Osijek

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipodróże</sitename>
    <dbname>plwikivoyage</dbname>
    <base>https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipodróże</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikipodróży</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Osijek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1968</id>
    <revision>
      <id>158803</id>
      <parentid>141783</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <origin>158803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1540" sha1="dko0ng2t2jkjou0pz8luye31cf0qaqg" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Znajduje się tu port lotniczy.

=== Koleją ===
Znajduje się tu stacja kolejowa.

=== Samochodem ===
Osijek jest ważnym węzłem drogowym.

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>dko0ng2t2jkjou0pz8luye31cf0qaqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158804</id>
      <parentid>158803</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:12:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Charakterystyka */</comment>
      <origin>158804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2294" sha1="lmb8oqwau5tfp01fij7nuj7o3uk4uqd" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Znajduje się tu port lotniczy.

=== Koleją ===
Znajduje się tu stacja kolejowa.

=== Samochodem ===
Osijek jest ważnym węzłem drogowym.

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>lmb8oqwau5tfp01fij7nuj7o3uk4uqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158806</id>
      <parentid>158804</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:26:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dojazd */</comment>
      <origin>158806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5508" sha1="1oyzm79sbw3253j1el6qjxazkittae8" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>1oyzm79sbw3253j1el6qjxazkittae8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158807</id>
      <parentid>158806</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Komunikacja */</comment>
      <origin>158807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7624" sha1="a2gibccci5urckmj72qyn1zv28dy7jr" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>a2gibccci5urckmj72qyn1zv28dy7jr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158808</id>
      <parentid>158807</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>158808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13800" sha1="gxttd23ux2vtx41kvsci62jvg3f18ny" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Vhorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>gxttd23ux2vtx41kvsci62jvg3f18ny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158809</id>
      <parentid>158808</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:02:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>158809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13800" sha1="fd738ibxn1q17xv9p9jnht4fe37yam2" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>fd738ibxn1q17xv9p9jnht4fe37yam2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158810</id>
      <parentid>158809</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:11:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Najbliższe okolice */</comment>
      <origin>158810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16916" sha1="bu4vuqvswj05y5401g1msd0689wl5mq" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>bu4vuqvswj05y5401g1msd0689wl5mq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158811</id>
      <parentid>158810</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zakupy */</comment>
      <origin>158811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18218" sha1="cs0qzb5w7ibsuwdb39fda3jpou1xl43" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Ręcznie robione pamiątki w stylu etno można kupić w małym sklepie „Rukotvorine”, niedaleko Chorwackiego Teatru Narodowego. W całym mieście znajdują się również sklepy z antykami i pamiątkami.
* W mieście działa też kilka sklepów oferujących tradycyjne instrumenty muzyczne.
* Na {{Znacznik|'''Targowisko miejskie'''|45.5587622|18.6833217|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''miejskim targowisku''' można kupić tradycyjne obrusy w bardzo przystępnej cenie.
* W mieście nie brakuje również sklepów z płytami CD i sprzętem komputerowym.
* {{Znacznik|'''Vinyl Mania Osijek'''|45.5630691|18.6739812|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/VinylManiaOsijek/?locale=hr_HR Vinyl Mania Osijek]''', Gornjodravska obala 90c, ☏ +385 99 640 9564. Pon. 12:00–20:00, wt. 10:00–15:00, śr.–pt. 12:00–20:00, sob. 10:00–14:00, niedz. nieczynne. Świetny wybór nowych i używanych płyt winylowych, kaset oraz płyt CD.
* Odzież i obuwie można znaleźć w licznych sklepach na terenie miasta. Przykłady to: Mango, Castello, S.Oliver, WGW, New Yorker, Benetton, Armani, Esseker Centre, NAMA oraz kilka sklepów w pasażu podziemnym pod głównym placem miasta.
* Świeżą i smaczną żywność można kupić na każdym miejskim targowisku.

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>cs0qzb5w7ibsuwdb39fda3jpou1xl43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158813</id>
      <parentid>158811</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>158813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20264" sha1="e7f5ksj3okilx0kxxd5ksixj32raocs" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Ręcznie robione pamiątki w stylu etno można kupić w małym sklepie „Rukotvorine”, niedaleko Chorwackiego Teatru Narodowego. W całym mieście znajdują się również sklepy z antykami i pamiątkami.
* W mieście działa też kilka sklepów oferujących tradycyjne instrumenty muzyczne.
* Na {{Znacznik|'''Targowisko miejskie'''|45.5587622|18.6833217|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''miejskim targowisku''' można kupić tradycyjne obrusy w bardzo przystępnej cenie.
* W mieście nie brakuje również sklepów z płytami CD i sprzętem komputerowym.
* {{Znacznik|'''Vinyl Mania Osijek'''|45.5630691|18.6739812|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/VinylManiaOsijek/?locale=hr_HR Vinyl Mania Osijek]''', Gornjodravska obala 90c, ☏ +385 99 640 9564. Pon. 12:00–20:00, wt. 10:00–15:00, śr.–pt. 12:00–20:00, sob. 10:00–14:00, niedz. nieczynne. Świetny wybór nowych i używanych płyt winylowych, kaset oraz płyt CD.
* Odzież i obuwie można znaleźć w licznych sklepach na terenie miasta. Przykłady to: Mango, Castello, S.Oliver, WGW, New Yorker, Benetton, Armani, Esseker Centre, NAMA oraz kilka sklepów w pasażu podziemnym pod głównym placem miasta.
* Świeżą i smaczną żywność można kupić na każdym miejskim targowisku.

== Gastronomia ==
* W całym mieście znajduje się wiele pizzerii. Do lokali o wyjątkowej atmosferze należą {{Znacznik|'''El Paso'''|45.5626001|18.6812647|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Paso''' w dzielnicy Zimna Przystań (Zimska luka) oraz {{Znacznik|'''Galija'''|45.5642697|18.6761266|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Galija''', położona na wyższym brzegu rzeki Drawy.
* Restauracje serwujące tradycyjne potrawy znajdują się głównie na terenie Twierdzy (Tvrđa).
* Świeży chleb i „burek” można kupić w każdej piekarni; piekarnia znajduje się przy każdej ulicy.
* '''Caffe Bar Focus''', ul. Svetog Leopolda Bogdana Mandića 31, tel. +385-31 29 74 99. Pon.–sob. 08:00–22:00, niedz. nieczynne. Lokal działał wcześniej pod nazwą Leganini (słowo „Lega” w dialekcie osijeckim oznacza „kumpla” lub „przyjaciela”). Hasłem tej „przyjaznej kawiarni” jest „Spróbuj czegoś nowego” – co w praktyce oznacza wybór wrapa zamiast tradycyjnych dań, takich jak ćevapi czy pljeskavica. Płaski chleb wypiekany jest na zamówienie, a następnie zawijany wokół wybranych przez klienta mięs, sosów i świeżych warzyw. Lokal znajduje się przy trasie wjazdowej do miasta od strony autostrady z [[Đakovo|Đakova]], co czyni go dobrym miejscem na szybki posiłek po długiej podróży. Oferują również dostawę.
Bez wątpienia największym atutem [[Slawonia|Slawonii]] jest kuchnia.

Dzięki kulinarnym wpływom z różnych stron oraz zamiłowaniu mieszkańców do ostrych potraw, w Osijeku działa wiele znakomitych restauracji serwujących tradycyjne dania kuchni chorwackiej. Do lokalnych specjałów należą ''riblji paprikaš'' (gulasz rybny z ręcznie wyrabianym makaronem) oraz ''kulen'' (pikantna kiełbasa). Ceny w osijeckich restauracjach są często znacznie korzystniejsze niż w innych dużych miastach Chorwacji, choć osoby preferujące samodzielne przygotowywanie posiłków mogą skorzystać z supermarketu oraz targu znajdującego się między rynkiem a dworcem kolejowym.

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>e7f5ksj3okilx0kxxd5ksixj32raocs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158814</id>
      <parentid>158813</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>158814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21369" sha1="l1qcjb4ak49reyat6ty0dvyqu5e4ael" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Ręcznie robione pamiątki w stylu etno można kupić w małym sklepie „Rukotvorine”, niedaleko Chorwackiego Teatru Narodowego. W całym mieście znajdują się również sklepy z antykami i pamiątkami.
* W mieście działa też kilka sklepów oferujących tradycyjne instrumenty muzyczne.
* Na {{Znacznik|'''Targowisko miejskie'''|45.5587622|18.6833217|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''miejskim targowisku''' można kupić tradycyjne obrusy w bardzo przystępnej cenie.
* W mieście nie brakuje również sklepów z płytami CD i sprzętem komputerowym.
* {{Znacznik|'''Vinyl Mania Osijek'''|45.5630691|18.6739812|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/VinylManiaOsijek/?locale=hr_HR Vinyl Mania Osijek]''', Gornjodravska obala 90c, ☏ +385 99 640 9564. Pon. 12:00–20:00, wt. 10:00–15:00, śr.–pt. 12:00–20:00, sob. 10:00–14:00, niedz. nieczynne. Świetny wybór nowych i używanych płyt winylowych, kaset oraz płyt CD.
* Odzież i obuwie można znaleźć w licznych sklepach na terenie miasta. Przykłady to: Mango, Castello, S.Oliver, WGW, New Yorker, Benetton, Armani, Esseker Centre, NAMA oraz kilka sklepów w pasażu podziemnym pod głównym placem miasta.
* Świeżą i smaczną żywność można kupić na każdym miejskim targowisku.

== Gastronomia ==
* W całym mieście znajduje się wiele pizzerii. Do lokali o wyjątkowej atmosferze należą {{Znacznik|'''El Paso'''|45.5626001|18.6812647|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Paso''' w dzielnicy Zimna Przystań (Zimska luka) oraz {{Znacznik|'''Galija'''|45.5642697|18.6761266|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Galija''', położona na wyższym brzegu rzeki Drawy.
* Restauracje serwujące tradycyjne potrawy znajdują się głównie na terenie Twierdzy (Tvrđa).
* Świeży chleb i „burek” można kupić w każdej piekarni; piekarnia znajduje się przy każdej ulicy.
* '''Caffe Bar Focus''', ul. Svetog Leopolda Bogdana Mandića 31, tel. +385-31 29 74 99. Pon.–sob. 08:00–22:00, niedz. nieczynne. Lokal działał wcześniej pod nazwą Leganini (słowo „Lega” w dialekcie osijeckim oznacza „kumpla” lub „przyjaciela”). Hasłem tej „przyjaznej kawiarni” jest „Spróbuj czegoś nowego” – co w praktyce oznacza wybór wrapa zamiast tradycyjnych dań, takich jak ćevapi czy pljeskavica. Płaski chleb wypiekany jest na zamówienie, a następnie zawijany wokół wybranych przez klienta mięs, sosów i świeżych warzyw. Lokal znajduje się przy trasie wjazdowej do miasta od strony autostrady z [[Đakovo|Đakova]], co czyni go dobrym miejscem na szybki posiłek po długiej podróży. Oferują również dostawę.
Bez wątpienia największym atutem [[Slawonia|Slawonii]] jest kuchnia.

Dzięki kulinarnym wpływom z różnych stron oraz zamiłowaniu mieszkańców do ostrych potraw, w Osijeku działa wiele znakomitych restauracji serwujących tradycyjne dania kuchni chorwackiej. Do lokalnych specjałów należą ''riblji paprikaš'' (gulasz rybny z ręcznie wyrabianym makaronem) oraz ''kulen'' (pikantna kiełbasa). Ceny w osijeckich restauracjach są często znacznie korzystniejsze niż w innych dużych miastach Chorwacji, choć osoby preferujące samodzielne przygotowywanie posiłków mogą skorzystać z supermarketu oraz targu znajdującego się między rynkiem a dworcem kolejowym.

== Życie nocne ==
* {{Znacznik|'''Q Club'''|45.5602064|18.69492|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q Club''' (Twierdza)
* '''Strossmayer''' (ulica Strossmayera)
* '''Kavana Waldinger''' (ulica Županijska)
* '''Patrick Pub''' (Twierdza)
* {{Znacznik|'''Luna'''|45.560275|18.6946327|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Luna''' (Twierdza)
* '''Klub Oxygen'''
* {{Znacznik|'''Voodoo'''|45.5576642|18.6816462|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Cafe Voodoo'''
* '''Old Bridge Pub''' (Twierdza)
* '''Vinoteka Vinita''' (ulica Strossmayera)
* W Osijeku znajduje się najstarszy browar w Chorwacji, założony w 1687 roku. Zakład ten produkuje nie tylko piwo, ale także napoje bezalkoholowe.
* Cena piwa wynosi od 1,50 do 2 euro za butelkę (0,5 l). Każdy lokal oferuje szeroki wybór piw, zarówno krajowych, jak i importowanych.
* Bary i dyskoteki serwują różnorodne trunki: od win, whisky i tradycyjnej rakii po koktajle.
* Wstęp do barów i dyskotek nie jest objęty ograniczeniami wiekowymi (dotyczą one jedynie klubów nocnych).
Palenie jest dozwolone w większości barów i kawiarni.

== Imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>l1qcjb4ak49reyat6ty0dvyqu5e4ael</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158816</id>
      <parentid>158814</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Imprezy */</comment>
      <origin>158816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21545" sha1="ctwltbzmgih0jlkflqb9yg4x9q9k4sw" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Ręcznie robione pamiątki w stylu etno można kupić w małym sklepie „Rukotvorine”, niedaleko Chorwackiego Teatru Narodowego. W całym mieście znajdują się również sklepy z antykami i pamiątkami.
* W mieście działa też kilka sklepów oferujących tradycyjne instrumenty muzyczne.
* Na {{Znacznik|'''Targowisko miejskie'''|45.5587622|18.6833217|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''miejskim targowisku''' można kupić tradycyjne obrusy w bardzo przystępnej cenie.
* W mieście nie brakuje również sklepów z płytami CD i sprzętem komputerowym.
* {{Znacznik|'''Vinyl Mania Osijek'''|45.5630691|18.6739812|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/VinylManiaOsijek/?locale=hr_HR Vinyl Mania Osijek]''', Gornjodravska obala 90c, ☏ +385 99 640 9564. Pon. 12:00–20:00, wt. 10:00–15:00, śr.–pt. 12:00–20:00, sob. 10:00–14:00, niedz. nieczynne. Świetny wybór nowych i używanych płyt winylowych, kaset oraz płyt CD.
* Odzież i obuwie można znaleźć w licznych sklepach na terenie miasta. Przykłady to: Mango, Castello, S.Oliver, WGW, New Yorker, Benetton, Armani, Esseker Centre, NAMA oraz kilka sklepów w pasażu podziemnym pod głównym placem miasta.
* Świeżą i smaczną żywność można kupić na każdym miejskim targowisku.

== Gastronomia ==
* W całym mieście znajduje się wiele pizzerii. Do lokali o wyjątkowej atmosferze należą {{Znacznik|'''El Paso'''|45.5626001|18.6812647|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Paso''' w dzielnicy Zimna Przystań (Zimska luka) oraz {{Znacznik|'''Galija'''|45.5642697|18.6761266|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Galija''', położona na wyższym brzegu rzeki Drawy.
* Restauracje serwujące tradycyjne potrawy znajdują się głównie na terenie Twierdzy (Tvrđa).
* Świeży chleb i „burek” można kupić w każdej piekarni; piekarnia znajduje się przy każdej ulicy.
* '''Caffe Bar Focus''', ul. Svetog Leopolda Bogdana Mandića 31, tel. +385-31 29 74 99. Pon.–sob. 08:00–22:00, niedz. nieczynne. Lokal działał wcześniej pod nazwą Leganini (słowo „Lega” w dialekcie osijeckim oznacza „kumpla” lub „przyjaciela”). Hasłem tej „przyjaznej kawiarni” jest „Spróbuj czegoś nowego” – co w praktyce oznacza wybór wrapa zamiast tradycyjnych dań, takich jak ćevapi czy pljeskavica. Płaski chleb wypiekany jest na zamówienie, a następnie zawijany wokół wybranych przez klienta mięs, sosów i świeżych warzyw. Lokal znajduje się przy trasie wjazdowej do miasta od strony autostrady z [[Đakovo|Đakova]], co czyni go dobrym miejscem na szybki posiłek po długiej podróży. Oferują również dostawę.
Bez wątpienia największym atutem [[Slawonia|Slawonii]] jest kuchnia.

Dzięki kulinarnym wpływom z różnych stron oraz zamiłowaniu mieszkańców do ostrych potraw, w Osijeku działa wiele znakomitych restauracji serwujących tradycyjne dania kuchni chorwackiej. Do lokalnych specjałów należą ''riblji paprikaš'' (gulasz rybny z ręcznie wyrabianym makaronem) oraz ''kulen'' (pikantna kiełbasa). Ceny w osijeckich restauracjach są często znacznie korzystniejsze niż w innych dużych miastach Chorwacji, choć osoby preferujące samodzielne przygotowywanie posiłków mogą skorzystać z supermarketu oraz targu znajdującego się między rynkiem a dworcem kolejowym.

== Życie nocne ==
* {{Znacznik|'''Q Club'''|45.5602064|18.69492|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q Club''' (Twierdza)
* '''Strossmayer''' (ulica Strossmayera)
* '''Kavana Waldinger''' (ulica Županijska)
* '''Patrick Pub''' (Twierdza)
* {{Znacznik|'''Luna'''|45.560275|18.6946327|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Luna''' (Twierdza)
* '''Klub Oxygen'''
* {{Znacznik|'''Voodoo'''|45.5576642|18.6816462|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Cafe Voodoo'''
* '''Old Bridge Pub''' (Twierdza)
* '''Vinoteka Vinita''' (ulica Strossmayera)
* W Osijeku znajduje się najstarszy browar w Chorwacji, założony w 1687 roku. Zakład ten produkuje nie tylko piwo, ale także napoje bezalkoholowe.
* Cena piwa wynosi od 1,50 do 2 euro za butelkę (0,5 l). Każdy lokal oferuje szeroki wybór piw, zarówno krajowych, jak i importowanych.
* Bary i dyskoteki serwują różnorodne trunki: od win, whisky i tradycyjnej rakii po koktajle.
* Wstęp do barów i dyskotek nie jest objęty ograniczeniami wiekowymi (dotyczą one jedynie klubów nocnych).
Palenie jest dozwolone w większości barów i kawiarni.

== Imprezy ==
Odwiedź liczne festiwale w mieście: Osijeckie Lato Kulturalne; Jesień w Tvrđi; Festiwal Piwa w Osijeku; UFO – Urban Fest Osijek; Kristfest; Festiwal muzyczny Tamburitza.

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>ctwltbzmgih0jlkflqb9yg4x9q9k4sw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158817</id>
      <parentid>158816</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:39:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Noclegi */</comment>
      <origin>158817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25553" sha1="dsj73ixef11ng8s4jgznt2075l7beze" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Ręcznie robione pamiątki w stylu etno można kupić w małym sklepie „Rukotvorine”, niedaleko Chorwackiego Teatru Narodowego. W całym mieście znajdują się również sklepy z antykami i pamiątkami.
* W mieście działa też kilka sklepów oferujących tradycyjne instrumenty muzyczne.
* Na {{Znacznik|'''Targowisko miejskie'''|45.5587622|18.6833217|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''miejskim targowisku''' można kupić tradycyjne obrusy w bardzo przystępnej cenie.
* W mieście nie brakuje również sklepów z płytami CD i sprzętem komputerowym.
* {{Znacznik|'''Vinyl Mania Osijek'''|45.5630691|18.6739812|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/VinylManiaOsijek/?locale=hr_HR Vinyl Mania Osijek]''', Gornjodravska obala 90c, ☏ +385 99 640 9564. Pon. 12:00–20:00, wt. 10:00–15:00, śr.–pt. 12:00–20:00, sob. 10:00–14:00, niedz. nieczynne. Świetny wybór nowych i używanych płyt winylowych, kaset oraz płyt CD.
* Odzież i obuwie można znaleźć w licznych sklepach na terenie miasta. Przykłady to: Mango, Castello, S.Oliver, WGW, New Yorker, Benetton, Armani, Esseker Centre, NAMA oraz kilka sklepów w pasażu podziemnym pod głównym placem miasta.
* Świeżą i smaczną żywność można kupić na każdym miejskim targowisku.

== Gastronomia ==
* W całym mieście znajduje się wiele pizzerii. Do lokali o wyjątkowej atmosferze należą {{Znacznik|'''El Paso'''|45.5626001|18.6812647|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Paso''' w dzielnicy Zimna Przystań (Zimska luka) oraz {{Znacznik|'''Galija'''|45.5642697|18.6761266|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Galija''', położona na wyższym brzegu rzeki Drawy.
* Restauracje serwujące tradycyjne potrawy znajdują się głównie na terenie Twierdzy (Tvrđa).
* Świeży chleb i „burek” można kupić w każdej piekarni; piekarnia znajduje się przy każdej ulicy.
* '''Caffe Bar Focus''', ul. Svetog Leopolda Bogdana Mandića 31, tel. +385-31 29 74 99. Pon.–sob. 08:00–22:00, niedz. nieczynne. Lokal działał wcześniej pod nazwą Leganini (słowo „Lega” w dialekcie osijeckim oznacza „kumpla” lub „przyjaciela”). Hasłem tej „przyjaznej kawiarni” jest „Spróbuj czegoś nowego” – co w praktyce oznacza wybór wrapa zamiast tradycyjnych dań, takich jak ćevapi czy pljeskavica. Płaski chleb wypiekany jest na zamówienie, a następnie zawijany wokół wybranych przez klienta mięs, sosów i świeżych warzyw. Lokal znajduje się przy trasie wjazdowej do miasta od strony autostrady z [[Đakovo|Đakova]], co czyni go dobrym miejscem na szybki posiłek po długiej podróży. Oferują również dostawę.
Bez wątpienia największym atutem [[Slawonia|Slawonii]] jest kuchnia.

Dzięki kulinarnym wpływom z różnych stron oraz zamiłowaniu mieszkańców do ostrych potraw, w Osijeku działa wiele znakomitych restauracji serwujących tradycyjne dania kuchni chorwackiej. Do lokalnych specjałów należą ''riblji paprikaš'' (gulasz rybny z ręcznie wyrabianym makaronem) oraz ''kulen'' (pikantna kiełbasa). Ceny w osijeckich restauracjach są często znacznie korzystniejsze niż w innych dużych miastach Chorwacji, choć osoby preferujące samodzielne przygotowywanie posiłków mogą skorzystać z supermarketu oraz targu znajdującego się między rynkiem a dworcem kolejowym.

== Życie nocne ==
* {{Znacznik|'''Q Club'''|45.5602064|18.69492|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q Club''' (Twierdza)
* '''Strossmayer''' (ulica Strossmayera)
* '''Kavana Waldinger''' (ulica Županijska)
* '''Patrick Pub''' (Twierdza)
* {{Znacznik|'''Luna'''|45.560275|18.6946327|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Luna''' (Twierdza)
* '''Klub Oxygen'''
* {{Znacznik|'''Voodoo'''|45.5576642|18.6816462|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Cafe Voodoo'''
* '''Old Bridge Pub''' (Twierdza)
* '''Vinoteka Vinita''' (ulica Strossmayera)
* W Osijeku znajduje się najstarszy browar w Chorwacji, założony w 1687 roku. Zakład ten produkuje nie tylko piwo, ale także napoje bezalkoholowe.
* Cena piwa wynosi od 1,50 do 2 euro za butelkę (0,5 l). Każdy lokal oferuje szeroki wybór piw, zarówno krajowych, jak i importowanych.
* Bary i dyskoteki serwują różnorodne trunki: od win, whisky i tradycyjnej rakii po koktajle.
* Wstęp do barów i dyskotek nie jest objęty ograniczeniami wiekowymi (dotyczą one jedynie klubów nocnych).
Palenie jest dozwolone w większości barów i kawiarni.

== Imprezy ==
Odwiedź liczne festiwale w mieście: Osijeckie Lato Kulturalne; Jesień w Tvrđi; Festiwal Piwa w Osijeku; UFO – Urban Fest Osijek; Kristfest; Festiwal muzyczny Tamburitza.

== Noclegi ==
* {{Znacznik|'''Hotel Drava'''|45.555477|18.6775638|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Drava''', I.F. Gundulića 25a, 31000, ☏ +385 31 250-500. 
* {{Znacznik|'''Hotel Osijek'''|45.5622641|18.6797719|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelosijek.hr/home Hotel Osijek]''', Šamačka 4 (''nad brzegiem rzeki Drawy''), ☏ +385 31 230 333, faks: +385 31 230 444, info@hotelosijek.hr. Hotel Osijek posiada 140 pokoi i 7 apartamentów. 
* {{Znacznik|'''Hotel Waldinger'''|45.5587275|18.6749297|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://waldinger.hr/ Hotel Waldinger]''', Żupanijska ul. 8, ☏ +385 31 250 450, faks: +385 31 250 453, info@waldinger.hr. 
* {{Znacznik|'''Hotel Central'''|45.5615478|18.6763111|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotel-central-os.hr/ Hotel Central]''', Trg A. Starčevića 6 (''przy centralnym placu miasta''), ☏ +385 31 283 399, faks: +385 31 283 891, info@hotel-central-os.hr. 
* {{Znacznik|'''Hotel Zoo'''|45.5682408|18.6678166|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.zoo-hotel.hr/ Zoo Hotel]''', Tvrđavica (''w zoo w Osijek''), ☏ +385 31 22 99 22, faks: +385 31 22 99 11, zoo-hotel@zoo-hotel.com. 
* {{Znacznik|'''Hotel Villa Ariston'''|45.5543343|18.6808372|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotelaristonosijek.hr/ Hotel Villa Ariston]''', Kačićeva 6 (''blisko dworca autobusowego i kolejowego''), ☏ +385 31 251-351, faks: +385 31 251-350, ariston.d.o.o@os.t-com.hr. 
* '''Hotel Villa Sveti Rok''', Św. Roka 13, ☏ +385 31 310 490, faks: +385 31 310 499. 
* {{Znacznik|'''Hotel Millenium'''|45.5509126|18.7053853|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Millenium''', Kralja Petra Svacica 12, ☏ +385 31 53 13 30. 
* {{Znacznik|'''Hotel Silver'''|45.5498228|18.7036773|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Silver''', Martina Divalta 84, ☏ +385 31 58 25 35. 
* {{Znacznik|'''Guesthouse Maksimilian'''|45.5605079|18.6970616|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://maksimilian.hr/?lang=en Guesthouse Maksimilian]''', Franjevacka 12 (''Twierdza/Tvrđa''), ☏ +385 31 497 567. Dobry stosunek jakości do ceny. 
* {{Znacznik|'''Pension Regina'''|45.5589148|18.6754113|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Pension Regina''', Zupanijska 6 (''centrum miasta''), ☏ +385 31 202 203, faks: +385 31 202 030.
* {{Znacznik|'''Hostel Tufna'''|45.5604529|18.6944846|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel Tufna''', Franje Kuhača 10/I. 
* {{Znacznik|'''Slavonika'''|45.587334 |18.579532 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Slavonika''', Postanska 26, Josipovac, ☏ +385 95 88 44 111, slavonikasmjestaj@gmail.com. Wynajem całego domu w przystępnej cenie z wieloma bezpłatnymi udogodnieniami: rowery, wędki muchowe, komputer w każdym pokoju, Wi-Fi, tenis stołowy, rzutki, prysznic solarny, leżaki, grill (ruszt, kociołek, rożen), parasol, duży stół na taras, różne gry planszowe (szachy, karty, Jenga, Monopoly), warzywa (kosz ekologicznych warzyw z własnej szklarni gratis – w sezonie), badminton. 
* {{Znacznik|'''Amor'''|45.539292 |18.713307 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://amor.hr/ Amor d.o.o.]''' (Prenoćište Tina), Ul. Josipa Reihl - Kira 112, ☏ +385 31 327 319, info@amor.hr. Zameldowanie: 12:00–22:00, wymeldowanie: 10:00–12:00. Pokoje w obiekcie Prenočište Tina wyposażone są w łazienkę, telewizor LCD, klimatyzację oraz bezpłatne Wi-Fi. W tym samym budynku znajdują się również restauracja i kawiarnia. 
* '''Pensjonat kod Ruža''' (Omnia Osijek), ul. Josipa Jurja Strossmayera 133, ☏ +385 31 375 888, kodruze01@gmail.com. Zameldowanie: 14:00–00:00, wymeldowanie: 07:00–12:00. Pensjonat near Ruža oferuje 15 pokoi: 11 dwuosobowych (jeden z możliwością dostawki), 3 trzyosobowe i 1 czteroosobowy. Wszystkie pokoje posiadają własną łazienkę, klimatyzację, minibar, biurko, telewizor oraz Wi-Fi. Śniadanie w formie bufetu wliczone w cenę noclegu.

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>dsj73ixef11ng8s4jgznt2075l7beze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158818</id>
      <parentid>158817</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>158818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25722" sha1="fi1g3zbotocb4xsgkmwrsqkobmsg3gg" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Ręcznie robione pamiątki w stylu etno można kupić w małym sklepie „Rukotvorine”, niedaleko Chorwackiego Teatru Narodowego. W całym mieście znajdują się również sklepy z antykami i pamiątkami.
* W mieście działa też kilka sklepów oferujących tradycyjne instrumenty muzyczne.
* Na {{Znacznik|'''Targowisko miejskie'''|45.5587622|18.6833217|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''miejskim targowisku''' można kupić tradycyjne obrusy w bardzo przystępnej cenie.
* W mieście nie brakuje również sklepów z płytami CD i sprzętem komputerowym.
* {{Znacznik|'''Vinyl Mania Osijek'''|45.5630691|18.6739812|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/VinylManiaOsijek/?locale=hr_HR Vinyl Mania Osijek]''', Gornjodravska obala 90c, ☏ +385 99 640 9564. Pon. 12:00–20:00, wt. 10:00–15:00, śr.–pt. 12:00–20:00, sob. 10:00–14:00, niedz. nieczynne. Świetny wybór nowych i używanych płyt winylowych, kaset oraz płyt CD.
* Odzież i obuwie można znaleźć w licznych sklepach na terenie miasta. Przykłady to: Mango, Castello, S.Oliver, WGW, New Yorker, Benetton, Armani, Esseker Centre, NAMA oraz kilka sklepów w pasażu podziemnym pod głównym placem miasta.
* Świeżą i smaczną żywność można kupić na każdym miejskim targowisku.

== Gastronomia ==
[[Plik:Ćevapi.jpg|thumb|Cevapi, słynny fast food w Restoran Komp]]
[[Plik:Catfish soup with homemade egg noodles.jpg|thumb|Zupa z suma z domowym makaronem jajecznym]]
* W całym mieście znajduje się wiele pizzerii. Do lokali o wyjątkowej atmosferze należą {{Znacznik|'''El Paso'''|45.5626001|18.6812647|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Paso''' w dzielnicy Zimna Przystań (Zimska luka) oraz {{Znacznik|'''Galija'''|45.5642697|18.6761266|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Galija''', położona na wyższym brzegu rzeki Drawy.
* Restauracje serwujące tradycyjne potrawy znajdują się głównie na terenie Twierdzy (Tvrđa).
* Świeży chleb i „burek” można kupić w każdej piekarni; piekarnia znajduje się przy każdej ulicy.
* '''Caffe Bar Focus''', ul. Svetog Leopolda Bogdana Mandića 31, tel. +385-31 29 74 99. Pon.–sob. 08:00–22:00, niedz. nieczynne. Lokal działał wcześniej pod nazwą Leganini (słowo „Lega” w dialekcie osijeckim oznacza „kumpla” lub „przyjaciela”). Hasłem tej „przyjaznej kawiarni” jest „Spróbuj czegoś nowego” – co w praktyce oznacza wybór wrapa zamiast tradycyjnych dań, takich jak ćevapi czy pljeskavica. Płaski chleb wypiekany jest na zamówienie, a następnie zawijany wokół wybranych przez klienta mięs, sosów i świeżych warzyw. Lokal znajduje się przy trasie wjazdowej do miasta od strony autostrady z [[Đakovo|Đakova]], co czyni go dobrym miejscem na szybki posiłek po długiej podróży. Oferują również dostawę.
Bez wątpienia największym atutem [[Slawonia|Slawonii]] jest kuchnia.

Dzięki kulinarnym wpływom z różnych stron oraz zamiłowaniu mieszkańców do ostrych potraw, w Osijeku działa wiele znakomitych restauracji serwujących tradycyjne dania kuchni chorwackiej. Do lokalnych specjałów należą ''riblji paprikaš'' (gulasz rybny z ręcznie wyrabianym makaronem) oraz ''kulen'' (pikantna kiełbasa). Ceny w osijeckich restauracjach są często znacznie korzystniejsze niż w innych dużych miastach Chorwacji, choć osoby preferujące samodzielne przygotowywanie posiłków mogą skorzystać z supermarketu oraz targu znajdującego się między rynkiem a dworcem kolejowym.

== Życie nocne ==
* {{Znacznik|'''Q Club'''|45.5602064|18.69492|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q Club''' (Twierdza)
* '''Strossmayer''' (ulica Strossmayera)
* '''Kavana Waldinger''' (ulica Županijska)
* '''Patrick Pub''' (Twierdza)
* {{Znacznik|'''Luna'''|45.560275|18.6946327|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Luna''' (Twierdza)
* '''Klub Oxygen'''
* {{Znacznik|'''Voodoo'''|45.5576642|18.6816462|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Cafe Voodoo'''
* '''Old Bridge Pub''' (Twierdza)
* '''Vinoteka Vinita''' (ulica Strossmayera)
* W Osijeku znajduje się najstarszy browar w Chorwacji, założony w 1687 roku. Zakład ten produkuje nie tylko piwo, ale także napoje bezalkoholowe.
* Cena piwa wynosi od 1,50 do 2 euro za butelkę (0,5 l). Każdy lokal oferuje szeroki wybór piw, zarówno krajowych, jak i importowanych.
* Bary i dyskoteki serwują różnorodne trunki: od win, whisky i tradycyjnej rakii po koktajle.
* Wstęp do barów i dyskotek nie jest objęty ograniczeniami wiekowymi (dotyczą one jedynie klubów nocnych).
Palenie jest dozwolone w większości barów i kawiarni.

== Imprezy ==
Odwiedź liczne festiwale w mieście: Osijeckie Lato Kulturalne; Jesień w Tvrđi; Festiwal Piwa w Osijeku; UFO – Urban Fest Osijek; Kristfest; Festiwal muzyczny Tamburitza.

== Noclegi ==
* {{Znacznik|'''Hotel Drava'''|45.555477|18.6775638|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Drava''', I.F. Gundulića 25a, 31000, ☏ +385 31 250-500. 
* {{Znacznik|'''Hotel Osijek'''|45.5622641|18.6797719|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelosijek.hr/home Hotel Osijek]''', Šamačka 4 (''nad brzegiem rzeki Drawy''), ☏ +385 31 230 333, faks: +385 31 230 444, info@hotelosijek.hr. Hotel Osijek posiada 140 pokoi i 7 apartamentów. 
* {{Znacznik|'''Hotel Waldinger'''|45.5587275|18.6749297|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://waldinger.hr/ Hotel Waldinger]''', Żupanijska ul. 8, ☏ +385 31 250 450, faks: +385 31 250 453, info@waldinger.hr. 
* {{Znacznik|'''Hotel Central'''|45.5615478|18.6763111|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotel-central-os.hr/ Hotel Central]''', Trg A. Starčevića 6 (''przy centralnym placu miasta''), ☏ +385 31 283 399, faks: +385 31 283 891, info@hotel-central-os.hr. 
* {{Znacznik|'''Hotel Zoo'''|45.5682408|18.6678166|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.zoo-hotel.hr/ Zoo Hotel]''', Tvrđavica (''w zoo w Osijek''), ☏ +385 31 22 99 22, faks: +385 31 22 99 11, zoo-hotel@zoo-hotel.com. 
* {{Znacznik|'''Hotel Villa Ariston'''|45.5543343|18.6808372|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotelaristonosijek.hr/ Hotel Villa Ariston]''', Kačićeva 6 (''blisko dworca autobusowego i kolejowego''), ☏ +385 31 251-351, faks: +385 31 251-350, ariston.d.o.o@os.t-com.hr. 
* '''Hotel Villa Sveti Rok''', Św. Roka 13, ☏ +385 31 310 490, faks: +385 31 310 499. 
* {{Znacznik|'''Hotel Millenium'''|45.5509126|18.7053853|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Millenium''', Kralja Petra Svacica 12, ☏ +385 31 53 13 30. 
* {{Znacznik|'''Hotel Silver'''|45.5498228|18.7036773|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Silver''', Martina Divalta 84, ☏ +385 31 58 25 35. 
* {{Znacznik|'''Guesthouse Maksimilian'''|45.5605079|18.6970616|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://maksimilian.hr/?lang=en Guesthouse Maksimilian]''', Franjevacka 12 (''Twierdza/Tvrđa''), ☏ +385 31 497 567. Dobry stosunek jakości do ceny. 
* {{Znacznik|'''Pension Regina'''|45.5589148|18.6754113|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Pension Regina''', Zupanijska 6 (''centrum miasta''), ☏ +385 31 202 203, faks: +385 31 202 030.
* {{Znacznik|'''Hostel Tufna'''|45.5604529|18.6944846|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel Tufna''', Franje Kuhača 10/I. 
* {{Znacznik|'''Slavonika'''|45.587334 |18.579532 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Slavonika''', Postanska 26, Josipovac, ☏ +385 95 88 44 111, slavonikasmjestaj@gmail.com. Wynajem całego domu w przystępnej cenie z wieloma bezpłatnymi udogodnieniami: rowery, wędki muchowe, komputer w każdym pokoju, Wi-Fi, tenis stołowy, rzutki, prysznic solarny, leżaki, grill (ruszt, kociołek, rożen), parasol, duży stół na taras, różne gry planszowe (szachy, karty, Jenga, Monopoly), warzywa (kosz ekologicznych warzyw z własnej szklarni gratis – w sezonie), badminton. 
* {{Znacznik|'''Amor'''|45.539292 |18.713307 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://amor.hr/ Amor d.o.o.]''' (Prenoćište Tina), Ul. Josipa Reihl - Kira 112, ☏ +385 31 327 319, info@amor.hr. Zameldowanie: 12:00–22:00, wymeldowanie: 10:00–12:00. Pokoje w obiekcie Prenočište Tina wyposażone są w łazienkę, telewizor LCD, klimatyzację oraz bezpłatne Wi-Fi. W tym samym budynku znajdują się również restauracja i kawiarnia. 
* '''Pensjonat kod Ruža''' (Omnia Osijek), ul. Josipa Jurja Strossmayera 133, ☏ +385 31 375 888, kodruze01@gmail.com. Zameldowanie: 14:00–00:00, wymeldowanie: 07:00–12:00. Pensjonat near Ruža oferuje 15 pokoi: 11 dwuosobowych (jeden z możliwością dostawki), 3 trzyosobowe i 1 czteroosobowy. Wszystkie pokoje posiadają własną łazienkę, klimatyzację, minibar, biurko, telewizor oraz Wi-Fi. Śniadanie w formie bufetu wliczone w cenę noclegu.

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Slawonia}}

[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>fi1g3zbotocb4xsgkmwrsqkobmsg3gg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158819</id>
      <parentid>158818</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wyjazd */</comment>
      <origin>158819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27538" sha1="lv9kxn4vad2680abvgtj01go3u6qdt8" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Osijek
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Osijek panorama Gornji grad.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Osijek.svg
 |mapa             = Lokace-Osijek.jpg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Croatia.svg|20px]] [[Chorwacja]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Osijek-Baranja_County.svg|20px]] [[Żupania osijecko-barańska]]
 |powierzchnia     = 174,9
 |wysokość         = 94
 |ludność          = 96 300
 |prefiks          = +385 (0)31
 |kod pocztowy     = 31000
 |www              = https://www.osijek.hr/ 
}}
[[Plik:Trg sv. Trojstva Osijek.jpg|thumb|350x350px|Osijek Tvrđa (Plac Świętej Trójcy)]]
'''Osijek''' to miasto we wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]]. Jest to największe miasto oraz ośrodek gospodarczy i kulturalny wschodniochorwackiego regionu [[Slawonia]], a także stolica [[Żupania osijecko-barańska|żupanii osijecko-barańskiej]]. Stanowi ważny węzeł komunikacyjny i główne miasto [[Slawonia|Slawonii]].

== Charakterystyka ==
Ze względu na strategiczne położenie w pobliżu ujścia Drawy do Dunaju, to duże i dobrze prosperujące miasto (czwarte co do wielkości w [[Chorwacja|Chorwacji]], liczące w 2021 roku około 96 tys. mieszkańców) mocno ucierpiało w wyniku konfliktu zbrojnego lat 90. Wiele pięknych budynków odzyskało dawny blask, choć wciąż można tu dostrzec ślady przeszłości – na niektórych obiektach wciąż widoczne są przestrzeliny czy uszkodzenia spowodowane odłamkami. Mimo to, podobnie jak lokalna gospodarka, miasto w dużej mierze powróciło do stanu sprzed wojny.

Osijek jest miastem o dużej społeczności studenckiej; swoją siedzibę ma tu Uniwersytet w Osijeku, na którym w 2018 roku kształciło się około 15 tys. studentów.

== Dojazd ==
Osijek jest głównym węzłem kolejowym i drogowym wschodniej [[Chorwacja|Chorwacji]].

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Port lotniczy Osijek|45.462778 |18.810278 |typ=transport}}'''[https://osijek-airport.hr/ Lotnisko w Osijeku]''' ({{IATA|OSI}}) znajduje się w pewnej odległości od miasta. Linie [https://www.croatiaairlines.com/hr Croatia Airlines] obsługują międzynarodowe połączenie z [[Monachium]], realizowane dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i piątki). W miesiącach letnich dostępne są loty na lotnisko w Osijeku z wybrzeża Adriatyku – ze [[Split]]u i [[Dubrownik]]a. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, pozwalające uniknąć konieczności ponownego podróżowania przez [[Zagrzeb]] lub pokonywania krętej trasy przez górzyste tereny [[Bośnia i Hercegowina|Bośni]]. Z lotniskiem centrum miasta i hotelami łączą autobusy oraz taksówki. 

Istnieje również drugie lotnisko, wykorzystywane wyłącznie do celów sportowych i prywatnych (lotnisko sportowe Čepin). Odbywają się na nim także różnego rodzaju wystawy. To właśnie w tym miejscu odprawiono mszę świętą podczas wizyty papieża Jana Pawła II w Chorwacji. Na terenie tego lotniska organizowane są również coroczne targi motoryzacyjne.

=== Koleją ===
Pociągi do Osijeka kończą bieg przy okazałym {{Znacznik|Stacja kolejowa Osijek|45.5529|18.6835|typ=transport}}'''budynku dworca''' z lat 80. XIX wieku, położonym na skraju centrum miasta. Oprócz licznych codziennych połączeń z [[Zagrzeb]]iem (w tym szybkim pociągiem z systemem wychylnego pudła, pokonującym trasę w około 3 godziny), dostępne są także połączenia z [[Koprivnica|Koprivnicą]] i [[Rijeka|Rijeką]] oraz inne trasy krajowe, obejmujące takie miejscowości jak [[Slavonski Brod]] i [[Đakovo]]. Informacje na temat rozkładu jazdy i biletów można uzyskać u przewoźnika – [https://www.hzpp.hr/en Kolei Chorwackich] (HŽ). Obecnie dworzec kolejowy jest poddawany renowacji i modernizacji. Istnieją codzienne połączenia z różnymi punktami w obrębie miasta, a także kursy do uzdrowiska Bizovac.

=== Samochodem ===
W pobliżu Osijeka przebiegają główne szlaki drogowe: trasa z [[Zagrzeb]]ia do [[Belgrad]]u oraz paneuropejski korytarz Vc, łączący [[Budapeszt]] z [[Sarajewo|Sarajewem]].

Autostrada [[Plik:Croatia_A5.svg|30px]] (zwana „Slavoniką”) łączy Osijek z autostradą [[Plik:Croatia_A3.svg|30px]], biegnącą z [[Zagrzeb]]ia do granicy z [[Serbia|Serbią]].

Dojazd do Osijeka jest łatwy dzięki dobremu oznakowaniu ze wszystkich kierunków, a na terenie miasta dostępne są zarówno miejsca postojowe przy ulicach, jak i parkingi.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|45.5532595|18.6792497|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' sąsiaduje z dworcem kolejowym i obsługuje zarówno połączenia krajowe, jak i międzynarodowe. Do miast, z których kursują autobusy do Osijeka, należą m.in. [[Vukovar]], [[Zagrzeb]], [[Nowy Sad]], [[Belgrad]], [[Pecz]] i [[Tuzla]]. Dostęp do rozkładów jazdy, biletów i informacji jest łatwy. Główny dworzec autobusowy jest od lutego 2025 roku poddawany modernizacji, po której stanie się największym tego typu obiektem w Europie Południowo-Wschodniej. Przewoźnicy tacy jak Panturist, Polet, APP, Croatiatrans oraz wiele mniejszych firm codziennie łączą Osijek z innymi częściami kraju.

== Komunikacja ==
{{mapa| 45.557 | 18.679 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Osijek dzieli się na dwa główne obszary: Górne Miasto (skupione wokół placu Ante Starčevicia – ''Trg Ante Starčevića'') oraz Tvrđę – zachowane miasto-twierdzę położone na wschód od centrum, wzdłuż rzeki Drawy. Całe miasto składa się z 12 dzielnic: Górne Miasto, Dolne Miasto, Twierdza (Tvrđa), Nowe Miasto, Południe 1, Południe 2, Zeleno Polje, Retfala, Nowa Retfala, Dzielnica Przemysłowa, Tvrđavica oraz Lewy Brzeg.

Osijek posiada sieć tramwajową funkcjonującą od 1884 roku; trzy główne linie łączą dworzec kolejowy, plac miejski, Tvrđę, dzielnicę przemysłową oraz krańce miasta (bilety można kupić u motorniczego lub nabyć uniwersalną kartę BUTRA, uprawniającą do nielimitowanych przejazdów autobusami i tramwajami). Obecnie sieć przechodzi gruntowną modernizację i rozbudowę (jej długość ma się ponad dwukrotnie zwiększyć), a stare tramwaje są odnawiane. Komunikację uzupełniają autobusy miejskie, kursujące często tam, gdzie nie docierają tramwaje. Mapę sieci transportu lokalnego można znaleźć na stronie internetowej organizacji turystycznej. Można również przejechać się najstarszym tramwajem w Europie, odrestaurowanym specjalnie z myślą o wycieczkach krajoznawczych. Autobusy w granicach miasta kursują co około 10–15 minut, natomiast te łączące Osijek z okolicznymi miejscowościami (Tenja, Sarvaš, Višnjevac, Josipovac, Čepin, Vladislavci, Bilje, Darda, Bizovac, Nemetin, Bijelo Brdo) – co 20–25 minut.

W całym mieście wyznaczono liczne trasy rowerowe, takie jak Donji Grad – Bilje, Jug II – Dzielnica Przemysłowa i inne.

Dostępne są również taksówki obsługujące trasy między głównym dworcem kolejowym lub lotniskiem a centrum miasta.

Poza tym Osijek to miasto o przejrzystym układzie i niewielkim zróżnicowaniu terenu, co czyni je miejscem bardzo przyjaznym dla pieszych.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Kino Europa | alt= | url= | adres= | lat=45.56177| long=18.68046| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura modernistyczna.
}}
* {{zobacz
| name=Kino Urania | alt= | url= | adres= | lat=45.561465| long=18.682592| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Architektura secesyjna.
}}
* {{zobacz
| name=Aleja Europejska | alt=Europska Avenija | url= | adres= | lat=45.5607866| long=18.683245| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wspaniałe budynki w stylu secesyjnym.
}}
* {{zobacz
| name=Tvrđa | alt= | url= | adres= | lat=45.561073| long=18.696093| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To samodzielna, osiemnastowieczna twierdza obronna z czasów habsburskich, położona na wschód od centrum miasta. Ten doskonale zachowany barokowy kompleks wojskowy, zaprojektowany w 1721 roku przez Maximilliana de Gosseau, mieści wiele wspaniałych budowli wartych obejrzenia za dnia, a nocą staje się popularnym miejscem spotkań, pełnym barów i klubów. Na szczęście obiekt nie ucierpiał podczas konfliktu zbrojnego w latach 90., dzięki czemu nadal zachwyca wyglądem i stanowi doskonały plener fotograficzny. Centrum twierdzy stanowi plac ''Trg Svetog Trojstva'' (Plac Świętej Trójcy); mieści się tu Muzeum Slawonii, prezentujące eksponaty z różnych epok, począwszy od czasów rzymskich. Swoje siedziby mają tu również szkoły średnie oraz uniwersytet w Osijeku. Przy głównym placu znajdują się także muzeum archeologiczne i szkoła muzyczna. Twierdza słynie również z bogatego życia nocnego, oferując liczne bary, dyskoteki i restauracje.
}}
[[Plik:Osijek, Županijska, chrám (celý).jpg|thumb|Konkatedra św. Piotra i św. Pawła]]
* {{zobacz
| name=Konkatedra św. Piotra i św. Pawła | alt= | url= | adres= | lat=45.560637| long=18.67606| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jest to najwyższy kościół w [[Chorwacja|Chorwacji]] i ma iglicę o wysokości 90 m. Konkatedrę zaprojektował Josip Juraj Strossmayer, a kamieniarkę wewnętrzną wykonał uznany austriacki rzeźbiarz Hauser. W kościele znajduje się wiele wspaniałych witraży i duże, pięknie brzmiące organy piszczałkowe zbudowane przez firmę Walcher z [[Linz]]u w [[Austria|Austrii]]. Konkatedra jest często miejscem dużych koncertów muzyki klasycznej i religijnej.
}}
* {{zobacz
| name=Chorwacki Teatr Narodowy | alt= | url= | adres=Zupanijska Ul. | lat=45.559786| long=18.675905| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Piękny budynek zaprojektowany w 1886 roku, poważnie uszkodzony podczas konfliktu w latach 90-tych. Żmudna renowacja przywróciła mu dawną świetność, choć wkrótce na parterze otwarto restaurację McDonald's. Co tydzień odbywają się przedstawienia, koncerty i opera.
}}
* {{zobacz
| name=Promenada | alt= | url= | adres= | lat=45.56440486887243| long=18.674317811934127| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Znajduje się nad brzegiem rzeki Drawy i oferuje przyjemną trasę spacerową, prowadzącą obok przystani, kawiarni oraz terenów zielonych. W rejonie portu zimowego mieści się również wiele barów oraz drugi pod względem wysokości budynek w mieście – czterogwiazdkowy hotel Osijek.
}}
* {{zobacz
| name=Zamek Pejačeviciów | alt= | url= | adres= | lat=45.56292| long=18.66014| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Obiekt znajduje się na granicy Górnego Miasta, przy wjeździe do dzielnicy Retfala. Część zamku należy do Zgromadzenia Małych Sióstr Najświętszej Maryi Panny, które z przyjemnością oprowadzą Państwa po całym zamku i jego otoczeniu. Nie należy obawiać się psa na podwórzu – to pupil sióstr. W klasztorze przebywa około dziesięciu sióstr oraz kilka kandydatek.
}}
* {{Znacznik|Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV|45.5592682|18.6883462|typ=natura}}'''Park Miejski im. króla Piotra Krzesimira IV''' oraz {{Znacznik|Park Tomislava|45.5611356|18.6898286|typ=natura}}'''Park Tomislava''' pochodzą z początku XX wieku i są objęte ochroną jako zabytki. To doskonałe miejsca na chwilę relaksu po spacerze po mieście.
* {{zobacz
| name=Kościół św. Rocha | alt= | url= | adres= | lat=45.56405783362697| long=18.670242613243264| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To niewielki kościół na Górnym Mieście i pierwszy kościół katolicki wzniesiony po okresie panowania Imperium Osmańskiego w tym mieście.
}}
* {{zobacz
| name=Kościół św. Michała | alt= | url= | adres= | lat=45.560896| long=18.694114| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=To drugi co do wielkości kościół w mieście, wzniesiony w stylu dojrzałego baroku i stylu królewskim, wzorowany na budowlach z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Budapeszt]]u. Tuż obok mieszka ksiądz, który z dumą oprowadzi Cię po wnętrzu świątyni i opowie o jej historii, stylu oraz ciekawostkach z nią związanych. Na placu przed kościołem można dostrzec ślady miejsca, w którym ponad sto lat temu znajdował się meczet.
}}
* {{zobacz
| name=Brama Wodna | alt= | url= | adres= | lat=45.5615612| long=18.6980124| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=jedyne zachowane wejście do twierdzy z czasów cesarstwa Habsburgów. W pobliżu bramy znajduje się droga do murów twierdzy, które otaczają 3/4 twierdzy.
}}
* {{zobacz
| name=Pałac Administracji Obszaru Miejskiego | alt= | url= | adres= | lat=45.559671168604446| long=18.675918908787544| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=znajduje się po drugiej stronie ulicy naprzeciwko Chorwackiego Teatru Narodowego, całkiem blisko głównego placu miasta.
}}
* {{Znacznik|Zoo|45.568333|18.668056|typ=natura}}'''[https://www.zoo-osijek.hr/ Zoo]''', Sjevernodravska obala 1, ☏ +385 31 285234, faks: +385 31 214784, info@zoo-osijek.hr. 09:00-17:00, sprzedaż biletów do 16:00. Największy park zoologiczny w Chorwacji, z mnóstwem gatunków zwierząt.

== Aktywny wypoczybnek ==
* Odwiedź klasztor franciszkanów pw. Świętego Krzyża, położony w dzielnicy Tvrđa (Twierdza). Franciszkanie z przyjemnością pokażą Ci piękny kościół, którego wnętrze utrzymane jest w stylu późnobarokowym. Mogą również zaprezentować bogate zbiory klasztornej biblioteki. Zakonnicy są niezwykle uprzejmi i chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania – nie tylko dotyczące klasztoru, ale i samego miasta.
* W całym mieście znajduje się wiele sklepów i centrów handlowych, takich jak Esseker Center, Emmezeta, Ipercoop, Kaufland, Interspar, Mercator itp. Sieć Konzum posiada liczne placówki w całym mieście, dzięki czemu łatwo je zauważyć.
* Wybierz się na wycieczkę rowerową z Osijeka do miejscowości [[Bilje]] (oddalonej o około 10 km) i podziwiaj piękno złotych pól oraz zielonych lasów. Zwracaj uwagę na znaki ostrzegające przed polami minowymi i nie wchodź do lasu na własną rękę.
* Jeśli chcesz zobaczyć znakomite pokazy tańca ludowego, warto zwrócić uwagę na dwa świetne zespoły folklorystyczne, które koncertują nie tylko w mieście i kraju, ale także na całym świecie: HKUD „Osijek 1862” oraz HKUD „Željezničar” należą do najlepszych grup tego typu w Chorwacji.
* Odwiedź targowisko położone w samym centrum miasta. Poczuj wyjątkową atmosferę, spacerując wśród tłumu, słuchając nawoływań sprzedawców i obserwując przekomarzające się babcie, które spierają się o to, czyje towary są lepsze, bardziej atrakcyjne czy wyższej jakości.
* Odwiedź fabrykę czekolady {{Znacznik|Kandit|45.5299874|18.7752467|typ=atrakcja}}'''Kandit''' – jedną z największych w kraju, słynącą z bogatego, pełnego smaku swoich słodyczy i wyrobów czekoladowych.
* Latem ochłody można szukać na odkrytych basenach przy rzecznej plaży zwanej {{Znacznik|Copacabana|45.565145|18.6924044|typ=natura}}'''Copacabana''' (lub w skrócie „Kopika”). Co najlepsze – wstęp jest bezpłatny. Jeśli wolisz baseny kryte, do dyspozycji są również baseny miejskie w południowej części miasta.
* Osijek słynie z jednego z najlepszych żyć nocnych w kraju. Dyskoteki i bary są otwarte zarówno w dzień, jak i w nocy.
* Piłka nożna: Klub [https://nk-osijek.hr/ NK Osijek] występuje w Prva HNL – najwyższej klasie rozgrywkowej. Jego domowym obiektem jest {{Znacznik|Opus Arena|45.566389|18.6575|typ=atrakcja}}'''Opus Arena''' (o pojemności 13 000 widzów), położona kilometr na zachód od centrum miasta.
* {{Znacznik|Kopački Rit|45.643194|18.88|typ=natura}}'''Kopački Rit''' (''15 km na północ od Osijeka''). Kopački Rit to największy naturalny obszar podmokły w Europie, słynący z niezwykłego bogactwa ptactwa. Ten ogromny park przyrodniczy, położony u ujścia Drawy do Dunaju, to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą środek odstraszający owady, gdyż komary bywają uciążliwe. Do parku nie dojeżdża komunikacja miejska; należy wsiąść w lokalny autobus do miejscowości [[Bilje]], skąd czeka nas jeszcze spacer o długości 2–3 km.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
* Ręcznie robione pamiątki w stylu etno można kupić w małym sklepie „Rukotvorine”, niedaleko Chorwackiego Teatru Narodowego. W całym mieście znajdują się również sklepy z antykami i pamiątkami.
* W mieście działa też kilka sklepów oferujących tradycyjne instrumenty muzyczne.
* Na {{Znacznik|'''Targowisko miejskie'''|45.5587622|18.6833217|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''miejskim targowisku''' można kupić tradycyjne obrusy w bardzo przystępnej cenie.
* W mieście nie brakuje również sklepów z płytami CD i sprzętem komputerowym.
* {{Znacznik|'''Vinyl Mania Osijek'''|45.5630691|18.6739812|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/VinylManiaOsijek/?locale=hr_HR Vinyl Mania Osijek]''', Gornjodravska obala 90c, ☏ +385 99 640 9564. Pon. 12:00–20:00, wt. 10:00–15:00, śr.–pt. 12:00–20:00, sob. 10:00–14:00, niedz. nieczynne. Świetny wybór nowych i używanych płyt winylowych, kaset oraz płyt CD.
* Odzież i obuwie można znaleźć w licznych sklepach na terenie miasta. Przykłady to: Mango, Castello, S.Oliver, WGW, New Yorker, Benetton, Armani, Esseker Centre, NAMA oraz kilka sklepów w pasażu podziemnym pod głównym placem miasta.
* Świeżą i smaczną żywność można kupić na każdym miejskim targowisku.

== Gastronomia ==
[[Plik:Ćevapi.jpg|thumb|Cevapi, słynny fast food w Restoran Komp]]
[[Plik:Catfish soup with homemade egg noodles.jpg|thumb|Zupa z suma z domowym makaronem jajecznym]]
* W całym mieście znajduje się wiele pizzerii. Do lokali o wyjątkowej atmosferze należą {{Znacznik|'''El Paso'''|45.5626001|18.6812647|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Paso''' w dzielnicy Zimna Przystań (Zimska luka) oraz {{Znacznik|'''Galija'''|45.5642697|18.6761266|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Galija''', położona na wyższym brzegu rzeki Drawy.
* Restauracje serwujące tradycyjne potrawy znajdują się głównie na terenie Twierdzy (Tvrđa).
* Świeży chleb i „burek” można kupić w każdej piekarni; piekarnia znajduje się przy każdej ulicy.
* '''Caffe Bar Focus''', ul. Svetog Leopolda Bogdana Mandića 31, tel. +385-31 29 74 99. Pon.–sob. 08:00–22:00, niedz. nieczynne. Lokal działał wcześniej pod nazwą Leganini (słowo „Lega” w dialekcie osijeckim oznacza „kumpla” lub „przyjaciela”). Hasłem tej „przyjaznej kawiarni” jest „Spróbuj czegoś nowego” – co w praktyce oznacza wybór wrapa zamiast tradycyjnych dań, takich jak ćevapi czy pljeskavica. Płaski chleb wypiekany jest na zamówienie, a następnie zawijany wokół wybranych przez klienta mięs, sosów i świeżych warzyw. Lokal znajduje się przy trasie wjazdowej do miasta od strony autostrady z [[Đakovo|Đakova]], co czyni go dobrym miejscem na szybki posiłek po długiej podróży. Oferują również dostawę.
Bez wątpienia największym atutem [[Slawonia|Slawonii]] jest kuchnia.

Dzięki kulinarnym wpływom z różnych stron oraz zamiłowaniu mieszkańców do ostrych potraw, w Osijeku działa wiele znakomitych restauracji serwujących tradycyjne dania kuchni chorwackiej. Do lokalnych specjałów należą ''riblji paprikaš'' (gulasz rybny z ręcznie wyrabianym makaronem) oraz ''kulen'' (pikantna kiełbasa). Ceny w osijeckich restauracjach są często znacznie korzystniejsze niż w innych dużych miastach Chorwacji, choć osoby preferujące samodzielne przygotowywanie posiłków mogą skorzystać z supermarketu oraz targu znajdującego się między rynkiem a dworcem kolejowym.

== Życie nocne ==
* {{Znacznik|'''Q Club'''|45.5602064|18.69492|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q Club''' (Twierdza)
* '''Strossmayer''' (ulica Strossmayera)
* '''Kavana Waldinger''' (ulica Županijska)
* '''Patrick Pub''' (Twierdza)
* {{Znacznik|'''Luna'''|45.560275|18.6946327|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Luna''' (Twierdza)
* '''Klub Oxygen'''
* {{Znacznik|'''Voodoo'''|45.5576642|18.6816462|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Cafe Voodoo'''
* '''Old Bridge Pub''' (Twierdza)
* '''Vinoteka Vinita''' (ulica Strossmayera)
* W Osijeku znajduje się najstarszy browar w Chorwacji, założony w 1687 roku. Zakład ten produkuje nie tylko piwo, ale także napoje bezalkoholowe.
* Cena piwa wynosi od 1,50 do 2 euro za butelkę (0,5 l). Każdy lokal oferuje szeroki wybór piw, zarówno krajowych, jak i importowanych.
* Bary i dyskoteki serwują różnorodne trunki: od win, whisky i tradycyjnej rakii po koktajle.
* Wstęp do barów i dyskotek nie jest objęty ograniczeniami wiekowymi (dotyczą one jedynie klubów nocnych).
Palenie jest dozwolone w większości barów i kawiarni.

== Imprezy ==
Odwiedź liczne festiwale w mieście: Osijeckie Lato Kulturalne; Jesień w Tvrđi; Festiwal Piwa w Osijeku; UFO – Urban Fest Osijek; Kristfest; Festiwal muzyczny Tamburitza.

== Noclegi ==
* {{Znacznik|'''Hotel Drava'''|45.555477|18.6775638|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Drava''', I.F. Gundulića 25a, 31000, ☏ +385 31 250-500. 
* {{Znacznik|'''Hotel Osijek'''|45.5622641|18.6797719|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelosijek.hr/home Hotel Osijek]''', Šamačka 4 (''nad brzegiem rzeki Drawy''), ☏ +385 31 230 333, faks: +385 31 230 444, info@hotelosijek.hr. Hotel Osijek posiada 140 pokoi i 7 apartamentów. 
* {{Znacznik|'''Hotel Waldinger'''|45.5587275|18.6749297|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://waldinger.hr/ Hotel Waldinger]''', Żupanijska ul. 8, ☏ +385 31 250 450, faks: +385 31 250 453, info@waldinger.hr. 
* {{Znacznik|'''Hotel Central'''|45.5615478|18.6763111|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotel-central-os.hr/ Hotel Central]''', Trg A. Starčevića 6 (''przy centralnym placu miasta''), ☏ +385 31 283 399, faks: +385 31 283 891, info@hotel-central-os.hr. 
* {{Znacznik|'''Hotel Zoo'''|45.5682408|18.6678166|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.zoo-hotel.hr/ Zoo Hotel]''', Tvrđavica (''w zoo w Osijek''), ☏ +385 31 22 99 22, faks: +385 31 22 99 11, zoo-hotel@zoo-hotel.com. 
* {{Znacznik|'''Hotel Villa Ariston'''|45.5543343|18.6808372|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotelaristonosijek.hr/ Hotel Villa Ariston]''', Kačićeva 6 (''blisko dworca autobusowego i kolejowego''), ☏ +385 31 251-351, faks: +385 31 251-350, ariston.d.o.o@os.t-com.hr. 
* '''Hotel Villa Sveti Rok''', Św. Roka 13, ☏ +385 31 310 490, faks: +385 31 310 499. 
* {{Znacznik|'''Hotel Millenium'''|45.5509126|18.7053853|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Millenium''', Kralja Petra Svacica 12, ☏ +385 31 53 13 30. 
* {{Znacznik|'''Hotel Silver'''|45.5498228|18.7036773|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Silver''', Martina Divalta 84, ☏ +385 31 58 25 35. 
* {{Znacznik|'''Guesthouse Maksimilian'''|45.5605079|18.6970616|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://maksimilian.hr/?lang=en Guesthouse Maksimilian]''', Franjevacka 12 (''Twierdza/Tvrđa''), ☏ +385 31 497 567. Dobry stosunek jakości do ceny. 
* {{Znacznik|'''Pension Regina'''|45.5589148|18.6754113|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Pension Regina''', Zupanijska 6 (''centrum miasta''), ☏ +385 31 202 203, faks: +385 31 202 030.
* {{Znacznik|'''Hostel Tufna'''|45.5604529|18.6944846|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hostel Tufna''', Franje Kuhača 10/I. 
* {{Znacznik|'''Slavonika'''|45.587334 |18.579532 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Slavonika''', Postanska 26, Josipovac, ☏ +385 95 88 44 111, slavonikasmjestaj@gmail.com. Wynajem całego domu w przystępnej cenie z wieloma bezpłatnymi udogodnieniami: rowery, wędki muchowe, komputer w każdym pokoju, Wi-Fi, tenis stołowy, rzutki, prysznic solarny, leżaki, grill (ruszt, kociołek, rożen), parasol, duży stół na taras, różne gry planszowe (szachy, karty, Jenga, Monopoly), warzywa (kosz ekologicznych warzyw z własnej szklarni gratis – w sezonie), badminton. 
* {{Znacznik|'''Amor'''|45.539292 |18.713307 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://amor.hr/ Amor d.o.o.]''' (Prenoćište Tina), Ul. Josipa Reihl - Kira 112, ☏ +385 31 327 319, info@amor.hr. Zameldowanie: 12:00–22:00, wymeldowanie: 10:00–12:00. Pokoje w obiekcie Prenočište Tina wyposażone są w łazienkę, telewizor LCD, klimatyzację oraz bezpłatne Wi-Fi. W tym samym budynku znajdują się również restauracja i kawiarnia. 
* '''Pensjonat kod Ruža''' (Omnia Osijek), ul. Josipa Jurja Strossmayera 133, ☏ +385 31 375 888, kodruze01@gmail.com. Zameldowanie: 14:00–00:00, wymeldowanie: 07:00–12:00. Pensjonat near Ruža oferuje 15 pokoi: 11 dwuosobowych (jeden z możliwością dostawki), 3 trzyosobowe i 1 czteroosobowy. Wszystkie pokoje posiadają własną łazienkę, klimatyzację, minibar, biurko, telewizor oraz Wi-Fi. Śniadanie w formie bufetu wliczone w cenę noclegu.

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Gdzie dalej ==
[[Plik:Kopački rit 002.jpg|thumb|Kopački Rit]]
[https://turistplus.hr/ Panturist] to główny operator autobusowy z Osijeku, oferujący krajowe i międzynarodowe połączenia autobusowe – kliknij kolejną czerwoną ikonę.

* Na zachód od Osijeku, w mieście '''[[Bizovac]]''', znajdują się naturalne uzdrowiska termalne. Oferują one znacznie korzystniejsze ceny niż uzdrowiska bliżej [[Zagrzeb]]ia czy '''[[Varaždin]]a''' i przyciągają mniej turystów. Do uzdrowiska można łatwo dojechać pociągiem lub autobusem.
* '''[[Vukovar]]''' jest oddalony o niecałą godzinę drogi, a autobusy odjeżdżają bardzo regularnie (prawie co godzinę, 7 dni w tygodniu). Miasto to zostało całkowicie zniszczone podczas konfliktu w latach 90. XX wieku z powodu położenia na granicy Chorwacji i Serbii oraz mieszanej populacji etnicznej, oferując odwiedzającym fascynujący (choć nie otrzeźwiający) obraz wojny.
* '''[[Đakovo]]''' i jego ogromna katedra znajdują się pół godziny drogi na południe od Osijeku. Oprócz pięknej katedry, która całkowicie góruje nad miastem, tuż na obrzeżach trenuje się konie lipicańskie (wspaniały widok o poranku), a co roku w lipcu odbywa się tu festiwal folkloru i haftu, który przyciąga turystów z całego świata.
* '''Kopački Rit''' to największe naturalne mokradła w Europie, a ptactwo jest tu spektakularne. Ten ogromny park przyrodniczy, położony około 15 km na północ od Osijeku, gdzie Dunaj i Drawa łączą się ze sobą, to wspaniały pomysł na jednodniowy wypad na łono natury – warto jednak zabrać ze sobą repelent na owady, bo komary potrafią kąsać! Do parku nie dojeżdża komunikacja publiczna, więc warto wsiąść w lokalny autobus jadący do ''Bilje'', skąd spacerem można pokonać 2-3 km.

{{użyteczny}}
{{Jest w|Slawonia}}
{{geo|45.557531|18.679589}}
[[Kategoria:Chorwacja]]</text>
      <sha1>lv9kxn4vad2680abvgtj01go3u6qdt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Województwo zachodniopomorskie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2009</id>
    <revision>
      <id>158798</id>
      <parentid>157888</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T13:05:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pros-horeca</username>
        <id>17509</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>158798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9587" sha1="6bmrg20dv8rz6huddfs9jrn4gmlhyzb" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |grafika          = 
 |herb=POL województwo zachodniopomorskie COA.svg
 |flaga            = POL województwo zachodniopomorskie flag.svg
 |mapa             = West Pomeranian in Poland (+rivers).svg
 |stolica          = [[Szczecin]]
 |powierzchnia     =22 892,5 
 |ludność          =1 701 030 (2018) 
 |Język urzędowy=polski
 |Napięcie elektryczne=230 V / 50 Hz}}
'''Województwo zachodniopomorskie''' – położone jest w północno-zachodniej części [[Polska|Polski]] nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z [[Niemcy|Niemcami]] oraz trzema innymi województwami: [[województwo pomorskie|pomorskim]], [[Województwo lubuskie|lubuskim]] i [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskim]]. Powierzchnia województwa zachodniopomorskiego to 22 892 km², a liczba mieszkańców ok. 1,71 mln. Dzieli się na 18 powiatów i 3 miasta na prawach powiatu.

Stolicą województwa jest [[Szczecin]].

== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Województwo zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 1 stycznia 2014, powierzchnia województwa wynosi 22 892,48 km². Obszar ten obejmuje morskie wody wewnętrzne polskiej części Zalewu Szczecińskiego oraz akweny wokół cieśnin: Dziwny i Świny, które są częściami Morza Bałtyckiego. Północną granicę województwa stanowi wyznaczona linia brzegowa nad Zatoką Pomorską i dalszą częścią Bałtyku – długość tej granicy wynosi 185 km.

Większą część województwa obejmuje historyczne Pomorze Zachodnie. Południowe części należały dawniej do Wielkopolski i Nowej Marchii, dawniej ziemi lubuskiej. Tereny województwa należały następnie do prowincji Pomorze. W 1946 roku na większości obecnego obszaru znajdowało się województwo szczecińskie, które w 1950 roku podzielono na mniejsze woj. szczecińskie i woj. koszalińskie.

=== Flora i fauna ===

==== Roślinność ====
Flora województwa zaczęła odradzać się po ustąpieniu lądolodu skandynawskiego w postaci bezdrzewnej tundry z krzewami. Wraz z końcem plejstocenu ocieplił się klimat, tworząc warunki do rozwoju drzew, przede wszystkim brzozy omszonej, oraz roślinności stepowej. Holocen rozpoczął się okresem preborealnym, w którym pojawiły się zwarte lasy sosnowo-brzozowe, stopniowo uzupełniane przez wiąz, olszę i jesion. W ciepłym i wilgotnym okresie borealnym skład gatunkowy lasów uzupełniła leszczyna. Z czasem pojawiły się lipy i dęby. Intensywny rozwój dąbrów, a także olsów i łęgów, przypadł na okres atlantycki. W suchszym okresie subborealnym rozprzestrzenił się buk, jednocześnie spadł udział wiązu i lipy. Na współczesny charakter krajobrazów leśnych pojezierza znaczący wpływ miało ochłodzenie i zwilgotnienie klimatu w okresie subatlantyckim oraz intensywny rozwój osadnictwa, a z nim postępujące na dużą skalę wylesianie. To także rezultat migracji gatunków i ich przystosowywania się do zmiennych warunków klimatycznych. Część występujących na Pojezierzu Zachodniopomorskim gatunków roślin pochodzi jeszcze z okresu lodowcowego – są to relikty glacjalne. Najdogodniejsze warunki do rozwoju tych roślin stwarzają obszary torfowiskowe, w tym mszary i bory bagienne, gdzie przetrwały m.in. widłoząb Bergera, turzyca torfowa, turzyca strunowa, wełnianeczka alpejska, chamedafne północna, bażyna czarna, żurawina drobnoowocowa, zbiorowiska mszysto-turzycowe kwaśnych torfowisk niskich m.in. z gwiazdnicą grubolistną, wielosiłem błękitnym, brzozą niską oraz jeziorka torfowe, gdzie zachowały się grążel drobny i jeżogłówka pokrewna.

==== Świat zwierzęcy ====
Fauna Pojezierza Zachodniopomorskiego ma charakter napływowy, związany z migracją i osiedlaniem się gatunków w okresie po ustąpieniu lądolodu. Są to głównie przedstawiciele typowi dla Niziny Środkowoeuropejskiej, uzupełnieni o gatunki zachodnioeuropejskie, atlantyckie oraz wschodnioeuropejskie, występują także nieliczne gatunki charakterystyczne dla Europy południowej i północnej. Region, w którym położone jest pojezierze, podobnie jak większość nizinnej części Polski, w zoogeografii określany jest przejściowym. Potwierdzeniem przejściowości makroregionu są m.in. obserwacje słowika rdzawego docierającego do Polski z zachodu i słowika szarego przylatującego ze wschodu. Dodatkowo świat zwierzęcy uzupełniają gatunki obce, których rozprzestrzenianie się ma różne skutki. Niekorzystnie ocenia się obecność m.in. raka pręgowatego, którego ekspansja jest głównym powodem zanikania w wodach Polski północnej raka szlachetnego. Co ciekawe w województwie zachodniopomorskim można spotkać wymarłego dropia stepowego, którego osobniki cyklicznie przybywają tu na łowy.

=== Klimat ===
Klimat województwa charakteryzuje się dużą różnorodnością i zmiennością. Wynika to ze ścierania się na tym obszarze klimatu morskiego z klimatem lądowym oraz z wpływu czynników lokalnych na ukształtowanie się zjawisk pogodowych. Północna i zachodnia część województwa ma typowe cechy klimatu morskiego. W miarę oddalania się od morza i w kierunku wschodnim zaznaczają się stopniowo cechy klimatu kontynentalnego. Charakterystyczną cechą klimatu jest wzrost opadów w rejonach najwyższych wzniesień Pojezierza. Średnia roczna suma opadów kształtuje się na poziomie 650–800 mm. W obrębie poszczególnych obszarów występuje duża zmienność klimatu (mikroklimat), uwarunkowana cechami środowiska jak położenie (w pobliżu morza, jeziora, dużych rzek), ukształtowanie terenu, pokrycie obszaru (lasy, łąki, zabudowa), rzeźba terenu (pradoliny, wzniesienia).

=== Historia ===

== Dojazd ==
Województwo zachodniopomorskie od północy graniczy z Morzem Bałtyckim, a od zachodu z Niemcami. Daje to dodatkowe możliwości spędzenia czasu nad wodą, albo na wycieczce za granicą. Tutaj przecinają się najważniejsze szlaki komunikacyjne kontynentu. Ponadto położenie województwa idealnie wpływa na rozwój transportu promowego (promy wypływają ze Świnoujścia, Kołobrzegu i Łeby).

W województwie zachodniopomorskim znajduje się 1 lotnisko pasażerskie. Port Lotniczy Szczecin-Goleniów (kod IATA: SZZ) położony jest 46 km na północny wschód od centrum Szczecina, w pobliżu drogi ekspresowej S6. Można stąd dolecieć do Warszawy, Krakowa, Londynu, Liverpoolu, Dublina, Sztokholmu, Kopenhagi, Oslo, Bergen i Aten. Lotnisko ma dogodne połączenia kolejowe do Szczecina (m.in. Szczecin Główny i Szczecin Dąbie), Goleniowa, Gryfic i Kołobrzegu. 

Publiczny transport kolejowy w województwie obsługuje firma POLREGIO, Przewozy Regionalne i kilka mniejszych przewoźników. Komunikacja kolejowa tak jak drogowa jest dobrze zorganizowana, poza regionami słabo zaludnionymi.

== Powiaty ==
[[Plik:ZP Powiaty.png|thumb|upright=2.2|Powiaty w województwie zachodniopomorskim]]
Na terenie województwa zachodniopomorskiego są następujące powiaty:

=== Miasta na prawach powiatu ===
* 1 – '''[[Koszalin]]'''
* 2 – '''[[Szczecin]]'''
* 3 – '''[[Świnoujście]]'''

=== Powiaty ===
* 4 – '''[[w:powiat białogardzki|powiat białogardzki]]'''
* 5 – '''[[w:powiat choszczeński|powiat choszczeński]]'''
* 6 – '''[[powiat drawski]]'''
* 7 – '''[[powiat goleniowski]]'''
* 8 – '''[[powiat gryficki]]'''
* 9 – '''[[powiat gryfiński]]'''
* 10 – '''[[powiat kamieński]]'''
* 11 – '''[[w:powiat kołobrzeski|powiat kołobrzeski]]'''
* 12 – '''[[powiat koszaliński]]'''
* 13 – '''[[powiat łobeski]]'''
* 14 – '''[[powiat myśliborski]]'''
* 15 – '''[[powiat policki]]'''
* 16 – '''[[powiat pyrzycki]]'''
* 17 – '''[[powiat sławieński]]'''
* 18 – '''[[powiat stargardzki]]'''
* 19 – '''[[powiat szczecinecki]]'''
* 20 – '''[[powiat świdwiński]]'''
* 21 – '''[[powiat wałecki]]'''

== Ciekawe miejsca ==

== Transport ==
W województwie zachodniopomorskim funkcjonuje duża liczba przewoźników umożliwiających dotarcie w niemal każdy jego region. Ze względu na infrastrukturę województwa zachodniopomorskiego głównym środkiem transportu jest transport drogowy.

== Gastronomia ==

== Warto zobaczyć ==
* miasta: [[Szczecin]], [[Koszalin]], [[Stargard]], [[Świnoujście]], [[Kołobrzeg]], [[Szczecinek]], [[Police]], [[Tychowo]], [[Wałcz]], [[Goleniów]], [[Gryfice]], [[Świdwin]], [[Pyrzyce]], [[Myślibórz]], [[Nowogard]], [[Kamień Pomorski]], [[Wolin]], [[Trzebiatów]], [[Darłowo]], [[w:Cedynia|Cedynia]], [[Czaplinek]], [[Czersk]], [[Chojna]], [[Lipiany]], [[Połczyn-Zdrój]], [[Chociwel]], [[Jarosławiec]], [[Maszewo]], [[Drawsko Pomorskie]], [[Nowe Warpno]], [[Sławno]], [[Złocieniec]], [[Wolin (miasto)|Wolin]], [[Międzywodzie]], [[Mrzeżyno]], [[Łobez]], [[Resko]], Trzcińsko Zdrój, Stepnica, Miedzyzdroje
* wsie: [[Brzesko]], [[Trzebież]], , [[Widuchowa]], [[Banie]] [[Kołbacz]], [[Nowogródek Pomorski]], [[Radowo Małe]].
* [[Drawieński Park Narodowy]] – rzeka Drawa, która oprócz walorów przyrodniczych stanowi jedno z największych wyzwań dla kajakarzy wśród polskich rzek nizinnych
* [[Drawski Park Krajobrazowy]] – położony jest we wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Obejmuje malowniczy obszar rzeki Drawy oraz liczne jeziora
* [[Woliński Park Narodowy]]
* [[Zalew Szczeciński]] w [[Nowe Warpno|Nowym Warpnie]], [[Trzebież]]y i [[Czarnocin]]ie

{{Atrybucja|Województwo_zachodniopomorskie}}
{{Jest w|Polska}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie| ]]</text>
      <sha1>6bmrg20dv8rz6huddfs9jrn4gmlhyzb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158799</id>
      <parentid>158798</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T13:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pros-horeca</username>
        <id>17509</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>158799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9605" sha1="bfhm9h153m3s4s9vg8vcgxurtdldtw5" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |grafika          = 
 |herb=POL województwo zachodniopomorskie COA.svg
 |flaga            = POL województwo zachodniopomorskie flag.svg
 |mapa             = West Pomeranian in Poland (+rivers).svg
 |stolica          = [[Szczecin]]
 |powierzchnia     =22 892,5 
 |ludność          =1 701 030 (2018) 
 |Język urzędowy=polski
 |Napięcie elektryczne=230 V / 50 Hz}}
'''Województwo zachodniopomorskie''' – położone jest w północno-zachodniej części [[Polska|Polski]] nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z [[Niemcy|Niemcami]] oraz trzema innymi województwami: [[województwo pomorskie|pomorskim]], [[Województwo lubuskie|lubuskim]] i [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskim]]. Powierzchnia województwa zachodniopomorskiego to 22 892 km², a liczba mieszkańców ok. 1,71 mln. Dzieli się na 18 powiatów i 3 miasta na prawach powiatu.

Stolicą województwa jest [[Szczecin]].

== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Województwo zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim. Według danych z 1 stycznia 2014, powierzchnia województwa wynosi 22 892,48 km². Obszar ten obejmuje morskie wody wewnętrzne polskiej części Zalewu Szczecińskiego oraz akweny wokół cieśnin: Dziwny i Świny, które są częściami Morza Bałtyckiego. Północną granicę województwa stanowi wyznaczona linia brzegowa nad Zatoką Pomorską i dalszą częścią Bałtyku – długość tej granicy wynosi 185 km.

Większą część województwa obejmuje historyczne Pomorze Zachodnie. Południowe części należały dawniej do Wielkopolski i Nowej Marchii, dawniej ziemi lubuskiej. Tereny województwa należały następnie do prowincji Pomorze. W 1946 roku na większości obecnego obszaru znajdowało się województwo szczecińskie, które w 1950 roku podzielono na mniejsze woj. szczecińskie i woj. koszalińskie.

=== Flora i fauna ===

==== Roślinność ====
Flora województwa zaczęła odradzać się po ustąpieniu lądolodu skandynawskiego w postaci bezdrzewnej tundry z krzewami. Wraz z końcem plejstocenu ocieplił się klimat, tworząc warunki do rozwoju drzew, przede wszystkim brzozy omszonej, oraz roślinności stepowej. Holocen rozpoczął się okresem preborealnym, w którym pojawiły się zwarte lasy sosnowo-brzozowe, stopniowo uzupełniane przez wiąz, olszę i jesion. W ciepłym i wilgotnym okresie borealnym skład gatunkowy lasów uzupełniła leszczyna. Z czasem pojawiły się lipy i dęby. Intensywny rozwój dąbrów, a także olsów i łęgów, przypadł na okres atlantycki. W suchszym okresie subborealnym rozprzestrzenił się buk, jednocześnie spadł udział wiązu i lipy. Na współczesny charakter krajobrazów leśnych pojezierza znaczący wpływ miało ochłodzenie i zwilgotnienie klimatu w okresie subatlantyckim oraz intensywny rozwój osadnictwa, a z nim postępujące na dużą skalę wylesianie. To także rezultat migracji gatunków i ich przystosowywania się do zmiennych warunków klimatycznych. Część występujących na Pojezierzu Zachodniopomorskim gatunków roślin pochodzi jeszcze z okresu lodowcowego – są to relikty glacjalne. Najdogodniejsze warunki do rozwoju tych roślin stwarzają obszary torfowiskowe, w tym mszary i bory bagienne, gdzie przetrwały m.in. widłoząb Bergera, turzyca torfowa, turzyca strunowa, wełnianeczka alpejska, chamedafne północna, bażyna czarna, żurawina drobnoowocowa, zbiorowiska mszysto-turzycowe kwaśnych torfowisk niskich m.in. z gwiazdnicą grubolistną, wielosiłem błękitnym, brzozą niską oraz jeziorka torfowe, gdzie zachowały się grążel drobny i jeżogłówka pokrewna.

==== Świat zwierzęcy ====
Fauna Pojezierza Zachodniopomorskiego ma charakter napływowy, związany z migracją i osiedlaniem się gatunków w okresie po ustąpieniu lądolodu. Są to głównie przedstawiciele typowi dla Niziny Środkowoeuropejskiej, uzupełnieni o gatunki zachodnioeuropejskie, atlantyckie oraz wschodnioeuropejskie, występują także nieliczne gatunki charakterystyczne dla Europy południowej i północnej. Region, w którym położone jest pojezierze, podobnie jak większość nizinnej części Polski, w zoogeografii określany jest przejściowym. Potwierdzeniem przejściowości makroregionu są m.in. obserwacje słowika rdzawego docierającego do Polski z zachodu i słowika szarego przylatującego ze wschodu. Dodatkowo świat zwierzęcy uzupełniają gatunki obce, których rozprzestrzenianie się ma różne skutki. Niekorzystnie ocenia się obecność m.in. raka pręgowatego, którego ekspansja jest głównym powodem zanikania w wodach Polski północnej raka szlachetnego. Co ciekawe w województwie zachodniopomorskim można spotkać wymarłego dropia stepowego, którego osobniki cyklicznie przybywają tu na łowy.

=== Klimat ===
Klimat województwa charakteryzuje się dużą różnorodnością i zmiennością. Wynika to ze ścierania się na tym obszarze klimatu morskiego z klimatem lądowym oraz z wpływu czynników lokalnych na ukształtowanie się zjawisk pogodowych. Północna i zachodnia część województwa ma typowe cechy klimatu morskiego. W miarę oddalania się od morza i w kierunku wschodnim zaznaczają się stopniowo cechy klimatu kontynentalnego. Charakterystyczną cechą klimatu jest wzrost opadów w rejonach najwyższych wzniesień Pojezierza. Średnia roczna suma opadów kształtuje się na poziomie 650–800 mm. W obrębie poszczególnych obszarów występuje duża zmienność klimatu (mikroklimat), uwarunkowana cechami środowiska jak położenie (w pobliżu morza, jeziora, dużych rzek), ukształtowanie terenu, pokrycie obszaru (lasy, łąki, zabudowa), rzeźba terenu (pradoliny, wzniesienia).

=== Historia ===

== Dojazd ==
Województwo zachodniopomorskie od północy graniczy z Morzem Bałtyckim, a od zachodu z Niemcami. Daje to dodatkowe możliwości spędzenia czasu nad wodą, albo na wycieczce za granicą. Tutaj przecinają się najważniejsze szlaki komunikacyjne kontynentu. Ponadto położenie województwa idealnie wpływa na rozwój transportu promowego (promy wypływają ze Świnoujścia, Kołobrzegu i Łeby).

W województwie zachodniopomorskim znajduje się 1 lotnisko pasażerskie. Port Lotniczy Szczecin-Goleniów (kod IATA: SZZ) położony jest 46 km na północny wschód od centrum Szczecina, w pobliżu drogi ekspresowej S6. Można stąd dolecieć do Warszawy, Krakowa, Londynu, Liverpoolu, Dublina, Sztokholmu, Kopenhagi, Oslo, Bergen i Aten. Lotnisko ma dogodne połączenia kolejowe do Szczecina (m.in. Szczecin Główny i Szczecin Dąbie), Goleniowa, Gryfic i Kołobrzegu. 

Publiczny transport kolejowy w województwie obsługuje firma POLREGIO, Przewozy Regionalne i kilka mniejszych przewoźników. Komunikacja kolejowa tak jak drogowa jest dobrze zorganizowana, poza regionami słabo zaludnionymi.

== Powiaty ==
[[Plik:ZP Powiaty.png|thumb|upright=2.2|Powiaty w województwie zachodniopomorskim]]
Na terenie województwa zachodniopomorskiego są następujące powiaty:

=== Miasta na prawach powiatu ===
* 1 – '''[[Koszalin]]'''
* 2 – '''[[Szczecin]]'''
* 3 – '''[[Świnoujście]]'''

=== Powiaty ===
* 4 – '''[[w:powiat białogardzki|powiat białogardzki]]'''
* 5 – '''[[w:powiat choszczeński|powiat choszczeński]]'''
* 6 – '''[[powiat drawski]]'''
* 7 – '''[[powiat goleniowski]]'''
* 8 – '''[[powiat gryficki]]'''
* 9 – '''[[powiat gryfiński]]'''
* 10 – '''[[powiat kamieński]]'''
* 11 – '''[[w:powiat kołobrzeski|powiat kołobrzeski]]'''
* 12 – '''[[powiat koszaliński]]'''
* 13 – '''[[powiat łobeski]]'''
* 14 – '''[[powiat myśliborski]]'''
* 15 – '''[[powiat policki]]'''
* 16 – '''[[powiat pyrzycki]]'''
* 17 – '''[[powiat sławieński]]'''
* 18 – '''[[powiat stargardzki]]'''
* 19 – '''[[powiat szczecinecki]]'''
* 20 – '''[[powiat świdwiński]]'''
* 21 – '''[[powiat wałecki]]'''

== Ciekawe miejsca ==

== Transport ==
W województwie zachodniopomorskim funkcjonuje duża liczba przewoźników umożliwiających dotarcie w niemal każdy jego region. Ze względu na infrastrukturę województwa zachodniopomorskiego głównym środkiem transportu jest transport drogowy.

== Gastronomia ==

== Warto zobaczyć ==
* miasta: [[Szczecin]], [[Koszalin]], [[Stargard]], [[Świnoujście]], [[Kołobrzeg]], [[Szczecinek]], [[Police]], [[Tychowo]], [[Wałcz]], [[Goleniów]], [[Gryfice]], [[Świdwin]], [[Pyrzyce]], [[Myślibórz]], [[Nowogard]], [[Kamień Pomorski]], [[Wolin]], [[Trzebiatów]], [[Darłowo]], [[w:Cedynia|Cedynia]], [[Czaplinek]], [[Czersk]], [[Chojna]], [[Lipiany]], [[Połczyn-Zdrój]], [[Chociwel]], [[Jarosławiec]], [[Maszewo]], [[Drawsko Pomorskie]], [[Nowe Warpno]], [[Sławno]], [[Złocieniec]], [[Wolin (miasto)|Wolin]], [[Międzywodzie]], [[Mrzeżyno]], [[Łobez]], [[Resko]], Trzcińsko Zdrój, Stepnica, [[Międzyzdroje|Miedzyzdroje]]
* wsie: [[Brzesko]], [[Trzebież]], , [[Widuchowa]], [[Banie]] [[Kołbacz]], [[Nowogródek Pomorski]], [[Radowo Małe]].
* [[Drawieński Park Narodowy]] – rzeka Drawa, która oprócz walorów przyrodniczych stanowi jedno z największych wyzwań dla kajakarzy wśród polskich rzek nizinnych
* [[Drawski Park Krajobrazowy]] – położony jest we wschodniej części województwa zachodniopomorskiego. Obejmuje malowniczy obszar rzeki Drawy oraz liczne jeziora
* [[Woliński Park Narodowy]]
* [[Zalew Szczeciński]] w [[Nowe Warpno|Nowym Warpnie]], [[Trzebież]]y i [[Czarnocin]]ie

{{Atrybucja|Województwo_zachodniopomorskie}}
{{Jest w|Polska}}
[[Kategoria:Województwo zachodniopomorskie| ]]</text>
      <sha1>bfhm9h153m3s4s9vg8vcgxurtdldtw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Województwo pomorskie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2019</id>
    <revision>
      <id>158801</id>
      <parentid>158783</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T15:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50217-30</username>
        <id>17703</id>
      </contributor>
      <comment>Podział administracyjny</comment>
      <origin>158801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10485" sha1="j0jvv7mnbpxdw4hffi5sue385108151" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |grafika                         = Gdańsk, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Pomorski Urząd Wojewódzki - fotopolska.eu (227088).jpg
 |herb                            = POL województwo pomorskie COA.svg
 |flaga                           = POL województwo pomorskie flag.svg
 |mapa                            = Pomeranian in Poland (+rivers).svg
 |stolica                         = [[Gdańsk]]
 |ludność                         = 2 333 523
 |powierzchnia                    = 18 310,34 km²
 |strefa czasowa                  = 
}}
[[Plik:Pomeranian Voivodeship administrative map.svg|mały|upright=2.2]]
[[Plik:Gdańsk Główne Miasto, Ulica Mariacka - panoramio.jpg|mały|Ulica Mariacka w Gdańsku]]
[[Plik:Zamek krzyżacki - Malbork.jpg|mały|Zamek Krzyżacki w Malborku]]
'''Województwo pomorskie''' – województwo położone w północnej Polsce z siedzibą w [[Gdańsk]]u.

== Charakterystyka ==
=== Historia ===
Województwo pomorskie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

* gdańskiego (''w całości'')
* słupskiego (''oprócz gmin powiatu sławieńskiego'')
* elbląskiego (''tylko gminy powiatów nowodworskiego, malborskiego, kwidzyńskiego i obecnego sztumskiego'')
* bydgoskiego (''tylko 3 z 4 gmin powiatu chojnickiego'')

W wyniku protestów Bydgoszczy nie udało się utworzyć wielkiego regionu pomorskiego obejmującego również Bydgoszcz, Toruń, Włocławek i Grudziądz (obecnie będących częścią województwa kujawsko-pomorskiego).

=== Geografia ===
Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 18 310,34 km².

Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. pomorskim lasy obejmowały powierzchnię 664,4 tys. ha, co stanowiło 36,3% jego powierzchni. 9,8 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych.

Większość obszaru województwa znajduje się na terenie Pomorza Gdańskiego. Poza tym jego północno-zachodnia część zaliczana jest do Pomorza Zachodniego, natomiast część wschodnia do Prus.

Województwo jest położone w północnej Polsce i graniczy z:

* [[Rosja|Rosją]] (z [[Obwód królewiecki|obwodem królewieckim]]) – granica państwowa przecina Mierzeję Wiślaną na długości 0,8 km

oraz z województwami:

* [[Województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskim]] na długości 238,8 km na południu,
* [[Województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskim]] na długości 191,4 km na wschodzie,
* [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskim]] na długości 61,7 km na południowym zachodzie,
* [[Województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskim]] na długości 182,2 km na zachodzie.

== Dojazd ==
=== Pociągiem ===

=== Samochodem ===
==== Autostrady ====
* A1

==== Drogi ekspresowe ====
* S6, S7

==== Drogi krajowe ====
* 5, 6, 7, 20, 21, 22, 90, 91

=== Autobusem ===

=== Samolotem ===
Port lotniczy znajduje się w [[Gdańsk]]u.

=== Statkiem ===

== Podział administracyjny ==

=== Miasta i Powiaty ===
W województwie pomorskim jest 16 powiatów ziemskich i 4 miasta na prawach powiatu, łącznie wszystkich miast jest 43.

Największym miastem oraz stolicą województwa jest [[Gdańsk]].

Poza Gdańskiem, miastami na prawach powiatu są także: [[Gdynia]], [[Słupsk]] i [[Sopot]].

'''Lista powiatów oraz miast w województwie pomorskim:'''

* powiaty są podane w kolejności alfabetycznej,
* liczba ludności według danych z 31 grudnia 2025r.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!&lt;big&gt;Nr&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Powiat&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Siedziba powiatu&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Inne miasta&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Liczba ludności&lt;/big&gt;
|-
|1.
|'''[[Powiat bytowski|''bytowski'']]'''
|'''[[Bytów]]'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;


|75 760
|-
|2.
|'''[[Powiat chojnicki|''chojnicki'']]'''
|'''[[Chojnice]]'''
|[[Brusy]],
[[Czersk]]
|95 225
|-
|3.
|'''[[Powiat człuchowski|''człuchowski'']]'''
|'''[[Człuchów]]'''
|Czarne,
Debrzno
|52 358
|-
|4.
|'''''[[Gdańsk]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|489 328
|-
|5.
|'''[[Powiat gdański|''gdański'']]'''
|'''[[Pruszcz Gdański]]'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|135 241
|-
|6.
|'''''[[Gdynia]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|238 712
|-
|7.
|'''[[Powiat kartuski|''kartuski'']]'''
|'''[[Kartuzy]]'''
|[[Żukowo]]
|156 845
|-
|8.
|'''[[Powiat kościerski|''kościerski'']]'''
|'''[[Kościerzyna]]'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|72 030
|-
|9.
|'''[[Powiat kwidzyński|''kwidzyński'']]'''
|'''[[Kwidzyn]]'''
|[[Prabuty]]
|79 101
|-
|10.
|'''[[Powiat lęborski|''lęborski'']]'''
|'''[[Lębork]]'''
|[[Łeba]]
|63 178
|-
|11.
|'''[[Powiat malborski|''malborski'']]'''
|'''[[Malbork]]'''
|[[Nowy Staw]]
|59 955
|-
|12.
|'''[[Powiat nowodworski (województwo pomorskie)|''nowodworski'']]'''
|'''[[Nowy Dwór Gdański]]'''
|[[Krynica Morska]]
|33 072
|-
|13.
|'''[[Powiat pucki|''pucki'']]'''
|'''[[Puck]]'''
|[[Hel]],
[[Jastarnia]],
[[Władysławowo]]
|92 854
|-
|14.
|'''''[[Słupsk]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|84 217
|-
|15.
|'''[[Powiat słupski|''słupski'']]'''
|'''[[Słupsk]]'''
|Kępice,
Kobylnica,
[[Ustka]]
|95 395
|-
|16.
|'''''[[Sopot]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|31 205
|-
|17.
|'''[[Powiat starogardzki|''starogardzki'']]'''
|'''[[Starogard Gdański]]'''
|[[Czarna Woda]],
[[Skarszewy]],
[[Skórcz]]
|124 329
|-
|18.
|'''''sztumski'''''
|'''[[Sztum]]'''
|Dzierzgoń
|37 358
|-
|19.
|'''[[Powiat tczewski|''tczewski'']]'''
|'''[[Tczew]]'''
|[[Gniew]],
[[Pelplin]]
|109 936
|-
|20.
|'''[[Powiat wejherowski|''wejherowski'']]'''
|'''[[Wejherowo]]'''
|[[Reda]],
Rumia
|232 280
|}
[[Plik:Starogard Ratusz 2.JPG|mały|Ratusz w Starogardzie Gdańskim]]
[[Plik:View of Hel.jpg|mały|Widok na Hel]]
[[Plik:Zamek Bytow.jpg|mały|Zamek w Bytowie]]

== Warto zobaczyć ==
* [[Gdańsk]] – z [[Sopot]]em, znanym kurortem i [[Gdynia|Gdynią]] – miastem portowym powstałym dopiero w XX wieku. stanowi organizm miejski nazywany Trójmiastem; przez kilka wieków Gdańsk był najbogatszym i największym polskim miastem, tu powstała Solidarność, zachowała się w nim wyjątkowa w skali kraju ilość zabytkowej architektury;
* [[Słowiński Park Narodowy]] – wydmy wdzierające się w głąb lasu lub jak kto woli, pustynia między morzem a lądem i wielkim jeziorem;
* [[Malbork]] – stolica dawnego Państwa Krzyżackiego, zamek jest arcydziełem obronnej architektury gotyckiej, największym zbudowanym z cegły na świecie;
* [[Bory Tucholskie]] – olbrzymi obszar leśny przecinają wyjątkowo czyste i piękne rzeki – Wda i Brda, którymi spływy można zaliczyć do najpiękniejszych nizinnych szlaków kajakowych;
* [[Poddąbie]] – miejscowość nad morzem Bałtyckim, w której warto się poopalać na plaży i popływać w Bałtyku;
* [[Bychowo (województwo pomorskie)|Bychowo]] – kaszubska wieś, której atrakcją jest odbudowany niemal od podstaw dworek (pierwotnie z XIX w.) i park podworski z ciekawymi drzewami. Atrakcją dla dzieci jest mini zoo. Kilka kilometrów na wschód znajduje się Jezioro Żarnowieckie, na zachód – Jezioro Choczewskie. Tuż obok [[Gniewino]], które stało się sławne przy okazji Euro 2012 i goszczenia piłkarskiej reprezentacji Hiszpanii. Tuż za wsią jest wieża widokowa „Kaszubskie Oko”;
* W kaszubskiej wsi [[Nadole (województwo pomorskie)|Nadole]] odbywa się jedyna w Polsce pielgrzymka łodzi przez jezioro – Jezioro Żarnowieckie. Jest też (przy głównej drodze biegnącej przez wieś) niewielki, ale uroczy skansen. Przy okazji odpustu organizowane są atrakcje, np. pieczenie chleba w piecu sprzed 100 lat. Do zwiedzenia Zagroda Gburska i Rybacka;

* [[Starogard Gdański]] oraz [[Owidz]] – stolicę Kociewia z grodziskiem. Starogard Gdański liczy 48 000 mieszkańców, jednak warto zobaczyć tam gotycką farę, neorenesansowy ratusz oraz Muzeum Ziemi Kociewskiej. W Owidzu – wsi znajdującej się obok Starogardu jest grodzisko oraz Muzeum Mitologii Słowiańskiej, gdzie zwiedza się je w okularach 3D;
* [[Stegna]] – jedna z nadmorskich miejscowości. Odwiedza ją wiele turystów;
* [[Swołowo]] – jedna z najciekawszych historycznie wsi na [[Pomorze|Pomorzu]], uznana za Europejską Wieś Dziedzictwa Kulturowego i stolicę „[[w:Kraina w Kratę|Krainy w Kratę]]”. Znajdują się tu zachowane obiekty [[w:Ściana szkieletowa|budownictwa szkieletowego]] (ryglowego) z początków XIX w., typowe dla bogatych pomorskich zagród chłopskich, stojące często w głębi za dziedzińcem. Większość domów mieszkalnych, ale i stajni, obór, stodół zbudowana jest przy użyciu metody szachulcowej;
* [[Bytów]] – miasto w powiecie bytowskim, liczące 17 000 mieszkańców. Zobaczyć warto kościół śś. Katarzyny i Jana Chrzciciela oraz zamek krzyżacki.

[[Plik:UG (WNS) (20160917 153001) (ubt).jpg|mały|Uniwersytet Gdański]]

== Nauka ==
[[Plik:2010.10.02 PELPLIN (15).jpg|mały|Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie]]

Szkolnictwo wyższe:

* Politechnika Gdańska
* Uniwersytet Gdański
* Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni
* Akademia Morska w Gdyni
* Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku
* Akademia Pomorska w Słupsku
* Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
* Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku
* Ateneum – Szkoła Wyższa
* Gdańska Szkoła Wyższa
* Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna
* Gdański Uniwersytet Medyczny
* Gdańskie Seminarium Duchowne
* Kaszubsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Wejherowie
* Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych (wydziały zamiejscowe w Gdańsku)
* Pomorska Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Gdyni
* Pomorska Wyższa Szkoła Polityki Społecznej i Gospodarczej w Starogardzie Gdańskim
* Powiślańska Szkoła Wyższa w Kwidzynie
* Szkoła Wyższa Prawa i Dyplomacji w Gdyni
* Wyższa Hanzeatycka Szkoła Zarządzania w Słupsku
* Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni
* Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku
* Wyższa Szkoła Finansów i Administracji w Sopocie
* Wyższa Szkoła Finansów i Rachunkowości w Sopocie
* Wyższa Szkoła Komunikacji Społecznej w Gdyni w Gdyni
* Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Gdańsku
* Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku
* Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Sopocie
* Wyższa Szkoła Zarządzania w Gdańsku
* Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie

{{Atrybucja|Województwo_pomorskie}}
{{Jest w|Polska}}
{{Geo| 53.96722|18.5325}}

[[Kategoria:Województwo pomorskie| ]]</text>
      <sha1>j0jvv7mnbpxdw4hffi5sue385108151</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158802</id>
      <parentid>158801</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T21:00:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-50217-30</username>
        <id>17703</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pociągiem */</comment>
      <origin>158802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14454" sha1="qgu30wm3lkcj2ai20fdca15vyx0i4rq" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Jednostka administracyjna infobox
 |grafika                         = Gdańsk, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Pomorski Urząd Wojewódzki - fotopolska.eu (227088).jpg
 |herb                            = POL województwo pomorskie COA.svg
 |flaga                           = POL województwo pomorskie flag.svg
 |mapa                            = Pomeranian in Poland (+rivers).svg
 |stolica                         = [[Gdańsk]]
 |ludność                         = 2 333 523
 |powierzchnia                    = 18 310,34 km²
 |strefa czasowa                  = 
}}
[[Plik:Pomeranian Voivodeship administrative map.svg|mały|upright=2.2]]
[[Plik:Gdańsk Główne Miasto, Ulica Mariacka - panoramio.jpg|mały|Ulica Mariacka w Gdańsku]]
[[Plik:Zamek krzyżacki - Malbork.jpg|mały|Zamek Krzyżacki w Malborku]]
'''Województwo pomorskie''' – województwo położone w północnej Polsce z siedzibą w [[Gdańsk]]u.

== Charakterystyka ==
=== Historia ===
Województwo pomorskie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

* gdańskiego (''w całości'')
* słupskiego (''oprócz gmin powiatu sławieńskiego'')
* elbląskiego (''tylko gminy powiatów nowodworskiego, malborskiego, kwidzyńskiego i obecnego sztumskiego'')
* bydgoskiego (''tylko 3 z 4 gmin powiatu chojnickiego'')

W wyniku protestów Bydgoszczy nie udało się utworzyć wielkiego regionu pomorskiego obejmującego również Bydgoszcz, Toruń, Włocławek i Grudziądz (obecnie będących częścią województwa kujawsko-pomorskiego).

=== Geografia ===
Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 18 310,34 km².

Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. pomorskim lasy obejmowały powierzchnię 664,4 tys. ha, co stanowiło 36,3% jego powierzchni. 9,8 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych.

Większość obszaru województwa znajduje się na terenie Pomorza Gdańskiego. Poza tym jego północno-zachodnia część zaliczana jest do Pomorza Zachodniego, natomiast część wschodnia do Prus.

Województwo jest położone w północnej Polsce i graniczy z:

* [[Rosja|Rosją]] (z [[Obwód królewiecki|obwodem królewieckim]]) – granica państwowa przecina Mierzeję Wiślaną na długości 0,8 km

oraz z województwami:

* [[Województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskim]] na długości 238,8 km na południu,
* [[Województwo warmińsko-mazurskie|warmińsko-mazurskim]] na długości 191,4 km na wschodzie,
* [[Województwo wielkopolskie|wielkopolskim]] na długości 61,7 km na południowym zachodzie,
* [[Województwo zachodniopomorskie|zachodniopomorskim]] na długości 182,2 km na zachodzie.

== Dojazd ==
=== Pociągiem ===
'''Najważniejszymi węzłami kolejowymi w województwie pomorskim są:'''

* '''''Malbork'''''
* '''''Tczew'''''
* '''''Chojnice'''''
* '''''Słupsk'''''
* '''''Gdynia Główna'''''
* '''''Gdańsk Główny'''''
* '''''Gdańsk Wrzeszcz'''''

Również istotnymi, ale mniejszymi węzłami kolejowymi są:

* ''Lębork''
* ''Czersk''
* ''Kościerzyna''
* ''Somonino''
* ''Reda''
* ''Kartuzy''

'''&lt;u&gt;Główną linią kolejową jest magistrala łącząca [[Warszawa|Warszawę]] z [[Trójmiasto|Trójmiastem]] (przez [[Prabuty]],[[Malbork]] i [[Tczew]]), która jest kręgosłupem kolejowym województwa pomorskiego. Po drodze można przesiąść się do pociągów w stronę innych miast.&lt;/u&gt;'''

'''Od Gdyni''' można dojechać linią kolejową do [[Słupsk|Słupska]] przez [[Wejherowo]], [[Lębork]] (w Lęborku można przesiąść się do [[Łeba|Łeby]], a w Słupsku do [[Ustka|Ustki]]), lub linią kolejową na północ na [[Hel]], przez [[Reda|Redę]], [[Puck]], [[Władysławowo]].

'''W Malborku''' można przesiąść się w stronę [[Kwidzyn|Kwidzyna]], [[Sztum|Sztumu]] i [[Grudziądz|Grudziądza]] oraz na inną linię w stronę [[Elbląg|Elbląga]].

'''W Tczewie''' można kontynuować podróż do [[Chojnice|Chojnic]] przez [[Starogard Gdański]] i [[Czersk]], lub w stronę [[Pelplin|Pelplina]] i dalej do Laskowic Pomorskich, [[Bydgoszcz|Bydgoszczy]].

Sieć pomorskiej kolei wspomaga '''Szybka Kolej Miejska w Trójmieście (SKM)''' oraz '''Pomorska Kolej Metropolitalna (PKM)'''. 

* SKM'ka swoim zasięgiem obejmuje całe [[Trójmiasto]], [[Reda|Redę]], Rumię, [[Wejherowo]], a także [[Lębork]]. Jedzie przez całą linie kolejową nr 250 (Gdańsk Śródmieście - Rumia) i dalej linią kolejową nr 202 (Rumia - Wejherowo, a czasem Lębork). Zatrzymuje się na wszystkich stacjach i przystankach. Nie wszystkie pociągi dojeżdżają do Wejherowa, niektóre z nich kończą swój kurs w granicach Trójmiasta, na przystanku Gdynia Cisowa. W godzinach szczytu SKM'ka jeździ nawet co 7,5 minuty na głównym odcinku aglomeracyjnym (granice Trójmiasta), poza szczytem oraz w weekendy takt ten jest niższy, w tygodniu zazwyczaj co 10-15 minut, a w weekendy nawet co 20-30 minut.
* PKM to nazwa linii kolejowej biegnącej przez boczne dzielnice Gdańska i Gdyni. Pociągi zaczynają swój bieg na przystanku Gdańsk Wrzeszcz (czasem z Gdańska Głównego) i dojeżdżają przez Port Lotniczy w Gdańsku do stacji głównej w Gdyni. Aktualnie większość pociągów kończy kursy na stacji Gdańsk Osowa. Rozkład jazdy jest nieregularny, przewoźnikiem obsługującym linię jest PolRegio. Po części linii PKM kursują też pociągi, które jadą dalej w stronę [[Kartuzy|Kartuz]], Somonina i [[Kościerzyna|Kościerzyny]].

W województwie pomorskim za przewozy regionalne jest odpowiedzialne [[w:Polregio|'''PolRegio''']], a za przewozy dalekobieżne (tak jak w reszcie kraju) [[w:PKP_Intercity|'''PKP InterCity''']]. Na ruchu aglomeracyjnym (SKM) jest specjalna spółka [[w:PKP_Szybka_Kolej_Miejska_w_Trójmieście|'''Szybka Kolej Miejska w Trójmieście''']]. Przez małą część województwa (okolice Chojnic i Czerska) połączenia na niektórych liniach obsługuje prywatny przewoźnik [[w:Arriva_RP|'''Arriva''']].

Dodatkowe informacje:

* Ze stacji Gdańsk Główny kursują okazjonalnie pociągi obsługiwane przez SKM do stacji Gdańsk Stadion Expo. Przystanek znajduje się koło Stadionu Polsat Plus Arena Gdańsk. Linia jest obsługiwana w przypadku dużych koncertów, meczów lub innych wydarzeń masowych na stadionie. Większość przejazdów na tym odcinku jest darmowa.

Podsumowując, do większości miast i wsi w województwie, w których są linie kolejowe, dojazd do innych części kraju nie stanowi problemu, ponieważ można łatwo przesiąść się w Trójmieście, Tczewie czy Malborku. A rozkłady jazdy na stacjach w tych miastach mają świetne połączenia dalekobieżne do innych dużych miast w Polsce.

=== Samochodem ===
==== Autostrady ====
* A1

==== Drogi ekspresowe ====
* S6, S7

==== Drogi krajowe ====
* 5, 6, 7, 20, 21, 22, 90, 91

=== Autobusem ===

=== Samolotem ===
Port lotniczy znajduje się w [[Gdańsk]]u.

=== Statkiem ===

== Podział administracyjny ==

=== Miasta i Powiaty ===
W województwie pomorskim jest 16 powiatów ziemskich i 4 miasta na prawach powiatu, łącznie wszystkich miast jest 43.

Największym miastem oraz stolicą województwa jest [[Gdańsk]].

Poza Gdańskiem, miastami na prawach powiatu są także: [[Gdynia]], [[Słupsk]] i [[Sopot]].

'''Lista powiatów oraz miast w województwie pomorskim:'''

* powiaty są podane w kolejności alfabetycznej,
* liczba ludności według danych z 31 grudnia 2025r.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!&lt;big&gt;Nr&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Powiat&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Siedziba powiatu&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Inne miasta&lt;/big&gt;
!&lt;big&gt;Liczba ludności&lt;/big&gt;
|-
|1.
|'''[[Powiat bytowski|''bytowski'']]'''
|'''[[Bytów]]'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;


|75 760
|-
|2.
|'''[[Powiat chojnicki|''chojnicki'']]'''
|'''[[Chojnice]]'''
|[[Brusy]],
[[Czersk]]
|95 225
|-
|3.
|'''[[Powiat człuchowski|''człuchowski'']]'''
|'''[[Człuchów]]'''
|Czarne,
Debrzno
|52 358
|-
|4.
|'''''[[Gdańsk]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|489 328
|-
|5.
|'''[[Powiat gdański|''gdański'']]'''
|'''[[Pruszcz Gdański]]'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|135 241
|-
|6.
|'''''[[Gdynia]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|238 712
|-
|7.
|'''[[Powiat kartuski|''kartuski'']]'''
|'''[[Kartuzy]]'''
|[[Żukowo]]
|156 845
|-
|8.
|'''[[Powiat kościerski|''kościerski'']]'''
|'''[[Kościerzyna]]'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|72 030
|-
|9.
|'''[[Powiat kwidzyński|''kwidzyński'']]'''
|'''[[Kwidzyn]]'''
|[[Prabuty]]
|79 101
|-
|10.
|'''[[Powiat lęborski|''lęborski'']]'''
|'''[[Lębork]]'''
|[[Łeba]]
|63 178
|-
|11.
|'''[[Powiat malborski|''malborski'']]'''
|'''[[Malbork]]'''
|[[Nowy Staw]]
|59 955
|-
|12.
|'''[[Powiat nowodworski (województwo pomorskie)|''nowodworski'']]'''
|'''[[Nowy Dwór Gdański]]'''
|[[Krynica Morska]]
|33 072
|-
|13.
|'''[[Powiat pucki|''pucki'']]'''
|'''[[Puck]]'''
|[[Hel]],
[[Jastarnia]],
[[Władysławowo]]
|92 854
|-
|14.
|'''''[[Słupsk]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|84 217
|-
|15.
|'''[[Powiat słupski|''słupski'']]'''
|'''[[Słupsk]]'''
|Kępice,
Kobylnica,
[[Ustka]]
|95 395
|-
|16.
|'''''[[Sopot]]'''''
|'''M.n.p.p.'''
|&lt;nowiki&gt;-&lt;/nowiki&gt;
|31 205
|-
|17.
|'''[[Powiat starogardzki|''starogardzki'']]'''
|'''[[Starogard Gdański]]'''
|[[Czarna Woda]],
[[Skarszewy]],
[[Skórcz]]
|124 329
|-
|18.
|'''''sztumski'''''
|'''[[Sztum]]'''
|Dzierzgoń
|37 358
|-
|19.
|'''[[Powiat tczewski|''tczewski'']]'''
|'''[[Tczew]]'''
|[[Gniew]],
[[Pelplin]]
|109 936
|-
|20.
|'''[[Powiat wejherowski|''wejherowski'']]'''
|'''[[Wejherowo]]'''
|[[Reda]],
Rumia
|232 280
|}
[[Plik:Starogard Ratusz 2.JPG|mały|Ratusz w Starogardzie Gdańskim]]
[[Plik:View of Hel.jpg|mały|Widok na Hel]]
[[Plik:Zamek Bytow.jpg|mały|Zamek w Bytowie]]

== Warto zobaczyć ==
* [[Gdańsk]] – z [[Sopot]]em, znanym kurortem i [[Gdynia|Gdynią]] – miastem portowym powstałym dopiero w XX wieku. stanowi organizm miejski nazywany Trójmiastem; przez kilka wieków Gdańsk był najbogatszym i największym polskim miastem, tu powstała Solidarność, zachowała się w nim wyjątkowa w skali kraju ilość zabytkowej architektury;
* [[Słowiński Park Narodowy]] – wydmy wdzierające się w głąb lasu lub jak kto woli, pustynia między morzem a lądem i wielkim jeziorem;
* [[Malbork]] – stolica dawnego Państwa Krzyżackiego, zamek jest arcydziełem obronnej architektury gotyckiej, największym zbudowanym z cegły na świecie;
* [[Bory Tucholskie]] – olbrzymi obszar leśny przecinają wyjątkowo czyste i piękne rzeki – Wda i Brda, którymi spływy można zaliczyć do najpiękniejszych nizinnych szlaków kajakowych;
* [[Poddąbie]] – miejscowość nad morzem Bałtyckim, w której warto się poopalać na plaży i popływać w Bałtyku;
* [[Bychowo (województwo pomorskie)|Bychowo]] – kaszubska wieś, której atrakcją jest odbudowany niemal od podstaw dworek (pierwotnie z XIX w.) i park podworski z ciekawymi drzewami. Atrakcją dla dzieci jest mini zoo. Kilka kilometrów na wschód znajduje się Jezioro Żarnowieckie, na zachód – Jezioro Choczewskie. Tuż obok [[Gniewino]], które stało się sławne przy okazji Euro 2012 i goszczenia piłkarskiej reprezentacji Hiszpanii. Tuż za wsią jest wieża widokowa „Kaszubskie Oko”;
* W kaszubskiej wsi [[Nadole (województwo pomorskie)|Nadole]] odbywa się jedyna w Polsce pielgrzymka łodzi przez jezioro – Jezioro Żarnowieckie. Jest też (przy głównej drodze biegnącej przez wieś) niewielki, ale uroczy skansen. Przy okazji odpustu organizowane są atrakcje, np. pieczenie chleba w piecu sprzed 100 lat. Do zwiedzenia Zagroda Gburska i Rybacka;

* [[Starogard Gdański]] oraz [[Owidz]] – stolicę Kociewia z grodziskiem. Starogard Gdański liczy 48 000 mieszkańców, jednak warto zobaczyć tam gotycką farę, neorenesansowy ratusz oraz Muzeum Ziemi Kociewskiej. W Owidzu – wsi znajdującej się obok Starogardu jest grodzisko oraz Muzeum Mitologii Słowiańskiej, gdzie zwiedza się je w okularach 3D;
* [[Stegna]] – jedna z nadmorskich miejscowości. Odwiedza ją wiele turystów;
* [[Swołowo]] – jedna z najciekawszych historycznie wsi na [[Pomorze|Pomorzu]], uznana za Europejską Wieś Dziedzictwa Kulturowego i stolicę „[[w:Kraina w Kratę|Krainy w Kratę]]”. Znajdują się tu zachowane obiekty [[w:Ściana szkieletowa|budownictwa szkieletowego]] (ryglowego) z początków XIX w., typowe dla bogatych pomorskich zagród chłopskich, stojące często w głębi za dziedzińcem. Większość domów mieszkalnych, ale i stajni, obór, stodół zbudowana jest przy użyciu metody szachulcowej;
* [[Bytów]] – miasto w powiecie bytowskim, liczące 17 000 mieszkańców. Zobaczyć warto kościół śś. Katarzyny i Jana Chrzciciela oraz zamek krzyżacki.

[[Plik:UG (WNS) (20160917 153001) (ubt).jpg|mały|Uniwersytet Gdański]]

== Nauka ==
[[Plik:2010.10.02 PELPLIN (15).jpg|mały|Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie]]

Szkolnictwo wyższe:

* Politechnika Gdańska
* Uniwersytet Gdański
* Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni
* Akademia Morska w Gdyni
* Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku
* Akademia Pomorska w Słupsku
* Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
* Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku
* Ateneum – Szkoła Wyższa
* Gdańska Szkoła Wyższa
* Gdańska Wyższa Szkoła Humanistyczna
* Gdański Uniwersytet Medyczny
* Gdańskie Seminarium Duchowne
* Kaszubsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Wejherowie
* Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych (wydziały zamiejscowe w Gdańsku)
* Pomorska Wyższa Szkoła Nauk Stosowanych w Gdyni
* Pomorska Wyższa Szkoła Polityki Społecznej i Gospodarczej w Starogardzie Gdańskim
* Powiślańska Szkoła Wyższa w Kwidzynie
* Szkoła Wyższa Prawa i Dyplomacji w Gdyni
* Wyższa Hanzeatycka Szkoła Zarządzania w Słupsku
* Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni
* Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku
* Wyższa Szkoła Finansów i Administracji w Sopocie
* Wyższa Szkoła Finansów i Rachunkowości w Sopocie
* Wyższa Szkoła Komunikacji Społecznej w Gdyni w Gdyni
* Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna w Gdańsku
* Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku
* Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego i Turystyki w Sopocie
* Wyższa Szkoła Zarządzania w Gdańsku
* Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie

{{Atrybucja|Województwo_pomorskie}}
{{Jest w|Polska}}
{{Geo| 53.96722|18.5325}}

[[Kategoria:Województwo pomorskie| ]]</text>
      <sha1>qgu30wm3lkcj2ai20fdca15vyx0i4rq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ploeszti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2039</id>
    <revision>
      <id>158805</id>
      <parentid>158797</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T08:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Samolotem */</comment>
      <origin>158805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42137" sha1="3tnneo8jed65ptware70cn3eedc6vou" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Ploeszti
 |nazwa oryginalna = Ploiești
 |widok            = Ploiești montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
 |mapa             = Ploiesti in Romania.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
 |region           = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
 |powierzchnia     = 58,26
 |wysokość         = 165
 |ludność          = 180 500
 |prefiks          = +40 (0)244 
 |kod pocztowy     = 100xxx
 |www              = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].

Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – ​​przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).

== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).

W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).

Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.

=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.

Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.

Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.

=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.

W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.

Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.

W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.

== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.

Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.

==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).

=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).

Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].

==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.

==== Transfer między stacją Gara de Sud a stacją Gara de Vest ====
Obie stacje łączy kilkanaście pociągów dziennie, kursujących regularnie. Podróż pociągiem trwa 6 minut. Każdy pociąg w Gara de Sud z miejscem docelowym w Transylwanii zatrzyma się w Gara de Vest, a każdy pociąg w Gara de Vest z miejscem docelowym w Mołdawii lub Măneciu zatrzyma się w Gara de Sud.

W przeciwnym razie autobus linii 2 łączy obydwa dworce kolejowe w ciągu 20 minut. Taksówka zajmuje 10–15 minut i kosztuje około 2 euro.

=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.

W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.

=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.

* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. 
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu. 
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.

== Komunikacja ==
{{mapa|44.94116871302407|26.022627428520977|zoom=15|szerokość=340|wysokość=450|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Ploeszti jest dość zwarte i łatwe do zwiedzania pieszo, zwłaszcza w centrum, gdzie znajduje się większość atrakcji.

=== Transportem publicznym ===
Miejska sieć transportu publicznego, obsługiwana przez firmę [https://www.ratph.ro/ Transport Călători Express Ploiești] (TCE), obejmuje wszystkie dzielnice i składa się z 38 linii autobusowych, 4 linii trolejbusowych oraz 2 linii tramwajowych. Informacje o połączeniach są dostępne w serwisie Google Maps, jednak warto pamiętać, że podawane tam godziny odjazdów bywają niedokładne, a niektóre linie kursują rzadziej, niż wynikałoby to z rozkładu.

Bilet jednorazowy kosztuje 2,50 lei; opłatę można uiścić bezpośrednio w pojeździe za pomocą zbliżeniowej karty płatniczej. Dostępne są również bilety papierowe, które można kupić w kioskach w pobliżu głównych przystanków.

==== Kluczowe linie ====
* '''Autobus nr 1, 30''': Trasa przez miasto z południa na północ, przebiegająca przez południowy dworzec kolejowy.
* '''Autobus nr 2''': Połączenie południowego i zachodniego dworca kolejowego przez centrum miasta.
* '''Tramwaj nr 101''': Trasa z południowego dworca kolejowego do głównego szpitala regionalnego w północnej części miasta, przebiegająca przez centrum i północny dworzec autobusowy.
* '''Tramwaj nr 102''': Trasa wzdłuż obwodnicy, od zachodniego dworca kolejowego do północnej części miasta i głównego szpitala regionalnego, przebiegająca przez północny dworzec autobusowy.
* '''Trolejbus nr 202''': Połączenie południowego dworca kolejowego z zachodnim dworcem minibusów przez centrum miasta.

=== Taksówką ===
Taksówki oraz usługi przewozu osób (takie jak Uber czy Bolt) są łatwo dostępne o każdej porze, a przejazd przez miasto rzadko kosztuje więcej niż 25 lei. Choć większość kierowców jest uczciwa, niektórzy mogą próbować zawyżyć cenę, twierdząc, że taksometr jest zepsuty, lub wybierając dłuższą trasę, jeśli uznają, że jesteś turystą. Aby uniknąć niespodzianek, przed rozpoczęciem podróży upewnij się, że taksometr jest włączony, albo skorzystaj z aplikacji, w której cena przejazdu jest znana z góry.

== Warto zobaczyć ==
Historyczna zabudowa Ploeszti ucierpiała poważnie w wyniku amerykańskich nalotów w 1943 roku oraz w późniejszych dekadach rządów komunistycznych, kiedy to znaczną część starego miasta zastąpiono surowymi, betonowymi budynkami w stylu brutalistycznym, typowymi dla południowej Rumunii. Wiele z ocalałych zabytkowych obiektów popadło w ruinę lub zostało poddanych niefachowej renowacji, nieuwzględniającej ich pierwotnego charakteru. Mimo to zachowało się sporo perełek architektonicznych, które świadczą o wielowarstwowej przeszłości miasta.
[[Plik:Catedrala Sfantul Ioan.JPG|thumb|300x300px|Katedra św. Jana Chrzciciela]]
* {{zobacz
| name=Katedra św. Jana Chrzciciela | alt=Catedrala Sfântul Ioan Botezătorul | url= | adres= | lat=44.9432| long=26.0192| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Rumuńsko-prawosławna katedra św. Jana Chrzciciela, zbudowana w latach 1923-37 w stylu neo-Brâncoveanu, perełka rumuńskiej architektury sakralnej.
}}
* {{zobacz
| name=Statua Wolności | alt=Statuia Libertății | url= | adres= | lat=44.9431 | long=26.0181| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Posąg Wolności – dar z [[Francja|Francji]] wzniesiony w 1881 roku – przedstawia rzymską boginię Minerwę.
}}
* {{zobacz
| name=Centralne Hale Targowe | alt=Halele centrale | url= | adres= | lat=44.9436| long=26.0215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wzniesione w latach 1930–1935 międzywojenne hale targowe stanowią jeden z najbardziej charakterystycznych punktów orientacyjnych Ploeszti. Ich fasada w stylu neorumuńskim, zwieńczona wieżą zegarową i kopułą o stalowej konstrukcji, kryje w sobie tętniący życiem świat handlarzy oferujących świeże produkty rolne, sery, wędliny, wypieki oraz miód z doliny Prahovy.
}}
[[Plik:Ploiesti Palatul.jpg|alt=The Palace of Culture|thumb|300x300px|W Pałacu Kultury mieści się Muzeum Nauk Przyrodniczych oraz odbywają się inne wystawy czasowe.]]
* {{zobacz
| name=Pałac Kultury | alt=Palatul Culturii | url= | adres= | lat=44.94198 | long=26.02189| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten imponujący, neoklasycystyczny gmach, wzniesiony w latach 1912–1918 jako budynek sądu, stanowi jedną z architektonicznych pereł Ploeszti. Jego okazałą fasadę wyróżniają monumentalne kolumny oraz bogate zdobienia, typowe dla rumuńskiego stylu początku XX wieku. Obecnie Pałac Kultury pełni funkcję tętniącego życiem ośrodka kulturalnego, mieszczącego liczne muzea i przestrzenie wystawiennicze. Odwiedzający mogą tu poznawać historię regionu, sztukę oraz dziedzictwo kulturowe, prezentowane zarówno na wystawach czasowych, jak i w ramach kolekcji stałych.
}}
* {{zobacz
| name=Wielka Synagoga | alt=Marea Sinagoga | url= | adres=Strada Basarabi nr. 12. | lat=44.94197| long=26.02653| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Dom Radu Staniana | alt= | url= | adres=Bd. Independenței 15 | lat=44.936469| long=26.026161| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najbardziej elegancka rezydencja w Ploeszti znana jest powszechnie jako Pałac Ślubów – nazwę tę zyskała, gdy mieścił się w niej miejski urząd stanu cywilnego. Wcześniej obiekt stanowił prywatną własność dwóch kolejnych burmistrzów – ojca i syna, obu noszących imię Radu Stanian – którzy rządzili miastem na przełomie XIX i XX wieku. W tamtym czasie budynek był znacznie skromniejszy. Jego obecna okazałość to efekt gruntownej przebudowy przeprowadzonej w 1926 roku; wprowadzono wówczas elementy narodowego stylu architektonicznego tak udanie, że dziś budowla ta stanowi podręcznikowy przykład architektury rumuńskiej.
}}
* {{zobacz
| name=Bulevardul Independentei | alt= | url= | adres= | lat=44.93034194340287| long=26.02791568483263| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Bulwar, główna arteria łącząca centrum Ploeszti z południowym dworcem kolejowym, otoczony jest uroczą mieszanką historycznych budynków i ważnych zabytków miejskich. Jest to popularna promenada, na której gromadzą się miejscowi, szczególnie w cieniu wielu kasztanowców, które od dawna zdobią chodniki. Wzdłuż bulwaru i jego 2 równoległych bocznych uliczek znajdziesz mieszankę stylów architektonicznych odzwierciedlających przeszłość Ploeszti. Szerokie chodniki sprawiają, że Bulwar Niepodległości jest idealnym miejscem na spokojny spacer i chłonięcie atmosfery miasta.
}}
* {{zobacz
| name=[https://filarmonicaploiesti.ro/ Sala filharmoniczna] | alt=Filarmonica Paul Constantinescu | url= | adres=Strada Anton Pann 5 | lat=44.938373688563225 | long=26.022386710926835| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Choć budynek sali koncertowej jest skromny i niepozorny, stanowi on siedzibę cenionej orkiestry filharmonicznej z Ploiești, która regularnie prezentuje bogaty repertuar muzyki klasycznej i współczesnej. Koncerty te cieszą się uznaniem dzięki wysokiemu poziomowi artystycznemu i wyjątkowej atmosferze, co sprawia, że ​​udział w nich jest niezwykle satysfakcjonującym przeżyciem kulturalnym. Warto sprawdzić harmonogram w internecie, aby dowiedzieć się, jakie wydarzenia zaplanowano na czas Państwa wizyty.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:RO PH Ploiesti clock museum 1.jpg|thumb|300x300px|Budynek Muzeum Zegarów]]
* {{zobacz
| name=Muzeum Zegarów | alt=Muzeul Ceasului Nicolae Simache | url= | adres=Strada Nicolae Simache 1 | lat=44.9362| long=26.0268| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Urocza i unikalna kolekcja ponad 1000 zegarów słonecznych, zegarów astronomicznych oraz zabytkowych zegarków – niegdyś należących do sławnych Rumunów, w tym króla Karola I – eksponowana w XIX-wiecznym domu sędziego pokoju.
}}
* {{zobacz
| name=[https://muzbioph.ro/muzeul-petrolului/ Muzeum Przemysłu Naftowego] | alt=Muzeul Național al Petrolului | url= | adres=Strada Doctor Dumitru Bagdazar 8 | lat=44.9392| long=26.0292| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Muzeum oferuje kompleksowe spojrzenie na pionierską rolę Rumunii w światowym przemyśle naftowym. Poprzez fascynującą kolekcję zabytkowych maszyn, historycznych fotografii, modeli i dokumentów śledzi rozwój wydobycia i rafinacji ropy naftowej od XIX wieku do czasów współczesnych.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Domu Kupca | alt=Muzeul Casă de Târgoveţ - Casa Hagi Prodan | url= | adres=Strada Democraţiei 2 | lat=44.9382| long=26.0274| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Dom Hagi Prodana z 1785 roku jest najstarszym zachowanym budynkiem niereligijnym w mieście. Jest to przykład starej rumuńskiej architektury z orientalnymi detalami z zadaszonym gankiem i rzeźbionymi drewnianymi słupami. Obecnie jest to muzeum prezentujące styl życia bogatego kupca z XVIII wieku mieszkającego w Ploeszti.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sztuki w Ploeszti| alt=Muzeul Județean de Artă | url= | adres=Bulevardul Independenței 1 | lat=44.9377| long=26.0259| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Mieszczące się w eleganckiej rezydencji niedaleko centrum miasta muzeum prezentuje różnorodną kolekcję rumuńskiej sztuki pięknej, obejmującą malarstwo klasyczne, dzieła nowoczesne oraz prace lokalnych artystów.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Archeologii i Historii | alt= | url= | adres=Strada Toma Caragiu 10 | lat=44.9399| long=26.027| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Galeria Sztuki w Ploeszti | alt=Galeria de Arta | url= | adres=Piața Victoriei | lat=44.93934 | long=26.02458 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Mała galeria sztuki w centrum miasta. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum im. Iona Luki Caragiale | alt=Casa Dobrescu | url= | adres=Piața Victoriei | lat=44.9391| long=26.0242| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Budynek z końca XVIII wieku, w którym obecnie mieści się muzeum poświęcone pisarzowi Ionowi Luce Caragiale (1852–1912).
}}
[[Plik:Statuia Libertății, Piața Eroilor, Ploiești (3).JPG|thumb|Statua Wolności w Ploeszti]]

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Ploiești Stadionul Ilie Oană 4.jpg|thumb|300x300px|Stadion FC Petrolul]]
* {{Znacznik|Targ Obor|44.94656295872174|26.041047948649652|typ=atrakcja}}'''Targ Obor (tylko w weekendy)''', Strada Oborului 2. Sob.–niedz. 06:00–18:00. Targ Obor w Ploeszti, będący tradycyjnie głównym punktem handlu płodami rolnymi i żywym inwentarzem, został przeniesiony na obrzeża miasta w trakcie jego modernizacji w XIX wieku. Dziś to rozległy targ pod gołym niebem, gdzie można znaleźć wszystko: od antyków i artykułów budowlanych czy narzędzi, po podróbki markowej odzieży i ukraińskie towary z przemytu, a także wiele innych niespodzianek. Zwiedzając targ, koniecznie spróbuj tradycyjnych rumuńskich ''mici'' (grillowanych kiełbasek) przy zimnym piwie. 
* {{Znacznik|Park Bucov|44.9751 |26.0600 |typ=natura}}'''[https://zooploiesti.ro/ Park Bucov]''' (znany również jako Park Pamięci Constantina Stere). Położony tuż za granicami miasta; to świetne miejsce na spędzenie kilku godzin w pogodny dzień. Na terenie parku znajdują się ogród zoologiczny, ogród botaniczny oraz letnie bary na świeżym powietrzu, gdzie można również zjeść lunch. 
* {{Znacznik|Hipodrom|44.9114 |26.0410 |typ=atrakcja}}'''[https://www.csmploiesti.ro/hipodrom/ Hipodrom]'''. Wybierz się na tor wyścigowy tuż obok uniwersytetu, aby obejrzeć wyścigi konne. Zawody odbywają się mniej więcej co dwa tygodnie w niedziele, w okresie od maja do listopada. 
* {{Znacznik|FC Petrolul|44.941021526065875|26.035398370324085|typ=atrakcja}}'''[https://fcpetrolul.ro/ https://fcpetrolul.ro/Mecz piłkarski FC Petrolul]''', Strada Stadionului 26. Drużyna FC Petrolul Ploiești występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej w Rumunii. Ich stadion, Ilie Oană (o pojemności 15 000 widzów), znajduje się 500 m na wschód od centrum miasta. 
* '''Airsoft'''. Popularna w Ploeszti gra; wydarzenia organizuje grupa Carpathian Brothers Squad na terenie ruin ogromnej rafinerii „Columbia”. Rozgrywki obejmują takie tryby jak „zdobywanie flagi” (capture the flag), „ostatni żywy” (last man standing) czy „deathmatch”. Rezerwacji i wypożyczenia sprzętu można dokonać na miejscu. 
* '''Parki'''. Wybierz się na jogging do {{Znacznik|Park Tineretului|44.9307878|26.0125233|typ=natura}}'''parku Tineretului''' (Parcul Tineretului). Zimą działa tu lodowisko. Znajdująca się w parku hala sportowa Olimpia oferuje również możliwość wynajęcia kortów tenisowych i boisk do koszykówki. Alternatywą jest nowszy park Zachodni, który również dysponuje lodowiskiem i miejscem do biegania. Uwaga: latem w Parku Zachodnim brakuje cienia!
* {{Znacznik|Jezioro TRQZ|44.8025 |26.0500 |typ=natura}}'''[https://www.facebook.com/TRQZlake/ Jezioro TRQZ]''' (''20 km od centrum miasta''). Sporych rozmiarów sztuczny zbiornik z piaszczystą plażą, oferujący możliwość uprawiania sportów wodnych i pływania kajakiem, a także dostęp do baru i punktu gastronomicznego (food trucka). Idealne miejsce na upalne lato. Dojazd samochodem lub pociągiem osobowym do stacji „Prahova”, a następnie 25-minutowy spacer. 
* {{Znacznik|Timiș Estate Wellness &amp; Spa Resort|44.98120137169987|26.12260809658405|typ=atrakcja}}'''[https://casatimis.ro/ Timiș Estate Wellness &amp; Spa Resort]''', Florica Romalo 4, Chițorani, ☏ +40 374 341 119. Timiș Estate to pięciogwiazdkowy ośrodek wypoczynkowy i posiadłość winiarska położona 10 km od Ploiești na terenie o powierzchni 140 hektarów; obiekt łączy elegancję odrestaurowanego dworu w stylu neorumuńskim z nowoczesnymi bungalowami inspirowanymi naturą. Oferuje wyrafinowane zakwaterowanie, różnorodną kuchnię (fuzja kuchni rumuńskiej i śródziemnomorskiej, bary i degustacje), strefę spa i wellness oraz liczne atrakcje na świeżym powietrzu (spacery, wycieczki rowerowe, minigolf, jeziora) – a wszystko to w luksusowym otoczeniu na wzgórzach z widokiem na miasto.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
[[Plik:Ploiesti-Halele-19.JPG|thumb|Halele Centrale, Hala Targowa]]
Ploeszti raczej nie słynie z oferty handlowej. Ze względu na bliskość [[Bukareszt]]u możliwości zakupowe są tu dość ograniczone i podstawowe, gdyż odpowiadają one głównie na codzienne potrzeby miejscowej ludności.

=== Rynki ===
* '''Centralne Hale Targowe''' (''Halele Centrale'') przy ulicy Emile Zola 8 oferują wiele okazji do zakupu tradycyjnych rumuńskich serów i wyrobów mięsnych, pochodzących bezpośrednio od rolników.
* '''Targ Obor (czynny tylko w weekendy)''' przy ulicy Oborului 1 – można tu znaleźć szeroki wybór antyków, odzieży oraz towarów z drugiej ręki.

=== Centra handlowe ===
* {{Znacznik|'''Ploiesti Shopping City'''|44.9661 |25.9728 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.shoppingcityploiesti.ro/ Ploiesti Shopping City]''' (''na północnych obrzeżach miasta''). 
* {{Znacznik|'''AFI Ploiesti'''|44.9469 |26.0325 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.afi-ploiesti.ro/ AFI Ploiesti]''', Strada Calomfirescu 2 (''po wschodniej stronie miasta'').
* {{Znacznik|'''Ploiești Value Centre'''|44.92827|26.03649 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://afivalueparkploiesti.ro/ Ploiești Value Centre]''', Strada Democrației (''po południowej stronie miasta, 5 minut od dworca kolejowego Południe'').

=== Sklepy specjalistyczne ===
* {{Znacznik|'''Berezka'''|44.94858 |26.00892|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://berezka.ro/ Berezka]''', Piața Mihai Viteazul, 11B1. Sklep w stylu rosyjskim, oferujący żywność i napoje z obszaru byłego Związku Radzieckiego. 
* {{Znacznik|'''Super Mercato'''|44.94968 |26.00565 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.supermercato.ro/ Super Mercato]'''. Sklep z różnorodnymi włoskimi produktami.
* {{Znacznik|'''GIOYA'''|44.94270 |26.02237 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/specialitatiitalieneploiesti/ GIOYA]''', Strada Emile Zola 2. Sklep z różnorodnymi włoskimi produktami.

== Gastronomia ==
Wiele restauracji znajduje się zarówno w centrum miasta, jak i w pasie na północy, tuż przed wyjazdem z miasta w kierunku centrum handlowego Ploiesti Shopping City. Wybór kulinarny jest różnorodny: obok lokali serwujących typową kuchnię rumuńską, działa tu sporo restauracji oferujących sushi oraz dania kuchni greckiej, włoskiej i tureckiej.

* '{{Znacznik|'''Taverna Greceasca Dionysos'''|44.93454 |26.02606 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}''[https://www.tavernagreceasca-dionysos.ro/ Taverna Greceasca Dionysos]''', Strada Anul 1907 nr 2, ☏ +40 244338835. Tradycyjna grecka restauracja serwująca dania i wina doskonałej jakości. Koszt posiłku z napojem: 10–15 €. 
* {{Znacznik|'''Turkish Doner Grill'''|44.952951870953974|26.000129571381272|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Turkish Doner Grill''', Șoseaua Nordului 1. Bez wątpienia najlepsza kuchnia turecka w mieście. Koniecznie trzeba spróbować domowego ayranu. Koszt posiłku z napojem: 10–20 €. 
* {{Znacznik|'''Cafeneaua Nației'''|44.93848 |26.02792 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://cafeneauanatiei.ro/ Cafeneaua Nației]''' (Kawiarnia Narodu), Strada Ștefan cel Mare nr 7A, ☏ +40 732603456. Jeden z niewielu lokali oferujących dania wegetariańskie w mieście. Warto tu wstąpić na zupy, placki z ciecierzycą i awokado oraz szeroki wybór herbat. 
* {{Znacznik|'''Just Sushi'''|44.932940430709195 |26.02541010390378 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Just Sushi''', Strada Bobâlna 15, ☏ +40 771572251. Bar serwujący sushi i makaron w stylu japońskim. Ich pikantny makaron z wołowiną to danie najbardziej zbliżone do autentycznej kuchni azjatyckiej, jakiego można tu spróbować. 
* {{Znacznik|'''Restaurant Prestij'''|44.93449 |26.02632 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://prestij.ro/ Restaurant Prestij]''', Strada Bobâlna nr 1, ☏ +40 721334433. Elegancka restauracja serwująca dania kuchni międzynarodowej. 
* {{Znacznik|'''Nabucco Pub &amp; Grill'''|44.95810 |25.98536 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://restaurantnabucco.ro/ Nabucco Pub &amp; Grill]''', Bulevardul Republicii 307, ☏ +40 740 622 826. Pub, grill i bar z sziszą. 
* {{Znacznik|'''Larry'''|44.95871 |25.98358 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Larry''', Strada Lotrului 2, ☏ +40 745038233. Tradycyjna rumuńska restauracja z naciskiem na grille. 
* {{Znacznik|'''Tres Olivos'''|44.93500 |26.02555 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.tresolivos.ro/ Tres Olivos]''', Strada Rahovei 4, ☏ +40 724 443 448. Hiszpańska restauracja tapas w dwóch różnych lokalizacjach w mieście.
* {{Znacznik|'''Wokul Magic'''|44.93680 |26.02752|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://wokulmagic.ro/ Wokul Magic]''', Strada Democrației 14. Kuchnia inspirowana kuchnią azjatycką. 
* {{Znacznik|'''Da Vinci'''|44.92953 |26.02440 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantdavinci.ro/ Da Vinci]''', Strada Bobâlna 52, ☏ +40 244 599 009. Codziennie 11:00-00:00. Kuchnia włoska i rumuńska. 
* {{Znacznik|'''New London House'''|44.93049 |26.02755 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.thenewlondon.ro/ New London House]''', Rondul 2, Bulevardul Independentenței, ☏ +40 344 802 600. Codziennie 10:30–00:30. 
* {{Znacznik|'''Pizza Jinx'''|44.93947 |26.02213 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.pizzajinx.ro/ Pizza Jinx]''', Strada Tache Ionescu 10.

== Życie nocne ==
[[Plik:DSCF5520.JPG|thumb|Widok na miasto]]
=== Bary i puby ===
W mieście znajduje się kilka dobrych barów i ogródków piwnych. Życie nocne koncentruje się raczej wokół barów niż klubów.

* {{Znacznik|'''Jazz Cafe'''|44.94284 |26.03284 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Jazz Cafe''', Strada Praga 11, ☏ +40 722259725. Swobodny ogródek piwny z ofertą gastronomiczną i napojami.
* {{Znacznik|'''Altera Lounge'''|44.94357 |26.02514 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Altera Lounge''', Strada Erou Calin Catalin 11 (''róg ulicy George Cosbuc''). Bar z niewielkim letnim tarasem i przyzwoitym jedzeniem. 
* {{Znacznik|'''The Fable'''|44.94123 |26.01544 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://thefable.ro/ The Fable]''', Strada Vasile Lupu 32. Popularny bar ze stolikami na zewnątrz oraz bogatym wyborem koktajli i alkoholi wysokiej jakości. 
* {{Znacznik|'''Teatrul Naţiei'''|44.913342599960814|26.035029594612414|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://cafeneauanatiei.ro/ Teatrul Naţiei]''' (Teatr Narodu), Bulevardul București 28. Lokal prowadzony przez właściciela Cafeneaua Natiei; to centrum kultury położone w pobliżu uniwersytetu, gdzie odbywają się koncerty, przedstawienia i inne wydarzenia. Serwowane jest tu to samo znakomite jedzenie wegetariańskie, co w Cafeneaua Natiei. 
* {{Znacznik|'''The Shamrock'''|44.94100 |26.02206 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Shamrock''' (''centrum handlowe Winmarkt Omnia''). Lokal znany wśród miejscowych jako „Irish”. Bar mieści się na dachu centrum Winmarkt Omnia w samym centrum miasta. Latem na dachu wystawiane są stoliki, przy których można delektować się widokiem. 
* {{Znacznik|'''La Ștuțu'''|44.9339 |26.0108 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''La Ștuțu''', Strada Rândunelelor 2. Bar w stylu rockowym z dużym ogródkiem piwnym i prawdopodobnie najlepszymi smażonymi anchois, jakich kiedykolwiek spróbujesz.

=== Kawiarnie ===
W mieście znajduje się wiele kawiarni.

* {{Znacznik|'''Room 26'''|44.93380 |26.02649 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/room26.coffee/ Room 26]''', Bulevardul Independenței 26. Warto tu wstąpić na gofry belgijskie. 
* {{Znacznik|'''Ziya Cafe &amp; Wine Bar'''|44.94277484745781|26.025597353281086|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Ziya Cafe &amp; Wine Bar''', Strada Basarabilor 20. Lokal serwujący kawę typu speciality, z miejscami do siedzenia na zewnątrz. 
* {{Znacznik|'''Piagi Cafe'''|44.944268409656345|26.016659343472327|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Piagi Cafe''', Bulevardul Republicii 16. Kawiarnia w pobliżu katedry, w centrum miasta. 
* {{Znacznik|'''Caffee Milano'''|44.94140 |26.01963|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Caffee Milano''', Bulevardul Republicii 25. Włoska kawa i pyszne propozycje na lunch.
* {{Znacznik|'''Blues Cafe'''|44.94035 |26.02342|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Blues Cafe''', Bulevardul Republicii 1 (''wewnątrz hotelu Central''). Lokal o przyjemnym klimacie wiedeńskiej kawiarni. 
* {{Znacznik|'''Longline'''|44.94298 |26.02340 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://longlinespecialtycoffee.ro/ Longline]''', Strada Bibescu Vodă 2-4. Kawa wysokiej jakości w nowoczesnym, minimalistycznym wnętrzu. 
* {{Znacznik|'''Zaț Cafe'''|44.938560 |26.009733 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Zaț Cafe''', Strada Traian 1. Jedna z modnych kawiarni z ogródkiem, serwująca kawę speciality i smoothie. Popularne miejsce spotkań młodych ludzi.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://jazzploiesti.ro/ Ploiești Jazz Festival]''' odbywa się każdej jesieni, oferując fantastyczne występy muzyków jazzowych z Rumunii i zagranicy.
* '''Dni Miasta Ploiești''' to święto miasta organizowane w połowie maja, obejmujące różnorodne wydarzenia i występy w całym mieście.
* '''[https://republikfest.ro/ Republik Fest]''' to festiwal muzyki alternatywnej, odbywający się co roku w parku Bucov. Edycja w 2025 roku zaplanowana jest na dni od 5 do 7 września.
* '''[https://larockfestival.ro/ La Rock Festival]''' to festiwal muzyki rockowej i alternatywnej, organizowany co roku w miejscowości Florești (okręg Prahova) na terenie posiadłości Cantacuzino, położonej około 24 km od miasta.
* '''Letnie weekendy na Bulwarze''' – w każdy letni weekend Bulwar Niepodległości (Bulevardul Independenței) jest wyłączany z ruchu kołowego. Odbywają się tam wówczas liczne koncerty, konkursy, wystawy i inne wydarzenia kulturalne.
* '''Festiwal Kasztanów''' (''Festivalul Castanilor'') odbywa się każdej jesieni, gromadząc artystów ludowych z regionu, którzy rywalizują o nagrody za swoje występy.
Informacje o wielu wydarzeniach w Ploiești można znaleźć w oficjalnej aplikacji miejskiej.

== Nocleg ==
* {{Znacznik|'''Hotel Prahova Plaza'''|44.94141 |26.02791 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelprahova.ro/ Hotel Prahova Plaza]''', Strada Constantin Dobrogeanu Gherea 11, ☏ +40 244526850. Typowy hotel z czasów komunizmu w Europie Wschodniej. 70–100 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Hotel Central'''|44.94055 |26.02298 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelcentralploiesti.ro/ Hotel Central]''', Bulevardul Republicii 1, ☏ +40 244526641. Kolejny z dużych hoteli w mieście. Lokalizacja w samym centrum. 60–90 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Villa Bijoux'''|44.939939310317094|26.02296230689844|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Villa Bijoux''', Strada Tache Ionescu 18. Rezydencja w centrum przekształcona w hotel. 60 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Acapulco Hotel'''|44.934243673746174|26.02690716913524|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelacapulco.ro/ Acapulco Hotel]''', Strada Bobâlna 1. 65–90 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Hotel Vigo'''|44.93433876275203|26.026120760912978|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Vigo''', Bulevardul Independenței 28. 
* {{Znacznik|'''Casa Simoni'''|44.96106 |25.98264 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064860093892# Casa Simoni]''' (Pensiunea Casa Simoni), Strada Pensiunilor nr 4, ☏ +40 745 010 310. Wystrój wnętrz jest tu bardzo ozdobny i drobiazgowy, przez co można poczuć się niemal jak w domku dla lalek. Dostępne śniadanie. 143 lei. 
* {{Znacznik|'''Hotel Yarus'''|44.96039 |25.98177 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelyarus.ro/ Hotel Yarus]''', str Republicii, nr 228, Cartier Albert, ☏ +40 737 599 600. Z zewnątrz budynek przypomina nieco klub dla dżentelmenów, ale w środku czekają czyste, ciepłe pokoje, restauracja z tarasem i obfitymi śniadaniami, a także – być może – karaoke, bar i rozrywka. 159 lei. 
* {{Znacznik|'''Forum'''|44.94642 |26.03425 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Forum''', Strada Gheorghe Doja 215 A (''centrum handlowe AFI''), ☏ +40 722 997 979. Hotel trzygwiazdkowy.
* {{Znacznik|'''Arta Chalet'''|45.061748 |26.334438 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.artachalet.com/ Arta Chalet]''', 139A, Malu Rosu, okręg Prahova (''pośród winnic Dealu Mare, 45 km na wschód od Ploeszti; ok. 1 godz. drogi z [[Bukareszt]]u autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]''), ☏ +40722912332, hello@artachalet.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Pięć domków położonych na wzgórzu nad winnicami Dealu Mare: dwa domki typu „A-frame” (dla 6 osób), dwa domki w stylu nowoczesnej stodoły (dla 3 osób) oraz apartament typu studio (dla 2 osób). Na terenie obiektu dostępne są: balia z wodą podgrzewaną piecem opalanym drewnem, miejsce na ognisko oraz kawiarnia serwująca kawę segmentu specialty. W cenę wliczono kosz powitalny z lokalnym winem i pieczywem. W pobliżu znajdują się winnice SERVE, Davino, LacertA i inne. Ceny: 650–1790 RON.

== Kontakt ==
Bezpłatne Wi-Fi jest dostępne na większości obszaru centrum miasta oraz w większości – jeśli nie we wszystkich – barach i restauracjach. Prędkość internetu należy do najlepszych i najtańszych na świecie (standardem w przypadku łączy szerokopasmowych jest 500–1000 Mb/s).

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

== Gdzie dalej ==
* '''Warto odwiedzić winnice w okręgu Prahova'''. Region winiarski Dealu Mare – rozciągający się od terenów na północ od miasta aż po miejscowość [[Buzău]] – dość późno otworzył się na turystykę winiarską (w tym degustacje i noclegi), jednak obecnie szybko nadrabia zaległości. Region ten słynie zarówno z wysokiej jakości win białych, jak i czerwonych. Liczący 100 km Szlak Wina Prahova (przejezdny wyłącznie samochodem) prowadzi podróżnych przez malownicze, nieco odosobnione tereny i wioski, łącząc wiele najlepszych winnic. Na wzgórzach na wschód od Ploeszti (Ploiești) znajduje się ponad 20 winnic. Do szczególnie polecanych miejsc oferujących degustacje należą [https://budureasca.ro/ Crama Budureasca], [https://serve.ro/ Crama Serve Ceptura] oraz [https://www.gramofonwine.ro/ Gramofon Wine].
* W odległości 40 km (lub 1 godziny i 20 minut jazdy pociągiem) znajduje się '''kopalnia soli w [[Slănic]]'''. To ogromny podziemny obiekt z siecią tuneli i platformą widokową. Kopalnia mieści się w uzdrowisku [[Slănic]], które oferuje piękne tereny do pieszych wędrówek, ośrodek jazdy konnej, letnie kąpieliska oraz szeroką bazę noclegową (choć standard zakwaterowania bywa nieco przestarzały i skromny).
* '''Warto również zwiedzić dolinę Prahovy''' (Valea Prahovei) i położone w niej kurorty: Sinaję ('''[[Sinaia]]''') – znaną z zamku Peleș i królewskiej historii (50 minut pociągiem); mniejsze miasteczko '''[[Bușteni]]''', oferujące liczne szlaki piesze i możliwość wynajęcia willi (1 godzina pociągiem); oraz '''[[Predeal]]''' (80 minut najszybszym pociągiem). Wszystkie te górskie kurorty dysponują fantastycznymi szlakami pieszymi i rowerowymi, stokami narciarskimi (zimą), świetną kuchnią oraz wieloma interesującymi atrakcjami.
* '''[[Braszów]]''' (''Brașov'') – jedno z najpiękniejszych miast Rumunii – oddalony jest o 100 km (ok. 2 godziny jazdy pociągiem).

{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{geo|44.9333|26.0333}}
[[Kategoria:Rumunia]]</text>
      <sha1>3tnneo8jed65ptware70cn3eedc6vou</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>158812</id>
      <parentid>158805</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>158812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42137" sha1="5ii7841302zmzuxv7yl0ri9j1erkwri" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Ploeszti
 |nazwa oryginalna = Ploiești
 |widok            = Ploiești montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = ROU_PH_Ploiesti_CoA1.png
 |mapa             = Ploiesti in Romania.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]]
 |region           = [[Plik:Prahova_flag.png|20px]] [[Okręg Prahova]]
 |powierzchnia     = 58,26
 |wysokość         = 165
 |ludność          = 180 500
 |prefiks          = +40 (0)244 
 |kod pocztowy     = 100xxx
 |www              = https://ploiesti.ro/
}}
'''Ploeszti''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]] ''Ploiești'') to miasto w [[Rumunia|Rumunii]] położone najbliżej [[Bukareszt]]u (liczba mieszkańców w 2021: 180 540). Miasto wyróżnia się atrakcyjnym centrum z zespołem dziewiętnastowiecznych rezydencji i unikalnymi muzeami, a także doskonałymi połączeniami kolejowymi z resztą kraju, co czyni je dogodną bazą wypadową do zwiedzania [[Rumunia|Rumunii]].

Jako kolebka nowoczesnego przemysłu rafineryjnego, miasto było w 1856 roku siedzibą pierwszej na świecie rafinerii ropy naftowej działającej na dużą skalę i przez cały XX wiek pozostawało ważnym ośrodkiem tej branży. Choć Ploeszti nie jest typowym miastem turystycznym, przyciąga gości z zagranicy – ​​przedstawicieli różnych gałęzi przemysłu i biznesu oraz studentów zagranicznych kształcących się na Uniwersytecie Ropy i Gazu (UPG).

== Charakterystyka ==
Ploeszti, nazywane „stolicą czarnego złota”, stanowi ośrodek przemysłu petrochemicznego z wielkimi rafineriami przetwarzającymi ropę naftową – niegdyś wydobywaną z okolicznych złóż, a obecnie w dużej mierze importowaną. Pierwsza rafineria w mieście powstała w 1856 roku, a sektor przemysłowy pozostaje głównym źródłem lokalnych dochodów; na kolejnych miejscach – choć ze znaczną stratą – plasują się przemysł spożywczy (17,7%) oraz zakłady wytwarzające energię elektryczną i gaz (14,5%).

W Ploeszti działają również zakłady produkujące maszyny oraz zajmujące się przetwórstwem metali, gumy, tworzyw sztucznych, drewna i celulozy. Od początku XXI wieku coraz większy udział w rynku – kosztem przemysłu – przejmują sektory handlu i usług (odpowiednio 77,5% i 22,5%).

Mimo swojego znaczenia gospodarczego Ploeszti nie jest miastem turystycznym. Jego dziedzictwo architektoniczne zostało zniszczone zarówno przez klęski żywiołowe – takie jak trzęsienia ziemi, powodzie i pożary – jak i przez działania człowieka; podczas II wojny światowej miasto było wielokrotnie bombardowane zarówno przez aliantów, jak i siły państw Osi.

=== Geografia ===
Miasto leży na przecięciu południka 25° E oraz równoleżnika 44° 55' N. Przez Ploeszti przepływa rzeka Dâmbu – będąca w rzeczywistości niewielkim ciekiem wodnym – natomiast jego zachodnie obrzeża wyznacza rzeka Prahova; w jej dolinie znajdują się jedne z najbardziej znanych rumuńskich ośrodków turystycznych.

Miasto położone jest na płaskiej równinie, na wysokości około 150 m n.p.m., w pobliżu Karpat Południowych, które są widoczne na horyzoncie.

Cały ten obszar porastały niegdyś gęste lasy – złożone głównie z wiekowych dębów – których pozostałości zachowały się do dziś w rejonie Ghighiu.

=== Historia ===
[[Plik:Ploiesti 1943 bombardament.jpg|thumb|left|Bombardowanie z 1943 roku]]
Ploeszti to miasto założone stosunkowo niedawno. Jego nazwa po raz pierwszy pojawia się w dokumentach z XVI wieku, za panowania Michała Walecznego (Mihai Viteazul), hospodara [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzny]] (1593–1601). W ciągu dwóch kolejnych stuleci miasto rozkwitło jako ośrodek handlu i rzemiosła.

W 1856 roku bracia Mehedințeanu uruchomili w Ploeszti pierwszą rafinerię ropy naftowej. W 1870 roku, w następstwie powstania przeciwko monarchii, miasto ogłosiło się niepodległą Republiką Ploeszti – państwem, które przetrwało zaledwie jeden dzień.

Podczas I wojny światowej państwa centralne najechały [[Rumunia|Rumunię]], dążąc do przejęcia jej zasobów ropy naftowej, jednak operacja armii brytyjskiej pod dowództwem Johna Nortona-Griffithsa doprowadziła do zniszczenia zdolności produkcyjnych i sabotażu znacznej części infrastruktury tego sektora.

W czasie II wojny światowej miasto było celem nalotów bombowców radzieckich (1941), brytyjskich (1944) oraz amerykańskich (1942, 1943, 1944). Pierwszy amerykański nalot na okupowaną przez nazistów [[Europa|Europę]] miał miejsce 12 czerwca 1942 roku i miał na celu zniszczenie rafinerii w rejonie Ploeszti. Rok później, 1 sierpnia 1943 roku, rozpoczęto operację „Tidal Wave”; przeszła ona do historii, ponieważ amerykańskie bombowce atakowały z bardzo małej wysokości (około 40 metrów). Poważne zniszczenia odnotowano w 1944 roku, kiedy to 22 z 50 nalotów przeprowadzonych przez siły anglo-amerykańskie wymierzonych było w pobliskie rafinerie. Według oficjalnych statystyk zniszczeniu uległo ponad 55% zabudowy miasta. W okresie rządów komunistycznych znaczenie miasta nieco spadło, a jego ożywienie gospodarcze nastąpiło kilka lat po rewolucji z grudnia 1989 roku.

== Orientacja ==
Dworzec główny, ''Gara de Sud'', znajduje się na początku ''Bulevardul Independentei'', długiej prostej linii prowadzącej na północ, prowadzącej do Placu Zwycięstwa, która następnie zmienia nazwę na ''Bulevardul Republicii''. Główne atrakcje Ploeszti, a także hotele, restauracje, różne kluby i centra handlowe znajdują się wzdłuż tych dwóch alei lub w niewielkiej odległości od nich.

Na wschód od centralnego placu Zwycięstwa znajduje się centrum handlowe AFI i tuż za drugą stacją kolejową ''Gara Ploiești Nord''.

==Dojazd==
=== Samolotem ===
Ploeszti obsługuje to samo lotnisko co [[Bukareszt]] – {{Znacznik|Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|44.571111|26.085|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bukareszt-Otopeni|Międzynarodowy Port Lotniczy im. Henriego Coandy]]''' ({{IATA|OTP}}), oddalony o 45 km. Lotnisko z głównym dworcem kolejowym w [[Bukareszt|Bukareszcie]] łączy linia kolejowa; stamtąd można łatwo przesiąść się na pociąg do Ploeszti w dowolnym momencie przed godziną 22:30 (koszt: 3–5 euro). Trasę z lotniska do Ploeszti można również pokonać taksówką lub za pośrednictwem aplikacji Uber czy Bolt, jednak wiąże się to ze znacznie wyższym kosztem (od 25 do 40 euro).

=== Pociągiem ===
[[Plik:Gara Ploiești Sud.jpg|thumb|Gara de Sud]]
Ploeszti to drugi pod względem ważności węzeł kolejowy w [[Rumunia|Rumunii]], połączony siecią kolejową z każdym większym miastem w kraju (codziennie kursuje ponad 60 pociągów łączących miasto z [[Bukareszt]]em).

Podróż pociągiem między [[Bukareszt]]em a Ploeszti trwa od 35 do 70 minut, w zależności od rodzaju składu. Pociąg jest najszybszym środkiem transportu do Ploeszti, zarówno z [[Bukareszt]]u, jak i z [[Braszów|Braszowa]].

==== Stacje kolejowe ====
* {{Znacznik|Gara de Vest|44.9245 |25.9948|typ=transport}}'''Gara de Vest''' (''Dworzec Zachodni''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całym [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] (Transylwanią); trasa prowadzi przez [[Karpaty]] do [[Braszów|Braszowa]], biegnąc doliną rzeki Prahova i mijając słynne kurorty, takie jak [[Sinaia]] i [[Predeal]]. Na stacji Ploieşti Vest zatrzymują się również niektóre pociągi międzynarodowe jadące do [[Budapeszt]]u ([[Węgry]]) i [[Wiedeń|Wiednia]] ([[Austria]]).
* {{Znacznik|Gara de Sud|44.9249 |26.0299|typ=transport}}'''Gara de Sud''' (''Dworzec Południowy''). Obsługuje połączenia między [[Bukareszt]]em a całą [[Mołdawia (Rumunia)|Mołdawią]] (regionem rumuńskim) przez [[Buzău]]. Na stacji Ploieşti Sud zatrzymują się pociągi międzynarodowe do [[Kiszyniów|Kiszyniowa]] ([[Mołdawia]]) i [[Kijów|Kijowa]] ([[Ukraina]]).
* {{Znacznik|Gara de Nord|44.9536 |26.0271|typ=transport}}'''Gara de Nord''' (''Dworzec Północny''). Obsługuje wyłącznie lokalne pociągi podmiejskie kursujące do [[Măneciu]] – niewielkiej miejscowości u podnóża gór Ciucaș.

==== Transfer między stacją Gara de Sud a stacją Gara de Vest ====
Obie stacje łączy kilkanaście pociągów dziennie, kursujących regularnie. Podróż pociągiem trwa 6 minut. Każdy pociąg w Gara de Sud z miejscem docelowym w Transylwanii zatrzyma się w Gara de Vest, a każdy pociąg w Gara de Vest z miejscem docelowym w Mołdawii lub Măneciu zatrzyma się w Gara de Sud.

W przeciwnym razie autobus linii 2 łączy obydwa dworce kolejowe w ciągu 20 minut. Taksówka zajmuje 10–15 minut i kosztuje około 2 euro.

=== Samochodem ===
Ploeszti jest bardzo dobrze skomunikowane z innymi miastami [[Rumunia|Rumunii]]; leży w bliskim sąsiedztwie [[Bukareszt]]u, mniej więcej w połowie drogi między stolicą a [[Braszów|Braszowem]]. Dojazd z [[Bukareszt]]u możliwy jest zarówno starą drogą krajową [[Plik:ROU_DN1.svg|25px]], jak i autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]. Podróż z lotniska zajmuje około 40 minut. Przejazd z samego [[Bukareszt]]u może potrwać od 50 minut do dwóch godzin, w zależności od natężenia ruchu oraz miejsca, z którego się wyrusza.

W centrum miasta znajduje się wiele miejsc parkingowych, jednak najlepiej skorzystać z jednego z dwóch parkingów wielopoziomowych. Opłata za parkowanie wynosi około 2,5 leja za godzinę.

=== Autobusem ===
W Ploeszti znajdują się dwa oficjalne dworce autobusowe oraz jeden przystanek dla minibusów. Korzystanie z autobusów w tym regionie nie jest zalecane (z wyjątkiem podróży do [[Târgoviște]], przejazdów FlixBusem lub dojazdów do miejscowości pozbawionych połączeń kolejowych). Rozkłady jazdy bywają zagadką nawet dla miejscowych, a informacje dostępne w internecie mogą być nieaktualne. Sytuację dodatkowo komplikuje fakt, że wiele innych miejsc służy jako nieformalne punkty wsiadania i wysiadania dla różnych przewoźników, co znacznie utrudnia podróżnym orientację w systemie komunikacji.

* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Południe|44.92528913487644|26.026373051802135|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Południe''' (Autogara Ploieşti Sud), Strada Depoului 7. Najważniejszy dworzec autobusowy w mieście, położony w pobliżu stacji kolejowej Ploeszti Południe (Ploieşti Sud). Obsługuje regionalne linie autobusowe do pobliskich miast, takich jak [[Târgoviște]] i [[Buzău]], wybrane połączenia międzymiastowe (m.in. do [[Konstanca|Konstancy]], [[Kluż-Napoka|Klużu-Napoki]] i [[Sybin]]a) oraz międzynarodowe kursy autokarowe do miast w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. 
* {{Znacznik|Dworzec autobusowy Ploeszti Północ|44.958697193104875|26.01249186650889|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy Ploeszti Północ''' (Autogara Ploieşti Nord). Dworzec ten obsługuje głównie lokalny transport w obrębie okręgu. 
* {{Znacznik|Przystanek minibusów Ploeszti Zachód|44.938977014307916|25.980379396212488|typ=transport}}'''Przystanek minibusów Ploeszti Zachód''' (Statie microbuze Podul Înalt). To raczej punkt przesiadkowy niż dworzec z prawdziwego zdarzenia; można stąd odjechać lokalnymi minibusami.

== Komunikacja ==
{{mapa|44.94116871302407|26.022627428520977|zoom=15|szerokość=340|wysokość=450|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
=== Pieszo ===
Ploeszti jest dość zwarte i łatwe do zwiedzania pieszo, zwłaszcza w centrum, gdzie znajduje się większość atrakcji.

=== Transportem publicznym ===
Miejska sieć transportu publicznego, obsługiwana przez firmę [https://www.ratph.ro/ Transport Călători Express Ploiești] (TCE), obejmuje wszystkie dzielnice i składa się z 38 linii autobusowych, 4 linii trolejbusowych oraz 2 linii tramwajowych. Informacje o połączeniach są dostępne w serwisie Google Maps, jednak warto pamiętać, że podawane tam godziny odjazdów bywają niedokładne, a niektóre linie kursują rzadziej, niż wynikałoby to z rozkładu.

Bilet jednorazowy kosztuje 2,50 lei; opłatę można uiścić bezpośrednio w pojeździe za pomocą zbliżeniowej karty płatniczej. Dostępne są również bilety papierowe, które można kupić w kioskach w pobliżu głównych przystanków.

==== Kluczowe linie ====
* '''Autobus nr 1, 30''': Trasa przez miasto z południa na północ, przebiegająca przez południowy dworzec kolejowy.
* '''Autobus nr 2''': Połączenie południowego i zachodniego dworca kolejowego przez centrum miasta.
* '''Tramwaj nr 101''': Trasa z południowego dworca kolejowego do głównego szpitala regionalnego w północnej części miasta, przebiegająca przez centrum i północny dworzec autobusowy.
* '''Tramwaj nr 102''': Trasa wzdłuż obwodnicy, od zachodniego dworca kolejowego do północnej części miasta i głównego szpitala regionalnego, przebiegająca przez północny dworzec autobusowy.
* '''Trolejbus nr 202''': Połączenie południowego dworca kolejowego z zachodnim dworcem minibusów przez centrum miasta.

=== Taksówką ===
Taksówki oraz usługi przewozu osób (takie jak Uber czy Bolt) są łatwo dostępne o każdej porze, a przejazd przez miasto rzadko kosztuje więcej niż 25 lei. Choć większość kierowców jest uczciwa, niektórzy mogą próbować zawyżyć cenę, twierdząc, że taksometr jest zepsuty, lub wybierając dłuższą trasę, jeśli uznają, że jesteś turystą. Aby uniknąć niespodzianek, przed rozpoczęciem podróży upewnij się, że taksometr jest włączony, albo skorzystaj z aplikacji, w której cena przejazdu jest znana z góry.

== Warto zobaczyć ==
Historyczna zabudowa Ploeszti ucierpiała poważnie w wyniku amerykańskich nalotów w 1943 roku oraz w późniejszych dekadach rządów komunistycznych, kiedy to znaczną część starego miasta zastąpiono surowymi, betonowymi budynkami w stylu brutalistycznym, typowymi dla południowej Rumunii. Wiele z ocalałych zabytkowych obiektów popadło w ruinę lub zostało poddanych niefachowej renowacji, nieuwzględniającej ich pierwotnego charakteru. Mimo to zachowało się sporo perełek architektonicznych, które świadczą o wielowarstwowej przeszłości miasta.
[[Plik:Catedrala Sfantul Ioan.JPG|thumb|300x300px|Katedra św. Jana Chrzciciela]]
* {{zobacz
| name=Katedra św. Jana Chrzciciela | alt=Catedrala Sfântul Ioan Botezătorul | url= | adres= | lat=44.9432| long=26.0192| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Rumuńsko-prawosławna katedra św. Jana Chrzciciela, zbudowana w latach 1923-37 w stylu neo-Brâncoveanu, perełka rumuńskiej architektury sakralnej.
}}
* {{zobacz
| name=Statua Wolności | alt=Statuia Libertății | url= | adres= | lat=44.9431 | long=26.0181| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Posąg Wolności – dar z [[Francja|Francji]] wzniesiony w 1881 roku – przedstawia rzymską boginię Minerwę.
}}
* {{zobacz
| name=Centralne Hale Targowe | alt=Halele centrale | url= | adres= | lat=44.9436| long=26.0215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wzniesione w latach 1930–1935 międzywojenne hale targowe stanowią jeden z najbardziej charakterystycznych punktów orientacyjnych Ploeszti. Ich fasada w stylu neorumuńskim, zwieńczona wieżą zegarową i kopułą o stalowej konstrukcji, kryje w sobie tętniący życiem świat handlarzy oferujących świeże produkty rolne, sery, wędliny, wypieki oraz miód z doliny Prahovy.
}}
[[Plik:Ploiesti Palatul.jpg|alt=The Palace of Culture|thumb|300x300px|W Pałacu Kultury mieści się Muzeum Nauk Przyrodniczych oraz odbywają się inne wystawy czasowe.]]
* {{zobacz
| name=Pałac Kultury | alt=Palatul Culturii | url= | adres= | lat=44.94198 | long=26.02189| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten imponujący, neoklasycystyczny gmach, wzniesiony w latach 1912–1918 jako budynek sądu, stanowi jedną z architektonicznych pereł Ploeszti. Jego okazałą fasadę wyróżniają monumentalne kolumny oraz bogate zdobienia, typowe dla rumuńskiego stylu początku XX wieku. Obecnie Pałac Kultury pełni funkcję tętniącego życiem ośrodka kulturalnego, mieszczącego liczne muzea i przestrzenie wystawiennicze. Odwiedzający mogą tu poznawać historię regionu, sztukę oraz dziedzictwo kulturowe, prezentowane zarówno na wystawach czasowych, jak i w ramach kolekcji stałych.
}}
* {{zobacz
| name=Wielka Synagoga | alt=Marea Sinagoga | url= | adres=Strada Basarabi nr. 12. | lat=44.94197| long=26.02653| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Dom Radu Staniana | alt= | url= | adres=Bd. Independenței 15 | lat=44.936469| long=26.026161| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najbardziej elegancka rezydencja w Ploeszti znana jest powszechnie jako Pałac Ślubów – nazwę tę zyskała, gdy mieścił się w niej miejski urząd stanu cywilnego. Wcześniej obiekt stanowił prywatną własność dwóch kolejnych burmistrzów – ojca i syna, obu noszących imię Radu Stanian – którzy rządzili miastem na przełomie XIX i XX wieku. W tamtym czasie budynek był znacznie skromniejszy. Jego obecna okazałość to efekt gruntownej przebudowy przeprowadzonej w 1926 roku; wprowadzono wówczas elementy narodowego stylu architektonicznego tak udanie, że dziś budowla ta stanowi podręcznikowy przykład architektury rumuńskiej.
}}
* {{zobacz
| name=Bulevardul Independentei | alt= | url= | adres= | lat=44.93034194340287| long=26.02791568483263| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Bulwar, główna arteria łącząca centrum Ploeszti z południowym dworcem kolejowym, otoczony jest uroczą mieszanką historycznych budynków i ważnych zabytków miejskich. Jest to popularna promenada, na której gromadzą się miejscowi, szczególnie w cieniu wielu kasztanowców, które od dawna zdobią chodniki. Wzdłuż bulwaru i jego 2 równoległych bocznych uliczek znajdziesz mieszankę stylów architektonicznych odzwierciedlających przeszłość Ploeszti. Szerokie chodniki sprawiają, że Bulwar Niepodległości jest idealnym miejscem na spokojny spacer i chłonięcie atmosfery miasta.
}}
* {{zobacz
| name=[https://filarmonicaploiesti.ro/ Sala filharmoniczna] | alt=Filarmonica Paul Constantinescu | url= | adres=Strada Anton Pann 5 | lat=44.938373688563225 | long=26.022386710926835| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Choć budynek sali koncertowej jest skromny i niepozorny, stanowi on siedzibę cenionej orkiestry filharmonicznej z Ploiești, która regularnie prezentuje bogaty repertuar muzyki klasycznej i współczesnej. Koncerty te cieszą się uznaniem dzięki wysokiemu poziomowi artystycznemu i wyjątkowej atmosferze, co sprawia, że ​​udział w nich jest niezwykle satysfakcjonującym przeżyciem kulturalnym. Warto sprawdzić harmonogram w internecie, aby dowiedzieć się, jakie wydarzenia zaplanowano na czas Państwa wizyty.
}}
=== Muzea ===
[[Plik:RO PH Ploiesti clock museum 1.jpg|thumb|300x300px|Budynek Muzeum Zegarów]]
* {{zobacz
| name=Muzeum Zegarów | alt=Muzeul Ceasului Nicolae Simache | url= | adres=Strada Nicolae Simache 1 | lat=44.9362| long=26.0268| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Urocza i unikalna kolekcja ponad 1000 zegarów słonecznych, zegarów astronomicznych oraz zabytkowych zegarków – niegdyś należących do sławnych Rumunów, w tym króla Karola I – eksponowana w XIX-wiecznym domu sędziego pokoju.
}}
* {{zobacz
| name=[https://muzbioph.ro/muzeul-petrolului/ Muzeum Przemysłu Naftowego] | alt=Muzeul Național al Petrolului | url= | adres=Strada Doctor Dumitru Bagdazar 8 | lat=44.9392| long=26.0292| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Muzeum oferuje kompleksowe spojrzenie na pionierską rolę Rumunii w światowym przemyśle naftowym. Poprzez fascynującą kolekcję zabytkowych maszyn, historycznych fotografii, modeli i dokumentów śledzi rozwój wydobycia i rafinacji ropy naftowej od XIX wieku do czasów współczesnych.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Domu Kupca | alt=Muzeul Casă de Târgoveţ - Casa Hagi Prodan | url= | adres=Strada Democraţiei 2 | lat=44.9382| long=26.0274| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Dom Hagi Prodana z 1785 roku jest najstarszym zachowanym budynkiem niereligijnym w mieście. Jest to przykład starej rumuńskiej architektury z orientalnymi detalami z zadaszonym gankiem i rzeźbionymi drewnianymi słupami. Obecnie jest to muzeum prezentujące styl życia bogatego kupca z XVIII wieku mieszkającego w Ploeszti.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sztuki w Ploeszti| alt=Muzeul Județean de Artă | url= | adres=Bulevardul Independenței 1 | lat=44.9377| long=26.0259| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Mieszczące się w eleganckiej rezydencji niedaleko centrum miasta muzeum prezentuje różnorodną kolekcję rumuńskiej sztuki pięknej, obejmującą malarstwo klasyczne, dzieła nowoczesne oraz prace lokalnych artystów.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Archeologii i Historii | alt= | url= | adres=Strada Toma Caragiu 10 | lat=44.9399| long=26.027| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Galeria Sztuki w Ploeszti | alt=Galeria de Arta | url= | adres=Piața Victoriei | lat=44.93934 | long=26.02458 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Mała galeria sztuki w centrum miasta. Wstęp wolny.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum im. Iona Luki Caragiale | alt=Casa Dobrescu | url= | adres=Piața Victoriei | lat=44.9391| long=26.0242| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Budynek z końca XVIII wieku, w którym obecnie mieści się muzeum poświęcone pisarzowi Ionowi Luce Caragiale (1852–1912).
}}
[[Plik:Statuia Libertății, Piața Eroilor, Ploiești (3).JPG|thumb|Statua Wolności w Ploeszti]]

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Ploiești Stadionul Ilie Oană 4.jpg|thumb|300x300px|Stadion FC Petrolul]]
* {{Znacznik|Targ Obor|44.94656295872174|26.041047948649652|typ=atrakcja}}'''Targ Obor (tylko w weekendy)''', Strada Oborului 2. Sob.–niedz. 06:00–18:00. Targ Obor w Ploeszti, będący tradycyjnie głównym punktem handlu płodami rolnymi i żywym inwentarzem, został przeniesiony na obrzeża miasta w trakcie jego modernizacji w XIX wieku. Dziś to rozległy targ pod gołym niebem, gdzie można znaleźć wszystko: od antyków i artykułów budowlanych czy narzędzi, po podróbki markowej odzieży i ukraińskie towary z przemytu, a także wiele innych niespodzianek. Zwiedzając targ, koniecznie spróbuj tradycyjnych rumuńskich ''mici'' (grillowanych kiełbasek) przy zimnym piwie. 
* {{Znacznik|Park Bucov|44.9751 |26.0600 |typ=natura}}'''[https://zooploiesti.ro/ Park Bucov]''' (znany również jako Park Pamięci Constantina Stere). Położony tuż za granicami miasta; to świetne miejsce na spędzenie kilku godzin w pogodny dzień. Na terenie parku znajdują się ogród zoologiczny, ogród botaniczny oraz letnie bary na świeżym powietrzu, gdzie można również zjeść lunch. 
* {{Znacznik|Hipodrom|44.9114 |26.0410 |typ=atrakcja}}'''[https://www.csmploiesti.ro/hipodrom/ Hipodrom]'''. Wybierz się na tor wyścigowy tuż obok uniwersytetu, aby obejrzeć wyścigi konne. Zawody odbywają się mniej więcej co dwa tygodnie w niedziele, w okresie od maja do listopada. 
* {{Znacznik|FC Petrolul|44.941021526065875|26.035398370324085|typ=atrakcja}}'''[https://fcpetrolul.ro/ https://fcpetrolul.ro/Mecz piłkarski FC Petrolul]''', Strada Stadionului 26. Drużyna FC Petrolul Ploiești występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej w Rumunii. Ich stadion, Ilie Oană (o pojemności 15 000 widzów), znajduje się 500 m na wschód od centrum miasta. 
* '''Airsoft'''. Popularna w Ploeszti gra; wydarzenia organizuje grupa Carpathian Brothers Squad na terenie ruin ogromnej rafinerii „Columbia”. Rozgrywki obejmują takie tryby jak „zdobywanie flagi” (capture the flag), „ostatni żywy” (last man standing) czy „deathmatch”. Rezerwacji i wypożyczenia sprzętu można dokonać na miejscu. 
* '''Parki'''. Wybierz się na jogging do {{Znacznik|Park Tineretului|44.9307878|26.0125233|typ=natura}}'''parku Tineretului''' (Parcul Tineretului). Zimą działa tu lodowisko. Znajdująca się w parku hala sportowa Olimpia oferuje również możliwość wynajęcia kortów tenisowych i boisk do koszykówki. Alternatywą jest nowszy park Zachodni, który również dysponuje lodowiskiem i miejscem do biegania. Uwaga: latem w Parku Zachodnim brakuje cienia!
* {{Znacznik|Jezioro TRQZ|44.8025 |26.0500 |typ=natura}}'''[https://www.facebook.com/TRQZlake/ Jezioro TRQZ]''' (''20 km od centrum miasta''). Sporych rozmiarów sztuczny zbiornik z piaszczystą plażą, oferujący możliwość uprawiania sportów wodnych i pływania kajakiem, a także dostęp do baru i punktu gastronomicznego (food trucka). Idealne miejsce na upalne lato. Dojazd samochodem lub pociągiem osobowym do stacji „Prahova”, a następnie 25-minutowy spacer. 
* {{Znacznik|Timiș Estate Wellness &amp; Spa Resort|44.98120137169987|26.12260809658405|typ=atrakcja}}'''[https://casatimis.ro/ Timiș Estate Wellness &amp; Spa Resort]''', Florica Romalo 4, Chițorani, ☏ +40 374 341 119. Timiș Estate to pięciogwiazdkowy ośrodek wypoczynkowy i posiadłość winiarska położona 10 km od Ploiești na terenie o powierzchni 140 hektarów; obiekt łączy elegancję odrestaurowanego dworu w stylu neorumuńskim z nowoczesnymi bungalowami inspirowanymi naturą. Oferuje wyrafinowane zakwaterowanie, różnorodną kuchnię (fuzja kuchni rumuńskiej i śródziemnomorskiej, bary i degustacje), strefę spa i wellness oraz liczne atrakcje na świeżym powietrzu (spacery, wycieczki rowerowe, minigolf, jeziora) – a wszystko to w luksusowym otoczeniu na wzgórzach z widokiem na miasto.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
[[Plik:Ploiesti-Halele-19.JPG|thumb|Halele Centrale, Hala Targowa]]
Ploeszti raczej nie słynie z oferty handlowej. Ze względu na bliskość [[Bukareszt]]u możliwości zakupowe są tu dość ograniczone i podstawowe, gdyż odpowiadają one głównie na codzienne potrzeby miejscowej ludności.

=== Rynki ===
* '''Centralne Hale Targowe''' (''Halele Centrale'') przy ulicy Emile Zola 8 oferują wiele okazji do zakupu tradycyjnych rumuńskich serów i wyrobów mięsnych, pochodzących bezpośrednio od rolników.
* '''Targ Obor (czynny tylko w weekendy)''' przy ulicy Oborului 1 – można tu znaleźć szeroki wybór antyków, odzieży oraz towarów z drugiej ręki.

=== Centra handlowe ===
* {{Znacznik|'''Ploiesti Shopping City'''|44.9661 |25.9728 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.shoppingcityploiesti.ro/ Ploiesti Shopping City]''' (''na północnych obrzeżach miasta''). 
* {{Znacznik|'''AFI Ploiesti'''|44.9469 |26.0325 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.afi-ploiesti.ro/ AFI Ploiesti]''', Strada Calomfirescu 2 (''po wschodniej stronie miasta'').
* {{Znacznik|'''Ploiești Value Centre'''|44.92827|26.03649 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://afivalueparkploiesti.ro/ Ploiești Value Centre]''', Strada Democrației (''po południowej stronie miasta, 5 minut od dworca kolejowego Południe'').

=== Sklepy specjalistyczne ===
* {{Znacznik|'''Berezka'''|44.94858 |26.00892|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://berezka.ro/ Berezka]''', Piața Mihai Viteazul, 11B1. Sklep w stylu rosyjskim, oferujący żywność i napoje z obszaru byłego Związku Radzieckiego. 
* {{Znacznik|'''Super Mercato'''|44.94968 |26.00565 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.supermercato.ro/ Super Mercato]'''. Sklep z różnorodnymi włoskimi produktami.
* {{Znacznik|'''GIOYA'''|44.94270 |26.02237 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/specialitatiitalieneploiesti/ GIOYA]''', Strada Emile Zola 2. Sklep z różnorodnymi włoskimi produktami.

== Gastronomia ==
Wiele restauracji znajduje się zarówno w centrum miasta, jak i w pasie na północy, tuż przed wyjazdem z miasta w kierunku centrum handlowego Ploiesti Shopping City. Wybór kulinarny jest różnorodny: obok lokali serwujących typową kuchnię rumuńską, działa tu sporo restauracji oferujących sushi oraz dania kuchni greckiej, włoskiej i tureckiej.

* {{Znacznik|'''Taverna Greceasca Dionysos'''|44.93454 |26.02606 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.tavernagreceasca-dionysos.ro/ Taverna Greceasca Dionysos]''', Strada Anul 1907 nr 2, ☏ +40 244338835. Tradycyjna grecka restauracja serwująca dania i wina doskonałej jakości. Koszt posiłku z napojem: 10–15 €. 
* {{Znacznik|'''Turkish Doner Grill'''|44.952951870953974|26.000129571381272|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Turkish Doner Grill''', Șoseaua Nordului 1. Bez wątpienia najlepsza kuchnia turecka w mieście. Koniecznie trzeba spróbować domowego ayranu. Koszt posiłku z napojem: 10–20 €. 
* {{Znacznik|'''Cafeneaua Nației'''|44.93848 |26.02792 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://cafeneauanatiei.ro/ Cafeneaua Nației]''' (Kawiarnia Narodu), Strada Ștefan cel Mare nr 7A, ☏ +40 732603456. Jeden z niewielu lokali oferujących dania wegetariańskie w mieście. Warto tu wstąpić na zupy, placki z ciecierzycą i awokado oraz szeroki wybór herbat. 
* {{Znacznik|'''Just Sushi'''|44.932940430709195 |26.02541010390378 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Just Sushi''', Strada Bobâlna 15, ☏ +40 771572251. Bar serwujący sushi i makaron w stylu japońskim. Ich pikantny makaron z wołowiną to danie najbardziej zbliżone do autentycznej kuchni azjatyckiej, jakiego można tu spróbować. 
* {{Znacznik|'''Restaurant Prestij'''|44.93449 |26.02632 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://prestij.ro/ Restaurant Prestij]''', Strada Bobâlna nr 1, ☏ +40 721334433. Elegancka restauracja serwująca dania kuchni międzynarodowej. 
* {{Znacznik|'''Nabucco Pub &amp; Grill'''|44.95810 |25.98536 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://restaurantnabucco.ro/ Nabucco Pub &amp; Grill]''', Bulevardul Republicii 307, ☏ +40 740 622 826. Pub, grill i bar z sziszą. 
* {{Znacznik|'''Larry'''|44.95871 |25.98358 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Larry''', Strada Lotrului 2, ☏ +40 745038233. Tradycyjna rumuńska restauracja z naciskiem na grille. 
* {{Znacznik|'''Tres Olivos'''|44.93500 |26.02555 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.tresolivos.ro/ Tres Olivos]''', Strada Rahovei 4, ☏ +40 724 443 448. Hiszpańska restauracja tapas w dwóch różnych lokalizacjach w mieście.
* {{Znacznik|'''Wokul Magic'''|44.93680 |26.02752|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://wokulmagic.ro/ Wokul Magic]''', Strada Democrației 14. Kuchnia inspirowana kuchnią azjatycką. 
* {{Znacznik|'''Da Vinci'''|44.92953 |26.02440 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantdavinci.ro/ Da Vinci]''', Strada Bobâlna 52, ☏ +40 244 599 009. Codziennie 11:00-00:00. Kuchnia włoska i rumuńska. 
* {{Znacznik|'''New London House'''|44.93049 |26.02755 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.thenewlondon.ro/ New London House]''', Rondul 2, Bulevardul Independentenței, ☏ +40 344 802 600. Codziennie 10:30–00:30. 
* {{Znacznik|'''Pizza Jinx'''|44.93947 |26.02213 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.pizzajinx.ro/ Pizza Jinx]''', Strada Tache Ionescu 10.

== Życie nocne ==
[[Plik:DSCF5520.JPG|thumb|Widok na miasto]]
=== Bary i puby ===
W mieście znajduje się kilka dobrych barów i ogródków piwnych. Życie nocne koncentruje się raczej wokół barów niż klubów.

* {{Znacznik|'''Jazz Cafe'''|44.94284 |26.03284 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Jazz Cafe''', Strada Praga 11, ☏ +40 722259725. Swobodny ogródek piwny z ofertą gastronomiczną i napojami.
* {{Znacznik|'''Altera Lounge'''|44.94357 |26.02514 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Altera Lounge''', Strada Erou Calin Catalin 11 (''róg ulicy George Cosbuc''). Bar z niewielkim letnim tarasem i przyzwoitym jedzeniem. 
* {{Znacznik|'''The Fable'''|44.94123 |26.01544 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://thefable.ro/ The Fable]''', Strada Vasile Lupu 32. Popularny bar ze stolikami na zewnątrz oraz bogatym wyborem koktajli i alkoholi wysokiej jakości. 
* {{Znacznik|'''Teatrul Naţiei'''|44.913342599960814|26.035029594612414|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://cafeneauanatiei.ro/ Teatrul Naţiei]''' (Teatr Narodu), Bulevardul București 28. Lokal prowadzony przez właściciela Cafeneaua Natiei; to centrum kultury położone w pobliżu uniwersytetu, gdzie odbywają się koncerty, przedstawienia i inne wydarzenia. Serwowane jest tu to samo znakomite jedzenie wegetariańskie, co w Cafeneaua Natiei. 
* {{Znacznik|'''The Shamrock'''|44.94100 |26.02206 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Shamrock''' (''centrum handlowe Winmarkt Omnia''). Lokal znany wśród miejscowych jako „Irish”. Bar mieści się na dachu centrum Winmarkt Omnia w samym centrum miasta. Latem na dachu wystawiane są stoliki, przy których można delektować się widokiem. 
* {{Znacznik|'''La Ștuțu'''|44.9339 |26.0108 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''La Ștuțu''', Strada Rândunelelor 2. Bar w stylu rockowym z dużym ogródkiem piwnym i prawdopodobnie najlepszymi smażonymi anchois, jakich kiedykolwiek spróbujesz.

=== Kawiarnie ===
W mieście znajduje się wiele kawiarni.

* {{Znacznik|'''Room 26'''|44.93380 |26.02649 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/room26.coffee/ Room 26]''', Bulevardul Independenței 26. Warto tu wstąpić na gofry belgijskie. 
* {{Znacznik|'''Ziya Cafe &amp; Wine Bar'''|44.94277484745781|26.025597353281086|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Ziya Cafe &amp; Wine Bar''', Strada Basarabilor 20. Lokal serwujący kawę typu speciality, z miejscami do siedzenia na zewnątrz. 
* {{Znacznik|'''Piagi Cafe'''|44.944268409656345|26.016659343472327|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Piagi Cafe''', Bulevardul Republicii 16. Kawiarnia w pobliżu katedry, w centrum miasta. 
* {{Znacznik|'''Caffee Milano'''|44.94140 |26.01963|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Caffee Milano''', Bulevardul Republicii 25. Włoska kawa i pyszne propozycje na lunch.
* {{Znacznik|'''Blues Cafe'''|44.94035 |26.02342|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Blues Cafe''', Bulevardul Republicii 1 (''wewnątrz hotelu Central''). Lokal o przyjemnym klimacie wiedeńskiej kawiarni. 
* {{Znacznik|'''Longline'''|44.94298 |26.02340 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://longlinespecialtycoffee.ro/ Longline]''', Strada Bibescu Vodă 2-4. Kawa wysokiej jakości w nowoczesnym, minimalistycznym wnętrzu. 
* {{Znacznik|'''Zaț Cafe'''|44.938560 |26.009733 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Zaț Cafe''', Strada Traian 1. Jedna z modnych kawiarni z ogródkiem, serwująca kawę speciality i smoothie. Popularne miejsce spotkań młodych ludzi.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://jazzploiesti.ro/ Ploiești Jazz Festival]''' odbywa się każdej jesieni, oferując fantastyczne występy muzyków jazzowych z Rumunii i zagranicy.
* '''Dni Miasta Ploiești''' to święto miasta organizowane w połowie maja, obejmujące różnorodne wydarzenia i występy w całym mieście.
* '''[https://republikfest.ro/ Republik Fest]''' to festiwal muzyki alternatywnej, odbywający się co roku w parku Bucov. Edycja w 2025 roku zaplanowana jest na dni od 5 do 7 września.
* '''[https://larockfestival.ro/ La Rock Festival]''' to festiwal muzyki rockowej i alternatywnej, organizowany co roku w miejscowości Florești (okręg Prahova) na terenie posiadłości Cantacuzino, położonej około 24 km od miasta.
* '''Letnie weekendy na Bulwarze''' – w każdy letni weekend Bulwar Niepodległości (Bulevardul Independenței) jest wyłączany z ruchu kołowego. Odbywają się tam wówczas liczne koncerty, konkursy, wystawy i inne wydarzenia kulturalne.
* '''Festiwal Kasztanów''' (''Festivalul Castanilor'') odbywa się każdej jesieni, gromadząc artystów ludowych z regionu, którzy rywalizują o nagrody za swoje występy.
Informacje o wielu wydarzeniach w Ploiești można znaleźć w oficjalnej aplikacji miejskiej.

== Nocleg ==
* {{Znacznik|'''Hotel Prahova Plaza'''|44.94141 |26.02791 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelprahova.ro/ Hotel Prahova Plaza]''', Strada Constantin Dobrogeanu Gherea 11, ☏ +40 244526850. Typowy hotel z czasów komunizmu w Europie Wschodniej. 70–100 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Hotel Central'''|44.94055 |26.02298 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelcentralploiesti.ro/ Hotel Central]''', Bulevardul Republicii 1, ☏ +40 244526641. Kolejny z dużych hoteli w mieście. Lokalizacja w samym centrum. 60–90 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Villa Bijoux'''|44.939939310317094|26.02296230689844|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Villa Bijoux''', Strada Tache Ionescu 18. Rezydencja w centrum przekształcona w hotel. 60 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Acapulco Hotel'''|44.934243673746174|26.02690716913524|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelacapulco.ro/ Acapulco Hotel]''', Strada Bobâlna 1. 65–90 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Hotel Vigo'''|44.93433876275203|26.026120760912978|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Vigo''', Bulevardul Independenței 28. 
* {{Znacznik|'''Casa Simoni'''|44.96106 |25.98264 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.facebook.com/profile.php?id=100064860093892# Casa Simoni]''' (Pensiunea Casa Simoni), Strada Pensiunilor nr 4, ☏ +40 745 010 310. Wystrój wnętrz jest tu bardzo ozdobny i drobiazgowy, przez co można poczuć się niemal jak w domku dla lalek. Dostępne śniadanie. 143 lei. 
* {{Znacznik|'''Hotel Yarus'''|44.96039 |25.98177 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelyarus.ro/ Hotel Yarus]''', str Republicii, nr 228, Cartier Albert, ☏ +40 737 599 600. Z zewnątrz budynek przypomina nieco klub dla dżentelmenów, ale w środku czekają czyste, ciepłe pokoje, restauracja z tarasem i obfitymi śniadaniami, a także – być może – karaoke, bar i rozrywka. 159 lei. 
* {{Znacznik|'''Forum'''|44.94642 |26.03425 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Forum''', Strada Gheorghe Doja 215 A (''centrum handlowe AFI''), ☏ +40 722 997 979. Hotel trzygwiazdkowy.
* {{Znacznik|'''Arta Chalet'''|45.061748 |26.334438 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.artachalet.com/ Arta Chalet]''', 139A, Malu Rosu, okręg Prahova (''pośród winnic Dealu Mare, 45 km na wschód od Ploeszti; ok. 1 godz. drogi z [[Bukareszt]]u autostradą [[Plik:A3-RO.svg|25px]]''), ☏ +40722912332, hello@artachalet.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Pięć domków położonych na wzgórzu nad winnicami Dealu Mare: dwa domki typu „A-frame” (dla 6 osób), dwa domki w stylu nowoczesnej stodoły (dla 3 osób) oraz apartament typu studio (dla 2 osób). Na terenie obiektu dostępne są: balia z wodą podgrzewaną piecem opalanym drewnem, miejsce na ognisko oraz kawiarnia serwująca kawę segmentu specialty. W cenę wliczono kosz powitalny z lokalnym winem i pieczywem. W pobliżu znajdują się winnice SERVE, Davino, LacertA i inne. Ceny: 650–1790 RON.

== Kontakt ==
Bezpłatne Wi-Fi jest dostępne na większości obszaru centrum miasta oraz w większości – jeśli nie we wszystkich – barach i restauracjach. Prędkość internetu należy do najlepszych i najtańszych na świecie (standardem w przypadku łączy szerokopasmowych jest 500–1000 Mb/s).

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

== Gdzie dalej ==
* '''Warto odwiedzić winnice w okręgu Prahova'''. Region winiarski Dealu Mare – rozciągający się od terenów na północ od miasta aż po miejscowość [[Buzău]] – dość późno otworzył się na turystykę winiarską (w tym degustacje i noclegi), jednak obecnie szybko nadrabia zaległości. Region ten słynie zarówno z wysokiej jakości win białych, jak i czerwonych. Liczący 100 km Szlak Wina Prahova (przejezdny wyłącznie samochodem) prowadzi podróżnych przez malownicze, nieco odosobnione tereny i wioski, łącząc wiele najlepszych winnic. Na wzgórzach na wschód od Ploeszti (Ploiești) znajduje się ponad 20 winnic. Do szczególnie polecanych miejsc oferujących degustacje należą [https://budureasca.ro/ Crama Budureasca], [https://serve.ro/ Crama Serve Ceptura] oraz [https://www.gramofonwine.ro/ Gramofon Wine].
* W odległości 40 km (lub 1 godziny i 20 minut jazdy pociągiem) znajduje się '''kopalnia soli w [[Slănic]]'''. To ogromny podziemny obiekt z siecią tuneli i platformą widokową. Kopalnia mieści się w uzdrowisku [[Slănic]], które oferuje piękne tereny do pieszych wędrówek, ośrodek jazdy konnej, letnie kąpieliska oraz szeroką bazę noclegową (choć standard zakwaterowania bywa nieco przestarzały i skromny).
* '''Warto również zwiedzić dolinę Prahovy''' (Valea Prahovei) i położone w niej kurorty: Sinaję ('''[[Sinaia]]''') – znaną z zamku Peleș i królewskiej historii (50 minut pociągiem); mniejsze miasteczko '''[[Bușteni]]''', oferujące liczne szlaki piesze i możliwość wynajęcia willi (1 godzina pociągiem); oraz '''[[Predeal]]''' (80 minut najszybszym pociągiem). Wszystkie te górskie kurorty dysponują fantastycznymi szlakami pieszymi i rowerowymi, stokami narciarskimi (zimą), świetną kuchnią oraz wieloma interesującymi atrakcjami.
* '''[[Braszów]]''' (''Brașov'') – jedno z najpiękniejszych miast Rumunii – oddalony jest o 100 km (ok. 2 godziny jazdy pociągiem).

{{Jest w|Okręg Prahova}}
{{użyteczny}}
{{geo|44.9333|26.0333}}
[[Kategoria:Rumunia]]</text>
      <sha1>5ii7841302zmzuxv7yl0ri9j1erkwri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Warszawa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3140</id>
    <revision>
      <id>158815</id>
      <parentid>158241</parentid>
      <timestamp>2026-09-22T09:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pros-horeca</username>
        <id>17509</id>
      </contributor>
      <comment>/* Umiarkowanie */</comment>
      <origin>158815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23245" sha1="c2nldc2sh1i6njzhru79pd5gctq4sxg" xml:space="preserve">{{Top-banner|unesco=yes|caption=}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa = Warszawa
 |widok = Warsaw montage.JPG
 |herb = Coat of arms of Warsaw.svg
 |mapa = Warszawa Mapa.png
 |region = [[Województwo mazowieckie]]
 |powierzchnia = 517
 |prefiks = +(48) 022
 |www = www.um.warszawa.pl
}}
[[Plik:Regions Warsaw District Map.png|thumb|upright=1.6|Dzielnice Warszawy]]
{{Mapframe |52.22984104|21.01174131|zoom=14|height=400|width=400}}
'''Warszawa''' – stolica i największe miasto [[Polska|Polski]], liczy ok. 1,8 mln mieszkańców. Położona w [[Województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], stanowi ważny ośrodek naukowy, kulturalny, polityczny oraz gospodarczy. Warszawa jest siedzibą wszystkich urzędów centralnych, parlamentu i prezydenta.

== {{Charakterystyka}} ==
=== Dzielnice Warszawy ===
* '''[[Warszawa/Śródmieście|Śródmieście]]''' – centralna i najważniejsza pod każdym względem dzielnica miasta, choć zajmuje jedynie 3% jego powierzchni
* '''Dzielnice graniczące ze Śródmieściem''': '''[[Warszawa/Mokotów|Mokotów]]''', '''[[Warszawa/Ochota|Ochota]]''', '''[[Warszawa/Praga-Południe|Praga-Południe]]''', '''[[Warszawa/Praga-Północ|Praga-Północ]]''', '''[[Warszawa/Wola|Wola]]''', '''[[Warszawa/Żoliborz|Żoliborz]]''' – zaznaczone na '''&lt;span style=&quot;color:#89a4d0;&quot;&gt;niebiesko&lt;/span&gt;'''
* '''Dzielnice peryferyjne''' – zaznaczone na '''&lt;span style=&quot;color:#f1260c;&quot;&gt;czerwono&lt;/span&gt;''':
:* Na lewym brzegu: [[Warszawa/Bemowo|Bemowo]], [[Warszawa/Bielany|Bielany]], [[Warszawa/Ursus|Ursus]], [[Warszawa/Ursynów|Ursynów]], '''[[Warszawa/Wilanów|Wilanów]]''', [[Warszawa/Włochy|Włochy]]
:* Na prawym brzegu: [[Warszawa/Białołęka|Białołęka]], [[Warszawa/Rembertów|Rembertów]], [[Warszawa/Targówek|Targówek]], [[Warszawa/Wawer|Wawer]], [[Warszawa/Wesoła|Wesoła]]

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
W Warszawie znajduje się międzynarodowe Lotnisko Chopina. Ma bezpośrednie połączenie z kilkudziesięcioma miastami w Europie i na świecie. Część tanich linii lotniczych lata na lotnisko Warszawa Modlin, położone ok. 40 km na północny zachód od śródmieścia Warszawy.

=== Koleją ===
Na terenie województwa mazowieckiego do Warszawy koleją można się dostać pociągami Kolei Mazowieckich (www.mazowieckie.com.pl). Na terenie całej Polski można się dostać do stolicy pociągami Inter City lub przewozów regionalnych. Z kolei pociągami EuroCity można się dostać do Warszawy ze stolic państw Unii Europejskiej.

=== Samochodem ===
Do Warszawy można się dostać autostradą A2 (np. z Poznania lub Łodzi). Poza tym do stolicy można się dostać drogami krajowymi: DK2 (z Mińska Maz. i Siedlec), DK8 (z Białegostoku, Suwałk i Wrocławia), DK61 (z Ostrołęki i Augustowa), DK92 (z Poznania), DK7 (z Gdańska i Krakowa), DK79 (z [[Sandomierz|Sandomierza]]) oraz DK17 (z Lublina i Zamościa). Poza tym można się także dostać drogami wojewódzkimi: 801, 637, 638, 631 oraz 724. Miasto okrąża (częściowo) obwodnica: Południowa Obwodnica Warszawy (S2, odcinek: Konotopa – Puławska), Zachodnia Obwodnica Warszawy (S8, w granicach Warszawy jako al. Obrońców Grodna) oraz Północna Obwodnica Warszawy (DK7, DK8 na odcinku Powązki – Modlińska: al. Armii Krajowej wraz z mostem Grota-Roweckiego; S8 na odcinku Modlińska – Piłsudskiego: ul. Toruńska). Czas przejazdu samochodem w wybranych miastach do centrum Warszawy:
* z Lublina: 2 godz. 13 min (168 km)
* z Łodzi: 1 godz. 22 min (130 km)
* z Krakowa: 3 godz. 32 min (292 km)
* z Wrocławia: 3 godz. 40 min (366 km)
* z Ziemniaków: 2 godz. 38 min (310 km)
* z Gdańska: 3 godz. 21 min (417 km)
* ze Szczecina: 4 godz. 36 min (566 km)
* z Moskwy: 14 godz. 49 min (1293 km)
* z Berlina: 5 godz. 9 min (569 km)
* z Aten: 22 godz. 29 min (2346 km)
* z Paryża: 13 godz. 50 min (1582 km)
* z Londynu: 14 godz. 55 min (1626 km)
* z Rzymu: 17 godz. 5 min (1805 km)

=== Autobusem ===
Największy dworzec autobusowy w Warszawie, gdzie kursują linie krajowe i międzynarodowe, to &quot;Dworzec Zachodni&quot;. Do Warszawy przyjeżdżają kursy dalekobieżne ważniejszych przewoźników krajowych i międzynarodowych.

== {{Komunikacja}} ==
Warszawę oplata gęsta sieć ponad dwustu linii komunikacji miejskiej, zarządzanych przez ZTM, działających pod nazwą Warszawski Transport Publiczny (WTP). [https://www.wtp.waw.pl/ceny-i-rodzaje-biletow/ Na stronie WTP] znajduje się wyczerpująca informacja na temat taryfy (ulgowe 50% zniżki)
* bilet 20-minutowy: 3,40 zł (1. i 2. strefa)
* bilet 75-minutowy: 4,40 zł (1. strefa)
* bilet 90-minutowy: 7,00 zł (1. i 2. strefa)
* bilet dobowy: 15,00 zł (1. strefa), 26,00 zł (1. i 2. strefa)
* bilet weekendowy: 24,00 zł (1. i 2. strefa)
* bilet weekendowy grupowy: 40,00 zł (1. i 2. strefa, bez zniżki)
* bilety imienne:
# 30-dniowy: 110 zł (1. strefa), 210 zł (1. i 2. strefa)
# 90-dniowy: 280 zł (1. strefa), 536 zł (1. i 2. strefa)

Bilety 75-minutowe i 90-minutowe są oficjalnie, również w automatach biletowych zwane „biletami jednorazowymi przesiadkowymi”, natomiast bilety 20-minutowe zwane są „biletami czasowymi”. Rozróżnienie to może być mylące, z tego względu, że w praktyce bilety „jednorazowe przesiadkowe” również są czasowe, tzn. ważne określony czas od skasowania, natomiast bilety „czasowe” również są przesiadkowe, tzn. możliwa jest podróż nieograniczoną liczbą środków transportu w czasie 20 minut od skasowania.

=== Tramwaje ===
[[Plik:Warsaw trams2.svg|thumb|upright=2.0|&lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;Mapa sieci tramwajowej ([[ShareMap:public/Trams in Warsaw|animowana mapa linii]])&lt;/div&gt;]]
Sieć linii tramwajowych, ze względu na istnienie tylko dwóch linii metra, pełni ważną funkcję w centralnych dzielnicach Warszawy. Wobec ciągłej modernizacji kolejnych odcinków sieci, częstym zmianom ulegają trasy linii (np. co 2 tygodnie), dlatego też konieczne jest zaglądanie na strony ZTM (w dziale [https://www.wtp.waw.pl/mapy-schematy/ „mapy i schematy”] jest aktualizowana na bieżąco mapa komunikacji miejskiej) lub czytanie komunikatów na przystankach. Informacja na temat objazdów jest dostateczna, a jeśli ktoś się w tym pogubi, to raczej z powodu nieuwagi. W przypadku zmian w kluczowych liniach na przystankach pojawiają się również osoby udzielające szczegółowych informacji.

=== Autobusy ===
Dominującym środkiem transportu jest autobus. Oprócz funkcji lokalnych, pełni też ważną rolę dowozową do wielkich osiedli (Bródno-Podgrodzie, Tarchomin, Ursus). Linie podmiejskie startują z istotnych węzłów komunikacyjnych, takich, jak Okęcie (pętla tramwajowa), czy Metro Wilanowska (tzw. „Dworzec Południowy”). Autobusy nocne wyruszają spod Dworca Centralnego (wyjątkami są linie okólne oraz część linii podmiejskich) 15 i 45 minut po każdej pełnej godzinie. W dniach, kiedy odbywają się duże imprezy masowe, autobusy nocne jeżdżą tak przepełnione, że po wyruszeniu z pętli prawie nie zabierają pasażerów!

=== Metro ===
Pierwsza linia metra (M1) przebiega w linii północ-południe i kursuje do godziny 1:00, w piątki i soboty kursowanie jest wydłużone do 3 nad ranem. Druga linia metra (M2) przebiega w linii wschód-zachód między stacjami Bemowo a Bródno. Linie krzyżują się na stacji Świętokrzyska, gdzie połączone są podziemnym łącznikiem. Metro kursuje bardzo często, w godzinach szczytu co ok. 3 min, poza godzinami szczytu co ok. 4-6 min., jedynie późnym wieczorem co ok. 10-15 minut.

=== Koleje Mazowieckie ===
Regionalny przewoźnik obsługujący pociągi podmiejskie honoruje na terenie Warszawy (i na odcinku Warszawa Wileńska-Ząbki) bilety ZTM – dobowe, weekendowe, weekendowe grupowe, 30- i 90-dniowe. Nie jest to konkurencyjny środek transportu, ze względu na niskie prędkości i rzadkie kursowanie (szczególnie w weekendy).

=== Szybka Kolej Miejska ===
Sieć kolei łączące podwarszawskie miejscowości z centrum stolicy. Aktualnie istnieją cztery linie:
* S1 Otwock – Pruszków
* S2 Warszawa Lotnisko Chopina – Sulejówek Miłosna
* S3 Warszawa Lotnisko Chopina – Legionowo
* S4 Piaseczno – Wieliszew / Zegrze Południowe (oraz kursy wydłużone oznaczone jako S40 Piaseczno – Wieliszew / Radzymin)

=== Warszawska Kolej Dojazdowa ===
Podmiejska kolejka łącząca Warszawę (dworzec „Śródmieście WKD”, nieopodal Dworca Centralnego) z podwarszawskimi miejscowościami, znajdującymi się na zachód od Warszawy (ostatni przystanek – [[Grodzisk Mazowiecki]]). Bilety ZTM honorowane są na tej samej zasadzie, co w Kolejach Mazowieckich – na odcinku Warszawa Śródmieście WKD – Opacz.

=== Rowery ===
W Warszawie infrastruktura rowerowa jest dobrze rozbudowana. Jedna z bardziej użytecznych tras rowerowych powstała przy okazji budowy II linii metra - można nią przejechać w bezpiecznych warunkach z Dworca Zachodniego do Wschodniego, a także po drodze skorzystać z licznych odgałęzień. Ciekawostką są sygnalizatory świetlne pobudzane na fotokomórkę. W Warszawie można skorzystać z samoobsługowych wypożyczalni rowerów &quot;[https://warsawcity.info/rower-miejski-w-warszawie-veturilo/ Veturilo]&quot; - obsługiwanych przez system &quot;NextBike&quot;.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Warsaw15.jpg|thumb|Syrenka]]
[[Plik:Palac Kultury I Nauki (152972931).jpeg|thumb|Pałac Kultury i Nauki]]
[[Plik:Warszawa, Ogród Saski SDC11485.JPG|thumb|Ogród Saski]]
* '''Stare Miasto''': Plac Zamkowy, Zamek Królewski, Kolumna Zygmunta III, [http://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_Pod_Blach%C4%85 Pałac pod Blachą], Katedra św. Jana, Rynek Starego Miasta, Barbakan, Kościół św. Marcina, Pomnik Warszawskiej Syrenki
* '''Nowe Miasto''': Kościół św. Jacka, Rynek Nowego Miasta, Ulica Mostowa, Pałac Sapiehów, Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie, Kościół św. Kazimierza
* '''Stara Praga''': Katedra św. Floriana, Okolice pl. Weteranów, ulica Ząbkowska, Zoo, Wytwórnia Wódek „Koneser”
* '''Współczesne centrum''': 
** {{listing|name=Pałac Kultury (taras widokowy) |lat=52.231840 |long=21.005996 |www= |adres= |wskazówki= |telefon= |fax= |email= |dodatkowe informacje= }}
** [[w:Lista_najwyższych_budynków_w_Warszawie|Drapacze chmur]]
** [https://warsawcity.info/punkty-widokowe-warszawa/ Punkty widokowe]
* '''Tereny zielone''': Łazienki Królewskie, Park Skaryszewski, Las Kabacki, Puszcza Kampinoska, Mazowiecki Park Krajobrazowy
* '''Cmentarz Żydowski''': róg Anielewicza i Okopowej; między innymi groby Ludwika Zamenhofa i jego rodziny oraz pomnik Janusza Korczaka
* '''Park Rzeźby''': Park Bródnowski pomiędzy ulicami Kondratowicza, Chodecką i Wyszogrodzką.
* '''Muzeum Narodowe'''
* '''Muzeum Powstania Warszawskiego'''
* {{listing|name=Centrum Nauki Kopernik |lat=52.241856 |long=21.028729 |www= |adres=Wybrzeże Kościuszkowskie 20, 00-390 Warszawa|wskazówki= |telefon= |fax= |email= |dodatkowe informacje= }}
* '''[[w:Dom_Spotkań_z_Historią|Dom Spotkań z Historią]]''' - wstęp jest bezpłatny
* '''[[w:Marszałkowska_Dzielnica_Mieszkaniowa|Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa]]'''
* '''[[w:Park_Ujazdowski_w_Warszawie|Park Ujazdowski]]'''
* '''[[w:Park_Skaryszewski_im._Ignacego_Jana_Paderewskiego_w_Warszawie|Park Skaryszewski]]'''
* '''[[w:Park_Szczęśliwicki|Park Szczęśliwicki]]'''

== {{Rozrywka}} ==
Warszawa to miasto pełne niespodzianek — jego największym atutem są [https://warsawcity.info/najlepsze-parki-rozrywki-dla-dzieci-i-doroslych-warszawa/ parki rozrywki], które oferują niezapomniane chwile dla całej rodziny. Wśród najciekawszych miejsc znajdziesz perełki takie jak: 

* '''Farma Iluzji'''
* '''Majaland Warsaw'''
* '''Kosmiczne Ranczo'''
* '''Julinek Park'''
* '''Monster Bounce'''
* '''Suntago'''

== {{Zrób}} ==

== {{Nauka}} ==
• Uniwersytet Warszawski
• Politechnika Warszawska
• Warszawski Uniwersytet Medyczny
• Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie

== {{Praca}} ==

== {{Zakupy}} ==
'''[https://warsawcity.info/galerie-handlowe-warszawa-top-12-najlepszych-miejsc-na-zakupy-w-stolicy/ Galerie handlowe]''' znajdują się głównie na peryferiach, ale też w centralnych dzielnicach – najbardziej centralnie położone są „Złote Tarasy” – obok Dworca Centralnego. Przy Rondzie Zgrupowania AK „Radosław” (powszechnie znanym jako Rondo Babka lub Rondo Radosława) znajduje się „Arkadia”, zaś przy Dworcu Wileńskim – „Galeria Wileńska”. W ścisłym centrum znajduje się też „Galeria Centrum” (dawniej „Domy Towarowe Centrum”) z licznymi sklepami odzieżowymi (przystanek „Centrum/Metro Centrum”). Na stacji metra „Centrum”, podobnie jak w wielu okolicznych przejściach podziemnych, mieści się też mały pasaż handlowy z licznymi księgarniami, sklepami odzieżowymi itp. Znaną handlową ulicą jest Chmielna, rozciągająca się między Galerią Centrum a Nowym Światem. Sam Nowy Świat jest raczej zagłębiem kawiarń, choć i tam można znaleźć sklepy.

== {{Gastronomia}} ==
=== Oszczędnie ===
'''Szybko''' – w całej Warszawie znaleźć można sporo punktów gastronomicznych oferujących „coś ciepłego”. Popularną przekąską jest kebab (7–10 zł), w podziemiach często kupić można podgrzewane kanapki. Dla wielbicieli bardziej „globalnych” smaków pozostają sieciowe klasyki – McDonald’s, Burger King, KFC i Pizza Hut, bogato rozsiane po całym mieście. W Warszawie jest jeszcze wiele barów mlecznych, lista znajduje się [https://warsawcity.info/bar-mleczny-warszawa/ tu], które są mleczne już tylko z nazwy, a kupić tam można pełnowartościowy smaczny obiad za niewielkie pieniądze, bo bary są dotowane z pieniędzy miasta. Lista znajduje się np. [http://www.gastronauci.pl/pl/restauracje/warszawa?kind=bar+mleczny tu] lub [http://www.warszawa.pl/stara/gastronomia/00100,000205.html tu].
Na dworcu PKS Warszawa Zachodnia przy poczekalni znajduje się lokal gastronomiczny oferujący &quot;kuchnię domową&quot; w cenie 10-15 zł za 2 dania.

'''Dla bardzo głodnych''' – jeśli chcemy zjeść naprawdę solidną porcję, a przy tym nie wykosztować się zbytnio, z pomocą przychodzą nam liczne małe baro-restauracje. Szczególnie pozytywna relacja cena-jakość-ilość jest w lokalach orientalnych, takich jak „Dudu” (Królewska / Marszałkowska) czy „Que Huong” (Plac Zbawiciela, lokal dwupoziomowy). Zestawy obiadowe można tam kupić w granicach 12 zł.

'''Nietypowo''' – w godzinach wieczorno-nocnych przy dawnym dworcu Warszawa Główna otwarty jest &quot;Barobus&quot;, w którym serwowane są godne polecenia dania barowe. Miejsce cieszy się dużą popularnością. W wakacje &quot;Barobus&quot; przenosi się nad morze.

'''Na słodko''' – w godzinach wieczorno-nocnych na skraju Parku Świętokrzyskiego (od strony stacji &quot;Metro Świętokrzyska&quot;) sprzedawane są smakowite wafle tortowe z nadzieniem kakaowym własnego wyrobu.

=== Umiarkowanie ===
* '''[http://www.uszwejka.pl/ Restauracja &quot;U Szwejka&quot;]''' – czeska gospoda przy Pl. Konstytucji.

=== Ekskluzywnie ===
W Warszawie mieszczą trzy restauracje wyróżnione gwiazdkami przez przewodnik Michelina:
* {{listing
| name = Nuta
| www = https://nuta.com.pl/
| adres = Plac Trzech Krzyży 10/14
| | telefon = +48 570 007 772
| email = info@nuta.com.pl
| fax = 
| dodatkowe informacje = Szefem kuchni jest Andrea Camastra, pochodzący z Puglii we Włoszech
}}
* {{listing
| name = Rozbrat 20
| www = https://rozbrat20.com.pl/
| adres = ul. Rozbrat 20
| telefon = +48 690 125 270
| email = biuro@rozbrat20.com.pl
| fax = 
| dodatkowe informacje = Szefem kuchni jest Bartosz Szymanek.
}}
* {{listing
| name = hub.praga
| www = https://hub-praga.pl/
| adres = ul. Jagiellońska 22/LU1
| telefon = +48 570 610 550
| email = hello@hub-praga.pl
| fax = 
| dodatkowe informacje = Szefem kuchni jest Witek Iwański.
}}

== {{Noclegi}} ==
=== Oszczędnie ===
* '''Hostel Fabryka''' (http://www.hostelfabryka.pl/) – hostel znajduje się w starej zabytkowej kamienicy w samym sercu warszawskiej Pragi, na ulicy 11 Listopada 22. Ceny od 30 zł za łóżko. Kawa, herbata, Wi-Fi bezpłatnie. Hostel czynny 24/7.

* '''Fest Hostel''' (http://www.festhostel.pl/) – hostel zlokalizowany tuż obok Krakowskiego Przedmieścia. Ceny kształtują się od 50 zł za osobę w pokoju 12-osobowym do 150 zł za pokój dwuosobowy. Śniadanie, ręcznik, kawa i herbata, dostęp do Wi-Fi – wliczone w cenę noclegu.

* '''Hostel Tamka''' (http://www.tamkahostel.pl/) – hostel znajduje się na Powiślu przy ulicy Tamka 30, niedaleko Krakowskiego Przedmieścia, Nowego Światu oraz ul. Świętokrzyskiej. Ceny od 50 zł w pokoju 12-osobowym do 130 w pokoju 1-osobowym (za osobę). Ceny poza głównym sezonem turystycznym są nieco niższe i kształtują się odpowiednio od 30 zł do 90 zł.

* '''Hostel Okidoki''' (http://okidoki.pl/oki-doki-city/) – hostel położony w centrum Warszawy, przy Placu Dąbrowskiego 3. Ceny kształtują się od 40 zł za osobę (w pokoju 8-osobowym) do około 75–110 zł za pokój 2-osobowy (w zależności czy ma łazienkę, czy wliczone jest śniadanie). Śniadanie można kupić za 10 zł, kawa i herbata dostępna jest w samoobsługowej kuchni za darmo.

* '''Wilson Hostel Warszawa''' (http://www.wilsonhostel.pl/) – pierwszy eko-hostel w Polsce. Położony na Żoliborzu przy stacji metra Plac Wilsona. Wszystkie pokoje są z łazienkami. To jedyny hostel z kapsułami sypialnymi w tej części świata. Ceny za łóżko to 79 PLN. Śniadanie wliczone w cenę, kawa i herbata jest za darmo.

* '''Botel''' (http://www.hotele-warszawa.eu/248,botel-hostel) – oferuje noclegi w centrum Warszawy, z pejzażem rzeki Wisły.

* '''Szkolne Schronisko Młodzieżowe nr 2 / Hostel Smolna''' (http://www.hostelsmolna30.pl) – hostel w centrum, przy ul. Smolnej 30, ceny od 40 zł za osobę, zniżki dla nauczycieli, studentów, grup zorganizowanych, Wi-Fi i kiosk internetowy za darmo, kuchnia do dyspozycji gości.

* Dizzy Daisy Hostel Riviera [http://www.warszawahostel.pl tanie noclegi w Warszawie] – hostel położony w centrum Warszawy, 10 minut autobusem od Dworca Centralnego. Oferuje pokoje 1-, 2- i 3-osobowe oraz miejsca w 6-osobowych dormitoriach. Ceny zaczynają się od 40 PLN za osobę. W cenę noclegu wliczony jest m.in. darmowy dostęp do Internetu.

* '''Puffa Hostel''' (http://www.noclegi-warszawa.com.pl) – położony jest w centrum Warszawy, 10 minut spacerem od Starego Miasta.

* '''[http://patchworkhostel.pl/ Patchwork Design Hostel]''' – Hostel o niecodziennym wystroju zlokalizowany w samym sercu kulturalno-rozrywkowym Warszawy, przy ul. Chmielnej. Udostępnia zarówno 1-3 osobowe pokoje prywatne, jak również 4-12 osobowe &quot;dormy&quot;. Dla gości dostępne są szafki bagażowe, Wi-Fi i kawiarenka internetowa, kuchnie samoobsługowe ze śniadaniem &quot;hostelowym&quot;, gry telewizyjne i planszowe, pralki i suszarki. Ceny od 35 zł.

* [https://meteor-turystyka.pl/noclegi,warszawa,0.html Warszawa – noclegi, hotele i apartamenty] – opisy, ceny, fotografie oraz dane teleadresowe

=== Umiarkowanie ===
* Hotel „Logos” (http://www.hotellogos.pl) – Wybrzeże Kościuszkowskie 31/33 (Powiśle). Położony tuż nad Wisłą, niedaleko Starego Miasta. Hotel oferuje 86 pokoi jednoosobowych oraz 51 pokoi dwuosobowych. Ceny – jednoosobowy z umywalką – 118 zł, dwuosobowy z umywalką 168. Wersja z łazienką – 209 zł za jednoosobowy i 268 za dwuosobowy. W cenę wliczone śniadanie. W piątki i soboty zniżki. Dojazd środkami komunikacji miejskiej: autobusem 185 do Wybrzeża Kościuszkowskiego, 118, 128, 155, 318 do ul. Dobrej, 175 i 180 do Nowego Światu, tramwajem 32, 24, 25 do Mostu Poniatowskiego.

* Hotel Portos – usytuowany przy Trakcie Królewskim, bezpośredni kontakt autobusowy z lotniskiem. Hotel oferuje 402 pokoje, wszystkie z łazienką, TV, radiem oraz telefonem. Ceny- pokój LUX- 169 zł od osoby, pokój STUDIO 180 zł od osoby.

* Hotel Rest (http://www.resthotel.pl) – Poznańska 33, Mory, powiat Warszawski Zachodni, oferuje 105 pokoi z łazienką, TV, radiem oraz telefonem, 6 sal konferencyjnych i salę balową, restaurację. Ceny – od 214 zł od osoby. W cenie noclegu śniadanie oraz wstęp do centrum SPA (sauna, siłownia, jacuzzi).

* [http://www.hotelmdm.com.pl Hotel MDM] – plac Konstytucji 1. Przestronne pokoje i ciekawe widoki z okien, dobra gastronomia. Ceny od 160 zł.

* [http://www.bookapart.com/pl/apartamenty-warszawa Apartamenty w Warszawie] – apartamenty do wynajęcia na doby, tygodnie, miesiące – możliwość rezerwacji noclegu w jednym z ponad 300 obiektów noclegowych w różnych dzielnicach Warszawy
* [https://www.archehotelkrakowska.pl Arche Hotel Krakowska], al. Krakowska 237, 02-180 Warszawa, ☏ [[Tel:+48226099000%7C+48 22 609 90 00]]. Czterogwiazdkowy hotel w stylu Art Deco, stanowiący wygodny '''hotel blisko lotniska Chopina.''' Oferuje wyciszone pokoje z klimatyzacją, restaurację „Impresja”, strefę Royal Spa oraz siłownię na 8. piętrze.

=== Ekskluzywnie ===

== {{Bezpieczeństwo}} ==
Warszawa to jedno z bezpieczniejszych dużych miast na świecie, ale w niektórych rejonach trzeba uważać nocą.

== {{Porady}} ==
Oficjalna strona [https://um.warszawa.pl/ UM Warszawa]

Serwis z [https://warsawcity.info/ wydarzeniami w Warszawie]

== {{Kontakt}} ==
Miejska infolinia znajduje się pod numerem 19 115.

== {{Wyjazd}} ==

== {{Dalej}} ==
----

&lt;!-- Wycieczki po Warszawie Początek --&gt;
&lt;!-- Wersja: PL/1.0 --&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
{| cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;0&quot; width=&quot;80%&quot; style=&quot;border:2px solid #89a4d0&quot;
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#89a4d0; color:white;&quot;| '''Wycieczki po Warszawie'''
|-
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:white; color:black;&quot;| [[Plik:Warszawa Śródmieście.png|left|30px|Mapa Warszawy]] [[Warszawa/Stare Miasto|Stare Miasto]] – [[Warszawa/Nowe Miasto|Nowe Miasto]] – [[Warszawa/Trakt Królewski|Trakt Królewski]]
|}&lt;/div&gt;
&lt;!-- Wycieczki Po Warszawie Koniec --&gt;

&lt;!-- Dzielnice Warszawy Początek --&gt;
&lt;!-- Wersja: PL/1.0 --&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot;&gt;
{| cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;0&quot; width=&quot;80%&quot; style=&quot;border:2px solid #fc1922&quot;
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#fc1922; color:#f3b927;&quot;| '''Dzielnice Warszawy'''
|-
|align=&quot;center&quot; style=&quot;background-color:#f3b927; color:black;&quot;| [[Plik:Coat of arms of Warsaw.svg|left|30px|Herb Warszawy]] [[Warszawa/Bemowo|Bemowo]] – [[Warszawa/Białołęka|Białołęka]] – [[Warszawa/Bielany|Bielany]] – [[Warszawa/Mokotów|Mokotów]] – [[Warszawa/Ochota|Ochota]] – [[Warszawa/Praga-Północ|Praga-Północ]] – [[Warszawa/Praga-Południe|Praga-Południe]] – [[Warszawa/Rembertów|Rembertów]] – [[Warszawa/Śródmieście|Śródmieście]] – [[Warszawa/Targówek|Targówek]] – [[Warszawa/Ursus|Ursus]] – [[Warszawa/Ursynów|Ursynów]] – [[Warszawa/Wawer|Wawer]] – [[Warszawa/Wesoła|Wesoła]] – [[Warszawa/Wilanów|Wilanów]] – [[Warszawa/Włochy|Włochy]] – [[Warszawa/Wola|Wola]] – [[Warszawa/Żoliborz|Żoliborz]]
|}&lt;/div&gt;
&lt;!-- Dzielnice Warszawy Koniec --&gt;

== Przypisy ==
&lt;references /&gt;

{{Jest w|Województwo mazowieckie}}
{{Geomap|52.229|21.012}}
{{Atrybucja}}

[[Kategoria:Warszawa| ]]</text>
      <sha1>c2nldc2sh1i6njzhru79pd5gctq4sxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Transport publiczny w Londynie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19345</id>
    <revision>
      <id>158800</id>
      <parentid>158755</parentid>
      <timestamp>2026-09-21T13:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dotarcie do Londynu */</comment>
      <origin>158800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22154" sha1="m7gd8i17fsk49jg9qn6n2tsn03l2inr" xml:space="preserve">{{top-banner}}
Jest to przewodnik po transporcie publicznym w Londynie, ze szczególnym naciskiem na optymalizację kosztów.

== Korzystanie z tego przewodnika ==
Większość użytkowników skorzysta z sekcji Definicje i „Dla turystów”; mieszkańcy lub osoby odwiedzające [[Londyn]] na dłużej powinni również przeczytać ostatnią sekcję. Niniejszy przewodnik został napisany w taki sposób, aby zapewnić przegląd systemu transportu publicznego w [[Londyn]]ie, ale jednocześnie skupić się na optymalizacji kosztów. Oznacza to, że koncentrujemy się na tym, jak podróżni i mieszkańcy mogą zaoszczędzić pieniądze na podróżach, które w mieście takim jak [[Londyn]], gdzie transport bywa dość drogi, mogą być znaczne. System taryfowy jest również dość skomplikowany i zawiły, nawet dla mieszkańców, dlatego staramy się go uprościć również w tym artykule.

Ceny biletów wymienione w tym artykule mogą ulec zmianie; w związku z tym staramy się ograniczać ich liczbę do minimum. Ceny przejazdów można znaleźć na stronach internetowych TfL lub National Rail.

Niektóre zaawansowane techniki nie zostały omówione w tym artykule, szczególnie te, które mogą być przydatne lub mieć zastosowanie poza Londynem – zapoznaj się z tą stroną. Na przykład nie omawiamy użyteczności Eurorail, koncentrując się na tym, jak można z niego korzystać w Londynie.

== Definicje ==
=== Karta Oyster ===
[[Plik:TfL_Oyster_Card.jpg|thumb|Karta Oyster]]
To plastikowa karta wielokrotnego doładowania, której można używać do podróżowania po [[Londyn]]ie – obejmuje to metro, autobusy oraz większość połączeń kolejowych National Rail w granicach miasta (i na pobliskich przedmieściach). Wyjątkiem jest linia Elizabeth Line na odcinku od Iver do [[Reading]], gdzie karty te nie są honorowane.

=== TfL ===
[[Plik:Transport-for-London-Logo.svg|thumb|Logo TfL]]
Transport for London (TfL) to organ publiczny odpowiedzialny za większość londyńskiego systemu transportowego. Obejmuje on między innymi:

* metro (znane również jako ''Tube''), w tym także kolej DLR (Docklands Light Railway), która na potrzeby niniejszego artykułu jest traktowana jako część londyńskiego metra;
* London Overground oraz Elizabeth Line (choć często utożsamia się je z metrem, w rzeczywistości stanowią odrębne systemy, co zostanie wyjaśnione w dalszej części artykułu);
* autobusy (ściślej mówiąc, TfL ''zarządza'' przewozami i ustala m.in. wysokość opłat, podczas gdy faktyczną obsługę tras prowadzą prywatne firmy);
* oraz system kart Oyster (opisany powyżej).

=== National Rail ===
[[Plik:National Rail and Underground.png|thumb|Logo londyńskiego metra oraz logo „podwójnej strzałki” sieci National Rail. Niektóre stacje w Londynie są obsługiwane zarówno przez metro, jak i przez pociągi National Rail (na przykład stacja Barking).]]
Jest to sieć kolejowa w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], obecna głównie w [[Londyn]]ie. Należy zauważyć, że ''National Rail'' to po prostu nazwa handlowa, która łączy niezliczoną ilość firm, z których każda świadczy własne usługi kolejowe. W [[Londyn]]ie są to koleje Southern, South Western Railway, Southeastern i Thameslink. Bilet kolejowy na dowolne miejsce w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] możesz zarezerwować u dowolnego przewoźnika kolejowego. Biorąc pod uwagę wpływ TfL w [[Londyn]]ie, wiele programów TfL współpracuje z pociągami National Rail w [[Londyn]]ie, co wyjaśnimy później.

Zauważyliśmy powyżej, że London Overground i Elizabeth Line różnią się od londyńskiego metra. Kluczowa różnica polega na tym, że te dwa połączenia są również częścią National Rail, co oznacza, że ​​programy kolei krajowych, które nie obowiązują w londyńskim metrze (takie jak Britrail, który wyjaśnimy później), obowiązują w tych dwóch usługach.

=== Zbliżeniowo ===
Metoda ta polega na płatności zbliżeniowej kartą kredytową lub debetową bądź przy użyciu usług takich jak Apple Pay, Google Pay czy Fitbit Pay. Można z niej korzystać w przypadku wszystkich usług transportowych na terenie [[Londyn]]u oraz wybranych połączeń kolejowych w jego okolicach. Płatności zbliżeniowe mogą być akceptowane również przez innych przewoźników autobusowych, jednak kwestia ta wykracza poza zakres niniejszego artykułu.

Głównym problemem jest to, że płatności zbliżeniowe nie uwzględniają systemów zniżkowych, takich jak karty zniżkowe na przejazdy kolejowe (tzw. *railcards*, które omówimy w dalszej części); w takich przypadkach konieczne jest zakupienie biletu papierowego lub korzystanie z karty Oyster, o ile jest to dozwolone.

=== Bilet papierowy ===
[[Plik:London Underground Travelcard.jpg|thumb|Bilet okresowy („Travelcard”) w formie papierowej]]
Oczywiste jest, że jest to zwykły bilet na papierze.

=== System strefowy ===
[[File:London_Underground_Overground_DLR_Crossrail_map_zone.svg|border|frameless|888x888px]]

System ''strefowy'' to szereg regionów, które decydują, ile zapłacisz za przejazd, jeśli korzystasz z usług londyńskiego metra lub kolei krajowej. ''Ogólnie'' rzecz biorąc, mamy

* Strefa 1, która powszechnie odnosi się do tak zwanego centrum [[Londyn]]u
* Strefy 2–6 – poza centrum [[Londyn]]u, ale ogólnie w samym [[Londyn]]ie. Wyższe strefy zwykle tworzą obrzeża [[Londyn]]u.
* Strefy 7 - 9 - zazwyczaj poza [[Londyn]]em
* Strefy 10–16 (oznaczone jako A–F, choć oficjalnie nie są jako takie wymienione) – dla przypadków specjalistycznych, takich jak [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|lotnisko Gatwick]], [[Watford]] Junction i Shenfield. Chociaż te strefy akceptują Oyster i płatności zbliżeniowe, kosztują więcej. Stacje te są oficjalnie określane na mapach metra jako „obowiązują taryfy specjalne” ze względu na koszty.
* Niektóre stacje (takie jak [[Luton]]) akceptują płatności zbliżeniowe, ale nie Oyster; stacje takie są generalnie poza zakresem tego artykułu.
Jeśli podróżujesz korzystając z Oyster lub bezdotykowo, zasadniczo będziesz podróżować ze Strefy x do Strefy y i zostaniesz obciążony odpowiednią opłatą za przejazd pomiędzy tymi strefami. Koszt przejazdu między dwiema konkretnymi stacjami można znaleźć na stronie https://tfl.gov.uk/fares/find-fares/tube-and-rail-fares/single-fare-finder. W całym artykule odniesiemy się do tej strony.

=== Godziny szczytu i poza szczytem ===
Jak sama nazwa wskazuje, zależy to od tego, kiedy wejdziesz do systemu transportowego (i, co najważniejsze, ''nie'' wyjdziesz). Jeśli wejdziesz w strefie taryfowej „szczytowej”, czyli zazwyczaj, zapłacisz wyższą cenę

* 6:30–9:30 i 16:00–19:00, tylko w dni powszednie (z wyłączeniem świąt państwowych), jeśli korzystasz z usług Oyster w usługach TfL lub National Rail
* w dowolnej chwili przed godziną 9:30, w przeciwnym razie tylko w dni powszednie
Ulga polega na tym, że jeśli w godzinach szczytu ''wieczornego'' udasz się do stacji w Strefie 1 (nie z niej), podróż będzie traktowana jako poza szczytem. Dzieje się tak dlatego, że większość ludzi będzie w tym czasie podróżować w przeciwnym kierunku.

Również oddział London Overground [[Watford]] Junction - Euston ma nieco inną politykę w godzinach szczytu i poza szczytem. W szczególności Twoja podróż odbywa się poza szczytem, ​​jeśli podróż w ramach „szczytowej” podróży przebiega w „złym” kierunku. Jeśli jedziesz z Watford Junction (lub stacji pośredniej) do Euston, będzie to wieczorem (i rano w przeciwnym kierunku).

=== Zwieńczenie ===
Oznacza to, że jeśli opłacasz przejazdy tą samą kartą Oyster lub kartą zbliżeniową, łączny koszt podróży w ciągu dnia lub tygodnia zostanie ograniczony do określonej górnej granicy, a kolejne przejazdy będą bezpłatne (z wyjątkiem sytuacji, w których mechanizm ten nie ma zastosowania, np. w przypadku pociągów Heathrow Express). Wysokość tego limitu zależy od stref, przez które podróżujesz (patrz wyżej). W przypadku korzystania wyłącznie z autobusów obowiązuje odrębny, niższy limit.

=== Karty kolejowe ===
[[Plik:16-25 Railcard online November 2008.jpg|thumb|Przykład karty zniżkowej na przejazdy kolejowe. Karty te można również uzyskać w formie cyfrowej za pośrednictwem aplikacji na smartfona.]]
To program sieci National Rail oferujący zniżki na przejazdy kolejowe dla określonych grup osób.

* W [[Londyn]]ie karta „16-25 Railcard” (oraz „26-30 Railcard”) zapewnia 33% zniżki na przejazdy poza godzinami szczytu (również w przypadku korzystania z systemu Oyster). Karta „[https://www.senior-railcard.co.uk/help/faqs/ Senior Railcard]” działa na tej samej zasadzie w przypadku osób w wieku 60 lat i starszych.
* Karta „[https://www.network-railcard.co.uk/ Network Railcard]” jest mniej korzystnym rozwiązaniem, ponieważ nie tylko nie działa w systemie Oyster, ale ma również ograniczenia terytorialne na terenie Londynu. Jeśli jednak planujesz wiele podróży w tym regionie i nie kwalifikujesz się do innych kart zniżkowych, może ona stanowić rozsądny wybór.
* Karty „Family &amp; Friends Railcard” oraz „Two Together Railcard” sprawdzają się tylko w swoich dedykowanych zastosowaniach (pierwsza z nich wymaga obecności co najmniej jednego dziecka, a druga zakłada, że ​​obie wskazane na karcie osoby podróżują razem). Choć można dzięki nim uzyskać zniżkę na papierowy bilet okresowy (jako część dłuższej podróży), w innych sytuacjach w Londynie są one bezużyteczne i nie działają w systemie Oyster.
* Karta „[https://www.railcard.co.uk/disabled-persons-railcard/ Disabled Persons Railcard]” jest jedną z najlepszych opcji, gdyż zapewnia 33% zniżki na przejazdy z Oyster przez cały dzień (co istotne, również w godzinach szczytu). Kryteria jej uzyskania są jednak dość restrykcyjne.
Istnieją również inne, lokalne karty zniżkowe ([https://www.nationalrail.co.uk/railcards/regional-railcards/ szczegóły tutaj]), jednak wykraczają one poza zakres tego artykułu.

Warto zauważyć, że w przypadku większości kart zniżkowych obowiązuje dolny limit opłaty za przejazdy w porannym szczycie komunikacyjnym; oznacza to, że korzystając z karty w tym czasie, trzeba zapłacić minimalną stawkę (wynoszącą około 12 funtów). Wyjątek stanowi karta „Disabled Persons Railcard” (dla której taki limit w ogóle nie istnieje) oraz karta „16-25 Railcard” w miesiącach lipiec i sierpień; ograniczenie to nie dotyczy również biletów kupowanych z wyprzedzeniem (tzw. *advance tickets*). Karta „Senior Railcard” nie jest w tym czasie honorowana.

Jeśli posiadasz uprawniającą do zniżki kartę kolejową, musisz poprosić personel stacji TfL o przypisanie tej zniżki do swojej karty Oyster. Zniżka ta będzie obowiązywać tak długo, jak ważna pozostaje karta kolejowa. Zazwyczaj turyści nie powinni kupować karty zniżkowej na przejazdy kolejowe (tzw. *railcard*), chyba że ich głównym celem jest podróżowanie po Londynie (i to przez co najmniej miesiąc), planują tylko jedną lub dwie kosztowne podróże pociągiem albo zamierzają korzystać z lokalnych biletów sieciowych typu *rover* lub *ranger* (więcej informacji w artykule [[Koleją po Wielkiej Brytanii]]); osoby takie powinny raczej zapoznać się z zamieszczonymi poniżej informacjami na temat ofert Eurorail i Britrail.

== Dla turysty ==
=== Dotarcie do Londynu ===
A więc dotarłeś do [[Londyn]]u. Na razie założymy, że dotarłeś do [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|Heathrow]]; szczegółowe informacje dotyczące pozostałych lotnisk zostaną podane w dalszej części.&lt;gallery widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot; caption=&quot;Cztery różne sposoby na dotarcie do centrum Londynu. Który z nich wybrać?&quot;&gt;
File:332002 at Paddington ABU.jpg|Heathrow Express – nie bierz tego, jeśli nie masz biletu z wyprzedzeniem.
File:Heathrow Terminal 4 railway stn 14th June 2022 16.jpg|Elizabeth Line – nie tania – ale korzysta z nakładek
File:Heathrow Terminal 5 platform 6 look east 1973 stock.JPG|Linia Piccadilly – najtańsza opcja kolei (chyba, że ​​skorzystasz z cappingu).
File:Carousel Buses 809 on Route A30, Heathrow Central (13020945444).jpg|Autobus – zdecydowanie najtańsza opcja, ale powolna.
&lt;/gallery&gt;Istnieją trzy popularne sposoby dotarcia do centrum [[Londyn]]u z [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|lotniska Heathrow]]:

* Heathrow Express: połączenie bezpośrednie (bez przystanków po drodze) z Heathrow na stację Paddington; czas przejazdu wynosi 15 minut.
* Elizabeth Line: połączenie z ''przystankami'' pośrednimi, prowadzące z Heathrow na stację Paddington (skąd można przesiąść się na pociągi do [[Reading]]) oraz do Abbey Wood i Shenfield.
* Piccadilly Line: najwolniejsza z trzech opcji; podróż z Heathrow na Leicester Square zajmuje około 50 minut. Linia ta biegnie aż do stacji Cockfosters w północno-wschodnim Londynie.
Z Heathrow można również dojechać autobusem TfL. Która z tych opcji będzie zatem najlepsza pod kątem kosztów?

* Heathrow Express jest zazwyczaj zbyt drogi. Elizabeth Line oferuje podobne połączenie co Heathrow Express, ale w znacznie niższej cenie; ponadto przejazdy tą linią wliczają się do dziennego limitu opłat (tzw. *daily cap*) dla stref 1–6 (czego nie obejmuje Heathrow Express, więc za kolejne przejazdy metrem tego dnia trzeba by płacić osobno). Wyjątkiem jest sytuacja, w której posiada się bilet kupiony z wyprzedzeniem – choć są one stosunkowo tanie, zachowują ważność tylko w konkretnym dniu i nie podlegają zasadom naliczania limitów opłat.
* Elizabeth Line nie należy do tanich środków transportu. Jednakże przejazdy tą linią wliczają się do dziennego limitu opłat dla stref 1–6, co czyni ją opłacalnym wyborem, jeśli planujesz intensywne podróżowanie danego dnia (tj. wykonanie kilku oddzielnych przejazdów) – po osiągnięciu limitu nie ponosisz już dodatkowych kosztów. Kluczowe jest tu pojęcie „oddzielnych” przejazdów: płaci się za podróż z punktu A do punktu B, a przesiadki między pociągami są bezpłatne (zasada ta nie dotyczy Heathrow Express).
* Jeśli planujesz tylko jeden lub dwa oddzielne przejazdy metrem w ciągu dnia, najlepszym wyborem będzie Piccadilly Line, która jest znacznie tańsza od pozostałych opcji.
* Jeśli czas nie gra roli, warto wybrać autobus (więcej informacji w sekcji ''Autobusy'' poniżej).

=== Dopłata National Rail ===
Dotarłeś już do Londynu i postanawiasz przenocować w okolicach Clapham Junction (w końcu to długa podróż!). Następnego dnia chcesz udać się do South Kensington (by na przykład odwiedzić tamtejsze muzeum). Jak tam dotrzeć? Google Maps prawdopodobnie zaproponuje jedną z poniższych opcji:

* Bezpośredni autobus do South Kensington (linia 345 lub 49) – to sensowne rozwiązanie, ale przyjrzymy się mu później.
* Pociąg przewoźnika Southern do stacji London Victoria, a następnie przejazd linią District lub Circle w kierunku zachodnim do South Kensington.
* Pociąg South Western Railway do stacji London Waterloo, a następnie – korzystając z dowolnego wariantu trasy – przejazd metrem do stacji South Kensington.
* Pociąg London Overground do stacji West Brompton, a następnie linia District do South Kensington.
Na pierwszy rzut oka, biorąc pod uwagę system strefowy, te trzy opcje wydają się podobne: jedziesz pociągiem ze strefy 2 do strefy 1. Jednak większość osób prawdopodobnie nie zauważy, że w rzeczywistości tak nie jest, i przepłaci za przejazd. Według narzędzia TfL do sprawdzania cen biletów (stan na styczeń 2023):
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+Koszty według opcji
!Opcja
!Szczyt
!Poza szczytem
|-
|2 lub 3
|5
|4.4
|-
|4
|3.2
|2.6
|}

Zauważ, że różnica w cenie pojedynczego przejazdu wynosi 1,80 funta! O co więc chodzi? Odpowiedź na to pytanie wymagałaby omówienia dość złożonego zagadnienia, które prawdopodobnie wprawiłoby przeciętnego turystę w zakłopotanie. Wyjaśnienie w stylu „wytłumacz mi to tak, jakbym miał 5 lat” wyglądałoby mniej więcej tak:

&lt;blockquote&gt;
Podróżując po Londynie, zawsze – o ile to możliwe – wybieraj usługi TfL. Obejmuje to metro (Tube), a także kolej naziemną (Overground) oraz linię Elizabeth, chyba że planujesz tego dnia odbyć wiele przejazdów.&lt;/blockquote&gt;Bardziej szczegółowe wyjaśnienie znajduje się poniżej:
&lt;blockquote&gt;

Podczas podróży z wykorzystaniem usług National Rail lub TfL zostaniesz przypisany do jednej z trzech grup: wyłącznie TfL, wyłącznie National Rail lub opcji mieszanej (trasy łączonej) – przy czym średnie ceny w tych grupach rosną w podanej kolejności.

Wybierając opcję 2 lub 3, odbywasz podróż ''mieszaną'', obejmującą zarówno przejazdy usługami spoza sieci TfL (w tym przypadku Southern lub South Western Railway), jak i usługami TfL (tutaj: londyńskim metrem). Powoduje to przejście na wyższy próg cenowy – koszt jest wyższy niż w przypadku podróży wyłącznie usługami TfL (co miałoby miejsce przy opcji 4, ponieważ London Overground, mimo że stanowi część systemu National Rail, jest usługą zarządzaną przez TfL).

Oczywiście, jeśli podróżujesz na tyle często, by osiągnąć limit opłat (tzw. *cap*) dla danego dnia lub tygodnia, powyższe kwestie tracą znaczenie; wysokość limitu nie zależy bowiem od sposobu podróżowania (z wyjątkiem przejazdów autobusami). &lt;/blockquote&gt;

=== Autobusy ===
[[Plik:Go_Ahead_London_Bus_route_68.jpg|thumb|Autobus TfL w Londynie]]
Podróżowanie autobusami po Londynie może być tanim sposobem na przemieszczanie się po mieście:

* Nie obowiązuje tu podział na godziny szczytu i poza szczytem – cena przejazdu jest taka sama przez cały dzień. Pojedynczy bilet jest zazwyczaj tańszy niż najtańszy bilet na metro (z pewnymi wyjątkami, jeśli korzystasz ze zniżki typu Railcard i podróżujesz poza pierwszą strefą).
* W przypadku autobusów (i tramwajów) nie obowiązuje system strefowy – opłata jest stała niezależnie od punktu początkowego i docelowego podróży.
* Wiele autobusów kursuje w nocy – jest ich znacznie więcej niż pociągów metra czy kolei krajowej (National Rail).
* System uwzględnia mechanizm limitu opłat (tzw. *capping*): jeśli osiągniesz już dzienny limit kosztów, za kolejne przejazdy autobusami nie płacisz.
* Jeśli korzystasz wyłącznie z autobusów, obowiązuje oddzielny, niższy limit dzienny (odpowiednik kosztu trzech pojedynczych przejazdów) oraz limit tygodniowy.
* Przesiadki między autobusami w ciągu 62 minut są wliczone w cenę pojedynczego biletu.
* Jeśli na karcie Oyster brakuje środków, nadal możesz wsiąść do autobusu (co spowoduje powstanie ujemnego salda na karcie). Konieczne będzie jednak doładowanie karty przed jej ponownym użyciem – nawet w przypadku przesiadki.
Głównym problemem, z jakim mogą zetknąć się pasażerowie, jest ''prędkość''. Autobusy poruszają się wolno, zwłaszcza w Londynie; niektóre z nich (szczególnie w pierwszej strefie i w godzinach szczytu) osiągają średnią prędkość wynoszącą zaledwie 10 km/h. Szybciej dotrzesz do celu, korzystając z kolei lub metra. Z drugiej strony, wolne tempo jazdy sprawia, że ​​niektóre trasy autobusowe świetnie nadają się do zwiedzania miasta.

Uwaga – zwłaszcza poza Londynem (gdzie również kursują niektóre autobusy TfL) można napotkać pojazdy nieobsługiwane przez TfL. Powyższe zasady ich nie dotyczą, ponieważ funkcjonują one w ramach całkowicie odrębnych systemów.

=== Z dziećmi ===
* Dzieci poniżej 5. roku życia: podróżują bezpłatnie – zasada ta obowiązuje we wszystkich środkach transportu kolejowego w Wielkiej Brytanii.
* Dzieci w wieku od 5 do 10 lat (włącznie): zawsze podróżują bezpłatnie autobusami i tramwajami oraz w towarzystwie osoby dorosłej. Podróżując samodzielnie, mogą korzystać z bezpłatnych przejazdów metrem (London Underground) oraz wybranymi pociągami National Rail, jeśli posiadają kartę „5–10 Zip Oyster” (o którą mogą ubiegać się również osoby niebędące rezydentami Wielkiej Brytanii) – [https://tfl.gov.uk/fares/free-and-discounted-travel/5-10-zip-oyster-photocard szczegóły na tej stronie].
* Dzieci w wieku od 11 do 15 lat: na zwykłej karcie Oyster lub karcie Oyster dla odwiedzających (Visitor Oyster card) można aktywować – na określony czas (ok. dwóch tygodni) – zniżkę 50% w systemie PAYG (płatność za przejazd, z uwzględnieniem obowiązujących limitów dziennych opłat); jest to rozwiązanie przydatne dla rodzin odwiedzających Londyn. Zniżkę może aktywować pracownik stacji metra. Warto pamiętać, że obejmuje ona zarówno metro, jak i autobusy. Alternatywą jest wyrobienie karty „[https://tfl.gov.uk/fares/free-and-discounted-travel/11-15-zip-oyster-photocard 11–15 Zip Oyster]”. Ponadto dzieci poniżej 16. roku życia podróżują [heathrowexpress.com/ticket-fares#/ bezpłatnie] pociągiem Heathrow Express, jeśli towarzyszą im pasażerowie płacący za bilet (dotyczy to również pierwszej klasy) lub jeśli posiadają dowód wylotu/przylotu z/na lotnisko Heathrow w tym samym dniu.
* Osoby w wieku 16–18 lat: traktowane są jak dorośli. Mogą jednak korzystać z karty „[https://tfl.gov.uk/fares/free-and-discounted-travel/16-plus-zip-oyster-photocard 16+ Zip Oyster]”, uprawniającej do 50% zniżki na przejazdy metrem i autobusami.
Należy pamiętać, że karty Zip Oyster trzeba zamawiać z wyprzedzeniem i są one ''zazwyczaj'' przeznaczone dla rezydentów Wielkiej Brytanii; jeśli więc jako turysta planujesz z nich skorzystać, musisz złożyć wniosek odpowiednio wcześnie. Pobierana jest również opłata za wydanie karty, jednak oszczędności powinny szybko ją zrekompensować (chyba że podróżujesz tylko na jeden lub dwa dni).

{{zarys}}

[[Kategoria:Londyn]]</text>
      <sha1>m7gd8i17fsk49jg9qn6n2tsn03l2inr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>