Polska

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipodróże</sitename>
    <dbname>plwikivoyage</dbname>
    <base>https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipodróże</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikipodróży</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Polska</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2024</id>
    <revision>
      <id>158648</id>
      <parentid>144412</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T18:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1-Miguel Taylorville September 2023 REAL</username>
        <id>17648</id>
      </contributor>
      <comment>Poprawiona literówka + poszerzona treść.</comment>
      <origin>158648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31777" sha1="3cs2jnu1zdwiyxri3woh2p6e00b1k4k" xml:space="preserve">{{Top-banner|Panorama Krakowa z Hotelu Forum.jpg}}
{{Państwo infobox
 |nazwa państwa        = Polska&lt;br&gt;Oficjalna nazwa: Rzeczpospolita Polska
 |flaga                = Flag of Poland.svg
 |lokalizacja          = Poland in European Union.svg
 |stolica              = [[Warszawa]]
 |ustrój               = republika parlamentarna
 |waluta               = złoty (zł, PLN)
 |strefa czasowa       = UTC +1 – zima&lt;br&gt;UTC +2 – lato
 |powierzchnia         = 313&amp;nbsp;933&lt;ref name=&quot;Powierzchnia Polski&quot;&gt;Jest to [[w:powierzchnia Polski|powierzchnia administracyjnego terytorium Polski]]. Powierzchnia obszaru lądowego (łącznie z wodami śródlądowymi) – 311 895 km², powierzchnia obszaru morskich wód wewnętrznych – 2036 km² (łącznie: 313 931 km²), a morza terytorialnego – 8783 km² (łącznie 322 714 km²). Powierzchnia administracyjna Polski (313 933 km²) to obszar lądowy z wodami śródlądowymi oraz część morskich wód wewnętrznych tj. część Jeziora Nowowarpieńskiego i część Zalewu Szczecińskiego wraz ze Świną i Dziwną oraz Zalewem Kamieńskim, Odrę pomiędzy Zalewem Szczecińskim a wodami portu Szczecin, część Zatoki Gdańskiej, część Zalewu Wiślanego, część wód portów oraz część wód znajdujących się pomiędzy linią brzegu morskiego a linią podstawową morza terytorialnego.&lt;/ref&gt;
 |język urzędowy       = polski
 |religia              = katolicyzm (71,3%)
 |kod telefoniczny     = +48
 |napięcie elektryczne = 230 V / 50 Hz
 |typ gniazdka         = E, C
 |kod samochodowy      = PL
 |ruch samochodowy     = prawostronny
 |domena internetowa   = .pl
|ludność=37&amp;nbsp;563&amp;nbsp;071|godło=Herb Polski.svg|mapa=Poland CIA map PL.png}}
'''Polska''', oficjalnie '''Rzeczpospolita Polska''' – państwo położone w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]], nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. Graniczy na północnym wschodzie z [[Rosja|Rosją]] ([[obwód królewiecki|obwodem królewieckim]]), na wschodzie z [[Litwa|Litwą]], [[Białoruś|Białorusią]] i [[Ukraina|Ukrainą]], na południu ze [[Słowacja|Słowacją]] i [[Czechy|Czechami]], na zachodzie z [[Niemcy|Niemcami]].

== Charakterystyka ==
Polska jest atrakcyjna pod względem turystycznym i może zaoferować turystom różnorodne możliwości wypoczynku i rekreacji. Niekiedy celem przyjeżdżających do Polski są zakupy, leczenie sanatoryjne lub zabiegi medyczne i stomatologiczne („[[w:Turystyka medyczna|turystyka medyczna]]”).

Jedną z wielu zalet, które Polska może zaoferować to: ciekawa, różnorodna i w wielu miejscach naturalna przyroda. Wybrzeże Bałtyku to liczne piaszczyste plaże i kurorty oferujące szeroką gamę rozrywek. Pas jezior to przede wszystkim żeglarstwo i wędkarstwo oraz liczne plaże i kąpieliska. Na nizinach można spotkać ciekawe przyrodniczo tereny, a także skorzystać z uzdrowisk takich jak [[Ciechocinek]] i [[Nałęczów]]. Południe Polski to znana z jurajskiego krajobrazu [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska]], [[Bieszczady]] z nadającymi się do pieszych wędrówek połoninami, [[Tatry]] nadające się do turystyki górskiej, a także malownicze [[Beskidy]] i [[Sudety]] z pasmami górskim takimi jak [[Karkonosze]] i [[Góry Sowie]] oraz kotliny śródgórskie Kłodzka i Jeleniogórska.

Najdłuższą rzeką Polski jest [[Wisła]], to także najdłuższa rzeka uchodząca do [[Morze Bałtyckie|Bałtyku]], o długości 1047&amp;nbsp;km. Dorzecze Wisły zajmuje powierzchnię 194&amp;nbsp;424 km² (w Polsce 168&amp;nbsp;000 km²).

== Historia ==
{{W Wikipedii|Historia Polski}}
Historia Polski obejmuje dzieje państwa i narodu polskiego od X do XXI wieku.

Dzieje Polski rozpoczynają się wraz z panowaniem pierwszego historycznego władcy Mieszka I, który w 966 roku przyjął chrzest. Jego syn Bolesław Chrobry w 1025 roku został koronowany na pierwszego króla Polski. Do 1138 roku Polska jako monarchia patrymonialna rządzona była przez władców z dynastii Piastów, którzy nie licząc wydzielanych juniorom dzielnic i przejściowych okresów podziału, zachowywali zwierzchność nad całym jej terytorium.

W efekcie tzw. ustawy sukcesyjnej księcia Bolesława Krzywoustego ziemie polskie uległy na 150 lat pogłębiającemu się rozbiciu dzielnicowemu. Próby ponownego zjednoczenia zaczęto podejmować pod koniec XIII w., a ostatecznie zostały one uwieńczone koronacją Władysława Łokietka w 1320 roku. Dynastia Piastów wygasła po śmierci jego syna, Kazimierza Wielkiego w 1370, który nie pozostawił potomków. Rządy w Polsce przejęli Andegawenowie (Ludwik Węgierski i Jadwiga), a następnie królowie z dynastii Jagiellonów.

W 1569 Korona Królestwa Polskiego weszła w stały związek z Wielkim Księstwem Litewskim. Na mocy unii zawartej w Lublinie powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów, którą od 1573 rządzili władcy powoływani drogą wolnej elekcji. Państwo to było jednym z największych terytorialnie organizmów politycznych Europy. Po pokoju z Rosją zawartym w Polanowie w 1634 osiągnęło powierzchnię 990 tys. km². W tym okresie w Rzeczypospolitej wykształcił się swoisty system polityczny, oparty na dominacji bardzo licznej szlachty i systemie rządów parlamentarnych. Złoty wiek państwa przypadł na okres rządów ostatnich Jagiellonów. Ostatecznie zakończył się on wraz z wojnami połowy XVII wieku.

W kolejnym stuleciu pogrążona w anarchii Rzeczpospolita zaczęła popadać w silną zależność od Rosji, a następnie zniknęła z mapy Europy w rezultacie trzech rozbiorów. Samodzielne państwo polskie nie istniało aż do XX wieku, choć okresowo pojawiały się jego szczątkowe formy, takie jak Księstwo Warszawskie, Królestwo Kongresowe czy Wielkie Księstwo Poznańskie. Pełne odrodzenie Polski nastąpiło dopiero po I wojnie światowej, kiedy w sytuacji upadku mocarstw rozbiorowych powstała II Rzeczpospolita. Istniała ona do 1939, czyli do początku II wojny światowej. We wrześniu 1939 ziemie polskie zajęte zostały przez III Rzeszę i ZSRR. Dopiero od 1944 rozpoczęło się ich stopniowe przejmowanie przez oddziały sowieckie i utworzonego u ich boku Ludowego Wojska Polskiego.

Po zakończeniu wojny Polska znalazła się za tzw. żelazną kurtyną, a władzę w niej przejęli komuniści. W 1952 r. państwo przemianowano na Polską Rzeczpospolitą Ludową. Do 1989 r. panował w niej system partyjny, w którym przewodnią rolę pełniła Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Oprócz niej występowały jeszcze ugrupowania satelickie – ZSL i SD. Upadła ona ostatecznie w efekcie procesu określanego mianem Jesieni Narodów. Wybory parlamentarne w 1989 r. zapoczątkowały procesy demokratyzacji i reform gospodarczych, które umożliwiły III Rzeczypospolitej wstąpienie do NATO (1999), a następnie Unii Europejskiej (2004).

== Podział administracyjny ==
[[Plik:Polska województwa powiaty.png|thumb|upright=1.2|Mapa administracyjna Polski z zaznaczonymi granicami województw i powiatów&lt;ref name=&quot;Miasta na prawach powiatu w Polsce&quot;&gt;W tym [[w:miasto na prawach powiatu|miast na prawie powiatu]].&lt;/ref&gt; (stan na 1 stycznia 2020)]]
Polska dzieli się na 16 województw:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Flaga
! Godło/Herb
! Nazwa województwa
! Stolica
! Liczba powiatów (+ miast na prawach powiatu)
! Powierzchnia (km²)
! Populacja
! Gęstość zaludnienia (os./km²)
! [https://en.wikivoyage.org/wiki/Poland#Regions Region Polski] (''podział i koloryzacja ustalone według [https://en.wikivoyage.org/wiki/Main_Page anglojęzycznych Wikipodróży]'')
! Położenie na mapie Polski
|- style=&quot;background-color: #D8A661;&quot;
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo dolnośląskie]]'''
|[[Wrocław]]
|30
|19&amp;nbsp;947,02
|2&amp;nbsp;857&amp;nbsp;273
|143,2
|'''Polska Południowo-Zachodnia'''
|[[Plik:Lower Silesian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #DC858D;&quot;
|[[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo kujawsko-pomorskie]]'''
|[[Bydgoszcz]]&lt;ref name=&quot;Bydgoszcz&quot;&gt;Siedziba wojewody [[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie flag.svg|border|23px]] [[województwo kujawsko-pomorskie|województwa kujawsko-pomorskiego]].&lt;/ref&gt; i [[Toruń]]&lt;ref name=&quot;Toruń&quot;&gt;Siedziba sejmiku [[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie flag.svg|border|23px]] [[województwo kujawsko-pomorskie|województwa kujawsko-pomorskiego]].&lt;/ref&gt;
|23
|17&amp;nbsp;971,36
|1&amp;nbsp;971&amp;nbsp;891
|109,7
|'''Polska Północna'''
|[[Plik:Kuyavian-Pomeranian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo lubelskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo lubelskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo lubelskie]]'''
|[[Lublin]]
|24
|25&amp;nbsp;122,38
|1&amp;nbsp;980&amp;nbsp;772
|78,8
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Lublin in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #71B37B;&quot;
|[[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo lubuskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo lubuskie]]'''
|[[Gorzów Wielkopolski]]&lt;ref name=&quot;Gorzów Wielkopolski&quot;&gt;Siedziba wojewody [[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|border|23px]] [[województwo lubuskie|województwa lubuskiego]].&lt;/ref&gt; i [[Zielona Góra]]&lt;ref name=&quot;Zielona Góra&quot;&gt;Siedziba sejmiku [[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|border|23px]] [[województwo lubuskie|województwa lubuskiego]].&lt;/ref&gt;
|14
|13&amp;nbsp;987,59
|963&amp;nbsp;601
|68,9
|'''Polska Północno-Zachodnia'''
|[[Plik:Lubusz in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #BF97BF;&quot;
|[[Plik:POL województwo łódzkie 1 flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo łódzkie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo łódzkie]]'''
|[[Łódź]]
|24
|18&amp;nbsp;219,06
|2&amp;nbsp;328&amp;nbsp;825
|127,8
|'''Polska Środkowa'''
|[[Plik:Lodz in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #629FC7;&quot;
|[[Plik:POL województwo małopolskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo małopolskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo małopolskie]]'''
|[[Kraków]]
|22
|15&amp;nbsp;183,63
|3&amp;nbsp;429&amp;nbsp;342
|225,9
|'''Polska Południowa'''
|[[Plik:Lesser Poland in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #BF97BF;&quot;
|[[Plik:POL województwo mazowieckie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo mazowieckie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo mazowieckie]]'''
|[[Warszawa]]
|42
|35&amp;nbsp;558,58
|5&amp;nbsp;505&amp;nbsp;857
|154,8
|'''Polska Środkowa'''
|[[Plik:Masovian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D8A661;&quot;
|[[Plik:POL województwo opolskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo opolskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo opolskie]]'''
|[[Opole]]
|12
|9411,62
|923&amp;nbsp;536
|98,1
|'''Polska Południowo-Zachodnia'''
|[[Plik:Opolskie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo podkarpackie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo podkarpackie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo podkarpackie]]'''
|[[Rzeszów]]
|25
|17&amp;nbsp;845,44
|2&amp;nbsp;053&amp;nbsp;760
|115,1
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Podkarpackie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo podlaskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo podlaskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo podlaskie]]'''
|[[Białystok]]
|17
|20&amp;nbsp;186,80
|1&amp;nbsp;126&amp;nbsp;679
|55,8
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Podlaskie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #DC858D;&quot;
|[[Plik:POL województwo pomorskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo pomorskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo pomorskie]]'''
|[[Gdańsk]]
|20
|19&amp;nbsp;546,84
|2&amp;nbsp;358&amp;nbsp;409
|120,7
|'''Polska Północna'''
|[[Plik:Pomeranian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #629FC7;&quot;
|[[Plik:POL województwo śląskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo śląskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo śląskie]]'''
|[[Katowice]]
|36
|12&amp;nbsp;334,01
|4&amp;nbsp;261&amp;nbsp;792
|345,6
|'''Polska Południowa'''
|[[Plik:Silesian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo świętokrzyskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo świętokrzyskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo świętokrzyskie]]'''
|[[Kielce]]
|14
|11&amp;nbsp;708,92
|1&amp;nbsp;147&amp;nbsp;293
|98
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Swietokrzyskie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #DC858D;&quot;
|[[Plik:POL województwo warmińsko-mazurskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo warmińsko-mazurskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo warmińsko-mazurskie]]'''
|[[Olsztyn]]
|21
|24&amp;nbsp;173,72
|1&amp;nbsp;339&amp;nbsp;498
|55,4
|'''Polska Północna'''
|[[Plik:Warmian-Masurian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #71B37B;&quot;
|[[Plik:POL województwo wielkopolskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo wielkopolskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo wielkopolskie]]'''
|[[Poznań]]
|35
|29&amp;nbsp;826,66
|3&amp;nbsp;471&amp;nbsp;302
|116,4
|'''Polska Północno-Zachodnia'''
|[[Plik:Greater Poland in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #71B37B;&quot;
|[[Plik:POL województwo zachodniopomorskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo zachodniopomorskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo zachodniopomorskie]]'''
|[[Szczecin]]
|21
|22&amp;nbsp;913,66
|1&amp;nbsp;612&amp;nbsp;680
|70,4
|'''Polska Północno-Zachodnia'''
|[[Plik:West Pomeranian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|}

=== Rekordy statystyczne polskich województw ===
==== Powierzchnia: ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Największe województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo mazowieckie|mazowieckie]] (35&amp;nbsp;558,58 km²)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Najmniejsze województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo opolskie|opolskie]] (9411,62 km²)

==== Populacja: ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Najbardziej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo mazowieckie|mazowieckie]] (5&amp;nbsp;505&amp;nbsp;857 mieszkańców)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Najmniej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo opolskie|opolskie]] (923&amp;nbsp;536 mieszkańców)

==== Gęstość zaludnienia ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Najgęściej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo śląskie|śląskie]] (345,6 os./km²)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Najrzadziej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskie]] (55,4 os./km²)

==== Liczba powiatów (w tym miast na prawach powiatu) ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Województwo z największą liczbą powiatów oraz miast na prawach powiatu:&lt;/span&gt;''' [[województwo mazowieckie|mazowieckie]] (42 powiaty → 37 zwykłych powiatów i 5 miast na prawach powiatu)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Województwo z najmniejszą liczbą powiatów oraz miast na prawach powiatu:&lt;/span&gt;''' [[województwo opolskie|opolskie]] (12 powiatów → 11 zwykłych powiatów i 1 miasto na prawach powiatu)

== Warto zwiedzić ==
[[Plik:Warsaw - Royal Castle Square.jpg|thumb|Warszawa, Zamek Królewski i Plac Zamkowy]]
[[Plik:Krakau Markt.jpg|thumb|Kraków, Rynek]]
[[Plik:Poznan Poland.jpg|thumb|Poznań, Rynek]]
[[Plik:Wrocław, ratusz DSC03972.JPG|thumb|Wrocław, Ratusz|alt=]]
[[Plik:Wrocław Katedra Jan 2.JPG|mały|Wrocław, Archikatedra]]
[[Plik:Gdańsk, Motława - fotopolska.eu (246791).jpg|thumb|Gdańsk]]
[[Plik:Bazylika Mariacka, widok z wieży ratusza.jpg|mały|Bazylika Mariacka w Gdańsku]]

* '''[[Warszawa]]''' – stolica i największe miasto w woj. mazowieckim, zrekonstruowana starówka warszawska od 25 lat na liście UNESCO;
* '''[[Białystok]]''' – stolica Podlasia, z Pałacem Branickich, miasto narodzin Ludwika Zamenhofa w woj. podlaskim;
* '''[[Gdańsk]]''' – miasto Solidarności i od wieków (do czasu utworzenia Wolnego Hanzeatyckiego Miasta Gdańska) były najważniejszy port w Polsce;
* '''[[Kazimierz Dolny]]'''
* '''[[Łódź]]''' – stolica polskiego przemysłu włókienniczego. Miasto wielkich fabryk i rezydencji ich właścicieli. XIX-wieczny układ urbanistyczny z ulicą Piotrkowską (najdłuższą ulicą ulicą handlową w [[Europa|Europie]]) oraz jednym z niewielu na świecie rynków w kształcie ośmiokąta foremnego – placem Wolności. Największe centrum handlowo-kulturalno-rozrywkowe Manufaktura i największy las miejski w Europie ([[w:Las Łagiewnicki w Łodzi|las Łagiewnicki]] o powierzchni 12&amp;nbsp;km²).
[[Plik:Piotrkowska 3.jpg|mały|Ulica Piotrkowska w Łodzi, w tle plac Wolności]]
* '''[[Kraków]]''' – najbogatsze w zabytki polskie miasto w woj. małopolskim, jego wielowiekowa stolica, od 1978 na liście UNESCO;
* '''[[Poznań]]''' – tu zaczęła się w X wieku historia Polski w woj. wielkopolskim; miasto z rzeką Wartą, bogatą i ciekawą historią;
* '''[[Sandomierz]]''' – zabytkowe miasto na nadwiślańskiej skarpie, z katedrą, zamkiem, odrestaurowanym rynkiem z ratuszem;
* '''[[Toruń]]''' – miejsce narodzin Mikołaja Kopernika i ciekawe Stare Miasto w woj. kujawsko-pomorskim
* '''[[Wrocław]]''' – stolica woj. dolnośląskiego, znany ze wspaniałej architektury oraz długiej i burzliwej historii;
* '''[[Kalisz]]''' – najstarsze miasto Polski w woj. wielkopolskim;
* '''[[Zakopane]]''' – miasto położone u stóp najwyższych polskich gór – [[Tatry|Tatr]];
* '''[[Kanał Elbląski]]''' – żeglowna droga wodna na terenie [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], wybitny zabytek techniki, przez Prezydenta RP zaliczony do Pomników Historii. Statek pokonuje różnicę 99 metrów poziomu wody na długości 84,2&amp;nbsp;km, częściowo lądem na platformach, przy pomocy 5 pochylni, drugiego takiego rozwiązania nie ma w Europie.

[[Plik:65408 Szczecin katedra 2.JPG|mały|Katedra w Szczecinie]]
[[Plik:Katowice Spodek- nowa iluminacja.jpg|mały|Katowice, Spodek]]

=== Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!zdjęcie
!obiekt
|-
|[[Plik:Krakau Markt.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Stare Miasto w [[Kraków|Krakowie]]''' – obszar obejmujący [[Rynek Główny w Krakowie]] wraz z okolicznymi ulicami, [[Kraków/Wawel|Wawel]] oraz dzielnicę [[Kazimierz]]. Do najistotniejszych zabytków należą: Wieża Ratuszowa, Sukiennice, Zamek na Wawelu, Barbakan, zabytkowe synagogi na Kazimierzu oraz budynki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Obszar został wpisany na listę UNESCO w 1978 roku, jako jeden z 12 pierwszych obiektów na świecie.
|-
|[[Plik:Kopalnia Soli Wieliczka-Komora Weimar.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni''' – znajdujące się w pobliżu Krakowa w [[Wieliczka|Wieliczce]] oraz [[Bochnia|Bochni]] kopalnie to zespół udostępnionych do zwiedzania korytarzy. W Wieliczce mają one aż 360&amp;nbsp;km na 9 poziomach, choć trasa turystyczna liczy 3&amp;nbsp;km z nich. W kopalni w Bochni wśród atrakcji znajdziemy m.in. podziemną kolejkę, zjeżdżalnię, a także możliwość przenocowania na głębokości 250&amp;nbsp;m pod ziemią.

Kopalnia Soli w Wieliczce została wpisana na listę w 1978 roku, jako jeden z 12 pierwszych obiektów na świecie. Kopalnia w Bochni została dodana w 2013 roku.
|-
|[[Plik:Arbeit macht frei.png|bezramki|120x120px]]
|'''Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940–1945)''' – teren dawnego obozu zagłady jest szczególną pamiątką historyczną. Wpisany na listę UNESCO w 1979 roku.
|-
|[[Plik:Puszcza białowieska fragmenty rezerwatu ścisłego a8.JPG|bezramki|120x120px]]
|'''Puszcza Białowieska''' – leżący na terenie Polski i Białorusi las pierwotny, jeden z ostatnich w Europie. Znany przede wszystkim z populacji żubrów.  Wpisana na listę UNSECO w 1979 roku, później obszar wpisu znacznie rozszerzono.
|-
|[[Plik:Plac Zamkowy w Warszawie widziany z wieży kościoła św. Anny.JPG|bezramki|120x120px]]
|'''Stare Miasto w [[Warszawa|Warszawie]]''' – odbudowane po II wojnie światowej, w której zostało zniszczone w 85% centrum miasta, ze starannie odrestaurowanymi kościołami, pałacami i rynkiem. Na liście UNESCO od 1980 r.
|-
|[[Plik:Zamosc 34.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Stare Miasto w [[Zamość|Zamościu]]''' – wybudowane w XVI wieku przez Jana Zamoyskiego na wzór idealnego miasta włoskiego. Na listę wpisane w 1992 roku.
|-
|[[Plik:Torun01CenterWithWall level corr.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Średniowieczny zespół miejski [[Toruń|Torunia]]''' – zabytkowe centrum Torunia to m.in. ruiny zamku krzyżackiego z XIII wieku oraz średniowieczna hanzeatycka zabudowa. Na liście UNESCO od 1997 roku.
|-
|[[Plik:Malbork castel 2006.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Zamek w Malborku|Zamek krzyżacki w Malborku]]''' – wybudowana w XIII wieku twierdza krzyżacka, od 1309 roku siedziba Wielkiego Mistrza. Odbudowana na przełomie XIX i XX wieku. W 1997 wpisana na listę UNESCO.
|-
|[[Plik:Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej6.JPG|bezramki|120x120px]]
|'''[[Kalwaria Zebrzydowska]]: manierystyczny zespół architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy''' – ważne miejsce pielgrzymkowe od XVII wieku, sanktuarium bernardynów, na które składa się bazylika, klasztor i 42 kaplice. Nazywane &quot;Polską Jerozolimą&quot;. Wpisane na listę UNESCO w 1999 roku.
|-
|[[Plik:Kościół Pokoju e83.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Kościoły Pokoju|Kościoły Pokoju]] w [[Jawor]]ze i [[Świdnica|Świdnicy]]''' – największe w Europie kościoły o konstrukcji szkieletowej, wybudowane w XVII wieku na pamiątkę pokoju westfalskiego, kończącego wojnę trzydziestoletnią. Na listę UNESCO wpisane w 2001 roku.
|-
|[[Plik:Lipnica leonard1.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Drewniane kościoły południowej Małopolski|Drewniane kościoły południowej Małopolski]]: [[Binarowa]], [[Blizne]], [[Dębno (powiat nowotarski)|Dębno]], [[Haczów]], [[Lipnica Murowana]], [[Sękowa]]''' – zespół średniowiecznych kościołów drewnianych, wybudowanych techniką zrębową. Od 2003 na liście UNESCO.
|-
|[[Plik:Park Muzakowski2.jpg|bezramki|120x120px]]
|''' [[w:Park Mużakowski|Park Mużakowski]]''' – położony w [[Łęknica|Łęknicy]] w [[województwo lubuskie|województwie lubuskim]] rozciąga się po obu stronach Nysy Łużyckiej. Jest największym parkiem w stylu angielskim na terenie Polski – po stronie polskiej ma 552&amp;nbsp;ha, a po niemieckiej 206&amp;nbsp;ha. Powstał w 1815 roku, na listę wpisany w 2004 roku.
|-
|[[Plik:Wroclaw - Hala Stulecia 03.jpg|bezramki|120x120px]]
|''' [[Hala Stulecia we Wrocławiu]]''' – wybudowany w latach 1911–13 we Wrocławiu żelazobetonowy budynek, upamiętniający setną rocznicę bitwy pod Lipskiem. W 2006 roku została umieszczona na liście UNESCO.
|-
|[[Plik:Turzansk greek catholic church01.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Drewniane cerkwie regionu karpackiego w Polsce i na Ukrainie|Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat]]''' – 16 cerkwi o konstrukcji zrębowej, z których 8 znajduje się na terenie Polski: w Radrużu, Chotyńcu, Smolinku, Turzańsku, Powroźniku, Owczarach, Kwiatoniu, i Brunarach Wyżnych. Wpisane na listę w 2013 roku.
|-
|[[Plik:Koplania Zabytkowa Srebra.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach oraz system gospodarowania wodami podziemnymi''' – najmłodszy wpis z 2017 roku. Obejmuje kopalnię wraz z szybami i sztolniami, a także budynek przepompowni parowej.
|}
[[Plik:Katowice, Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach katedra p.w. Chrystusa Króla , 1927-1954.jpg|mały|Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach]]

=== Regiony warte poznania w Polsce ===
* wyspa [[Wolin]] - wyspa przybrzeżna w północno-zachodniej części kraju
* [[Mazury]] - region znany z kilku tysięcy jezior i jeziorek
* [[Pomorze]] - obszar wzdłuż wybrzeża Bałtyku, znany z pięknej przyrody i ciekawej kultury
* [[Tatry]] - góry na południu Polski, znane z pięknych widoków
* [[Sudety]] - góry położone na Dolnym Śląsku i Opolszczyżnie
* [[Pieniny]] - góry położone na północ od Karpat, nad Dunajcem
* [[Beskidy]] - górzysty region na Górnym Śląsku i w Małopolsce

[[Plik:Białystok katedra 3.JPG|mały|Rynek Kościuszki w Białymstoku, w tle katedra]]

=== Kurorty morskie warte zobaczenia ===
* [[Kołobrzeg]]
* [[Krynica Morska]]
* [[Jastarnia]]
* [[Łeba]]
* [[Rewal]]
* [[Sopot]]
* [[Świnoujście]]
* [[Ustka]]

=== Kurorty górskie warte zobaczenia ===
* [[Iwonicz-Zdrój]] – jedno z najstarszych polskich uzdrowisk znane z liczne źródeł leczniczych
* [[Krynica-Zdrój]] – perła polskich uzdrowisk
* [[Karpacz]] - miasto w Karkonoszach
* [[Lądek-Zdrój]]
* [[Rymanów-Zdrój]] – uzdrowisko wśród gór i lasów Beskidu Niskiego
*[[Rabka-Zdrój]] - miasto uzdrowiskowe i rozrywkowe na [[Podhale|Podhalu]]
* [[Szczyrk]]
* [[Szklarska Poręba]]
* [[Świeradów-Zdrój]]
* [[Ustroń]]
* [[Wisła (miasto)|Wisła]] – miejscowość, z której pochodzi [[w:pl:Adam Małysz|Adam Małysz]] w woj. śląskim
* [[Zakopane]] – najpopularniejsza miejscowość w polskich górach w woj. małopolskim
* [[Szczawnica]] – największa baza noclegowa w Pieninach w woj. małopolskim

[[Plik:Lublin zamek 9.JPG|mały|Zamek w Lublinie]]

=== Góry warte zobaczenia ===
* [[Karpaty]]
** [[Beskidy]]
** [[Bieszczady]]
** [[Pieniny]]
** [[Tatry]]
* [[Sudety]]
** [[Karkonosze]] – najwyższe wzniesienia Sudetów
** [[Góry Stołowe]] – fantastyczne formacje skalne
** [[Masyw Śnieżnika]] – najwyższy szczyt polskich Sudetów poza Karkonoszami
** [[Masyw Ślęży]] – najwyższy szczyt Przedgórza Sudeckiego
*** [[Przewodnik wspinaczkowy po kamieniołomie w Chwałkowie]]
* [[Góry Świętokrzyskie]] w [[Województwo świętokrzyskie|województwie świętokrzyskim]]

=== Parki narodowe ===
[[Plik:Parki narodowe Polski.png|thumb|upright=1.8|Parki narodowe i krajobrazowe w Polsce]]
[[Plik:POL rail PKP Intercity.svg|thumb|upright=1.5|Pociągi {{Legenda|#ff0000|EIP|w linii=tak}}, {{Legenda|#00ff00|EIC|w linii=tak}} i {{Legenda|#0000ff|EC/EN|w linii=tak}}&lt;br /&gt;w rozkładzie jazdy 2014–2015]]
* [[Babiogórski Park Narodowy]]
* [[Białowieski Park Narodowy]]
* [[Biebrzański Park Narodowy]]
* [[Bieszczadzki Park Narodowy]]
* [[Park Narodowy Bory Tucholskie]]
* [[Drawieński Park Narodowy]]
* [[Gorczański Park Narodowy]]
* [[Park Narodowy Gór Stołowych]]
* [[Kampinoski Park Narodowy]]
* [[Karkonoski Park Narodowy]]
* [[Magurski Park Narodowy]]
* [[Narwiański Park Narodowy]]
* [[Ojcowski Park Narodowy]]
* [[Pieniński Park Narodowy]]
* [[Poleski Park Narodowy]]
* [[Roztoczański Park Narodowy]]
* [[Słowiński Park Narodowy]]
* [[Świętokrzyski Park Narodowy]]
* [[Tatrzański Park Narodowy]]
* [[Park Narodowy Ujście Warty]]
* [[Wielkopolski Park Narodowy]]
* [[Wigierski Park Narodowy]]
* [[Woliński Park Narodowy]]

== Transport ==
[[Plik:Drogi krajowe w Polsce.svg|thumb|upright=1.8|Sieć dróg krajowych w Polsce]]
{{W Wikipedii|Transport w Polsce}}
Sieć transportowa w Polsce jest dobrze rozwinięta. Koleją można dotrzeć bez problemu do większych i średnich polskich miast, natomiast do praktycznie wszystkich mniejszych miejscowości kursują autobusy lub busy przewoźników prywatnych.

=== Pociągiem ===
{{Osobny artykuł|Koleją po Polsce}}
{{W Wikipedii|Transport kolejowy w Polsce}}
Przewozy kolejowe w Polsce oferuje spółka [http://www.pkp.pl/ PKP S.A.], w skład której wchodzą spółki operatorskie, takie jak: [[w:pl:PKP Intercity|PKP Intercity]], PKP Szybka Kolej Miejska, PKP Cargo itd. Do przewoźników zaliczamy też [[w:Polregio|Polregio]], które przewożą największą liczbę pasażerów w Polsce oraz przewoźnicy regionalni, np. [[w:pl:Koleje Mazowieckie|Koleje Mazowieckie]], [[w:pl:Koleje Śląskie|Koleje Śląskie]], [[w:pl:Koleje Dolnośląskie|Koleje Dolnośląskie]], [[w:pl:Koleje Wielkopolskie|Koleje Wielkopolskie]] czy [[w:pl:Arriva RP|Arriva RP]].

Ze względu na cenę, standard oraz szybkość przejazdu można wyróżnić następujące rodzaje pociągów:
*'''EIP Express Intercity Premium''', '''EIC Express InterCity''', '''EC EuroCity''' – najdroższe, ale i najszybsze oraz o najwyższym standardzie. Przy zakupie biletu darmowa miejscówka.
* '''TLK'' (Twoje Linie Kolejowe)''', '''IC'' (InterCity)''' – najpopularniejsze pociągi, dość szybkie, dużo tańsze od pociągów ekspresowych, kursują na długich trasach, miejscówka darmowa przy zakupie biletu.
* '''IR InterRegio''', '''RE Regioekspres''' – pospieszne pociągi spółki Przewozy Regionalne. Cenowo zbliżone do TLK. Pociągi RE prowadzą wagony o podwyższonym komforcie. Przewidziane do likwidacji w 2015 r.
* '''Regio''', '''Osobowy''' – najwolniejsze, bo zatrzymujące się zazwyczaj na każdej stacji, ale też najtańsze pociągi.
* '''Podmiejski''' – pociągi kursujące z dużych miast na przedmieścia, zazwyczaj długość trasy nie przekracza kilkudziesięciu kilometrów.

Sieć połączeń kolejowych jest gęsta, choć w ostatnich 15 latach z powodów ekonomicznych zmniejsza się. Od kilku lat na szczęście lokalne samorządy dążą do przywracania lokalnych linii kolejowych; pociągiem można dojechać ponownie m.in. do Darłowa, Mielna, w Góry Sowie, do Olecka, Wałcza itd.

=== Samochodem ===
[[Plik:NowaMapaStan.svg|thumb|upright=1.8|Sieć autostrad i dróg ekspresowych.&lt;br /&gt;
{{legenda|green|istniejące}}
{{legenda|red|w budowie}}
{{legenda|gray|planowane}}]]
[[Plik:Znak D-39 (wersja 2021).svg|thumb|upright=1.2|Dozwolone prędkości na polskich drogach|alt=]]
Sieć drogowa w Polsce jest dobrze rozwinięta. Pewnym problemem jest mała ilość obwodnic miast, przez co przemieszczając się samochodem nierzadko należy przejeżdżać przez ich centra. Istnieje sieć autostad krajowych, przy czym trzy (A1,A2 i A4) prowadzą przez cały kraj i (z wyjątkiem A4) nie są ukończone, jedna autostrada nie jest zbyt długa, ale nie jest obwodnicą (A18, wciąż w budowie).  Istnieją też dwie obwodnice (A6 i A8) a jedna (A50) jest planowana. Sieć uzupełniają bardzo podobne do autstrad drogi ekspresowe (oznaczenia S).

=== Autobusem ===
* Wyszukiwarka połączeń autobusowych, busowych i pociągów – http://www.e-podroznik.pl/
* Wyszukiwarka połączeń autobusowych, kolejowych oraz lotniczych – http://www.goeuro.pl/

== Przejścia graniczne ==
{{W Wikipedii|Przejścia graniczne Polski}}

=== Polska – Rosja ===
* [[Braniewo]] – [[Mamonowo]]
* [[Bezledy]] – [[Bagrationowsk]]
* [[Gołdap]] – [[Gusiew]] (tylko do 7,5 t)

==== W budowie ====
* [[Grzechotki]] – [[Lipówka]]

=== Polska – Białoruś ===
*[[Kuźnica (województwo podlaskie)|Kuźnica]] – [[Bruzgi]]
* [[Bobrowniki]] – [[Brzostowica]]
* [[Białowieża]] – [[Piererow]] (tylko ruch osobowy od 1.4. do 30.09.)
* [[Połowce]] – [[Wysokie]]
* [[Kukuryki]] – [[Kozłowicze]]
* [[Terespol]] – [[Brześć]] (tylko do 3,5 t)
* [[Sławatycze]] – [[Domaczewo]]

=== Polska – Ukraina ===
* [[Dorohusk]] – [[Jahodyn]]
* [[Zosin]] – [[Uściług]] (tylko ruch osobowy)
* [[Hrebenne]] – [[Rawa Ruska]]
* [[Korczowa]] – [[Krakowiec]]
* [[Medyka]] – [[Szeginie]]
* [[Krościenko]] – [[Stariawa]] (tylko do 3,5 t)

==== W budowie ====
* [[Dołhobyczów]] – [[Uhrynów]]

==== Planowane ====
* [[Wola Uhruska]] – [[Adamczuki]] – przejście sezonowe, promowe, osobowe.

&lt;!-- (według: „Turystyczny atlas Polski”, wydawnictwo carta blanca) --&gt;

== Uwagi ==
&lt;references /&gt;

{{Atrybucja}}
{{Jest w|Europa Środkowa}}

[[Kategoria:Polska|!]]</text>
      <sha1>3cs2jnu1zdwiyxri3woh2p6e00b1k4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158651</id>
      <parentid>158648</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T09:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1-Miguel Taylorville September 2023 REAL</username>
        <id>17648</id>
      </contributor>
      <comment>Poprawiona literówka + poszerzona treść (jeszcze dodatkowo dodano 20 największych miast Polski).</comment>
      <origin>158651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36850" sha1="o9afdcyuj52u6tomi9euaz2h01k0ttz" xml:space="preserve">{{Top-banner|Panorama Krakowa z Hotelu Forum.jpg}}
{{Państwo infobox
 |nazwa państwa        = Polska&lt;br&gt;Oficjalna nazwa: Rzeczpospolita Polska
 |flaga                = Flag of Poland.svg
 |lokalizacja          = Poland in European Union.svg
 |stolica              = [[Warszawa]]
 |ustrój               = republika parlamentarna
 |waluta               = złoty (zł, PLN)
 |strefa czasowa       = UTC +1 – zima&lt;br&gt;UTC +2 – lato
 |powierzchnia         = 313&amp;nbsp;933&lt;ref name=&quot;Powierzchnia Polski&quot;&gt;Jest to [[w:powierzchnia Polski|powierzchnia administracyjnego terytorium Polski]]. Powierzchnia obszaru lądowego (łącznie z wodami śródlądowymi) – 311 895 km², powierzchnia obszaru morskich wód wewnętrznych – 2036 km² (łącznie: 313 931 km²), a morza terytorialnego – 8783 km² (łącznie 322 714 km²). Powierzchnia administracyjna Polski (313 933 km²) to obszar lądowy z wodami śródlądowymi oraz część morskich wód wewnętrznych tj. część Jeziora Nowowarpieńskiego i część Zalewu Szczecińskiego wraz ze Świną i Dziwną oraz Zalewem Kamieńskim, Odrę pomiędzy Zalewem Szczecińskim a wodami portu Szczecin, część Zatoki Gdańskiej, część Zalewu Wiślanego, część wód portów oraz część wód znajdujących się pomiędzy linią brzegu morskiego a linią podstawową morza terytorialnego.&lt;/ref&gt;
 |język urzędowy       = polski
 |religia              = katolicyzm (71,3%)
 |kod telefoniczny     = +48
 |napięcie elektryczne = 230 V / 50 Hz
 |typ gniazdka         = E, C
 |kod samochodowy      = PL
 |ruch samochodowy     = prawostronny
 |domena internetowa   = .pl
|ludność=37&amp;nbsp;563&amp;nbsp;071|godło=Herb Polski.svg|mapa=Poland CIA map PL.png}}
'''Polska''', oficjalnie '''Rzeczpospolita Polska''' – państwo położone w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]], nad [[Morze Bałtyckie|Morzem Bałtyckim]]. Graniczy na północnym wschodzie z [[Rosja|Rosją]] ([[obwód królewiecki|obwodem królewieckim]]), na wschodzie z [[Litwa|Litwą]], [[Białoruś|Białorusią]] i [[Ukraina|Ukrainą]], na południu ze [[Słowacja|Słowacją]] i [[Czechy|Czechami]], na zachodzie z [[Niemcy|Niemcami]].

== Charakterystyka ==
Polska jest atrakcyjna pod względem turystycznym i może zaoferować turystom różnorodne możliwości wypoczynku i rekreacji. Niekiedy celem przyjeżdżających do Polski są zakupy, leczenie sanatoryjne lub zabiegi medyczne i stomatologiczne („[[w:Turystyka medyczna|turystyka medyczna]]”).

Jedną z wielu zalet, które Polska może zaoferować to: ciekawa, różnorodna i w wielu miejscach naturalna przyroda. Wybrzeże Bałtyku to liczne piaszczyste plaże i kurorty oferujące szeroką gamę rozrywek. Pas jezior to przede wszystkim żeglarstwo i wędkarstwo oraz liczne plaże i kąpieliska. Na nizinach można spotkać ciekawe przyrodniczo tereny, a także skorzystać z uzdrowisk takich jak [[Ciechocinek]] i [[Nałęczów]]. Południe Polski to znana z jurajskiego krajobrazu [[Wyżyna Krakowsko-Częstochowska]], [[Bieszczady]] z nadającymi się do pieszych wędrówek połoninami, [[Tatry]] nadające się do turystyki górskiej, a także malownicze [[Beskidy]] i [[Sudety]] z pasmami górskim takimi jak [[Karkonosze]] i [[Góry Sowie]] oraz kotliny śródgórskie Kłodzka i Jeleniogórska.

Najdłuższą rzeką Polski jest [[Wisła]], to także najdłuższa rzeka uchodząca do [[Morze Bałtyckie|Bałtyku]], o długości 1047&amp;nbsp;km. Dorzecze Wisły zajmuje powierzchnię 194&amp;nbsp;424 km² (w Polsce 168&amp;nbsp;000 km²).

== Historia ==
{{W Wikipedii|Historia Polski}}
Historia Polski obejmuje dzieje państwa i narodu polskiego od X do XXI wieku.

Dzieje Polski rozpoczynają się wraz z panowaniem pierwszego historycznego władcy Mieszka I, który w 966 roku przyjął chrzest. Jego syn Bolesław Chrobry w 1025 roku został koronowany na pierwszego króla Polski. Do 1138 roku Polska jako monarchia patrymonialna rządzona była przez władców z dynastii Piastów, którzy nie licząc wydzielanych juniorom dzielnic i przejściowych okresów podziału, zachowywali zwierzchność nad całym jej terytorium.

W efekcie tzw. ustawy sukcesyjnej księcia Bolesława Krzywoustego ziemie polskie uległy na 150 lat pogłębiającemu się rozbiciu dzielnicowemu. Próby ponownego zjednoczenia zaczęto podejmować pod koniec XIII w., a ostatecznie zostały one uwieńczone koronacją Władysława Łokietka w 1320 roku. Dynastia Piastów wygasła po śmierci jego syna, Kazimierza Wielkiego w 1370, który nie pozostawił potomków. Rządy w Polsce przejęli Andegawenowie (Ludwik Węgierski i Jadwiga), a następnie królowie z dynastii Jagiellonów.

W 1569 Korona Królestwa Polskiego weszła w stały związek z Wielkim Księstwem Litewskim. Na mocy unii zawartej w Lublinie powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów, którą od 1573 rządzili władcy powoływani drogą wolnej elekcji. Państwo to było jednym z największych terytorialnie organizmów politycznych Europy. Po pokoju z Rosją zawartym w Polanowie w 1634 osiągnęło powierzchnię 990 tys. km². W tym okresie w Rzeczypospolitej wykształcił się swoisty system polityczny, oparty na dominacji bardzo licznej szlachty i systemie rządów parlamentarnych. Złoty wiek państwa przypadł na okres rządów ostatnich Jagiellonów. Ostatecznie zakończył się on wraz z wojnami połowy XVII wieku.

W kolejnym stuleciu pogrążona w anarchii Rzeczpospolita zaczęła popadać w silną zależność od Rosji, a następnie zniknęła z mapy Europy w rezultacie trzech rozbiorów. Samodzielne państwo polskie nie istniało aż do XX wieku, choć okresowo pojawiały się jego szczątkowe formy, takie jak Księstwo Warszawskie, Królestwo Kongresowe czy Wielkie Księstwo Poznańskie. Pełne odrodzenie Polski nastąpiło dopiero po I wojnie światowej, kiedy w sytuacji upadku mocarstw rozbiorowych powstała II Rzeczpospolita. Istniała ona do 1939, czyli do początku II wojny światowej. We wrześniu 1939 ziemie polskie zajęte zostały przez III Rzeszę i ZSRR. Dopiero od 1944 rozpoczęło się ich stopniowe przejmowanie przez oddziały sowieckie i utworzonego u ich boku Ludowego Wojska Polskiego.

Po zakończeniu wojny Polska znalazła się za tzw. żelazną kurtyną, a władzę w niej przejęli komuniści. W 1952 r. państwo przemianowano na Polską Rzeczpospolitą Ludową. Do 1989 r. panował w niej system partyjny, w którym przewodnią rolę pełniła Polska Zjednoczona Partia Robotnicza. Oprócz niej występowały jeszcze ugrupowania satelickie – ZSL i SD. Upadła ona ostatecznie w efekcie procesu określanego mianem Jesieni Narodów. Wybory parlamentarne w 1989 r. zapoczątkowały procesy demokratyzacji i reform gospodarczych, które umożliwiły III Rzeczypospolitej wstąpienie do NATO (1999), a następnie Unii Europejskiej (2004).

== Podział administracyjny ==
[[Plik:Polska województwa powiaty.png|thumb|upright=1.2|Mapa administracyjna Polski z zaznaczonymi granicami województw i powiatów&lt;ref name=&quot;Miasta na prawach powiatu w Polsce&quot;&gt;W tym [[w:miasto na prawach powiatu|miast na prawie powiatu]].&lt;/ref&gt; (stan na 1 stycznia 2020)]]
Polska dzieli się na 16 województw:
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! Flaga
! Godło/Herb
! Nazwa województwa
! Stolica
! Liczba powiatów (+ miast na prawach powiatu)
! Powierzchnia (km²)
! Populacja
! Gęstość zaludnienia (os./km²)
! [https://en.wikivoyage.org/wiki/Poland#Regions Region Polski] (''podział i koloryzacja ustalone według [https://en.wikivoyage.org/wiki/Main_Page anglojęzycznych Wikipodróży]'')
! Położenie na mapie Polski
|- style=&quot;background-color: #D8A661;&quot;
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo dolnośląskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo dolnośląskie]]'''
|[[Wrocław]]
|30
|19&amp;nbsp;947,02
|2&amp;nbsp;857&amp;nbsp;273
|143,2
|'''Polska Południowo-Zachodnia'''
|[[Plik:Lower Silesian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #DC858D;&quot;
|[[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo kujawsko-pomorskie]]'''
|[[Bydgoszcz]]&lt;ref name=&quot;Bydgoszcz&quot;&gt;Siedziba wojewody [[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie flag.svg|border|23px]] [[województwo kujawsko-pomorskie|województwa kujawsko-pomorskiego]].&lt;/ref&gt; i [[Toruń]]&lt;ref name=&quot;Toruń&quot;&gt;Siedziba sejmiku [[Plik:POL województwo kujawsko-pomorskie flag.svg|border|23px]] [[województwo kujawsko-pomorskie|województwa kujawsko-pomorskiego]].&lt;/ref&gt;
|23
|17&amp;nbsp;971,36
|1&amp;nbsp;971&amp;nbsp;891
|109,7
|'''Polska Północna'''
|[[Plik:Kuyavian-Pomeranian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo lubelskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo lubelskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo lubelskie]]'''
|[[Lublin]]
|24
|25&amp;nbsp;122,38
|1&amp;nbsp;980&amp;nbsp;772
|78,8
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Lublin in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #71B37B;&quot;
|[[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo lubuskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo lubuskie]]'''
|[[Gorzów Wielkopolski]]&lt;ref name=&quot;Gorzów Wielkopolski&quot;&gt;Siedziba wojewody [[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|border|23px]] [[województwo lubuskie|województwa lubuskiego]].&lt;/ref&gt; i [[Zielona Góra]]&lt;ref name=&quot;Zielona Góra&quot;&gt;Siedziba sejmiku [[Plik:POL województwo lubuskie flag.svg|border|23px]] [[województwo lubuskie|województwa lubuskiego]].&lt;/ref&gt;
|14
|13&amp;nbsp;987,59
|963&amp;nbsp;601
|68,9
|'''Polska Północno-Zachodnia'''
|[[Plik:Lubusz in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #BF97BF;&quot;
|[[Plik:POL województwo łódzkie 1 flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo łódzkie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo łódzkie]]'''
|[[Łódź]]
|24
|18&amp;nbsp;219,06
|2&amp;nbsp;328&amp;nbsp;825
|127,8
|'''Polska Środkowa'''
|[[Plik:Lodz in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #629FC7;&quot;
|[[Plik:POL województwo małopolskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo małopolskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo małopolskie]]'''
|[[Kraków]]
|22
|15&amp;nbsp;183,63
|3&amp;nbsp;429&amp;nbsp;342
|225,9
|'''Polska Południowa'''
|[[Plik:Lesser Poland in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #BF97BF;&quot;
|[[Plik:POL województwo mazowieckie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo mazowieckie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo mazowieckie]]'''
|[[Warszawa]]
|42
|35&amp;nbsp;558,58
|5&amp;nbsp;505&amp;nbsp;857
|154,8
|'''Polska Środkowa'''
|[[Plik:Masovian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D8A661;&quot;
|[[Plik:POL województwo opolskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo opolskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo opolskie]]'''
|[[Opole]]
|12
|9411,62
|923&amp;nbsp;536
|98,1
|'''Polska Południowo-Zachodnia'''
|[[Plik:Opolskie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo podkarpackie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo podkarpackie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo podkarpackie]]'''
|[[Rzeszów]]
|25
|17&amp;nbsp;845,44
|2&amp;nbsp;053&amp;nbsp;760
|115,1
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Podkarpackie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo podlaskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo podlaskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo podlaskie]]'''
|[[Białystok]]
|17
|20&amp;nbsp;186,80
|1&amp;nbsp;126&amp;nbsp;679
|55,8
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Podlaskie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #DC858D;&quot;
|[[Plik:POL województwo pomorskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo pomorskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo pomorskie]]'''
|[[Gdańsk]]
|20
|19&amp;nbsp;546,84
|2&amp;nbsp;358&amp;nbsp;409
|120,7
|'''Polska Północna'''
|[[Plik:Pomeranian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #629FC7;&quot;
|[[Plik:POL województwo śląskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo śląskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo śląskie]]'''
|[[Katowice]]
|36
|12&amp;nbsp;334,01
|4&amp;nbsp;261&amp;nbsp;792
|345,6
|'''Polska Południowa'''
|[[Plik:Silesian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #D5DC76;&quot;
|[[Plik:POL województwo świętokrzyskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo świętokrzyskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo świętokrzyskie]]'''
|[[Kielce]]
|14
|11&amp;nbsp;708,92
|1&amp;nbsp;147&amp;nbsp;293
|98
|'''Polska Wschodnia'''
|[[Plik:Swietokrzyskie in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #DC858D;&quot;
|[[Plik:POL województwo warmińsko-mazurskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo warmińsko-mazurskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo warmińsko-mazurskie]]'''
|[[Olsztyn]]
|21
|24&amp;nbsp;173,72
|1&amp;nbsp;339&amp;nbsp;498
|55,4
|'''Polska Północna'''
|[[Plik:Warmian-Masurian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #71B37B;&quot;
|[[Plik:POL województwo wielkopolskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo wielkopolskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo wielkopolskie]]'''
|[[Poznań]]
|35
|29&amp;nbsp;826,66
|3&amp;nbsp;471&amp;nbsp;302
|116,4
|'''Polska Północno-Zachodnia'''
|[[Plik:Greater Poland in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|- style=&quot;background-color: #71B37B;&quot;
|[[Plik:POL województwo zachodniopomorskie flag.svg|border|100px]]
|[[Plik:POL województwo zachodniopomorskie COA.svg|48px]]
|'''[[Województwo zachodniopomorskie]]'''
|[[Szczecin]]
|21
|22&amp;nbsp;913,66
|1&amp;nbsp;612&amp;nbsp;680
|70,4
|'''Polska Północno-Zachodnia'''
|[[Plik:West Pomeranian in Poland (+rivers).svg|border|75px]]
|}

=== Rekordy statystyczne polskich województw ===
==== Powierzchnia: ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Największe województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo mazowieckie|mazowieckie]] (35&amp;nbsp;558,58 km²)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Najmniejsze województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo opolskie|opolskie]] (9411,62 km²)

==== Populacja: ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Najbardziej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo mazowieckie|mazowieckie]] (5&amp;nbsp;505&amp;nbsp;857 mieszkańców)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Najmniej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo opolskie|opolskie]] (923&amp;nbsp;536 mieszkańców)

==== Gęstość zaludnienia: ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Najgęściej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo śląskie|śląskie]] (345,6 os./km²)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Najrzadziej zaludnione województwo:&lt;/span&gt;''' [[województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskie]] (55,4 os./km²)

==== Liczba powiatów (w tym miast na prawach powiatu): ====
* '''&lt;span style=&quot;color:green;&quot;&gt;Województwo z największą liczbą powiatów oraz miast na prawach powiatu:&lt;/span&gt;''' [[województwo mazowieckie|mazowieckie]] (42 powiaty → 37 zwykłych powiatów i 5 miast na prawach powiatu)
* '''&lt;span style=&quot;color:red;&quot;&gt;Województwo z najmniejszą liczbą powiatów oraz miast na prawach powiatu:&lt;/span&gt;''' [[województwo opolskie|opolskie]] (12 powiatów → 11 zwykłych powiatów i 1 miasto na prawach powiatu)

== Warto zwiedzić ==
=== Top 20 największych miast w Polsce ===
[[Plik:Ulica Nowy Świat w Warszawie 2015.JPG|mały|[[Ulica Nowy Świat w Warszawie|Ulica Nowy Świat]], fragment [[Trakt Królewski w Warszawie|Traktu Królewskiego]].]]
* '''[[Warszawa]]''' (1&amp;nbsp;866&amp;nbsp;729 mieszkańców) – stolica Polski i jedno z dynamicznie rozwijających się nowych centrów biznesowych w Unii Europejskiej; Stare Miasto, niemal całkowicie zniszczone podczas II wojny światowej, zostało odbudowane w stylu inspirowanym obrazami Canaletta utrzymanymi w duchu klasycyzmu.
[[Plik:Wawel Castle 01 AB.jpg|mały|[[Zamek Królewski na Wawelu]].]]
* '''[[Kraków]]''' (816&amp;nbsp;614 mieszkańców) – „stolica kulturalna” Polski i jej historyczna stolica z czasów średniowiecza; centrum miasta wypełniają zabytkowe kościoły, pomniki i największy średniowieczny rynek w Europie, a obecnie także modne puby i galerie sztuki. Centrum miasta zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
[[Plik:Ratusz wroclaw.JPG|mały|[[Ratusz we Wrocławiu|Stary Ratusz]].]]
* '''[[Wrocław]]''' (672&amp;nbsp;601 mieszkańców) – stare śląskie miasto o wspaniałej historii; położone na 12 wyspach, ma więcej mostów niż jakiekolwiek inne miasto w Europie, z wyjątkiem Wenecji, Amsterdamu i Hamburga.
[[Plik:Lodz Ksiezy Mlyn (1).jpg|mały|Część dzielnicy [[Księży Młyn]] w 2022 r.]]
* '''[[Łódź]]''' (639&amp;nbsp;890 mieszkańców) – znany niegdyś z przemysłu włókienniczego „polski Manchester” szczyci się najdłuższym w Europie deptakiem – ulicą Piotrkowską, pełną malowniczej dziewiętnastowiecznej architektury.
[[Plik:Poznan 10-2013 img19 Old Brewery.jpg|mały|[[Stary Browar (Poznań)|Stary Browar]] z perspektywy (''[[Ulica Tadeusza Kościuszki w Poznaniu|ul. Kościuszki]]'') w Poznaniu (2013).]]
* '''[[Poznań]]''' (534&amp;nbsp;239 mieszkańców) – miasto kupieckie, uznawane – obok [[Gniezno|Gniezna]] – za kolebkę narodu i Kościoła polskiego; prezentuje ono mieszankę architektury ze wszystkich epok.
[[Plik:Bazylika Mariacka DSC01870.jpg|mały|[[Bazylika Konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku|Kościół Mariacki w Gdańsku]] (''konkatedra'') – największy ceglany kościół na świecie.]]
* '''[[Gdańsk]]''' (489&amp;nbsp;328 mieszkańców) – dawne niemieckie miasto Gdańsk ([[w:język niemiecki|niem.]] ''Danzig'') to jedno ze starych, pięknych europejskich miast odbudowanych po II wojnie światowej. Stanowi ono doskonały punkt wypadowy do wielu nadmorskich kurortów na wybrzeżu Bałtyku.
[[Plik:PolandSzczecinPanorama.JPG|mały|[[Wały Chrobrego]].]]
* '''[[Szczecin]]''' (383&amp;nbsp;786 mieszkańców) – najważniejsze miasto Pomorza z ogromnym portem, zabytkami, starymi parkami i muzeami.
[[Plik:Lublin, Royal Castle, 30-04-2010.jpg|mały|[[Zamek w Lublinie|Zamek Lubelski]].]]
* '''[[Lublin]]''' (326&amp;nbsp;685 mieszkańców) – to największe miasto wschodniej Polski, które szczyci się dobrze zachowanym Starym Miastem o typowo polskiej architekturze, wzbogaconej o nietypowe elementy renesansowe.
[[Plik:Stare Miasto w Bydgoszczy 2023.jpg|mały|[[Stare Miasto w Bydgoszczy]].]]
* '''[[Bydgoszcz]]''' (321&amp;nbsp;100 mieszkańców) – dzięki atrakcyjnemu położeniu nad rzeką Brdą miasto oferuje liczne tereny zielone, interesujące muzea oraz bogatą scenę muzyczną, którą współtworzą słynna Filharmonia Pomorska, Opera Nova oraz Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana Paderewskiego.
[[Plik:Białystok, ul. Lipowa, cerkiew p. w. św. Mikołaja, 1846 02.JPG|mały|[[Sobór św. Mikołaja w Białymstoku|Sobór św. Mikołaja]] (''1843-46'').]]
* '''[[Białystok]]''' (289&amp;nbsp;217 mieszkańców) – stanowi bramę do wielu atrakcji przyrodniczych [[Podlasie|Podlasia]] – regionu określanego mianem „Zielonych Płuc Polski” – w tym [[Biebrzański Park Narodowy|Biebrzańskiego Parku Narodowego]] i [[Białowieski Park Narodowy|Białowieskiego Parku Narodowego]].
[[Plik:Katowice most Mleczna 2024.jpg|mały|[[Most nad Mleczną]] w [[Podlesie (Katowice)|Podlesiu]] (ul. Zaopusta).]]
* '''[[Katowice]]''' (277&amp;nbsp;415 mieszkańców) – centralna dzielnica Górnośląskiej Metropolii, będąca zarówno ważnym ośrodkiem handlowym, jak i centrum kultury.
[[Plik:Dar Pomorza 2018.jpg|mały|„[[Dar Pomorza]]”.]]
* '''[[Gdynia]]''' (238&amp;nbsp;712 mieszkańców) – jedno z najważniejszych miast nadmorskich w Polsce, o dużym ruchu towarowym i z bazą marynarki wojennej; jest ono również pełne architektury modernistycznej oraz mieści port wojskowy i morski, które służyły nowo niepodległej Polsce.
[[Plik:Klasztor Paulinów na Jasnej Górze 6.JPG|mały|[[Jasna Góra]] w Częstochowie.]]
* '''[[Częstochowa]]''' (201&amp;nbsp;439 mieszkańców) – miasto to słynie przede wszystkim z klasztoru na Jasnej Górze, w którym znajduje się ikona Czarnej Madonny, i jest ważnym ośrodkiem pielgrzymkowym dla katolików.
[[Plik:3-go maja b Rzeszow.JPG|mały|[[Ulica 3 Maja w Rzeszowie|Ul. 3 Maja]] w Rzeszowie, deptak.]]
* '''[[Rzeszów]]''' (199&amp;nbsp;436 mieszkańców) – przez wieki było to prywatne miasto rodu Lubomirskich; posiada ono piękną starówkę, dwie synagogi oraz kilka zamków.
[[Plik:Torun rynek staromiejski (1).jpg|mały|[[Rynek Staromiejski w Toruniu|Rynek Staromiejski]] w Toruniu.]]
* '''[[Toruń]]''' (192&amp;nbsp;784 mieszkańców) – architektura tego miasta przetrwała bombardowania II wojny światowej, dzięki czemu stanowi jeden z niewielu przykładów autentycznego gotyku w Polsce; miasto to wciąż pozostaje nieco poza głównym szlakiem większości europejskich podróżników, można tu więc liczyć na wspaniałe polskie doświadczenia, wolne od uciążliwego tłoku towarzyszącego masom turystów podróżujących z karnetem Interrail.
[[Plik:Radom, Mury miejskie - fotopolska.eu (258481).jpg|mały|[[Mury miejskie w Radomiu|Relikty murów miejskich]] w Radomiu.]]
* '''[[Radom]]''' (191&amp;nbsp;819 mieszkańców) – miasto to było ośrodkiem przemysłu lekkiego, lecz obecnie zmaga się z wysokim bezrobociem i dąży do przejścia na gospodarkę opartą na wiedzy.
[[Plik:Zamek Sielecki w Sosnowcu.jpg|mały|Sosnowiec, [[Zamek Sielecki]].]]
* '''[[Sosnowiec]]''' (182&amp;nbsp;971 mieszkańców) – miasto to bywa lokalnie określane mianem „miasta czterech kultur”, co nawiązuje do społeczności polskiej, żydowskiej, niemieckiej i rosyjskiej, które wywarły wpływ na jego rozwój w okresie ożywienia przemysłowego; do najważniejszych atrakcji należą dziś wille fabrykantów, kościoły, dawne dzielnice przemysłowe, architektura kolejowa, modernistyczne budynki użyteczności publicznej, parki, mozaiki oraz historyczne centrum w rejonie głównego dworca kolejowego.
[[Plik:Kielce-ul Sienkiewicza zima.jpg|mały|[[Ulica Henryka Sienkiewicza w Kielcach|Ul. Sienkiewicza]] w Kielcach.]]
* '''[[Kielce]]''' (178&amp;nbsp;837 mieszkańców) – miasto to i jego okolice słyną głównie z zabytkowej architektury, [[w:park|terenów zielonych]] oraz obszarów rekreacyjnych, takich jak [[Świętokrzyski Park Narodowy]].
[[Plik:Gliwice - widok z wieży kościoła Wszystkich Świętych w kier. pd-wsch..JPG|mały|Widok na [[Stare Miasto w Gliwicach|Stare Miasto]] w Gliwicach z wieży [[Kościół Wszystkich Świętych w Gliwicach|kościoła Wszystkich Świętych]] (kierunek południowo-wschodni).]]
* '''[[Gliwice]]''' (166&amp;nbsp;942 mieszkańców) – miasto to jest jednym z najstarszych i najpiękniejszych miast na Górnym Śląsku; jego bogata historia pozostawiła po sobie wiele, zarówno w architekturze, jak i kulturze czy wśród ludności.
[[Plik:Olsztyn, ulica Staromiejska.jpg|mały|Ul. Staromiejska w Olsztynie – w głębi [[Brama Górna w Olsztynie|Brama Wysoka]].]]
* '''[[Olsztyn]]''' (165&amp;nbsp;393 mieszkańców) – miasto to szczyci się pięknym gotyckim centrum; w pobliżu znajduje się kilka urokliwych jezior mazurskich, a miasto w zasadzie wokół nich wyrosło.

=== Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!zdjęcie
!obiekt
|-
|[[Plik:Krakau Markt.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Stare Miasto w [[Kraków|Krakowie]]''' – obszar obejmujący [[Rynek Główny w Krakowie]] wraz z okolicznymi ulicami, [[Kraków/Wawel|Wawel]] oraz dzielnicę [[Kazimierz]]. Do najistotniejszych zabytków należą: Wieża Ratuszowa, Sukiennice, Zamek na Wawelu, Barbakan, zabytkowe synagogi na Kazimierzu oraz budynki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Obszar został wpisany na listę UNESCO w 1978 roku, jako jeden z 12 pierwszych obiektów na świecie.
|-
|[[Plik:Kopalnia Soli Wieliczka-Komora Weimar.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni''' – znajdujące się w pobliżu Krakowa w [[Wieliczka|Wieliczce]] oraz [[Bochnia|Bochni]] kopalnie to zespół udostępnionych do zwiedzania korytarzy. W Wieliczce mają one aż 360&amp;nbsp;km na 9 poziomach, choć trasa turystyczna liczy 3&amp;nbsp;km z nich. W kopalni w Bochni wśród atrakcji znajdziemy m.in. podziemną kolejkę, zjeżdżalnię, a także możliwość przenocowania na głębokości 250&amp;nbsp;m pod ziemią.

Kopalnia Soli w Wieliczce została wpisana na listę w 1978 roku, jako jeden z 12 pierwszych obiektów na świecie. Kopalnia w Bochni została dodana w 2013 roku.
|-
|[[Plik:Arbeit macht frei.png|bezramki|120x120px]]
|'''Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940–1945)''' – teren dawnego obozu zagłady jest szczególną pamiątką historyczną. Wpisany na listę UNESCO w 1979 roku.
|-
|[[Plik:Puszcza białowieska fragmenty rezerwatu ścisłego a8.JPG|bezramki|120x120px]]
|'''Puszcza Białowieska''' – leżący na terenie Polski i Białorusi las pierwotny, jeden z ostatnich w Europie. Znany przede wszystkim z populacji żubrów.  Wpisana na listę UNSECO w 1979 roku, później obszar wpisu znacznie rozszerzono.
|-
|[[Plik:Plac Zamkowy w Warszawie widziany z wieży kościoła św. Anny.JPG|bezramki|120x120px]]
|'''Stare Miasto w [[Warszawa|Warszawie]]''' – odbudowane po II wojnie światowej, w której zostało zniszczone w 85% centrum miasta, ze starannie odrestaurowanymi kościołami, pałacami i rynkiem. Na liście UNESCO od 1980 r.
|-
|[[Plik:Zamosc 34.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Stare Miasto w [[Zamość|Zamościu]]''' – wybudowane w XVI wieku przez Jana Zamoyskiego na wzór idealnego miasta włoskiego. Na listę wpisane w 1992 roku.
|-
|[[Plik:Torun01CenterWithWall level corr.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Średniowieczny zespół miejski [[Toruń|Torunia]]''' – zabytkowe centrum Torunia to m.in. ruiny zamku krzyżackiego z XIII wieku oraz średniowieczna hanzeatycka zabudowa. Na liście UNESCO od 1997 roku.
|-
|[[Plik:Malbork castel 2006.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Zamek w Malborku|Zamek krzyżacki w Malborku]]''' – wybudowana w XIII wieku twierdza krzyżacka, od 1309 roku siedziba Wielkiego Mistrza. Odbudowana na przełomie XIX i XX wieku. W 1997 wpisana na listę UNESCO.
|-
|[[Plik:Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej6.JPG|bezramki|120x120px]]
|'''[[Kalwaria Zebrzydowska]]: manierystyczny zespół architektoniczny i krajobrazowy oraz park pielgrzymkowy''' – ważne miejsce pielgrzymkowe od XVII wieku, sanktuarium bernardynów, na które składa się bazylika, klasztor i 42 kaplice. Nazywane &quot;Polską Jerozolimą&quot;. Wpisane na listę UNESCO w 1999 roku.
|-
|[[Plik:Kościół Pokoju e83.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Kościoły Pokoju|Kościoły Pokoju]] w [[Jawor]]ze i [[Świdnica|Świdnicy]]''' – największe w Europie kościoły o konstrukcji szkieletowej, wybudowane w XVII wieku na pamiątkę pokoju westfalskiego, kończącego wojnę trzydziestoletnią. Na listę UNESCO wpisane w 2001 roku.
|-
|[[Plik:Lipnica leonard1.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Drewniane kościoły południowej Małopolski|Drewniane kościoły południowej Małopolski]]: [[Binarowa]], [[Blizne]], [[Dębno (powiat nowotarski)|Dębno]], [[Haczów]], [[Lipnica Murowana]], [[Sękowa]]''' – zespół średniowiecznych kościołów drewnianych, wybudowanych techniką zrębową. Od 2003 na liście UNESCO.
|-
|[[Plik:Park Muzakowski2.jpg|bezramki|120x120px]]
|''' [[w:Park Mużakowski|Park Mużakowski]]''' – położony w [[Łęknica|Łęknicy]] w [[województwo lubuskie|województwie lubuskim]] rozciąga się po obu stronach Nysy Łużyckiej. Jest największym parkiem w stylu angielskim na terenie Polski – po stronie polskiej ma 552&amp;nbsp;ha, a po niemieckiej 206&amp;nbsp;ha. Powstał w 1815 roku, na listę wpisany w 2004 roku.
|-
|[[Plik:Wroclaw - Hala Stulecia 03.jpg|bezramki|120x120px]]
|''' [[Hala Stulecia we Wrocławiu]]''' – wybudowany w latach 1911–13 we Wrocławiu żelazobetonowy budynek, upamiętniający setną rocznicę bitwy pod Lipskiem. W 2006 roku została umieszczona na liście UNESCO.
|-
|[[Plik:Turzansk greek catholic church01.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''[[w:Drewniane cerkwie regionu karpackiego w Polsce i na Ukrainie|Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat]]''' – 16 cerkwi o konstrukcji zrębowej, z których 8 znajduje się na terenie Polski: w Radrużu, Chotyńcu, Smolinku, Turzańsku, Powroźniku, Owczarach, Kwiatoniu, i Brunarach Wyżnych. Wpisane na listę w 2013 roku.
|-
|[[Plik:Koplania Zabytkowa Srebra.jpg|bezramki|120x120px]]
|'''Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku w Tarnowskich Górach oraz system gospodarowania wodami podziemnymi''' – najmłodszy wpis z 2017 roku. Obejmuje kopalnię wraz z szybami i sztolniami, a także budynek przepompowni parowej.
|}
[[Plik:Katowice, Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach katedra p.w. Chrystusa Króla , 1927-1954.jpg|mały|Archikatedra Chrystusa Króla w Katowicach]]

=== Regiony warte poznania w Polsce ===
* wyspa [[Wolin]] - wyspa przybrzeżna w północno-zachodniej części kraju
* [[Mazury]] - region znany z kilku tysięcy jezior i jeziorek
* [[Pomorze]] - obszar wzdłuż wybrzeża Bałtyku, znany z pięknej przyrody i ciekawej kultury
* [[Tatry]] - góry na południu Polski, znane z pięknych widoków
* [[Sudety]] - góry położone na Dolnym Śląsku i Opolszczyżnie
* [[Pieniny]] - góry położone na północ od Karpat, nad Dunajcem
* [[Beskidy]] - górzysty region na Górnym Śląsku i w Małopolsce

[[Plik:Białystok katedra 3.JPG|mały|Rynek Kościuszki w Białymstoku, w tle katedra]]

=== Kurorty morskie warte zobaczenia ===
* [[Kołobrzeg]]
* [[Krynica Morska]]
* [[Jastarnia]]
* [[Łeba]]
* [[Rewal]]
* [[Sopot]]
* [[Świnoujście]]
* [[Ustka]]

=== Kurorty górskie warte zobaczenia ===
* [[Iwonicz-Zdrój]] – jedno z najstarszych polskich uzdrowisk znane z liczne źródeł leczniczych
* [[Krynica-Zdrój]] – perła polskich uzdrowisk
* [[Karpacz]] - miasto w Karkonoszach
* [[Lądek-Zdrój]]
* [[Rymanów-Zdrój]] – uzdrowisko wśród gór i lasów Beskidu Niskiego
*[[Rabka-Zdrój]] - miasto uzdrowiskowe i rozrywkowe na [[Podhale|Podhalu]]
* [[Szczyrk]]
* [[Szklarska Poręba]]
* [[Świeradów-Zdrój]]
* [[Ustroń]]
* [[Wisła (miasto)|Wisła]] – miejscowość, z której pochodzi [[w:pl:Adam Małysz|Adam Małysz]] w woj. śląskim
* [[Zakopane]] – najpopularniejsza miejscowość w polskich górach w woj. małopolskim
* [[Szczawnica]] – największa baza noclegowa w Pieninach w woj. małopolskim

[[Plik:Lublin zamek 9.JPG|mały|Zamek w Lublinie]]

=== Góry warte zobaczenia ===
* [[Karpaty]]
** [[Beskidy]]
** [[Bieszczady]]
** [[Pieniny]]
** [[Tatry]]
* [[Sudety]]
** [[Karkonosze]] – najwyższe wzniesienia Sudetów
** [[Góry Stołowe]] – fantastyczne formacje skalne
** [[Masyw Śnieżnika]] – najwyższy szczyt polskich Sudetów poza Karkonoszami
** [[Masyw Ślęży]] – najwyższy szczyt Przedgórza Sudeckiego
*** [[Przewodnik wspinaczkowy po kamieniołomie w Chwałkowie]]
* [[Góry Świętokrzyskie]] w [[Województwo świętokrzyskie|województwie świętokrzyskim]]

=== Parki narodowe ===
[[Plik:Parki narodowe Polski.png|thumb|upright=1.8|Parki narodowe i krajobrazowe w Polsce]]
[[Plik:POL rail PKP Intercity.svg|thumb|upright=1.5|Pociągi {{Legenda|#ff0000|EIP|w linii=tak}}, {{Legenda|#00ff00|EIC|w linii=tak}} i {{Legenda|#0000ff|EC/EN|w linii=tak}}&lt;br /&gt;w rozkładzie jazdy 2014–2015]]
* [[Babiogórski Park Narodowy]]
* [[Białowieski Park Narodowy]]
* [[Biebrzański Park Narodowy]]
* [[Bieszczadzki Park Narodowy]]
* [[Park Narodowy Bory Tucholskie]]
* [[Drawieński Park Narodowy]]
* [[Gorczański Park Narodowy]]
* [[Park Narodowy Gór Stołowych]]
* [[Kampinoski Park Narodowy]]
* [[Karkonoski Park Narodowy]]
* [[Magurski Park Narodowy]]
* [[Narwiański Park Narodowy]]
* [[Ojcowski Park Narodowy]]
* [[Pieniński Park Narodowy]]
* [[Poleski Park Narodowy]]
* [[Roztoczański Park Narodowy]]
* [[Słowiński Park Narodowy]]
* [[Świętokrzyski Park Narodowy]]
* [[Tatrzański Park Narodowy]]
* [[Park Narodowy Ujście Warty]]
* [[Wielkopolski Park Narodowy]]
* [[Wigierski Park Narodowy]]
* [[Woliński Park Narodowy]]

== Transport ==
[[Plik:Drogi krajowe w Polsce.svg|thumb|upright=1.8|Sieć dróg krajowych w Polsce]]
{{W Wikipedii|Transport w Polsce}}
Sieć transportowa w Polsce jest dobrze rozwinięta. Koleją można dotrzeć bez problemu do większych i średnich polskich miast, natomiast do praktycznie wszystkich mniejszych miejscowości kursują autobusy lub busy przewoźników prywatnych.

=== Pociągiem ===
{{Osobny artykuł|Koleją po Polsce}}
{{W Wikipedii|Transport kolejowy w Polsce}}
Przewozy kolejowe w Polsce oferuje spółka [http://www.pkp.pl/ PKP S.A.], w skład której wchodzą spółki operatorskie, takie jak: [[w:pl:PKP Intercity|PKP Intercity]], PKP Szybka Kolej Miejska, PKP Cargo itd. Do przewoźników zaliczamy też [[w:Polregio|Polregio]], które przewożą największą liczbę pasażerów w Polsce oraz przewoźnicy regionalni, np. [[w:pl:Koleje Mazowieckie|Koleje Mazowieckie]], [[w:pl:Koleje Śląskie|Koleje Śląskie]], [[w:pl:Koleje Dolnośląskie|Koleje Dolnośląskie]], [[w:pl:Koleje Wielkopolskie|Koleje Wielkopolskie]] czy [[w:pl:Arriva RP|Arriva RP]].

Ze względu na cenę, standard oraz szybkość przejazdu można wyróżnić następujące rodzaje pociągów:
*'''EIP Express Intercity Premium''', '''EIC Express InterCity''', '''EC EuroCity''' – najdroższe, ale i najszybsze oraz o najwyższym standardzie. Przy zakupie biletu darmowa miejscówka.
* '''TLK'' (Twoje Linie Kolejowe)''', '''IC'' (InterCity)''' – najpopularniejsze pociągi, dość szybkie, dużo tańsze od pociągów ekspresowych, kursują na długich trasach, miejscówka darmowa przy zakupie biletu.
* '''IR InterRegio''', '''RE Regioekspres''' – pospieszne pociągi spółki Przewozy Regionalne. Cenowo zbliżone do TLK. Pociągi RE prowadzą wagony o podwyższonym komforcie. Przewidziane do likwidacji w 2015 r.
* '''Regio''', '''Osobowy''' – najwolniejsze, bo zatrzymujące się zazwyczaj na każdej stacji, ale też najtańsze pociągi.
* '''Podmiejski''' – pociągi kursujące z dużych miast na przedmieścia, zazwyczaj długość trasy nie przekracza kilkudziesięciu kilometrów.

Sieć połączeń kolejowych jest gęsta, choć w ostatnich 15 latach z powodów ekonomicznych zmniejsza się. Od kilku lat na szczęście lokalne samorządy dążą do przywracania lokalnych linii kolejowych; pociągiem można dojechać ponownie m.in. do Darłowa, Mielna, w Góry Sowie, do Olecka, Wałcza itd.

=== Samochodem ===
[[Plik:NowaMapaStan.svg|thumb|upright=1.8|Sieć autostrad i dróg ekspresowych.&lt;br /&gt;
{{legenda|green|istniejące}}
{{legenda|red|w budowie}}
{{legenda|gray|planowane}}]]
[[Plik:Znak D-39 (wersja 2021).svg|thumb|upright=1.2|Dozwolone prędkości na polskich drogach|alt=]]
Sieć drogowa w Polsce jest dobrze rozwinięta. Pewnym problemem jest mała ilość obwodnic miast, przez co przemieszczając się samochodem nierzadko należy przejeżdżać przez ich centra. Istnieje sieć autostad krajowych, przy czym trzy (A1,A2 i A4) prowadzą przez cały kraj i (z wyjątkiem A4) nie są ukończone, jedna autostrada nie jest zbyt długa, ale nie jest obwodnicą (A18, wciąż w budowie).  Istnieją też dwie obwodnice (A6 i A8) a jedna (A50) jest planowana. Sieć uzupełniają bardzo podobne do autstrad drogi ekspresowe (oznaczenia S).

=== Autobusem ===
* Wyszukiwarka połączeń autobusowych, busowych i pociągów – http://www.e-podroznik.pl/
* Wyszukiwarka połączeń autobusowych, kolejowych oraz lotniczych – http://www.goeuro.pl/

== Przejścia graniczne ==
{{W Wikipedii|Przejścia graniczne Polski}}

=== Polska – Rosja ===
* [[Braniewo]] – [[Mamonowo]]
* [[Bezledy]] – [[Bagrationowsk]]
* [[Gołdap]] – [[Gusiew]] (tylko do 7,5 t)

==== W budowie ====
* [[Grzechotki]] – [[Lipówka]]

=== Polska – Białoruś ===
*[[Kuźnica (województwo podlaskie)|Kuźnica]] – [[Bruzgi]]
* [[Bobrowniki]] – [[Brzostowica]]
* [[Białowieża]] – [[Piererow]] (tylko ruch osobowy od 1.4. do 30.09.)
* [[Połowce]] – [[Wysokie]]
* [[Kukuryki]] – [[Kozłowicze]]
* [[Terespol]] – [[Brześć]] (tylko do 3,5 t)
* [[Sławatycze]] – [[Domaczewo]]

=== Polska – Ukraina ===
* [[Dorohusk]] – [[Jahodyn]]
* [[Zosin]] – [[Uściług]] (tylko ruch osobowy)
* [[Hrebenne]] – [[Rawa Ruska]]
* [[Korczowa]] – [[Krakowiec]]
* [[Medyka]] – [[Szeginie]]
* [[Krościenko]] – [[Stariawa]] (tylko do 3,5 t)

==== W budowie ====
* [[Dołhobyczów]] – [[Uhrynów]]

==== Planowane ====
* [[Wola Uhruska]] – [[Adamczuki]] – przejście sezonowe, promowe, osobowe.

&lt;!-- (według: „Turystyczny atlas Polski”, wydawnictwo carta blanca) --&gt;

== Uwagi ==
&lt;references /&gt;

{{Atrybucja}}
{{Jest w|Europa Środkowa}}

[[Kategoria:Polska|!]]</text>
      <sha1>o9afdcyuj52u6tomi9euaz2h01k0ttz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Singapur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2942</id>
    <revision>
      <id>158649</id>
      <parentid>103063</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T08:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sngpra</username>
        <id>17690</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zakupy */</comment>
      <origin>158649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50828" sha1="cex5t3lfn3wfp3nsvr8v8l0z341i6jx" xml:space="preserve">{{Top-banner|przewodnik=tak}}
{{Państwo infobox
 |nazwa państwa        = Singapur
 |nazwa oryginalna     = Singapore&lt;br /&gt;新加坡&lt;br /&gt;Singapura&lt;br /&gt;சிங்கப்பூர
 |flaga                = Flag of Singapore.svg
 |lokalizacja          = Singapore in its region (zoom).svg
 |stolica              = Singapur
 |ustrój               = republika
 |waluta               = dolar (SGD, S$)&lt;br /&gt;1 S$ = 100 centów
 |strefa czasowa       = UTC +8
 |powierzchnia         = 692,7
 |ludność              = 5 353 494
 |religia              = buddyzm
 |język urzędowy       = angielski,&lt;br /&gt;mandaryński,&lt;br /&gt;malajski,&lt;br /&gt;tamilski
 |kod telefoniczny     = +65
 |napięcie elektryczne = 230 V / 50 Hz
 |typ gniazdka         = G
 |kod samochodowy      = SGP
 |ruch samochodowy     = lewostronny
 |domena internetowa   = .sg
}}
'''Singapur''' (ang. ''Singapore''; chiń. 新加坡, ''Xīnjīapō''; malaj. ''Singapura''; tamil. ''சிங்கப்பூர'', ''Cingkappūr'') – państwo-miasto w [[Azja Południowo-Wschodnia|Azji Południowo-Wschodniej]]. Założone w 1819 roku jako brytyjska kolonia handlowa, przeszło długą drogę do niepodległego, zamożnego, nowoczesnego i dynamicznego organizmu gospodarczego. Choć ma korzenie europejskie, to dzisiaj jest przede wszystkim fascynującą mieszanką kulturową wpływów malajskich, hinduskich i chińskich. Singapur to gorący klimat, egzotyczne jedzenie, zakupowe i rozrywkowe centrum regionu.

== Informacje ==
[[Plik:Merlion, Dec 05.JPG|thumb|upright|Merlion – symbol narodowy Singapuru]]
Singapur to jedno z najmniejszych oraz najzamożniejszych państw na świecie. Jest też jednym z najważniejszych światowych portów i centrów finansowych. Unikatowa mieszanka kultury malajskiej, chińskiej, hinduskiej i europejskiej oraz świetna infrastruktura czyni z niego dogodną, bezpieczną i ciekawą bazę wypadową/przystanek na drodze do zwiedzania całego regionu [[Azja Południowo-Wschodnia|Azji Południowo-Wschodniej]]. Bardzo wysoki poziom rozwoju tego państwa sprawia, że wielu podróżników uważa Singapur za swego rodzaju „Azję dla początkujących”.

=== Geografia ===
Singapur jest bardzo małym, wyspiarskim państwem położonym na południowym krańcu półwyspu Malajskiego. Archipelag otaczają wody Cieśniny Singapurskiej, która łączy wody cieśniny Malakka (czyli Oceanu Indyjskiego) z Morzem Południowochińskim. Cieśnina Singapurska jest jednym z najważniejszych i najbardziej obleganych na świecie szlaków morskich. Singapur składa się z kilkunastu wysp, ale niemalże wszyscy mieszkańcy i cała działalność gospodarczo-polityczna koncentruje się na głównej i zdecydowanie największej wyspie – Singapurze. Wyspa ta jest mniej więcej wielkości Warszawy, lecz zamieszkuje ją ponad dwa razy więcej ludzi (5 milionów). Pomimo tak dużego zagęszczenia ludności, w Singapurze nietrudno natrafić na rozległe tereny zielone i spore zbiorniki wodne. Dzięki dużym opadom deszczu (więcej w sekcji „Klimat i warunki naturalne” poniżej) Singapur ma kilka rzek i jezior, które spełniają ważną funkcję gromadzenia wody pitnej. Nie znajdziemy tutaj większych wzniesień – najwyższym jest Bukit Timah, którego wysokość nie przekracza 200 m n.p.m.

=== Klimat i warunki naturalne ===
Singapur ulokowany jest tuż nad równikiem, co sprawia, że panuje tu wybitnie wilgotny klimat równikowy. W zasadzie nie wyróżnia się pór roku. Cały rok panują bardzo wysokie temperatury (około 33°C w dzień i 26°C w nocy) i bardzo duża wilgotność powietrza (około 90%). Częste są gwałtowne burze i silne opady deszczu (tzw. deszcze zenitalne), duże jest także zachmurzenie. Dwa razy do roku odczuwalne są wpływy monsunu (raz między grudniem a lutym, a drugi raz między czerwcem a lipcem), które oznaczają jeszcze więcej opadów deszczu, w tym okresy kilku dni niemalże bezustannych opadów. Szczególnie mokro jest w czasie zimowego monsunu, czyli w okolicach grudnia. Z uwagi na bliskość równika, długość dnia i nocy jest niemal identyczna przez cały rok. Słońce wstaje około godziny 7 rano i zachodzi około 7 wieczorem.

=== Historia ===
[[Plik:Raffles Skyscrapers.JPG|thumb|upright|Pomnik założyciela Singapuru Sir Stamforda Rafflesa]]
Współczesny Singapur został założony jako brytyjska kolonia w 1819 roku przez przedstawiciela Kompanii Wschodnioindyjskiej, Sir Stamforda Rafflesa. Przed przybyciem Brytyjczyków, Singapur był słabo zaludnioną wyspą zamieszkałą głównie przez malajskich rybaków. Badania archeologiczne wykazały, że kilka wieków wcześniej na terenie Singapuru istniał port morski, który uległ całkowitemu zniszczeniu około 1613 roku. Po 1819 roku Singapur bardzo szybko stał się jednym z najważniejszych brytyjskich przyczółków w Azji oraz największym portem Azji Południowo-Wschodniej. O sukcesie Singapuru przesądziła doskonała lokalizacja oraz niespotykany w regionie status wolnego portu. Dzięki zachętom rządu brytyjskiego, a także ze względu na dynamiczną gospodarkę, wyspa ta w krótkim czasie przyciągnęła ogromne rzesze imigrantów z południa Chin oraz południowych Indii (Tamilowie). W czasie II wojny światowej Brytyjczycy ponieśli spektakularną klęskę w Singapurze, który wpadł w ręce Japończyków. Po wojnie, Singapur uzyskał pewną autonomię, a następnie zdecydował się utworzyć wraz z pozostałymi terytoriami tzw. British Malaya, Federację Malezji, z której został wykluczony w 1965 roku. Od 1965 roku Singapur jest niepodległym państwem, które, pomimo swych małych rozmiarów i znikomych zasobów naturalnych, jest jednym z najważniejszych graczy na geopolitycznej mapie regionu.

=== Polityka ===
Oficjalnie w Singapurze panuje ustrój wielopartyjnej demokracji, lecz pod wieloma względami daleko mu do ideałów liberalnej europejskiej czy amerykańskiej demokracji. Od uzyskania niepodległości Singapurem rządzi partia ''People’s Action Party'' (Partia Akcji Ludowej), której długoletnim przewodniczącym i premierem państwa był Lee Kuan Yew. Lee Kuan Yew jest uważany za jednego z głównych „ojców założycieli” Singapuru. Wielu Singapurczyków i cudzoziemców podkreśla jego zasługi w budowaniu bezpieczeństwa i dobrobytu państwa, jednakże też często jest on krytykowany za stworzenie w Singapurze wyjątkowo wyrafinowanej formy autorytarnych, fasadowo-demokratycznych rządów, które charakteryzuje niski szacunek dla wolności jednostki i stosowanie takich środków karno-porządkowych jak tortury czy kara śmierci.

O ile same wybory w Singapurze odbywają się regularnie i powszechnie uważane są za przebiegające zgodnie z międzynarodowymi standardami, to pozostałe elementy procesu demokratycznego są już nieco bardziej kontrowersyjne. W Singapurze istnieje zakaz publicznych zgromadzeń (poza tymi, które organizuje państwo lub które są organizowane za jego przyzwoleniem i przy jego kontroli), praktycznie wszystkie media (w dosyć dużej mierze poza internetem) są pod ścisłą kontrolą organów państwowych. Jakakolwiek działalność, która może być interpretowana jako polityczna, musi być ograniczona do polityki partyjnej i oficjalnych wyborów. Tak wiec istnieje zakaz demonstracji, happeningów czy tez inicjatyw o zabarwieniu politycznym (interpretowanym dosyć swobodnie), o ile nie są one częścią procesu wyborczego. Prawo Singapuru przewiduje surowe kary dla tych, których uznaje się za „niebezpiecznych”. Zgodnie z ustawą o nazwie ''Internal Security Act'', władze mają prawo zatrzymać i więzić praktycznie w nieskończoność te jednostki, które uważa się za zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa (znowu, dosyć swobodnie może być to interpretowane). Jednocześnie, nie ma specjalnych ograniczeń, jeśli chodzi o wolność słowa (rozumianego jako indywidualne wyrażenie poglądów) czy sumienia. Wolność wyznania czy też bezwyznaniowość są w istocie jednym z fundamentów polityki państwa.

''People’s Action Party'' ma korzenie socjalno-etatystyczne, co widać w wielu aspektach działalności państwa. Singapur znany jest z: jednego z najambitniejszych programów mieszkalnictwa państwowego (blisko 90% Singapurczyków mieszka we własnościowych mieszkaniach budowanych przez państwo), doskonałej opieki medycznej (również dosyć powszechnie dostępnej), obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnych, doskonałego szkolnictwa na poziomie uniwersyteckim (wraz z systemem stypendiów dla najzdolniejszych).

=== Wojsko ===
Singapur wydaje ogromną część swojego budżetu na armię. Służba wojskowa jest obowiązkowa dla wszystkich mężczyzn kończących 18 rok życia i trwa dwa lata. Duża część powierzchni tego mini-państwa zajmowana jest przez tereny wojskowe. Dodatkowo, singapurscy rekruci odbywają szkolenia w takich krajach jak [[Tajwan]], [[Brunei]], [[Australia]] czy [[Nowa Zelandia]]. Żołnierze przemieszczają się swobodnie po mieście, zatem nie powinien dziwić widok grup umundurowanej młodzieży w metrze czy na głównych ulicach miasta.

=== Polityka zagraniczna ===
W czasach „zimnej wojny” Singapur był sojusznikiem państw Zachodu, aczkolwiek starał się utrzymywać raczej niekonfrontacyjną pozycję względem Chin i Związku Radzieckiego. Obecnie jest to państwo popierające większość działań USA w polityce zagranicznej. Singapur opowiada się za wolnym handlem i jest krajem zdecydowanie prokapitalistycznym.

W swoim regionie Singapur stara się odgrywać znaczącą rolę mediatora. Wspiera on działania ASEAN-u (regionalna wersja Unii Europejskiej). Jednakże z wielu przyczyn Singapur często wchodzi w konflikty ze swoimi dużymi sąsiadami – Malezją i Indonezją. Co prawda sytuacja wydaje się być dużo lepsza dziś niż w przeszłości, jednak nadal dochodzi do zgrzytów. Indonezja oskarża Singapur o bycie miejscem ucieczki i pralnią brudnych pieniędzy dla skorumpowanych indonezyjskich urzędników i biznesmenów, Malezja zaś podnosi kwestię kupowania wody przez Singapur (Malezyjczycy chcieliby większej opłaty), jak i domniemanie dyskryminującego traktowania malajskiej mniejszości w tym kraju. Obydwa państwa mają krytyczny stosunek do singapurskich projektów powiększania terytorium kosztem wód cieśniny singapurskiej. Dodatkowo spory podsycane są przez tradycyjny konflikt etniczny między Chińczykami (Singapur jest najważniejszym przeważająco chińskim miastem Azji Południowo-Wschodniej) a Malajami.

=== Gospodarka ===
[[Plik:Singapore Skyline.jpg|thumb|Widok na centrum finansowe Singapuru]]
Singapur jest statystycznie jednym z najbogatszych państw na świecie w przeliczeniu na mieszkańca. Gospodarka opiera się na usługach finansowych, działalności portu, oraz na byciu regionalną bazą dla rozlicznych międzynarodowych korporacji. Coraz istotniejsza rolę w rozwoju państwa odgrywa turystyka (singapurskie lotnisko Changi jest jednym z najważniejszych portów lotniczych na świecie). Singapur ma bardzo przyjazną biznesowi legislację i wyjątkowo niskie podatki. Jednocześnie widać zaangażowanie państwa w wiele obszarów gospodarki, co nie zawsze przynosi zamierzone efekty.

=== Społeczeństwo ===
Singapur jest państwem wielowyznaniowym i wieloetnicznym. Główną grupą etniczną są Chińczycy (ponad 75%), następnie Malajowie i Tamilowie. Ostatnimi laty bardzo wzrosła liczba imigrantów (Chiny, Indie, pozostałe państwa Azji Południowo-Wschodniej). Dosyć dużo jest Europejczyków, Amerykanów i Australijczyków. Szybki wzrost liczby cudzoziemców (szczególnie spoza tzw. państw Zachodu) powoduje pewne napięcia natury politycznej i jest dosyć kontrowersyjnym tematem.

=== Polonia ===
Szacuje się, że w Singapurze przebywa na dłużej (powyżej 3 miesięcy) około 450 Polaków. Większość z nich przyjechała w ostatnich latach i zajmuje się niemal wyłącznie pracą umysłową, studiami lub prowadzeniem szeroko pojętych interesów.

== Przygotowania ==
Singapur jest wysoko rozwiniętym państwem, które posiada wszelkie możliwe udogodnienia, zatem przyjazd tu nie wymaga zbytnich przygotowań. Warto jednak zaznajomić się z kilkoma przydatnymi informacjami, by jak najlepiej spędzić tu czas.

=== Szczepienia ochronne i choroby ===
W Singapurze praktycznie nie występują żadne choroby tropikalne, poza dengą (bardzo, bardzo rzadka), na którą i tak nie ma możliwości szczepienia, zatem można jechać w zasadzie bez żadnych dodatkowych szczepień. Nie ma zagrożenia malarią, ale z racji na potencjalne (lecz bardzo niskie) ryzyko wystąpienia dengi, można zabrać ze sobą (lub kupić na miejscu) środki odstraszające (nieliczne) komary.

=== Insekty i zwierzęta ===
Z uwagi na geograficzne położenie Singapuru, występuje tutaj wiele insektów i zwierząt niespotykanych lub rzadko spotykanych w Polsce. Zdecydowana większość z nich jest nieszkodliwa dla człowieka. Uciążliwe (ale raczej nieszkodliwe) mogą być jedynie duże karaluchy (szczególnie sporo jest ich w starszym budownictwie i w historycznych dzielnicach) i/lub szczury (parki, lasy – szczególnie w nocy). Uwaga: karaluchy mogą latać!

Wszechobecne są małe jaszczurki (gekony), które są zupełnie nieszkodliwe, a wręcz pożyteczne, bo zjadają pajączki, mrówki i małe karaluchy. Na północy wyspy można natrafić na wielkie jaszczury (tzw. warany), które potrafią być agresywne (ale tylko, gdy zostaną zaatakowane). Dodatkowo w parkach można spotkać małpy, których karmienie jest nie tylko zakazane, ale może okazać się niebezpieczne, gdyż małpy często atakują turystów, gdy poczują się zagrożone lub gdy wyczują jedzenie. Komarów jest bardzo mało (dużo mniej niż w Polsce latem), ale na wszelki wypadek można smarować się kremem, gdy decydujemy się na wyprawę do zoo czy któregoś z większych parków.

=== Mapy ===
[[Plik:Singapore-overview.png|thumb|print=fullpage|450px|Mapa singapurskich linii metra MRT]]
Mapy są łatwo dostępne. Po przylocie można otrzymać darmową mapę miasta w lotniskowej informacji turystycznej. Na każdej stacji metra można również poprosić o darmową mapę/schemat singapurskiego metra. Dodatkowo cały obszar Singapuru jest naniesiony na Google Maps (mapa Google zawiera także widok 3D i tzw. ''streetview'').

=== Koszty pobytu ===
Singapur można uznać za drogi jak na standardy azjatyckie, ale o umiarkowanych kosztach pobytu w porównaniu z innymi rozwiniętymi państwami należącymi do [[:w:OECD|OECD]]. Kwota 50$ na dzień dla turysty z plecakiem powinna być wystarczająca, a kwota 100$ zapewni komfort. Szczególnie koszty pożywienia są przystępne, doskonałe ''hawker food'' można dostać za mniej niż 5$ za solidną porcję. Noclegi są już droższe, ale za łóżko w hostelu nie zapłacimy więcej niż 20$, natomiast noc w 3-4 gwiazdkowym hotelu w centrum miasta może kosztować około 100–300$ w pokoju standardowym, a w luksusowym hotelu na wyspie (może za wyjątkiem Raffles) można się rozgościć za 300$ ze sporymi upustami w okresie poza sezonem.

Turyści, którzy chcą oszczędzać, muszą wiedzieć, że Singapur jest znacznie droższy niż inne państwa w Azji Południowo-Wschodniej i powinni to uwzględnić w budżecie, jeśli zamierzają tam zawitać. Średnio biorąc, ceny w Singapurze są około 2 razy wyższe niż w Malezji i Tajlandii, a 3-5 razy wyższe niż w Indonezji, Indochinach i na Filipinach.

=== Wybór czasu podróży ===
Singapur można odwiedzać cały rok. Pogoda panuje tutaj niemalże taka sama w każdym miesiącu. Zawsze jest duszno, bywa pochmurno i słonecznie oraz często pada. Więcej deszczu (ciągle przy wysokich temperaturach) można się spodziewać w grudniu i styczniu (monsun zimowy).

=== Wizy ===
Polscy obywatele nie potrzebują wiz, by przebywać turystycznie w Singapurze do 90 dni. Do pracy lub nauki konieczna jest wiza/karta pobytu (ang. ''Employment Pass'' lub ''Student Pass''), którą można uzyskać na miejscu. Prawo imigracyjne jest bardzo restrykcyjnie przestrzegane, więc należy uważać, by nie przekraczać terminów zaznaczonych stemplami w paszporcie i/lub na kartach pobytu (w przypadku pracy/nauki).

=== Przepisy celne ===
Podróżni przylatujący na lotnisko Changi mogą mieć ze sobą maksymalnie do 3 litrów alkoholu, z czego można posiadać maksymalnie do 1 litra każdego z trzech rodzajów alkoholu (piwa, wina lub mocniejszych trunków). Oficjalnie istnieje zakaz przywozu wyrobów tytoniowych, ale w praktyce można mieć przy sobie jedną OTWARTĄ paczkę papierosów. Istnieje bezwzględny zakaz przywozu narkotyków (kara śmierci), broni (w tym atrap), pornografii (nie zdarzają się specjalne poszukiwania tego typu materiałów, ale mogą być problemy, gdy np. okładki DVD nie pozostawiają wątpliwości co do zawartości). Nie ma ograniczeń w przywozie żywności i napojów bezalkoholowych.

=== Wymiana waluty ===
Walutą będącą w obiegu jest '''dolar singapurski''', w skrócie ''SGD'', ''S$'' lub tylko ''$'', który dzieli się na 100 centów. Monety to:
* centy (w nawiasie barwa monety): 5 (złota), 10 (srebrna), 20 (srebrna), 50 (srebrna)
* oraz moneta 1-dolarowa (złota).

Banknoty występują w następujących nominałach (w nawiasie kolor banknotu):
* 2 S$ (fioletowy), 5 S$ (zielony), 10 S$ (czerwony), 50 S$ (niebieski), 100 S$ (pomarańczowy), 1000 S$ (fioletowy) i 10000 S$ (złoty).

Dolar Brunei jest równoważny dolarowi singapurskiemu i może być używany wymiennie. Nie należy się dziwić, jeżeli w rozliczeniu zostanie nam wydany banknot dolara Brunei. W napisach, które możemy spotkać w Singapurze, symbol ''$'' oznacza dolara singapurskiego. Jeśli chodzi o dolara amerykańskiego, zostanie to oznaczone przez napis ''US$'' lub ''USD''.

1 dolar singapurski to około 2,5 zł.

Dolary singapurskie bardzo trudno jest zdobyć w Polsce i najlepiej zabrać ze sobą dolary amerykańskie lub euro, a następnie dokonać wymiany na lotnisku. Praktycznie nie ma możliwości wymiany złotówek w Singapurze (według niektórych źródeł jest taka teoretyczna możliwość – po bardzo niekorzystnym kursie – w Mustafa Center na Little India, jednakże nie ma sensu ryzykować). Z racji tego, że istnieje duża konkurencja i kontrola rządu, nie ma dużych różnic kursowych w kantorach. Popularnie uważa się jednak, że poza lotniskiem najlepiej wymienić pieniądze w Chinatown, nad stacją metra Chinatown – People’s Park, lub w Little India (Mustafa Center).

=== Język ===
Singapur ma cztery oficjalne języki: angielski, chiński (mandaryński), malajski i tamilski. W praktyce każdy mówi po angielsku, jednak singapurski angielski (nie mówiąc już o dialektowej mieszance ''Singlish'') różni się od brytyjskiej wersji tego języka. Na początku może być trudno się porozumieć, szczególnie z taksówkarzami. Ludzie są jednak przyzwyczajeni do turystów i okazują dużo cierpliwości.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Od 2018 roku PLL LOT oferują bezpośrednie połączenie z portu lotniczego im. Chopina w Warszawie do portu lotniczego Singapur-Changi. Podróż w jedną stronę trwa nie mniej niż 11 godzin. Jest to najszybsze połączenie. Również popularne są loty przez największe huby Europy Zachodniej i Bliskiego Wschodu. Warto szukać promocji i tanich lotów w wyszukiwarkach (np. Skyscaner, Momondo lub Kayak). Trudno znaleźć lot w dwie strony tańszy niż 2400 zł (z podatkami).

Lotnisko Changi jest jednym z najważniejszych światowych portów lotniczych i posiada bardzo bogatą siatkę połączeń praktycznie z całym światem. Można się stąd dostać wszędzie w Azji, a szczególnie w Azji Południowo-Wschodniej. Istnieje wiele tanich linii lotniczych, które oferują promocyjne loty do takich miejsc jak: Tajlandia, Bali, Filipiny, Hongkong, Australia, Nowa Zelandia. Do najpopularniejszych tanich linii należą: Air Asia, Tiger Airways oraz Jet Star. Przy kupowaniu biletów należy pamiętać, że niska cena u tych linii może wiązać się z odwołaniem lub przesunięciem daty lotu bez ostrzeżenia. W związku z tym ta forma podróżowania polecana jest bardziej elastycznym podróżnikom, którzy dysponują większą ilością czasu.

=== Dojazd z lotniska ===
Najwygodniej oczywiście pojechać taksówką. Przejazd poza godzinami szczytu z lotniska do centrum (okolice Raffles Place) nie powinien kosztować więcej niż 25 dolarów singapurskich (około 60 zł).

Tańszą opcją jest podróż metrem (zielona linia). Do centrum jedzie się z jedną bezproblemową przesiadką (Tanah Merah, wystarczy przejść na drugi peron). Podróż trwa około pół godziny i kosztuje mniej więcej 1,5 dolara.

=== Koleją ===
Singapur połączony jest koleją z Malezją. Obecnie pociągi z Singapuru (Woodland) kursują wyłącznie do sąsiedniego Johor – tzw. shuttle train. Z Johor dojechać można do Tumpat tzw. Jungle Line lub do Gemas, gdzie można przesiąść się na szybkie elektryczne pociągi do Kuala Lumpur i dalej na północ Malezji.

=== Samochodem ===
Ruch lewostronny. Autostrady i główne drogi w centrum miasta są płatne (różne stawki w zależności od pory dnia).

=== Autobusem ===
Istnieje wiele połączeń autobusowych między Singapurem a Malezją (a nawet i Tajlandią). Większość z nich przekracza granicę w Woodlands i zatrzymuje się w okolicach stacji metra Lavender lub Bugis (zielona linia). Również i singapurskie autobusy miejskie jeżdżą tam i z powrotem do najbliższego miasta w Malezji (Johor Bahru – dosłownie 300 metrów od Singapuru).

=== Statkiem ===
Rejs z Europy trwa od 2 do 3 tygodni. Niektóre biura turystyczne oferują podróże statkami. Można też wynająć kajutę na statku handlowym.

Istnieje wiele połączeń promowych między Indonezją, Malezją a Singapurem. Szczególnie popularne są promy kursujące pomiędzy Bintanem (Indonezja), Batamem (Indonezja) a terminalami Tanah Merah (Singapur) lub Harbor Front (Singapur). Istnieje też połączenie promowe między Singapurem (Changi/Pasir Ris) a Malezją (Johor).

=== Przejścia graniczne ===
Poza przejściem granicznym na lotnisku Changi istnieją dwa lądowe przejścia graniczne z Malezją: Woodlands i Tuas, a także i kilka terminali promowych dokonujących odprawy dla podróżnych udających się do Indonezji (Harbour Front, Tanah Merah, Marina Bay South) oraz Malezji (Changi Ferry).

== Poruszanie się po Singapurze ==
Singapur ma doskonale rozwiniętą sieć transportu zbiorowego i dróg. W zasadzie nie opłaca się wynajmowanie samochodu. Odległości nie są duże (Singapur jest wielkości Warszawy), a wszędzie można podróżować metrem, autobusem lub dosyć tanimi taksówkami. Po ścisłym centrum miasta i pomiędzy najważniejszymi atrakcjami w okolicach rzeki można z powodzeniem poruszać się pieszo. Chodniki są szerokie, dużo jest znaków informacyjnych i miejsc, gdzie można przysiąść i odpocząć.

=== Transport zbiorowy: bilety jednorazowe i Karta EZLink ===
Bilety na komunikację publiczną można nabywać w postaci jednorazowych kart do metra (ze zwrotnym depozytem) lub płacąc bezpośrednio w autobusie (minimum 1,1 dolara – teoretycznie zależy od miejsca docelowego, ale kierowcy rzadko o to pytają). Inną opcja jest karta EZLink. Jest to rozwiązanie na dłuższa metę tańsze i wygodniejsze, ale należy pamiętać, że wiąże się ono z początkowym wydaniem 5 dolarów na tzw. „bezzwrotny depozyt” (!). Przy pierwszej podróży metrem (na lotnisku Changi, na przykład) można poprosić w kasie o kartę EZLink (wymowa ''izilink''). Kosztuje ona 12 dolarów (w tym 5 dolarów „depozytu” i 7 dolarów na przejazdy). Przy każdym wejściu do metra/autobusu przykłada się kartę do czytnika. Przy wychodzeniu z autobusu/metra robi się to samo i z karty ściągana jest odpowiednia opłata, która zależy od przejechanej odległości (jest opłata minimalna, która jednak odejmowana jest przy kolejnym przyłożeniu karty w przypadku gdy następuje przesiadka w przeciągu 15 minut). Gdy kończą się środki na karcie, można ja doładować w automatach lub w kasach (wystarczy położyć kartę na czytniku i podać odliczoną kwotę (cokolwiek podzielnego przez 5). Opłata pobierana za przejazd przy użyciu karty EZLink jest ''ZAWSZE'' tańsza niż jeżeli płaciłoby się za bilety jednorazowe.

=== Autobusy ===
Autobusy kursują praktycznie wszędzie, jednakże dosyć chaotyczny jest system informowania o trasach/przystankach. Najłatwiej korzystać z telefonu z GPS-em, który sam zasugeruje autobus i trasę. W przeciwnym wypadku należy uważnie czytać rozkłady, a już w autobusie mieć oczy szeroko otwarte, bo nazw przystanków często nie widać (szczególnie, gdy siedzi się na dole w piętrowym autobusie), a w środku autobusu trasa nie jest zaznaczona. W razie wątpliwości można pytać kierowcę lub współpasażerów. Kierowcy są na ogół bardzo pomocni i uprzejmi.

=== Metro (MRT i LRT) ===
[[Plik:Singapore-MRT.png|thumb|400px|print=fullpage|Układ metra MRT]]
Singapur ma dobrze rozwiniętą sieć metra (MRT) i małe odcinki lekkiej kolejki (LRT). Metro kursuje bardzo często, chociaż i tak potrafi być zatłoczone w godzinach szczytu (7:30 – 8:30 rano oraz 4:30 – 6 popołudniu). Pociągi są czyste i bezpieczne. Stacje są stosunkowo blisko siebie, co z jednej strony pozwala na wygodne korzystanie z metra, ale z drugiej strony sprawia, że jest ono dosyć powolne. Poza centrum metro kursuje nad ziemią, co z punktu widzenia turysty jest dobrym rozwiązaniem, bo pozwala na oglądanie tego państwa. Na dłuższych dystansach, metro jest najszybszym i najdogodniejszym środkiem transportu. W przypadku poruszania się po samym centrum, wygodniej (i ciekawiej) może być spacerowanie lub podróżowanie autobusami i taksówkami.

== Co zwiedzać ==
Pomimo małych rozmiarów, Singapur ma do zaoferowanie wiele atrakcji i miejsc wartych zobaczenia. Należy pamiętać, że Singapur to w zasadzie jedno miasto. Jedyne tereny, które można by sklasyfikować jako będące odrębne od struktur miejskich Singapuru to małe wioski na wyspie Pulau Ubin (można się tam dostać łodzią z Changi Ferry Terminal).

=== Ciekawe miejsca ===
[[Plik:Singapore-Riverside.png|thumb|upright=1.8|Mapa okolic rzeki]]
'''Centrum Finansowe i Marina Bay''' – warto wybrać się na spacer po centrum finansowym i zatoce Marina Bay. Najwygodniej jest dostać się do stacji metra Raffles MRT (zielona i czerwona linia) i przejść się w kierunku Marina Bay (zatoka otoczona futurystyczną zabudową, w tym słynne kasyno i hotel Marina Bay Sands). W zasadzie z każdej strony zatoki rozpościera się ładna panorama miasta, zatem warto przejść się dookoła całego zbiornika wodnego. Wiele z wieżowców od strony centrum finansowego ma bary lub tarasy widokowe z pięknymi widokami. Przy samej stacji metra Raffles znajduje się wieżowiec One Raffles Place, na którego szczycie mieści się robiący wrażenie bar z oszałamiającym widokiem. Sam hotel Marina Bay Sands (trzy wieże połączone wielkim tarasem) również oferuje ładne widoki, ale jest to dużo droższa i bardziej turystyczna impreza.

[[Plik:BoatQuay Restaurants Large.JPG|thumb|Knajpki i Bary wzdłuż Boat Quay]]
'''Boat Quay/Clark Quay/Robertson Quay''' – czyli zabudowa wzdłuż głównej rzeki. Idąc od strony zatoki (Marina Bay) w górę rzeki mija się po lewej stronie niezliczone knajpki, bary i kawiarenki (Boat Quay), które są nad samą rzeka, tuż koło wielkich wieżowców centrum finansowo-handlowego. Po drugiej stronie rzeki widać Parlament oraz Muzeum Cywilizacji Azjatyckich. Jednak zanim dojdzie się do samego Boat Quay można zobaczyć majestatyczny Fullerton Hotel, który niegdyś pełnił funkcję poczty. Tuż obok hotelu (nad rzeką) jest pamiątkowa tablica ku pamięci Josepha Conrada (częstego gościa w Singapurze) odsłonięta przez Aleksandra Kwaśniewskiego kilka lat temu. Idąc dalej dalej w górę rzeki dochodzi się do Clark Quay, czyli dzielnicy klubów, barów i muzyki. Jest to dosyć kiczowate i drogie miejsce, ale jest to prawdziwe centrum życia nocnego Singapuru. Studenci i mniej zamożni turyści często przesiadują na pieszym moście łączącym Clark Quay z drugą stroną rzeki (nieopodal jest całodobowy sklep monopolowy), gdzie „impreza” rozkręca się około 22–23. Zarówno Boat Quay, jak i Clark Quay przyciągają dużo więcej ludzi wieczorami. Idąc dalej można zobaczyć spokojniejsza okolice, z mniej turystycznymi (ale i może trochę snobistycznymi) kawiarniami, barami i restauracjami (początkowo nazywała się Robertson Quay, a potem już bez specyficznych nazw).

'''Chinatown''' – dosyć kiczowate, aczkolwiek ciekawe centrum kultury chińskiej. Jest to jedna z najstarszych części miasta, położona bardzo blisko centrum finansowego – można przejść na piechotę, podjechać metrem na stację Outram Park MRT (zielona linia) lub na Chinatown MRT (fioletowa). Do zobaczenia ciekawa architektura, dużo świątyń. Jest też wiele knajpek chińskich i straganów z pamiątkami.

[[Plik:Singapore-Bugis.png|thumb|400px|print=fullpage|Mapa okolic Bugis. Arabska dzielnica w prawym górnym rogu mapy]]
'''Arab Street''' – bardzo urokliwa okolica z małymi uliczkami pełnymi arabskich/malajskich kawiarenek oferujących fajki wodne (''sheesha'') i napoje (również alkoholowe, ale nie wszędzie) i kuchnię bliskowschodnią. Można też tu nabyć różne orientalne produkty i zobaczyć ładną architekturę zarówno muzułmańską, jak i kolonialną. Najbliższa stacja metra to Bugis MRT (zielona linia), ale można też się przejść z centrum, idąc cały czas na północ South Bridge Rd (ulica między Boat Quay a Clark Quay). Jest to jakieś 20 minut spaceru, po drodze mija się duży kościół z XIX wieku i Bibliotekę Narodową.

'''Little India''' – duża, kolorowa i dosyć chaotyczna indyjska dzielnica (stacje metra Little India MRT i Farrer Park MRT – fioletowa linia). Dużo dobrych indyjskich restauracji, dużo sklepów z tanią (i raczej niezbyt dobrej jakości) odzieżą. Wieczorami w weekendy jest tu bardzo dużo ludzi (szczególnie mężczyzn – robotników budowlanych z Indii i Bangladeszu). Z racji na znaczną przewagę mężczyzn i duży tłok, miejsca tego raczej powinny unikać samotne kobiety późniejszym wieczorem w weekendy (zdarzają się przypadki obmacywania). Ale ogólnie jest to miejsce przyjazne i bezpieczne.

'''Orchard Road''' – główna ulica handlowa Singapuru. Znajduje się ona na północny zachód od centrum finansowego, można przejść spacerem, ładny spacer przez dzielnicę rządową (''Civic District'') lub podjechać metrem (początek ulicy obok stacji metra Dhoby Gaut – fioletowa, pomarańczowa i czerwona linia; środek ulicy to Somerset MRT, a prawie już koniec to Orchard Rd MRT). Wzdłuż tej ulicy znajdują się niezliczone i często ekskluzywne galerie handlowe, kawiarnie i hotele. Przy stacji Orchard Rd jest Ambasada RP (17 piętro, niebieski budynek WISMA dosłownie nad stacją Orchard RD, wyjście C).

'''National Museum of Singapore''' – Narodowe Muzeum Singapuru. Ciekawa i przyjemna placówka. Ulokowana jest między Orchard Road a Clark Quay (od Clark Quay oddziela je górka z ruinami Fortu – Fort Canning). W bardzo przystępny i interaktywny sposób ukazuje historię i kulturę Singapuru. Warto się wybrać, szczególnie w deszczowy dzień.

[[Plik:Singapore_Harbourfront_and_Sentosa_map_02.png|thumb|400px|print=fullpage|Mapa wyspy Sentosa]]
'''Sentosa''' – wyspa nie tylko plaż, kiczu i rozrywki dla hazardzistów, dzieci i miłośników wesołych miasteczek. Zwiedzić tu możemy też niewielkie oceanarium z podwodnymi korytarzami oraz ekspozycję ''Images of Singapore'' składającą się z wielu dioram, pokazującą wielokulturowe dzieje Singapuru – z tym, że skutecznie pominięto angielskie wpływy na rozwój tego miasta. Na wyspę najwygodniej dostać się taksówką. Tańsza opcja to pojechanie metrem na stację Harbor Front (zarówno pomarańczowa, jak i fioletowa linia). Stacja znajduje się pod centrum handlowym Vivo City. Na najwyższym pietrze tego centrum można złapać tzw. monorail, czy też Sentosa Express (pociąg na jednej szynie), który jedzie na wyspę. Pierwszy przystanek to Universal Studios, czyli wesołe miasteczko i kasyna inspirowane motywami filmowymi. Ostatni przystanek to wrota do (sztucznie usypanych) plaż, barów, rozlicznych atrakcji dla dzieci oraz największego na świecie centrum spadochroniarstwa (a raczej samego latania) wewnątrz budynku (''indoor skydiving'').

'''East Coast Park''' – malowniczy park-plaża na wschodzie Singapuru. Park ten mija się po lewej stronie, gdy jedzie się taksówką z lotniska do centrum. Niestety nie dojeżdża tam metro, ale można w miarę wygodnie dostać się tam z centrum autobusami (szczególnie z Orchard Rd).
W parku istnieje możliwość wynajęcia rowerów i korzystanie z bardzo długiej ścieżki rowerowej biegnącej wzdłuż plaży.
Ponadto jest możliwość uprawiania sportów wodnych (wake boarding, windsurfing). Oficjalnie można się kąpać w morzu (w większości miejsc), ale woda potrafi być dosyć brudna z uwagi na ogromną ilość statków towarowych płynących lub będących na redzie w okolicy.

'''Ogrody Botaniczne''' – niedaleko Orchard Road znajdują się słynne ogrody botaniczne. Jest to przyjemne miejsce na spacer czy piknik. Dużo ciekawych roślin, ścieżek i miejsc do wypoczynku. W weekendy często organizowane są tam koncerty. Szczególnie ciekawe są ogrody orchidei.

'''Pulau Ubin''' – mała wyspa nieopodal lotniska. Jest to w zasadzie ostatnia „wiejska i dzika” część Singapuru. Można się tam dostać mini-promem z Changi Ferry Terminal (tam z kolei najłatwiej dostać się taksówką, lub zieloną linią metra na Tanah Merah i stamtąd autobusem). Na wyspie można wypożyczyć rowery i korzystać z wielu kilometrów tras rowerowych. Łatwo spotkać małpki, egzotyczne ptaki, a także zobaczyć ciekawe drzewa namorzynowe.

== Zakupy ==
{{infobox|Nieuczciwy sklep?|Jeśli taki fakt zaistniał można zadzwonić do ''Singapore Tourism Board'' na bezpłatną gorącą linię 1800 736 2000. Także kolegium do spraw wykroczeń, czyli ''The Small Claims Tribunal'' (1 Havelock Sq) rozpatruje sprawy w trybie ekspresowym (24 godziny).}}

Singapur uchodzi za centrum zakupowe regionu, a czy będzie to dla nas wymarzone miejsce na zakupy będzie z jednej strony zależeć od zasobności naszego portfela, a z drugiej naszych oczekiwań. Można powiedzieć, że Singapur żyje zakupami i handlem tak samo jak żyje rozbuchaną gastronomią. Niesamowita ilość najprzeróżniejszych placówek handlowych w połączeniu z niskimi podatkami i cłami oraz skalą sprzedaży powoduje, że ceny potrafią być bardzo konkurencyjne. Praktycznie nie spotka się lokalnego rękodzieła (jest sprowadzane z innych państw regionu), ale trzeba stwierdzić, że dzięki polityce państwa jakość towarów jest całkiem zadowalająca, a sprzedawcy są w większości uczciwi.

Większość sklepów jest czynna codziennie w godzinach 10:00-22:00, choć mniejsze sklepy poza głównymi centrami handlowymi może być zamykana wcześniej zwykle o 19:00 i jest nieczynna w niedziele. Mustafa w Little India jest czynny 24-godziny na dobę 365 dni w roku. Wartym zainteresowania jest ''„Great Singapore Sale”'' [https://www.greatsingaporesale.com.sg/], która zwykle ma miejsce w czerwcu–lipcu, kiedy sklepy dostają kręćka żeby ściągnąć klientów. Wiele sklepów w regionie Orchard Road i Scotts Road organizuje nocne zakupy w ostatni piątek miesiąca kiedy ponad 250 sklepów handluje do północy.

W restauracjach możemy się spotkać z cenami pisanymi w formie $19.99++, co znaczy, że dodatkowe opłaty, tj.: ''service charge'' (10%) i ''sales tax'' (7%) zostaną doliczone do rachunku. Jeśli widzimy oznaczenie ''NETT'', znaczy to, że opłaty te już zostały uwzględnione. '''Dawanie napiwków''' zwykle '''nie''' jest przyjęte w Singapurze i nie jest popierane przez władze, chociaż boye hotelowi oczekują, że dostaną po ok. $2 za walizkę. Taksówki wydają resztę co do centa, lub nawet zaokrąglają na korzyść klienta.

'''Bankomaty''' są w Singapurze na każdym kroku, a '''karty kredytowe''' są powszechnie akceptowane (choć niektóre sklepy liczą sobie 3% prowizję, a taksówki aż 15%). Czeki podróżne zwykle ''nie'' są akceptowane w sklepach, ale można je spieniężyć w większości kantorów. Karty eZ-Link i Nets Flash Pay są niekiedy akceptowane w sklepach spożywczych i w sieciach fast-foodów.

'''Kantory''' są w każdym centrum handlowym i są korzystniejsze niż banki pod względem kursu, godzin otwarcia i szybkości obsługi. 24-godzinny Mustafa w Little India wymienia praktycznie każdą walutę po naprawdę dobrym kursie, to samo dotyczy małych kantorów w Change Alley blisko stacji metra Raffles Place. Przy dużych sumach warto zapytać o kurs dla tej transakcji bo będzie on znacząco lepszy od tego zwykle oferowanego. Kursy wymiany na lotnisku nie są tak korzystne jak w mieście, a chociaż domy towarowe przyjmą większość walut obcych to ich przelicznik bedzie tragiczny.

Ceny, w porównaniu z polskimi, mogą jednak okazać się dość wysokie.
Dosyć popularnym mitem panującym wśród podróżnych z Polski jest rzekomo tania elektronika w Singapurze. O ile elektronika była faktycznie dużo tańsza w Singapurze 20 lat temu, to teraz sporo produktów można nabyć taniej w Polsce.

=== Miejsca na zakupy ===
* Orchard Road – ulica z wieloma domami towarowymi, sklepy w zasadzie wszystkich międzynarodowych marek.
* Chinatown – pamiątki.
* Bugis – największy „bazar” z ciuchami w Singapurze (tzw. ''Bugis Street''). Dużo produktów, dosyć niskie ceny i niezbyt wysoka jakość.
* Little India – wszystko co możliwe z Indii, Bangladeszu i Pakistanu.
* Vivo City – największa galeria handlowa w Singapurze (tuż nad stacją Harbor Front, po drodze na Sentosę).
* Lotnisko – podobno jedne z najtańszych ''duty free'' na świecie.

== Gastronomia ==
Singapur jest prawdziwym rajem dla smakoszy. W zasadzie w każdej części państwa znajdują się dziesiątki mniejszych i większych restauracji serwujących kuchnię całego świata, a szczególnie z regionu Azji Płd-Wschodniej.
Niezwykle popularne są tzw. ''Hawker Centres'', czyli zadaszone przestrzenie z wieloma stoiskami serwującymi różne potrawy.
W Singapurze można zjeść tanio i dobrze. Dodatkowo, rząd wymusza wysokie standardy higieny, także śmiało i bez obaw można próbować rozmaitych potraw.
Podczas zwiedzania centrum finansowego, warto odnaleźć jeden z najstarszych Hawker Centers o nazwie Lau Pa Sat (najbliższa stacja metra – Raffles Place MRT). Do wyboru dziesiątki różnych kuchni, a wszystko w dobrej atmosferze i przy niskich cenach.

Inne sugestie:
* Tajskie: „żółta” restauracja na Pagoda Street (jakieś sto metrów po lewej od wyjścia A ze stacji Chinatown MRT). Doskonałe tajskie jedzenie przy bardzo rozsądnych cenach. Również tanie i dobre tajskie piwo.
* Indyjskie: Banan Leaf Appollo na Little India: blisko kanałku, znane miejsce, można pytać miejscowych. W miarę tanie i wyśmienite dania kuchni indyjskiej.
* Singapurskie: w zasadzie każde hawker center. Bardziej „eleganckie” (ale z miłą atmosferą) to Chinese Heritage Center, też na Pagoda Street, parędziesiąt metrów od stacji Chinatown MRT (wyjście A).

&lt;gallery widths=&quot;180px&quot; heights=&quot;120px&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
Plik:Chilli crab-01.jpg|Talerz z krabem w sosie chilli (Chilli Crab)
Plik:Food KatongLaksa.JPG|Tzw. laksa, czyli pikantna lokalna zupa
Plik:LauPaSat Satay.JPG|Wyborne szaszłyczki „satay” podawane z sosem orzechowym
&lt;/gallery&gt;

== Życie nocne ==
Alkohol jest niesamowicie drogi w Singapurze i jest to jeden z głównych czynników kształtujących życie nocne tego państwa.
Najtańszą opcją (poza piciem na ulicy, co jest legalne) są ''hawker centers'' (zadaszone, ale półotwarte stołówki) i lokalne knajpki (szczególnie te z plastikowymi krzesłami i stolikami), gdzie duża butla piwa (0,6 litra) kosztuje około 5–6 dolarów. Dużo droższe są bary w okolicach Clark Quay, albo Club Street (na wschód od Chinatown), gdzie małe piwo (0,33 litra) kosztować może nawet 15 dolarów.
Wejście do klubów jest na ogół płatne (i to sporo), ale w cenie jest jeden lub dwa drinki. W określony dzień tygodnia (najczęściej środa) panie mogą korzystać z promocji „ladies’ night”, która oznacza w wielu klubach co najmniej darmowe wejście, a często również i darmowy alkohol.

Do najbardziej znanych klubów należą: Zouk (w górę rzeki od Clark Quay); Attica (Clark Quay), Avalone (Marina Bay Sands), lub kompleks St James Powerstation (dawna elektrownia obok wjazdu na Sentosę). Sporo osób jeździ też na Sentosę, gdzie można napić się swojego alkoholu na plaży, lub korzystać z oferty licznych barów i klubów (szczególnie popularne: Cafe del Mar oraz Tanjong Beach Club).

Co roku (grudzień) na Sentosie organizowana jest wielka impreza plenerowa pn. ''Zouk Out'' (coś w stylu ''Open’er Festival'' nad polskim morzem).

Prostytucja w Singapurze jest legalna, ale legalnych prostytutek (z pozwoleniem od rządu) jest na pewno dużo mniej, niż tych działających pod przykrywką hostess, masażystek itp. Głównym centrum uciech cielesnych jest dzielnica Geylang (głównie dla lokalnych – jest tam dużo bocznych uliczek i łatwo się zgubić), lub kompleks Orchard Towers (wieżowiec na końcu Orchard Road znany z 4 pięter klubów z prostytutkami, strip-teasem itp.).

== Noclegi ==
Hotele należą do drogich, ale sporo jest też tańszych hosteli.
Szukać można z powodzeniem w serwisach ''Hostel World'' lub ''Hostel Bookers''.

Najtańsze opcje znajdują się w okolicach dzielnicy Geylang, która jest też dzielnicą czerwonych latarni i ogólnie dosyć brudną i podejrzaną (jak na Singapur) częścią miasta.

Jeśli chodzi o lepsze okolice, to sporo dobrych i w miarę tanich możliwości hosteli jest w okolicach Arab Street lub Chinatown.

Jeżeli podróżujemy Singapore Airlines, a Singapur jest dla nas miastem tranzytowym, to możemy skorzystać z opcji „over stop” i kupić razem z biletem lotniczym voucher na nocleg w hotelu. Jest to naprawdę dobre rozwiązanie, gdyż zanocujemy w dobrym hotelu, za przyzwoitą cenę, a dodatkowo będziemy mieli bezpłatny transfer do hotelu, a potem na lotnisko.

== Nauka ==
Singapur jest najważniejszym i największym centrum edukacji na wysokim poziomie w Azji Południowo-Wschodniej (i jednym z najważniejszych w całej Azji, jak i na świecie). Poza doskonałymi uniwersytetami państwowymi (znajdującymi się w światowej czołówce), czyli National University of Singapore, Nanyang Technological University i Singapore Management University, jest też duża liczba szkół specjalistycznych oraz oddziałów uniwersytetów amerykańskich, australijskich i europejskich. Na wszystkich uczelniach językiem wykładowym jest angielski, a zajęcia prowadzą profesorowie z całego świata. Bardzo duża jest też liczba studentów uczestniczących w wymianie studenckiej.

W Singapurze można z powodzeniem uczyć się angielskiego, mandaryńskiego, malajskiego czy tamilskiego. Są też znane na całym świecie doskonałe szkoły gotowania, fotografii czy projektowania.

== Praca ==
W Singapurze jest niskie bezrobocie, wysokie zarobki i znikome podatki. Pracownicy umysłowi o międzynarodowych kwalifikacjach na ogół nie mają problemu ze znalezieniem pracy. Kłopotem może być natomiast uzyskanie odpowiedniego pozwolenia (''Employment Pass''), szczególnie przy obecnym upolitycznieniu kwestii imigrantów.

== Bezpieczeństwo ==
Singapur jest bardzo bezpiecznym miastem. Nie oznacza to, że nie występuje tu drobna przestępczość taka jak kradzieże kieszonkowe, czy też oszustwa na turystach w formie „specjalnych okazji”. Należy ostrożnie traktować oferty sprzedawców ulicznych.
Panowie powinni być ostrożni w kontaktach z przypadkowo poznanymi paniami, szczególnie w miejscach takich jak Orchard Towers, ale również i na Clark Quay. Zdarzają się przypadki, gdy ustawiana jest sytuacja, która może posłużyć do oskarżenia o molestowanie (bardzo poważnie traktowane przez singapurskie prawo) w celu wyłudzenia pieniędzy.
W zasadzie nie ma przemocy (poza pijackimi bójkami) i bez przeszkód i obaw można przemieszczać się po całym mieście o dowolnej porze.

== Prawo i przepisy ==
[[Plik:Singapore MRT Fines.jpg|thumb|Kary za wykroczenia w transporcie zbiorowym]]
Prawo w Singapurze jest surowe i rygorystycznie przestrzegane.

Stosowane są surowe kary takie jak chłosta, przymusowe roboty, a nawet kara śmierci za morderstwo czy też przemyt lub posiadanie narkotyków. Ostrzega się przed posiadaniem nawet najmniejszej ilości narkotyków, gdyż w przypadku ich wykrycia konsekwencje są tragiczne, a władze są nieczułe na dyplomatyczne interwencje, nawet te na najwyższym szczeblu. Zdecydowanie zabronione jest śmiecenie, lub spożywanie pokarmów/napojów w środkach transportu zbiorowego.

Jest to państwo prawa, praktycznie nie występuje korupcja (przynajmniej w skali dotyczącej turystów), służby bezpieczeństwa są bardzo uprzejme i profesjonalne.

Zaleca się ostrożność i wyważenie w krytyce istniejącego w tym państwie systemu politycznego jako że część Singapurczyków jest na tym punkcie względnie wrażliwa i może się czuć urażona. Jednocześnie nie trzeba się obawiać dyskusji na tematy polityczne czy religijne tak długo jak nie prowadzi się ich za pomocą megafonu i w miejscu publicznym (w Singapurze istnieje zakaz publicznych zgromadzeń, jak i publicznego nawoływania do obalenia istniejącego systemu politycznego).

== Zdrowie ==
Nie ma żadnych poważnych zagrożeń dla zdrowia. Woda jest zdatna do picia.
Należy uważać na słońce, gdyż z racji na bliskość do równika, bardzo łatwo nabawić się poważnych poparzeń.
Osoby uczulone na pleśń, powinny zaopatrzyć się w leki antyhistaminowe.
Opieka medyczna jest doskonała, lecz w dużej mierze płatna. Dobrze być ubezpieczonym od następstw nieszczęśliwych wypadków w podróży.

== Przedstawicielstwa dyplomatyczne ==
=== Polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Singapurze ===
 '''Ambasada RP w Singapurze'''
 Ambasador: Waldemar Dubaniowski
 Konsul: Dominik Malek
 Sekretariat: Aleksandra Lis

Ambasada organizuje wiele wydarzeń kulturalnych i polonijnych. W przypadku dłuższego pobytu w Singapurze, warto zapisać się na specjalną listę mailingową dostępną u Pani Aleksandry Lis.

Adres i kontakt:
 435 Orchard Road
 17-02/03 Wisma Atria
 Singapore 238877
 tel. (00-65) 6235 9478 (ext. 102), 6734 0466
 fax (00-65) 6235 9479
 e-mail: aleksandra.lis@msz.gov.pl
 [http://singapore.polemb.pl singapore.polemb.pl]

=== Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce ===
Brak jest fizycznego przedstawicielstwa Republiki Singapuru w Polsce. Biuro akredytowanego ambasadora mieści się w samym Singapurze.

 '''Ambasada Republiki Singapuru'''
 C/o International Press Softcom Limited
 32 Kallang Place, Singapore 339160
 tel. (0-0 65) 629 251 21 (Biuro)
 (0-0 65) 639 800 70 (linia bezpośrednia)
 fax (0-0 65) 639 800 90
 e-mail: vkhloh@singnet.com.sg

== Gdzie dalej ==
Singapur jest dobrym miejscem wypadowym na podróże do krajów Azji Południowo-Wschodniej, ponieważ wszystkie kraje tego regionu wraz z głównymi atrakcjami turystycznymi, np. [[Bangkok]], [[Phuket]], [[Angkor Wat]], [[Ho Chi Minh]] czy [[Bali]], są oddalone zaledwie o 2 godz. lotu samolotem. Wraz z nadejściem tanich przewoźników Singapur stał się także doskonałym miejscem na „łapanie” tanich przelotów do [[Chiny|Chin]] i [[Indie|Indii]]. Poza tym, Singapur ma bezpośrednie połączenia lotnicze z wieloma mniejszymi miejscowościami w [[Malezja|Malezji]], [[Indonezja|Indonezji]] i [[Tajlandia|Tajlandii]].

Do najpopularniejszych wycieczek na 1 dzień lub na weekend należą:
* [[Batam]] – najbliższa indonezyjska wyspa, na którą można dostać się promem. Głównie przemysłowa i znana z nielegalnego handlu, ale ma też parę kurortów;
* [[Bintan]] – inna indonezyjska wyspa odległa tylko o 55 min. promem. Są tam luksusowe kurorty, ale też można tam poczuć „prawdziwą” Indonezję;
* [[Johor Bahru]] – malezyjskie miasto po drugiej stronie Causeway. Tylko 20 min. autobusem nr 950 z Woodlands Bus Interchange. Niewiele atrakcji, ale tanie jedzenie i zakupy oraz Legoland Malaysia przyciągają turystów;
* [[Kuala Lumpur]] – tętniąca życiem stolica Malezji. 35 min samolotem, 4–5 godz. autobusem lub 7–8 godz. pociągiem;
* [[Malacca]] – w przeszłości jedna z brytyjskich kolonii (''Straits Settlements''), teraz senne miasto kolonialne, 3–4 godz. autobusem;
* [[Tioman]] – najbliższa rajska wyspa malezyjskiego, wschodniego wybrzeża, autobusem i promem lub promem.

Dla tych turystów, którzy mają więcej czasu poniżej miejsca chętnie odwiedzane przez Singapurczyków:
* [[Bali]] – jedna z największych atrakcji turystycznych Indonezji, piękne plaże i egzotyczne jedzenie. Około 2,5 godz. samolotem;
* [[Bangkok]] – stolica Tajlandii uważana przez licznych Singapurczyków za zakupowo-rozrywkowy raj. Położony 2 godz. lotu lub 2 dni pociągiem, jeśli nie robi się postoju w [[Kuala Lumpur]] lub Butterworth ([[Penang]]);
* [[Phuket]] – jedna z największych wysp Tajlandii, chętnie odwiedzana przez mieszkańców Singapuru. Doskonała na weekend, zaledwie 2 godziny lotu od Singapuru. Nieco taniej niż Singapur, więc warto tam „zagrzać” miejsce;
* [[Ipoh]] – stolica malezyjskiego stanu Perak, uwielbiana przez singapurskich turystów dla pysznego jedzenia, 7–8 godz. autobusem lub godzinę samolotem;
* [[Langkawi]] – wyspa w Malezji (stan Kedah), przy granicy z Tajlandią, znana z bardzo ładnych plaż. Nieco ponad godzinę samolotem;
* [[Penang]] – była kolonia brytyjska (''Straits Settlements'') o bogatej historii i egzotycznej kuchni. Około 12 godz. autobusem lub godzinę, jeśli wybierzemy się tam samolotem. Ponoć cel turystyki medycznej.

{{Przewodnik}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Azja Południowo-Wschodnia}}

{{geo|1.2988|103.825}}


[[Kategoria:Azja]]</text>
      <sha1>cex5t3lfn3wfp3nsvr8v8l0z341i6jx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158650</id>
      <parentid>158649</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T09:44:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sngpra</username>
        <id>17690</id>
      </contributor>
      <comment>/* Polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Singapurze */</comment>
      <origin>158650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50829" sha1="3weqm5y7dhhi79u66j1ok0r0odmhokg" xml:space="preserve">{{Top-banner|przewodnik=tak}}
{{Państwo infobox
 |nazwa państwa        = Singapur
 |nazwa oryginalna     = Singapore&lt;br /&gt;新加坡&lt;br /&gt;Singapura&lt;br /&gt;சிங்கப்பூர
 |flaga                = Flag of Singapore.svg
 |lokalizacja          = Singapore in its region (zoom).svg
 |stolica              = Singapur
 |ustrój               = republika
 |waluta               = dolar (SGD, S$)&lt;br /&gt;1 S$ = 100 centów
 |strefa czasowa       = UTC +8
 |powierzchnia         = 692,7
 |ludność              = 5 353 494
 |religia              = buddyzm
 |język urzędowy       = angielski,&lt;br /&gt;mandaryński,&lt;br /&gt;malajski,&lt;br /&gt;tamilski
 |kod telefoniczny     = +65
 |napięcie elektryczne = 230 V / 50 Hz
 |typ gniazdka         = G
 |kod samochodowy      = SGP
 |ruch samochodowy     = lewostronny
 |domena internetowa   = .sg
}}
'''Singapur''' (ang. ''Singapore''; chiń. 新加坡, ''Xīnjīapō''; malaj. ''Singapura''; tamil. ''சிங்கப்பூர'', ''Cingkappūr'') – państwo-miasto w [[Azja Południowo-Wschodnia|Azji Południowo-Wschodniej]]. Założone w 1819 roku jako brytyjska kolonia handlowa, przeszło długą drogę do niepodległego, zamożnego, nowoczesnego i dynamicznego organizmu gospodarczego. Choć ma korzenie europejskie, to dzisiaj jest przede wszystkim fascynującą mieszanką kulturową wpływów malajskich, hinduskich i chińskich. Singapur to gorący klimat, egzotyczne jedzenie, zakupowe i rozrywkowe centrum regionu.

== Informacje ==
[[Plik:Merlion, Dec 05.JPG|thumb|upright|Merlion – symbol narodowy Singapuru]]
Singapur to jedno z najmniejszych oraz najzamożniejszych państw na świecie. Jest też jednym z najważniejszych światowych portów i centrów finansowych. Unikatowa mieszanka kultury malajskiej, chińskiej, hinduskiej i europejskiej oraz świetna infrastruktura czyni z niego dogodną, bezpieczną i ciekawą bazę wypadową/przystanek na drodze do zwiedzania całego regionu [[Azja Południowo-Wschodnia|Azji Południowo-Wschodniej]]. Bardzo wysoki poziom rozwoju tego państwa sprawia, że wielu podróżników uważa Singapur za swego rodzaju „Azję dla początkujących”.

=== Geografia ===
Singapur jest bardzo małym, wyspiarskim państwem położonym na południowym krańcu półwyspu Malajskiego. Archipelag otaczają wody Cieśniny Singapurskiej, która łączy wody cieśniny Malakka (czyli Oceanu Indyjskiego) z Morzem Południowochińskim. Cieśnina Singapurska jest jednym z najważniejszych i najbardziej obleganych na świecie szlaków morskich. Singapur składa się z kilkunastu wysp, ale niemalże wszyscy mieszkańcy i cała działalność gospodarczo-polityczna koncentruje się na głównej i zdecydowanie największej wyspie – Singapurze. Wyspa ta jest mniej więcej wielkości Warszawy, lecz zamieszkuje ją ponad dwa razy więcej ludzi (5 milionów). Pomimo tak dużego zagęszczenia ludności, w Singapurze nietrudno natrafić na rozległe tereny zielone i spore zbiorniki wodne. Dzięki dużym opadom deszczu (więcej w sekcji „Klimat i warunki naturalne” poniżej) Singapur ma kilka rzek i jezior, które spełniają ważną funkcję gromadzenia wody pitnej. Nie znajdziemy tutaj większych wzniesień – najwyższym jest Bukit Timah, którego wysokość nie przekracza 200 m n.p.m.

=== Klimat i warunki naturalne ===
Singapur ulokowany jest tuż nad równikiem, co sprawia, że panuje tu wybitnie wilgotny klimat równikowy. W zasadzie nie wyróżnia się pór roku. Cały rok panują bardzo wysokie temperatury (około 33°C w dzień i 26°C w nocy) i bardzo duża wilgotność powietrza (około 90%). Częste są gwałtowne burze i silne opady deszczu (tzw. deszcze zenitalne), duże jest także zachmurzenie. Dwa razy do roku odczuwalne są wpływy monsunu (raz między grudniem a lutym, a drugi raz między czerwcem a lipcem), które oznaczają jeszcze więcej opadów deszczu, w tym okresy kilku dni niemalże bezustannych opadów. Szczególnie mokro jest w czasie zimowego monsunu, czyli w okolicach grudnia. Z uwagi na bliskość równika, długość dnia i nocy jest niemal identyczna przez cały rok. Słońce wstaje około godziny 7 rano i zachodzi około 7 wieczorem.

=== Historia ===
[[Plik:Raffles Skyscrapers.JPG|thumb|upright|Pomnik założyciela Singapuru Sir Stamforda Rafflesa]]
Współczesny Singapur został założony jako brytyjska kolonia w 1819 roku przez przedstawiciela Kompanii Wschodnioindyjskiej, Sir Stamforda Rafflesa. Przed przybyciem Brytyjczyków, Singapur był słabo zaludnioną wyspą zamieszkałą głównie przez malajskich rybaków. Badania archeologiczne wykazały, że kilka wieków wcześniej na terenie Singapuru istniał port morski, który uległ całkowitemu zniszczeniu około 1613 roku. Po 1819 roku Singapur bardzo szybko stał się jednym z najważniejszych brytyjskich przyczółków w Azji oraz największym portem Azji Południowo-Wschodniej. O sukcesie Singapuru przesądziła doskonała lokalizacja oraz niespotykany w regionie status wolnego portu. Dzięki zachętom rządu brytyjskiego, a także ze względu na dynamiczną gospodarkę, wyspa ta w krótkim czasie przyciągnęła ogromne rzesze imigrantów z południa Chin oraz południowych Indii (Tamilowie). W czasie II wojny światowej Brytyjczycy ponieśli spektakularną klęskę w Singapurze, który wpadł w ręce Japończyków. Po wojnie, Singapur uzyskał pewną autonomię, a następnie zdecydował się utworzyć wraz z pozostałymi terytoriami tzw. British Malaya, Federację Malezji, z której został wykluczony w 1965 roku. Od 1965 roku Singapur jest niepodległym państwem, które, pomimo swych małych rozmiarów i znikomych zasobów naturalnych, jest jednym z najważniejszych graczy na geopolitycznej mapie regionu.

=== Polityka ===
Oficjalnie w Singapurze panuje ustrój wielopartyjnej demokracji, lecz pod wieloma względami daleko mu do ideałów liberalnej europejskiej czy amerykańskiej demokracji. Od uzyskania niepodległości Singapurem rządzi partia ''People’s Action Party'' (Partia Akcji Ludowej), której długoletnim przewodniczącym i premierem państwa był Lee Kuan Yew. Lee Kuan Yew jest uważany za jednego z głównych „ojców założycieli” Singapuru. Wielu Singapurczyków i cudzoziemców podkreśla jego zasługi w budowaniu bezpieczeństwa i dobrobytu państwa, jednakże też często jest on krytykowany za stworzenie w Singapurze wyjątkowo wyrafinowanej formy autorytarnych, fasadowo-demokratycznych rządów, które charakteryzuje niski szacunek dla wolności jednostki i stosowanie takich środków karno-porządkowych jak tortury czy kara śmierci.

O ile same wybory w Singapurze odbywają się regularnie i powszechnie uważane są za przebiegające zgodnie z międzynarodowymi standardami, to pozostałe elementy procesu demokratycznego są już nieco bardziej kontrowersyjne. W Singapurze istnieje zakaz publicznych zgromadzeń (poza tymi, które organizuje państwo lub które są organizowane za jego przyzwoleniem i przy jego kontroli), praktycznie wszystkie media (w dosyć dużej mierze poza internetem) są pod ścisłą kontrolą organów państwowych. Jakakolwiek działalność, która może być interpretowana jako polityczna, musi być ograniczona do polityki partyjnej i oficjalnych wyborów. Tak wiec istnieje zakaz demonstracji, happeningów czy tez inicjatyw o zabarwieniu politycznym (interpretowanym dosyć swobodnie), o ile nie są one częścią procesu wyborczego. Prawo Singapuru przewiduje surowe kary dla tych, których uznaje się za „niebezpiecznych”. Zgodnie z ustawą o nazwie ''Internal Security Act'', władze mają prawo zatrzymać i więzić praktycznie w nieskończoność te jednostki, które uważa się za zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa (znowu, dosyć swobodnie może być to interpretowane). Jednocześnie, nie ma specjalnych ograniczeń, jeśli chodzi o wolność słowa (rozumianego jako indywidualne wyrażenie poglądów) czy sumienia. Wolność wyznania czy też bezwyznaniowość są w istocie jednym z fundamentów polityki państwa.

''People’s Action Party'' ma korzenie socjalno-etatystyczne, co widać w wielu aspektach działalności państwa. Singapur znany jest z: jednego z najambitniejszych programów mieszkalnictwa państwowego (blisko 90% Singapurczyków mieszka we własnościowych mieszkaniach budowanych przez państwo), doskonałej opieki medycznej (również dosyć powszechnie dostępnej), obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnych, doskonałego szkolnictwa na poziomie uniwersyteckim (wraz z systemem stypendiów dla najzdolniejszych).

=== Wojsko ===
Singapur wydaje ogromną część swojego budżetu na armię. Służba wojskowa jest obowiązkowa dla wszystkich mężczyzn kończących 18 rok życia i trwa dwa lata. Duża część powierzchni tego mini-państwa zajmowana jest przez tereny wojskowe. Dodatkowo, singapurscy rekruci odbywają szkolenia w takich krajach jak [[Tajwan]], [[Brunei]], [[Australia]] czy [[Nowa Zelandia]]. Żołnierze przemieszczają się swobodnie po mieście, zatem nie powinien dziwić widok grup umundurowanej młodzieży w metrze czy na głównych ulicach miasta.

=== Polityka zagraniczna ===
W czasach „zimnej wojny” Singapur był sojusznikiem państw Zachodu, aczkolwiek starał się utrzymywać raczej niekonfrontacyjną pozycję względem Chin i Związku Radzieckiego. Obecnie jest to państwo popierające większość działań USA w polityce zagranicznej. Singapur opowiada się za wolnym handlem i jest krajem zdecydowanie prokapitalistycznym.

W swoim regionie Singapur stara się odgrywać znaczącą rolę mediatora. Wspiera on działania ASEAN-u (regionalna wersja Unii Europejskiej). Jednakże z wielu przyczyn Singapur często wchodzi w konflikty ze swoimi dużymi sąsiadami – Malezją i Indonezją. Co prawda sytuacja wydaje się być dużo lepsza dziś niż w przeszłości, jednak nadal dochodzi do zgrzytów. Indonezja oskarża Singapur o bycie miejscem ucieczki i pralnią brudnych pieniędzy dla skorumpowanych indonezyjskich urzędników i biznesmenów, Malezja zaś podnosi kwestię kupowania wody przez Singapur (Malezyjczycy chcieliby większej opłaty), jak i domniemanie dyskryminującego traktowania malajskiej mniejszości w tym kraju. Obydwa państwa mają krytyczny stosunek do singapurskich projektów powiększania terytorium kosztem wód cieśniny singapurskiej. Dodatkowo spory podsycane są przez tradycyjny konflikt etniczny między Chińczykami (Singapur jest najważniejszym przeważająco chińskim miastem Azji Południowo-Wschodniej) a Malajami.

=== Gospodarka ===
[[Plik:Singapore Skyline.jpg|thumb|Widok na centrum finansowe Singapuru]]
Singapur jest statystycznie jednym z najbogatszych państw na świecie w przeliczeniu na mieszkańca. Gospodarka opiera się na usługach finansowych, działalności portu, oraz na byciu regionalną bazą dla rozlicznych międzynarodowych korporacji. Coraz istotniejsza rolę w rozwoju państwa odgrywa turystyka (singapurskie lotnisko Changi jest jednym z najważniejszych portów lotniczych na świecie). Singapur ma bardzo przyjazną biznesowi legislację i wyjątkowo niskie podatki. Jednocześnie widać zaangażowanie państwa w wiele obszarów gospodarki, co nie zawsze przynosi zamierzone efekty.

=== Społeczeństwo ===
Singapur jest państwem wielowyznaniowym i wieloetnicznym. Główną grupą etniczną są Chińczycy (ponad 75%), następnie Malajowie i Tamilowie. Ostatnimi laty bardzo wzrosła liczba imigrantów (Chiny, Indie, pozostałe państwa Azji Południowo-Wschodniej). Dosyć dużo jest Europejczyków, Amerykanów i Australijczyków. Szybki wzrost liczby cudzoziemców (szczególnie spoza tzw. państw Zachodu) powoduje pewne napięcia natury politycznej i jest dosyć kontrowersyjnym tematem.

=== Polonia ===
Szacuje się, że w Singapurze przebywa na dłużej (powyżej 3 miesięcy) około 450 Polaków. Większość z nich przyjechała w ostatnich latach i zajmuje się niemal wyłącznie pracą umysłową, studiami lub prowadzeniem szeroko pojętych interesów.

== Przygotowania ==
Singapur jest wysoko rozwiniętym państwem, które posiada wszelkie możliwe udogodnienia, zatem przyjazd tu nie wymaga zbytnich przygotowań. Warto jednak zaznajomić się z kilkoma przydatnymi informacjami, by jak najlepiej spędzić tu czas.

=== Szczepienia ochronne i choroby ===
W Singapurze praktycznie nie występują żadne choroby tropikalne, poza dengą (bardzo, bardzo rzadka), na którą i tak nie ma możliwości szczepienia, zatem można jechać w zasadzie bez żadnych dodatkowych szczepień. Nie ma zagrożenia malarią, ale z racji na potencjalne (lecz bardzo niskie) ryzyko wystąpienia dengi, można zabrać ze sobą (lub kupić na miejscu) środki odstraszające (nieliczne) komary.

=== Insekty i zwierzęta ===
Z uwagi na geograficzne położenie Singapuru, występuje tutaj wiele insektów i zwierząt niespotykanych lub rzadko spotykanych w Polsce. Zdecydowana większość z nich jest nieszkodliwa dla człowieka. Uciążliwe (ale raczej nieszkodliwe) mogą być jedynie duże karaluchy (szczególnie sporo jest ich w starszym budownictwie i w historycznych dzielnicach) i/lub szczury (parki, lasy – szczególnie w nocy). Uwaga: karaluchy mogą latać!

Wszechobecne są małe jaszczurki (gekony), które są zupełnie nieszkodliwe, a wręcz pożyteczne, bo zjadają pajączki, mrówki i małe karaluchy. Na północy wyspy można natrafić na wielkie jaszczury (tzw. warany), które potrafią być agresywne (ale tylko, gdy zostaną zaatakowane). Dodatkowo w parkach można spotkać małpy, których karmienie jest nie tylko zakazane, ale może okazać się niebezpieczne, gdyż małpy często atakują turystów, gdy poczują się zagrożone lub gdy wyczują jedzenie. Komarów jest bardzo mało (dużo mniej niż w Polsce latem), ale na wszelki wypadek można smarować się kremem, gdy decydujemy się na wyprawę do zoo czy któregoś z większych parków.

=== Mapy ===
[[Plik:Singapore-overview.png|thumb|print=fullpage|450px|Mapa singapurskich linii metra MRT]]
Mapy są łatwo dostępne. Po przylocie można otrzymać darmową mapę miasta w lotniskowej informacji turystycznej. Na każdej stacji metra można również poprosić o darmową mapę/schemat singapurskiego metra. Dodatkowo cały obszar Singapuru jest naniesiony na Google Maps (mapa Google zawiera także widok 3D i tzw. ''streetview'').

=== Koszty pobytu ===
Singapur można uznać za drogi jak na standardy azjatyckie, ale o umiarkowanych kosztach pobytu w porównaniu z innymi rozwiniętymi państwami należącymi do [[:w:OECD|OECD]]. Kwota 50$ na dzień dla turysty z plecakiem powinna być wystarczająca, a kwota 100$ zapewni komfort. Szczególnie koszty pożywienia są przystępne, doskonałe ''hawker food'' można dostać za mniej niż 5$ za solidną porcję. Noclegi są już droższe, ale za łóżko w hostelu nie zapłacimy więcej niż 20$, natomiast noc w 3-4 gwiazdkowym hotelu w centrum miasta może kosztować około 100–300$ w pokoju standardowym, a w luksusowym hotelu na wyspie (może za wyjątkiem Raffles) można się rozgościć za 300$ ze sporymi upustami w okresie poza sezonem.

Turyści, którzy chcą oszczędzać, muszą wiedzieć, że Singapur jest znacznie droższy niż inne państwa w Azji Południowo-Wschodniej i powinni to uwzględnić w budżecie, jeśli zamierzają tam zawitać. Średnio biorąc, ceny w Singapurze są około 2 razy wyższe niż w Malezji i Tajlandii, a 3-5 razy wyższe niż w Indonezji, Indochinach i na Filipinach.

=== Wybór czasu podróży ===
Singapur można odwiedzać cały rok. Pogoda panuje tutaj niemalże taka sama w każdym miesiącu. Zawsze jest duszno, bywa pochmurno i słonecznie oraz często pada. Więcej deszczu (ciągle przy wysokich temperaturach) można się spodziewać w grudniu i styczniu (monsun zimowy).

=== Wizy ===
Polscy obywatele nie potrzebują wiz, by przebywać turystycznie w Singapurze do 90 dni. Do pracy lub nauki konieczna jest wiza/karta pobytu (ang. ''Employment Pass'' lub ''Student Pass''), którą można uzyskać na miejscu. Prawo imigracyjne jest bardzo restrykcyjnie przestrzegane, więc należy uważać, by nie przekraczać terminów zaznaczonych stemplami w paszporcie i/lub na kartach pobytu (w przypadku pracy/nauki).

=== Przepisy celne ===
Podróżni przylatujący na lotnisko Changi mogą mieć ze sobą maksymalnie do 3 litrów alkoholu, z czego można posiadać maksymalnie do 1 litra każdego z trzech rodzajów alkoholu (piwa, wina lub mocniejszych trunków). Oficjalnie istnieje zakaz przywozu wyrobów tytoniowych, ale w praktyce można mieć przy sobie jedną OTWARTĄ paczkę papierosów. Istnieje bezwzględny zakaz przywozu narkotyków (kara śmierci), broni (w tym atrap), pornografii (nie zdarzają się specjalne poszukiwania tego typu materiałów, ale mogą być problemy, gdy np. okładki DVD nie pozostawiają wątpliwości co do zawartości). Nie ma ograniczeń w przywozie żywności i napojów bezalkoholowych.

=== Wymiana waluty ===
Walutą będącą w obiegu jest '''dolar singapurski''', w skrócie ''SGD'', ''S$'' lub tylko ''$'', który dzieli się na 100 centów. Monety to:
* centy (w nawiasie barwa monety): 5 (złota), 10 (srebrna), 20 (srebrna), 50 (srebrna)
* oraz moneta 1-dolarowa (złota).

Banknoty występują w następujących nominałach (w nawiasie kolor banknotu):
* 2 S$ (fioletowy), 5 S$ (zielony), 10 S$ (czerwony), 50 S$ (niebieski), 100 S$ (pomarańczowy), 1000 S$ (fioletowy) i 10000 S$ (złoty).

Dolar Brunei jest równoważny dolarowi singapurskiemu i może być używany wymiennie. Nie należy się dziwić, jeżeli w rozliczeniu zostanie nam wydany banknot dolara Brunei. W napisach, które możemy spotkać w Singapurze, symbol ''$'' oznacza dolara singapurskiego. Jeśli chodzi o dolara amerykańskiego, zostanie to oznaczone przez napis ''US$'' lub ''USD''.

1 dolar singapurski to około 2,5 zł.

Dolary singapurskie bardzo trudno jest zdobyć w Polsce i najlepiej zabrać ze sobą dolary amerykańskie lub euro, a następnie dokonać wymiany na lotnisku. Praktycznie nie ma możliwości wymiany złotówek w Singapurze (według niektórych źródeł jest taka teoretyczna możliwość – po bardzo niekorzystnym kursie – w Mustafa Center na Little India, jednakże nie ma sensu ryzykować). Z racji tego, że istnieje duża konkurencja i kontrola rządu, nie ma dużych różnic kursowych w kantorach. Popularnie uważa się jednak, że poza lotniskiem najlepiej wymienić pieniądze w Chinatown, nad stacją metra Chinatown – People’s Park, lub w Little India (Mustafa Center).

=== Język ===
Singapur ma cztery oficjalne języki: angielski, chiński (mandaryński), malajski i tamilski. W praktyce każdy mówi po angielsku, jednak singapurski angielski (nie mówiąc już o dialektowej mieszance ''Singlish'') różni się od brytyjskiej wersji tego języka. Na początku może być trudno się porozumieć, szczególnie z taksówkarzami. Ludzie są jednak przyzwyczajeni do turystów i okazują dużo cierpliwości.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Od 2018 roku PLL LOT oferują bezpośrednie połączenie z portu lotniczego im. Chopina w Warszawie do portu lotniczego Singapur-Changi. Podróż w jedną stronę trwa nie mniej niż 11 godzin. Jest to najszybsze połączenie. Również popularne są loty przez największe huby Europy Zachodniej i Bliskiego Wschodu. Warto szukać promocji i tanich lotów w wyszukiwarkach (np. Skyscaner, Momondo lub Kayak). Trudno znaleźć lot w dwie strony tańszy niż 2400 zł (z podatkami).

Lotnisko Changi jest jednym z najważniejszych światowych portów lotniczych i posiada bardzo bogatą siatkę połączeń praktycznie z całym światem. Można się stąd dostać wszędzie w Azji, a szczególnie w Azji Południowo-Wschodniej. Istnieje wiele tanich linii lotniczych, które oferują promocyjne loty do takich miejsc jak: Tajlandia, Bali, Filipiny, Hongkong, Australia, Nowa Zelandia. Do najpopularniejszych tanich linii należą: Air Asia, Tiger Airways oraz Jet Star. Przy kupowaniu biletów należy pamiętać, że niska cena u tych linii może wiązać się z odwołaniem lub przesunięciem daty lotu bez ostrzeżenia. W związku z tym ta forma podróżowania polecana jest bardziej elastycznym podróżnikom, którzy dysponują większą ilością czasu.

=== Dojazd z lotniska ===
Najwygodniej oczywiście pojechać taksówką. Przejazd poza godzinami szczytu z lotniska do centrum (okolice Raffles Place) nie powinien kosztować więcej niż 25 dolarów singapurskich (około 60 zł).

Tańszą opcją jest podróż metrem (zielona linia). Do centrum jedzie się z jedną bezproblemową przesiadką (Tanah Merah, wystarczy przejść na drugi peron). Podróż trwa około pół godziny i kosztuje mniej więcej 1,5 dolara.

=== Koleją ===
Singapur połączony jest koleją z Malezją. Obecnie pociągi z Singapuru (Woodland) kursują wyłącznie do sąsiedniego Johor – tzw. shuttle train. Z Johor dojechać można do Tumpat tzw. Jungle Line lub do Gemas, gdzie można przesiąść się na szybkie elektryczne pociągi do Kuala Lumpur i dalej na północ Malezji.

=== Samochodem ===
Ruch lewostronny. Autostrady i główne drogi w centrum miasta są płatne (różne stawki w zależności od pory dnia).

=== Autobusem ===
Istnieje wiele połączeń autobusowych między Singapurem a Malezją (a nawet i Tajlandią). Większość z nich przekracza granicę w Woodlands i zatrzymuje się w okolicach stacji metra Lavender lub Bugis (zielona linia). Również i singapurskie autobusy miejskie jeżdżą tam i z powrotem do najbliższego miasta w Malezji (Johor Bahru – dosłownie 300 metrów od Singapuru).

=== Statkiem ===
Rejs z Europy trwa od 2 do 3 tygodni. Niektóre biura turystyczne oferują podróże statkami. Można też wynająć kajutę na statku handlowym.

Istnieje wiele połączeń promowych między Indonezją, Malezją a Singapurem. Szczególnie popularne są promy kursujące pomiędzy Bintanem (Indonezja), Batamem (Indonezja) a terminalami Tanah Merah (Singapur) lub Harbor Front (Singapur). Istnieje też połączenie promowe między Singapurem (Changi/Pasir Ris) a Malezją (Johor).

=== Przejścia graniczne ===
Poza przejściem granicznym na lotnisku Changi istnieją dwa lądowe przejścia graniczne z Malezją: Woodlands i Tuas, a także i kilka terminali promowych dokonujących odprawy dla podróżnych udających się do Indonezji (Harbour Front, Tanah Merah, Marina Bay South) oraz Malezji (Changi Ferry).

== Poruszanie się po Singapurze ==
Singapur ma doskonale rozwiniętą sieć transportu zbiorowego i dróg. W zasadzie nie opłaca się wynajmowanie samochodu. Odległości nie są duże (Singapur jest wielkości Warszawy), a wszędzie można podróżować metrem, autobusem lub dosyć tanimi taksówkami. Po ścisłym centrum miasta i pomiędzy najważniejszymi atrakcjami w okolicach rzeki można z powodzeniem poruszać się pieszo. Chodniki są szerokie, dużo jest znaków informacyjnych i miejsc, gdzie można przysiąść i odpocząć.

=== Transport zbiorowy: bilety jednorazowe i Karta EZLink ===
Bilety na komunikację publiczną można nabywać w postaci jednorazowych kart do metra (ze zwrotnym depozytem) lub płacąc bezpośrednio w autobusie (minimum 1,1 dolara – teoretycznie zależy od miejsca docelowego, ale kierowcy rzadko o to pytają). Inną opcja jest karta EZLink. Jest to rozwiązanie na dłuższa metę tańsze i wygodniejsze, ale należy pamiętać, że wiąże się ono z początkowym wydaniem 5 dolarów na tzw. „bezzwrotny depozyt” (!). Przy pierwszej podróży metrem (na lotnisku Changi, na przykład) można poprosić w kasie o kartę EZLink (wymowa ''izilink''). Kosztuje ona 12 dolarów (w tym 5 dolarów „depozytu” i 7 dolarów na przejazdy). Przy każdym wejściu do metra/autobusu przykłada się kartę do czytnika. Przy wychodzeniu z autobusu/metra robi się to samo i z karty ściągana jest odpowiednia opłata, która zależy od przejechanej odległości (jest opłata minimalna, która jednak odejmowana jest przy kolejnym przyłożeniu karty w przypadku gdy następuje przesiadka w przeciągu 15 minut). Gdy kończą się środki na karcie, można ja doładować w automatach lub w kasach (wystarczy położyć kartę na czytniku i podać odliczoną kwotę (cokolwiek podzielnego przez 5). Opłata pobierana za przejazd przy użyciu karty EZLink jest ''ZAWSZE'' tańsza niż jeżeli płaciłoby się za bilety jednorazowe.

=== Autobusy ===
Autobusy kursują praktycznie wszędzie, jednakże dosyć chaotyczny jest system informowania o trasach/przystankach. Najłatwiej korzystać z telefonu z GPS-em, który sam zasugeruje autobus i trasę. W przeciwnym wypadku należy uważnie czytać rozkłady, a już w autobusie mieć oczy szeroko otwarte, bo nazw przystanków często nie widać (szczególnie, gdy siedzi się na dole w piętrowym autobusie), a w środku autobusu trasa nie jest zaznaczona. W razie wątpliwości można pytać kierowcę lub współpasażerów. Kierowcy są na ogół bardzo pomocni i uprzejmi.

=== Metro (MRT i LRT) ===
[[Plik:Singapore-MRT.png|thumb|400px|print=fullpage|Układ metra MRT]]
Singapur ma dobrze rozwiniętą sieć metra (MRT) i małe odcinki lekkiej kolejki (LRT). Metro kursuje bardzo często, chociaż i tak potrafi być zatłoczone w godzinach szczytu (7:30 – 8:30 rano oraz 4:30 – 6 popołudniu). Pociągi są czyste i bezpieczne. Stacje są stosunkowo blisko siebie, co z jednej strony pozwala na wygodne korzystanie z metra, ale z drugiej strony sprawia, że jest ono dosyć powolne. Poza centrum metro kursuje nad ziemią, co z punktu widzenia turysty jest dobrym rozwiązaniem, bo pozwala na oglądanie tego państwa. Na dłuższych dystansach, metro jest najszybszym i najdogodniejszym środkiem transportu. W przypadku poruszania się po samym centrum, wygodniej (i ciekawiej) może być spacerowanie lub podróżowanie autobusami i taksówkami.

== Co zwiedzać ==
Pomimo małych rozmiarów, Singapur ma do zaoferowanie wiele atrakcji i miejsc wartych zobaczenia. Należy pamiętać, że Singapur to w zasadzie jedno miasto. Jedyne tereny, które można by sklasyfikować jako będące odrębne od struktur miejskich Singapuru to małe wioski na wyspie Pulau Ubin (można się tam dostać łodzią z Changi Ferry Terminal).

=== Ciekawe miejsca ===
[[Plik:Singapore-Riverside.png|thumb|upright=1.8|Mapa okolic rzeki]]
'''Centrum Finansowe i Marina Bay''' – warto wybrać się na spacer po centrum finansowym i zatoce Marina Bay. Najwygodniej jest dostać się do stacji metra Raffles MRT (zielona i czerwona linia) i przejść się w kierunku Marina Bay (zatoka otoczona futurystyczną zabudową, w tym słynne kasyno i hotel Marina Bay Sands). W zasadzie z każdej strony zatoki rozpościera się ładna panorama miasta, zatem warto przejść się dookoła całego zbiornika wodnego. Wiele z wieżowców od strony centrum finansowego ma bary lub tarasy widokowe z pięknymi widokami. Przy samej stacji metra Raffles znajduje się wieżowiec One Raffles Place, na którego szczycie mieści się robiący wrażenie bar z oszałamiającym widokiem. Sam hotel Marina Bay Sands (trzy wieże połączone wielkim tarasem) również oferuje ładne widoki, ale jest to dużo droższa i bardziej turystyczna impreza.

[[Plik:BoatQuay Restaurants Large.JPG|thumb|Knajpki i Bary wzdłuż Boat Quay]]
'''Boat Quay/Clark Quay/Robertson Quay''' – czyli zabudowa wzdłuż głównej rzeki. Idąc od strony zatoki (Marina Bay) w górę rzeki mija się po lewej stronie niezliczone knajpki, bary i kawiarenki (Boat Quay), które są nad samą rzeka, tuż koło wielkich wieżowców centrum finansowo-handlowego. Po drugiej stronie rzeki widać Parlament oraz Muzeum Cywilizacji Azjatyckich. Jednak zanim dojdzie się do samego Boat Quay można zobaczyć majestatyczny Fullerton Hotel, który niegdyś pełnił funkcję poczty. Tuż obok hotelu (nad rzeką) jest pamiątkowa tablica ku pamięci Josepha Conrada (częstego gościa w Singapurze) odsłonięta przez Aleksandra Kwaśniewskiego kilka lat temu. Idąc dalej dalej w górę rzeki dochodzi się do Clark Quay, czyli dzielnicy klubów, barów i muzyki. Jest to dosyć kiczowate i drogie miejsce, ale jest to prawdziwe centrum życia nocnego Singapuru. Studenci i mniej zamożni turyści często przesiadują na pieszym moście łączącym Clark Quay z drugą stroną rzeki (nieopodal jest całodobowy sklep monopolowy), gdzie „impreza” rozkręca się około 22–23. Zarówno Boat Quay, jak i Clark Quay przyciągają dużo więcej ludzi wieczorami. Idąc dalej można zobaczyć spokojniejsza okolice, z mniej turystycznymi (ale i może trochę snobistycznymi) kawiarniami, barami i restauracjami (początkowo nazywała się Robertson Quay, a potem już bez specyficznych nazw).

'''Chinatown''' – dosyć kiczowate, aczkolwiek ciekawe centrum kultury chińskiej. Jest to jedna z najstarszych części miasta, położona bardzo blisko centrum finansowego – można przejść na piechotę, podjechać metrem na stację Outram Park MRT (zielona linia) lub na Chinatown MRT (fioletowa). Do zobaczenia ciekawa architektura, dużo świątyń. Jest też wiele knajpek chińskich i straganów z pamiątkami.

[[Plik:Singapore-Bugis.png|thumb|400px|print=fullpage|Mapa okolic Bugis. Arabska dzielnica w prawym górnym rogu mapy]]
'''Arab Street''' – bardzo urokliwa okolica z małymi uliczkami pełnymi arabskich/malajskich kawiarenek oferujących fajki wodne (''sheesha'') i napoje (również alkoholowe, ale nie wszędzie) i kuchnię bliskowschodnią. Można też tu nabyć różne orientalne produkty i zobaczyć ładną architekturę zarówno muzułmańską, jak i kolonialną. Najbliższa stacja metra to Bugis MRT (zielona linia), ale można też się przejść z centrum, idąc cały czas na północ South Bridge Rd (ulica między Boat Quay a Clark Quay). Jest to jakieś 20 minut spaceru, po drodze mija się duży kościół z XIX wieku i Bibliotekę Narodową.

'''Little India''' – duża, kolorowa i dosyć chaotyczna indyjska dzielnica (stacje metra Little India MRT i Farrer Park MRT – fioletowa linia). Dużo dobrych indyjskich restauracji, dużo sklepów z tanią (i raczej niezbyt dobrej jakości) odzieżą. Wieczorami w weekendy jest tu bardzo dużo ludzi (szczególnie mężczyzn – robotników budowlanych z Indii i Bangladeszu). Z racji na znaczną przewagę mężczyzn i duży tłok, miejsca tego raczej powinny unikać samotne kobiety późniejszym wieczorem w weekendy (zdarzają się przypadki obmacywania). Ale ogólnie jest to miejsce przyjazne i bezpieczne.

'''Orchard Road''' – główna ulica handlowa Singapuru. Znajduje się ona na północny zachód od centrum finansowego, można przejść spacerem, ładny spacer przez dzielnicę rządową (''Civic District'') lub podjechać metrem (początek ulicy obok stacji metra Dhoby Gaut – fioletowa, pomarańczowa i czerwona linia; środek ulicy to Somerset MRT, a prawie już koniec to Orchard Rd MRT). Wzdłuż tej ulicy znajdują się niezliczone i często ekskluzywne galerie handlowe, kawiarnie i hotele. Przy stacji Orchard Rd jest Ambasada RP (17 piętro, niebieski budynek WISMA dosłownie nad stacją Orchard RD, wyjście C).

'''National Museum of Singapore''' – Narodowe Muzeum Singapuru. Ciekawa i przyjemna placówka. Ulokowana jest między Orchard Road a Clark Quay (od Clark Quay oddziela je górka z ruinami Fortu – Fort Canning). W bardzo przystępny i interaktywny sposób ukazuje historię i kulturę Singapuru. Warto się wybrać, szczególnie w deszczowy dzień.

[[Plik:Singapore_Harbourfront_and_Sentosa_map_02.png|thumb|400px|print=fullpage|Mapa wyspy Sentosa]]
'''Sentosa''' – wyspa nie tylko plaż, kiczu i rozrywki dla hazardzistów, dzieci i miłośników wesołych miasteczek. Zwiedzić tu możemy też niewielkie oceanarium z podwodnymi korytarzami oraz ekspozycję ''Images of Singapore'' składającą się z wielu dioram, pokazującą wielokulturowe dzieje Singapuru – z tym, że skutecznie pominięto angielskie wpływy na rozwój tego miasta. Na wyspę najwygodniej dostać się taksówką. Tańsza opcja to pojechanie metrem na stację Harbor Front (zarówno pomarańczowa, jak i fioletowa linia). Stacja znajduje się pod centrum handlowym Vivo City. Na najwyższym pietrze tego centrum można złapać tzw. monorail, czy też Sentosa Express (pociąg na jednej szynie), który jedzie na wyspę. Pierwszy przystanek to Universal Studios, czyli wesołe miasteczko i kasyna inspirowane motywami filmowymi. Ostatni przystanek to wrota do (sztucznie usypanych) plaż, barów, rozlicznych atrakcji dla dzieci oraz największego na świecie centrum spadochroniarstwa (a raczej samego latania) wewnątrz budynku (''indoor skydiving'').

'''East Coast Park''' – malowniczy park-plaża na wschodzie Singapuru. Park ten mija się po lewej stronie, gdy jedzie się taksówką z lotniska do centrum. Niestety nie dojeżdża tam metro, ale można w miarę wygodnie dostać się tam z centrum autobusami (szczególnie z Orchard Rd).
W parku istnieje możliwość wynajęcia rowerów i korzystanie z bardzo długiej ścieżki rowerowej biegnącej wzdłuż plaży.
Ponadto jest możliwość uprawiania sportów wodnych (wake boarding, windsurfing). Oficjalnie można się kąpać w morzu (w większości miejsc), ale woda potrafi być dosyć brudna z uwagi na ogromną ilość statków towarowych płynących lub będących na redzie w okolicy.

'''Ogrody Botaniczne''' – niedaleko Orchard Road znajdują się słynne ogrody botaniczne. Jest to przyjemne miejsce na spacer czy piknik. Dużo ciekawych roślin, ścieżek i miejsc do wypoczynku. W weekendy często organizowane są tam koncerty. Szczególnie ciekawe są ogrody orchidei.

'''Pulau Ubin''' – mała wyspa nieopodal lotniska. Jest to w zasadzie ostatnia „wiejska i dzika” część Singapuru. Można się tam dostać mini-promem z Changi Ferry Terminal (tam z kolei najłatwiej dostać się taksówką, lub zieloną linią metra na Tanah Merah i stamtąd autobusem). Na wyspie można wypożyczyć rowery i korzystać z wielu kilometrów tras rowerowych. Łatwo spotkać małpki, egzotyczne ptaki, a także zobaczyć ciekawe drzewa namorzynowe.

== Zakupy ==
{{infobox|Nieuczciwy sklep?|Jeśli taki fakt zaistniał można zadzwonić do ''Singapore Tourism Board'' na bezpłatną gorącą linię 1800 736 2000. Także kolegium do spraw wykroczeń, czyli ''The Small Claims Tribunal'' (1 Havelock Sq) rozpatruje sprawy w trybie ekspresowym (24 godziny).}}

Singapur uchodzi za centrum zakupowe regionu, a czy będzie to dla nas wymarzone miejsce na zakupy będzie z jednej strony zależeć od zasobności naszego portfela, a z drugiej naszych oczekiwań. Można powiedzieć, że Singapur żyje zakupami i handlem tak samo jak żyje rozbuchaną gastronomią. Niesamowita ilość najprzeróżniejszych placówek handlowych w połączeniu z niskimi podatkami i cłami oraz skalą sprzedaży powoduje, że ceny potrafią być bardzo konkurencyjne. Praktycznie nie spotka się lokalnego rękodzieła (jest sprowadzane z innych państw regionu), ale trzeba stwierdzić, że dzięki polityce państwa jakość towarów jest całkiem zadowalająca, a sprzedawcy są w większości uczciwi.

Większość sklepów jest czynna codziennie w godzinach 10:00-22:00, choć mniejsze sklepy poza głównymi centrami handlowymi może być zamykana wcześniej zwykle o 19:00 i jest nieczynna w niedziele. Mustafa w Little India jest czynny 24-godziny na dobę 365 dni w roku. Wartym zainteresowania jest ''„Great Singapore Sale”'' [https://www.greatsingaporesale.com.sg/], która zwykle ma miejsce w czerwcu–lipcu, kiedy sklepy dostają kręćka żeby ściągnąć klientów. Wiele sklepów w regionie Orchard Road i Scotts Road organizuje nocne zakupy w ostatni piątek miesiąca kiedy ponad 250 sklepów handluje do północy.

W restauracjach możemy się spotkać z cenami pisanymi w formie $19.99++, co znaczy, że dodatkowe opłaty, tj.: ''service charge'' (10%) i ''sales tax'' (7%) zostaną doliczone do rachunku. Jeśli widzimy oznaczenie ''NETT'', znaczy to, że opłaty te już zostały uwzględnione. '''Dawanie napiwków''' zwykle '''nie''' jest przyjęte w Singapurze i nie jest popierane przez władze, chociaż boye hotelowi oczekują, że dostaną po ok. $2 za walizkę. Taksówki wydają resztę co do centa, lub nawet zaokrąglają na korzyść klienta.

'''Bankomaty''' są w Singapurze na każdym kroku, a '''karty kredytowe''' są powszechnie akceptowane (choć niektóre sklepy liczą sobie 3% prowizję, a taksówki aż 15%). Czeki podróżne zwykle ''nie'' są akceptowane w sklepach, ale można je spieniężyć w większości kantorów. Karty eZ-Link i Nets Flash Pay są niekiedy akceptowane w sklepach spożywczych i w sieciach fast-foodów.

'''Kantory''' są w każdym centrum handlowym i są korzystniejsze niż banki pod względem kursu, godzin otwarcia i szybkości obsługi. 24-godzinny Mustafa w Little India wymienia praktycznie każdą walutę po naprawdę dobrym kursie, to samo dotyczy małych kantorów w Change Alley blisko stacji metra Raffles Place. Przy dużych sumach warto zapytać o kurs dla tej transakcji bo będzie on znacząco lepszy od tego zwykle oferowanego. Kursy wymiany na lotnisku nie są tak korzystne jak w mieście, a chociaż domy towarowe przyjmą większość walut obcych to ich przelicznik bedzie tragiczny.

Ceny, w porównaniu z polskimi, mogą jednak okazać się dość wysokie.
Dosyć popularnym mitem panującym wśród podróżnych z Polski jest rzekomo tania elektronika w Singapurze. O ile elektronika była faktycznie dużo tańsza w Singapurze 20 lat temu, to teraz sporo produktów można nabyć taniej w Polsce.

=== Miejsca na zakupy ===
* Orchard Road – ulica z wieloma domami towarowymi, sklepy w zasadzie wszystkich międzynarodowych marek.
* Chinatown – pamiątki.
* Bugis – największy „bazar” z ciuchami w Singapurze (tzw. ''Bugis Street''). Dużo produktów, dosyć niskie ceny i niezbyt wysoka jakość.
* Little India – wszystko co możliwe z Indii, Bangladeszu i Pakistanu.
* Vivo City – największa galeria handlowa w Singapurze (tuż nad stacją Harbor Front, po drodze na Sentosę).
* Lotnisko – podobno jedne z najtańszych ''duty free'' na świecie.

== Gastronomia ==
Singapur jest prawdziwym rajem dla smakoszy. W zasadzie w każdej części państwa znajdują się dziesiątki mniejszych i większych restauracji serwujących kuchnię całego świata, a szczególnie z regionu Azji Płd-Wschodniej.
Niezwykle popularne są tzw. ''Hawker Centres'', czyli zadaszone przestrzenie z wieloma stoiskami serwującymi różne potrawy.
W Singapurze można zjeść tanio i dobrze. Dodatkowo, rząd wymusza wysokie standardy higieny, także śmiało i bez obaw można próbować rozmaitych potraw.
Podczas zwiedzania centrum finansowego, warto odnaleźć jeden z najstarszych Hawker Centers o nazwie Lau Pa Sat (najbliższa stacja metra – Raffles Place MRT). Do wyboru dziesiątki różnych kuchni, a wszystko w dobrej atmosferze i przy niskich cenach.

Inne sugestie:
* Tajskie: „żółta” restauracja na Pagoda Street (jakieś sto metrów po lewej od wyjścia A ze stacji Chinatown MRT). Doskonałe tajskie jedzenie przy bardzo rozsądnych cenach. Również tanie i dobre tajskie piwo.
* Indyjskie: Banan Leaf Appollo na Little India: blisko kanałku, znane miejsce, można pytać miejscowych. W miarę tanie i wyśmienite dania kuchni indyjskiej.
* Singapurskie: w zasadzie każde hawker center. Bardziej „eleganckie” (ale z miłą atmosferą) to Chinese Heritage Center, też na Pagoda Street, parędziesiąt metrów od stacji Chinatown MRT (wyjście A).

&lt;gallery widths=&quot;180px&quot; heights=&quot;120px&quot; perrow=&quot;3&quot;&gt;
Plik:Chilli crab-01.jpg|Talerz z krabem w sosie chilli (Chilli Crab)
Plik:Food KatongLaksa.JPG|Tzw. laksa, czyli pikantna lokalna zupa
Plik:LauPaSat Satay.JPG|Wyborne szaszłyczki „satay” podawane z sosem orzechowym
&lt;/gallery&gt;

== Życie nocne ==
Alkohol jest niesamowicie drogi w Singapurze i jest to jeden z głównych czynników kształtujących życie nocne tego państwa.
Najtańszą opcją (poza piciem na ulicy, co jest legalne) są ''hawker centers'' (zadaszone, ale półotwarte stołówki) i lokalne knajpki (szczególnie te z plastikowymi krzesłami i stolikami), gdzie duża butla piwa (0,6 litra) kosztuje około 5–6 dolarów. Dużo droższe są bary w okolicach Clark Quay, albo Club Street (na wschód od Chinatown), gdzie małe piwo (0,33 litra) kosztować może nawet 15 dolarów.
Wejście do klubów jest na ogół płatne (i to sporo), ale w cenie jest jeden lub dwa drinki. W określony dzień tygodnia (najczęściej środa) panie mogą korzystać z promocji „ladies’ night”, która oznacza w wielu klubach co najmniej darmowe wejście, a często również i darmowy alkohol.

Do najbardziej znanych klubów należą: Zouk (w górę rzeki od Clark Quay); Attica (Clark Quay), Avalone (Marina Bay Sands), lub kompleks St James Powerstation (dawna elektrownia obok wjazdu na Sentosę). Sporo osób jeździ też na Sentosę, gdzie można napić się swojego alkoholu na plaży, lub korzystać z oferty licznych barów i klubów (szczególnie popularne: Cafe del Mar oraz Tanjong Beach Club).

Co roku (grudzień) na Sentosie organizowana jest wielka impreza plenerowa pn. ''Zouk Out'' (coś w stylu ''Open’er Festival'' nad polskim morzem).

Prostytucja w Singapurze jest legalna, ale legalnych prostytutek (z pozwoleniem od rządu) jest na pewno dużo mniej, niż tych działających pod przykrywką hostess, masażystek itp. Głównym centrum uciech cielesnych jest dzielnica Geylang (głównie dla lokalnych – jest tam dużo bocznych uliczek i łatwo się zgubić), lub kompleks Orchard Towers (wieżowiec na końcu Orchard Road znany z 4 pięter klubów z prostytutkami, strip-teasem itp.).

== Noclegi ==
Hotele należą do drogich, ale sporo jest też tańszych hosteli.
Szukać można z powodzeniem w serwisach ''Hostel World'' lub ''Hostel Bookers''.

Najtańsze opcje znajdują się w okolicach dzielnicy Geylang, która jest też dzielnicą czerwonych latarni i ogólnie dosyć brudną i podejrzaną (jak na Singapur) częścią miasta.

Jeśli chodzi o lepsze okolice, to sporo dobrych i w miarę tanich możliwości hosteli jest w okolicach Arab Street lub Chinatown.

Jeżeli podróżujemy Singapore Airlines, a Singapur jest dla nas miastem tranzytowym, to możemy skorzystać z opcji „over stop” i kupić razem z biletem lotniczym voucher na nocleg w hotelu. Jest to naprawdę dobre rozwiązanie, gdyż zanocujemy w dobrym hotelu, za przyzwoitą cenę, a dodatkowo będziemy mieli bezpłatny transfer do hotelu, a potem na lotnisko.

== Nauka ==
Singapur jest najważniejszym i największym centrum edukacji na wysokim poziomie w Azji Południowo-Wschodniej (i jednym z najważniejszych w całej Azji, jak i na świecie). Poza doskonałymi uniwersytetami państwowymi (znajdującymi się w światowej czołówce), czyli National University of Singapore, Nanyang Technological University i Singapore Management University, jest też duża liczba szkół specjalistycznych oraz oddziałów uniwersytetów amerykańskich, australijskich i europejskich. Na wszystkich uczelniach językiem wykładowym jest angielski, a zajęcia prowadzą profesorowie z całego świata. Bardzo duża jest też liczba studentów uczestniczących w wymianie studenckiej.

W Singapurze można z powodzeniem uczyć się angielskiego, mandaryńskiego, malajskiego czy tamilskiego. Są też znane na całym świecie doskonałe szkoły gotowania, fotografii czy projektowania.

== Praca ==
W Singapurze jest niskie bezrobocie, wysokie zarobki i znikome podatki. Pracownicy umysłowi o międzynarodowych kwalifikacjach na ogół nie mają problemu ze znalezieniem pracy. Kłopotem może być natomiast uzyskanie odpowiedniego pozwolenia (''Employment Pass''), szczególnie przy obecnym upolitycznieniu kwestii imigrantów.

== Bezpieczeństwo ==
Singapur jest bardzo bezpiecznym miastem. Nie oznacza to, że nie występuje tu drobna przestępczość taka jak kradzieże kieszonkowe, czy też oszustwa na turystach w formie „specjalnych okazji”. Należy ostrożnie traktować oferty sprzedawców ulicznych.
Panowie powinni być ostrożni w kontaktach z przypadkowo poznanymi paniami, szczególnie w miejscach takich jak Orchard Towers, ale również i na Clark Quay. Zdarzają się przypadki, gdy ustawiana jest sytuacja, która może posłużyć do oskarżenia o molestowanie (bardzo poważnie traktowane przez singapurskie prawo) w celu wyłudzenia pieniędzy.
W zasadzie nie ma przemocy (poza pijackimi bójkami) i bez przeszkód i obaw można przemieszczać się po całym mieście o dowolnej porze.

== Prawo i przepisy ==
[[Plik:Singapore MRT Fines.jpg|thumb|Kary za wykroczenia w transporcie zbiorowym]]
Prawo w Singapurze jest surowe i rygorystycznie przestrzegane.

Stosowane są surowe kary takie jak chłosta, przymusowe roboty, a nawet kara śmierci za morderstwo czy też przemyt lub posiadanie narkotyków. Ostrzega się przed posiadaniem nawet najmniejszej ilości narkotyków, gdyż w przypadku ich wykrycia konsekwencje są tragiczne, a władze są nieczułe na dyplomatyczne interwencje, nawet te na najwyższym szczeblu. Zdecydowanie zabronione jest śmiecenie, lub spożywanie pokarmów/napojów w środkach transportu zbiorowego.

Jest to państwo prawa, praktycznie nie występuje korupcja (przynajmniej w skali dotyczącej turystów), służby bezpieczeństwa są bardzo uprzejme i profesjonalne.

Zaleca się ostrożność i wyważenie w krytyce istniejącego w tym państwie systemu politycznego jako że część Singapurczyków jest na tym punkcie względnie wrażliwa i może się czuć urażona. Jednocześnie nie trzeba się obawiać dyskusji na tematy polityczne czy religijne tak długo jak nie prowadzi się ich za pomocą megafonu i w miejscu publicznym (w Singapurze istnieje zakaz publicznych zgromadzeń, jak i publicznego nawoływania do obalenia istniejącego systemu politycznego).

== Zdrowie ==
Nie ma żadnych poważnych zagrożeń dla zdrowia. Woda jest zdatna do picia.
Należy uważać na słońce, gdyż z racji na bliskość do równika, bardzo łatwo nabawić się poważnych poparzeń.
Osoby uczulone na pleśń, powinny zaopatrzyć się w leki antyhistaminowe.
Opieka medyczna jest doskonała, lecz w dużej mierze płatna. Dobrze być ubezpieczonym od następstw nieszczęśliwych wypadków w podróży.

== Przedstawicielstwa dyplomatyczne ==
=== Polskie przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Singapurze ===
 '''Ambasada RP w Singapurze'''
 Ambasador: Waldemar Dubaniowski
 Konsul: Dominik Malek
 Sekretariat: Aleksandra Lis

Ambasada organizuje wiele wydarzeń kulturalnych i polonijnych. W przypadku dłuższego pobytu w Singapurze, warto zapisać się na specjalną listę mailingową dostępną u Pani Aleksandry Lis.

Adres i kontakt:
 435 Orchard Road
 17-02/03 Wisma Atria
 Singapore 238877
 tel. (00-65) 6235 9478 (ext. 102), 6734 0466
 fax (00-65) 6235 9479
 e-mail: aleksandra.lis@msz.gov.pl
 [https://singapore.polemb.pl singapore.polemb.pl]

=== Przedstawicielstwa dyplomatyczne akredytowane w Polsce ===
Brak jest fizycznego przedstawicielstwa Republiki Singapuru w Polsce. Biuro akredytowanego ambasadora mieści się w samym Singapurze.

 '''Ambasada Republiki Singapuru'''
 C/o International Press Softcom Limited
 32 Kallang Place, Singapore 339160
 tel. (0-0 65) 629 251 21 (Biuro)
 (0-0 65) 639 800 70 (linia bezpośrednia)
 fax (0-0 65) 639 800 90
 e-mail: vkhloh@singnet.com.sg

== Gdzie dalej ==
Singapur jest dobrym miejscem wypadowym na podróże do krajów Azji Południowo-Wschodniej, ponieważ wszystkie kraje tego regionu wraz z głównymi atrakcjami turystycznymi, np. [[Bangkok]], [[Phuket]], [[Angkor Wat]], [[Ho Chi Minh]] czy [[Bali]], są oddalone zaledwie o 2 godz. lotu samolotem. Wraz z nadejściem tanich przewoźników Singapur stał się także doskonałym miejscem na „łapanie” tanich przelotów do [[Chiny|Chin]] i [[Indie|Indii]]. Poza tym, Singapur ma bezpośrednie połączenia lotnicze z wieloma mniejszymi miejscowościami w [[Malezja|Malezji]], [[Indonezja|Indonezji]] i [[Tajlandia|Tajlandii]].

Do najpopularniejszych wycieczek na 1 dzień lub na weekend należą:
* [[Batam]] – najbliższa indonezyjska wyspa, na którą można dostać się promem. Głównie przemysłowa i znana z nielegalnego handlu, ale ma też parę kurortów;
* [[Bintan]] – inna indonezyjska wyspa odległa tylko o 55 min. promem. Są tam luksusowe kurorty, ale też można tam poczuć „prawdziwą” Indonezję;
* [[Johor Bahru]] – malezyjskie miasto po drugiej stronie Causeway. Tylko 20 min. autobusem nr 950 z Woodlands Bus Interchange. Niewiele atrakcji, ale tanie jedzenie i zakupy oraz Legoland Malaysia przyciągają turystów;
* [[Kuala Lumpur]] – tętniąca życiem stolica Malezji. 35 min samolotem, 4–5 godz. autobusem lub 7–8 godz. pociągiem;
* [[Malacca]] – w przeszłości jedna z brytyjskich kolonii (''Straits Settlements''), teraz senne miasto kolonialne, 3–4 godz. autobusem;
* [[Tioman]] – najbliższa rajska wyspa malezyjskiego, wschodniego wybrzeża, autobusem i promem lub promem.

Dla tych turystów, którzy mają więcej czasu poniżej miejsca chętnie odwiedzane przez Singapurczyków:
* [[Bali]] – jedna z największych atrakcji turystycznych Indonezji, piękne plaże i egzotyczne jedzenie. Około 2,5 godz. samolotem;
* [[Bangkok]] – stolica Tajlandii uważana przez licznych Singapurczyków za zakupowo-rozrywkowy raj. Położony 2 godz. lotu lub 2 dni pociągiem, jeśli nie robi się postoju w [[Kuala Lumpur]] lub Butterworth ([[Penang]]);
* [[Phuket]] – jedna z największych wysp Tajlandii, chętnie odwiedzana przez mieszkańców Singapuru. Doskonała na weekend, zaledwie 2 godziny lotu od Singapuru. Nieco taniej niż Singapur, więc warto tam „zagrzać” miejsce;
* [[Ipoh]] – stolica malezyjskiego stanu Perak, uwielbiana przez singapurskich turystów dla pysznego jedzenia, 7–8 godz. autobusem lub godzinę samolotem;
* [[Langkawi]] – wyspa w Malezji (stan Kedah), przy granicy z Tajlandią, znana z bardzo ładnych plaż. Nieco ponad godzinę samolotem;
* [[Penang]] – była kolonia brytyjska (''Straits Settlements'') o bogatej historii i egzotycznej kuchni. Około 12 godz. autobusem lub godzinę, jeśli wybierzemy się tam samolotem. Ponoć cel turystyki medycznej.

{{Przewodnik}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Azja Południowo-Wschodnia}}

{{geo|1.2988|103.825}}


[[Kategoria:Azja]]</text>
      <sha1>3weqm5y7dhhi79u66j1ok0r0odmhokg</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>