Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Ploeszti
0
2039
158758
113340
2026-09-20T10:24:50Z
Moromar
2451
158758
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Miasto Ploeszti zostało założone w 1596 i twierdzi, że zostało założone przez Michała Chrobrego, księcia historycznej Wołoszczyzny. W XVII i XVIII wieku wyrósł na ośrodek handlu i rzemiosła. Później rafineria ropy naftowej stała się wiodącą działalnością gospodarczą i przez pewien czas miasto było jednym z głównych ośrodków wydobycia ropy naftowej na świecie.
==Dojazd==
{{Mapframe|44.9333|26.0333|zoom=13}}
Położenie około 60 km od stolicy kraju, wsiadanie i wysiadanie z Ploeszti jest łatwe. Jego stacja kolejowa jest druga po Bukareszcie, z wieloma połączeniami do [[Bukareszt]]u, [[Siedmiogród|Siedomiogrodu]], [[Mołdawia|Mołdawii]] i innych.
Ploeszti znajduje się około 45 km od międzynarodowego lotniska Bukareszt-Otopeni (OTP). Dojazd samochodem zajmuje około 45 minut. Raz dziennie MementoBus oferuje połączenie autobusowe z lotniska do Ploeszti (lub odwrotnie). Podróż trwa godzinę i 45 min.
Do stolicy jest już dobra autostrada i wkrótce zostanie ukończona nowa autostrada z Bukaresztu do Braszowa (mijająca miasto).
==Komunikacja==
Funkcjonuje tu dobrze rozwinięta sieć autobusów i trolejbusów, obsługiwana przez przedsiębiorstwo TCE (Transport Călători Express).
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
8hbjaa50mkc8nvkacq62dkwbk8omr0j
158759
158758
2026-09-20T10:31:12Z
Moromar
2451
/* Charakterystyka */
158759
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
==Dojazd==
{{Mapframe|44.9333|26.0333|zoom=13}}
Położenie około 60 km od stolicy kraju, wsiadanie i wysiadanie z Ploeszti jest łatwe. Jego stacja kolejowa jest druga po Bukareszcie, z wieloma połączeniami do [[Bukareszt]]u, [[Siedmiogród|Siedomiogrodu]], [[Mołdawia|Mołdawii]] i innych.
Ploeszti znajduje się około 45 km od międzynarodowego lotniska Bukareszt-Otopeni (OTP). Dojazd samochodem zajmuje około 45 minut. Raz dziennie MementoBus oferuje połączenie autobusowe z lotniska do Ploeszti (lub odwrotnie). Podróż trwa godzinę i 45 min.
Do stolicy jest już dobra autostrada i wkrótce zostanie ukończona nowa autostrada z Bukaresztu do Braszowa (mijająca miasto).
==Komunikacja==
Funkcjonuje tu dobrze rozwinięta sieć autobusów i trolejbusów, obsługiwana przez przedsiębiorstwo TCE (Transport Călători Express).
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
sabmx0ghbzu4h2pwc2hkqf8t29uqkqm
158760
158759
2026-09-20T10:33:08Z
Moromar
2451
/* Historia */
158760
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
{{Mapframe|44.9333|26.0333|zoom=13}}
Położenie około 60 km od stolicy kraju, wsiadanie i wysiadanie z Ploeszti jest łatwe. Jego stacja kolejowa jest druga po Bukareszcie, z wieloma połączeniami do [[Bukareszt]]u, [[Siedmiogród|Siedomiogrodu]], [[Mołdawia|Mołdawii]] i innych.
Ploeszti znajduje się około 45 km od międzynarodowego lotniska Bukareszt-Otopeni (OTP). Dojazd samochodem zajmuje około 45 minut. Raz dziennie MementoBus oferuje połączenie autobusowe z lotniska do Ploeszti (lub odwrotnie). Podróż trwa godzinę i 45 min.
Do stolicy jest już dobra autostrada i wkrótce zostanie ukończona nowa autostrada z Bukaresztu do Braszowa (mijająca miasto).
==Komunikacja==
Funkcjonuje tu dobrze rozwinięta sieć autobusów i trolejbusów, obsługiwana przez przedsiębiorstwo TCE (Transport Călători Express).
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
tk9xfuy6q3qz3111at9gu7fzygmlell
158761
158760
2026-09-20T10:58:53Z
Moromar
2451
/* Dojazd */
158761
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy'''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgovişte]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgovişte]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
==Komunikacja==
Funkcjonuje tu dobrze rozwinięta sieć autobusów i trolejbusów, obsługiwana przez przedsiębiorstwo TCE (Transport Călători Express).
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
m1edkfpu2szx4leph5ewbuoehs3kvo7
158762
158761
2026-09-20T10:59:34Z
Moromar
2451
/* Samolotem */
158762
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy'''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgovişte]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgovişte]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
==Komunikacja==
Funkcjonuje tu dobrze rozwinięta sieć autobusów i trolejbusów, obsługiwana przez przedsiębiorstwo TCE (Transport Călători Express).
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
80udj9zz873xk3ddj5e4nmmnezjnbs0
158763
158762
2026-09-20T11:00:29Z
Moromar
2451
/* Autobusem */
158763
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy'''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
==Komunikacja==
Funkcjonuje tu dobrze rozwinięta sieć autobusów i trolejbusów, obsługiwana przez przedsiębiorstwo TCE (Transport Călători Express).
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
d5pzcj5xrsnb9rei0e3yzxtvuyhm4zx
158764
158763
2026-09-20T11:00:49Z
Moromar
2451
/* Stacje kolejowe */
158764
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
==Komunikacja==
Funkcjonuje tu dobrze rozwinięta sieć autobusów i trolejbusów, obsługiwana przez przedsiębiorstwo TCE (Transport Călători Express).
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
cxeawxcmhhim3bb5c83bl0ottvn8d1k
158765
158764
2026-09-20T11:05:10Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
158765
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.94116871302407|26.022627428520977|zoom=15|wysokość=340|szerokość=450|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Ploeszti jest dość zwarte i łatwe do zwiedzania pieszo, zwłaszcza w centrum, gdzie znajduje się większość atrakcji.
=== Transportem publicznym ===
Miejska sieć transportu publicznego, obsługiwana przez firmę [https://www.ratph.ro/ Transport Călători Express Ploiești] (TCE), obejmuje wszystkie dzielnice i składa się z 38 linii autobusowych, 4 linii trolejbusowych oraz 2 linii tramwajowych. Informacje o połączeniach są dostępne w serwisie Google Maps, jednak warto pamiętać, że podawane tam godziny odjazdów bywają niedokładne, a niektóre linie kursują rzadziej, niż wynikałoby to z rozkładu.
Bilet jednorazowy kosztuje 2,50 lei; opłatę można uiścić bezpośrednio w pojeździe za pomocą zbliżeniowej karty płatniczej. Dostępne są również bilety papierowe, które można kupić w kioskach w pobliżu głównych przystanków.
==== Kluczowe linie ====
* '''Autobus nr 1, 30''': Trasa przez miasto z południa na północ, przebiegająca przez południowy dworzec kolejowy.
* '''Autobus nr 2''': Połączenie południowego i zachodniego dworca kolejowego przez centrum miasta.
* '''Tramwaj nr 101''': Trasa z południowego dworca kolejowego do głównego szpitala regionalnego w północnej części miasta, przebiegająca przez centrum i północny dworzec autobusowy.
* '''Tramwaj nr 102''': Trasa wzdłuż obwodnicy, od zachodniego dworca kolejowego do północnej części miasta i głównego szpitala regionalnego, przebiegająca przez północny dworzec autobusowy.
* '''Trolejbus nr 202''': Połączenie południowego dworca kolejowego z zachodnim dworcem minibusów przez centrum miasta.
=== Taksówką ===
Taksówki oraz usługi przewozu osób (takie jak Uber czy Bolt) są łatwo dostępne o każdej porze, a przejazd przez miasto rzadko kosztuje więcej niż 25 lei. Choć większość kierowców jest uczciwa, niektórzy mogą próbować zawyżyć cenę, twierdząc, że taksometr jest zepsuty, lub wybierając dłuższą trasę, jeśli uznają, że jesteś turystą. Aby uniknąć niespodzianek, przed rozpoczęciem podróży upewnij się, że taksometr jest włączony, albo skorzystaj z aplikacji, w której cena przejazdu jest znana z góry.
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
fftrjjzx44iwm2ca0pultqwye4905e8
158766
158765
2026-09-20T11:06:29Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
158766
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.94116871302407|26.022627428520977|zoom=15|szerokość=340|wysokość=450|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Ploeszti jest dość zwarte i łatwe do zwiedzania pieszo, zwłaszcza w centrum, gdzie znajduje się większość atrakcji.
=== Transportem publicznym ===
Miejska sieć transportu publicznego, obsługiwana przez firmę [https://www.ratph.ro/ Transport Călători Express Ploiești] (TCE), obejmuje wszystkie dzielnice i składa się z 38 linii autobusowych, 4 linii trolejbusowych oraz 2 linii tramwajowych. Informacje o połączeniach są dostępne w serwisie Google Maps, jednak warto pamiętać, że podawane tam godziny odjazdów bywają niedokładne, a niektóre linie kursują rzadziej, niż wynikałoby to z rozkładu.
Bilet jednorazowy kosztuje 2,50 lei; opłatę można uiścić bezpośrednio w pojeździe za pomocą zbliżeniowej karty płatniczej. Dostępne są również bilety papierowe, które można kupić w kioskach w pobliżu głównych przystanków.
==== Kluczowe linie ====
* '''Autobus nr 1, 30''': Trasa przez miasto z południa na północ, przebiegająca przez południowy dworzec kolejowy.
* '''Autobus nr 2''': Połączenie południowego i zachodniego dworca kolejowego przez centrum miasta.
* '''Tramwaj nr 101''': Trasa z południowego dworca kolejowego do głównego szpitala regionalnego w północnej części miasta, przebiegająca przez centrum i północny dworzec autobusowy.
* '''Tramwaj nr 102''': Trasa wzdłuż obwodnicy, od zachodniego dworca kolejowego do północnej części miasta i głównego szpitala regionalnego, przebiegająca przez północny dworzec autobusowy.
* '''Trolejbus nr 202''': Połączenie południowego dworca kolejowego z zachodnim dworcem minibusów przez centrum miasta.
=== Taksówką ===
Taksówki oraz usługi przewozu osób (takie jak Uber czy Bolt) są łatwo dostępne o każdej porze, a przejazd przez miasto rzadko kosztuje więcej niż 25 lei. Choć większość kierowców jest uczciwa, niektórzy mogą próbować zawyżyć cenę, twierdząc, że taksometr jest zepsuty, lub wybierając dłuższą trasę, jeśli uznają, że jesteś turystą. Aby uniknąć niespodzianek, przed rozpoczęciem podróży upewnij się, że taksometr jest włączony, albo skorzystaj z aplikacji, w której cena przejazdu jest znana z góry.
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
ezicuxy1zywv768ybaanlzoy407kian
158767
158766
2026-09-20T11:07:48Z
Moromar
2451
/* Stacje kolejowe */
158767
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
==== Transfer między stacją Gara de Sud a stacją Gara de Vest ====
Obie stacje łączy kilkanaście pociągów dziennie, kursujących regularnie. Podróż pociągiem trwa 6 minut. Każdy pociąg w Gara de Sud z miejscem docelowym w Transylwanii zatrzyma się w Gara de Vest, a każdy pociąg w Gara de Vest z miejscem docelowym w Mołdawii lub Măneciu zatrzyma się w Gara de Sud.
W przeciwnym razie autobus linii 2 łączy obydwa dworce kolejowe w ciągu 20 minut. Taksówka zajmuje 10–15 minut i kosztuje około 2 euro.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.94116871302407|26.022627428520977|zoom=15|szerokość=340|wysokość=450|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Ploeszti jest dość zwarte i łatwe do zwiedzania pieszo, zwłaszcza w centrum, gdzie znajduje się większość atrakcji.
=== Transportem publicznym ===
Miejska sieć transportu publicznego, obsługiwana przez firmę [https://www.ratph.ro/ Transport Călători Express Ploiești] (TCE), obejmuje wszystkie dzielnice i składa się z 38 linii autobusowych, 4 linii trolejbusowych oraz 2 linii tramwajowych. Informacje o połączeniach są dostępne w serwisie Google Maps, jednak warto pamiętać, że podawane tam godziny odjazdów bywają niedokładne, a niektóre linie kursują rzadziej, niż wynikałoby to z rozkładu.
Bilet jednorazowy kosztuje 2,50 lei; opłatę można uiścić bezpośrednio w pojeździe za pomocą zbliżeniowej karty płatniczej. Dostępne są również bilety papierowe, które można kupić w kioskach w pobliżu głównych przystanków.
==== Kluczowe linie ====
* '''Autobus nr 1, 30''': Trasa przez miasto z południa na północ, przebiegająca przez południowy dworzec kolejowy.
* '''Autobus nr 2''': Połączenie południowego i zachodniego dworca kolejowego przez centrum miasta.
* '''Tramwaj nr 101''': Trasa z południowego dworca kolejowego do głównego szpitala regionalnego w północnej części miasta, przebiegająca przez centrum i północny dworzec autobusowy.
* '''Tramwaj nr 102''': Trasa wzdłuż obwodnicy, od zachodniego dworca kolejowego do północnej części miasta i głównego szpitala regionalnego, przebiegająca przez północny dworzec autobusowy.
* '''Trolejbus nr 202''': Połączenie południowego dworca kolejowego z zachodnim dworcem minibusów przez centrum miasta.
=== Taksówką ===
Taksówki oraz usługi przewozu osób (takie jak Uber czy Bolt) są łatwo dostępne o każdej porze, a przejazd przez miasto rzadko kosztuje więcej niż 25 lei. Choć większość kierowców jest uczciwa, niektórzy mogą próbować zawyżyć cenę, twierdząc, że taksometr jest zepsuty, lub wybierając dłuższą trasę, jeśli uznają, że jesteś turystą. Aby uniknąć niespodzianek, przed rozpoczęciem podróży upewnij się, że taksometr jest włączony, albo skorzystaj z aplikacji, w której cena przejazdu jest znana z góry.
==Warto zobaczyć==
W mieście jest kilka muzeów. Muzeum Zegarów ma oczywiście dobrą kolekcję zegarów na wystawie, podczas gdy Muzeum Oleju zapewnia wnętrze tej głównej części gospodarki miasta; dzisiaj i przez całą historię.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
sx737vpqeh66s8azax9lg97vgpie9m7
158768
158767
2026-09-20T11:08:44Z
Moromar
2451
/* Warto zobaczyć */
158768
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
==== Transfer między stacją Gara de Sud a stacją Gara de Vest ====
Obie stacje łączy kilkanaście pociągów dziennie, kursujących regularnie. Podróż pociągiem trwa 6 minut. Każdy pociąg w Gara de Sud z miejscem docelowym w Transylwanii zatrzyma się w Gara de Vest, a każdy pociąg w Gara de Vest z miejscem docelowym w Mołdawii lub Măneciu zatrzyma się w Gara de Sud.
W przeciwnym razie autobus linii 2 łączy obydwa dworce kolejowe w ciągu 20 minut. Taksówka zajmuje 10–15 minut i kosztuje około 2 euro.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.94116871302407|26.022627428520977|zoom=15|szerokość=340|wysokość=450|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Ploeszti jest dość zwarte i łatwe do zwiedzania pieszo, zwłaszcza w centrum, gdzie znajduje się większość atrakcji.
=== Transportem publicznym ===
Miejska sieć transportu publicznego, obsługiwana przez firmę [https://www.ratph.ro/ Transport Călători Express Ploiești] (TCE), obejmuje wszystkie dzielnice i składa się z 38 linii autobusowych, 4 linii trolejbusowych oraz 2 linii tramwajowych. Informacje o połączeniach są dostępne w serwisie Google Maps, jednak warto pamiętać, że podawane tam godziny odjazdów bywają niedokładne, a niektóre linie kursują rzadziej, niż wynikałoby to z rozkładu.
Bilet jednorazowy kosztuje 2,50 lei; opłatę można uiścić bezpośrednio w pojeździe za pomocą zbliżeniowej karty płatniczej. Dostępne są również bilety papierowe, które można kupić w kioskach w pobliżu głównych przystanków.
==== Kluczowe linie ====
* '''Autobus nr 1, 30''': Trasa przez miasto z południa na północ, przebiegająca przez południowy dworzec kolejowy.
* '''Autobus nr 2''': Połączenie południowego i zachodniego dworca kolejowego przez centrum miasta.
* '''Tramwaj nr 101''': Trasa z południowego dworca kolejowego do głównego szpitala regionalnego w północnej części miasta, przebiegająca przez centrum i północny dworzec autobusowy.
* '''Tramwaj nr 102''': Trasa wzdłuż obwodnicy, od zachodniego dworca kolejowego do północnej części miasta i głównego szpitala regionalnego, przebiegająca przez północny dworzec autobusowy.
* '''Trolejbus nr 202''': Połączenie południowego dworca kolejowego z zachodnim dworcem minibusów przez centrum miasta.
=== Taksówką ===
Taksówki oraz usługi przewozu osób (takie jak Uber czy Bolt) są łatwo dostępne o każdej porze, a przejazd przez miasto rzadko kosztuje więcej niż 25 lei. Choć większość kierowców jest uczciwa, niektórzy mogą próbować zawyżyć cenę, twierdząc, że taksometr jest zepsuty, lub wybierając dłuższą trasę, jeśli uznają, że jesteś turystą. Aby uniknąć niespodzianek, przed rozpoczęciem podróży upewnij się, że taksometr jest włączony, albo skorzystaj z aplikacji, w której cena przejazdu jest znana z góry.
== Warto zobaczyć ==
Historyczna zabudowa Ploeszti ucierpiała poważnie w wyniku amerykańskich nalotów w 1943 roku oraz w późniejszych dekadach rządów komunistycznych, kiedy to znaczną część starego miasta zastąpiono surowymi, betonowymi budynkami w stylu brutalistycznym, typowymi dla południowej Rumunii. Wiele z ocalałych zabytkowych obiektów popadło w ruinę lub zostało poddanych niefachowej renowacji, nieuwzględniającej ich pierwotnego charakteru. Mimo to zachowało się sporo perełek architektonicznych, które świadczą o wielowarstwowej przeszłości miasta.
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
c4a0b4xecoi0yp9gujcxolugxnylwxw
158769
158768
2026-09-20T11:28:11Z
Moromar
2451
/* Warto zobaczyć */
158769
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ploeszti
|nazwa oryginalna = Ploiești
|widok = Ploiești montage.jpg
|opis =
|herb = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
|mapa = Ploiesti in Romania.png
|państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
|region = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
|powierzchnia = 58,26
|wysokość = 165
|ludność = 180 500
|prefiks = +40 (0)244
|kod pocztowy = 100xxx
|www = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].
Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).
== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).
W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).
Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.
=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.
Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.
Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.
=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.
W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.
Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.
W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.
== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.
Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.
==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).
=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).
Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].
==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.
==== Transfer między stacją Gara de Sud a stacją Gara de Vest ====
Obie stacje łączy kilkanaście pociągów dziennie, kursujących regularnie. Podróż pociągiem trwa 6 minut. Każdy pociąg w Gara de Sud z miejscem docelowym w Transylwanii zatrzyma się w Gara de Vest, a każdy pociąg w Gara de Vest z miejscem docelowym w Mołdawii lub Măneciu zatrzyma się w Gara de Sud.
W przeciwnym razie autobus linii 2 łączy obydwa dworce kolejowe w ciągu 20 minut. Taksówka zajmuje 10–15 minut i kosztuje około 2 euro.
=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.
W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.
=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]].
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu.
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.
== Komunikacja ==
{{mapa|44.94116871302407|26.022627428520977|zoom=15|szerokość=340|wysokość=450|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Ploeszti jest dość zwarte i łatwe do zwiedzania pieszo, zwłaszcza w centrum, gdzie znajduje się większość atrakcji.
=== Transportem publicznym ===
Miejska sieć transportu publicznego, obsługiwana przez firmę [https://www.ratph.ro/ Transport Călători Express Ploiești] (TCE), obejmuje wszystkie dzielnice i składa się z 38 linii autobusowych, 4 linii trolejbusowych oraz 2 linii tramwajowych. Informacje o połączeniach są dostępne w serwisie Google Maps, jednak warto pamiętać, że podawane tam godziny odjazdów bywają niedokładne, a niektóre linie kursują rzadziej, niż wynikałoby to z rozkładu.
Bilet jednorazowy kosztuje 2,50 lei; opłatę można uiścić bezpośrednio w pojeździe za pomocą zbliżeniowej karty płatniczej. Dostępne są również bilety papierowe, które można kupić w kioskach w pobliżu głównych przystanków.
==== Kluczowe linie ====
* '''Autobus nr 1, 30''': Trasa przez miasto z południa na północ, przebiegająca przez południowy dworzec kolejowy.
* '''Autobus nr 2''': Połączenie południowego i zachodniego dworca kolejowego przez centrum miasta.
* '''Tramwaj nr 101''': Trasa z południowego dworca kolejowego do głównego szpitala regionalnego w północnej części miasta, przebiegająca przez centrum i północny dworzec autobusowy.
* '''Tramwaj nr 102''': Trasa wzdłuż obwodnicy, od zachodniego dworca kolejowego do północnej części miasta i głównego szpitala regionalnego, przebiegająca przez północny dworzec autobusowy.
* '''Trolejbus nr 202''': Połączenie południowego dworca kolejowego z zachodnim dworcem minibusów przez centrum miasta.
=== Taksówką ===
Taksówki oraz usługi przewozu osób (takie jak Uber czy Bolt) są łatwo dostępne o każdej porze, a przejazd przez miasto rzadko kosztuje więcej niż 25 lei. Choć większość kierowców jest uczciwa, niektórzy mogą próbować zawyżyć cenę, twierdząc, że taksometr jest zepsuty, lub wybierając dłuższą trasę, jeśli uznają, że jesteś turystą. Aby uniknąć niespodzianek, przed rozpoczęciem podróży upewnij się, że taksometr jest włączony, albo skorzystaj z aplikacji, w której cena przejazdu jest znana z góry.
== Warto zobaczyć ==
Historyczna zabudowa Ploeszti ucierpiała poważnie w wyniku amerykańskich nalotów w 1943 roku oraz w późniejszych dekadach rządów komunistycznych, kiedy to znaczną część starego miasta zastąpiono surowymi, betonowymi budynkami w stylu brutalistycznym, typowymi dla południowej Rumunii. Wiele z ocalałych zabytkowych obiektów popadło w ruinę lub zostało poddanych niefachowej renowacji, nieuwzględniającej ich pierwotnego charakteru. Mimo to zachowało się sporo perełek architektonicznych, które świadczą o wielowarstwowej przeszłości miasta.
[[Plik:Catedrala Sfantul Ioan.JPG|thumb|300x300px|Katedra św. Jana Chrzciciela]]
* {{zobacz
| name=Katedra św. Jana Chrzciciela | alt=Catedrala Sfântul Ioan Botezătorul | url= | adres= | lat=44.9432| long=26.0192| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Rumuńsko-prawosławna katedra św. Jana Chrzciciela, zbudowana w latach 1923-37 w stylu neo-Brâncoveanu, perełka rumuńskiej architektury sakralnej.
}}
* {{zobacz
| name=Statua Wolności | alt=Statuia Libertății | url= | adres= | lat=44.9431 | long=26.0181| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Posąg Wolności – dar z [[Francja|Francji]] wzniesiony w 1881 roku – przedstawia rzymską boginię Minerwę.
}}
* {{zobacz
| name=Centralne Hale Targowe | alt=Halele centrale | url= | adres= | lat=44.9436| long=26.0215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wzniesione w latach 1930–1935 międzywojenne hale targowe stanowią jeden z najbardziej charakterystycznych punktów orientacyjnych Ploeszti. Ich fasada w stylu neorumuńskim, zwieńczona wieżą zegarową i kopułą o stalowej konstrukcji, kryje w sobie tętniący życiem świat handlarzy oferujących świeże produkty rolne, sery, wędliny, wypieki oraz miód z doliny Prahovy.
}}
[[Plik:Ploiesti Palatul.jpg|alt=The Palace of Culture|thumb|300x300px|W Pałacu Kultury mieści się Muzeum Nauk Przyrodniczych oraz odbywają się inne wystawy czasowe.]]
* {{zobacz
| name=Pałac Kultury | alt=Palatul Culturii | url= | adres= | lat=44.94198 | long=26.02189| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten imponujący, neoklasycystyczny gmach, wzniesiony w latach 1912–1918 jako budynek sądu, stanowi jedną z architektonicznych pereł Ploeszti. Jego okazałą fasadę wyróżniają monumentalne kolumny oraz bogate zdobienia, typowe dla rumuńskiego stylu początku XX wieku. Obecnie Pałac Kultury pełni funkcję tętniącego życiem ośrodka kulturalnego, mieszczącego liczne muzea i przestrzenie wystawiennicze. Odwiedzający mogą tu poznawać historię regionu, sztukę oraz dziedzictwo kulturowe, prezentowane zarówno na wystawach czasowych, jak i w ramach kolekcji stałych.
}}
* {{zobacz
| name=Wielka Synagoga | alt=Marea Sinagoga | url= | adres=Strada Basarabi nr. 12. | lat=44.94197| long=26.02653| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Dom Radu Staniana | alt= | url= | adres=Bd. Independenței 15 | lat=44.936469| long=26.026161| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najbardziej elegancka rezydencja w Ploeszti znana jest powszechnie jako Pałac Ślubów – nazwę tę zyskała, gdy mieścił się w niej miejski urząd stanu cywilnego. Wcześniej obiekt stanowił prywatną własność dwóch kolejnych burmistrzów – ojca i syna, obu noszących imię Radu Stanian – którzy rządzili miastem na przełomie XIX i XX wieku. W tamtym czasie budynek był znacznie skromniejszy. Jego obecna okazałość to efekt gruntownej przebudowy przeprowadzonej w 1926 roku; wprowadzono wówczas elementy narodowego stylu architektonicznego tak udanie, że dziś budowla ta stanowi podręcznikowy przykład architektury rumuńskiej.
}}
* {{zobacz
| name=Bulevardul Independentei | alt= | url= | adres= | lat=44.93034194340287| long=26.02791568483263| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Bulwar, główna arteria łącząca centrum Ploeszti z południowym dworcem kolejowym, otoczony jest uroczą mieszanką historycznych budynków i ważnych zabytków miejskich. Jest to popularna promenada, na której gromadzą się miejscowi, szczególnie w cieniu wielu kasztanowców, które od dawna zdobią chodniki. Wzdłuż bulwaru i jego 2 równoległych bocznych uliczek znajdziesz mieszankę stylów architektonicznych odzwierciedlających przeszłość Ploeszti. Szerokie chodniki sprawiają, że Bulwar Niepodległości jest idealnym miejscem na spokojny spacer i chłonięcie atmosfery miasta.
}}
* {{zobacz
| name=[https://filarmonicaploiesti.ro/ Sala filharmoniczna] | alt=Filarmonica Paul Constantinescu | url= | adres=Strada Anton Pann 5 | lat=44.938373688563225 | long=26.022386710926835| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Choć budynek sali koncertowej jest skromny i niepozorny, stanowi on siedzibę cenionej orkiestry filharmonicznej z Ploiești, która regularnie prezentuje bogaty repertuar muzyki klasycznej i współczesnej. Koncerty te cieszą się uznaniem dzięki wysokiemu poziomowi artystycznemu i wyjątkowej atmosferze, co sprawia, że udział w nich jest niezwykle satysfakcjonującym przeżyciem kulturalnym. Warto sprawdzić harmonogram w internecie, aby dowiedzieć się, jakie wydarzenia zaplanowano na czas Państwa wizyty.
}}
==Najbliższe okolice==
*[[Bukareszt]]
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
W Ploeszti znajduje się wiele restauracji serwujących porządne dania kuchni międzynarodowej i lokalnej. Chociaż w centrum miasta jest sporo restauracji, zdecydowana większość restauracji znajduje się w północnej części miasta przy Blvd Republicii, drodze prowadzącej w kierunku gór. W Ploeszti istnieją dobre restauracje, takie jak Corso, Da Vinci, London House, Bistro Boema, CITY.
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{Atrybucja}}
[[Kategoria:Rumunia]]
i09l38rscxw0btius50a3fgy43nr2mv
MediaWiki:Gadgets-definition
8
4328
158756
152950
2026-09-20T09:43:49Z
NguoiDungKhongDinhDanh
12157
Remove deprecated option. See [[:phab:T298199|T298199]] for more information. ([[:m:GS|global sysop]] action)
158756
wikitext
text/x-wiki
== browsing ==
* maps [default] | maps.js
* MapFrame[default]|MapFrame.js
* purge-tab [dependencies=mediawiki.util] | purge.js
* WikidataInfo | WikidataInfo.js
* Navigation popups | Popups-local.js
== editing ==
* HotCat | HotCat.js
== other ==
* replylinks | replylinks.js
* heading-icons [dependencies=mediawiki.util]|heading-icons.js
1rv1yqva8w3a76gpuf4oonfcii8lh8f
Berat
0
7273
158757
158752
2026-09-20T10:20:58Z
Moromar
2451
158757
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Berat
|nazwa oryginalna =
|widok = Berat_57.jpg
|opis =
|herb = Stema_e_Bashkisë_Berat.svg
|mapa = Albania (Berat municipality).svg
|państwo = [[Plik:Flag of Albania.svg|20px]] [[Albania]]
|region = [[Plik:Flag of Berat.svg|20px]] [[Obwód Berat]]
|powierzchnia = 380
|wysokość = 80
|ludność = 62 200
|prefiks = (+355) 032
|kod pocztowy = 5001-5022
|www = https://bashkiaberat.gov.al/
}}
'''Berat''' to miasto w [[Albania|Albanii]]. W 2008 roku zostało wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]] jako rzadki przykład dobrze zachowanego miasta z czasów osmańskich. Jest to jedno z najpiękniejszych miast w kraju, znane jako „miasto tysiąca okien”.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Berat Albania.jpg|thumb|Widok na Berat]]
Miasto, stolica otaczającego go obwodu o tej samej nazwie, słynie z dobrze zachowanej architektury, na którą wpłynęli Turkowie i Bizantyjczycy. W mieście znajduje się wiele kościołów bizantyjskich i meczetów osmańskich, które odzwierciedlają historyczne wpływy regionu oraz współistnienie różnych wspólnot religijnych i kulturowych. Nazywane jest „miastem tysiąca okien”, ze względu na budynki z mnóstwem okien na bielonych ścianach, aby wykorzystać światło dzienne. W połączeniu z pagórkowatym charakterem miasta budynki wznoszą się jedna nad drugą na zboczach, robiąc niesamowite wrażenie na zwiedzających.
Berat leży pod ośnieżoną górą Tomorr, świętą górą dla Albańczyków, nad brzegiem rzeki Osum. Zamek Berat wznosi się na wzgórzu na wschodnim brzegu rzeki. Ufortyfikowane miasto na zboczu wzgórza na tle gór i rzeki jest bardzo malownicze.
== Dojazd ==
Berat leży 71 km (44 mil) na północ od [[Gjirokastra]], 70 km (43 mil) na zachód od [[Korcza|Korczy]], 70 km (43 mil) na południe od [[Tirana|Tirany]], 33 km (21 mil) na wschód od [[Fier]] i 67 km (41 mil) od [[Elbasan]].
=== Samolotem ===
Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port lotniczy Tirana|41.414722|19.943600|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Tirana]]''' (Tirana International Airport Nënë Tereza, {{IATA|TIA}}), położony 115 km na północ od Beratu.
=== Samochodem ===
Miasto położone jest z dala od głównych szlaków tranzytowych. Można do niego dotrzeć od wschodu, od strony [[Fier]] drogą [[Plik:SH73-AL.png|30px]], lub od północnego zachodu – od strony [[Tirana|Tirany]] i [[Durrës]] przez [[Lushnje]] drogą [[Plik:SH72-AL.svg|30px]]; trasa ta biegnie dalej na południowy wschód, aż do [[Çorovodë]] i kanionu rzeki Osum, po czym kończy się pośród górskich bezdroży. Z pozostałych kierunków Berat nie posiada połączenia drogowego.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Beracie|40.7221702|19.9440445|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Beracie''', Rruga Antipatrea (''północne obrzeża miasta przy ulicy Rruga Antipatrea''), ☏ +355 68 53 39 959, terminaliberat@yahoo.com. Czynny całą dobę. Dworzec obsługujący połączenia między Beratem a głównymi miastami [[Albania|Albanii]]. Na terenie terminala dostępne są punkty gastronomiczne. Obiekt znajduje się na północnych obrzeżach miasta, więc aby dotrzeć do centrum, należy skorzystać z autobusu miejskiego (40 leków, stan na październik 2022) lub taksówki. Alternatywą jest spacer na południe wzdłuż głównej drogi, który zajmuje około 45 minut. Informacje o kierunkach i godzinach odjazdów można sprawdzić na tablicy ogłoszeń na dworcu.
'''Miejsca docelowe:'''
* [[Tirana]] – Furgon/Van 500 leków, autobus 500 leków od października 2022.
* [[Durrës]] – co 1–2 godz., 450 leków (stan na grudzień 2024)
* [[Fier]] – 200-250 lek
* [[Saranda]] – (przez [[Gjirokastra]]), odpływa codziennie o 08:00 i 14:00 z Berat, 6 godzin, 1000 leków
* [[Elbasan]] – co 2-3 godziny, 400 leków (jeśli przez [[Lushnje]])
* [[Gjirokastra]] – codziennie 08:30 i 09:00 z Gjirokastra oraz 13:15 i 14:00 z Berat, 1000 leków (lipiec 2023)
== Komunikacja ==
{{mapa|40.7049|19.9510|zoom=15|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Historyczne centrum miasta jest na tyle niewielkie, że można je zwiedzić pieszo, choć trzeba liczyć się z podejściem pod górę w kierunku dzielnicy Kala. Spacer uliczkami starego miasta to punkt obowiązkowy!
== Warto zobaczyć ==
[[Plik:2011 Berat, Meczet Kawalerów.JPG|thumb|Meczet Kawalerów]]
[[Plik:The Ethnographic Museum of Berat (House of 'Xhokaxhinjve') 01.jpg|thumb|Muzeum Etnograficzne w Beracie (Dom rodu Xhokaxhi)]]
* {{zobacz
| name=Zamek | alt=Kalaja | url= | adres= | lat=40.708| long=19.945| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Został zbudowany głównie w XIII wieku, ale jego początki sięgają IV wieku p.n.e. Jeśli dostatecznie długo spacerujesz cichymi, brukowanymi uliczkami tej starożytnej dzielnicy, niezmiennie natkniesz się na czyjś dziedziniec, myśląc, że to kościół lub ruiny (choć nikomu to nie przeszkadza). 200/300 lek (Jeśli wejdziesz ze stromej drogi w górę, jest to bezpłatne).
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Onufri | alt=Muzeu Kombëtar Ikonografik Onufri | url= | adres=Rrugica Shën Triadha | lat=40.709| long=19.945| wskazówki=w obrębie Kali
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamknięte w poniedziałki. Muzeum Onufri mieści się w największym kościele w dzielnicy Kala, kościele Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny. Kościół pochodzi z 1797 roku i został zbudowany na fundamentach wcześniejszej kaplicy z X wieku. Dziś można podziwiać spektakularne XVI-wieczne obrazy religijne Onufriego oraz pozłacany ikonostas kościoła z XIX wieku. Nie przegap kaplicy za ikonostasem lub jej pomalowanej kopuły, której freski są obecnie wyblakłe i prawie niewidoczne.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Etnograficzne w Beracie | alt= | url= | adres=Rruga Andrea Tavanxhiu | lat=40.7076| long=19.9504| wskazówki=na terenie tradycyjnego domu, w drodze do zamku
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Tuż przy stromym zboczu prowadzącym do zamku w Beracie znajduje się to znakomite muzeum, mieszczące się w pięknym, osmańskim domu z XVIII wieku – obiekcie, który stanowi równie wielką atrakcję, co zgromadzone w nim eksponaty. Na parterze prezentowane są stroje ludowe oraz narzędzia złotników i tkaczy, natomiast piętro zajmują kuchnie, sypialnie i pokoje gościnne urządzone w tradycyjnym stylu.
}}
* {{zobacz
| name=Obszar starego miasta Mangalem | alt= | url= | adres= | lat=40.705 | long=19.950 | wskazówki=poniżej Kali, na południe od rzeki
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=obszar tradycyjnie muzułmański.
}}
* {{zobacz
| name=Obszar starego miasta Gorica | alt= | url= | adres= | lat=40.702| long=19.947 | wskazówki=Poniżej Kali, na północ od rzeki
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obszar tradycyjnie chrześcijański.
}}
* Liczne '''kościoły bizantyjskie''' pochodzące z XIII wieku.
* {{zobacz
| name=Cerkiew Najświętszej Marii Panny z Blacherne | alt=Kisha e Shën Mari Vllahernes | url= | adres=obok Rrugica Panajot Haxhimihali | lat=40.7092| long=19.9443| wskazówki=w obrębie Kali
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Sobór św. Dymitra | alt=Kisha e Shën Mitrit | url= | adres= | lat=40.703972| long=19.956306| wskazówki=w obrębie Kali
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Cerkiew św. Teodora | alt=Kisha e Shën Todrit | url= | adres= | lat=40.709917| long=19.946306| wskazówki=Północna część Kali
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Cerkiew św. Zofii | alt=Kisha e Shën Sofisë | url= | adres= | lat=40.709917| long=19.946306| wskazówki=w obrębie Kali
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Sobór Zaśnięcia Matki Bożej | alt= | url= | adres= | lat=40.7092| long=19.9452| wskazówki=Centrum Kala
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Cerkiew Świętej Trójcy | alt= | url= | adres= | lat=40.707778| long=19.944528| wskazówki=w obrębie Kali
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Cerkiew św. Michała Archanioła | alt=Kisha e Shën Mëhilli | url= | adres=Rruga e Shën Mëhilli. | lat=40.704833| long=19.946639| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Sobór św. Bitri | alt=Katedralja e Shen Bitrit | url= | adres=Róg Rruga Antipatrea i Rruga Rilindja. | lat=40.70239| long=19.94685| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* Kilka '''meczetów''' z epoki osmańskiej (począwszy od 1417 roku).
* {{zobacz
| name=Meczet Sahatit | alt=Meczet Zegarowy, Xhamia e Sahatit | url= | adres=Rruga Xhamia e Sahatit. | lat=40.706164| long=19.940336| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Meczet Kuqe | alt=Czerwony Meczet, Xhamia e Kuqe | url= | adres=Rrugica Mbrica | lat=40.70726| long=19.94572| wskazówki=Południowa część Kali
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Meczet Kawalerów | alt=Xhamia e Beqareve | url= | adres=Rruga Antipatrea| lat=40.704722| long=19.950278| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Meczet Mbret | alt=Meczet Królewski, Xhamia Mbret | url= | adres=Rruga Mihal Komnena | lat=40.705556| long=19.951944| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Chanaka Halveti | alt=Teqeja e Helvetive | url= | adres= | lat=40.706| long=19.9525| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Ołowiany Meczet | alt=Xhamia e Plumbit | url= | adres=Rruga Gaqi Gjika | lat=40.704444| long=19.955278| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
=== Dalej ===
* {{zobacz
| name=Cmentarzysko MiG-ów | alt=Xhamia e Plumbit | url= | adres= | lat=40.704444| long=19.955278| wskazówki=11 km na północ od miasta
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Miejsce, gdzie parkują kilka starych radzieckich MiG-ów. Nie możesz wejść na ten teren, a jedynie obserwować ich przez płot.
}}
* {{Znacznik|Park Narodowy Góry Tomorr|40.7|20.133333|typ=natura}}'''Park Narodowy Góry Tomorr''' (Parku Kombëtar Mali i Tomorri) (''20 km na wschód; dojazd możliwy samochodem z napędem na cztery koła''). Park narodowy. Na szczycie góry znajduje się świątynia bektaszycka.
* {{Znacznik|Wodospad Bogova|40.5678|20.1678 |typ=natura}}'''Wodospad Bogova''' (Ujëvara e Bogoves) (''wieś Bogovë; 30 km na południe, na trasie między Beratem a Çorovodë'').
* {{Znacznik|Kanion rzeki Osum|40.47|20.255|typ=natura}}'''Kanion rzeki Osum''' (''58 km na południe; okręg Skrapar''). Jedna z najpiękniejszych rzek w Albanii, przepływająca przez kaniony o ścianach sięgających 100 m wysokości. Prądy rzeczne są umiarkowane, dzięki czemu kanion można zwiedzać z perspektywy kajaka – z wyjątkiem późnego lata, kiedy poziom wody jest zbyt niski. Flora i fauna na zboczach wąwozu są wyjątkowe; znajduje się tu również wiele mniejszych i większych jaskiń, z których znaczna część pozostaje niezbadana.
== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Berat_Castle_(5).JPG|thumb|Haft na zamku w Beracie]]
* Wybierz się na spacer osobliwymi '''uliczkami Starego Miasta''', wyróżniającymi się zewnętrznymi dekoracjami z kwiatów i roślin, wąskimi przejściami oraz wyjątkową lokalną gościnnością.
* Przejażdżka konna na '''[https://castle-park.com/ wzgórzu Gorica]'''.
* Spacer główną '''promenadą''' o zachodzie słońca – to miejsce, gdzie mieszkańcy chętnie spędzają czas na świeżym powietrzu.
* '''Rafting''' w wąwozach w okolicach Beratu i Përmetu.
* {{Znacznik|Kino|40.7037|19.9546|typ=atrakcja}}'''Kino'''.
* {{Znacznik|Park Osum|40.7029|19.9544|typ=natura}}'''Park Osum'''.
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
* Tradycyjne pamiątki obejmują rzeźby w kamieniu, zrębki i wyroby tekstylne. W rejonie Kala zobaczysz kobiety wytwarzające wyroby koronkowe, które są szeroko sprzedawane.
* {{Znacznik|'''Butiku Antipantrea'''|40.7058 |19.952 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Butiku Antipantrea''', Rruga Murat Toptani, ☏ +355 32 222 555, butikuantipatrea@gmail.com. 09:00-17:00. Sklep obuwniczy w centrum Beratu dla kobiet i mężczyzn
* {{Znacznik|'''Conad'''|40.70532 |19.95250 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Conad''', Rruga Antipatrea (''dzielnica Mangalem, obok Meczetu Królewskiego''). 🕑 7:30–22:00. Dogodnie położony supermarket w samym centrum miasta.
== Gastronomia ==
Berat to doskonałe miejsce na spróbowanie kuchni narodowej. Miasto szczyci się co najmniej tuzinem autentycznych restauracji, często działających przy pensjonatach lub niewielkich zajazdach. Tradycyjnym lokalnym daniem jest ''vienez'' – długa kiełbasa nadziewana serem.
Warto spróbować takich dań jak ryż z indykiem (''pilaf me kaposh deti''), deser Mont Blanc (nazwany na cześć białego szczytu góry Tomorri) oraz wyśmienite lokalne figi i oliwki.
W rejonie Kala znajduje się wiele restauracji serwujących dania kuchni albańskiej.
* {{Znacznik|'''Ajka'''|40.702820 |19.950134 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Ajka''' (''po drugiej stronie rzeki Osum''). Pyszne jedzenie i wspaniały widok.
* {{Znacznik|'''Guva Mangalem'''|40.70469 |19.94840 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/profile.php?id=100063506620879# Hotel-Bar-Restauracja Guva Mangalem]''', Rruga Llambi Guxhumani, ☏ +355 32 230 014, info@guvamangalem.com. Standard przeciętny. Pokoje: klimatyzacja, obsługa pokoju, internet, łazienka.
* {{Znacznik|'''Mangalemi'''|40.705810 |19.951147 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hotel i restauracja Mangalemi''', Rruga Mihal Komnena (''naprzeciwko skrzyżowania z Rruga Dr. Lluka''), ☏ +355 32 232 093. Odnowiona kamienna rezydencja z XVIII wieku, łącząca funkcje hotelu i restauracji. Restauracja dysponuje kilkoma strefami, w tym tarasem zewnętrznym, i serwuje tradycyjne dania kuchni albańskiej. Ceny pokoi dwuosobowych zaczynają się od 35 €. Dania główne ok. 600 leków.
* {{Znacznik|'''Wildor'''|40.704483 |19.949743 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Wildor''', Rruga Antipatrea (''na skrzyżowaniu Rruga Antipatrea i Shetitorja Osumi''), ☏ +355 32 237 555. Dwupiętrowa restauracja wzniesiona w klasycznym stylu architektonicznym Beratu; okna na piętrze wychodzą na rzekę Osum. Wnętrza z odsłoniętym kamieniem. Serwuje tradycyjne dania kuchni albańskiej. Dania główne ok. 500 leków.
* {{Znacznik|'''Zgara Zaloshnja''''|40.70399 |19.95365 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Zgara Zaloshnja''', ☏ +355 69 633 7262. Codziennie 08:00–23:00.
* {{Znacznik|'''Lili Home-Made Food'''|41.327545 |19.818698 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://restaurantguru.com/Home-Made-Food-Lili-Berat Lili Home-Made Food]''', Rruga Llambi Guxhumani, ☏ +355 69 234 9362. 18:00–23:00.
* {{Znacznik|'''Piccolo Grande Amore'''|40.703938 |19.957108 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Piccolo Grande Amore''', Rruga Rilindja, za szkołą „22 Tetori” (''1 minuta spacerem od katedry św. Dymitra''), contact@piccolograndeamore-berat.com. 08:00–23:59.
* {{Znacznik|'''Eni'''|40.702284 |19.873950 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Eni Traditional Food''', Rruga Nikolla Buhuri Gorica Quarter (''przed mostem Gorica''), ☏ +355 69 218 7739. 09:00–23:45.
* '''Hotel i Traditional Food Ansel''', Rruga Antipatrea, ☏ +355 67 708 8888. 08:00–22:30.
* {{Znacznik|'''Kapllani'''|40.7025331|19.945437|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Kapllani''', Rruga Stiliano Bandilli, ☏ +355 69 561 8884.
* {{Znacznik|'''Rus'''|40.7124277|19.93865|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restauracja Rus''' (halal), berat 5002, ☏ +355 68 608 0400. 07:00-22:30. 500-1000 leków na osobę.
== Życie nocne ==
* Spróbuj tradycyjnej '''rakii z orzechów włoskich''' (''Raki me arra'') oraz niezwykłego soku z płatków róży.
=== Bary ===
* {{Znacznik|'''Republika'''|40.7036486|19.9546501|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/barrepublikaberat Bar „Republika”]''' (''przy głównym bulwarze''). Zazwyczaj można tam zamówić różnorodne napoje i koktajle.
=== Winiarnie ===
* {{Znacznik|'''Winiarnia Alpeta'''|40.728770 |20.041347 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://alpeta.al/ Winiarnia Alpeta]''', wieś Roshnik (''ok. 12 km na wschód od Beratu''), ☏ +355 68 608 9293. Śniadania: 08:00–10:00; lunche: 12:00–16:30; kolacje: 18:30–22:00. Ta położona w malowniczej wsi winiarnia wytwarza wysokiej jakości wina tradycyjnymi metodami, uprawiając takie szczepy jak Merlot, Cabernet Sauvignon oraz rodzimy Pulëz. Na terenie posiadłości znajduje się również pensjonat i restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni albańskiej, przygotowywane z lokalnych produktów. Goście mogą skorzystać z degustacji wina, a także podziwiać winnice i okoliczne krajobrazy. Dojazd prowadzi dobrze utrzymaną drogą asfaltową.
* {{Znacznik|'''Winiarnia Çobo'''|40.7781086|19.858574|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Winiarnia Çobo''', Dimal, ☏ +355 3612 2088, info@cobowineryonline.com. Oferuje lokalne wina oraz możliwość zwiedzania winiarni.
== Imprezy ==
== Noclegi ==
Oferta noclegowa opiera się głównie na prywatnych kwaterach, ponieważ wielu właścicieli tradycyjnych domów przekształciło swoje nieruchomości w obiekty typu B&B. Dostępne są również hotele.
* {{Znacznik|'''Berat Backpackers'''|40.702129 |19.946562 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://beratbackpackers.com/ Berat Backpackers]''', Rruga Nikolla Buhuri 295, Gorica, ☏ +355 69 306 4429. Hostel w Beracie. Ceny od 950 lek.
* {{Znacznik|'''Hotel Nasho Vruho'''|40.705255 |19.950114 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Nasho Vruho''', Rr. Llambi Guxhumani, dzielnica Mangalem, ☏ +355 32 232355, info@sekretaria24.al.
* {{Znacznik|'''Lorenc Guesthouse & Hostel'''|40.702771 |19.945919 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Lorenc Guesthouse & Hostel''', Stiljano Bandilli Road, Porta 18 (''należy przejść przez stary most w dzielnicy Gorica; przy placu Alfreda Gimitiku widoczna jest ta ulica''), ☏ +355 69 633 7254. Przyjemny, prywatny pensjonat w starej dzielnicy Gorica. Prowadzony przez Lorenca i jego matkę; panuje tu domowa atmosfera. 12 €.
* {{Znacznik|'''Hotel Omer'''|40.704903 |19.950254 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Omer''', Rruga Antipatrea (''niecała minuta spacerem na wschód od Meczetu Kawalerów''), ☏ +355 672 017 067. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 11:00. Nieduży, zadbany hotel w budynku utrzymanym w tradycyjnym stylu Beratu. Śniadanie wliczone w cenę. Pokój dwuosobowy: 32 €.
* {{Znacznik|'''Grand White City hotel'''|40.729437 |19.872543 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand White City hotel''', Rruga Antipatrea, Berat, ☏ +365 69 431 9637. 6280 ALL.
* {{Znacznik|'''Hotel Orestiada'''|40.705975 |19.884555 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Orestiada'''. 3601 ALL.
* '''Hotel Ajka''', Lagjia Gorice, Rruga Kristaq Tutulani.
* '''Willa Era Berat''', Rruga Haxhi Ceno 100.
* {{Znacznik|'''Hanna's Hostel'''|40.7050091|19.9556812|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hanna's Hostel''', Rruga Gaqi Gjika (''kieruj się Rruga Antipatrea, skręć w lewo na Rruga Gaqi Gjika; hostel znajduje się 100 m od głównej drogi''), ☏ +355 69 664 4508. Zameldowanie: 14:00-22:00, wymeldowanie: 12:00. Hostel w Beracie prowadzony przez parę. Śniadanie wliczone w cenę. 12 €.
* '''Hotel Ansel''', Rr.Antipatrea Lagjja Mangalem, Berat.
* '''Hotel Rezidenca Desaret''', Rruga Dr.Lluka, Berat.
* '''GrandView Hotel''', Rruga Nikolla Buhuri.
* '''Hotel Plaza''', Republika Bulevardi.
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
* {{Znacznik|'''Policja'''|40.70069 |19.96047 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Policja'''. Tel.: +355 (0)32 234280.
* {{Znacznik|'''Straż pożarna'''|40.70063 |19.95992 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Straż pożarna'''. Tel.: +355 (0)32 234333.
== Zdrowie ==
* {{Znacznik|'''Szpital'''|40.70143 |19.96842 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital''' (Spitali Rajonal), ul. Gaqi Gjika. Tel.: +355 (0)32 234 303.
* '''Pogotowie ratunkowe'''. Tel.: +355 (0)32 234222.
* '''Apteka'''. Apteki znajdują się przy ul. Antipatrea (po lewej stronie, w kierunku centrum), przy ul. Gaqi Gjika oraz przy bulwarze Republika (po lewej stronie).
== Informacje turystyczne ==
* '''Poczta''', Rr. Antipatrea (''w kierunku centrum, naprzeciwko Raiffeisenbank'').
* '''Centrum Informacji Turystycznej''', Rr. Antipatrea (''przy ratuszu'').
== Gdzie dalej ==
* '''[[Dibra]]''' – autobusem lub samochodem osobowym
* '''[[Tirana]]''' – Dostępne są połączenia autobusowe.
* '''[[Gjirokastra]]''' – Autobusem.
* '''[[Saranda]]''' (przez [[Gjirokastra]]) – Autobusy odjeżdżają codziennie o 8:00 i 14:00; czas przejazdu: 6 godz. (1000 leków).
* '''[[Fier]]''' – Nie zaleca się skracania drogi, ponieważ bezpośrednia trasa między Beratem a Fier jest w złym stanie. Lepiej pojechać przez Lushnjë.
* '''[[Përmet]]''' – Tylko raz dziennie, o 7:15.
{{użyteczny}}
{{Jest w|Albania}}
{{geo|40.7000|19.9500}}
[[Kategoria:Albania]]
lj264sj6c05mrualsrux7s3prd4qdwn
Mogliano Veneto
0
19383
158770
2026-09-20T11:53:19Z
Moromar
2451
nowy
158770
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Mogliano Veneto
|widok=Monumento_ai_caduti_e_municipio_di_Mogliano_Veneto.jpg
|herb=Mogliano_Veneto-Stemma.svg
|mapa=Map_of_comune_of_Mogliano_Veneto_(province_of_Treviso,_region_Veneto,_Italy).svg
|region=[[Wenecja Euganejska]]
|powierzchnia=46
|lud=28 300
|prefiks=041
|www=http://www.comune.mirano.ve.it/home.php
}}
'''Mogliano Veneto''' – miasto we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Wenecja Euganejska]], w [[Prowincja Treviso|prowincji Treviso]].
== Informacje ogólne ==
==Dojazd==
===Samolotem===
Najbliższym portem lotniczym jest Lotnisko Wenecja-Marco Polo i Wenecja-Treviso.
===Samochodem===
Mogliano Veneto jest ważnym węzłem drogowym.
===Koleją===
===Autobusem===
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
== Gdzie dalej ==
{{Jest w|Prowincja Treviso}}
{{Zarys}}
[[Kategoria:Wenecja Euganejska]]
lzw4q8vcu53ycz0s8xhsnpxe6w3yewo
Imus
0
19384
158771
2026-09-20T11:57:14Z
Moromar
2451
nowy
158771
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Imus
|widok=Imusjf0598_08.JPG
|herb=
|mapa=
|region=[[CALABARZON]]
|powierzchnia=53,15
|lud=482 000
|prefiks=+63 (0)46
|www=
}}
'''Imus''' – miasto w [[Filipiny|Filipinach]] w regionie [[CALABARZON]], na wyspie [[Luzon]].
==Charakterystyka==
==Dojazd==
===Samolotem===
===Koleją===
===Samochodem===
Imus jest ważnym węzłęm drogowym.
===Autobusem===
===Statkiem===
==Komunikacja==
==Warto zobaczyć==
==Najbliższe okolice==
==Praca==
==Nauka==
==Zakupy==
==Gastronomia==
==Festiwale, imprezy==
==Nocleg==
==Kontakt==
==Bezpieczeństwo==
==Informacje turystyczne==
==Wyjazd==
==Link do strony==
{{Jest w|Luzon}}
{{Zarys}}
[[Kategoria:Filipiny]]
7dzvj0myswai6tw9mfg43jvwpgr7phc