100-300''' – zapisz ten numer w komórce przed wyjściem w góry. Nie wchodź na wysokie góry bez doświadczenia może się to skończyć śmiercią. === Zdrowie === W mieście na ul.Kamieniec mieści się Szpital Powiatowy im. dr Tytusa Chałubińskiego. == Kontakt == Na Krupówkach działa bezpłatny dostęp do Internetu Wi-Fi, ponadto w większości hoteli i pensjonatów jest dostęp do Internetu (uwaga: może być dodatkowo płatny). Nie ma zasadniczych problemów z sieciami komórkowymi (w niektórych częściach Zakopanego, zwłaszcza w salach położonych w piwnicach może być kłopot z zasięgiem). W okresach, kiedy w Zakopanem jest duże nagromadzenie turystów (Sylwester, Święta Bożego Narodzenia, długi weekend majowy) przydarzają się problemy z logowaniem do sieci komórkowych. Przy czym sytuacja z roku na rok się poprawia. == Ostrzeżenia == W mieście szczególnie zimą roi się od ludzi, którzy rzekomo sprzedają bilety na skoki narciarskie i inne atrakcje. Bilety są tam tańsze ale jest duża szansa, że są one fałszywe. Zatem należy uważać na takich ludzi, ponieważ można stracić wiele pieniędzy. == Gdzie dalej == Wokół Zakopanego leży mnóstwo miejscowości, które warto zobaczyć. Zacznijmy od zachodu: [[Chochołów (województwo małopolskie)|Chochołów]], Witów, Kościelisko, Ząb. Po drugiej stronie Zakopianki mamy: Poronin, Murzasichle, Małe Ciche, Bukowinę Tatrzańską, Jugrów, Czarną Górę, Białkę Tatrzańską. {{Atrybucja}} {{Jest w|Powiat_tatrzański}} [[Kategoria:Powiat tatrzański]] imk2c7zrmvtsz5s2314s0dpisptpx2k 0 9351 158615 78600 2026-09-10T07:43:31Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Dania Południowa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 158615 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Nyborg |widok=Denmark-Nyborg-Mads_Lerches_Gaard_town_museum.jpg |herb=Coat_of_arms_of_Nyborg.svg |mapa= |region=[[Dania Południowa]] |powierzchnia= |lud=16 500 |prefiks= |www=http://www.nyborg.dk/da }} '''Nyborg''' – [[Dania|duńskie]] miasto leżące na wschodnim wybrzeżu wyspy [[Fionia]], nad cieśniną Wielki Bełt. Stolica gminy Nyborg. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== ===Koleją=== Znajduje się tu stacja kolejowa. ===Samochodem=== Przez Nyborg przebiega autostrada E20 łącząca Kopenhagę z Odense. ===Autobusem=== === Promem === ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Fionia}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Dania Południowa]] fmuz3jr2z6kdewjqwsp7e768d0jg9f8 0 10009 158619 130018 2026-09-10T11:53:28Z Moromar 2451 158619 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Lubbock |nazwa oryginalna = |widok = LubbockSkyline2013.jpg |opis = |herb = |mapa = Lubbock County Lubbock.svg |państwo = [[Plik:Flag of the United States.svg|20px]] [[Stany Zjednoczone]] |region = [[Plik:Flag of Texas.svg|20px]] [[Teksas]] |powierzchnia = 351,86 |wysokość = 976 |ludność = 273 000 |prefiks = 806 |kod pocztowy = 79401–79416, 79423–79424, 79430, 79452–79453, 79457, 79464, 79490–79491, 79493, 79499 |www = https://www.mylubbock.us/ }} '''[https://www.visitlubbock.org/ Lubbock]''' jest największym miastem w regionie '''[[Texas Panhandle]]''' w stanie [[Teksas]] i pełni funkcję lokalnego centrum rolniczego oraz gospodarczego. Lubbock, powszechnie nazywane '''Hub City''' („Miasto Centrum”), leży w samym sercu South Plains – rozległego regionu słynącego z uprawy bawełny. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Znajduje się tu port lotniczy. === Pociągiem === Znajduje się tu stacja kolejowa. === Samochodem === Lubbock jest ważnym węzłem drogowym. === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Teksas}} [[Kategoria:Teksas]] f74raxj5qub7uxm36q06dqqi8e74hoi 0 10402 158614 101220 2026-09-10T07:43:16Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Zelandia" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 158614 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Nykøbing Falster |widok=Nykøbing_waterfront.jpg |herb=Coat of arms of Nykøbing Falster.svg |mapa= |region=[[Zelandia (Dania)|Zelandia]] |powierzchnia= |lud=16 770 |prefiks= |www=http://www.nyk-f-kom.dk/ }} '''Nykøbing Falster''' – miasto w [[Dania|Danii]] położone nad Cieśninami Duńskimi, największe miasto na wyspie [[Falster]]. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Kopenhadze. ===Koleją=== Znajduje się tu stacja kolejowa. ===Samochodem=== Nykøbing Falster jest ważnym węzłem drogowym. ===Autobusem=== === Promem === ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Falster}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Zelandia]] di0nh072jutkhhal9hdw48v7c2v9bkz 0 13078 158613 102474 2026-09-10T07:42:20Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Zelandia" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 158613 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Nysted |widok=Nysted_seen_from_the_west.jpg |herb=Coat_of_arms_of_Nysted.svg |mapa= |region=[[Zelandia (Dania)|Zelandia]] |powierzchnia=1,34 |lud=1300 |prefiks= |www= }} '''Nysted''' – miasto w [[Dania|Danii]], w regionie [[Zelandia (Dania)|Zelandia]], w gminie Guldborgsund. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Kopenhadze. ===Koleją=== ===Samochodem=== Nysted jest ważnym węzłem drogowym. ===Autobusem=== === Promem === ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Lolland}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Zelandia]] 4xdmb62hnbv9enjttqag3l3j69fpl3z 0 13820 158610 104802 2026-09-10T07:41:33Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Dania Południowa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 158610 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Otterup |widok=Otterup_kirke.jpg |herb= |mapa= |region=[[Dania Południowa]] |powierzchnia=3,86 |lud=5200 |prefiks= |www= }} '''Otterup''' – miasto w [[Dania|Danii]], w regionie [[Dania Południowa]], w gminie Nordfyn. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== ===Koleją=== ===Samochodem=== Lokalny węzeł drogowy. ===Autobusem=== === Promem === ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Fionia}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Dania Południowa]] o4hm7tvd7pr3x8hlhxwlosh0caq6s3x 0 14167 158609 105711 2026-09-10T05:41:24Z Gliwi 8823 ([[c:GR|GR]]) [[File:Wappen Sondershausen.png]] → [[File:DEU Sondershausen COA.svg]] PNG → SVG 158609 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Sondershausen |widok = Stadtzentrum-Sondershausen.jpg |herb = DEU Sondershausen COA.svg |mapa = Karte Sondershausen in Deutschland.PNG |państwo = [[Niemcy]] |region = [[Turyngia]] |powierzchnia = 200,82 |lud = 21 300 |prefiks = 03632 |www = https://www.sondershausen.de/cms/startseite/ }} '''Sondershausen''' – miasto powiatowe w [[Niemcy|Niemczech]], w kraju związkowym [[Turyngia]], siedziba powiatu Kyffhäuser. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Najbliższy port lotniczy to lotnisko w Erfurcie. === Koleją === Lokalny węzeł kolejowy. === Samochodem === === Autobusem === == Komunikacja == {{Mapframe|51.370833|10.872222}} == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Turyngia}} [[Kategoria:Turyngia]] j8cq6zohvyhb8g4534bfwu1y5b85rrq 0 15027 158612 108194 2026-09-10T07:42:10Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Dania"; Dodano kategorię "Jutlandia Środkowa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 158612 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Odder |widok=Odder_banegård.jpg |herb=Odder-byvaaben.jpg |mapa= |region=[[Jutlandia Środkowa]] |powierzchnia= |lud=12 300 |prefiks= |www=https://odder.dk/ }} '''Odder''' – miasto w [[Dania|Danii]], siedziba gminy Odder, w regionie [[Jutlandia Środkowa]]. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== ===Koleją=== Znajduje się tu stacja kolejowa. ===Samochodem=== Odder jest ważnym węzłem drogowym. ===Autobusem=== ===Statkiem=== ==Komunikacja== {{Mapframe|55.9725|10.149722}} ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Jutlandia Środkowa}} {{Zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Jutlandia Środkowa]] b878f6sv688uq0irpt98m91sm30vsy8 4 16196 158608 158533 2026-09-10T04:53:10Z Alexis Jazz 9635 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 158608 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} Poniższe dane są kopią z pamięci podręcznej. Ostatnia aktualizacja odbyła się o 2026-09-07T08:07:32Z. W pamięci podręcznej {{PLURAL:5000|znajduje|znajdują|znajduje}} się maksymalnie {{PLURAL:5000|jeden wynik|5000 wyniki|5000 wyników}}. {| class="sortable wikitable" ! Gadżet !! data-sort-type="number" | Liczba użytkowników !! data-sort-type="number" | Użytkownicy aktywni |- |HotCat || 26 || 2 |- |Navigation popups || 2 || 1 |- |WikidataInfo || 15 || 0 |- |heading-icons || 15 || 2 |- |purge-tab || 8 || 1 |- |replylinks || 14 || 2 |} * [[Specjalna:Użycie gadżetów]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: HotCat,26,2 Navigation popups,2,1 WikidataInfo,15,0 heading-icons,15,2 purge-tab,8,1 replylinks,14,2 --> o183nczmlwze5ieru8pclcbx9n0ibcp