Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.47.0-wmf.21
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Akhisar
0
7238
158893
131258
2026-09-26T09:19:50Z
Moromar
2451
158893
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Izmirze.
=== Koleją ===
W Akhisar znajduje się stacja kolejowa. Posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z Izmirem.
=== Samochodem ===
Akhisar jest ważnym węzłem drogowym. Krzyżują się tu drogi z Izmiru, Bursy, Somy, Salihli.
=== Autobusem ===
Miasto posiada liczne połączenia autobusowe z większością głównych miast Turcji.
=== Statkiem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
4ifzwldn83lgis97gd4cj3dr6h35msz
158894
158893
2026-09-26T09:26:21Z
Moromar
2451
/* Charakterystyka */
158894
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Izmirze.
=== Koleją ===
W Akhisar znajduje się stacja kolejowa. Posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z Izmirem.
=== Samochodem ===
Akhisar jest ważnym węzłem drogowym. Krzyżują się tu drogi z Izmiru, Bursy, Somy, Salihli.
=== Autobusem ===
Miasto posiada liczne połączenia autobusowe z większością głównych miast Turcji.
=== Statkiem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
il956myvev84lcccw1hwskeaambfccm
158895
158894
2026-09-26T09:26:41Z
Moromar
2451
158895
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest lotnisko w Izmirze.
=== Koleją ===
W Akhisar znajduje się stacja kolejowa. Posiada bezpośrednie połączenia kolejowe z Izmirem.
=== Samochodem ===
Akhisar jest ważnym węzłem drogowym. Krzyżują się tu drogi z Izmiru, Bursy, Somy, Salihli.
=== Autobusem ===
Miasto posiada liczne połączenia autobusowe z większością głównych miast Turcji.
=== Statkiem ===
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
h88by3zb5zydl0qs8kt3rg09p7omiif
158896
158895
2026-09-26T09:38:29Z
Moromar
2451
/* Dojazd */
158896
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
tsma6g7bdhn4eivs788uu7oh3n8i4d6
158897
158896
2026-09-26T09:40:45Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
158897
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
rspwzon5ie6srnbh0rlmrd7nwydmme7
158898
158897
2026-09-26T09:51:48Z
Moromar
2451
/* Warto zobaczyć */
158898
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
k7t1tzostsybrlby49yck92ap9js4q0
158899
158898
2026-09-26T09:54:34Z
Moromar
2451
/* Najbliższe okolice */
158899
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
k0t5iqgtr4c2bw280xr6dsaul76fgti
158900
158899
2026-09-26T09:55:07Z
Moromar
2451
/* Festiwale, imprezy */
158900
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
b6j8to2h3mdb3wxovtu73r0vbj71lpa
158901
158900
2026-09-26T09:56:23Z
Moromar
2451
/* Zakupy */
158901
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
Mnóstwo małych sklepów ogólnospożywczych w pobliżu ruin i centrum miasta, zazwyczaj otwarte codziennie do 22:00. ''Şok'' jest najpopularniejszą siecią. Nie ma dużego supermarketu.
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
8evlwxi56kbfwtj16zcwsbx99kh98mu
158902
158901
2026-09-26T09:58:14Z
Moromar
2451
/* Gastronomia */
158902
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
Mnóstwo małych sklepów ogólnospożywczych w pobliżu ruin i centrum miasta, zazwyczaj otwarte codziennie do 22:00. ''Şok'' jest najpopularniejszą siecią. Nie ma dużego supermarketu.
== Gastronomia ==
* Kilka przecznic na wschód od Tepemezarı skupiają się niewielkie kawiarnie. Ulica 16 Sk, zaczynająca się tuż na zachód od tego miejsca, to deptak z typowymi lokalami serwującymi pide i kawę.
* Lokalnym specjałem są ''akhisar köfte'' – rodzaj klopsików. Znaczącą restauracją serwującą to danie jest Can Köfte.
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
2agqzos72acs8ybjhniplcg1iwj4z3r
158903
158902
2026-09-26T09:58:47Z
Moromar
2451
/* Gastronomia */
158903
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
Mnóstwo małych sklepów ogólnospożywczych w pobliżu ruin i centrum miasta, zazwyczaj otwarte codziennie do 22:00. ''Şok'' jest najpopularniejszą siecią. Nie ma dużego supermarketu.
== Gastronomia ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 1.jpg | thumb | 300px | 16. Ulica przy Tepemezarı ]]
* Kilka przecznic na wschód od Tepemezarı skupiają się niewielkie kawiarnie. Ulica 16 Sk, zaczynająca się tuż na zachód od tego miejsca, to deptak z typowymi lokalami serwującymi pide i kawę.
* Lokalnym specjałem są ''akhisar köfte'' – rodzaj klopsików. Znaczącą restauracją serwującą to danie jest Can Köfte.
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
f6065m070cnl7ih2611unj3e0uzwmw9
158904
158903
2026-09-26T09:59:53Z
Moromar
2451
/* Gastronomia */
158904
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
Mnóstwo małych sklepów ogólnospożywczych w pobliżu ruin i centrum miasta, zazwyczaj otwarte codziennie do 22:00. ''Şok'' jest najpopularniejszą siecią. Nie ma dużego supermarketu.
== Gastronomia ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 1.jpg | thumb | 300px | 16. Ulica przy Tepemezarı ]]
* Kilka przecznic na wschód od Tepemezarı skupiają się niewielkie kawiarnie. Ulica 16 Sk, zaczynająca się tuż na zachód od tego miejsca, to deptak z typowymi lokalami serwującymi pide i kawę.
* Lokalnym specjałem są ''akhisar köfte'' – rodzaj klopsików. Znaczącą restauracją serwującą to danie jest Can Köfte.
== Życie nocne ==
* '''Wino lokalne''': Winnica Kastro Tireli produkuje wina czerwone, białe i różowe. Zwiedzanie nie jest możliwe.
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* Palmcity Hotel Akhisar hotel 4-gwiazdkowy
* Fayton Hotel hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Tütün hotel 3-gwiazdkowy
* Seybils Hotel hotel 3-gwiazdkowy
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
tkgx3nw4gbckx1i4eo7gc64km3maivp
158905
158904
2026-09-26T10:02:42Z
Moromar
2451
/* Noclegi */
158905
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
Mnóstwo małych sklepów ogólnospożywczych w pobliżu ruin i centrum miasta, zazwyczaj otwarte codziennie do 22:00. ''Şok'' jest najpopularniejszą siecią. Nie ma dużego supermarketu.
== Gastronomia ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 1.jpg | thumb | 300px | 16. Ulica przy Tepemezarı ]]
* Kilka przecznic na wschód od Tepemezarı skupiają się niewielkie kawiarnie. Ulica 16 Sk, zaczynająca się tuż na zachód od tego miejsca, to deptak z typowymi lokalami serwującymi pide i kawę.
* Lokalnym specjałem są ''akhisar köfte'' – rodzaj klopsików. Znaczącą restauracją serwującą to danie jest Can Köfte.
== Życie nocne ==
* '''Wino lokalne''': Winnica Kastro Tireli produkuje wina czerwone, białe i różowe. Zwiedzanie nie jest możliwe.
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* {{Znacznik|'''Tütün Otel'''|38.9235 |27.8339 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Tütün Otel''', Devlet Kara Yolu Üzeri 21, ☏ +90 236 414 5067. Niedrogi hotel w centrum miasta. B&B dwuosobowy 600 TL.
* {{Znacznik|'''Seybils Otel'''|38.9213 |27.8396 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Seybils Otel''', Şehit Teğmen Tahir Ün Cd 70, ☏ +90 236 404 0505. Hotel średniej ceny w pobliżu ruin, mieszane recenzje. Parking bezpłatny. B&B podwójne 1000 TL.
* '''Hotel Palm City''', Ulu Camii 374 (''200 m na północ od Otogar''), ☏ +90 236 412 1220. Przyjemne miejsce w średniej cenie z basenem. B&B podwójne 1000 TL.
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
btdglypxgpr97mc69p3xfubq2zy14rq
158906
158905
2026-09-26T10:03:19Z
Moromar
2451
/* Kontakt */
158906
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
Mnóstwo małych sklepów ogólnospożywczych w pobliżu ruin i centrum miasta, zazwyczaj otwarte codziennie do 22:00. ''Şok'' jest najpopularniejszą siecią. Nie ma dużego supermarketu.
== Gastronomia ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 1.jpg | thumb | 300px | 16. Ulica przy Tepemezarı ]]
* Kilka przecznic na wschód od Tepemezarı skupiają się niewielkie kawiarnie. Ulica 16 Sk, zaczynająca się tuż na zachód od tego miejsca, to deptak z typowymi lokalami serwującymi pide i kawę.
* Lokalnym specjałem są ''akhisar köfte'' – rodzaj klopsików. Znaczącą restauracją serwującą to danie jest Can Köfte.
== Życie nocne ==
* '''Wino lokalne''': Winnica Kastro Tireli produkuje wina czerwone, białe i różowe. Zwiedzanie nie jest możliwe.
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* {{Znacznik|'''Tütün Otel'''|38.9235 |27.8339 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Tütün Otel''', Devlet Kara Yolu Üzeri 21, ☏ +90 236 414 5067. Niedrogi hotel w centrum miasta. B&B dwuosobowy 600 TL.
* {{Znacznik|'''Seybils Otel'''|38.9213 |27.8396 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Seybils Otel''', Şehit Teğmen Tahir Ün Cd 70, ☏ +90 236 404 0505. Hotel średniej ceny w pobliżu ruin, mieszane recenzje. Parking bezpłatny. B&B podwójne 1000 TL.
* '''Hotel Palm City''', Ulu Camii 374 (''200 m na północ od Otogar''), ☏ +90 236 412 1220. Przyjemne miejsce w średniej cenie z basenem. B&B podwójne 1000 TL.
== Kontakt ==
W Akhisarze oraz na drogach dojazdowych do niego dostępna jest sieć 4G wszystkich tureckich operatorów. Według stanu na lipiec 2022 roku w [[Turcja|Turcji]] nie uruchomiono jeszcze sieci 5G.
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Anatolia}}
[[Kategoria:Turcja]]
ts7mh74k2nad3ryfi8ckhuy98sxgl9e
158907
158906
2026-09-26T10:05:10Z
Moromar
2451
/* Wyjazd */
158907
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner|Akhisar banner.jpg}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Akhisar
|nazwa oryginalna =
|widok = Günümüzden Akhisar Genel Görünüm.jpg
|opis =
|herb =
|mapa = Manisa location Akhisar.svg
|państwo = [[Plik:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turcja]]
|region = [[Manisa (prowincja)|Manisa]]
|powierzchnia = 1645
|wysokość = 106
|ludność = 181 400
|prefiks = 0236
|kod pocztowy = 45200
|www = https://www.akhisar.bel.tr/
}}
'''Akhisar''' to miasto położone w [[Turcja|tureckim]] regionie środkowego wybrzeża Morza Egejskiego. W 2020 roku miasto wraz z dystryktem liczyło 174 850 mieszkańców. Jedyną atrakcją turystyczną są ruiny starożytnej Tiatyry oraz przylegające do nich muzeum.
== Charakterystyka ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 2.jpg | thumb | 300px | Tepemezarı ]]
:: „Pozwalasz tej kobiecie, Jezabel, która mieni się prorokinią, nauczać i zwodzić sługi moje, by dopuszczali się nierządu...”
::: - w Apokalipsie 2,18–29 św. Jan z Patmos grozi, że Jezabel i wszyscy, którzy dopuszczają się z nią cudzołóstwa w Tiatyrze, zostaną razem wrzuceni na łoże.
::: - a jeśli ta perspektywa ich nie przeraża, to jej dzieci zostaną zabite – zgadnijcie przez co? Przez śmierć!
Wcześniejsze miasta w tym miejscu nazywały się Pelopia i Semiramis. Nazwa Tiatyra (Θυάτειρα) powstało w 290 rpne i być może oznaczało „córkę”. Miasto leżało na granicy Lidii i Mysi; od I w. n.e. była częścią Cesarstwa Rzymskiego i słynęła z handlu farbiarstwem. Około roku 95 n.e. św. Jan z Patmos napisał do „siedmiu kościołów w Azji”, a wszystkie one znajdowały się na terenie dzisiejszego regionu Morza Egejskiego w Turcji, w różny sposób potępiając lub wychwalając ich czyny.
Miasto położone jest na żyznych terenach rolniczych i znajduje się na historycznym szlaku między Konstantynopolem ([[Stambuł]]) a Smyrną ([[Izmir]]). Tiatyra została kilkakrotnie zniszczona przez walczące armie, ale w 1307 roku znalazła się pod kontrolą osmańską. Ostatnie wstrząsy miały miejsce na przełomie XIX i XX wieku: społeczność ormiańska doznała masakry w 1895 i ponownie pod koniec wojny 1919-1922, kiedy miasto toczyło się między [[Grecja|Grecją]] a [[Turcja|Turcją]]. Występowały również regularne trzęsienia ziemi. Oznacza to, że Akhisar, jakim stał się po uzyskaniu niepodległości, jest nowoczesny, a biznes opiera się głównie na rolnictwie. Jego zabytki zostały zabudowane, z wyjątkiem małego obszaru znanego jako Tepemezarı, ale tu i ówdzie na nowoczesnych ulicach można znaleźć stare kolumny lub bramy.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Najbliższym portem lotniczym jest {{Znacznik|Port lotniczy Izmir|38.290556|27.155278|typ=transport}}'''lotnisko w Izmirze''' ({{IATA|ADB}}).
=== Koleją ===
Ze stacji [[Izmir]] Basmane kursują trzy pociągi dziennie; podróż do celu zajmuje 2 godziny i 20 minut i prowadzi przez ppmanisa|Manisę]] oraz dalej do miejscowości [[Soma]] i [[Balıkesir]], skąd trasa biegnie albo na północ do [[Bandırma|Bandırmy]] (skąd odpływają promy do [[Stambuł]]u), albo na wschód do [[Kütahya|Kütahyi]], [[Eskişehir]] i [[Ankara|Ankary]].
Nocny pociąg z [[Ankara|Ankary]] to ''İzmir Mavi Treni'' (Błękitny Pociąg); odjeżdża on o 21:00, docierając do [[Eskişehir]] o północy, do Akhisar o 8:20, a do [[Izmir]]u o 10:30.
''Ege Ekspresi'' (Ekspres Egejski) to pociąg dzienny kursujący z [[Eskişehir]] (dokąd docierają szybkie pociągi ''YHT'' ze [[Stambuł]]u, [[Ankara|Ankary]] i [[Konya|Konyi]]). Odjeżdża w południe, docierając do Akhisar o 20:20, a do [[Izmir]]u o 22:40.
Pociąg ''17 Eylül Ekspresi'' (Ekspres 17 Września) wyjeżdża z [[Bandırma|Bandırmy]] o 16:00, co umożliwia przesiadkę z promu przypływającego tego samego dnia ze [[Stambuł]]u. Skład dociera do Akhisar o 19:50, a do [[Izmir]]u o 22:00.
Rozkłady jazdy, cenniki oraz możliwość zakupu biletów online można znaleźć na stronie [https://www.tcddtasimacilik.gov.tr/ tureckich kolei państwowych] (TCDD).
{{Znacznik|Stacja kolejowa|38.9099 |27.7907 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa''' znajduje się 4 km na zachód od centrum miasta; można do niej dojechać dolmuszem lub taksówką. Dawniej linia kolejowa przebiegała przez centrum, ale w 2018 roku zmieniono jej trasę, dlatego nie należy kierować się starymi znakami prowadzącymi do miejsca, w którym obecnie znajduje się parking.
=== Samochodem ===
Dojazd drogą: albo trasą [[Plik:O5-TR_sign.svg|35px]] (płatną), albo starą drogą [[Plik:D565-TR.svg|35px]].
=== Autobusem ===
Autobusy kursują często z [[Izmir]]u, podróż trwa około dwóch godzin, niektóre przez [[Manisa|Manisę]].
Autobusy ze [[Stambuł]]u do [[Izmir]]u zatrzymują się w Akhisar i kursują przez [[Bursa|Bursę]] i [[Balıkesir]] w ciągu 6 godzin i 30 minut, a opłata za przejazd w 2022 wynosiła 400 TL. Działają co godzinę lub lepiej. Operatorzy to [https://www.metroturizm.com.tr/ Metro Turizm], [https://www.pamukkale.com.tr/ Pamukkale] i Flixbus.
{{Znacznik|Otogar|38.9346 |27.8353 |typ=transport}}'''Otogar''', dworzec autobusów międzymiastowych znajduje się 2 km na północ od centrum miasta. Lokalne autobusy z [[Izmir]]u i [[Manisa|Manisy]] również przyjeżdżają i odbierają z centrum, bliżej ruin.
== Komunikacja ==
{{mapa| 38.925 | 27.830 | wysokość=500 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
[[Plik:Akhisar horse carriage 2.jpg | thumb | left | 300px | Wóz konny w centrum miasta ]]
Z dworca autobusowego (otogaru) lub kolejowego dojedź autobusem albo dolmuszem do ruin położonych niedaleko centrum.
Wozy konne służą rolnikom i drobnym handlarzom do przewozu towarów – nie są przeznaczone do przejażdżek rekreacyjnych.
== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Grobowce na wzgórzu Tiateira | alt= | url= | adres=Hürriyet Cd | lat=38.9202 | long=27.8362 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 08:00-19:00. Nazywa się to wzgórzem, ale jest to po prostu blok miejski o powierzchni 100 m2 ze starymi portykami i płytami.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/manisa/gezilecekyer/akhsar-muzes Muzeum w Akhisarze] | alt= | url= | adres=Mustafa Abut Cd | lat=38.920278| long=27.837222| wskazówki=wschodnia strona Grobowców na Wzgórzu
| tollfree=+90 236 412 2301. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wto-nie, w godz. 8:00–19:00. Obiekt ukończony w 2012 roku obejmuje znacznie szerszy zakres historii i prehistorii. Bilet dla dorosłych: 20 TL.
}}
== Aktywny wypoczynek ==
* '''Piłka nożna''': Klub Akhisarspor spadł z ligi w 2022 roku i obecnie występuje w TFF Second League – trzeciej klasie rozgrywkowej w Turcji. Jego domowym obiektem jest otwarta w 2018 roku {{Znacznik|Akhisar Arena|38.921028|27.811722|typ=atrakcja}}'''Akhisar Arena''' (o pojemności 12 000 widzów), położona 2 km na zachód od centrum miasta; wcześniej drużyna rozgrywała mecze na stadionie w [[Manisa|Manisie]].
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
Mnóstwo małych sklepów ogólnospożywczych w pobliżu ruin i centrum miasta, zazwyczaj otwarte codziennie do 22:00. ''Şok'' jest najpopularniejszą siecią. Nie ma dużego supermarketu.
== Gastronomia ==
[[Plik:Akhisar ruins Tempemezari 1.jpg | thumb | 300px | 16. Ulica przy Tepemezarı ]]
* Kilka przecznic na wschód od Tepemezarı skupiają się niewielkie kawiarnie. Ulica 16 Sk, zaczynająca się tuż na zachód od tego miejsca, to deptak z typowymi lokalami serwującymi pide i kawę.
* Lokalnym specjałem są ''akhisar köfte'' – rodzaj klopsików. Znaczącą restauracją serwującą to danie jest Can Köfte.
== Życie nocne ==
* '''Wino lokalne''': Winnica Kastro Tireli produkuje wina czerwone, białe i różowe. Zwiedzanie nie jest możliwe.
== Festiwale, imprezy ==
* '''Festiwal Çağlak''' to wydarzenie kulturalne odbywające się w maju i trwające tydzień.
== Noclegi ==
* {{Znacznik|'''Tütün Otel'''|38.9235 |27.8339 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Tütün Otel''', Devlet Kara Yolu Üzeri 21, ☏ +90 236 414 5067. Niedrogi hotel w centrum miasta. B&B dwuosobowy 600 TL.
* {{Znacznik|'''Seybils Otel'''|38.9213 |27.8396 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Seybils Otel''', Şehit Teğmen Tahir Ün Cd 70, ☏ +90 236 404 0505. Hotel średniej ceny w pobliżu ruin, mieszane recenzje. Parking bezpłatny. B&B podwójne 1000 TL.
* '''Hotel Palm City''', Ulu Camii 374 (''200 m na północ od Otogar''), ☏ +90 236 412 1220. Przyjemne miejsce w średniej cenie z basenem. B&B podwójne 1000 TL.
== Kontakt ==
W Akhisarze oraz na drogach dojazdowych do niego dostępna jest sieć 4G wszystkich tureckich operatorów. Według stanu na lipiec 2022 roku w [[Turcja|Turcji]] nie uruchomiono jeszcze sieci 5G.
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Gdzie dalej ==
* Na północny zachód od '''[[Bergama|Bergamy]]''' znajduje się imponująca cytadela Pergamonu.
* Na południowym wschodzie '''[[Sardes]]''' znajduje się hellenistyczno-rzymski kompleks gimnazjum i świątynia.
* '''[[Manisa]]''' na południowy zachód ma kilka starych meczetów.
* Zachodni '''[[Izmir]]''' to tętniące życiem miasto i węzeł komunikacyjny.
* '''Trasa [[ze Stambułu do Izmiru]]''' jest długodystansowa i obejmuje jedną pętlę przez Akhisar.
{{użyteczny}}
{{Jest w|Anatolia}}
{{geo|38.920833|27.841667}}
[[Kategoria:Turcja]]
svmpg3rfxrqmahmshnnxv10stoxndyq
Wikipodróże:Pub podróżnika
4
19137
158892
157709
2026-09-25T12:23:44Z
MediaWiki message delivery
2125
/* Your feedback wanted: Remove (Language link added:) and similar edits from Special:RecentChanges */ nowa sekcja
158892
wikitext
text/x-wiki
{{skrót|WV:PUB}}
{{ombox
| tekst =<nowiki/>
Tu prowadzimy dyskusje o Wikipodróżach, m.in. jak je ulepszać, jak wprowadzać zmiany i jak rozwiązywać problemy.
; {{ikona|tech}} [[/Kwestie techniczne|Kwestie techniczne]]
* Archiwa Pubu: [[/Archiwum001|Archiwum 001]], [[/Archiwum002|Archiwum 002]], [[/Archiwum003|Archiwum 003]] i [[/Archiwum004|Archiwum 004]]
* [[meta:Wikivoyage/Lounge|Wikivoyage/Lounge]] [[meta:Wikivoyage/Summit|Wikivoyage/Summit]] na Meta-Wiki
}}
* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection.
__NEWSECTIONLINK__
[[Kategoria:Współpraca użytkowników| ]]
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
22:02, 19 sty 2026 (CET)
<!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Użytkownik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja użytkownika:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 02:58, 26 kwi 2026 (CEST)
</bdi>
<!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:15, 27 maj 2026 (CEST)
<!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|dyskusja]])</bdi> 19:12, 23 cze 2026 (CEST)
<!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:31, 25 cze 2026 (CEST)
<!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:25, 24 lip 2026 (CEST)
</bdi>
<!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 14:23, 25 wrz 2026 (CEST)
<!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31080985 -->
tvxhlkh1llmlqy5q0f8yh8tfvnfmsx1
Transport publiczny w Londynie
0
19345
158908
158872
2026-09-26T11:55:25Z
Moromar
2451
/* Eurorail i Britrail */
158908
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
Jest to przewodnik po transporcie publicznym w Londynie, ze szczególnym naciskiem na optymalizację kosztów.
== Korzystanie z tego przewodnika ==
Większość użytkowników skorzysta z sekcji Definicje i „Dla turystów”; mieszkańcy lub osoby odwiedzające [[Londyn]] na dłużej powinni również przeczytać ostatnią sekcję. Niniejszy przewodnik został napisany w taki sposób, aby zapewnić przegląd systemu transportu publicznego w [[Londyn]]ie, ale jednocześnie skupić się na optymalizacji kosztów. Oznacza to, że koncentrujemy się na tym, jak podróżni i mieszkańcy mogą zaoszczędzić pieniądze na podróżach, które w mieście takim jak [[Londyn]], gdzie transport bywa dość drogi, mogą być znaczne. System taryfowy jest również dość skomplikowany i zawiły, nawet dla mieszkańców, dlatego staramy się go uprościć również w tym artykule.
Ceny biletów wymienione w tym artykule mogą ulec zmianie; w związku z tym staramy się ograniczać ich liczbę do minimum. Ceny przejazdów można znaleźć na stronach internetowych TfL lub National Rail.
Niektóre zaawansowane techniki nie zostały omówione w tym artykule, szczególnie te, które mogą być przydatne lub mieć zastosowanie poza Londynem – zapoznaj się z tą stroną. Na przykład nie omawiamy użyteczności Eurorail, koncentrując się na tym, jak można z niego korzystać w Londynie.
== Definicje ==
=== Karta Oyster ===
[[Plik:TfL_Oyster_Card.jpg|thumb|Karta Oyster]]
To plastikowa karta wielokrotnego doładowania, której można używać do podróżowania po [[Londyn]]ie – obejmuje to metro, autobusy oraz większość połączeń kolejowych National Rail w granicach miasta (i na pobliskich przedmieściach). Wyjątkiem jest linia Elizabeth Line na odcinku od Iver do [[Reading]], gdzie karty te nie są honorowane.
=== TfL ===
[[Plik:Transport-for-London-Logo.svg|thumb|Logo TfL]]
Transport for London (TfL) to organ publiczny odpowiedzialny za większość londyńskiego systemu transportowego. Obejmuje on między innymi:
* metro (znane również jako ''Tube''), w tym także kolej DLR (Docklands Light Railway), która na potrzeby niniejszego artykułu jest traktowana jako część londyńskiego metra;
* London Overground oraz Elizabeth Line (choć często utożsamia się je z metrem, w rzeczywistości stanowią odrębne systemy, co zostanie wyjaśnione w dalszej części artykułu);
* autobusy (ściślej mówiąc, TfL ''zarządza'' przewozami i ustala m.in. wysokość opłat, podczas gdy faktyczną obsługę tras prowadzą prywatne firmy);
* oraz system kart Oyster (opisany powyżej).
=== National Rail ===
[[Plik:National Rail and Underground.png|thumb|Logo londyńskiego metra oraz logo „podwójnej strzałki” sieci National Rail. Niektóre stacje w Londynie są obsługiwane zarówno przez metro, jak i przez pociągi National Rail (na przykład stacja Barking).]]
Jest to sieć kolejowa w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], obecna głównie w [[Londyn]]ie. Należy zauważyć, że ''National Rail'' to po prostu nazwa handlowa, która łączy niezliczoną ilość firm, z których każda świadczy własne usługi kolejowe. W [[Londyn]]ie są to koleje Southern, South Western Railway, Southeastern i Thameslink. Bilet kolejowy na dowolne miejsce w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] możesz zarezerwować u dowolnego przewoźnika kolejowego. Biorąc pod uwagę wpływ TfL w [[Londyn]]ie, wiele programów TfL współpracuje z pociągami National Rail w [[Londyn]]ie, co wyjaśnimy później.
Zauważyliśmy powyżej, że London Overground i Elizabeth Line różnią się od londyńskiego metra. Kluczowa różnica polega na tym, że te dwa połączenia są również częścią National Rail, co oznacza, że programy kolei krajowych, które nie obowiązują w londyńskim metrze (takie jak Britrail, który wyjaśnimy później), obowiązują w tych dwóch usługach.
=== Zbliżeniowo ===
Metoda ta polega na płatności zbliżeniowej kartą kredytową lub debetową bądź przy użyciu usług takich jak Apple Pay, Google Pay czy Fitbit Pay. Można z niej korzystać w przypadku wszystkich usług transportowych na terenie [[Londyn]]u oraz wybranych połączeń kolejowych w jego okolicach. Płatności zbliżeniowe mogą być akceptowane również przez innych przewoźników autobusowych, jednak kwestia ta wykracza poza zakres niniejszego artykułu.
Głównym problemem jest to, że płatności zbliżeniowe nie uwzględniają systemów zniżkowych, takich jak karty zniżkowe na przejazdy kolejowe (tzw. *railcards*, które omówimy w dalszej części); w takich przypadkach konieczne jest zakupienie biletu papierowego lub korzystanie z karty Oyster, o ile jest to dozwolone.
=== Bilet papierowy ===
[[Plik:London Underground Travelcard.jpg|thumb|Bilet okresowy („Travelcard”) w formie papierowej]]
Oczywiste jest, że jest to zwykły bilet na papierze.
=== System strefowy ===
[[File:London_Underground_Overground_DLR_Crossrail_map_zone.svg|border|frameless|888x888px]]
System ''strefowy'' to szereg regionów, które decydują, ile zapłacisz za przejazd, jeśli korzystasz z usług londyńskiego metra lub kolei krajowej. ''Ogólnie'' rzecz biorąc, mamy
* Strefa 1, która powszechnie odnosi się do tak zwanego centrum [[Londyn]]u
* Strefy 2–6 – poza centrum [[Londyn]]u, ale ogólnie w samym [[Londyn]]ie. Wyższe strefy zwykle tworzą obrzeża [[Londyn]]u.
* Strefy 7 - 9 - zazwyczaj poza [[Londyn]]em
* Strefy 10–16 (oznaczone jako A–F, choć oficjalnie nie są jako takie wymienione) – dla przypadków specjalistycznych, takich jak [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|lotnisko Gatwick]], [[Watford]] Junction i Shenfield. Chociaż te strefy akceptują Oyster i płatności zbliżeniowe, kosztują więcej. Stacje te są oficjalnie określane na mapach metra jako „obowiązują taryfy specjalne” ze względu na koszty.
* Niektóre stacje (takie jak [[Luton]]) akceptują płatności zbliżeniowe, ale nie Oyster; stacje takie są generalnie poza zakresem tego artykułu.
Jeśli podróżujesz korzystając z Oyster lub bezdotykowo, zasadniczo będziesz podróżować ze Strefy x do Strefy y i zostaniesz obciążony odpowiednią opłatą za przejazd pomiędzy tymi strefami. Koszt przejazdu między dwiema konkretnymi stacjami można znaleźć na stronie https://tfl.gov.uk/fares/find-fares/tube-and-rail-fares/single-fare-finder. W całym artykule odniesiemy się do tej strony.
=== Godziny szczytu i poza szczytem ===
Jak sama nazwa wskazuje, zależy to od tego, kiedy wejdziesz do systemu transportowego (i, co najważniejsze, ''nie'' wyjdziesz). Jeśli wejdziesz w strefie taryfowej „szczytowej”, czyli zazwyczaj, zapłacisz wyższą cenę
* 6:30–9:30 i 16:00–19:00, tylko w dni powszednie (z wyłączeniem świąt państwowych), jeśli korzystasz z usług Oyster w usługach TfL lub National Rail
* w dowolnej chwili przed godziną 9:30, w przeciwnym razie tylko w dni powszednie
Ulga polega na tym, że jeśli w godzinach szczytu ''wieczornego'' udasz się do stacji w Strefie 1 (nie z niej), podróż będzie traktowana jako poza szczytem. Dzieje się tak dlatego, że większość ludzi będzie w tym czasie podróżować w przeciwnym kierunku.
Również oddział London Overground [[Watford]] Junction - Euston ma nieco inną politykę w godzinach szczytu i poza szczytem. W szczególności Twoja podróż odbywa się poza szczytem, jeśli podróż w ramach „szczytowej” podróży przebiega w „złym” kierunku. Jeśli jedziesz z Watford Junction (lub stacji pośredniej) do Euston, będzie to wieczorem (i rano w przeciwnym kierunku).
=== Zwieńczenie ===
Oznacza to, że jeśli opłacasz przejazdy tą samą kartą Oyster lub kartą zbliżeniową, łączny koszt podróży w ciągu dnia lub tygodnia zostanie ograniczony do określonej górnej granicy, a kolejne przejazdy będą bezpłatne (z wyjątkiem sytuacji, w których mechanizm ten nie ma zastosowania, np. w przypadku pociągów Heathrow Express). Wysokość tego limitu zależy od stref, przez które podróżujesz (patrz wyżej). W przypadku korzystania wyłącznie z autobusów obowiązuje odrębny, niższy limit.
=== Karty kolejowe ===
[[Plik:16-25 Railcard online November 2008.jpg|thumb|Przykład karty zniżkowej na przejazdy kolejowe. Karty te można również uzyskać w formie cyfrowej za pośrednictwem aplikacji na smartfona.]]
To program sieci National Rail oferujący zniżki na przejazdy kolejowe dla określonych grup osób.
* W [[Londyn]]ie karta „16-25 Railcard” (oraz „26-30 Railcard”) zapewnia 33% zniżki na przejazdy poza godzinami szczytu (również w przypadku korzystania z systemu Oyster). Karta „[https://www.senior-railcard.co.uk/help/faqs/ Senior Railcard]” działa na tej samej zasadzie w przypadku osób w wieku 60 lat i starszych.
* Karta „[https://www.network-railcard.co.uk/ Network Railcard]” jest mniej korzystnym rozwiązaniem, ponieważ nie tylko nie działa w systemie Oyster, ale ma również ograniczenia terytorialne na terenie Londynu. Jeśli jednak planujesz wiele podróży w tym regionie i nie kwalifikujesz się do innych kart zniżkowych, może ona stanowić rozsądny wybór.
* Karty „Family & Friends Railcard” oraz „Two Together Railcard” sprawdzają się tylko w swoich dedykowanych zastosowaniach (pierwsza z nich wymaga obecności co najmniej jednego dziecka, a druga zakłada, że obie wskazane na karcie osoby podróżują razem). Choć można dzięki nim uzyskać zniżkę na papierowy bilet okresowy (jako część dłuższej podróży), w innych sytuacjach w Londynie są one bezużyteczne i nie działają w systemie Oyster.
* Karta „[https://www.railcard.co.uk/disabled-persons-railcard/ Disabled Persons Railcard]” jest jedną z najlepszych opcji, gdyż zapewnia 33% zniżki na przejazdy z Oyster przez cały dzień (co istotne, również w godzinach szczytu). Kryteria jej uzyskania są jednak dość restrykcyjne.
Istnieją również inne, lokalne karty zniżkowe ([https://www.nationalrail.co.uk/railcards/regional-railcards/ szczegóły tutaj]), jednak wykraczają one poza zakres tego artykułu.
Warto zauważyć, że w przypadku większości kart zniżkowych obowiązuje dolny limit opłaty za przejazdy w porannym szczycie komunikacyjnym; oznacza to, że korzystając z karty w tym czasie, trzeba zapłacić minimalną stawkę (wynoszącą około 12 funtów). Wyjątek stanowi karta „Disabled Persons Railcard” (dla której taki limit w ogóle nie istnieje) oraz karta „16-25 Railcard” w miesiącach lipiec i sierpień; ograniczenie to nie dotyczy również biletów kupowanych z wyprzedzeniem (tzw. *advance tickets*). Karta „Senior Railcard” nie jest w tym czasie honorowana.
Jeśli posiadasz uprawniającą do zniżki kartę kolejową, musisz poprosić personel stacji TfL o przypisanie tej zniżki do swojej karty Oyster. Zniżka ta będzie obowiązywać tak długo, jak ważna pozostaje karta kolejowa. Zazwyczaj turyści nie powinni kupować karty zniżkowej na przejazdy kolejowe (tzw. *railcard*), chyba że ich głównym celem jest podróżowanie po Londynie (i to przez co najmniej miesiąc), planują tylko jedną lub dwie kosztowne podróże pociągiem albo zamierzają korzystać z lokalnych biletów sieciowych typu *rover* lub *ranger* (więcej informacji w artykule [[Koleją po Wielkiej Brytanii]]); osoby takie powinny raczej zapoznać się z zamieszczonymi poniżej informacjami na temat ofert Eurorail i Britrail.
== Dla turysty ==
=== Dotarcie do Londynu ===
A więc dotarłeś do [[Londyn]]u. Na razie założymy, że dotarłeś do [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|Heathrow]]; szczegółowe informacje dotyczące pozostałych lotnisk zostaną podane w dalszej części.<gallery widths="200" heights="200" caption="Cztery różne sposoby na dotarcie do centrum Londynu. Który z nich wybrać?">
File:332002 at Paddington ABU.jpg|Heathrow Express – nie bierz tego, jeśli nie masz biletu z wyprzedzeniem.
File:Heathrow Terminal 4 railway stn 14th June 2022 16.jpg|Elizabeth Line – nie tania – ale korzysta z nakładek
File:Heathrow Terminal 5 platform 6 look east 1973 stock.JPG|Linia Piccadilly – najtańsza opcja kolei (chyba, że skorzystasz z cappingu).
File:Carousel Buses 809 on Route A30, Heathrow Central (13020945444).jpg|Autobus – zdecydowanie najtańsza opcja, ale powolna.
</gallery>Istnieją trzy popularne sposoby dotarcia do centrum [[Londyn]]u z [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|lotniska Heathrow]]:
* Heathrow Express: połączenie bezpośrednie (bez przystanków po drodze) z Heathrow na stację Paddington; czas przejazdu wynosi 15 minut.
* Elizabeth Line: połączenie z ''przystankami'' pośrednimi, prowadzące z Heathrow na stację Paddington (skąd można przesiąść się na pociągi do [[Reading]]) oraz do Abbey Wood i Shenfield.
* Piccadilly Line: najwolniejsza z trzech opcji; podróż z Heathrow na Leicester Square zajmuje około 50 minut. Linia ta biegnie aż do stacji Cockfosters w północno-wschodnim Londynie.
Z Heathrow można również dojechać autobusem TfL. Która z tych opcji będzie zatem najlepsza pod kątem kosztów?
* Heathrow Express jest zazwyczaj zbyt drogi. Elizabeth Line oferuje podobne połączenie co Heathrow Express, ale w znacznie niższej cenie; ponadto przejazdy tą linią wliczają się do dziennego limitu opłat (tzw. *daily cap*) dla stref 1–6 (czego nie obejmuje Heathrow Express, więc za kolejne przejazdy metrem tego dnia trzeba by płacić osobno). Wyjątkiem jest sytuacja, w której posiada się bilet kupiony z wyprzedzeniem – choć są one stosunkowo tanie, zachowują ważność tylko w konkretnym dniu i nie podlegają zasadom naliczania limitów opłat.
* Elizabeth Line nie należy do tanich środków transportu. Jednakże przejazdy tą linią wliczają się do dziennego limitu opłat dla stref 1–6, co czyni ją opłacalnym wyborem, jeśli planujesz intensywne podróżowanie danego dnia (tj. wykonanie kilku oddzielnych przejazdów) – po osiągnięciu limitu nie ponosisz już dodatkowych kosztów. Kluczowe jest tu pojęcie „oddzielnych” przejazdów: płaci się za podróż z punktu A do punktu B, a przesiadki między pociągami są bezpłatne (zasada ta nie dotyczy Heathrow Express).
* Jeśli planujesz tylko jeden lub dwa oddzielne przejazdy metrem w ciągu dnia, najlepszym wyborem będzie Piccadilly Line, która jest znacznie tańsza od pozostałych opcji.
* Jeśli czas nie gra roli, warto wybrać autobus (więcej informacji w sekcji ''Autobusy'' poniżej).
=== Dopłata National Rail ===
Dotarłeś już do Londynu i postanawiasz przenocować w okolicach Clapham Junction (w końcu to długa podróż!). Następnego dnia chcesz udać się do South Kensington (by na przykład odwiedzić tamtejsze muzeum). Jak tam dotrzeć? Google Maps prawdopodobnie zaproponuje jedną z poniższych opcji:
* Bezpośredni autobus do South Kensington (linia 345 lub 49) – to sensowne rozwiązanie, ale przyjrzymy się mu później.
* Pociąg przewoźnika Southern do stacji London Victoria, a następnie przejazd linią District lub Circle w kierunku zachodnim do South Kensington.
* Pociąg South Western Railway do stacji London Waterloo, a następnie – korzystając z dowolnego wariantu trasy – przejazd metrem do stacji South Kensington.
* Pociąg London Overground do stacji West Brompton, a następnie linia District do South Kensington.
Na pierwszy rzut oka, biorąc pod uwagę system strefowy, te trzy opcje wydają się podobne: jedziesz pociągiem ze strefy 2 do strefy 1. Jednak większość osób prawdopodobnie nie zauważy, że w rzeczywistości tak nie jest, i przepłaci za przejazd. Według narzędzia TfL do sprawdzania cen biletów (stan na styczeń 2023):
{| class="wikitable mw-collapsible"
|+Koszty według opcji
!Opcja
!Szczyt
!Poza szczytem
|-
|2 lub 3
|5
|4.4
|-
|4
|3.2
|2.6
|}
Zauważ, że różnica w cenie pojedynczego przejazdu wynosi 1,80 funta! O co więc chodzi? Odpowiedź na to pytanie wymagałaby omówienia dość złożonego zagadnienia, które prawdopodobnie wprawiłoby przeciętnego turystę w zakłopotanie. Wyjaśnienie w stylu „wytłumacz mi to tak, jakbym miał 5 lat” wyglądałoby mniej więcej tak:
<blockquote>
Podróżując po Londynie, zawsze – o ile to możliwe – wybieraj usługi TfL. Obejmuje to metro (Tube), a także kolej naziemną (Overground) oraz linię Elizabeth, chyba że planujesz tego dnia odbyć wiele przejazdów.</blockquote>Bardziej szczegółowe wyjaśnienie znajduje się poniżej:
<blockquote>
Podczas podróży z wykorzystaniem usług National Rail lub TfL zostaniesz przypisany do jednej z trzech grup: wyłącznie TfL, wyłącznie National Rail lub opcji mieszanej (trasy łączonej) – przy czym średnie ceny w tych grupach rosną w podanej kolejności.
Wybierając opcję 2 lub 3, odbywasz podróż ''mieszaną'', obejmującą zarówno przejazdy usługami spoza sieci TfL (w tym przypadku Southern lub South Western Railway), jak i usługami TfL (tutaj: londyńskim metrem). Powoduje to przejście na wyższy próg cenowy – koszt jest wyższy niż w przypadku podróży wyłącznie usługami TfL (co miałoby miejsce przy opcji 4, ponieważ London Overground, mimo że stanowi część systemu National Rail, jest usługą zarządzaną przez TfL).
Oczywiście, jeśli podróżujesz na tyle często, by osiągnąć limit opłat (tzw. *cap*) dla danego dnia lub tygodnia, powyższe kwestie tracą znaczenie; wysokość limitu nie zależy bowiem od sposobu podróżowania (z wyjątkiem przejazdów autobusami). </blockquote>
=== Autobusy ===
[[Plik:Go_Ahead_London_Bus_route_68.jpg|thumb|Autobus TfL w Londynie]]
Podróżowanie autobusami po Londynie może być tanim sposobem na przemieszczanie się po mieście:
* Nie obowiązuje tu podział na godziny szczytu i poza szczytem – cena przejazdu jest taka sama przez cały dzień. Pojedynczy bilet jest zazwyczaj tańszy niż najtańszy bilet na metro (z pewnymi wyjątkami, jeśli korzystasz ze zniżki typu Railcard i podróżujesz poza pierwszą strefą).
* W przypadku autobusów (i tramwajów) nie obowiązuje system strefowy – opłata jest stała niezależnie od punktu początkowego i docelowego podróży.
* Wiele autobusów kursuje w nocy – jest ich znacznie więcej niż pociągów metra czy kolei krajowej (National Rail).
* System uwzględnia mechanizm limitu opłat (tzw. *capping*): jeśli osiągniesz już dzienny limit kosztów, za kolejne przejazdy autobusami nie płacisz.
* Jeśli korzystasz wyłącznie z autobusów, obowiązuje oddzielny, niższy limit dzienny (odpowiednik kosztu trzech pojedynczych przejazdów) oraz limit tygodniowy.
* Przesiadki między autobusami w ciągu 62 minut są wliczone w cenę pojedynczego biletu.
* Jeśli na karcie Oyster brakuje środków, nadal możesz wsiąść do autobusu (co spowoduje powstanie ujemnego salda na karcie). Konieczne będzie jednak doładowanie karty przed jej ponownym użyciem – nawet w przypadku przesiadki.
Głównym problemem, z jakim mogą zetknąć się pasażerowie, jest ''prędkość''. Autobusy poruszają się wolno, zwłaszcza w Londynie; niektóre z nich (szczególnie w pierwszej strefie i w godzinach szczytu) osiągają średnią prędkość wynoszącą zaledwie 10 km/h. Szybciej dotrzesz do celu, korzystając z kolei lub metra. Z drugiej strony, wolne tempo jazdy sprawia, że niektóre trasy autobusowe świetnie nadają się do zwiedzania miasta.
Uwaga – zwłaszcza poza Londynem (gdzie również kursują niektóre autobusy TfL) można napotkać pojazdy nieobsługiwane przez TfL. Powyższe zasady ich nie dotyczą, ponieważ funkcjonują one w ramach całkowicie odrębnych systemów.
=== Z dziećmi ===
* Dzieci poniżej 5. roku życia: podróżują bezpłatnie – zasada ta obowiązuje we wszystkich środkach transportu kolejowego w Wielkiej Brytanii.
* Dzieci w wieku od 5 do 10 lat (włącznie): zawsze podróżują bezpłatnie autobusami i tramwajami oraz w towarzystwie osoby dorosłej. Podróżując samodzielnie, mogą korzystać z bezpłatnych przejazdów metrem (London Underground) oraz wybranymi pociągami National Rail, jeśli posiadają kartę „5–10 Zip Oyster” (o którą mogą ubiegać się również osoby niebędące rezydentami Wielkiej Brytanii) – [https://tfl.gov.uk/fares/free-and-discounted-travel/5-10-zip-oyster-photocard szczegóły na tej stronie].
* Dzieci w wieku od 11 do 15 lat: na zwykłej karcie Oyster lub karcie Oyster dla odwiedzających (Visitor Oyster card) można aktywować – na określony czas (ok. dwóch tygodni) – zniżkę 50% w systemie PAYG (płatność za przejazd, z uwzględnieniem obowiązujących limitów dziennych opłat); jest to rozwiązanie przydatne dla rodzin odwiedzających Londyn. Zniżkę może aktywować pracownik stacji metra. Warto pamiętać, że obejmuje ona zarówno metro, jak i autobusy. Alternatywą jest wyrobienie karty „[https://tfl.gov.uk/fares/free-and-discounted-travel/11-15-zip-oyster-photocard 11–15 Zip Oyster]”. Ponadto dzieci poniżej 16. roku życia podróżują [heathrowexpress.com/ticket-fares#/ bezpłatnie] pociągiem Heathrow Express, jeśli towarzyszą im pasażerowie płacący za bilet (dotyczy to również pierwszej klasy) lub jeśli posiadają dowód wylotu/przylotu z/na lotnisko Heathrow w tym samym dniu.
* Osoby w wieku 16–18 lat: traktowane są jak dorośli. Mogą jednak korzystać z karty „[https://tfl.gov.uk/fares/free-and-discounted-travel/16-plus-zip-oyster-photocard 16+ Zip Oyster]”, uprawniającej do 50% zniżki na przejazdy metrem i autobusami.
Należy pamiętać, że karty Zip Oyster trzeba zamawiać z wyprzedzeniem i są one ''zazwyczaj'' przeznaczone dla rezydentów Wielkiej Brytanii; jeśli więc jako turysta planujesz z nich skorzystać, musisz złożyć wniosek odpowiednio wcześnie. Pobierana jest również opłata za wydanie karty, jednak oszczędności powinny szybko ją zrekompensować (chyba że podróżujesz tylko na jeden lub dwa dni).
=== Korzystanie z biletów papierowych ===
Plakaty TfL zniechęcają do korzystania z papierowych biletów w [[Londyn]]ie – i słusznie. Ceny ustalono tak, że zakup biletu papierowego jest zazwyczaj znacznie droższy niż korzystanie z karty Oyster lub płatności zbliżeniowej (warto zauważyć, że bilety papierowe w ogóle nie obowiązują w autobusach i tramwajach). Dotyczy to również dzieci (w ich przypadku lepiej skorzystać ze ''zniżki Young Child'' opisanej powyżej). Podobnie nie warto kupować papierowego biletu okresowego (Travelcard). Istnieje jednak kilka sytuacji, w których warto skorzystać z biletu papierowego:
* Jeśli chcesz zwiedzać londyńskie metro dla przyjemności lub podziwiać architekturę stacji. W przypadku wejścia do systemu z kartą Oyster lub płatnością zbliżeniową obowiązuje limit czasu na zakończenie podróży i opuszczenie stacji; jego przekroczenie skutkuje naliczeniem dodatkowej opłaty. Choć opłatę tę można odzyskać, kontaktując się z TfL, konieczność wielokrotnego załatwiania tej sprawy bywa uciążliwa – dlatego lepszym rozwiązaniem może być zakup papierowego biletu dziennego (Day Travelcard), który uprawnia do nielimitowanych przejazdów w obrębie wskazanych stref przez cały dzień.
* Jeśli spełnione są wszystkie poniższe warunki: posiadasz kartę zniżkową kolejową (Railcard) oferującą zniżkę wyłącznie poza godzinami szczytu (np. 16-25 Railcard), chcesz podróżować w godzinach '''wieczornego''' szczytu, '''''planujesz podróż łączoną (TfL i National Rail)''''' ''i'' nie przewidujesz osiągnięcia limitu dziennych wydatków (tzw. *daily cap*). Wynika to z faktu, że National Rail definiuje godziny szczytu wyłącznie jako czas przed godziną 9:30. Oznacza to, że korzystając z karty Oyster lub płatności zbliżeniowej w godzinach 16:00–19:00, zapłacisz stawkę obowiązującą w szczycie. Natomiast w przypadku biletu papierowego przejazd ten jest traktowany jako odbyty poza szczytem, dzięki czemu naliczana jest zniżka 33% wynikająca z posiadania karty Railcard (warto zauważyć, że w przeciwieństwie do systemu Oyster, zwykły papierowy bilet National Rail nie przewiduje oddzielnej zniżki poza szczytem), co obniża koszt w porównaniu do standardowej stawki TfL w godzinach szczytu bez zniżki. W niektórych przypadkach – w zależności od rodzaju karty Railcard – podobne rozwiązanie może sprawdzić się również w porannym szczycie (ponieważ większość kart Railcard narzuca w innych sytuacjach minimalną cenę biletu). * Jeśli planujesz odbyć tylko jeden przejazd środkami transportu TfL (lub podróżować tylko przez jeden dzień) i nie możesz skorzystać z płatności zbliżeniowych (np. ze względu na koszt 7 funtów za kartę Oyster).
A co w przypadku podróży poza Londyn? Sprawa się komplikuje, zwłaszcza jeśli korzystasz ze zniżki typu „railcard”. Posłużmy się przykładem: załóżmy, że chcesz pojechać ze stacji Paddington do [[Reading]]. Masz kilka opcji:
* Możesz skorzystać z płatności zbliżeniowej. Kosztuje to 26 funtów w godzinach szczytu (według definicji TfL) i 11,6 funta poza szczytem.
* Możesz kupić bilet National Rail na przejazd poza szczytem za 22,6 funta (jest on ważny w czasie wieczornego szczytu TfL, ale nie porannego). Bilet na przejazd w godzinach szczytu kosztuje 27,6 funta.
Na pierwszy rzut oka płatność zbliżeniowa ''wydaje'' się dobrym wyborem. Co jednak, jeśli posiadasz kartę zniżkową (railcard) uprawniającą np. do 30% zniżki? Wówczas koszt spada do odpowiednio 14,90 funta (poza szczytem) i 18,20 funta (w szczycie) – płatność zbliżeniowa jest tańsza w przypadku taryfy poza szczytem TfL, ale droższa w porównaniu z biletem na szczyt. Pamiętaj, że przy płatności zbliżeniowej nie można skorzystać ze zniżki railcard.
A co w przypadku podróży ''w obie'' strony?
* Jeśli korzystasz z płatności zbliżeniowej, koszt podróży w obie strony to po prostu dwukrotność ceny pojedynczego przejazdu, czyli odpowiednio 23,20 funta i 52 funty.
* Jeśli ''nie'' masz karty zniżkowej i chcesz wrócić tego samego dnia, koszty wynoszą 26,70 funta (poza szczytem) i 52,10 funta (w szczycie). Zauważ, że w przypadku biletu poza szczytem droga powrotna jest praktycznie darmowa, jednak płatność zbliżeniowa i tak wypada korzystniej niż bilet papierowy.
* Jeśli ''nie'' masz karty zniżkowej i chcesz wrócić innego dnia (w ciągu miesiąca), koszt poza szczytem wynosi 32 funty. Tutaj również płatność zbliżeniowa wygrywa z biletem papierowym.
* Jeśli jednak posiadasz kartę zniżkową, koszt biletu powrotnego poza szczytem spada do 14,95 funta. To rozwiązanie jest korzystniejsze niż płatność zbliżeniowa.
Warto dodać, że przy ''wielu'' przejazdach w ciągu tygodnia w przypadku płatności zbliżeniowej obowiązuje mechanizm limitowania kosztów (tzw. capping), czego nie oferuje bilet papierowy.
W skrócie:
* Płatności zbliżeniowe są często korzystniejszym rozwiązaniem, jednak przed zakupem warto porównać koszty z ceną biletu papierowego – zwłaszcza jeśli posiadasz kartę zniżkową (railcard) lub planujesz podróż w godzinach ''wieczornego'' szczytu.
* Londyński system taryfowy bywa dość złożony i niejasny dla osób niezaznajomionych z tematem, dlatego omówienie wszystkich jego szczegółów i niuansów nie jest możliwe.
=== Eurorail i Britrail ===
Jest to program dostępny ''wyłącznie'' dla mieszkańców spoza [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], w ramach którego mogą otrzymać bilety kolejowe ze znaczną zniżką. W tej sekcji omówiono, w jaki sposób można z nich korzystać w Londynie; pełne omówienie tych dwóch schematów wykracza poza zakres tego artykułu.
Jeśli posiadasz bilet Eurorail/Britrail (lub Rovers/Rangers), który jest ważny na terenie [[Anglia|Anglii]], możesz
* '''nie można''' z niego korzystać w londyńskim metrze
* '''nie można''' go używać w londyńskich autobusach ani tramwajach
* '''można''' z niego korzystać w londyńskiej kolei naziemnej
* '''można''' z niego korzystać na linii Elizabeth Line
* '''można''' z niego korzystać na lotniskach Heathrow i Gatwick Express (które, jak zauważyliśmy, są bardzo kosztowne w stosunku do oferty); z Heathrow Express nie można jednak korzystać w przypadku osób podróżujących Rangerem/Roverem.
* '''można''' go używać w dowolnej innej usłudze kolei krajowej (takiej jak Thameslink)
Należy w szczególności zwrócić uwagę na pokrywanie się usług TfL i kolei krajowych. Linie London Overground i Elizabeth Lines są częścią TfL, ale są także częścią systemu kolei krajowych. Oznacza to, że programy będące częścią TfL (takie jak capping i Oyster) i National Rail (takie jak Eurorail) obowiązują w obu przypadkach, co oznacza, że w przypadku tych dwóch usług można korzystać z biletów Eurorail/Britrail. Może to spowodować zamieszanie wśród pracowników TfL niezaznajomionych z tym schematem, dlatego może być konieczne delikatne przedstawienie im tego schematu.
Ponadto: niektóre bilety Eurorail/Britrail są ''elastyczne'', co oznacza, że przed skorzystaniem z nich należy aktywować bilet dzienny. Korzystanie z tego programu nie jest dobrym pomysłem, chyba że planujesz podróż poza Londyn (lub nie możesz skorzystać z niego w żaden inny sposób), ponieważ ograniczenie prawie zawsze będzie tańsze.
Jeśli planujesz korzystać z tego schematu w połączeniu z Oyster lub bezdotykowo, musisz dotknąć przed użyciem karnetu.
Należy pamiętać, że rezerwacje zazwyczaj nie są dostępne (lub wymagane) na pociągi w [[Londyn]]ie.
=== Korzystanie z innych lotnisk ===
[[Plik:Gatwick_Express_387210_,_Clapham_Junction_24.3.18.jpg|thumb|Nie warto]]
[[Plik:Class_377,_Milton_Keynes.jpg|thumb|Tak jest lepiej.]]
* [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|Gatwick]]: Gatwick Express jest dość drogi i właściwie niepotrzebny. Skorzystaj ze zwykłych pociągów Southern, które jadą do Victorii (w centrum [[Londyn]]u). Możesz zrobić tzw. open-jaw w East Croydon (czyli wysiąść z pociągu, przejść przez bramki/validator i ponownie wejść do systemu innym pociągiem), żeby znacznie obniżyć koszt. Może to być jednak kłopotliwe, jeśli masz bagaż.
* [[Port lotniczy Londyn-Stansted|Stansted]]: należy kupić bilet zwykły (papierowy); ani zbliżeniowy, ani Oyster nie będą działać.
* [[Port lotniczy Londyn-Luton|Luton]]: musisz albo kupić bilet papierowy, albo skorzystać z płatności zbliżeniowej.
=== Pierwsza klasa ===
[[Plik:377401_First_Class_Interior.jpg|left|thumb|Zdejmij płótno z napisem „First Class”, a otrzymasz klasę Standard.]]
Pierwsza klasa National Rail w [[Londyn]]ie jest bezużyteczna; nie przejmuj się. Płacisz za (głównie) kawałek materiału. Tak naprawdę istnieje kilka sposobów korzystania z „pierwszej klasy” bez dodatkowych opłat:
* Jeśli konduktor ogłosi, że pociąg jest „odtajniony” (zwykle gdy pociąg jest zatłoczony)
* W pociągach Thameslink „pierwsza klasa” znajdująca się z tyłu pociągu jest automatycznie odtajniana. Cytując ze strony internetowej: „Jeśli dostępna jest pierwsza klasa, można ją znaleźć na samym przodzie pociągu. Przedział pierwszej klasy z tyłu pociągów Thameslink jest zawsze odtajniony”.
Należy pamiętać, że karty Oyster lub karty zbliżeniowe umożliwiają podróżowanie wyłącznie klasą standardową.
=== Opóźnienia i strajki ===
Jest mało prawdopodobne, aby osoba podróżująca na terenie [[Londyn]]u doświadczyła opóźnienia na tyle, aby kwalifikować się do (częściowego) zwrotu kosztów biletu. Gdyby jednak tak się stało, odpowiednią dokumentację można znaleźć na stronach https://tfl.gov.uk/fares/refunds-and-replacements/tube-and-dlr-delays i https://www.nationalrail.co.uk/121354.aspx. Główna różnica polega na tym, co kwalifikuje się do zwrotu pieniędzy (lub spłaty opóźnienia) – przy czym TfL jest znacznie bardziej rygorystyczny, ponieważ nie bierze pod uwagę takich rzeczy, jak „jeden poniżej” (osoba pod pociągiem) czy pogoda – podczas gdy Koleje Krajowe to uwzględniają (wszystko z wyjątkiem planowanych zamknięć).
Strajki będą prawdopodobnie częstsze.
* W przypadku TfL w zasadzie nic nie można zrobić, gdyż TfL nie daje żadnych ustępstw w oparciu o strajk. Nie możesz w ogóle ubiegać się o zwrot pieniędzy, a jeśli będziesz musiał skorzystać z alternatywnego transportu, będziesz musiał sam za to zapłacić.
* W przypadku National Rail (z wyjątkiem londyńskiej kolei naziemnej i Elizabeth Line) przewoźnicy kolejowi zazwyczaj oferują bezpłatną zmianę daty lub pełny zwrot kosztów biletu. Mogą również pozwolić Ci na korzystanie z biletu w usługach TfL (metro, autobus itp.) bez dodatkowych opłat – sprawdź jednak wcześniej dokumentację, ponieważ nie zawsze tak jest – i musisz użyć „biletu papierowego”. Jeśli posiadasz bilet miesięczny lub dłuższy (lub bilet flexi), zamiast tego możesz ubiegać się o zwrot kosztów dziennej podróży bez konieczności podróżowania. Robiąc to, powinieneś zazwyczaj złożyć wniosek o zwrot pieniędzy na maksymalny możliwy czas (zwykle jest to ponad 120 minut).
* Sprawa osób posiadających bilety Interrail lub Britrail wydaje się [https://community.interrail.com/interrail-passes-41/eurail-pass-in-uk-during-strikes-8980 raczej niejasna]; w pierwszej kolejności skontaktuj się z Interrail.
=== Z wózkiem inwalidzkim ===
Najważniejszą rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę, jest to, że „to nie jest twój problem”. Jeśli nie możesz skorzystać z usług kolei krajowej lub TfL (tylko około 40% stacji metra jest dostępnych dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich), po prostu skontaktuj się z pracownikiem – to on ma się tobą opiekować. Mogą pomóc Ci zaplanować podróż przy użyciu innych środków transportu (takich jak autobusy, które są bezstopniowe) lub zapewnić taksówkę na ''ich'' koszt (TfL lub kolej krajowa). Nie powinieneś płacić za taksówkę (ani więcej niż ktokolwiek inny), aby dostać się do miejsca docelowego. Dotyczy to również sytuacji, gdy dźwig jest z jakiegokolwiek powodu nieczynny. Cytując ze [https://tfl.gov.uk/transport-accessibility/wheelchair-access-and-avoiding-stairs strony internetowej TfL],
<blockquote>
Jeśli przyjedziesz na stację metra, linii Elizabeth lub kolei naziemnej, a winda będzie niedostępna, personel pomoże Ci zaplanować alternatywną podróż do miejsca docelowego. Jeśli nie ma rozsądnej alternatywnej trasy, zarezerwujemy dla Ciebie taksówkę (na nasz koszt), która zabierze Cię do miejsca docelowego lub innej stacji bez schodów, skąd będziesz mógł kontynuować podróż.
</blockquote>
{{zarys}}
[[Kategoria:Londyn]]
j6e8u4fx3hntqqcrqxh6t8k7cvh1p7s