Wałbrzych

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipodróże</sitename>
    <dbname>plwikivoyage</dbname>
    <base>https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipodróże</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikipodróży</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wałbrzych</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3392</id>
    <revision>
      <id>159250</id>
      <parentid>115206</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T05:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dworekadamski</username>
        <id>17742</id>
      </contributor>
      <comment>Aktualizacja wpisu: obiekt przy ul. Fabiana 20 działa obecnie jako Dworek Adamski; dodane dane kontaktowe. Edycja prowadzącego obiekt (zob. strona użytkownika).</comment>
      <origin>159250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20231" sha1="09tpkzl893vo3rygtrgvtw6irv7ypza" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |herb = POL Wałbrzych COA.svg
 |nazwa = Wałbrzych
 |widok = Wałbrzych_collage.jpg
 |prefiks = 074
 |lud = ok. 120000.
 |www = um.walbrzych.pl/
 |region = [[Województwo dolnośląskie]]
 |powierzchnia =
|kod pocztowy=58-300 do 58-309 i 58-314, 58-316|wysokość=450-620}}
'''Wałbrzych''' ([[język niemiecki|niem.]] ''Waldenburg'', [[w:pl:dialekt śląski języka niemieckiego|śl-niem.]] ''Walmbrig'', albo też ''Walmbrich'', [[język czeski|czes.]]''Valdenburk'', ''Valbřich'') – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu wałbrzyskiego. Miasto leży w [[w:Sudety Środkowe|Sudetach Środkowych]], w [[w:Góry Wałbrzyskie|Górach Wałbrzyskich]] nad rzeką Pełcznicą.

Wałbrzych to drugie co do wielkości miasto zaraz po [[Wrocław]]iu na [[Dolny Śląsk|Dolnym Śląsku]]. Wałbrzych jest centrum aglomeracji wałbrzyskiej i dawną stolicą województwa wałbrzyskiego. Obecnie rozwijający się ośrodek turystyczny i duży ośrodek przemysłowo-handlowo-usługowy regionu, ośrodek akademicki i naukowy Polskiej Akademii Nauk. Największy ośrodek ceramiki szlachetniej w Polsce, miasto stanowi też ośrodek kulturalno-rozrywkowy.

Nazwa Wałbrzych w języku niemieckim Waldenburg oznacza „leśny gród”. Wałbrzych zawdzięcza tę nazwę położeniu który był porośnięty gęstym lasem w trudno dostępnym terenie. Dziś potocznie mówi się, że Wałbrzych to „Zielone Miasto”, „Miasto Zielonego Dębu”. lasy, parki i łąki zajmują ponad połowę miejskiej powierzchni.

== Informacje ogólne ==
[[Plik:Wałbrzych kamienica Rynek 14 27.07.2011 p.jpg|thumb|upright|Kamienica w Rynku]]
[[Plik:Wałbrzych kościół Aniołów Stróżów 27.07.2011 pl.jpg|thumb|upright|Kolegiata św.Aniołów Stróżów]]
[[Plik:Wałbrzych plebania parafii Aniołów Stróżów 27.07.2011 pl.jpg|thumb|Kamienica w centrum miasta]]
[[Plik:Biały Kamień Beautiful House.JPG|thumb|Państwowa Inspekcja Pracy w Wałbrzychu]]
[[Plik:Wałbrzych dom w zespole dworskim Czettritzów Młynarska 18b 3 27.07.2011 p.jpg|thumb|Wałbrzych zabudowania pałacowe Hochbergów]]

=== Symbole miasta ===
* [[w:Herb Wałbrzycha|Herb]] przedstawia dąb stojący na zielonym podłożu w głębi szary odcień gór na czerwonym tle.
* Hejnał Wałbrzycha powstał w 1999 roku. Został skomponowany przez Patrycję Noskowiak, uczennicę Szkoły Muzycznej w Wałbrzychu.
* Flaga Wałbrzycha zielone tło, a po środku Herb Wałbrzycha
* Logo Miasta Wałbrzycha Znak graficzny przedstawiający trzy różnokolorowe (ciemnozielony, jasnozielony i pomarańczowy), łukowate i różnej długości linie, skomponowane na inicjale litery „W” wraz z ciemnozielonym „Wałbrzych”&lt;ref&gt;http://www.um.walbrzych.pl/strony/nasze_miasto_symbole.htm.&lt;/ref&gt;.
*[[Plik:Wałbrzych Plac Magistracki Noc.jpg|alt=Wałbrzych stare miasto nocą |mały|Wałbrzych stare miasto w nocy ]]Maskotka jest to postać muflona zwanego „Johny Mooflon” „Moofim”&lt;ref&gt;http://um.walbrzych.pl/walbrzych-mojemiasto/strony/maskotka_walbrzycha.php.&lt;/ref&gt;.

=== Historia ===
Miasto istniało już w 1191 roku. Wałbrzych od wieków był miastem prywatnym, należał do śląskich rodów rycerskich – początkowo [[w:Schaffgotschowie|Schaffgotschów]], następnie [[w:Czettritz|Czettritzów]], a od 1738 roku niemieckiej rodziny [[w:Hochberg (ród)|Hochbergów]], posiadaczy Zamku Książ.

Miasto od kilkunastu lat przekształca się w ośrodek turystyczny. Dawniej Wałbrzych był miastem typowo przemysłowym, znajdował się tu przemysł górniczy i hutniczy, który spowodował ogromne zniszczenia przyrodnicze, uzdrowiskowe oraz w infrastrukturze. Niektóre dzielnice Wałbrzycha były odrębnymi miastami uzdrowiskowymi np. [[Stary Zdrój]]. W czasie rozwoju przemysłu górniczego do miasta przyłączono niektóre miejscowości, które straciły walory turystyczne i uzdrowiskowe. Od 1999 roku, po utracie rangi stolicy województwa, Wałbrzych pełni rejonizację administracji województwa dolnośląskiego w następujących powiatach: świdnickim, dzierżoniowskim, kłodzkim, ząbkowickim i wałbrzyskim&lt;ref&gt;http://www.duw.pl/portal/pl/483/511/Delegatury_Urzedu.html.&lt;/ref&gt;.

== Dojazd ==
* [[w:pl:droga krajowa nr 35 (Polska)|droga krajowa nr 35]] ([[Wrocław]] – [[w:Mieroszów|Mieroszów]] – [[w:Golińsk|Golińsk]], granica z [[Czechy|Czechami]]),
* [[w:pl:droga wojewódzka nr 367|droga wojewódzka nr 367]] ([[Jelenia Góra]] – Wałbrzych),
* [[w:pl:droga wojewódzka nr 379|droga wojewódzka nr 379]] ([[Świdnica]] – Wałbrzych),
* [[w:pl:droga wojewódzka nr 375|droga wojewódzka nr 375]] ([[w:Stare Bogaczowice|Stare Bogaczowice]] – Wałbrzych),
* [[w:pl:droga wojewódzka nr 381|droga wojewódzka nr 381]] ([[Kłodzko]] – [[w:Nowa Ruda|Nowa Ruda]] – Wałbrzych),
* [[w:pl:droga wojewódzka nr 376|droga wojewódzka nr 376]] (Wałbrzych – [[Szczawno-Zdrój]] – [[w:Kamienna Góra|Kamienna Góra]]).

Do Wałbrzycha można dostać się koleją oraz skorzystać z pobliskiego lotniska Sudeckiego w [[Świebodzice|Świebodzicach]] koło miasta.

Po mieście jeździ komunikacja miejska oraz prywatna. Okoliczne miejscowości są skomunikowane komunikacją prywatną i PKS-em. Z Wałbrzycha można dojechać komunikacją miejska linii nr 5 do uzdrowisk [[Szczawno-Zdrój]] i [[Jedlina-Zdrój]]&lt;ref&gt;http://walbrzych24.com/1-wiadomosci/3297-pierwsza-piatka-w-jedlinie.&lt;/ref&gt;.

Wałbrzych ma dobrze rozwiniętą komunikację miejską. Linie kursują na terenie miasta i do ościennych gmin oraz do uzdrowiska. Autobusami można dojechać również do granicy państwa z Republiką Czeską. Autobusy komunikacji miejskiej są nowoczesne i nowe, a w każdym autobusie jest konduktor, który zajmuje się obsługą autobusu, dba o bezpieczeństwo pasażerów, sprzedaje bilety, pomaga pasażerom niepełnosprawnym i starszym. Trasy komunikacji miejskiej są wyposażone w nowoczesne wiaty oraz elektroniczne tablice informujące o przyjeździe autobusu.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Wałbrzych, Książ.jpeg|thumb|Zamek Książ]]
Wałbrzych ma wiele zabytków sakralnych, kamienic mieszczańskich, pałaców i zamków oraz architektury przemysłowej.
Najważniejszymi zabytkami są:
* [[Książ|Zamek Książ]] – największy zamek na Dolnym Śląsku, trzeci co wielkości w Polsce. Położony w [[Książański Park Krajobrazowy|Książańskim Parku Krajobrazowy]]. Zbudowany w XIII w.
* [[Ruiny zamku Stary Książ]] – wybudowany w 1794–1799 przez malarza i architekta Krystiana Wilhelma Tischbeina dla Henryka VI Hochberga. Zamek znajduje się po przeciwnej stronie zamku Książ.
* [[Stado Ogierów &quot;Książ&quot;|Stado Ogierów „Książ”]] – wybudowany w pierwszej połowie XIX w., niegdyś stajnia i powozownia Zamku Książ. Posiada jedną z najpiękniejszych w Europie krytą ujeżdżalnię. W stadnie odbywają się międzynarodowe zawody w powożeniu i ujeżdżeniu oraz aukcje koni&lt;ref&gt;http://www.um.walbrzych.pl/strony/turystyka_atrakcje_walbrzycha_03.htm.&lt;/ref&gt;.
* [[Ruiny Zamku Nowy Dwór]] – położone są na szczycie Góry Zamkowej (618 m). Zbudowany XIV w.Znajdujący się w dzielnicy Podgórze&lt;ref&gt;http://www.um.walbrzych.pl/strony/turystyka_atrakcje_walbrzycha_08.htm.&lt;/ref&gt;.
* [[Palmiarnia Wałbrzyska]] – zbudowany w latach 1911-1914 z polecenia Jana Henryka XV Hochberga, w hołdzie dla pięknej żony księżnej Marii Theresie von Pless zwanej Daisy.
* [[Park Wielokulturowy Stara Kopalnia]] – skansen budownictwa górniczego XIX wieku. (obecnie trwa tam rewitalizacja obiektu na wysoką skalę).

'''Muzea'''
* [[Muzeum w Wałbrzychu]] – mieści się tu jedyny w Polsce i drugi na świecie okaz stawonoga z gromady wijów kopalnianych z epoki karbońskiej i inne bogate eksponaty geologiczne. Muzeum posiada też inne eksponaty z różnych dziedzin.
Ciekawym okazem jest też skrzemieniały pień drzewa z przed 300 mln lat, środkowej części pnia drzewa szpilkowego rosnącego w okresie karbonu, znajdujący się przy gmachu Państwowej Szkoły Zawodowej&lt;ref&gt;http://www.um.walbrzych.pl/strony/turystyka_atrakcje_walbrzycha_06.htm.&lt;/ref&gt;.
* Muzeum [[Gross-Rosen]] i Archiwum oraz Pracownie Naukowo-Badawcze przy ulicy Szarych Szeregów 9. Kompleks Obozu Gross-Rosen znajduje się w [[Rogoźnica|Rogoźnicy]]&lt;ref&gt;http://www.pkt.pl/gross-rosen-muzeum/100580297/5-1/.&lt;/ref&gt;.
* [[Muzeum Przemysłu i Techniki]] – znajdujący się Park Wielokulturowy Stara Kopalnia, w którym trwa rewitalizacja.
* Prywatne [[Muzeum Motoryzacji i Górnictwa w Wałbrzychu]] – znajduje się przy salonie Nissana właścicielem jest kierowca rajdowy [[Jerzy Mazur]]&lt;ref&gt;http://warszawa.naszemiasto.pl/artykul/galeria/483996,walbrzych-krzysztof-holowczyc-kupil-samochod-w-walbrzychu,id,t.html.&lt;/ref&gt;.

'''Pałace'''
[[Plik:Wałbrzych, pałac Tielscha - Aw58.JPG|thumb|Pałac Tielscha]]
* [[Pałac Albertich]] – wzniesiony w 1801 roku w stylu klasycystycznym, w którym mieści się [[Muzeum w Wałbrzychu|Muzeum okręgowe w Wałbrzychu]]. 
* [[Pałac Tielscha]] – wybudowany w 1860.
* [[Pałac Czettriztów]] – przy ulicy Zamkowej obecny gmach Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej z XVII-XIX w.
* [[Pałac w Rusinowej]] – znajdujący się w dzielnicy Rusinowa zbudowany w XVIII wieku&lt;ref&gt;http://dolny-slask.org.pl/509639,Walbrzych,Palac_i_park_w_Rusinowej.html.&lt;/ref&gt;.

'''Sakralne'''
* [[w:Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Bolesnej i św. Aniołów Stróżów w Wałbrzychu|Kolegiata Najświętszej Maryi Panny Bolesnej i św. Aniołów Stróżów w Wałbrzychu]] – wybudowany w 1898 w stylu neogotyckim.
* [[w:Kościół Matki Boskiej Bolesnej w Wałbrzychu |Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Wałbrzychu]] – wzmianka pochodzi z 1305 roku. Legenda głosi że wypływało tu źródełko które leczyło w szczególności oczy, kościółek został zbudowany z drewna przez rycerza w podzięce za uratowanie mu życia, w później przebudowany, było to ważne miejsce kultu, w 1667 roku źródełko przestało wypływać powodem były szkody górnicze. Do dzisiejszego dnia kościółek jest odwiedzany i nazywanym „Sercem Wałbrzycha”. Budowla znajduje się przy pl. Kościelnym w centrum miasta&lt;ref&gt;http://sanctus.pl/index.php?grupa=31&amp;podgrupa=252&amp;doc=188.&lt;/ref&gt;.
* [[w:Kościół Zbawiciela w Wałbrzychu|Kościół Zbawiciela ewangelicko-augsburski]] – zbudowany w latach 1785-1788 przez [[w:Carl Gotthard Langhans|Carla Gottharda Langhansa]], twórcy berlińskiej [[w:Brama Brandenburska|Bramy Brandenburskiej]]&lt;ref&gt;http://cit.walbrzych.pl/obiekty-sakralne/kosciol-zbawiciela-ewangelicko-augsburski.&lt;/ref&gt;.

=== Inne miejsca warte zobaczenia ===
* W mieście znajduje się kilka sztolni i podziemnych bunkrów wybudowanych w czasie II Wojny Światowej, część z tych tuneli jest zasypana całkowicie lub częściowo. Warto też wspomnieć o [[Mauzoleum w Wałbrzychu]] zbudowanym w 1936–1938 według projektu Roberta Tischlera&lt;ref&gt;http://turystyka.wp.pl/gid,11238035,title,totenburg--tajemnicze-mauzoleum-w-walbrzychu,galeria_zdjecie.html.&lt;/ref&gt;.
W Wałbrzychu w dzielnicy Podgórze znajduje się największy tunel kolejowy w Polsce i jeden z dłuższych w Europie, wybudowany w latach 1909-1912 w szczycie zwanym Małym Wołowcem o długości 1601 metrów&lt;ref&gt;http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/19704,walbrzych-tunel-kolejowy.html.&lt;/ref&gt;.
* Wałbrzyski Rynek odrestaurowanymi kamienicami i przyległymi uliczkami.
[[Plik:Gdańska 10- WAłbrzych.JPG|thumb|upright|Wałbrzych ulica Gdańska widok na pl. Magistracki]]
[[Plik:Wałbrzych, dworzec kolejowy - 25.04.2009 r.DSC04711.JPG|thumb|Dworzec kolejowy Wałbrzych Miasto]]

== Rekreacja ==
Wałbrzych dysponuje dobrze oznakowanymi i utrzymanymi trasami rowerowymi, przeznaczonymi do uprawiania kolarstwa górskiego i rekreacyjnego. To ponad 100 kilometrów tras rowerowych krętymi stromymi uliczkami miasta oraz w pobliskich terenach zielonych w lasach, parkach, łąkach. Podziwiać można piękne widoki i zabytki oraz mieć kontakt z przyrodą. W mieście odbywają się liczne cykliczne imprezy MTB o randze europejskiej i polskiej. W pobliskim uzdrowisku [[Szczawno-Zdrój]] znajduje się specjalny tor crossowy&lt;ref&gt;http://mtb.walbrzych.pl/trasy-rowerowe/zielona-trasa-toyoty/.&lt;/ref&gt;.

W mieście są następujące trasy:
* Trasa wokół góry Borowej,
* Trasa na góry Chełmiec
* Trasa wokół góry Ptasiej Kopy (najłatwiejsza trasa)
* Trasa wokół góry Niedźwiadków (najtrudniejsza trasa)
* Trasa wokół Książańskiego Parku Krajobrazowego
* Trasa wokół Wałbrzycha
* Zielona Trasa Toyoty

Wokół Wałbrzycha są zlokalizowane trasy narciarskie z wyciągami, najbliższa to Góra Dzikowiec w [[Boguszów-Gorce|Boguszowie-Gorcach]] oraz w [[Rzeczka|Rzeczce]], Schronisko PTTK „Andrzejówka” gdzie odbywa się [[Bieg Gwarków]], jest to drugi co do wielkości bieg narciarski w Polsce.
W Wałbrzychu są organizowane różne inne imprezy sportowe oraz kulturowe, Moto Hałda, Wystawa Kwiatów Zamek Książ, [[Międzynarodowy Festiwal Kameralistyki Ensemble]], Półmaraton Wałbrzyski, Dni Wałbrzycha, Dni Podzamcza i wiele innych imprez.

W mieście można skorzystać z pływalni krytych i odkrytych, siłowni, kortów tenisowych, stadionów sportowych, squasha, z nowoczesnej hali lekkoatletycznej, która jest jedną z najnowocześniejszych w Polsce, Skateparku, i kilku hal sportowych oraz boisk.

W trakcie budowy jest kompleks sportowo-rekreacyjny Aqua Zdrój, w którym mieścić się będzie basen pełnowymiarowy, hala widowiskowa i ośrodek fitness, baseny rekreacyjne, oraz odnowa biologiczna i hotel (czas zakończenia budowy to wiosna 2013 roku).

Oprócz tego jest 7 parków miejskich w tym Książański Park Krajobrazowy, w którym można napotkać spacerujące muflony, sarny i różnego rodzaju roślinności oraz podziwiać widoki.W ogrodzie zimowym zwanym Palmiarnią Wałbrzyską można podziwiać bujną roślinność z całego świata oraz niektóre zwierzęta.
Czas można spędzić również w ExploraPark – Park Nauki i Techniki działający na takiej samej zasadzie jak Centrum Nauki „Kopernik” w Warszawie. Również można spędzić czas w kinach, muzeach, galeriach sztuki, teatrach, filharmonii. Czy latem w miejskim amfiteatrze gdzie odbywają się imprezy kulturalne dla dzieci i dorosłych. W Wałbrzyskim Ośrodku Kultury i Bibliotece Miejskiej również wiele się dzieje i można spędzić ciekawie czas.

Dla miłośników wspinaczek górskich i skalnych również są takie miejsca zlokalizowane w mieście i poza miastem. Największym punktem widokowym jest góra Chełmiec 851 m n.p.m. i znajdująca się tam wieża z punktem widokowym (przy dobrej pogodzie można ujrzeć [[Polkowice]]).

Na górze Chełmiec stoi 45 metrowy krzyż milenijny, jest to najwyższy krzyż w Polsce, a nawet i w Europie. Pod Chełmcem na stadionie odbywają się co roku od 2 kwietnia 2005 roku, obchody upamiętniające śmierć Jana Pawła II. Po tych uroczystościach zawsze 2 kwietnia, pod krzyż wyrusza co roku pielgrzymka upamiętniająca śmierć Jana Pawła II, o 21:37 pod krzyżem zapalane są znicze i odprawiana modlitwa, uczestniczą w tych uroczystościach wierni z całego regionu wałbrzyskiego.

[[Plik:Poniatow Cegielnia.JPG|thumb|Jeziorko dzielnica Poniatów]]
[[Plik:PL Walbrzych Widok.JPG|thumb|Wałbrzych widok z Parku Sobieskiego na Stare Miasto]]

== Bezpieczeństwo i ważne adresy ==
Nad bezpieczeństwem w mieście czuwa Policja, Straż Miejska, Straż Pożarna, Pogotowie Ratunkowe, i wiele innych ważnych instytucji&lt;ref&gt;http://cit.walbrzych.pl/wazne-adresy-i-telefony.&lt;/ref&gt;.

# '''Komenda Miejska Policji w Wałbrzychu, ul. Mazowiecka 2''' tel. 74 846 39 08, alarmowy 997
* Komisariat Policji I w Wałbrzychu, ul. Wrocławska 69. Dyżurny: (74) 841-83-23
* Komisariat Policji II w Wałbrzychu, ul. Psie Pole 7. Dyżurny: (74) 842-51-16
* Komisariat Policji V w Wałbrzychu, ul. Andersa 161. Dyżurny: (74) 847-72-71

# '''Komenda Straży Miejskiej w Wałbrzychu, ul. Matejki 1, pok. nr 10'''
* Telefony – Służba dyżurna (całodobowo) – tel. 74 66 55 200 alarmowy 986
* Sekcja Patrolowo-prewencyjna Podzamcze, ul. Kasztelańska 3, tel. 74 66 47 238 (czynna od 6:00 do 22:00).
# '''Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Wałbrzychu, ul. Ogrodowa 20'''
* Sekretariat 74 887 72 00 tel. alarmowy 998
* Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 1, ul. Przemysłowa 1
* Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 2, ul. Ogrodowa 20
# '''Pogotowie Ratunkowe w Wałbrzychu, ul. Chrobrego 39'''
* telefon 84-261-10, 84-24 alarmowy 999
* podstacja Wałbrzych Północ, ul. Ogrodowa 20
# '''Specjalistyczny Szpital im. dr Alfreda Sokołowskiego, ul. Sokołowskiego 4'''
* Centrala Szpitala (Informacja telefoniczna) 74/ 64 89 742
* Szpitalny Oddział Ratunkowy: 74/ 64 89 659
# '''Specjalistyczny Szpital im. Stefana Batorego, ul. Batorego 4'''
* centrala 074 6489 879
* Izba Przyjęć: 74 6489841, wew: 841
# '''Specjalistyczny Szpital Ginekologiczno-Położniczy im. E. Biernackiego, ul. Paderewskiego 10'''
* Telefon: centrala tel. (074) 88 77 101

'''Inne'''
* Pogotowie Gazowe – 74 992
* Paramedyk Ratownictwo Medyczne, ul. Spacerowa 38, tel. +48 536 000 112, +48 74 660 43 33
* Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, ul. Poznańska 6, tel. alarmowy 985, 74 84 23 414
* Wałbrzyskie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, ul. J. Brzechwy 13, tel./fax 74 84-230-72
* Sudeckie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w Wałbrzychu, ul. Pankiewicza 10/2, tel.: 74 665 08 70

=== Informacja turystyczna ===
W mieście działa Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej w Wałbrzychu, Rynek 9.

== Gastronomia ==
W mieście jest dużo barów i restauracji oraz klubów. W pobliżu Wałbrzycha również jest wiele miejsc noclegowych i gastronomicznych, np. uzdrowisko [[Szczawno-Zdrój]]&lt;ref&gt;http://www.um.walbrzych.pl/strony/turystyka_baza_hotele.htm.&lt;/ref&gt;.

* '''Hotel „Zamek Książ” **'''
ul. Piastów Śląskich 1.
http://www.ksiaz.walbrzych.pl/
* '''Hotel „Przy Oślej Bramie” ***'''
ul. Piastów Śl. 1.
http://www.zamek-ksiaz.com.pl/
* '''Hotel Zamkowy ***'''
ul. Piastów Śl.
http://www.hotelzamkowy.pl/
* '''Hotel „QUBUS” ***'''
ul. Wysockiego 45.
http://www.qubushotel.com/hotele.php?lang=1&amp;id_h=5
* '''HOTEL Club Restauracja APROPOS***'''
Ul. Wieniawskiego 82.
http://www.aproposclub.pl/
* '''Zielone Wzgórze'''
ul. Świdnicka 12A
http://www.zielonewzgorze.net/
* '''Hotel „Maria”'''
ul. Wrocławska 134 b
http://sirbud.pl/hotelmaria/
* '''HOTEL * Arkadia'''
Ul. Wrocławska 113
* '''Pensjonat Stada Ogierów Skarbu Państwa „KSIĄŻ”'''
ul. Jeździecka 3.
http://www.stadoksiaz.pl/aktualnosci
* '''Dworek Adamski'''
ul. Szymona Fabiana 20 (Szczawienko), tel. +48 74 660 41 10. Obiekt noclegowy typu bed &amp; breakfast, 8 pokoi w ok. 150-letnim dworze; śniadanie 45 zł; zameldowanie od 14:00, recepcja do 22:00, później terminal samoobsługowy. Zwierzęta po wcześniejszym zgłoszeniu (50 zł za pobyt).
https://dworek-adamski.eu/pl/
* '''Zajazd'''
ul. Orkana 92.
http://www.zajazd.walbrzych.pl/
* '''Dom Turysty HARCÓWKA'''
Park Sobieskiego.
[http://www.harcowka.walbrzych.org.pl/ http://www.harcowka.com.pl/]
* '''Centrum Biurowo – Hotelowe DAKS'''
Pl. Skarżyńskiego 1.
http://www.centrumdaks.pl/
* '''Pokoje Gościnne KONRAD'''
Ul. B. Chrobrego 14.
http://www.pokoje-konrad.pl/
* '''NOCLEGI U ALI'''
Ul. Równoległa 2.
http://www.eholiday.pl/noclegi-hh7214.html
* '''KWATERA PRYWATNA FARTUS'''
Ul. Nowy Świat 5 D.
* '''Holiday Inn Express'''
ul. 1 Maja 70
http://www.expresshotelwalbrzych.pl/kontakt.html

== Gdzie dalej ==
Okolice Wałbrzycha są pełne tajemnic z czasów II wojny światowej. Dla miłośników przygód poleca się sztolnie [[w:Riese|Riese]] tajemnicze sztolnie hitlerowskie oraz [[Jezioro Bystrzyckie]] i okoliczne miejscowości.

Dolny Śląsk:
* [[Wrocław]]
* [[Karpacz]]
* [[Jelenia Góra]]

Republika Czeska:
* [[Hradec Králové]] – 2 godziny samochodem ok. 100 km
* [[Praga]] – 3 godziny samochodem

== Przypisy ==
&lt;references /&gt;

{{Użyteczny}}
{{Jest w|Województwo dolnośląskie}}
{{geo|50.76980|16.28388}}

[[Kategoria:Województwo dolnośląskie]]</text>
      <sha1>09tpkzl893vo3rygtrgvtw6irv7ypza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krems an der Donau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7322</id>
    <revision>
      <id>159246</id>
      <parentid>159245</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:21:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Komunikacja */</comment>
      <origin>159246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9000" sha1="2hwqg2f7frisu10u2jl5v49nlno5wn7" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
* gotycki kościół pw. św. Wita (St.&amp;nbsp;Veit) pierwotnie z połowy&amp;nbsp;XII&amp;nbsp;w., obecna budowla ze schyłku XIII&amp;nbsp;w., wystrój wnętrza głównie barokowy
* Gotycki kościół pijarów (Piaristenkirche) z drugiej połowy XV&amp;nbsp;w.
* klasztor dominikanów wraz z kościołem klasztornym z XIII&amp;nbsp;w. w stylu gotyckim. Zachowały się gotyckie krużganki z jednej strony wirydarza. Obecnie * * kościół i klasztor nie pełni funkcji sakralnych, jest tam szkoła winiarska
* liczne kamienice mieszczańskie gotyckie, renesansowe i barokowe, w tym Großes Sgraffitohaus z XVI&amp;nbsp;w. z zachowanymi sgraffiti oraz pałac Gozzo, z XIII&amp;nbsp;w. przebudowany w renesansie (dodano wtedy m.in. loggię zachowaną do dziś)
* ratusz z XVI w.
* gotycka wieża obronna Steiner Tor

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>2hwqg2f7frisu10u2jl5v49nlno5wn7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159247</id>
      <parentid>159246</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>159247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13428" sha1="8y0zd8c3t2593svhnse1vwirl68dl5i" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>8y0zd8c3t2593svhnse1vwirl68dl5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159248</id>
      <parentid>159247</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T12:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>159248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15077" sha1="t444h30gzgiplcgg96z7d60zbemz02x" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>t444h30gzgiplcgg96z7d60zbemz02x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159251</id>
      <parentid>159248</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Najbliższe okolice */</comment>
      <origin>159251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16911" sha1="1rdj57x3fk8fb7d0kwcpec5lffsltbo" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>1rdj57x3fk8fb7d0kwcpec5lffsltbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159252</id>
      <parentid>159251</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Festiwale, imprezy */</comment>
      <origin>159252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17115" sha1="0rdkkse7who79owk0sbiacva9gk9owe" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://www.glattundverkehrt.at/de Festiwal Glatt&amp;Verkehrt]'''. Festiwal odbywa się w Krems każdego lata.
* '''Festiwal żonglerki'''. Pod koniec sierpnia w Krems odbywa się festiwal żonglerki.

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>0rdkkse7who79owk0sbiacva9gk9owe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159253</id>
      <parentid>159252</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aktywny wypoczynek */</comment>
      <origin>159253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17221" sha1="qugrkaav1kc44m9c5xt66cgrwpno6fi" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.
* {{Znacznik|Donauwarte Krems|48.409917|15.5683622|typ=atrakcja}}'''Donauwarte Krems''' (punkt widokowy).

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://www.glattundverkehrt.at/de Festiwal Glatt&amp;Verkehrt]'''. Festiwal odbywa się w Krems każdego lata.
* '''Festiwal żonglerki'''. Pod koniec sierpnia w Krems odbywa się festiwal żonglerki.

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>qugrkaav1kc44m9c5xt66cgrwpno6fi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159254</id>
      <parentid>159253</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:21:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zakupy */</comment>
      <origin>159254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18034" sha1="npiw8wrwbeaydffr4uhx9vh4lvnb5o2" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.
* {{Znacznik|Donauwarte Krems|48.409917|15.5683622|typ=atrakcja}}'''Donauwarte Krems''' (punkt widokowy).

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Większość sklepów znajduje się przy ulicy Landstraße oraz w przyległych zaułkach. Ta licząca kilometr długości ulica jest deptakiem i stanowi historyczne centrum miasta. Oferta handlowa jest bardzo różnorodna – od małych sklepików po niewielkie supermarkety.
[[Plik:Krems an der Donau - Hellerschmid Marillenlikör.jpg|thumb|Likier morelowy]]
* {{Znacznik|'''Prywatna destylarnia Hellerschmid'''|48.410003 |15.596684 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hellerschmid.com/filiale-am-steinertor/ Prywatna destylarnia Hellerschmid]''', Obere Landstraße 36, A-3500 Krems/Donau. Tel.: +43 43 2732 76257. Produkty własnej produkcji oraz specjały regionalne, np. piwo, czekolada, wino, ocet, oleje i inne. Godziny otwarcia: pon.–pt. 9:00–18:00, sob. 9:00–17:00 (zimą do 13:00).

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://www.glattundverkehrt.at/de Festiwal Glatt&amp;Verkehrt]'''. Festiwal odbywa się w Krems każdego lata.
* '''Festiwal żonglerki'''. Pod koniec sierpnia w Krems odbywa się festiwal żonglerki.

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>npiw8wrwbeaydffr4uhx9vh4lvnb5o2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159255</id>
      <parentid>159254</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>159255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19307" sha1="o3loc2q6vcqb7nnhhbhmfnozq9z2ozk" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.
* {{Znacznik|Donauwarte Krems|48.409917|15.5683622|typ=atrakcja}}'''Donauwarte Krems''' (punkt widokowy).

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Większość sklepów znajduje się przy ulicy Landstraße oraz w przyległych zaułkach. Ta licząca kilometr długości ulica jest deptakiem i stanowi historyczne centrum miasta. Oferta handlowa jest bardzo różnorodna – od małych sklepików po niewielkie supermarkety.
[[Plik:Krems an der Donau - Hellerschmid Marillenlikör.jpg|thumb|Likier morelowy]]
* {{Znacznik|'''Prywatna destylarnia Hellerschmid'''|48.410003 |15.596684 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hellerschmid.com/filiale-am-steinertor/ Prywatna destylarnia Hellerschmid]''', Obere Landstraße 36, A-3500 Krems/Donau. Tel.: +43 43 2732 76257. Produkty własnej produkcji oraz specjały regionalne, np. piwo, czekolada, wino, ocet, oleje i inne. Godziny otwarcia: pon.–pt. 9:00–18:00, sob. 9:00–17:00 (zimą do 13:00).

== Gastronomia ==
Krems nie słynie wprawdzie z wyjątkowej kuchni, ale latem zdecydowanie warto spróbować ''knedli z morelami'' – a konkretnie z oryginalnymi morelami z doliny [[Wachau]].

W mieście znajduje się wiele restauracji serwujących typowe dania kuchni austriackiej. Weź pod uwagę lokalne tradycyjne restauracje zwane ''Heuriger'', które oferują niedrogie obiady i dobre wina w miłej atmosferze.
* {{Znacznik|'''Filmbar im Kesselhaus'''|48.40854 |15.58715 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Filmbar im Kesselhaus''', Dr Karl-Dorrek-Str. 30 (''kampus uniwersytecki''), ☏ +43 676 920 6677, office@filmbar-kulinarium.at. Śr.–sob. 11:00–24:00, niedz. 10:00–23:00. Studencka restauracja z barem, mieszcząca się przy kinie; w ofercie dania wegetariańskie oraz regionalne specjały. Rezerwacji można dokonać telefonicznie lub mailowo. Zestaw obiadowy 7,50 €, dania główne 8–10 €. 
* {{Znacznik|'''Schwarze Kuchl'''|48.41132 |15.60153 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.schwarze-kuchl.at/ Schwarze Kuchl]''', Untere Landstr. 8, ☏ +43 2732 83128, info@schwarze-Kuchl.at. Pon.–pt. 08:30–19:30, sob. 08:30–17:00. Lokal serwuje tradycyjną kuchnię regionalną, w tym dania wegetariańskie. Dania główne 8–12 €.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://www.glattundverkehrt.at/de Festiwal Glatt&amp;Verkehrt]'''. Festiwal odbywa się w Krems każdego lata.
* '''Festiwal żonglerki'''. Pod koniec sierpnia w Krems odbywa się festiwal żonglerki.

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>o3loc2q6vcqb7nnhhbhmfnozq9z2ozk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159256</id>
      <parentid>159255</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>159256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22436" sha1="2lwnp032w39tz843vv00wnjmfuf4ip5" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.
* {{Znacznik|Donauwarte Krems|48.409917|15.5683622|typ=atrakcja}}'''Donauwarte Krems''' (punkt widokowy).

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Większość sklepów znajduje się przy ulicy Landstraße oraz w przyległych zaułkach. Ta licząca kilometr długości ulica jest deptakiem i stanowi historyczne centrum miasta. Oferta handlowa jest bardzo różnorodna – od małych sklepików po niewielkie supermarkety.
[[Plik:Krems an der Donau - Hellerschmid Marillenlikör.jpg|thumb|Likier morelowy]]
* {{Znacznik|'''Prywatna destylarnia Hellerschmid'''|48.410003 |15.596684 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hellerschmid.com/filiale-am-steinertor/ Prywatna destylarnia Hellerschmid]''', Obere Landstraße 36, A-3500 Krems/Donau. Tel.: +43 43 2732 76257. Produkty własnej produkcji oraz specjały regionalne, np. piwo, czekolada, wino, ocet, oleje i inne. Godziny otwarcia: pon.–pt. 9:00–18:00, sob. 9:00–17:00 (zimą do 13:00).

== Gastronomia ==
Krems nie słynie wprawdzie z wyjątkowej kuchni, ale latem zdecydowanie warto spróbować ''knedli z morelami'' – a konkretnie z oryginalnymi morelami z doliny [[Wachau]].

W mieście znajduje się wiele restauracji serwujących typowe dania kuchni austriackiej. Weź pod uwagę lokalne tradycyjne restauracje zwane ''Heuriger'', które oferują niedrogie obiady i dobre wina w miłej atmosferze.
* {{Znacznik|'''Filmbar im Kesselhaus'''|48.40854 |15.58715 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Filmbar im Kesselhaus''', Dr Karl-Dorrek-Str. 30 (''kampus uniwersytecki''), ☏ +43 676 920 6677, office@filmbar-kulinarium.at. Śr.–sob. 11:00–24:00, niedz. 10:00–23:00. Studencka restauracja z barem, mieszcząca się przy kinie; w ofercie dania wegetariańskie oraz regionalne specjały. Rezerwacji można dokonać telefonicznie lub mailowo. Zestaw obiadowy 7,50 €, dania główne 8–10 €. 
* {{Znacznik|'''Schwarze Kuchl'''|48.41132 |15.60153 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.schwarze-kuchl.at/ Schwarze Kuchl]''', Untere Landstr. 8, ☏ +43 2732 83128, info@schwarze-Kuchl.at. Pon.–pt. 08:30–19:30, sob. 08:30–17:00. Lokal serwuje tradycyjną kuchnię regionalną, w tym dania wegetariańskie. Dania główne 8–12 €.

== Życie nocne ==
[[Plik:Rotweinglas 2316.JPG|thumb|upright|Degustacja wina w Winzer Krems]]
Krems szczyci się pięknym starym miastem z wieloma modnymi lokalami. Do miejsc przyciągających zarówno młodszych, jak i starszych gości należą m.in. pub piwny Piano w dzielnicy Stein, hotel z restauracją Förthof, wyróżniona czapką Gault&amp;Millau restauracja Bacher w Mautern oraz klasztor Und. Z myślą o młodszych klientach na starym mieście przygotowano szereg lokali, w tym:

* '''Avalon-Exil'''. Często odbywają się tu występy na żywo; wygodne miejsca do siedzenia, choć wystrój nieco podniszczony (ale przytulny); muzyka: metal, rock.
* {{Znacznik|'''XO-Bar'''|48.4117425|15.6013691|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.xo-bar-lounge.com/ XO-Bar]''', Margarethenstraße 10, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 2732 86755, e-mail: office@kremseraltstadt.at. Ładny lokal, choć drogi. Otwarte: codziennie w godz. 19:00–1:00.
* {{Znacznik|'''Q-Stall'''|48.4121319|15.6015811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q-Stall''', Hoher Markt 12, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 2732 86755. Mały lokal, dużo młodzieży, muzyka: głównie techno. Otwarte: pt. i sob. w godz. 21:00–1:00.
* '''Q-Bar'''. Lokal położony tuż obok Q-Stall; również przyjemny bar.
* {{Znacznik|'''Amadeus'''|48.4120299|15.600134|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Amadeus''', Pfarrplatz 11, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 650 4904108. Nie za głośno, nie za tłoczno – zawsze dobry wybór. Otwarte: pt. i sob. 20:00–5:00; niedz. i wt. – nieczynne; pon. 19:00–2:00; śr. i czw. 19:00–4:00.
* {{Znacznik|'''Jazzkeller'''|48.4115423|15.5971133|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Jazzkeller''', Körnermarkt 13, 3500 Krems an der Donau. Miejsce odpowiednie również dla osób nieco starszych; często odbywają się tu występy na żywo (nie tylko jazz!). Otwarte: sob. 21:00–4:00.
* {{Znacznik|'''Irish Pub'''|48.4119333|15.6004622|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Irish Pub'''. To właściwy wybór dla miłośników piwa i pubowej atmosfery.
* {{Znacznik|'''Piano – das Bierlokal'''|48.40358 |15.586144 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[http://www.piano-krems.at/ Piano – das Bierlokal]''', Steiner Landstraße 21 (''Stein''), ☏ +43 2732-20330, office@piano-krems.at. Pon.–sob. 17:00–02:00, niedz. 17:00–24:00. W ofercie piwa z Austrii, Niemiec i Czech, ze szczególnym uwzględnieniem trunków z pobliskiego regionu Waldviertel. 
* {{Znacznik|'''Winzer Krems'''|48.420408 |15.618898 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.winzerkrems.at/en/ Winzer Krems]''', Sandgrube 13, ☏ +43 2732 85511, faks: +43 2732 85511-6, office@winzerkrems.at. Sklep z winami: pon.–pt. 08:00–17:00, sob. 10:00–17:00; od maja do października również w niedziele i święta w godz. 10:00–16:00. Zwiedzanie winiarni, degustacja win.
Poza Starym Miastem znajduje się obiekt {{Znacznik|'''Österreichhallen'''|48.4061553|15.5992049|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Österreichhallen''', w którym regularnie odbywa się wiele różnorodnych wydarzeń.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://www.glattundverkehrt.at/de Festiwal Glatt&amp;Verkehrt]'''. Festiwal odbywa się w Krems każdego lata.
* '''Festiwal żonglerki'''. Pod koniec sierpnia w Krems odbywa się festiwal żonglerki.

==Noclegi==
* Wohnzimmer
* Orange Wings Krems hotel 3-gwiazdkowy

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>2lwnp032w39tz843vv00wnjmfuf4ip5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159257</id>
      <parentid>159256</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Noclegi */</comment>
      <origin>159257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26131" sha1="brquaouaipaalnprznv1igj9ehs38aw" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.
* {{Znacznik|Donauwarte Krems|48.409917|15.5683622|typ=atrakcja}}'''Donauwarte Krems''' (punkt widokowy).

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Większość sklepów znajduje się przy ulicy Landstraße oraz w przyległych zaułkach. Ta licząca kilometr długości ulica jest deptakiem i stanowi historyczne centrum miasta. Oferta handlowa jest bardzo różnorodna – od małych sklepików po niewielkie supermarkety.
[[Plik:Krems an der Donau - Hellerschmid Marillenlikör.jpg|thumb|Likier morelowy]]
* {{Znacznik|'''Prywatna destylarnia Hellerschmid'''|48.410003 |15.596684 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hellerschmid.com/filiale-am-steinertor/ Prywatna destylarnia Hellerschmid]''', Obere Landstraße 36, A-3500 Krems/Donau. Tel.: +43 43 2732 76257. Produkty własnej produkcji oraz specjały regionalne, np. piwo, czekolada, wino, ocet, oleje i inne. Godziny otwarcia: pon.–pt. 9:00–18:00, sob. 9:00–17:00 (zimą do 13:00).

== Gastronomia ==
Krems nie słynie wprawdzie z wyjątkowej kuchni, ale latem zdecydowanie warto spróbować ''knedli z morelami'' – a konkretnie z oryginalnymi morelami z doliny [[Wachau]].

W mieście znajduje się wiele restauracji serwujących typowe dania kuchni austriackiej. Weź pod uwagę lokalne tradycyjne restauracje zwane ''Heuriger'', które oferują niedrogie obiady i dobre wina w miłej atmosferze.
* {{Znacznik|'''Filmbar im Kesselhaus'''|48.40854 |15.58715 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Filmbar im Kesselhaus''', Dr Karl-Dorrek-Str. 30 (''kampus uniwersytecki''), ☏ +43 676 920 6677, office@filmbar-kulinarium.at. Śr.–sob. 11:00–24:00, niedz. 10:00–23:00. Studencka restauracja z barem, mieszcząca się przy kinie; w ofercie dania wegetariańskie oraz regionalne specjały. Rezerwacji można dokonać telefonicznie lub mailowo. Zestaw obiadowy 7,50 €, dania główne 8–10 €. 
* {{Znacznik|'''Schwarze Kuchl'''|48.41132 |15.60153 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.schwarze-kuchl.at/ Schwarze Kuchl]''', Untere Landstr. 8, ☏ +43 2732 83128, info@schwarze-Kuchl.at. Pon.–pt. 08:30–19:30, sob. 08:30–17:00. Lokal serwuje tradycyjną kuchnię regionalną, w tym dania wegetariańskie. Dania główne 8–12 €.

== Życie nocne ==
[[Plik:Rotweinglas 2316.JPG|thumb|upright|Degustacja wina w Winzer Krems]]
Krems szczyci się pięknym starym miastem z wieloma modnymi lokalami. Do miejsc przyciągających zarówno młodszych, jak i starszych gości należą m.in. pub piwny Piano w dzielnicy Stein, hotel z restauracją Förthof, wyróżniona czapką Gault&amp;Millau restauracja Bacher w Mautern oraz klasztor Und. Z myślą o młodszych klientach na starym mieście przygotowano szereg lokali, w tym:

* '''Avalon-Exil'''. Często odbywają się tu występy na żywo; wygodne miejsca do siedzenia, choć wystrój nieco podniszczony (ale przytulny); muzyka: metal, rock.
* {{Znacznik|'''XO-Bar'''|48.4117425|15.6013691|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.xo-bar-lounge.com/ XO-Bar]''', Margarethenstraße 10, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 2732 86755, e-mail: office@kremseraltstadt.at. Ładny lokal, choć drogi. Otwarte: codziennie w godz. 19:00–1:00.
* {{Znacznik|'''Q-Stall'''|48.4121319|15.6015811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q-Stall''', Hoher Markt 12, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 2732 86755. Mały lokal, dużo młodzieży, muzyka: głównie techno. Otwarte: pt. i sob. w godz. 21:00–1:00.
* '''Q-Bar'''. Lokal położony tuż obok Q-Stall; również przyjemny bar.
* {{Znacznik|'''Amadeus'''|48.4120299|15.600134|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Amadeus''', Pfarrplatz 11, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 650 4904108. Nie za głośno, nie za tłoczno – zawsze dobry wybór. Otwarte: pt. i sob. 20:00–5:00; niedz. i wt. – nieczynne; pon. 19:00–2:00; śr. i czw. 19:00–4:00.
* {{Znacznik|'''Jazzkeller'''|48.4115423|15.5971133|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Jazzkeller''', Körnermarkt 13, 3500 Krems an der Donau. Miejsce odpowiednie również dla osób nieco starszych; często odbywają się tu występy na żywo (nie tylko jazz!). Otwarte: sob. 21:00–4:00.
* {{Znacznik|'''Irish Pub'''|48.4119333|15.6004622|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Irish Pub'''. To właściwy wybór dla miłośników piwa i pubowej atmosfery.
* {{Znacznik|'''Piano – das Bierlokal'''|48.40358 |15.586144 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[http://www.piano-krems.at/ Piano – das Bierlokal]''', Steiner Landstraße 21 (''Stein''), ☏ +43 2732-20330, office@piano-krems.at. Pon.–sob. 17:00–02:00, niedz. 17:00–24:00. W ofercie piwa z Austrii, Niemiec i Czech, ze szczególnym uwzględnieniem trunków z pobliskiego regionu Waldviertel. 
* {{Znacznik|'''Winzer Krems'''|48.420408 |15.618898 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.winzerkrems.at/en/ Winzer Krems]''', Sandgrube 13, ☏ +43 2732 85511, faks: +43 2732 85511-6, office@winzerkrems.at. Sklep z winami: pon.–pt. 08:00–17:00, sob. 10:00–17:00; od maja do października również w niedziele i święta w godz. 10:00–16:00. Zwiedzanie winiarni, degustacja win.
Poza Starym Miastem znajduje się obiekt {{Znacznik|'''Österreichhallen'''|48.4061553|15.5992049|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Österreichhallen''', w którym regularnie odbywa się wiele różnorodnych wydarzeń.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://www.glattundverkehrt.at/de Festiwal Glatt&amp;Verkehrt]'''. Festiwal odbywa się w Krems każdego lata.
* '''Festiwal żonglerki'''. Pod koniec sierpnia w Krems odbywa się festiwal żonglerki.

== Noclegi ==
W okolicy znajduje się kilka pensjonatów.

=== Kempingi ===
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping Krems'''|48.40342 |15.59241 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.donauparkcamping-krems.at/ ÖAMTC Donaupark Camping Krems]''', Yachthafenstraße 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Kemping czynny od połowy marca do końca października; oferuje miejsca na namioty i przyczepy kempingowe oraz cztery domki mobilne na wynajem. Na terenie obiektu znajduje się mała kawiarnia z bezpłatną telewizją satelitarną i Wi-Fi; istnieje możliwość wypożyczenia rowerów (na cały dzień lub pół dnia). Zwierzęta domowe są akceptowane bez dodatkowych opłat. 
* {{Znacznik|'''Camping Ettenauer'''|48.41826 |15.66160 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ettenauerweine.com/ Camping Ettenauer]''', Untere Hauptstraße 35, ☏ +43 676 9129993, +43 664 1164808, josef@ettenauerweine.com. Czynny od kwietnia do końca października. Ten rodzinny obiekt (połączony z winnicą) oferuje miejsca kempingowe – może pomieścić do pięciu przyczep oraz pewną liczbę namiotów. Do dyspozycji gości są: przyłącza elektryczne, toalety, świetlica, winiarnia oraz Wi-Fi; akceptowane są psy. Dla osób preferujących większy komfort przygotowano również pokoje gościnne (każdy z łazienką i wliczonym w cenę śniadaniem). Ceny: miejsca kempingowe od 19 €; pokoje: 29 € (pokój dwuosobowy za osobę), 33 € (pokój jednoosobowy).

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Schronisko młodzieżowe dla rowerzystów'''|48.405781 |15.592367 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Schronisko młodzieżowe dla rowerzystów''' (Radfahrer-Jugendherberge Krems), Ringstraße 77, ☏ +43 2732 83452, +43 664 6530615, faks: +43 2732 83452 wew. 4, office.3500@hostel.or.at. Otwarte od kwietnia do października. Schronisko odwiedzane głównie przez rowerzystów. Schludne, niedrogie i położone blisko centrum miasta. Cena od 16,50 € (ze śniadaniem). 
* {{Znacznik|'''Gästehaus Kleine Mühle'''|48.40199 |15.570513 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gästehaus Kleine Mühle''', Reisperbachtalstrasse 50, Stein, ☏ +43 2732 761 93, +43 676 688 77 89 (komórkowy). Wspaniale odnowiony stary młyn; sympatyczny właściciel i znakomite śniadania. Cena od 35 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Gasthof Klinglhuber'''|48.412546 |15.605826 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gasthof Klinglhuber''', Wiener Straße 2, ☏ +43 2732 821 43, faks: +43 2732 82143-50, hotel@klinglhuber.com. 39–71 € w zależności od sezonu. 
* {{Znacznik|'''Hotel Klinglhuber'''|48.412804 |15.606696 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Klinglhuber''', Wiener Straße 10 (''wejście od strony Hohensteinstraße 5''), ☏ +43 2732 86960, faks: +43 2732 86960-50, hotel@klinglhuber.com. 45–69 € w zależności od sezonu.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Parkhotel Krems'''|48.406931 |15.598756 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.parkhotel-krems.at/ Parkhotel Krems]''', Edmund-Hofbauer-Straße 19, ☏ +43 2732 87565, faks: +43 2732 87566, parkhotel@utanet.at. Zameldowanie: 12:00–22:00, wymeldowanie: 06:30–11:00. Hotel trzygwiazdkowy; w większości pokoi dostępne bezpłatne Wi-Fi, akceptowane zwierzęta. Na miejscu znajduje się restauracja. Ceny od 96 €.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Steigenberger Hotel and Spa'''|48.409028 |15.582152 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hrewards.com/en/steigenberger-hotels-resorts Steigenberger Hotel and Spa]''', Am Goldberg 2, ☏ +43 2732 71010, faks: +43 2732 7101050, krems@steigenberger.at. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. Cena od 200 € za noc.

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Wyjazd ==
{{zarys}}
{{Atrybucja}}
{{Jest w|Wachau}}

[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>brquaouaipaalnprznv1igj9ehs38aw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>159258</id>
      <parentid>159257</parentid>
      <timestamp>2026-10-11T10:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wyjazd */</comment>
      <origin>159258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27434" sha1="grd1rmtk84rxf2jz9bynejzbup4t87w" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Krems an der Donaue
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Krems_an_der_Donau_-_Ortsansicht.jpg
 |opis             = 
 |herb             = AUT_Krems_an_der_Donau_COA.svg
 |mapa             = Map at krems an der donau.png
 |państwo          = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Lower_Austria.svg|20px]] [[Dolna Austria]]
 |powierzchnia     = 51,66
 |wysokość         = 203
 |ludność          = 25 600
 |prefiks          = 02732, 02739
 |kod pocztowy     = 3500, 3506
 |www              = https://www.krems.at/
}}
[[Plik:Krems - Steinertor (1).JPG|thumb|Steiner Tor]]
'''Krems an der Donau''' to miasto położone nad rzeką, w dolinie [[Wachau]] – turystycznym regionie [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]].

== Charakterystyka ==
Miasto może poszczycić się ponad tysiącletnią historią. Istnieją ślady osadnictwa germańskiego i słowiańskiego z czasów przedrzymskich. Pierwsza udokumentowana wzmianka o ''Urbs Cremisia'' pochodzi z roku 995 n.e. Od roku 1000 coraz częściej osiedlali się tu kupcy i handlarze, przez co miasto zyskiwało na znaczeniu. Położenie na dunajskim szlaku handlowym uczyniło z niego jeden z najważniejszych średniowiecznych ośrodków handlowych nad [[Dunaj]]em. Rozkwitł zwłaszcza handel solą. W 1305 roku Krems-Stein otrzymał prawa miejskie. Obowiązujący do dziś herb miasta nadał jej 1 kwietnia 1463 roku cesarz Fryderyk III. wyróżniony. Przedstawia czerwonogłowego, złotego orła dwugłowego z cesarską koroną unoszącą się nad głowami na czarnym tle.

== Dojazd ==
=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Krems – Langenlois|48.446389|15.634167|typ=transport}}'''Lotnisko Krems – Langenlois''' (LOAG) na północ od miasta, 742 metry asfaltowego pasa startowego. Najbliższe międzynarodowe lotnisko znajduje się w {{Znacznik|Port lotniczy Wiedeń|48.110278|16.569722|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Wiedeń|Wiedniu]]''' ({{IATA|VIE}}).

=== Koleją ===
Od strony zachodniej należy skorzystać z pociągu regionalnego (''Regionalzug'' oznaczonego dużą literą '''R''') kursującego ze stacji [[Sankt Pölten|St. Pölten]] do Krems (zazwyczaj co 30–50 minut).

Z pozostałych kierunków można dojechać pociągiem regionalnym przyspieszonym (''Regionalexpress'' oznaczonym jako '''REX''') z [[Wiedeń|wiedeńskich]] stacji Franz-Josefs-Bahnhof, Spittalau (linie metra [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]/[[Plik:Wien_U6.svg|20px]]) lub Heiligenstadt (linia [[Plik:Wien_U4.svg|20px]]); podróż trwa około godziny, a pociągi kursują co godzinę.

{{Znacznik|Dworzec kolejowy|48.409132 |15.604877 |typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (Bahnhof), Bahnhofplatz 1, ☏ +43 2732-82536-345. Kasa biletowa: pon.–pt. 05:30–19:15, sob., niedz. i święta 07:00–19:15; automaty biletowe: czynne całą dobę. Informacje o połączeniach kolejowych można sprawdzić online za pomocą systemu [http://fahrplan.oebb.at/bin/query.exe/en? SCOTTY] przewoźnika ÖBB.

=== Samochodem ===
Od zachodu: autostrada [[Plik:A1-AT.svg|25px]] (Westautobahn) do [[Melk]], następnie droga [[Plik:B3-AT.svg|25px]] przez dolinę [[Wachau]]. Od południa/wschodu: droga ekspresowa [[Plik:S33-AT.svg|25px]] z [[Sankt Pölten|St. Pölten]] lub [[Plik:A22-AT.svg|25px]]/[[Plik:S5-AT.svg|25px]] z [[Wiedeń|Wiednia]]. Od północy: droga [[Plik:B37-AT.svg|25px]] przez [[Zwettl]] lub trasa przez Kamptal/Horn.

=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.40879804517413|15.603772543644519|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej.

=== Statkiem ===
Od połowy kwietnia do października do [[Dürnstein]] można dotrzeć statkami rzecznymi kursującymi na trasie między miejscowościami: Krems/Stein, [[Dürnstein]], [[Spitz]], [[Emmersdorf]] i [[Melk]].

* {{Znacznik|DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH|48.40290 |15.58855 |typ=transport}}'''[https://ddsg-blue-danube.at/linie-wachau/linie-wachau/ DDSG Blue Danube Schiffahrt GmbH]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 1 588 80, faks: +43 1 588 80 440, info@ddsg-blue-danube.at. Rejsy odbywają się kilka razy dziennie; rozkłady jazdy i cennik (podany na dole strony) można znaleźć [https://ddsg-blue-danube.at/de/produkte/wachauschifffahrten/ tutaj]. Bilety można kupić w dowolnym punkcie cumowania, w [[Wiedeń|Wiedniu]] lub przez [https://ddsg-blue-danube.at/de/ internet]. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie). 
* {{Znacznik|Brandner|48.40300 |15.58863 |typ=transport}}'''[https://www.brandner.at/en/ Brandner]''', Welterbe Platz 1, ☏ +43 7433 2590 21, schiffahrt@brandner.at. Rejsy odbywają się dwa razy dziennie, z przystankiem również w Weißenkirchen. Rozkłady jazdy i cennik dostępne są tutaj. Bilety można kupić przez internet. Na pokład można zabrać rower (2 €) oraz psa (bezpłatnie; wymagany kaganiec i smycz).

== Komunikacja ==
{{mapa|48.40755|15.59200|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Miasto i sąsiednie miejscowości są łatwo dostępne dla pieszych; przejście z jednego końca na drugi zajmuje nie więcej niż dwie godziny.

'''Autobus miejski''' (Stadtbus), ☏ +43 2732 801-459. Pon.–pt. 06:30–18:30, sob. 06:30–12:30. Sieć autobusów miejskich obsługuje ograniczone i kręte trasy. Dostępna jest [https://www.krems.at/leben/mobilitaet/stadtbus-ast mapa z rozkładem jazdy i cennikiem]. Przewóz psów (w kagańcu i na smyczy) jest dozwolony za dodatkową opłatą 1,30 €. Bilet jednorazowy: 2,10 € (dorośli), 1,20 € (ulgowy), 1,10 € (dzieci); bilet całodniowy: 4,20 €; bilet tygodniowy: 11,90 €; bilet miesięczny: 37,80 €; karnet na 10 przejazdów: 12 € (dorośli), 7 € (dzieci).

=== Rowerem ===
* {{Znacznik|'''Zweirad Aichinger KG'''|48.411272 |15.607954 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Zweirad Aichinger KG''', Hohensteinstraße 22a, ☏ +43 2732 82876, faks: +43 2732 71887, aichingerkg@utanet.at. Marzec–wrzesień: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00 i 13:00–17:00; październik–luty: pon.–pt. 08:00–12:00 i 13:30–18:00, sob. 08:00–12:00. Oferuje wynajem rowerów szosowych i górskich. Możliwe jest wcześniejsze uzgodnienie wynajmu w niedziele i święta; osoby nocujące w Krems mogą zwrócić rower w swoim hotelu. 15 €/dzień, 80 €/tydzień. Wskazówki dojazdu (OSM) edytuj
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems'''|48.403437 |15.592536 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''ÖAMTC Donaupark Camping – Krems''', Yachthafenstrasse 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Wypożyczalnia rowerów. 6 € za pół dnia, 10 € za dzień. 
* '''Nextbike''', ☏ +43 2742 22 99 01 (infolinia). Po rejestracji (online lub przez telefon komórkowy) można wypożyczyć rower w dowolnym punkcie Nextbike i zwrócić go w tym samym lub innym punkcie tej sieci. Mapę punktów odbioru i zwrotu można znaleźć tutaj (należy kliknąć „Wachau”, aby zobaczyć lokalizacje w Krems); dostępna jest również broszura informacyjna dla regionu Wachau. 1 €/godz., 10 €/dzień.

=== Taksówką ===
* '''Gabi's Taxi''', ☏ +43 2732-77661.  
* '''Taxi Simhandl''', ☏ +43 2732-72121.  
* '''Funktaxi Krems''', ☏ +43 2732-1718.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Gozzoburg freskensaal.JPG|thumb|Odrestaurowane freski z XIII wieku w Gozzoburgu]]
[[Plik:JüdischerFriedhofKrems.Bibliothek.2007.11.24.PICT01.JPG|thumb|Pamiątkowe regały na książki na cmentarzu żydowskim]]
[[Plik:Krems Piaristenkirche Hochaltar.JPG|thumb|Piaristenkirche]]
Historyczne centra miast Krems i Stein są zdecydowanie warte zwiedzenia.
* {{zobacz
| name=Steiner Tor | alt= | url= | adres=Obere Landstraße | lat=48.40985| long=15.5965| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Jedna ze starych bram miejskich, pochodząca z XV wieku.
}}
* {{zobacz
| name=Kunstmeile Krems | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Różne miejsca związane ze sztuką i kulturą, między innymi: Combiticket dla Kunsthalle, Karikaturmuseum, Forum Frohner, Ernst Krenek Forum, Kunstraum Stein i Klangraum Krems Minoritenkirche: 15 €.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Kunsthalle Krems] | alt= | url= | adres=Franz-Zeller-Platz 3 | lat=48.4046 | long=15.5875 | wskazówki=
| tollfree=+43 2732-90 80 10 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@kunsthalle.at. Lato: wt.-niedz. i święta 10:00-18:00; zima: wt.-nd. i święta 10:00-17:00. Organizuje wystawy dzieł artystów regionalnych i międzynarodowych. 10 € (dorośli), 9 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci do lat 6).
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/en/institutions/kunsthalle Karikatur Museum Krems] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 3 | lat=48.4053| long=15.5892| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 908020 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=office@karikaturmuseum.at. Codziennie 10:00-17:00. W zrozumieniu części prezentowanego humoru pomaga dobra znajomość języka niemieckiego. 10 € (dorośli), 9 € (ulgowe).
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museumkrems.at/musikschule/ Museumkrems] | alt= | url= | adres=Körnermarkt 14 | lat=48.4111| long=15.5975| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801-567 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=museum@krems.gv.at. kwiecień-maj środa-niedziela, święta 11:00-18:00; cze-październik Codziennie 11:00-18:00; zamknięte od listopada do marca. Posiada dobrze dobrane stałe wystawy ilustrujące historię Krems i całego regionu, a także organizuje tymczasowe wystawy sztuki współczesnej. 5 € (dorośli), 4 € (ulgi), bezpłatnie (dzieci/młodzież do 19 lat).
}}
:* {{zobacz
| name=Gozzoburg | alt= | url= | adres=Hoher Markt 11 | lat=48.411909 | long=15.602037 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ten wzniesiony w XIII wieku obiekt należy do najważniejszych średniowiecznych budowli miejskich w Austrii i obecnie służy jako miejsce organizacji wystaw specjalnych. Podczas prac konserwatorskich przeprowadzonych w latach 2006 i 2007 odkryto niezwykły zespół XIII-wiecznych fresków; obok fresków przedstawiających historię ''Iwaina'' w Turyngii (Niemcy), są to jedyne zachowane na północ od Alp XIII-wieczne malowidła ścienne we wnętrzach budowli. Można je obejrzeć wyłącznie w ramach zwiedzania z przewodnikiem, organizowanego przez placówkę '''Museumkrems'''.
}}
* {{zobacz
| name=Cmentarz Żydowski Krems | alt= | url= | adres=Wiener Straße | lat=48.4175| long=15.6239| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Założony w 1880 dla społeczności żydowskiej w Krems, cmentarz został opuszczony w 1936 r. i obecnie jest pomnikiem pod patronatem Wiedeńskiej Wspólnoty Izraelitów. Na terenie znajduje się metalowy pomnik o długości 42 m autorstwa Hansa Kupelwiesera, na którym wygrawerowano nazwiska Żydów z Kremsa, którzy zginęli podczas Holokaustu. W 2004 roku irlandzko-izraelski duet artystów Clegg &amp; Guttmann zainstalował trzy publiczne regały na książki jako kolejny pomnik.
}}
* {{zobacz
| name=Piaristenkirche | alt= | url= | adres=Piaristengasse 1 | lat=48.41258| long=15.59929| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 82092 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Najstarszy kościół w Krems. Najwcześniejsze fundamenty pochodzą z XIII wieku, natomiast obecna budowla pochodzi z okresu późnego gotyku z początku XVI wieku. Wnętrza przebudowano w epoce baroku.
}}
* {{zobacz
| name=Miejski kościół parafialny św. Wita | alt= | url= | adres= | lat=48.411667| long=15.599444| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wczesny barok (1616 - 1630) autorstwa C. Biasino z obrazami M.J. Schmidta (Kremser Schmidt), Altomonte i Maulbertsch.
}}
* {{zobacz
| name=Klasztor | alt= | url= | adres= | lat=48.406667| long=15.590833| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Na zachód od centrum miasta znajduje się przedmieście, na którym znajdował się dawny klasztor kapucynów.
}}
* {{zobacz
| name=Ewangelicki Kościół Zbawiciela | alt= | url= | adres= | lat=48.40599 | long=15.59603 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zaprojektowany przez architekta Bauhausu Otto Bartninga na południowy zachód od starego miasta.
}}
* {{zobacz
| name=Kolumna Trójcy Świętej | alt= | url= | adres= | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum motocykli | alt= | url= | adres=Ziegelofengasse 1 | lat=48.4103624| long=15.6012059| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 41424 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.kunstmeile.at/de/institutionen/landesgalerie Galeria Krajowa Dolnej Austrii] | alt= | url= | adres=Steiner Landstraße 1 | lat=48.4042546| long=15.5879179| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=lato (marzec–październik), wt.–niedz. 10.00–18.00, pon. w święta; Zima (listopad–luty) wt–niedziela 10:00–17:00 Pon., jeśli jest to święto państwowe.
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Rehberg | alt= | url= | adres=Plankstraße 4 | lat=48.43178| long=15.5844| wskazówki=Rehberg
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=kulturamt@krems.gv.at. Zamek zewnętrzny czynny całą dobę, zamek wewnętrzny wyłącznie po wcześniejszym uzgodnieniu. Założony w XII wieku zamek na przestrzeni wieków wielokrotnie przechodził z rąk do rąk, zanim ostatecznie został opuszczony na początku XIX wieku. Bezpłatny
}}
* {{zobacz
| name=Ruiny zamku Senftenberg | alt= | url= | adres=Kirchenberg 12, 3541 Senftenberg | lat=48.44768| long=15.56499| wskazówki=
| tollfree=+43 2732 801571 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Zamek położony jest kilka kilometrów na północ od Krems. Zbudowana w XII wieku twierdza została opuszczona po wojnie trzydziestoletniej. Łatwo dostępny pieszo i oferuje wspaniały widok na okoliczne winnice. Bezpłatny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
Wzdłuż Dunaju biegnie wiele tras rowerowych, a przez góry i winnice prowadzą szlaki piesze – informacji i map można zasięgnąć w biurze turystycznym. Można również zwiedzić liczne okoliczne winnice oraz pobliski klasztor.

* '''[https://kremskultur.at/krems/ Zwiedzanie miasta]''' (Krems – prezentacja miasta), Teillandgasse 25, A-3500 Krems an der Donau. Tel.: +4369917038100, e-mail: office@kremskultur.at. Oprowadzanie po historycznym Starym Mieście w Krems. Dostępne są zarówno wycieczki otwarte dla turystów indywidualnych, jak i ekskluzywne zwiedzanie prywatne w wybranym terminie. Godziny otwarcia: pon.–niedz. 8:00–20:00. 
* {{Znacznik|Kino im Kesselhaus|48.40844 |15.58716 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kinoimkesselhaus.at/de Kino im Kesselhaus]''' (Filmgalerie), Dr Karl Dorrekstraße 30, ☏ +43 2732 90 80 00, faks: +43 2732 90 80 01, tickets@kinoimkesselhaus.at. Śr.–niedz. Muzeum filmu i kino studyjne. Mieszcząca się na miejscu kawiarnia Filmbar in Kesselhaus oferuje regionalne specjały w swobodnej atmosferze.
* {{Znacznik|Badearena Krems|48.404798 |15.598348 |typ=atrakcja}}'''Badearena Krems''' (Basen publiczny), Strandbad Straße 5, ☏ +43 2732 801600, badearena@krems.gv.at. Basen kryty: pon. 13:00–17:00, wt.–czw. 09:00–21:00, pt. 09:00–21:30, sob. 09:00–20:30, niedz. 09:00–20:00; basen odkryty: maj–sierpień codziennie 09:00–20:00. 
* {{Znacznik|Jump Club Krems|48.446013 |15.631202 |typ=atrakcja}}'''[https://www.fallschirmspringen-krems.at/ Jump Club Krems]''' (Spadochroniarstwo), Flughafenstrasse, ☏ +43 676 6378133, info@fallschirmsprung-krems.at. Oferuje szkolenia i skoki w tandemie. 
* {{Znacznik|Kunsteisbahn Krems|48.406457 |15.59999 |typ=atrakcja}}'''Kunsteisbahn Krems''' (Lodowisko), Heinemannstraße 14, ☏ +43 2732 801 639, sport@krems.gv.at.
* {{Znacznik|Donauwarte Krems|48.409917|15.5683622|typ=atrakcja}}'''Donauwarte Krems''' (punkt widokowy).

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==
Większość sklepów znajduje się przy ulicy Landstraße oraz w przyległych zaułkach. Ta licząca kilometr długości ulica jest deptakiem i stanowi historyczne centrum miasta. Oferta handlowa jest bardzo różnorodna – od małych sklepików po niewielkie supermarkety.
[[Plik:Krems an der Donau - Hellerschmid Marillenlikör.jpg|thumb|Likier morelowy]]
* {{Znacznik|'''Prywatna destylarnia Hellerschmid'''|48.410003 |15.596684 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hellerschmid.com/filiale-am-steinertor/ Prywatna destylarnia Hellerschmid]''', Obere Landstraße 36, A-3500 Krems/Donau. Tel.: +43 43 2732 76257. Produkty własnej produkcji oraz specjały regionalne, np. piwo, czekolada, wino, ocet, oleje i inne. Godziny otwarcia: pon.–pt. 9:00–18:00, sob. 9:00–17:00 (zimą do 13:00).

== Gastronomia ==
Krems nie słynie wprawdzie z wyjątkowej kuchni, ale latem zdecydowanie warto spróbować ''knedli z morelami'' – a konkretnie z oryginalnymi morelami z doliny [[Wachau]].

W mieście znajduje się wiele restauracji serwujących typowe dania kuchni austriackiej. Weź pod uwagę lokalne tradycyjne restauracje zwane ''Heuriger'', które oferują niedrogie obiady i dobre wina w miłej atmosferze.
* {{Znacznik|'''Filmbar im Kesselhaus'''|48.40854 |15.58715 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Filmbar im Kesselhaus''', Dr Karl-Dorrek-Str. 30 (''kampus uniwersytecki''), ☏ +43 676 920 6677, office@filmbar-kulinarium.at. Śr.–sob. 11:00–24:00, niedz. 10:00–23:00. Studencka restauracja z barem, mieszcząca się przy kinie; w ofercie dania wegetariańskie oraz regionalne specjały. Rezerwacji można dokonać telefonicznie lub mailowo. Zestaw obiadowy 7,50 €, dania główne 8–10 €. 
* {{Znacznik|'''Schwarze Kuchl'''|48.41132 |15.60153 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.schwarze-kuchl.at/ Schwarze Kuchl]''', Untere Landstr. 8, ☏ +43 2732 83128, info@schwarze-Kuchl.at. Pon.–pt. 08:30–19:30, sob. 08:30–17:00. Lokal serwuje tradycyjną kuchnię regionalną, w tym dania wegetariańskie. Dania główne 8–12 €.

== Życie nocne ==
[[Plik:Rotweinglas 2316.JPG|thumb|upright|Degustacja wina w Winzer Krems]]
Krems szczyci się pięknym starym miastem z wieloma modnymi lokalami. Do miejsc przyciągających zarówno młodszych, jak i starszych gości należą m.in. pub piwny Piano w dzielnicy Stein, hotel z restauracją Förthof, wyróżniona czapką Gault&amp;Millau restauracja Bacher w Mautern oraz klasztor Und. Z myślą o młodszych klientach na starym mieście przygotowano szereg lokali, w tym:

* '''Avalon-Exil'''. Często odbywają się tu występy na żywo; wygodne miejsca do siedzenia, choć wystrój nieco podniszczony (ale przytulny); muzyka: metal, rock.
* {{Znacznik|'''XO-Bar'''|48.4117425|15.6013691|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.xo-bar-lounge.com/ XO-Bar]''', Margarethenstraße 10, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 2732 86755, e-mail: office@kremseraltstadt.at. Ładny lokal, choć drogi. Otwarte: codziennie w godz. 19:00–1:00.
* {{Znacznik|'''Q-Stall'''|48.4121319|15.6015811|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Q-Stall''', Hoher Markt 12, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 2732 86755. Mały lokal, dużo młodzieży, muzyka: głównie techno. Otwarte: pt. i sob. w godz. 21:00–1:00.
* '''Q-Bar'''. Lokal położony tuż obok Q-Stall; również przyjemny bar.
* {{Znacznik|'''Amadeus'''|48.4120299|15.600134|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Amadeus''', Pfarrplatz 11, 3500 Krems an der Donau. Tel.: +43 650 4904108. Nie za głośno, nie za tłoczno – zawsze dobry wybór. Otwarte: pt. i sob. 20:00–5:00; niedz. i wt. – nieczynne; pon. 19:00–2:00; śr. i czw. 19:00–4:00.
* {{Znacznik|'''Jazzkeller'''|48.4115423|15.5971133|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Jazzkeller''', Körnermarkt 13, 3500 Krems an der Donau. Miejsce odpowiednie również dla osób nieco starszych; często odbywają się tu występy na żywo (nie tylko jazz!). Otwarte: sob. 21:00–4:00.
* {{Znacznik|'''Irish Pub'''|48.4119333|15.6004622|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Irish Pub'''. To właściwy wybór dla miłośników piwa i pubowej atmosfery.
* {{Znacznik|'''Piano – das Bierlokal'''|48.40358 |15.586144 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[http://www.piano-krems.at/ Piano – das Bierlokal]''', Steiner Landstraße 21 (''Stein''), ☏ +43 2732-20330, office@piano-krems.at. Pon.–sob. 17:00–02:00, niedz. 17:00–24:00. W ofercie piwa z Austrii, Niemiec i Czech, ze szczególnym uwzględnieniem trunków z pobliskiego regionu Waldviertel. 
* {{Znacznik|'''Winzer Krems'''|48.420408 |15.618898 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.winzerkrems.at/en/ Winzer Krems]''', Sandgrube 13, ☏ +43 2732 85511, faks: +43 2732 85511-6, office@winzerkrems.at. Sklep z winami: pon.–pt. 08:00–17:00, sob. 10:00–17:00; od maja do października również w niedziele i święta w godz. 10:00–16:00. Zwiedzanie winiarni, degustacja win.
Poza Starym Miastem znajduje się obiekt {{Znacznik|'''Österreichhallen'''|48.4061553|15.5992049|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Österreichhallen''', w którym regularnie odbywa się wiele różnorodnych wydarzeń.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://www.glattundverkehrt.at/de Festiwal Glatt&amp;Verkehrt]'''. Festiwal odbywa się w Krems każdego lata.
* '''Festiwal żonglerki'''. Pod koniec sierpnia w Krems odbywa się festiwal żonglerki.

== Noclegi ==
W okolicy znajduje się kilka pensjonatów.

=== Kempingi ===
* {{Znacznik|'''ÖAMTC Donaupark Camping Krems'''|48.40342 |15.59241 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.donauparkcamping-krems.at/ ÖAMTC Donaupark Camping Krems]''', Yachthafenstraße 19, ☏ +43 2732 84455, faks: +43 2732 84455, donaucampingkrems@aon.at. Kemping czynny od połowy marca do końca października; oferuje miejsca na namioty i przyczepy kempingowe oraz cztery domki mobilne na wynajem. Na terenie obiektu znajduje się mała kawiarnia z bezpłatną telewizją satelitarną i Wi-Fi; istnieje możliwość wypożyczenia rowerów (na cały dzień lub pół dnia). Zwierzęta domowe są akceptowane bez dodatkowych opłat. 
* {{Znacznik|'''Camping Ettenauer'''|48.41826 |15.66160 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ettenauerweine.com/ Camping Ettenauer]''', Untere Hauptstraße 35, ☏ +43 676 9129993, +43 664 1164808, josef@ettenauerweine.com. Czynny od kwietnia do końca października. Ten rodzinny obiekt (połączony z winnicą) oferuje miejsca kempingowe – może pomieścić do pięciu przyczep oraz pewną liczbę namiotów. Do dyspozycji gości są: przyłącza elektryczne, toalety, świetlica, winiarnia oraz Wi-Fi; akceptowane są psy. Dla osób preferujących większy komfort przygotowano również pokoje gościnne (każdy z łazienką i wliczonym w cenę śniadaniem). Ceny: miejsca kempingowe od 19 €; pokoje: 29 € (pokój dwuosobowy za osobę), 33 € (pokój jednoosobowy).

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Schronisko młodzieżowe dla rowerzystów'''|48.405781 |15.592367 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Schronisko młodzieżowe dla rowerzystów''' (Radfahrer-Jugendherberge Krems), Ringstraße 77, ☏ +43 2732 83452, +43 664 6530615, faks: +43 2732 83452 wew. 4, office.3500@hostel.or.at. Otwarte od kwietnia do października. Schronisko odwiedzane głównie przez rowerzystów. Schludne, niedrogie i położone blisko centrum miasta. Cena od 16,50 € (ze śniadaniem). 
* {{Znacznik|'''Gästehaus Kleine Mühle'''|48.40199 |15.570513 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gästehaus Kleine Mühle''', Reisperbachtalstrasse 50, Stein, ☏ +43 2732 761 93, +43 676 688 77 89 (komórkowy). Wspaniale odnowiony stary młyn; sympatyczny właściciel i znakomite śniadania. Cena od 35 € za noc. 
* {{Znacznik|'''Gasthof Klinglhuber'''|48.412546 |15.605826 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gasthof Klinglhuber''', Wiener Straße 2, ☏ +43 2732 821 43, faks: +43 2732 82143-50, hotel@klinglhuber.com. 39–71 € w zależności od sezonu. 
* {{Znacznik|'''Hotel Klinglhuber'''|48.412804 |15.606696 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Klinglhuber''', Wiener Straße 10 (''wejście od strony Hohensteinstraße 5''), ☏ +43 2732 86960, faks: +43 2732 86960-50, hotel@klinglhuber.com. 45–69 € w zależności od sezonu.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Parkhotel Krems'''|48.406931 |15.598756 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.parkhotel-krems.at/ Parkhotel Krems]''', Edmund-Hofbauer-Straße 19, ☏ +43 2732 87565, faks: +43 2732 87566, parkhotel@utanet.at. Zameldowanie: 12:00–22:00, wymeldowanie: 06:30–11:00. Hotel trzygwiazdkowy; w większości pokoi dostępne bezpłatne Wi-Fi, akceptowane zwierzęta. Na miejscu znajduje się restauracja. Ceny od 96 €.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Steigenberger Hotel and Spa'''|48.409028 |15.582152 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hrewards.com/en/steigenberger-hotels-resorts Steigenberger Hotel and Spa]''', Am Goldberg 2, ☏ +43 2732 71010, faks: +43 2732 7101050, krems@steigenberger.at. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. Cena od 200 € za noc.

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==
* {{Znacznik|'''Krems Tourismus GmbH'''|48.408914 |15.596825 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[http://www.krems.info/ Krems Tourismus GmbH]''', Utzstraße 1, ☏ +43 2732 82676, faks: +43 2732 70011, willkommen@kremstourismus.at. listopad-marzec pon.-pt. 08:30-17:00; kwiecień-październik pon.-pt. 08:30-18:30, sob. 10:00-12:00 13:00-18:00, niedziela i święta 10:00-12:00 13:00-16:00. Oferuje informacje na temat zakwaterowania i atrakcji turystycznych.

== Gdzie dalej ==
[[Plik:Ruine Aggstein 01.JPG|thumb|Ruiny zamku Aggstein]]
Odwiedź '''dolinę [[Wachau]]''', położoną pomiędzy Krems i [[Melk]] (40 km w górę rzeki), która została wpisana na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

Godne uwagi miejsca to:

* '''Klasztor w [[Göttweig]] i [[Melk]]'''
* '''[[Dürnstein]]''', średniowieczny zamek/ruiny, który służył jako więzienie dla Ryszarda Lwie Serce (Ryszarda I z Anglii), mury miejskie, klasztor
* '''Miasta winiarskie [[Spitz]] i [[Weissenkirchen]]''' oraz pobliskie
* '''Ruiny Hinterhaus''', ruiny liczące 1000 lat
* '''Zamek Aggstein'''
Do większości [[Wachau]] (z wyjątkiem Aggstein) można dojechać lokalną koleją Krems-Spitz lub rowerem po ścieżce rowerowej nad Dunajem (Donauradweg). Göttweig znajduje się na stacji kolejowej Krems-[[Sankt Pölten|St.Pölten]], a [[Melk]] na stacji Westbahn.

Latem w [[Wachau]] pływa wiele łodzi turystycznych. Największymi i najbardziej widocznymi firmami produkującymi łodzie są DDSG ('''Donaudampschifffahrtsgesellschaft''') i Brandner, ale niekoniecznie są one najtańsze. MS Stadt Wien jest popularną alternatywą wśród mieszkańców (tylko w weekendy).

* Odwiedź '''Dolinę Kamp'''
* Odwiedź '''[[Langenlois]]'''

{{użyteczny}}
{{Jest w|Wachau}}
{{geo|48.410833|15.610278}}
[[Kategoria:Austria]]</text>
      <sha1>grd1rmtk84rxf2jz9bynejzbup4t87w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipodróże:GUS2Wiki</title>
    <ns>4</ns>
    <id>16196</id>
    <revision>
      <id>159249</id>
      <parentid>159132</parentid>
      <timestamp>2026-10-10T22:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alexis Jazz</username>
        <id>9635</id>
      </contributor>
      <comment>Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]])</comment>
      <origin>159249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="997" sha1="8lat2yajqzauw5vsjk54h3ud6jsnv5r" xml:space="preserve">{{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}}
Poniższe dane są kopią z pamięci podręcznej. Ostatnia aktualizacja odbyła się o 2026-10-10T08:10:22Z. W pamięci podręcznej {{PLURAL:5000|znajduje|znajdują|znajduje}} się maksymalnie {{PLURAL:5000|jeden wynik|5000 wyniki|5000 wyników}}.
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Gadżet !! data-sort-type=&quot;number&quot; | Liczba użytkowników !! data-sort-type=&quot;number&quot; | Użytkownicy aktywni
|-
|HotCat || 26 || 3
|-
|Navigation popups || 2 || 1
|-
|WikidataInfo || 15 || 1
|-
|heading-icons || 15 || 2
|-
|purge-tab || 8 || 1
|-
|replylinks || 14 || 2
|}
* [[Specjalna:Użycie gadżetów]]
* [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]]
&lt;!-- data in CSV format:
HotCat,26,3
Navigation popups,2,1
WikidataInfo,15,1
heading-icons,15,2
purge-tab,8,1
replylinks,14,2
--&gt;</text>
      <sha1>8lat2yajqzauw5vsjk54h3ud6jsnv5r</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>