Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1272 159318 155942 2026-10-12T18:30:48Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 159318 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Louisville |nazwa oryginalna = |widok = Louisville montage.jpg |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of the United States.svg|20px]] [[Stany Zjednoczone]] |region = [[Plik:Flag_of_Kentucky.svg|20px]] [[Kentucky]] |powierzchnia = 884,32 |wysokość = 142 |lud = 624 400 |prefiks = 502 |kod pocztowy = 40201-40225, 40228-40229, 40231-40233, 40241-40243, 40245, 40250-40253, 40255-40259, 40261, 40266, 40268-40270, 40272, 40280-40283, 40285, 40287, 40289-40299 |www = https://louisvilleky.gov/ }} '''Louisville''', największe miasto w stanie [[Kentucky]], znane jest z wyścigów konnych Kentucky Derby i jako „brama na południe” z południowej [[Indiana|Indiany]]. To tętniące życiem średniej wielkości miasto z doskonałą sceną gastronomiczną, licznymi możliwościami degustacji bourbonu i interesującą sztuką publiczną. Louisville jest również patronem Oficjalnego Kija Major League Baseball — Louisville Slugger. == Charakterystyka == Duże miasto nad rzeką Ohio w północno-środkowym [[Kentucky]] naprzeciwko południowej [[Indiana|Indiany]], Louisville znajduje się na styku południowych i środkowo-zachodnich postaw i kultur. Znane historycznie jako „Brama na Południe”, Louisville od dawna jest centrum transportowym regionu. Jest największym miastem w Kentucky, z około półtora miliona ludzi mieszkających w obszarze metropolitalnym. {{infobox|Jak wymówić tę nazwę|Miasto zostało nazwane na cześć francuskiego króla Ludwika XVI. Istnieje wiele poprawnych wymow „Louisville”, od ''LOOey-vil'' do ''LOOuh-vuhl'' do ''LU-vul'', ale wymawianie go jak „Lewisville” jest ogólnie uważane za niepoprawne i z pewnością oznaczy Cię jako przyjezdnego. Inne lokalne przezwiska to „River City” i „Derby City”, oprócz niezliczonych sposobów, w jakie można wymówić nazwę, w zależności od akcentu. Jednak odwiedzający Brytyjczycy powinni pamiętać, że „derby” jest zawsze wymawiane „DUR-bee” w amerykańskim angielskim. W niektórych częściach Kentucky powszechnym żartem jest pytanie o poprawną wymowę „the capital of Kentucky” i oferowanie wyżej wymienionych alternatyw. To podchwytliwe pytanie — poprawna odpowiedź to [[Frankfort (Kentucky)|Frankfort]].}} Chociaż graniczy tylko z regionem, turyści prawdopodobnie znajdą tu odrobinę słynnej południowej gościnności, wraz z jego różnorodną kuchnią i zrelaksowanym podejściem do życia. Miasto szczyci się również tętniącą życiem sceną artystyczną i muzyczną oraz światowej klasy systemem parków miejskich. Największą atrakcją Louisville są wyścigi konne w Churchill Downs (słynne Kentucky Derby zawsze odbywa się w pierwszą sobotę maja), ale miasto podejmuje skoordynowane wysiłki, aby przyciągnąć turystów przez cały rok. Architektura w Old Louisville i Highlands jest jedyna w swoim rodzaju, a ludzie są bardzo przyjaźni. Obszary Downtown, Old Louisville, Highlands i Frankfort Avenue są dostępne pieszo, a między jednym lub wszystkimi czterema można bez większych trudności dojechać autobusem miejskim, a bazą wypadową jest hotel w centrum miasta. Jednak poza tą częścią miasta prawie na pewno będziesz potrzebować samochodu. Oprócz Downtown, obowiązkowym punktem zwiedzania dla wielu jest dzielnica handlowa Highlands, na Bardstown Road, mniej więcej od Broadway do Douglass Loop. Często opisywana jako „bohemiczna”, obejmuje galerie sztuki, bary, kawiarnie, restauracje średniej i wysokiej klasy, a najlepiej poruszać się po niej pieszo lub na rowerze. Jeśli jesteś zainteresowany, bez większych problemów możesz spotkać miejscowych na chodnikach. Życie uliczne jest tu szczególnie aktywne w weekendy, gdy jest ciepło. Louisville było miejscem urodzenia boksera Cassiusa Claya, znanego później światu jako Muhammad Ali. Został pochowany na cmentarzu Cave Hill w Highlands, kilka mil na południowy wschód od centrum miasta, który jest również miejscem spoczynku wielu innych dygnitarzy z Kentucky. === Klimat === Pogoda w Dolinie Ohio jest wyjątkowo trudna do przewidzenia, ale to jest ogólny przewodnik. '''Wiosna''' zaczyna się pod koniec marca lub na początku kwietnia, zwykle jest bardzo krótka, a pogoda przypominająca lato pojawia się, zanim drzewa zdążą odrosnąć. Zazwyczaj prowadzi to do przyjemnej pogody na Kentucky Derby, chociaż ulewne deszcze i (raz lub dwa) nawet śnieg nie są niczym niezwykłym. '''Lato''' zwykle ma kilka okropnie gorących i wilgotnych tygodni, kiedy nikt nie wychodzi na zewnątrz, jeśli nie musi, ale jest ogólnie łagodniejsze i przyjemniejsze niż w niektórych innych częściach Południa. Krótkie, ale dość gwałtowne burze są powszechne latem. Dzienne temperatury przekraczają 90 °F (32 °C) średnio przez 38 dni w roku. Średni wskaźnik ciepła wynosi około 92 °F (33 °C) w ciągu dnia i 72 °F (22 °C) w nocy w miesiącach letnich, chociaż nie jest niespotykane, aby wskaźnik ciepła przekraczał 104 °F (40 °C) i 79 °F (26 °C) w nocy w niektóre wyjątkowo gorące i upalne dni. '''Jesień''' zaczyna się około września, chociaż „babie lato” z ciepłymi i słonecznymi dniami często występuje w tym miesiącu, a robi się zimniej, gdy zbliża się listopad. Jesień jest powszechnie uważana za najprzyjemniejszą porę roku w Louisville i wiele corocznych wydarzeń jest zaplanowanych na te miesiące. '''Zima''' w Louisville może być nieco powyżej 32 °F (0 °C) i mżawka przez wiele dni lub nieco poniżej z opadami śniegu, który szybko się topi. Burze lodowe, podczas których marznący deszcz gromadzi się na drzewach i konstrukcjach i powoduje szkody, są rzadkie, ale zdarzają się okazjonalnie. Czasami zdarzają się mrozy, podczas których temperatura utrzymuje się znacznie poniżej zera przez tydzień lub dłużej, a śnieg, który już jest na ziemi, zalega. Ostatni raz w Louisville była prawdziwa zamieć w 1993 roku, ale takie sytuacje zdarzają się tak rzadko, że ludzie wciąż regularnie o nich mówią. Z drugiej strony, możliwe są również piękne, słoneczne dni, w których temperatura przekracza 65°F. Naprawdę nigdy nie wiesz, co cię czeka. Dolina Ohio ma również regularnie najwyższe stężenie pyłków w USA. Jeśli masz silną alergię na pyłki, możesz chcieć unikać odwiedzin późną wiosną/wczesnym latem. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Międzynarodowy Port Lotniczy Louisville Muhammad Ali|38.174167 |-85.736389|typ=transport}}'''[https://www.flylouisville.com/ Międzynarodowy Port Lotniczy Louisville Muhammad Ali]''' ({{IATA|SDF}}). Obsługiwany przez wszystkie główne amerykańskie linie lotnicze, choć dla większości jest tylko szprychą. Pojedynczy terminal mieści dwa hole. Hol A obsługuje Allegiant Air, Delta Air Lines, Frontier Airlines i United Airlines, podczas gdy Hala B obsługuje Southwest Airlines i American Airlines. Terminal jest mały i łatwy w nawigacji. W przypadku wszystkich linii lotniczych wymienionych powyżej, bezpośrednie loty są dostępne do większości ich węzłów, w tym [[Chicago]], [[Dallas]], [[Atlanta]], [[Nowy Jork]], [[Detroit]], [[Filadelfia]] i popularne miejsca turystyczne, takie jak [[Orlando]] i [[Las Vegas]]. Allegiant, który nie korzysta z tradycyjnego modelu hub-and-spoke, oferuje loty bez przesiadek, niektóre sezonowe, do popularnych miejsc wypoczynkowych na południowym wschodzie. Southwest, który również nie korzysta z modelu hub-and-spoke, oferuje loty bez przesiadek do kilku swoich głównych miast. Lotnisko jest „międzynarodowe” tylko z nazwy — nie ma już bezpośrednich lotów pasażerskich do żadnej lokalizacji poza USA. Szkoda, że ​​nie można latać z UPS, którego ogromny węzeł cargo „Worldport” znajduje się w Louisville, tuż na południe od terminala pasażerskiego. {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Cincinnati/Northern Kentucky|39.048889 |-84.667778|typ=transport}}'''Międzynarodowy port lotniczy Cincinnati/Northern Kentucky''' ({{IATA|CVG}}) jest oddalony o 1,5 godziny jazdy samochodem i jest głównym miastem dla Delta Air Lines i tanich linii lotniczych Allegiant Air i Frontier Airlines. === Koleją === === Samochodem === Przez Louisville przebiega kilka autostrad międzystanowych: [[Plik:I-65.svg|25px]], [[Plik:I-64.svg|25px]] i [[Plik:I-71.svg|25px]]. * [[Plik:I-71.svg|25px]] (''północ-południe'') zaczyna się w Louisville i kieruje się na północny wschód do [[Cincinnati]] i [[Cleveland]]. * [[Plik:I-65.svg|25px]] (''północ-południe'') poprowadzi Cię z okolic [[Chicago]] przez [[Indianapolis]] na północ od Louisville i na południe przez [[Nashville]], [[Birmingham (Alabama)|Birmingham]], [[Montgomery]], aż do wybrzeża w [[Mobile]]. Przeprawy przez rzekę Ohio w obu kierunkach są płatne; patrz ''[[#Komunikacja]]'' * [[Plik:I-64.svg|25px]] (''wschód-zachód'') biegnie na wschód przez [[Lexington (Kentucky)|Lexington]], [[Wirginia Zachodnia|Zachodnią Wirginię]], dalej do [[Richmond (Wirginia)|Richmond]] i kończy się w pobliżu Oceanu Atlantyckiego w [[Chesapeake]] w [[Wirginia|Wirginii]]. Na zachodzie znajdziesz jej początek/koniec w [[St. Louis]], „Bramie na Zachód” === Autobusem === * {{Znacznik|Greyhound|38.25169329515752 |-85.763407975061|typ=transport}}'''[https://www.greyhound.com/ Greyhound]''', ☏ +1-800-231-2222, obsługuje Louisville. Ich dworzec znajduje się przy 720 W. Muhammad Ali Blvd. w pobliżu centrum miasta. Autobusy kursują często, ale nie zaleca się przyjazdu na dworzec autobusowy późną nocą, chyba że ktoś po Ciebie przyjedzie lub bierzesz taksówkę. Jest tu i w pobliżu wielu kieszonkowców i oszustów. * '''[https://us.megabus.com/ Megabus]'''. Autobus z [[Chicago]], [[Indianapolis]], [[Nashville]], [[Chattanooga]] i [[Atlanta|Atlanty]]. Przystanek autobusowy znajduje się po północnej stronie Jefferson St, pomiędzy Roy Wilkins Ave i S 8th St. == Komunikacja == {{mapa|38.2517|-85.7577|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}} === Autobusem === '''[https://www.ridetarc.org/ TARC]''' (Transit Authority of River City) obsługuje linie autobusowe we wszystkich częściach Louisville Metro (hrabstwo Jefferson). Bilety gotówkowe kosztują 1,75 USD dla dorosłych (nie obejmują przesiadek). Z kartą MyTARC, dostępną do kupienia online lub w kilku miejscach w mieście, bilety kosztują 1,50 USD i obejmują przesiadkę ważną przez dwie godziny od pierwszego wejścia na pokład. Autobusy zazwyczaj kursują od około 6 rano do 22 wieczorem, niektóre później w weekendy, ale dobrym pomysłem jest sprawdzenie rozkładu jazdy dla każdej konkretnej trasy. Rozkłady jazdy są wywieszone tylko na głównych przystankach. Częstotliwość i punktualność pozostawiają wiele do życzenia, ale autobusy są skutecznym sposobem na poruszanie się dla zwiedzających, szczególnie między centrum a głównymi miejscami, takimi jak lotnisko, Churchill Downs i modne dzielnice we wschodniej części miasta. === Samochodem === Usługi wynajmu samochodów są dostępne na lotnisku. Louisville jest otoczone dwiema obwodnicami, [[Plik:I-264.svg|25px]] (oficjalnie Henry Watterson Expressway i lokalnie znana jako „the Watterson”) i [[Plik:I-265.svg|25px]] (Gene Snyder Freeway, lub nieoficjalnie „the Snyder”). Ruch jest ogólnie umiarkowany, z wyjątkiem godzin szczytu na [[Plik:I-264.svg|25px]], w centrum miasta, [[Plik:I-64.svg|25px]] między Snyder i Watterson oraz Snyder na około 2 mile w obu kierunkach od [[Plik:I-64.svg|25px]]. W szczególności staraj się unikać „Spaghetti Junction”, węzła autostrady w centrum miasta, między 7:00 a 9:00 i 16:30 a 18:30 w dni powszednie. '''Trzy z pięciu mostów, które przecinają Ohio w Louisville, są teraz płatne'''. Most Abrahama Lincolna, który został otwarty w 2016, prowadzi [[Plik:I-65.svg|25px]] w kierunku północnym do [[Indiana|Indiany]], podczas gdy starszy most Johna F. Kennedy'ego jest teraz tylko w kierunku południowym. Nowy most Lewisa i Clarka, a także powiązane z nim odcinki autostrady, zostały również otwarte w 2016, aby połączyć [[Plik:I-265.svg|25px]] między dwoma stanami. Przejazdy przez [[Plik:I-65.svg|25px]] i [[Plik:I-265.svg|25px]] są płatne w obu kierunkach. Stawki zależą od tego, czy pojazd posiada transponder wydany przez '''[https://riverlink.com/ lokalny urząd poboru opłat]''' (lub wielostanowe konsorcjum E-ZPass) lub czy tablica rejestracyjna pojazdu została zarejestrowana przez ten urząd. W przypadku samochodów osobowych, ciężarówek i motocykli obecne stawki za przejazd wynoszą: * 2,10 USD za pojazdy z transponderami. * 3,16 USD za pojazdy bez transponderów, ale z tablicami rejestracyjnymi zarejestrowanymi przez urząd poboru opłat. * 4,20 USD za pojazdy, które nie mają ani transponderów, ani tablic rejestracyjnych zarejestrowanych przez urząd poboru opłat. Stawki są wyższe w przypadku większych pojazdów. Pobór opłat odbywa się całkowicie elektronicznie; pojazdy bez transponderów będą miały robione zdjęcia tablic rejestracyjnych, a rachunek zostanie wysłany do zarejestrowanego właściciela. Most Clark Memorial Bridge w centrum (znany również jako „Second Street Bridge”) i most Sherman Minton Bridge, który prowadzi [[Plik:I-64.svg|25px]] przez rzekę, pozostają na razie bezpłatne. Ulice miasta są rozmieszczone w układzie siatki w centrum i w układzie koła i szprych dalej. Często ulice są nazwane na cześć oddalonych miast, do których ostatecznie docierają (Shelbyville Road, Bardstown Road, Taylorsville Road itp.). Niektóre dzielnice miejskie, zwłaszcza Germantown, Portland i dzielnice otaczające Cherokee Park, mogą być mylące dla osób spoza miasta. Na szczęście większość dzielnic jest dość bezpieczna, a przechodnie chętnie udzielą wskazówek. === Rowerem === Jazda na rowerze staje się coraz bardziej efektywnym sposobem poruszania się po Louisville. Na ulicach miasta, szczególnie w centrum i wokół niego, które jest już najbardziej przyjazną rowerzystom częścią miasta, powstają pasy rowerowe. W rzeczywistości były wieloletni burmistrz i wicegubernator Kentucky Jerry Abramson jest aktywnym rowerzystą. Każdy autobus TARC w mieście jest wyposażony w stojaki na rowery, co sprawia, że ​​jazda na rowerze jest opłacalną opcją na dalekie podróże i podróże głównymi arteriami komunikacyjnymi. Jeśli zaplanujesz trasę transportu publicznego z wyprzedzeniem, łatwo jest dotrzeć w dowolne miejsce w mieście, używając tylko roweru i transportu publicznego. Rząd metra instaluje również codziennie więcej stojaków na rowery, co ułatwia parkowanie roweru w miejscu docelowym. System roweru miejskiego Louvelo ma 39 stacji i oferuje plan „płać za przejazd”. === Skuterem === Tutaj „skuter” odnosi się do napędzanych elektrycznie skuterów stojących (hulajnóg), a nie małych motocykli, które również są tak nazywane. Skutery elektryczne stają się coraz bardziej popularne na krótkie dystanse w zatłoczonych obszarach, takich jak śródmieście i Highlands. Cztery firmy oferują tak zwane „bezstacyjne” wypożyczanie skuterów — Bird, Bolt, Lime i Spin, a wkrótce dołączy do nich HOPR. Te skutery są wypożyczane i aktywowane za pośrednictwem aplikacji mobilnej każdej firmy, a płatność odbywa się za pośrednictwem aplikacji. Jednak do tego środka transportu stosuje się kilka zastrzeżeń. Po pierwsze, rozporządzenia miejskie zabraniają korzystania z hulajnóg elektrycznych w nocy. Wypożyczane skutery są również wyposażone w technologię geofencingu, która automatycznie zwalnia je do 10 mil na godzinę (z maksymalnej prędkości około 15 mil na godzinę) w śródmieściu, Waterfront Park, pawilonie KFC Yum! Center i Mid City Mall w Highlands. Ta sama technologia uniemożliwia również ich używanie podczas wielu podróży korytarzem Frankfort Avenue, ponieważ są one wyłączane w pobliżu Kentucky School for the Blind i American Printing House for the Blind dla bezpieczeństwa osób niewidomych w tym obszarze. Są one również wyłączane w Kentucky Exposition Center i Extreme Park. Najważniejszym problemem jest jednak to, że obecne rozporządzenia miejskie zezwalają na ich używanie tylko na standardowych pasach ruchu pojazdów. Zarówno rowery, jak i hulajnogi są zakazane na chodnikach, ale hulajnogi są również zakazane na ścieżkach rowerowych. == Warto zobaczyć == === Atracje na zewnątrz === '''[https://www.olmstedparks.org/ System parków Louisville]''' został zaprojektowany przez Fredericka Law Olmsteda, „ojca amerykańskiej architektury krajobrazu”. Wielu uważa to za jego największe osiągnięcie. Cherokee Park, Iroquois Park i Shawnee Park to flagowe parki, podczas gdy ponad tuzin mniejszych parków tworzy własny „Szmaragdowy Naszyjnik” Louisville. {{Znacznik|Cherokee Park|38.2418|-85.6979|typ=natura}}'''Cherokee Park''' oferuje 2,3-milową (3,7 km) „Malowniczą Pętlę” z jednym pasem ruchu zarezerwowanym wyłącznie dla rowerzystów, pieszych i innych zajęć rekreacyjnych. {{Znacznik|Iroquois Park|38.1696|-85.7814|typ=natura}}'''Iroquois Park''' zawiera to, co było najwyższym wzgórzem w Louisville, zanim miasto połączyło się z otaczającym je hrabstwem Jefferson w 2003 roku; położenie wzgórza zapewnia mu wspaniały widok na centrum miasta, szczególnie w pogodne dni. Oprócz głównych parków, w całym mieście rozsiane są dziesiątki mniejszych, takich jak Tyler Park w Highlands, ulubiony przez mieszkańców, lub George Rogers Clark Park w Germantown. Nowszy dodatek, {{Znacznik|Waterfront Park|38.2600|-85.7446|typ=natura}}'''Waterfront Park''', jest prawdopodobnie jedną z najlepszych rzeczy, jakie miasto zrobiło, aby poprawić swój wizerunek w ciągu dekady. Rozciągający się na ponad milę wzdłuż rzeki Ohio, Waterfront Park oferuje place zabaw, artystyczne zagospodarowanie terenu, fontanny i otwarte trawniki, a wszystko to ze spektakularnymi widokami na panoramę miasta i rzekę. Często odbywają się tam koncerty i inne festiwale. {{Znacznik|Big Four Bridge|38.2630|-85.7373|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Big Four Bridge''' to stary most kolejowy, obecnie przeznaczony dla pieszych, który umożliwia spacer między Waterfront Park a Jeffersonville w stanie Indiana. Ciesz się widokiem (w dzień lub w nocy) centrum Louisville z Ashland Park, nad rzeką Ohio w sąsiednim [[Clarksville (Indiana)|Clarksville]] w stanie [[Indiana]]. Zaparkuj samochód i przejdź przez ulicę do Widow's Walk, lodziarni/sklepu z posągami ogrodowymi, zaprojektowanego tak, aby wyglądał jak stara wiktoriańska rezydencja. W pobliżu znajduje się również Falls of the Ohio, park stanowy zawierający złoże skamieniałości, które obejmuje dość duży obszar, gdy poziom rzeki jest niski. * {{zobacz | name=McAlpine Locks and Dam | alt= | url= | email= | adres=11311 Mitchell Hill Rd | lat=38.2781 | long=-85.7922 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wodospady Ohio (które w stanie naturalnym były raczej serią dużych bystrzy) były kiedyś poważną przeszkodą dla żeglugi na rzece Ohio. Louisville obsługiwało pasażerów parowców, którzy spędzali noc przed zmianą łodzi, a co ważniejsze, osiągało znaczne dochody z transportu lądowego ładunków, aby ominąć bystrza. Budowa kanału obejściowego, w tym pierwszego zestawu śluz na rzece, w 1830 r. zmieniła wszystko. Obecna struktura pochodzi z 1961. Na rzece Ohio zwykle jest duży ruch barek (choć zimą zwalnia, gdy górny bieg rzeki w [[Pensylwania|Pensylwanii]] zaczyna zamarzać), więc zazwyczaj nie trzeba długo czekać w centrum dla zwiedzających, aby zobaczyć śluzy w akcji. }} * {{Znacznik|Jefferson Memorial Forest|38.0642|-85.8064|typ=natura}}'''[https://www.wildernesslouisville.org/ Jefferson Memorial Forest]''', 11311 Mitchell Hill Rd (''istnieje kilka wejść i parkingów, zobacz stronę internetową''). Rozległy, pagórkowaty teren leśny, który obejmuje liczne szlaki turystyczne, jeziora i strumienie, pola namiotowe i inne atrakcje. Początkowo powstał jako pomnik II wojny światowej i od tamtej pory był stopniowo rozbudowywany w sposób nieco doraźny, w wyniku czego znajdują się działki prywatnej własności, pozornie dość głęboko w lesie. Są one w większości dobrze oznaczone, więc nie przekraczaj ogrodzeń ani wyraźnie oznaczonych linii granicznych. * {{zobacz | name=[https://www.cem.va.gov/CEMs/nchp/zacharytaylor.asp Zachary Taylor National Cemetery] | alt= | url= | email= | adres=4701 Brownsboro Road| lat=38.278056 | long=-85.643056 | wskazówki= | telefon=+1 502 893-3852. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom dzieciństwa Muhammada Aliego | alt= | url= | email= | adres=3302 Grand Ave | lat=38.2416 | long=-85.8083 | wskazówki= | telefon=+1 502 893-3852. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte na krótko jako muzeum, jest teraz zamknięte dla zwiedzających. Poważni fani mogą nadal cieszyć się z odwiedzin i zobaczenia małego różowego domku, w którym dorastał The Greatest. Zrób to w ciągu dnia - po zmroku to nie jest najlepsza dzielnica. Aby zobaczyć poważne, kompleksowe muzeum życia i kariery Alego, odwiedź Ali Center w centrum miasta. }} * {{zobacz | name=Złota Statua Dawida | alt= | url= | email= | adres=3302 Grand Ave | lat=38.257111 | long=-85.761694 | wskazówki= | telefon=+1 502 893-3852. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pomalowana na złoto statua, inspirowana słynnym dziełem Michała Anioła, stanowi charakterystyczny punkt orientacyjny w centrum miasta. }} === Architektura === Old Louisville to skarbnica architektury. Tuż na południe od centrum miasta jest trzecim co do wielkości Narodowym Okręgiem Konserwatorskim w kraju i największym okręgiem wiktoriańskim w Stanach Zjednoczonych. Szczególnie pięknym obszarem jest St. James Court i Belgravia Court, gdzie każdej jesieni odbywa się wystawa sztuki St. James Court. W obliczu możliwej rozbiórki w latach 70. XX wieku obszar ten jest obecnie uważany za jeden z najlepiej strzeżonych sekretów Louisville. Dobrym sposobem na zobaczenie okolicy jest udział w pieszej wycieczce. Znajduje się tam również wiele uwielbianych przez mieszkańców barów i restauracji oraz różnorodna populacja, która nadaje okolicy szczególnie eklektyczny charakter. Ulice Main i Market w centrum miasta zawierają drugą co do wielkości kolekcję budynków z żelaznymi fasadami z XIX wieku w Stanach Zjednoczonych. Niektóre z nich zostały zburzone lub zniszczone, ale wiele nowych inwestycji pozostawia stare fasady nienaruszone. Inne godne uwagi obszary to dzielnica Cherokee Triangle w Highlands i Butchertown, która znajduje się tuż na wschód od centrum miasta. === Atrakcje wewnątrz === [[Plik:Louisville slugger museum.JPEG|thumb|220px|Największy kij baseballowy świata na zewnątrz Louisville Slugger Museum!]] Na Market Street znajduje się wiele '''galerii sztuki'''. Jeśli jesteś w Louisville w pierwszy piątek miesiąca, możesz bezpłatnie odwiedzić '''[http://www.trolleyhop.com/ galerie]''' w centrum miasta, w tym kilka pracowni szkła. W marcu 2016 '''[https://www.speedmuseum.org/ Speed ​​Art Museum]''', bardziej tradycyjne muzeum sztuki na terenie kampusu Uniwersytetu w Louisville, zostało ponownie otwarte po całkowitej przebudowie. '''[https://21cmuseumhotels.com/ 21C Museum Hotel]''' ma kilka instalacji artystycznych otwartych dla publiczności i jest otwarty dla publiczności 24 godziny na dobę. Istnieje również wiele galerii sztuki w odległości spaceru od siebie w obszarze Highlands/Bardstown Road. Jeśli chodzi o sztuki performatywne, jest '''[https://www.actorstheatre.org/ Actors Theatre]''', '''[https://louisvilleorchestra.org/ Louisville Orchestra]''', '''[https://www.louisvilleballet.org/ Louisville Ballet]''', '''[https://kyopera.org/ Kentucky Opera]''' i '''[https://www.kentuckyperformingarts.org/ The Kentucky Center]''' (w pełnej wersji Kentucky Center for the Performing Arts). Kentucky Center prowadzi również nowo otwartą '''Old Forester's Paristown Hall''' na wschód od centrum miasta (patrz [[#Muzyka]]). Jeśli planujesz odwiedzić więcej niż jedno muzeum w centrum miasta, rozważ zakup [https://www.museumrowonmain.com/ Main Ticket], karnetu, który obejmuje jedno wejście do Frazier Museum, Art and Craft Museum, Kentucky Science Center, Evan Williams Bourbon Experience, Peerless Distilling, Slugger Museum i Ali Center. 45,99 USD dla osób w wieku od 13 lat, 29,99 USD dla dzieci w wieku 6–12 lat; karnet ważny przez rok od zakupu. Posiadacze karnetu muszą kupić osobny wstęp do Science Center dla dzieci w wieku 2–5 lat; dzieci w wieku 5 lat i młodsze mają bezpłatny wstęp do wszystkich innych atrakcji. Jeśli masz samochód, koniecznie jedź River Road z centrum miasta, mijając Zorn Avenue, do River Road Historic District. Piękne wiejskie posiadłości na klifach z widokiem na rzekę Ohio są niesamowite do zobaczenia, podobnie jak wszystkie pola rozciągające się wzdłuż rzeki i wspaniałe widoki na wszystkie przepływające łodzie. Dzielnica kończy się, gdy River Road kończy się przy [[Plik:US_42.svg|25px]]. * {{zobacz | name=[https://www.sluggermuseum.com/ Louisville Slugger Museum] | alt= | url= | email=museum@sluggermuseum.com | adres=800 W. Main St | lat=38.257139 | long=-85.763583 | wskazówki= | telefon=+1-877-775-8443 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 9:00-17:00, Niedz. 11:00-17:00; latem (lipiec i początek sierpnia) Pon.-Śr. 9:00-18:00, Czw.-Sob. 9:00-20:00, Niedz. 11:00-18:00. Ostatnia wycieczka po fabryce rozpoczyna się 30 minut przed zamknięciem; muzeum zaleca 2 godziny na pełną wizytę. Dom legendarnego kija baseballowego Louisville Slugger. Pełne wycieczki obejmują wizytę w fabryce, w której wytwarzane są drewniane kije (lub pokaz wytwarzania kijów, jeśli produkcja nie jest zaplanowana). Muzeum można łatwo rozpoznać po sześciopiętrowym stalowym kiju baseballowym przy wejściu głównym. 16 USD dla dorosłych, 15 USD dla seniorów (60+), 9 USD dla dzieci w wieku 6–12 lat, poniżej 6 lat wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://kysciencecenter.org/ Kentucky Science Center] | alt= | url= | email= | adres=727 West Main Street | lat=38.2576 | long=-85.7627 | wskazówki= | telefon=+1 502 561-6100, bezpłatny numer: +1 800-591-2203 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Niedz.-Czw. 9:30-17:00, Pt. Sob. 9:30-21:00. Praktyczne muzeum nauki. Świetne dla dzieci. Obejmuje również teatr, który zwykle wyświetla dokumenty, ale okazjonalnie wyświetla produkcje hollywoodzkie. Tylko wystawy: 17 USD dla dorosłych, 13 USD dla dzieci w wieku 2–12 lat; 5 USD dla wszystkich grup wiekowych po godz. 17:00 w piątek i sobotę. Tylko filmy: 10 USD za produkcje hollywoodzkie, 8 USD za dokumenty. Bilet łączony (wystawy + jeden film): 20 USD dla dorosłych, 15 USD dla dzieci w wieku 2–12 lat. Zobacz stronę internetową, aby uzyskać informacje o zniżkach grupowych (10+). }} * {{zobacz | name=[https://www.fraziermuseum.org/ Frazier History Museum] | alt= | url= | email=info@fraziermuseum.org | adres=829 W. Main St | lat=38.2578 | long=-85.7645 | wskazówki= | telefon=+1 502 753-5663 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon-So 9-17, Nd 12-17. Muzeum wszystkiego, co związane z Kentucky, od historii Indian Ameryki Północnej po drużyny sportowe szkół średnich, z dużymi wystawami bourbonu i historycznych miniatur i różnych innych artefaktów. Frazier Museum mieści również oficjalne centrum dla zwiedzających Kentucky Bourbon Trail, inicjatywy turystycznej przemysłu gorzelniczego stanu. W przeciwieństwie do właściwego muzeum, centrum dla zwiedzających jest bezpłatne. 14 USD dla dorosłych, 12 USD dla seniorów (60+) i czynnych/emerytowanych żołnierzy, 10 USD dla dzieci w wieku 5–17 lat i studentów college'u z legitymacją szkolną, poniżej 5 lat bezpłatnie. }} * {{zobacz | name=[https://www.kmacmuseum.org/ Kentucky Museum of Art and Craft] | alt= | url= | email= | adres=715 W. Main St. | lat=38.2575 | long=-85.7623 | wskazówki= | telefon=+1 502 589-0102 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wtorek-sobota 10:00-17:00, niedziela 11:00-17:00. Dorośli: 8 USD, seniorzy (65+) i czynni/emerytowani żołnierze: 5 USD, dzieci w wieku 13–17 lat i studenci szkół wyższych ze szkolną legitymacją: 4 USD, dzieci w wieku 6–12 lat: 2 USD, dzieci poniżej 6. roku życia: wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://alicenter.org/ Muhammad Ali Center] | alt= | url= | email= | adres=144 N. Sixth St | lat=38.2575 | long=-85.7623 | wskazówki= | telefon=+1 502 584-9254 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Sob 9:30-17:00, Niedz 12:00-17:00, zamknięte w poniedziałki z wyjątkiem niektórych świąt. Międzynarodowe centrum kulturalne skupiające się na życiu wielkiego boksera i rodowitego mieszkańca Louisville. Prezentuje artefakty i eksponaty z jego kariery bokserskiej, a także z jego życia duchowego, sprzeciwu wobec wojny w Wietnamie i działalności filantropijnej. Jest nawet fajna okazja do interaktywnego boksowania z mistrzem. Mała strefa oglądania umożliwia oglądanie na żądanie 15 jego najsłynniejszych walk. 9 USD dla dorosłych, 8 USD dla seniorów (65+), 5 USD dla aktywnych/emerytowanych żołnierzy i studentów ze szkolną legitymacją, 4 USD dla dzieci w wieku 6–12 lat, poniżej 6 lat bezpłatnie. }} * {{zobacz | name=[https://www.derbymuseum.org/ Kentucky Derby Museum] | alt= | url= | email= | adres=704 Central Ave | lat=38.2053 | long=-85.7712 | wskazówki=na południe od centrum miasta, obok Churchill Downs | telefon=+1 502 637-1111 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pn-Sb 8:00-17:00, Nd 11:00-17:00; zima (grudzień-połowa marca) Pn-Sb 9:00-17:00, Nd 11:00-17:00. Dwa piętra wystaw poświęconych nie tylko Derby, ale także historii amerykańskich wyścigów pełnej krwi angielskiej. Wśród godnych uwagi eksponatów znajduje się „wehikuł czasu” Derby, który pozwala odwiedzającym oglądać powtórki każdego Derby od 1918 r., oraz cmentarz, na którym pochowano pięciu zwycięzców Derby. Oferuje również kilka specjalnych wycieczek po Churchill Downs, z których większość jest dodatkowo płatna. Oprócz zwycięzców Derby pochowanych za bramą, grób zwycięzcy z 2006 r. Barbaro, oznaczony posągiem naturalnej wielkości, znajduje się poza bramą i jest swobodnie dostępny dla publiczności. 14 USD dla dorosłych, 13 USD dla seniorów (55+), 11 USD dla osób w wieku 13–18 lat, 6 USD dla dzieci w wieku 5–12 lat, poniżej 5 lat wstęp wolny. Zadzwoń, aby uzyskać zniżki AAA/CAA i dla wojska. }} * {{zobacz | name=[https://www.churchilldowns.com/ Churchill Downs] | alt= | url= | email= | adres=700 Central Ave | lat=38.202944 | long=-85.770028 | wskazówki= | telefon=+1 502 636-4400 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jeden z najsłynniejszych torów wyścigów konnych na świecie i miejsce Kentucky Derby. Wyścigi odbywają się przez około 4 miesiące w roku: 2 miesiące po Derby, a następnie ponownie we wrześniu i ponownie w listopadzie. Sprawdź stronę internetową, aby dowiedzieć się, czy wyścigi będą się odbywać podczas Twojej wizyty w Louisville. }} * {{zobacz | name=[https://louisvillemegacavern.com/ Louisville Mega Cavern] | alt= | url= | email= | adres=1841 Taylor Ave.| lat=38.201585 | long=-85.704127 | wskazówki=Zjazd z [[Plik:I-264.svg|25px]] (Watterson Expressway) do Poplar Level Rd. ([[Plik:Elongated_circle_864.svg|25px]]); skręć na Poplar Level na północ. W prawo na Taylor Avenue (w pobliżu Wendy's) | telefon=+1 502 855-MEGA (6342), bezpłatny numer: +1 877 614-MEGA (6342) | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Godziny otwarcia zależą od atrakcji. Dawny kamieniołom wapienia pod Louisville Zoo, częściowo przekształcony w wyjątkową podziemną atrakcję (inne części są przekształcane w bezpieczny komercyjny magazyn). Znajduje się tam jedyny na świecie podziemny park rowerowy, tylko całkowicie podziemny tor zjazdowy i tylko całkowicie podziemny tor linowy. Dla mniej odważnych przez cały rok oferowane są wycieczki zmotoryzowane, a wieczorami w okresie świątecznym (tuż przed Świętem Dziękczynienia do tuż po Nowym Roku) jaskinia jest otwarta dla pojazdów pasażerskich na pokaz świateł świątecznych. Ceny zależą od atrakcji. }} * {{zobacz | name=[https://www.speedmuseum.org/ Speed Art Museum] | alt= | url= | email= | adres=2035 South Third Street | lat=38.217861 | long=-85.760917 | wskazówki=Na kampusie UofL | telefon=+1 502 634-2700 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najwyższej klasy muzeum ze stałą kolekcją i wystawami czasowymi. }} * {{zobacz | name=[https://www.conradcaldwell.org/ Conrad-Caldwell House Museum] | alt= | url= | email= | adres=1402 St James Ct | lat=38.2291 | long=-85.7636 | wskazówki= | telefon=+1 502 636-5023 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Spektakularna rezydencja z 1895 roku. Większość z nich można zwiedzać tylko z przewodnikiem, ale każdego dnia, kiedy jest otwarta, odbywa się kilka wycieczek, więc zadzwoń lub sprawdź stronę internetową, aby znaleźć aktualny harmonogram. Okoliczne sąsiedztwo jest również bardzo interesujące pod względem architektonicznym, ale pamiętaj, że zdecydowana większość domów to nadal prywatne domy lub apartamenty i prosimy o uszanowanie prywatności mieszkańców. }} * {{zobacz | name=[https://evanwilliams.com/plan-your-trip?page=bourbon-experience Evan Williams Bourbon Experience] | alt= | url= | email= | adres=528 W. Main St | lat=38.2567 | long=-85.7595 | wskazówki= | telefon=+1 502 584-2114 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Czw. 11:00-17:30, Pt. Sob. 10:00-18:00, Nd. 13:00-17:30. Ostatnia wycieczka rozpoczyna się 1 godzinę przed zamknięciem; zalecane ostatnie przybycie to 30 minut przed ostatnią wycieczką. Działająca rzemieślnicza destylarnia, w której znajduje się muzeum, które bada historię whisky bourbon. Wycieczki obejmują zwiedzanie destylarni i oferują degustacje dla osób w wieku uprawniającym do spożywania alkoholu, a kończą się w sklepie detalicznym destylarni, w którym można kupić pamiątki, w tym spersonalizowane butelki produktu destylarni. Chociaż wycieczka jest otwarta dla wszystkich grup wiekowych, do sal degustacyjnych mogą wejść tylko osoby pełnoletnie. Osoby niepełnoletnie muszą być pod opieką osoby dorosłej, a co najmniej jedna osoba dorosła musi zostać z osobami niepełnoletnimi podczas degustacji (i w związku z tym nie może w niej uczestniczyć). Wstęp wliczony w bilet główny. 12 USD dla dorosłych, 9 USD dla osób w wieku 10–20 lat i czynnych żołnierzy z dowodem osobistym, poniżej 10 lat wstęp wolny. Zadzwoń, aby uzyskać zniżki grupowe (20+). }} * {{zobacz | name=Stitzel-Weller Distillery | alt= | url= | email= | adres=3860 Fitzgerald Road | lat=38.2074 | long=-85.8076 | wskazówki= | telefon=+1 502 475-3325 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historyczna destylarnia i obecny dom Bulleit Bourbon. Największa czynna destylarnia w Louisville. Codzienne wycieczki i degustacje. $25-75. }} * {{zobacz | name=[https://www.copperandkings.com/ Copper and Kings] | alt= | url= | email= | adres=1121 E Washington St | lat=38.2575| long=-85.7317 | wskazówki= | telefon=+1 502 561-0267 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Destylarnia z Kentucky z różnicą. Produkują brandy, nie bourbon. }} * {{zobacz | name=[https://kentuckypeerless.com/distillery-tour-louisville-kentucky/ Kentucky Peerless Distilling Co.] | alt= | url= | email= | adres=120 N 10th St | lat=38.2586 | long=-85.7664 | wskazówki= | telefon=+1 502 566-4999 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-śr. sob. 10:00-17:00, czw. pt. 10:00–19:00 (ostatnia wycieczka rozpoczyna się 90 min przed zamknięciem). Kolejna destylarnia z Kentucky, która wyróżnia się, produkująca whisky żytnią oprócz bourbona. Wstęp wliczony w bilet główny. }} * {{zobacz | name=Tim Faulkner Gallery | alt= | url= | email= | adres=1512 Portland Ave | lat=38.2622 | long=-85.7747 | wskazówki= | telefon=+1 502 566-4999 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jeden z najbardziej znanych artystów z Louisville stworzył wystawę i przestrzeń roboczą dla podobnie myślących dusz w kompleksie budynków przemysłowych. Obejmuje ona dużą przestrzeń galerii, bar i dużą przestrzeń do występów z wszelkiego rodzaju muzycznymi wybrykami, a także zajęcia z rysunku, zajęcia z jogi, okazjonalne mecze bokserskie, cokolwiek sobie wyobrazisz. }} * {{zobacz | name=American Printing House for the Blind | alt= | url= | email= | adres=1839 Frankfort Ave | lat=38.258 | long=-85.7161 | wskazówki= | telefon=+1 502 895-2405, bezpłatny numer: +1 800 223-1839 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum: pn.–pt. 8:00–16:30, sob. 10:00–15:00; wycieczki po fabryce: pn.–czw. 10:00 i 15:00. Zamknięte w święta federalne i Derby Day. Największy na świecie producent produktów edukacyjnych dla niewidomych i niedowidzących, a także oficjalny producent materiałów edukacyjnych dla niewidomych studentów poniżej poziomu college'u lub uniwersytetu, ta organizacja działa w obecnej lokalizacji od lat 60. XIX wieku. APH ma muzeum, które bada historię edukacji niewidomych, a także pozwala odwiedzającym samodzielnie zbadać, w jaki sposób osoby niedowidzące wchodzą w interakcje ze światem. Wycieczki z przewodnikiem po fabryce APH, obejmujące produkcję książek w alfabecie Braille'a i audiobooków, są również dostępne w dni powszednie. Bezpłatne (darowizny mile widziane). }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Jefferson County KY Courthouse 2.jpg|300px|thumb|Louisville Metro Hall]] * {{Znacznik|Kentucky Kingdom i Hurricane Bay|38.1954 |-85.7472 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kentuckykingdom.com/ Kentucky Kingdom i Hurricane Bay]''', [[Plik:I-264.svg|25px]] i [[Plik:I-65.svg|25px]] (''kieruj się znakami - obok Expo Center''). Park rozrywki i park wodny. * {{Znacznik|Belle of Louisville river cruises|38.254167 |-85.760278 |typ=atrakcja}}'''[https://www.belleoflouisville.org/ Belle of Louisville river cruises]''', 401 West River Road, ☏ +1 502 574 2992, bezpłatny numer: +1 866 832 0011. Jeden z niewielu zachowanych oryginalnych parowców rzecznych w Ameryce Północnej oferuje rejsy z lunchem i kolacją oraz wydarzenia specjalne. Albo, jeśli możesz sobie na to pozwolić, wynajmij całą łódź! Jest też mniejsza łódź o nazwie Mary M. Miller, która oferuje rejsy. Sprawdź stronę internetową, aby uzyskać aktualne harmonogramy i ceny. === Sport === * {{Znacznik|Louisville Bats|38.2564 |-85.7436 |typ=atrakcja}}'''[https://www.milb.com/louisville Louisville Bats]''', Louisville Slugger Field, 401 E. Main St, ☏ +1 502 212-2287, bezpłatny numer: +1-855-228-8497. Louisville Bats to drużyna baseballowa AAA Minor League, będąca filią Cincinnati Reds, grająca w International League. Swoje mecze rozgrywają na Louisville Slugger Field w centrum miasta. * '''[https://gocards.com/ Louisville Cardinals]'''. Najbardziej widoczne drużyny sportowe w mieście to te reprezentujące University of Louisville, najnowszego członka Atlantic Coast Conference (dołączył w latach 2014–15). Męska drużyna koszykówki, odwieczny pretendent do wyróżnień konferencyjnych i krajowych, jest niezwykle popularna; bilety na prestiżowe mecze są trudne, a nawet niemożliwe do zdobycia. Większość obiektów sportowych szkoły znajduje się na głównym kampusie około 4 mil (6 km) od centrum miasta w pobliżu I-65, a najbardziej znanym jest dom drużyny futbolowej, {{Znacznik|Cardinal Stadium|38.205833 |-85.758889 |typ=atrakcja}}'''Cardinal Stadium'''. Jednak drużyny koszykówki mężczyzn i kobiet nie grają na terenie kampusu, ale w {{Znacznik|KFC Yum! Center|38.2575 |-85.753889 |typ=atrakcja}}'''KFC Yum! Center''' w centrum Louisville. Informacje o biletach: ☏ +1 502 852-5151 lub ☏ +1-800-633-7105. * {{Znacznik|Bellarmine Knights|38.2198 |-85.703 |typ=atrakcja}}'''[https://athletics.bellarmine.edu/ Bellarmine Knights]'''. Tańszą alternatywą dla sportów Dywizji I są drużyny reprezentujące Bellarmine University, małą szkołę katolicką w południowo-wschodnim Louisville. Knights rozpoczęli przejście z Dywizji II w 2020 roku, dołączając do ASUN Conference, ligi składającej się głównie z mniejszych szkół publicznych i prywatnych w południowo-wschodniej części USA. Podczas gdy większość sportów jest rozgrywana na terenie kampusu, męskie i żeńskie drużyny koszykarskie grają w {{Znacznik|Freedom Hall|38.2003 |-85.7419 |typ=atrakcja}}'''Freedom Hall''', dawnym domu koszykówki U of L w Kentucky Exposition Center w pobliżu lotniska. (Należy pamiętać, że parking w Freedom Hall jest dodatkowo płatny.) Bellarmine wystawi swoją pierwszą drużynę futbolową w 2022 roku, ale z pewną różnicą — zamiast grać w standardowy futbol amerykański, zagra w odmianę znaną jako „sprint football”. Ta wersja korzysta z zasad futbolu akademickiego, ale zawodnicy nie mogą ważyć więcej niż 178 funtów (81 kg). Aby uzyskać informacje o biletach na koszykówkę, zadzwoń do kasy biletowej Freedom Hall pod numer ☏ +1 502 367-5144 lub skorzystaj z linków podanych na tej stronie witryny sportowej Bellarmine. Bilety na inne sporty można zazwyczaj kupić przy drzwiach. * {{Znacznik|Louisville City FC|38.25959 |-85.733264 |typ=atrakcja}}'''[https://www.loucity.com/ Louisville City FC]''', Lynn Family Stadium, 350 Adams St, ☏ +1 502 384-6799. Louisville City rozpoczęło grę w 2015 roku w lidze znanej obecnie jako USL Championship, drugiej lidze amerykańskiej piramidy piłkarskiej. „LouCity”, które zdobyło tytuł mistrza ligi zarówno w 2017, jak i 2018 roku, otworzyło nowy Lynn Family Stadium w 2020 roku, w którym znajdują się również biura drużyny i sklep. Na nowym stadionie gra również '''[https://www.racingloufc.com/ Racing Louisville FC]''', który rozpoczął grę w National Women's Soccer League w 2021 roku. * {{Znacznik|Ohio Valley Wrestling|38.184116 |-85.660825 |typ=atrakcja}}'''[https://ovwrestling.com/ Ohio Valley Wrestling]''', Davis Arena, 4400 Shepherdsville Rd, ☏ +1 502 759-7655, bezpłatny numer: +1 833 477-6786. Profesjonalna promocja wrestlingu, która służy jako promocja rozwojowa (pomyśl o niższej lidze) dla Impact Wrestling. Wyniki mogą być z góry ustalone, ale fani profesjonalnego wrestlingu będą mieli szansę powiedzieć, że widzieli przyszłą gwiazdę dawno temu. Większość pokazów odbywa się w Davis Arena, znajdującej się w budynku magazynowym w dzielnicy przemysłowej południowo-wschodniego Louisville. Jednak OVW planuje w niedalekiej przyszłości przenieść się do budynku w pobliżu kampusu University of Louisville. === Jazda na rowerze rekreacyjnym === Jeśli chcesz jeździć na rowerze rekreacyjnie, rozważ jazdę „parkways” do trzech głównych parków (Eastern Parkway do Cherokee Park, Southern Parkway do Iroquois Park i Algonquin/Northwestern/Southwestern Parkway do Shawnee Park). Zostały one zaprojektowane tylko dla rowerzystów (i innych „statków rekreacyjnych”), chociaż teraz, szczególnie Eastern, będzie wymagać umiejętności jazdy na rowerze w mieście, z wyjątkiem być może soboty lub niedzieli. Ale nadal stanowią absolutnie najlepsze, co miasto ma do zaoferowania pod względem jazdy na rowerze - trzy parki są wspaniałe, wszystkie mają wydzielone ścieżki rowerowe (czyli masz połowę lub całą drogę). Prawdopodobnie około 25-35 mil, aby zobaczyć wszystkie trzy, jeśli jesteś w dobrej formie, może to być idealna jednodniowa przejażdżka po mieście, z częstymi przystankami, ponieważ jest wiele do zobaczenia. Na parkways są niewielkie pagórki, ale kilka umiarkowanych pagórków w parkach Iroquois i Cherokee. Dobrym miejscem na początek jest Waterfront Park, który oferuje bezpłatny parking i daje również szansę na poznanie centrum i wszystkich trzech „stron” Louisville. Zaczynając od Waterfront, możesz pojechać Riverwalk do Shawnee Park (w trakcie renowacji z malowniczą ścieżką rowerową Scenic Loop podobną do tej w Cherokee Park) i połączyć się przez Southwestern i Algonquin Parkways z Ohio River Levee Trail do Farnsley-Moreman Landing w południowo-zachodnim narożniku hrabstwa; prawie 20-milowa przejażdżka. Możesz również pojechać z Waterfront wzdłuż Beargrass Creek Trail do Cherokee Park (zobacz mapę ścieżek rowerowych Louisville, aby uzyskać szczegóły). Ostatecznie będziesz mógł przejechać rowerem całą drogę z Prospect, w północno-wschodniej części hrabstwa, do Farnsley-Moreman na południowym zachodzie — ponad 25 mil. Długoterminowe plany pozwolą Ci przejechać rowerem całe sto mil wokół całego miasta, ale data zakończenia tego projektu została przesunięta na około 2020 rok. Dawno opuszczony most Big Four został ponownie otwarty jako most dla pieszych i rowerzystów łączący Waterfront Park z centrum [[Jeffersonville (Indiana)|Jeffersonville]] po stronie [[Indiana|Indiany]]. Możesz wypożyczyć rowery w Waterfront Park. === Sporty ekstremalne === Młodsi lub bardziej odważni ludzie, którzy lubią jazdę na deskorolce, agresywną jazdę na rolkach lub BMX-ie, mogą odwiedzić David Armstrong Extreme Park, na rogu ulic Franklin i Clay, tuż na wschód od [[Plik:I-65.svg|25px]] w centrum miasta, otwarty 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Wśród jego atrakcji znajduje się 24-stopowa pełna rura, siedem mis o różnych rozmiarach, tor uliczny, półki i poręcze oraz 12-stopowa rampa pionowa z 13-stopowym przedłużeniem. === Muzyka === Louisville ma dużą i kwitnącą scenę muzyczną, która zaspokaja każdy możliwy gust muzyczny. Jest wiele barów, w których grają standardowe zespoły coverowe, ale dla odważnych gości bardziej interesujące są miejsca, w których grana jest oryginalna lokalna muzyka i znane gwiazdy spoza miasta. * {{Znacznik|Headliners|38.2508 |-85.7238 |typ=atrakcja}}'''[https://headlinerslouisville.com/ Headliners]''', 1386 Lexington Road. Przyciąga średniej wielkości krajowe zespoły i najlepsze lokalne zespoły. * {{Znacznik|Bulldog Cafe|38.1066 |-85.7601 |typ=atrakcja}}'''[https://myspace.com/bulldogcafe Bulldog Cafe]''', 10619 W Manslick Road. Dość daleko od centrum miasta, ale to dobre miejsce, aby zobaczyć lokalne i krajowe zespoły, które mają tendencję do ciężkiego rocka i metalu. * {{Znacznik|Old Forester's Paristown Hall|38.24298 |-85.73503 |typ=atrakcja}}'''[https://www.kentuckyperformingarts.org/ Old Forester's Paristown Hall]''', 724 Brent St, ☏ +1 502 584-7777. Zarządzany przez Kentucky Center, ten obiekt, który jest wyłącznie obiektem stojącym, otwarty w 2019 roku, może pomieścić 2000 osób. Plany zakładają, że będzie gościć lokalne i krajowe gwiazdy niemal każdego gatunku muzycznego, jaki można sobie wyobrazić. * {{Znacznik|The Mercury Ballroom|38.24794 |-85.75794 |typ=atrakcja}}'''[https://www.mercuryballroom.com/ The Mercury Ballroom]''', 611 S 4th St. Sala muzyczna o pojemności 900 osób w centrum Louisville, w której występują lokalne, regionalne i krajowe gwiazdy. == Praca == == Nauka == * {{Znacznik|'''University of Louisville'''|38.215019 |-85.760222|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://louisville.edu/ University of Louisville]'''. * {{Znacznik|'''Indiana University Southeast'''|38.345 |-85.8192|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://southeast.iu.edu/ Indiana University Southeast]''', 4201 Grant Line Rd. (''New Albany, IN''), ☏ +1 812-941-2333. * {{Znacznik|'''Bellarmine University'''|38.2198 |-85.703|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.bellarmine.edu/ Bellarmine University]''', 2001 Newburg Rd, ☏ +1 502-272-8000, admissions@bellarmine.edu. * {{Znacznik|'''Spalding University'''|38.2415 |-85.758861|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://spalding.edu/ Spalding University]''', 901 South Fourth St., ☏ +1 502-585-9911. * {{Znacznik|'''Sullivan University'''|38.212917 |-85.670528|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.sullivan.edu/ Sullivan University]''', bezpłatny numer: +1 800-844-1354, slvadmissions@sullivan.edu. * {{Znacznik|'''Jefferson Community College'''|38.2467 |-85.7522|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://jefferson.kctcs.edu/ Jefferson Community College]''', 109 East Broadway, ☏ +1 502-213-5333, bezpłatny numer: +1 855-2GO-JCTC (46-5282). * {{Znacznik|'''Southern Baptist Theological Seminary'''|38.2485 |-85.6869|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.sbts.edu/ Southern Baptist Theological Seminary]''', 2825 Lexington Rd, bezpłatny numer: +1 800-626-5525. == Zakupy == Wspieraj imponującą liczbę lokalnych firm w Louisville, robiąc zakupy w takich miejscach jak Highlands (Bardstown Road) i Clifton/Frankfort Avenue. Sklepy z napisami „Keep Louisville Weird” (koncepcja pochodząca z [[Austin]] w [[Teksas]]ie) są członkami koalicji lokalnych firm. * {{Znacznik|'''Carmichael's Bookstore'''|38.2356 |-85.715439|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.carmichaelsbookstore.com/ Carmichael's Bookstore]''', dwie lokalizacje: 1295 Bardstown Road i 2720 Frankfort Avenue. Księgarnia z różnorodnymi interesującymi książkami, niektóre o tematyce sprawiedliwości społecznej, a także dobrym wyborem książek o Kentucky, a także różnymi prezentami. Jest kilka centrów handlowych i obszarów handlowych, w których można przejrzeć oferty, w tym: * {{Znacznik|'''Oxmoor Center'''|38.24714 |-85.61048|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.oxmoorcenter.com/en/ Oxmoor Center]''' i {{Znacznik|'''Mall St. Matthews'''|38.24686 |-85.62302|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.mallstmatthews.com/en/ Mall St. Matthews]''', Shelbyville Rd przy I-264. Oxmoor Center znajduje się bezpośrednio na wschód od [[Plik:I-264.svg|25px]] (poza pętlą), a Mall St. Matthews znajduje się bezpośrednio na zachód od [[Plik:I-264.svg|25px]] (wewnątrz pętli). * {{Znacznik|'''Jefferson Mall'''|38.14142 |-85.67020|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.shopjefferson-mall.com/ Jefferson Mall]''', 4801 Outer Loop (''Outer Loop i Jefferson Blvd''). * {{Znacznik|'''Paddock Shops'''|38.30797 |-85.57712|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://paddockshops.com/ Paddock Shops]''', 4055 Summit Plaza Drive (''Brownsboro Rd przy [[Plik:I-265.svg|25px]]''), ☏ +1 502-425-3441. Możesz usłyszeć, jak kilku stałych mieszkańców nazywa to centrum jego dawną nazwą, „The Summit”. * {{Znacznik|'''Springhurst Towne Center'''|38.29776 |-85.55820|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Springhurst Towne Center''' (''Westport Rd. przy [[Plik:I-265.svg|25px]]''). * {{Znacznik|'''Dixie Manor'''|38.15172 |-85.83336|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://bcwoodproperties.com/properties/?propertyId=dixie-manor Dixie Manor]''', 6801 Dixie Hwy (''Dixie Hwy w pobliżu Lower Hunters Trace''). * {{Znacznik|'''Shelbyville Road Plaza'''|38.25038 |-85.63009|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Shelbyville Road Plaza''' (''Shelbyville Rd. na zachód od [[Plik:I-264.svg|25px]] i Mall St. Matthews''). Zakupy w outletach są dostępne w pobliskim Simpsonville pod adresem {{Znacznik|'''The Outlet Shoppes of the Bluegrass'''|38.20583 |-85.35177|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.theoutletshoppesofthebluegrass.com/ The Outlet Shoppes of the Bluegrass]''' (''jedź [[Plik:I-64.svg|25px]] na wschód do zjazdu 28''). === Artykuły spożywcze i inne podstawowe produkty === Dominującą siecią supermarketów w rejonie Louisville jest Kroger, z ponad 20 lokalizacjami w samym hrabstwie Jefferson, a także wieloma innymi rozsianymi po okolicznych hrabstwach (kilka sklepów należących do Kroger po drugiej stronie rzeki w Indianie nosi tabliczkę z nazwą Jay C). Kilka z nich jest otwartych 24/7. Żadna inna sieć supermarketów nie ma niczego zbliżonego do Kroger, chociaż lokalna sieć ValuMarket i duże dyskonty Aldi i Save-A-Lot mają kilka lokalizacji. W niszy żywności organicznej/naturalnej Whole Foods i Trader Joe's mają po jednej lokalizacji w tym rejonie, obie w pobliżu Mall St. Matthews. Mniejsza sieć krajowa, The Fresh Market, ma lokalizację w północno-wschodnim Louisville. Wreszcie lokalna sieć Rainbow Blossom ma cztery lokalizacje w Louisville i jedną po drugiej stronie rzeki w [[New Albany]]. Prawdziwą konkurencją dla Kroger są dwie duże sieci dyskontowe. Walmart ma dziewięć sklepów w formacie „Supercenter” (sklep dyskontowy plus supermarket), a także trzy supermarkety Walmart Neighborhood Markets, tylko w hrabstwie Jefferson. Dwa z Supercenterów i jeden Neighborhood Market zamykane są na noc; reszta jest otwarta 24/7. Meijer, sieć z siedzibą w [[Michigan]], która w wielu aspektach była pionierem koncepcji, że Walmart stał się kliszą, ma cztery sklepy w hrabstwie Jefferson, z których wszystkie są również otwarte 24/7. Target ma również kilka lokalizacji, które oferują artykuły spożywcze, ale bez specjalistycznych lad tradycyjnego supermarketu lub 24/7 godzin Walmart i Meijer. Obie główne krajowe sieci aptek, CVS i Walgreens, są również wszechobecne w całym Louisville. Walgreens przejmuje kilka lokalnych lokalizacji byłej trzeciej głównej sieci, Rite Aid. CVS i Walgreens mają wiele lokalizacji otwartych 24/7, choć niekoniecznie w obszarach, których można by się spodziewać. Należy również pamiętać, że wszystkie apteki w sklepach Target na terenie Stanów Zjednoczonych są obecnie prowadzone przez sieć aptek CVS i są oznakowane tą siecią. == Gastronomia == Lokalne specjały obejmują '''[https://www.brownhotel.com/dining/hot-brown Hot Brown]''', grillowaną kanapkę z indykiem z boczkiem i sosem Mornay oraz '''[https://derbypie.com/ derby pie]''', która jest podobna do ciasta pekanowego, ale zawiera czekoladę. Kentucky jest oczywiście domem KFC, ale podobnie jak większość mieszkańców Południa, Kentucky traktują smażonego kurczaka dość poważnie, a jeśli chcesz niedrogiego, smacznego smażonego kurczaka, istnieją lepsze lokalne alternatywy. Biorąc pod uwagę, że nie jest z tego powszechnie znane, pizza w Louisville jest zaskakująco dobra. Jest wiele punktów sprzedaży, a rynek jest dość konkurencyjny. Louisville ugruntowało swoją pozycję jako główne miejsce docelowe dla „smakoszy”. Częściowo wynika to z łatwej dostępności świeżych składników z całego kraju, a nawet ze świata, dzięki położeniu głównego węzła UPS na międzynarodowym lotnisku Louisville. Wegetarianie i weganie mają wiele opcji w Louisville, szczególnie w licznych restauracjach etiopskich, indyjskich i śródziemnomorskich. Miejscowi zazwyczaj wolą stołować się w jednym z lokalnych lokali gastronomicznych poniżej. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Chicken King'''|38.2452|-85.7418 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Chicken King''', 639 E Broadway, ☏ +1 502 589 5464. Smażony kurczak - również kurczak jerk, szarpana wieprzowina i ryby. * {{Znacznik|'''Indi's'''|38.2476|-85.7697 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Indi's''', 1033 W Broadway. Lokalna sieć smażonych kurczaków, serwuje również żeberka i smażone ryby. Lokalne opinie są podzielone co do tego, czy Indi's czy Chicken King robi najlepszego smażonego kurczaka w mieście. Kurczak jest dostępny na ciepło lub łagodnie. 7 innych lokalizacji oprócz tej przy Broadway (która znajduje się w nieco podejrzanej dzielnicy) * {{Znacznik|'''Spinelli's'''|38.2456|-85.7287 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Spinelli's''', 614 Baxter Ave. Jedna z wielu popularnych lokalnych sieci pizzerii w mieście, również z lokalizacjami w centrum i w St. Matthews (ta ostatnia niedawno wyremontowana). Późno w nocy (do 5 rano każdego dnia we wszystkich lokalizacjach) Pizza z Filadelfii; oferuje również różne kanapki, w tym cheesesteaki. Luksusowy samochód jest zainstalowany w pomieszczeniu w lokalizacji Baxter Avenue, aby zapewnić miejsca siedzące. * {{Znacznik|'''J. Gumbo's'''|38.2544|-85.7079 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jgumbos.com/ J. Gumbo's]''', 2109 Frankfort Ave. I dwie inne lokalizacje w Louisville. Regionalna sieć, która rozpoczęła się w Louisville. Doskonałe jedzenie Cajun. Gumbo, Jambalaya, Etoufee, Creole itp. Spróbuj pijanego kurczaka, jest doskonały. Większość posiłków 7,25 USD; dania z owoców morza 7,99 USD. * {{Znacznik|'''WW Cousins'''|38.2349|-85.6399 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.wwcousins.com/ WW Cousins]''', 900 Dupont Rd. Plus druga lokalizacja na Outer Loop w pobliżu Jefferson Mall. Udekoruj własny bar z hamburgerami i sałatkami. * {{Znacznik|'''Home Run Burgers'''|38.2114|-85.5956 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://homerunburger.com/ Home Run Burgers]''', 2723 S. Hurstbourne Pkwy. (''Hurstbourne Parkway w pobliżu Taylorsville Road, Shelbyville Road Plaza, Middletown przed Walmartem i na U of L'') Lokalna sieć oferująca robione na zamówienie burgery Black Angus i ręcznie krojone frytki. Wystrój jest głównie związany z baseballem, a personel mówi „Batter up!” gdy przychodzą klienci. Dostępne są również panierowane ręcznie dorsze, grillowany kurczak, hot dogi, burgery wegetariańskie, BLT i (sezonowo) zwijane ostrygi (tj. panierowane i smażone na głębokim tłuszczu) * {{Znacznik|'''Moby Dick'''|38.2503|-85.6275 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.mobydickrestaurants.com/ Moby Dick]''', 4848 Shelbyville Rd. Lokalna sieć restauracji z owocami morza z 12 lokalizacjami w hrabstwie Jefferson, a także pojedynczymi lokalizacjami w pobliskim Shepherdsville, Taylorsville i po drugiej stronie rzeki w Jeffersonville. Lokalizacja wymieniona tutaj została wybrana ze względu na bliskość głównych kompleksów handlowych w St. Matthews. Najbardziej znana z kanapek i dań ze smażonego dorsza, choć oferuje również paski kurczaka, krewetki, ostrygi, małże, a nawet smażoną kiełbasę bratwurst. * {{Znacznik|'''Burger Boy'''|38.2265|-85.7552 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Burger Boy''', 1450 S. Brook St (''Old Louisville''), ☏ +1 502 635-7410. Kilka przecznic od Magnolia Bar and Grill (patrz poniżej) i naprzeciwko Woody's, ta restauracja jest otwarta 24/7, serwuje przyzwoite jedzenie i jest jednym z tańszych miejsc w mieście... chociaż odkąd obecny właściciel przejął ją w 2008 roku, w menu pojawiło się kilka bardziej ekskluzywnych opcji, ostatnio burgery z bizona. * {{Znacznik|'''Burger Girl'''|38.2539|-85.6709 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Burger Girl''', 3334 Frankfort Ave, ☏ +1 502 709-5454. Restauracja siostrzana Burger Boy, z identycznym menu i również otwarta 24/7. * {{Znacznik|'''Nancy's Bagels'''|38.2544|-85.7081 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://nancysbagels.com/ Nancy's Bagels]''', 2101 Frankfort Ave. edytuj Najlepsze bajgle w Louisville. Nancy's ma dwie lokalizacje. Oryginalna w dzielnicy Clifton przy 2101 Frankfort Ave. i lokalizacja w centrum miasta przy 651 S. 4th St. * {{Znacznik|'''Dizzy Whizz'''|38.2373|-85.7575 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://dizzywhizz.com/ Dizzy Whizz]''', 217 W Saint Catherine Street, ☏ +1 502 583-3828. Burgery, shake'i i kanapki od 1947 roku. Obsługa przy krawężniku i bar z miejscami siedzącymi. * {{Znacznik|'''Twig & Leaf'''|38.2246|-85.6944 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Twig & Leaf''', 2122 Bardstown Road (''róg Bardstown Rd i Douglass Blvd''), ☏ +1 502 451-8944. Klasyczna amerykańska restauracja i lokalna tradycja. * {{Znacznik|'''Check's Cafe'''|38.2227|-85.7387 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Check's Cafe''', 1101 E Burnett Ave (''róg Burnett Ave i Hickory w Germantown''), ☏ +1 502 637-9515. Nie można pobić ceny. Wystrój zawiera wiele lokalnych pamiątek sportowych. Może służyć również jako bar. * {{Znacznik|'''Cafe 360'''|38.2307|-85.7051 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cafe 360''', 1582 Bardstown Rd (''róg Bardstown Rd i Bonnycastle Ave''), ☏ +1 502 473-8694. Zamów cokolwiek chcesz, 24 godziny na dobę. Jest też bar. Jedzenie jest w porządku, ale to bardziej miejsce towarzyskie. Świetna fajka wodna. * {{Znacznik|'''Wagner's'''|38.2045|-85.7653 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://wagnerspharmacy.com/ Wagner's]''', 3113 S 4th Street, ☏ +1 502 375-3800. Smaczne, ale przeciętne jedzenie, ale ma długą i bogatą historię związaną z dżokejami, trenerami itp. w Churchill Downs i nadal jest pełne w tygodniu Derby. Tylko śniadania i lunche. * {{Znacznik|'''Pizza Donisi'''|38.2289|-85.7582 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.pizzadonisi.com/ Pizza Donisi]''', 1396 S 2nd St (''obok Magnolia Bar''), ☏ +1 502 213 0488. Wykwintna pizza rzemieślnicza. Otwarte do późna. * {{Znacznik|'''Bandido Taqueria Mexicana'''|38.2145|-85.7514 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Bandido Taqueria Mexicana''', 423 University Blvd (''adres to University Blvd, ale wjazd na parking jest za rogiem na Crittenden''), ☏ +1 502 996-7788. Autentyczne burrito i tacos. Doskonały bar salsa. * {{Znacznik|'''Taco Luchador'''|38.241287|-85.725295 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.el-taco-luchador.com/ Taco Luchador]''', 938 Baxter Ave, ☏ +1 502 583-0440. Bardzo popularna lokalna sieć taco, część większej grupy lokalnych restauracji. Do oryginału, wymienionego tutaj, dołączyły później lokalizacje w St. Matthews, centrum, Stony Brook (Jeffersontown, w pobliżu skrzyżowania Taylorsville Road i Hurstbourne Parkway) i South End (naprzeciwko Iroquois Park). Wszystkie lokalizacje mają osobliwy wystrój, w szczególności meksykańskie maski zapaśnicze. * {{Znacznik|'''Dairy Kastle'''|38.2127|-85.7474 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://dairykastle.com/ Dairy Kastle]''', 575 Eastern Parkway (''północno-wschodni róg Eastern Pkwy i Bradley Ave''), ☏ +1 502 634-8990. Pon.–sob. 11:00–22:00, niedz. 12:00–22:00. Tradycyjny lokal w sąsiedztwie, niedaleko U of L, specjalizujący się w lodach miękkich (oraz koktajlach mlecznych i sundaes) i hot dogach z chili. Płatność tylko gotówką, podane ceny zawierają wszystkie podatki; czynne od połowy marca do Columbus Day (drugi poniedziałek października). * {{Znacznik|'''Yang Kee Noodle'''|38.2227|-85.7387 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Yang Kee Noodle''', 13301 Shelbyville Rd., Suite 101 (''po drugiej stronie English Station Road od Walmart''), ☏ +1 502 245-9264. Pn–Sb 11:00–22:00, Nd 11:00–21:00. Fast-casual azjatyckie smażone dania. Kiedyś były trzy lokale, ale jeden w Highlands zamknięto w 2017, a oryginalny w Oxmoor Center zamknięto w 2019 r. Jednak ten nadal ma się dobrze. * {{Znacznik|'''Barry's Cheesesteaks & More'''|38.23481|-85.75687 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://barryscheesesteaks.com/ Barry's Cheesesteaks & More]''', 1161 S. 2nd St., ☏ +1 502 618-2288. Wt 11:00–15:00, Śr–Sb 11:00–19:00. Kanapkarnia oferująca burgery i skrzydełka, a także firmowe cheesesteaki — które są tak autentyczne, jak to tylko możliwe poza obszarem Filadelfii, biorąc pod uwagę, że właściciel jest przeszczepionym mieszkańcem Filadelfii, który pracował przez kilka lat w restauracjach w tym rejonie, zanim przeprowadził się do Louisville. Pierwotna lokalizacja w południowym hrabstwie Jefferson została zamknięta w styczniu 2020 r., ale w nadchodzących tygodniach zostanie zastąpiona nową lokalizacją w Highlands, a jedna w Elizabethtown jest planowana na maj 2020 r. Zabierz ze sobą apetyt — ich 6-calowy cheesesteak z łatwością zawiera więcej mięsa niż stopa z Subwaya. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Saffron's Persian Restaurant'''|38.2549|-85.7529|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Saffron's Persian Restaurant''', 131 W. Market St. * {{Znacznik|'''Ramsi's Cafe on the World'''|38.2357|-85.7154 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramsi's Cafe on the World''', 1293 Bardstown Rd. Lokalny faworyt. Bardzo eklektyczne menu, ale generalnie inspirowane kuchnią śródziemnomorską. Dobre opcje wegetariańskie i wegańskie. Zaskakująco duża część składników pochodzi z własnej farmy restauracji, położonej w hrabstwie dalej. * {{Znacznik|'''Shalimar Indian Restaurant'''|38.2217|-85.5855 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Shalimar Indian Restaurant''', 1850 S Hurstbourne Pkwy, Suite 125. Autentyczna kuchnia indyjska. * {{Znacznik|'''The Irish Rover'''|38.2536|-85.7023 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.theirishroverky.com/ The Irish Rover]''', 2319 Frankfort Ave. * {{Znacznik|'''The Granville'''|38.2243|-85.7602 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Granville''', 1601 S 3rd St. Wielu uważa, że ​​to najlepsze burgery w mieście. * {{Znacznik|'''Frankfort Avenue Beer Depot'''|38.2541|-85.6749 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Frankfort Avenue Beer Depot''', 3204 Frankfort Avenue, ☏ +1 502 895-3223. Wielu mieszkańców powie Ci, że to miejsce oferuje najlepsze BBQ w Louisville. Podążaj za swoim GPS-em lub po prostu podążaj za nosem do wielkich wędzarni ustawionych tuż przy ulicy. Okazjonalnie muzyka country na żywo. * {{Znacznik|'''Momma's BBQ'''|38.253|-85.6621 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://mommasbbq.com/ Momma's BBQ]''', 102 Bauer Ave, ☏ +1 502 938-MAMA (6262), kansascool@aol.com. Codziennie od 11:00 do 22:00. Wielu innych mieszkańców będzie upierać się, że ten lokal w stylu Kansas City, należący do rodowitego mieszkańca Kansas, oferuje najlepsze BBQ w mieście. Kilka publikacji uznało go za jedno z najlepszych miejsc BBQ w całych Stanach Zjednoczonych. Chociaż obecnie ma drugą lokalizację na Hurstbourne Parkway, tuż na południe od Shelbyville Road, oryginał wymieniony tutaj jest wyjątkowy ze względu na swoją konfigurację. Znajduje się w odnowionym starszym domu i ma dwie jadalnie o zupełnie innym charakterze — dolny poziom przypomina bar sportowy, a górny jest cichszy i bardziej zorientowany na rodziny. * {{Znacznik|'''Mark's Feed Store'''|38.2446|-85.5441 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://marksfeedstore.com/ Mark's Feed Store]''', 11422 Shelbyville Rd, ☏ +1 502 244-0140. Lokalna sieć barów barbecue serwujących dania w stylu zachodniego Kentucky; chociaż może nie osiągać szczytów innych miejsc z grillem wymienionych tutaj, nadal jest bardzo popularna w okolicy. Oryginalna lokalizacja, wymieniona tutaj, znajduje się w budynku w dalekowschodniej społeczności Middletown, w którym przez większość XX wieku mieścił się sklep z artykułami rolniczymi, stąd nazwa restauracji. Ta lokalizacja może być szczególnie zatłoczona po nabożeństwach w Southeast Christian Church, znanym megakościele w regionie, którego główne centrum kultu znajduje się około mili dalej (należy również pamiętać, że Southeast organizuje nabożeństwo w sobotni wieczór, a także dwa w niedzielny poranek). Mark's ma pięć innych lokalizacji: Highlands, Dixie Highway w południowo-zachodnim Louisville, Fern Creek w dalekim południowo-wschodnim Louisville, po drugiej stronie rzeki w New Albany i na koniec w [[Elizabethtown (Kentucky)|Elizabethtown]]. * {{Znacznik|'''Doc Crow's'''|38.2564|-85.7528 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.doccrows.com/ Doc Crow's]''', 127 West Main Street, ☏ +1 502 587-1626. BBQ i specjały kuchni południowej, a także doskonały i różnorodny wybór surowych ostryg. Popularny wśród mieszkańców centrum miasta. * {{Znacznik|'''Feast BBQ'''|38.2531|-85.7354 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.feastbbq.com/ Feast BBQ]''', 909 E. Market St. Suite 100, ☏ +1 502 749-9900. Nowszy lokal BBQ, bardzo modny i popularny. Smaczne dania wegetariańskie. Pierwotna lokalizacja Feast po drugiej stronie rzeki w New Albany okazała się zbyt mała od samego początku i została zamknięta w marcu 2018 r.; druga lokalizacja w Jeffersontown została otwarta latem 2018 r. Spróbuj napojów Slushy. * {{Znacznik|'''Addis Grill'''|38.2559|-85.7565 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Addis Grill''', 109 S. 4th Street, ☏ +1 502 581-1011. Kuchnia śródziemnomorska i etiopska. Dużo opcji wegetariańskich i wegańskich. Trochę spartański wystrój, ale jedzenie traktują bardzo poważnie. * {{Znacznik|'''Queen of Sheba'''|38.22256|-85.66773 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.queenofshebalouisville.com/ Queen of Sheba]''', 2804 Taylorsville Rd, ☏ +1 502 459-1011. Otwarte codziennie na lunch; kolacja zamknięta w poniedziałki. Etiopska restauracja należąca do rodziny imigrantów, położona naprzeciwko Bowman Field (lotniska lotnictwa ogólnego). Podobnie jak w Addis Grill, dostępnych jest wiele opcji wegetariańskich i wegańskich. * {{Znacznik|'''Vietnam Kitchen'''|38.17047|-85.76998 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.vietnamkitchen.net/index.html Vietnam Kitchen]''', 5339 Mitscher Avenue (''w centrum handlowym Iroquois Manor''), ☏ +1 502 363-7535. Zamknięte w środy. Niezwykle popularne miejsce na południu, gdzie można zjeść pho, zupę i dania smażone na patelni. Unikaj popołudniowego szczytu w dni powszednie lub bądź przygotowany na czekanie. * {{Znacznik|'''Mayan Cafe'''|38.2533|-85.7374 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://themayancafe.com/ Mayan Cafe]''', 813 E. Market Street, ☏ +1 502 566-0651. Kreatywne, ekskluzywne wersje autentycznego jedzenia Majów z południowego Meksyku i Ameryki Środkowej. Spróbuj fasoli lima tok-sel, a nigdy więcej nie będziesz jej lekceważyć. To niezwykła kuchnia, której nie znajdziesz w wielu innych miastach Ameryki Północnej — podobna do standardowej amerykańskiej kuchni meksykańskiej, ale z subtelnymi różnicami w składnikach i przyprawach. Jeśli jesteś w Louisville i chcesz spróbować jedzenia, którego prawdopodobnie nie dostaniesz w domu, to jest to dobry wybór. Prowadzi również food trucka pod nazwą Mayan Street Food, teraz wyłącznie w pobliskim Gravely Brewing Co. (zobacz sekcję Mikrobrowary). * {{Znacznik|'''Wick's Pizza Parlor and Pub'''|38.24044|-85.72423 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.wickspizza.com/ Wick's Pizza Parlor and Pub]''', 975 Baxter Avenue, ☏ +1 502 458-1828. Pizza na grubym cieście, z warstwami sera i dodatków. Nie daj się zwieść rozmiarom - 12-calowy placek to więcej niż wystarczający lunch dla 2 osób. Serwowane są również calzone, kanapki i sałatki. 2 inne lokalizacje w Louisville i 1 w New Albany. * {{Znacznik|'''Hiko A Mon'''|38.2675|-85.6116 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hiko A Mon''', 1115 Herr Ln #130 (''w Westport Village Shopping Center''), ☏ +1 502 365-1651. Prawdopodobnie najlepsza japońska restauracja w Louisville. Wysokiej jakości sushi, dania z grilla i makaron. Doskonały ramen tonkotsu, zwykle trudny do znalezienia poza wyspecjalizowanymi restauracjami ramen. Jest też lokalizacja w centrum miasta. * {{Znacznik|'''Impellizzeri's Pizza'''|38.2336|-85.7119 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://impellizzeris.com/ Impellizzeri's Pizza]''', 1381 Bardstown Road, ☏ +1 502 454-2711. Kolejny pretendent na scenie pizzy w Louisville. Wybrana najlepszą pizzą w Kentucky przez Zagat. Jest też lokalizacja w centrum i Middletown. * {{Znacznik|'''El Molcajete'''|38.2065|-85.7656 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Molcajete''', 2932 S 4th St, ☏ +1 502 638-0300. Autentyczne, niedrogie meksykańskie jedzenie w pobliżu Churchill Downs. Duży wybór salsy i zaskakująco wiele opcji wegetariańskich. Okolica jest nieco podejrzana, ale ogólnie bezpieczna, przynajmniej w ciągu dnia i wczesnym wieczorem. * {{Znacznik|'''Mike Linnig's'''|38.1191|-85.8973 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Mike Linnig's''', 9308 Cane Run Road, ☏ +1 502 937-9888. Zamknięte od listopada do stycznia. Lokalna ulubiona restauracja rybna od 1925 roku. Ogromny obszar do siedzenia na zewnątrz w pobliżu brzegów rzeki Ohio. * {{Znacznik|'''Tandoori Fusion'''|38.311041|-85.566822 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.thetandoorifusion.com/ Tandoori Fusion]''', 4600 Chamberlain Lane, ☏ +1 502 255-2590. Indyjska restauracja, w której szefowie kuchni są specjalnie sprowadzani z Delhi. Większość produktów pochodzi z lokalnej farmy właściciela. Podczas gdy większość dań jest tradycyjna, aspekt „fusion” odnosi się do mieszanych dań zachodnich/indyjskich, takich jak makaron z tradycyjnymi indyjskimi sosami lub ich vindaloo shepherds' pie, gdzie ich krzykliwie pikantne vindaloo z jagnięciny jest zwieńczone skórką z puree ziemniaczanego i pieczone. Jest bogate menu wegetariańskie z licznymi opcjami wegańskimi. * {{Znacznik|'''80/20 @ Kaelin's'''|38.222931|-85.710535 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.8020atkaelins.com/ 80/20 @ Kaelin's]''', 1801 Newburg Rd., ☏ +1 502 200-8020. Pn–Czw 11:00–15:00 i 17:00–22:00; Pn Sob 11:00–15:00 i 17:00–23:00; Nd 11:00–17:00. Odrodzenie jednej z najsłynniejszych restauracji w Louisville. Pierwotny Kaelin's, który działał w tym miejscu od 1934 do 2009 roku, twierdził, że jest pierwotnym domem cheeseburgera, a także serwował Kentucky Fried Chicken w latach bezpośrednio poprzedzających rozpoczęcie franczyzy koncepcji przez pułkownika Sandersa. Chociaż menu znacznie różni się od menu pierwotnego Kaelin's, jedna rzecz pozostaje taka sama — burgery smażone na żeliwnej powierzchni w taki sam sposób, jak w oryginalnej restauracji. Posiada rozległe miejsca do siedzenia na zewnątrz, a także sklep ze słodem serwujący lody robione na miejscu. * {{Znacznik|'''La Bodeguita de Mima'''|38.253406|-85.738944 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.labodeguitademima.com/ La Bodeguita de Mima]''', 725 E Market St, ☏ +1 (502) 690 5016, info@labodeguitademima.com. Kubańskie jedzenie i karaibska atmosfera. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Bistro Le Relais'''|38.223535|-85.666347 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.lerelaisrestaurant.com/ Bistro Le Relais]''', 2817 Taylorsville Rd, ☏ +1 502 451-9020. Wykwintne francuskie jedzenie. * {{Znacznik|'''Volare Italian Restaurant'''|38.253154|-85.703011 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://volare-restaurant.com/ Volare Italian Restaurant]''', 2300 Frankfort Ave, ☏ +1 502 894-4446. Autentyczna kuchnia włoska. * {{Znacznik|'''Porcini'''|38.254623|-85.692455 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.porcini502.com/ Porcini]''', 2730 Frankfort Ave, ☏ +1 502 894-8686. Tylko kolacja; zamknięte w niedzielę. Autentyczna kuchnia północnowłoska z bogatą listą win. * {{Znacznik|'''Proof on Main'''|38.2570|-85.7617 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://proofonmain.com/ Proof on Main]''', 702 West Main St, ☏ +1 502 217-6360. Ekskluzywna kuchnia nowoamerykańska. Koktajle rzemieślnicze. Może być dość głośno jak na restaurację z wyższej półki. Powiązany z hotelem 21c. * {{Znacznik|'''English Grill'''|38.2464|-85.7580 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.brownhotel.com/ English Grill]''', 335 West Broadway (''w Brown Hotel''). Nie jest to typowo angielskie, ale wysokiej jakości tradycyjna amerykańska kuchnia. Hot Brown (tradycyjne danie z Kentucky składające się z pieczonego indyka, sosu mornay, tostów, pomidorów i bekonu) zostało tu wymyślone. * {{Znacznik|'''Jack Fry's'''|38.2401|-85.7239 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jackfrys.com/ Jack Fry's]''', 1007 Bardstown Rd., ☏ +1 502 452-9244, info@jackfrys.com. Instytucja Highlands od ponad 30 lat, której historia sięga wcześniejszego lokalu w tym samym miejscu, otwartego w 1933 roku, oferuje wysokiej jakości tradycyjne dania bistro z wpływami południowymi. * {{Znacznik|'''Jeff Ruby's Steakhouse'''|38.2569|-85.7563 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.jeffruby.com/louisville Jeff Ruby's Steakhouse]''', 325 W. Main St., ☏ +1 502 584-0102. Jedna z kilku ekskluzywnych restauracji należących do Jeffa Ruby'ego z Cincinnati, który trafił na pierwsze strony gazet w 2007 r., wyrzucając O.J. Simpsona z tej restauracji, a także podczas kampanii prezydenckiej w 2016 r., tymczasowo wykluczając Donalda Trumpa. Pomimo zamiłowania Ruby'ego do rozgłosu, restauracja cieszy się dobrą reputacją ze względu na steki, a także całkiem sporo owoców morza. Regularnie oferowana jest również muzyka na żywo. == Życie nocne == Mint julep to lokalny napój, tradycyjnie pity podczas Kentucky Derby. Jeśli chcesz spróbować tego klasycznego południowego napoju poza tygodniem Derby, trudno znaleźć bar, który może go zrobić, ze względu na trudności z zaopatrzeniem w świeżą miętę i fakt, że nie jest ona często zamawiana. Palenie jest zabronione w barach w mieście Louisville. Podczas gdy większość barów w Kentucky musi zamykać się o 2:00 w nocy, niektóre bary w Louisville mają licencję na pozostanie otwartymi do 4:00 w nocy. === Puby === W mieście jest wiele pubów o różnym stylu, cenach i z różnymi tłumami. The Highlands, zwłaszcza w okolicach 900 bloku Baxter Ave., to świetne miejsce na drinka i poznawanie nowych ludzi. * {{Znacznik|'''Highlands Taproom'''|38.238748|-85.722066 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Highlands Taproom''', 1279 Bardstown Rd, ☏ +1 502 584-5222. Pub osiedlowy z muzyką na żywo prawie każdego wieczoru. * {{Znacznik|'''Molly Malone's Pub'''|38.241734|-85.725115 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://mollymalonesirishpub.com/ Molly Malone's Pub]''', 933 Baxter Ave, ☏ +1 502 473-1222. Codziennie od 11:00 do 4:00. Irlandzki styl, przyzwoity wybór piw i dobre patio. * {{Znacznik|'''Nachbar'''|38.230287|-85.735531 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Nachbar''', 969 Charles St (''w Germantown''), ☏ +1 502 637-4377. M-So 14:00-4:00, Nd 16:00-4:00. Duży wybór piw, ze szczególnym uwzględnieniem piw w stylu niemieckim i belgijskim. Okazjonalnie także jazz i filmy. * {{Znacznik|'''Outlook Inn'''|38.242164|-85.726023 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Outlook Inn''', 916 Baxter Ave, ☏ +1 502 583-4661. 14:00-4:00. Bardziej pubowy klimat, ale z nie mniej imponującą listą piw. * {{Znacznik|'''The Tavern'''|38.224869|-85.762444 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Tavern''', 1532 S. 4th St, ☏ +1 502 637-4200. Długoletni pub w Old Louisville. Serwują śniadania o każdej porze i mają codziennie specjalne dania lunchowe. * {{Znacznik|'''Holy Grale'''|38.2393|-85.7229 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Holy Grale''', 1034 Bardstown Rd. W dawnym kościele. Dobrej jakości jedzenie, ale najbardziej znane z dużego i eklektycznego wyboru lokalnych i importowanych piw rzemieślniczych. Brak alkoholu lub wina, ale biorąc pod uwagę liczbę i różnorodność oferowanych piw, nawet jeśli zwykle nie pijesz piwa, prawdopodobnie znajdziesz coś dla siebie. Urocze Biegarten z tyłu z gigantycznymi chmielami latem. * {{Znacznik|'''Garage Bar'''|38.2531|-85.7398 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://garageonmarket.com/ Garage Bar]''', 700 E Market St, ☏ +1 502 749-7100. Gastropub, który kiedyś był stacją benzynową, stąd jego nazwa. Szukaj rozklekotanego Forda Mustanga i Pontiaca Trans Ama, które są na stałe zaparkowane przed budynkiem. Doskonała pizza z pieca opalanego drewnem, burgery, lokalne wędliny. Piwa rzemieślnicze, wino i koktajle. Duży zewnętrzny obszar do siedzenia. Przyjazny dla psów. * {{Znacznik|'''Troll Pub'''|38.2569|-85.7529 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.trollpub.com/ Troll Pub]''', 150 W Washington St., ☏ +1 502 618-4829. Nie dokładnie pod 2nd Street Bridge, ale tuż obok i dość podziemne. Popularne miejsce z pubowym jedzeniem i drinkami. === Mikrobrowary === * {{Znacznik|'''Bluegrass Brewing Company'''|38.2562|-85.7551 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.bbcbrew.com/ Bluegrass Brewing Company]''', 300 W Main St, ☏ +1 502 568-2224. Pn.-Czw. 11:00-22:00, Pt. Sob. 11:00-23:00, niedziela nieczynne. Lokalny minibrowar z trzema lokalizacjami w mieście. Muzyka na żywo niektórych wieczorów. Pierwotna lokalizacja znajduje się w St. Matthews przy 3929 Shelbyville Road (☏ +1 502 899-7070). Również Taproom, 636 E Main St; serwuje piwo, ale nie jedzenie. (☏ +1 502 584-2739.) Happy hour 15:00-19:00, pinty 3,50 USD. * {{Znacznik|'''Gravely Brewing Co.'''|38.2473|-85.7301 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://gravelybrewing.com/ Gravely Brewing Co.]''', 514 Baxter Ave, ☏ +1 502 822-3202. Otwarty od 2017 roku, ten browar restauracyjny określa się jako „browar muzyczny”, oferujący muzykę na żywo wraz ze swoimi piwnymi kreacjami. Jedzenie dostępne codziennie, szczególnie południowo-meksykańskie, z ciężarówki obsługiwanej przez wyżej wymienioną kawiarnię Mayan Cafe. Musisz mieć ukończone 21 lat, aby wejść do baru z taproomem, ale reszta lokalu (w tym ogródek piwny na świeżym powietrzu) ​​jest otwarta dla osób w każdym wieku. * {{Znacznik|'''The New Albanian Brewing Company'''|38.32821|-85.81735 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://newalbanian.com/ The New Albanian Brewing Company]''' (''Rich-O's''), 3312 Plaza Drive, New Albany, ☏ +1 812 949-2804. Pizzeria i pub. * {{Znacznik|'''Mile Wide'''|38.2466|-85.7330 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.milewidebeer.com/ Mile Wide]''', 636 Barret Ave, ☏ +1 502 409 8139. * {{Znacznik|'''Public House by Against the Grain'''|38.2308|-85.7055 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://atgbrewery.com/location/public-house/ Public House by Against the Grain]''', 1576 Bardstown Road, ☏ +1 502 409-9866. Otwarty w 2019, zajmujący miejsce opuszczone przez obecnie nieistniejący Cumberland Brewery. Zastępuje obecnie zamkniętą na czas nieokreślony lokalizację Slugger Field. === Bary === [https://www.4thstlive.com/ Fourth Street Live!] (Na 4th St, w centrum) ma mnóstwo barów, ale zapłacisz ekstra, żeby się tam napić. Fourth Street jest zazwyczaj zatłoczone tylko w weekendy; jest martwe w dni powszednie, z wyjątkiem 17:00-19:00 lub kiedy ludzie po pracy przychodzą po drinka. Wiele bardziej eleganckich klubów i barów ma dress code, a niektóre pobierają opłatę za wstęp, zwykle około 5 USD. Wstęp na Fourth Street jest bezpłatny. Poniżej przedstawiono kilka innych możliwości. * {{Znacznik|'''Bourbon Raw'''|38.251694|-85.757632 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.bourbonraw.com/ Bourbon Raw]''', 446 S Fourth St, ☏ +1 502 568-9009. Pn.-Czw. 11:00-północ, Pt. Sob. 11:00-4:00, Nd. 17:00-północ. Ekskluzywny bar z bourbonami z każdej z destylarni w Kentucky. * {{Znacznik|'''Haymarket Whiskey Bar'''|38.2546|-85.7469 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Haymarket Whiskey Bar''', 331 E. Market St. Ogromny wybór whisky, w tym rzadkie butelki i niektóre z ich własnych beczek. Zespoły grające na żywo z tyłu. Posiada również dołączony sklep z butelkami. Właściciel i barmani są w większości bardzo dobrze zorientowani w whisky i chętnie opowiedzą ci o niej, jeśli lokal nie jest zbyt zatłoczony. Dobre miejsce, jeśli jesteś nowy w piciu bourbona, ponieważ często zasugerują coś, o czym nie słyszałeś, w zależności od tego, co lubisz. * {{Znacznik|'''The Magnolia'''|38.228902|-85.758277 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Magnolia''' (''„The Mag” lub „Mag Bar”''), 1398 S Second St, ☏ +1 502 637-9052. Uważany za kwintesencję baru nurkowego w Louisville. Nie serwuje jedzenia. Jednak Pizza Donisi (patrz pod „Jedz”) znajduje się tuż obok i jest otwarta do późna. * {{Znacznik|'''Nowhere Bar'''|38.2379|-85.7194 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Nowhere Bar''', 1133 Bardstown Rd, ☏ +1 502 451-0466. EDM i hip-hop (nie w tym samym czasie). Sprawdź stronę internetową lub zadzwoń, aby dowiedzieć się, co jest grane. Scenie klubowej w Louisville może brakować przepychu Vegas, Los Angeles czy Nowego Jorku, ale jeśli chcesz się ruszyć, to jest to fajne miejsce. Ma restaurację tuż obok, zwaną Somewhere. * '''Pussycat Lounge''', rozrywka dla dorosłych, klub nocny. 4744 Poplar Level Rd, Louisville, KY 40213, 1 1/2 gwiazdki. * {{Znacznik|'''Kaiju'''|38.2326729|-85.7370566 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Kaiju''', 1004 E Oak St. Otwarte codziennie od 16:00 do 4:00. * '''Zero's Luxe Lounge''', 1346 River Rd, bezpłatny numer: +1 502 377-7667. Klub taneczny. === Kawiarnie === W Louisville jest mnóstwo dobrych kawiarni. Lokalne sieci obejmują [https://heinebroscoffee.com/ Heine Brothers' Coffee & Java Brewing Company]. W samym Highlands są trzy sklepy Heine, a dziewięć kolejnych rozsianych jest po mieście, jeden po drugiej stronie rzeki w [[Jeffersonville (Indiana)|Jeffersonville]] i zabytkowa przyczepa Airstream odnowiona na mobilną filię, która podróżuje na lokalne wydarzenia. Java ma placówkę Fourth Street Live!, filię Main St i sklep w Crescent Hill, gdzie została założona. (Pozostałe znajdują się na wschodnich krańcach miasta, Prospect, Middletown itp.) Vint (cztery lokalizacje) połączył się z Heine Brothers w 2011, ale nadal jest odrębną siecią i pozyskuje kawę oddzielnie od siostrzanej sieci. Inne lokale to Highland Coffee przy 1140 Bardstown Rd/627 S 4th St i [https://www.sunergoscoffee.com/ Sunergos Coffee] przy 2122 S Preston St. * {{Znacznik|'''Sister Bean's'''|38.1598|-85.7783 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Sister Bean's''', 5225 New Cut Road (''naprzeciwko amfiteatru Iroquois Park''), ☏ +1 502 364-0082. === LGBT === Louisville ma duże społeczności gejów, lesbijek i osób transseksualnych, najbardziej widocznie skoncentrowane w dzielnicy Highlands, na East End i w centrum miasta. Jest wiele miejsc i wydarzeń dla nich i osób im przyjaznych. * {{Znacznik|'''Day's Espresso & Coffee'''|38.232772|-85.711096 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[http://dayscoffee.com/ Day's Espresso & Coffee]''', 1420 Bardstown Rd, ☏ +1 502 456-1170. Chociaż niekoniecznie znana z wyjątkowej kawy, Day's Coffee na Bardstown Road cieszy się lojalną klientelą wśród gejowskiej i rodzinnej populacji Louisville od lat, dzięki bardzo swobodnej, bezpretensjonalnej atmosferze. * {{Znacznik|'''Tryangles'''|38.253532|-85.745996 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Tryangles''', 209 S Preston St, ☏ +1 502 583-6395. Tryangles to gejowskie miejsce Louisville, które przyciąga posiadaniem sprzecznych cech zarówno swojskości, jak i brudu w równym stopniu. Popularne wśród ludzi noszących niedźwiedzie i dżinsy/skórę. * {{Znacznik|'''Big Bar'''|38.236884|-85.718488 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/BigBarLouisville/ Big Bar]''', 1202 Bardstown Rd. Nie daj się zwieść nazwie, w rzeczywistości jest dość mały. Bardzo popularny i przyjazny, popularny gejowski bar w górach. == Imprezy == === Festiwal Kentucky Derby === Jedno z największych wydarzeń obywatelskich w kraju, [https://kdf.org/ Kentucky Derby Festival], odbywa się przez dwa tygodnie przed pierwszą sobotą maja, kiedy '''Kentucky Derby''' (zwykle nazywane lokalnie po prostu „Derby”) odbywa się w Churchill Downs. Największe wydarzenia obejmują: {{infobox|Jak obstawiać kucyki|Wyścigi konne są fajniejsze, jeśli masz pieniądze, nawet dolara lub dwa, na wynik. Kup program za kilka dolarów, gdy wchodzisz na tor. Nie jest to niezbędne, ale zawiera listę wszystkich wyścigów i uczestniczących koni, z ich szacowanymi kursami, a także informacje o ich poprzednich występach. Na torze są rozsiane okienka zakładów - gdy podejdziesz do okienka, podaj numer wyścigu, na który chcesz obstawiać, numer (nie nazwę) koni i zakład, który chcesz postawić. Gdy zabiorą ci pieniądze, otrzymasz wydrukowany kupon zakładu. ''Zachowaj swoje przegrane kupony.'' Jeśli zdarzy ci się wygrać dużo, IRS będzie chciał swojej części, ale możesz to zrekompensować, zgłaszając straty z zakładów wraz z przegranymi kuponami. Jeśli postawiłeś na konia, który został „wykreślony”, tj. wycofany z wyścigu w ostatniej chwili, możesz okazać swój kupon w okienku, aby uzyskać zwrot pieniędzy. '''Pojedyncze zakłady''' Są to zakłady na jednego konia. Opublikowane kursy na dowolnego konia to jego szacowane szanse na wygraną. * Wygrana - 1. miejsce * Miejsce - 1. lub 2. miejsce * Pokaz - 1., 2. lub 3. miejsce '''Zakłady łączone''' Są to zakłady na wiele koni, które kończą wyścig w określonej kolejności. Trudniej wygrać, ale wypłata jest znacznie większa * Exacta - konie na 1. i 2. miejscu * Trifecta - konie na 1., 2. i 3. miejscu * Superfecta - konie na 1., 2., 3. i 4. miejscu '''Zakłady typu box''' Są to po prostu skrócone sposoby zawierania wielu zakładów łączonych, w których w rzeczywistości obstawiasz, że konie dotrą do mety w dowolnej kolejności, np. zakład „exacta box” za 2 dolary to tak naprawdę dwa zakłady exacta za 1 dolar, w których kolejność dobiegnięcia do mety koni jest zamieniona. Należy pamiętać, że większość tych informacji odnosi się generalnie do wszystkich wyścigów konnych w USA, nie tylko do Kentucky Derby.}} * '''[https://thunderoverlouisville.org/ Thunder Over Louisville]'''. Sobota dwa tygodnie przed Derby (czasem trzy tygodnie, w zależności od tego, kiedy obchodzone są święta wielkanocne, aby nie kolidować z nimi). Prawdopodobnie największy na świecie pokaz lotniczy i pokaz sztucznych ogni. Thunder przyciąga aż 800 000 ludzi na brzegi rzeki Ohio na całodniowe wydarzenie wypełnione jedzeniem, muzyką, skoczkami spadochronowymi i wieloma typami samolotów (w tym czynnymi żołnierzami i samolotami wojennymi z II wojny światowej). UPS nawet włącza się do akcji z jednym ze swoich 757. Wieczór kończy się największym na świecie pokazem sztucznych ogni z muzyką, trwającym zwykle 30 minut. * '''The Great Balloon Race'''. Sobota tydzień przed Derby, chyba że będzie zła pogoda, to będzie to następny dzień. Jeśli tego dnia będzie zła pogoda, wyścig zostanie odwołany. Start wyścigu balonów przeniesiono z Kentucky Exposition Center na Bowman Field w 2011 roku. Niezależnie od punktu startowego wyścig kończy się kilka mil dalej, niezależnie od kierunku, w którym wieje wiatr i niesie balony. W piątkowy wieczór przed wyścigiem balony są nadmuchiwane na potrzeby Balloon Glow, bardzo ładnego widoku nocą. To drugie wydarzenie przeniesiono na nabrzeże rzeki w 2012 roku. * '''[https://kdf.org/ Kentucky Derby Festival Marathon i MiniMarathon]'''. Oba wyścigi odbywają się w sobotni poranek tydzień przed Derby, zwykle w tym samym czasie co wyścig balonów. Wyścigi rozpoczynają się i kończą w centrum Louisville. Podążają tą samą trasą na stronę zachodnią, z powrotem do centrum i przez Old Louisville i kampus University of Louisville do Churchill Downs, gdzie pokonują trasę wokół toru na wewnętrznym polu, zanim rozdzielą się po wyjściu z toru wyścigowego. MiniMarathon (właściwie półmaraton) wraca bezpośrednio do centrum. Maraton zmierza w kierunku Iroquois Park na południowym krańcu, robi pętlę wokół parku i wraca do centrum po zrobieniu objazdu w Highlands. * '''[https://discover.kdf.org/great-bed-races/ Great Bed Races]'''. Poniedziałek wieczorem przed Derby. Połącz jedno łóżko, często ekstrawaganckie dekoracje tematyczne, koła i układ kierowniczy, pięć pchaczy i jednego jeźdźca leżącego twarzą do przodu na łóżku, a co otrzymasz? Spektakl nazwany przez jeden z lokalnych blogów sportowych „najbardziej niedocenianym wydarzeniem Derby Festival”. Firmy w całym stanie dekorują łóżka, aby przypominały platformy paradne, a następnie ścigają się na nich. Odbywa się w Broadbent Arena w Kentucky Exposition Center. * '''The Great Steamboat Race'''. Środa popołudnie przed Derby. Tradycyjna część Derby Festival, powróciła w 2018 do swojego historycznego formatu wyścigu na wprost między statkami rzecznymi, startując w centrum miasta przy moście Clark Memorial Bridge, płynąc w górę rzeki przez około 7 mil (11 km) i wracając do punktu startowego. Nastąpiło to po kilku latach, w których wydarzenie obejmowało konkurs umiejętności na punkty przed wyścigiem. Wyścig rozgrywa się między ''[https://www.belleoflouisville.org/ Belle of Louisville]'' i ''[https://bbriverboats.com/our-fleet/belle-of-cincinnati Belle of Cincinnati]'', z których ta druga zastąpiła wycofaną z użytku ''Delta Queen'' w 2009. Od czasu do czasu pojawiała się trzecia łódź, ostatnio w 2018. Zwycięzca otrzymuje Srebrne Poroże (zastępujące Złote Poroże, wycofane wraz z ''Delta Queen'') na kolejny rok do następnego wyścigu. * '''Pegasus Parade'''. Czwartek przed Derby. Odbywająca się na kilku przecznicach wzdłuż Broadway (na południowym krańcu centrum miasta) parada jest sceną dla platform, orkiestr maszerujących, gwiazd i wielu innych grup. * '''Thurby'''. Czwartek przed Derby. Nowa tradycja tygodnia Derby — dzień wyścigów w Churchill Downs na tle lokalnej muzyki, bourbonu i kultury Kentucky. Tradycyjnie Kentucky Oaks było skierowane głównie do mieszkańców Louisville, ale w latach 2010. wyścig ten stał się wydarzeniem krajowym obok Derby (choć na nieco mniejszą skalę). Churchill Downs odpowiedziało w 2014, tworząc pierwsze Thurby. Chociaż jest ono mocno reklamowane i skierowane do lokalnej publiczności, goście są oczywiście mile widziani. Thurby jest o wiele bardziej swobodne niż Derby lub Oaks; zasady ubioru, które są zwyczajowe (choć nie są w większości ściśle egzekwowane) podczas Derby lub Oaks, nie mają znaczenia podczas tego wydarzenia. * '''Kentucky Oaks'''. Piątek przed Derby. Jeden z najważniejszych wyścigów dla 3-letnich klaczy (samic). Podobnie jak Derby, jest to ostatni wyścig całego dnia wyścigów i oferuje wiele tej samej widowiskowości, ale na mniejszą skalę. * '''''[https://www.kentuckyderby.com/ Kentucky Derby]'''''. Pierwsza sobota maja. Często opisywany jako „najbardziej ekscytujące dwie minuty w sporcie”, pierwszy wyścig Triple Crown jest powodem do całodniowego świętowania, jedzenia i picia. W Derby Day odbywa się cały dzień wyścigów, a Kentucky Derby jest tylko jednym z nich. Wszystko w „Run for the Roses” (nazwa pochodzi od koca z róż, którym okrywa się zwycięzcę) jest przesiąknięte tradycją, od jedzenia (tarta derby) po napoje (julepy miętowe, tradycyjnie podawane w cynowych kubkach, ale w Churchill Downs dostajesz coroczną pamiątkową szklankę) po ubrania (markowe kapelusze dla kobiet i dwu- i trzyczęściowe letnie garnitury dla mężczyzn). Nie obowiązuje żaden dress code, poza kilkoma jadalniami, ale przebieranie się jest częścią zabawy. Krajowe stacje telewizyjne mają kilka godzin relacji przed wyścigiem, a także wywiad po wyścigu z łzawym dżokejem. Chociaż z pewnością możesz uczestniczyć osobiście, albo na miejscach na stadionie, albo na tańszym i bardziej zakrapianym polu wewnętrznym, prawdopodobnie bardziej powszechne jest znalezienie jednej z niezliczonych imprez Derby, organizowanych przez bar lub może po prostu w domu przyjaciela. === Inne festiwale i wydarzenia === * {{Znacznik|St. James Court Art Show|38.2292 |-85.763 |typ=atrakcja}}'''St. James Court Art Show'''. Bezpłatne wydarzenie, które odbywa się od ponad 50 lat. Jest to piąta co do wielkości wystawa sztuki w Stanach Zjednoczonych. W wystawie bierze udział ponad 650 artystów z obu Ameryk. Wystawa sztuki na świeżym powietrzu jest otwarta w ciągu dnia w piątek, sobotę i niedzielę weekendu pierwszej soboty października. Odbywa się w sercu historycznego Old Louisville, wśród największej w kraju kolekcji domów wiktoriańskich. Łatwy dojazd samochodem lub autobusem około 1 mili na południe od centrum Louisville w pobliżu Central Parku. Sercem targów jest fontanna na St James Court i piękny Belgravia Court, gdzie artyści muszą konkurować o uwagę wśród historycznych rezydencji, które stoją wzdłuż ulicy pod wysokimi dębami. Wskazówka: to piękna dzielnica do zwiedzania, nawet jeśli nie jest to weekend wystawy sztuki. * {{Znacznik|Forecastle Festival|38.2599 |-85.748 |typ=atrakcja}}'''Forecastle Festival''' (''w kierunku zachodniego krańca Waterfront Park''). Roczny 3-dniowy festiwal muzyczny, na którym występują artyści krajowi i regionalni. * {{Znacznik|Cherokee Triangle Art Fair|38.2361 |-85.7109 |typ=atrakcja}}'''Cherokee Triangle Art Fair'''. Podobne, ale mniejsze niż St. James Court Art Show — bezpłatne wydarzenie odbywające się w historycznej dzielnicy (w tym przypadku Cherokee Triangle) z udziałem około 200 artystów z całego obszaru i spoza niego. Otwarte od 10:00 do 18:00 w sobotę i niedzielę przed Derby, z muzyką na żywo w oba dni (do 20:00 w sobotę, chociaż stoiska artystów zamykają się o 18:00). Artyści zajmują dwa bloki Cherokee Parkway w pobliżu najbardziej wysuniętego na zachód wejścia do Cherokee Park, a zespoły grają w sąsiednim Willow Park. Jedzenie, piwo i wino są również dostępne na sprzedaż w Willow Park. Podobnie jak w przypadku pokazu w St. James Court, ta dzielnica jest również interesująca do zwiedzania przez resztę roku. * '''[https://www.lpm.org/waterfront-wednesday Waterfront Wednesdays]''', w Waterfront Park, patrz powyżej. Lokalna stacja radiowa WFPK organizuje bezpłatny cykl koncertów w ostatnią środę miesiąca od kwietnia do września. Zespoły zazwyczaj są regionalne i alternatywne. bezpłatne. * '''[https://louisvilletrifesta.com/ Louisville Trifesta]''' — seria festiwali muzycznych odbywających się w kolejne weekendy września, wszystkie organizowane przez Danny Wimmer Presents, a obecnie odbywające się w Kentucky Exposition Center. Oto one w kolejności: ** {{Znacznik|Hometown Rising|38.1956 |-85.73492 |typ=atrakcja}}'''[https://hometownrising.com/ Hometown Rising]''', 956 Phillips Ln. Trifesta rozpoczyna się w drugi weekend września swoim najnowszym festiwalem, skupiającym się na muzyce country i bourbonie. Inauguracyjną edycję w 2019 r. Gwiazdami byli Tim McGraw, Little Big Town, Luke Bryan i Keith Urban. ** '''[https://bourbonandbeyond.com/ Bourbon and Beyond]''', 956 Phillips Ln. W drugim tygodniu Trifesta, muzyczny nacisk przesuwa się na bluesa i rocka z Bourbon and Beyond (uruchomionym w 2017), chociaż nie są tu niespotykane występy country. W składzie na rok 2019 znaleźli się Foo Fighters, Robert Plant (po raz drugi z rzędu), Zac Brown Band oraz Daryl Hall i John Oates. (aktualizacja: wrzesień 2019 | edycja) ** '''[https://louderthanlifefestival.com/ Louder than Life Music Festival]''', 956 Phillips Ln. Trifesta kończy się najstarszym z trzech festiwali, Louder than Life, który rozpoczął się w 2014 roku. Jak sama nazwa wskazuje, festiwal ten jest nastawiony na hard rock i metal. Gwiazdami byli Ozzy Osbourne, Lynyrd Skynyrd, Limp Bizkit, Guns 'n Roses i Nine Inch Nails. * '''[https://nsra-usa.com/events/ Street Rod Nationals]'''. Wystawa zabytkowych samochodów odbywająca się corocznie od czwartku do niedzieli pierwszego pełnego tygodnia sierpnia w Kentucky Exposition Center. Początkowo wystawa dla samochodów typu street rod sprzed 1950 roku, od dawna jest rozszerzona o wszystkie pojazdy osobowe, pod warunkiem, że mają co najmniej 30 lat. Pokaz, który regularnie przyciąga ponad 10 000 zgłoszeń, jest magnesem dla miłośników samochodów w całych Stanach Zjednoczonych i poza nimi. (aktualizacja styczeń 2020 | edycja) * '''[https://louisvilleky.gov/government/city-events/worldfest WorldFest]'''. Weekend Labor Day (początek września). Święto różnorodności i międzynarodowego dziedzictwa Louisville, z różnorodnym jedzeniem, sztuką i rzemiosłem oraz występami. Zobacz filipińskie tańce lub spróbuj południowosudańskich samos. == Noclegi == W okolicach weekendu Derby większość hoteli w Louisville pobiera co najmniej trzy razy wyższą stawkę niż zwykle, a często więcej. Jedynym sposobem, aby tego uniknąć, jest zatrzymanie się u przyjaciół i rodziny lub w hotelach oddalonych o co najmniej 100 mil, takich jak [[Cincinnati]] lub [[Indianapolis]]. Inne ważne wydarzenia, które spowodują wzrost stawek hotelowych, choć w mniejszym stopniu, to Thunder Over Louisville (chociaż tłumy są tam kilka razy większe niż w Derby, są bardziej lokalne); Street Rod Nationals na początku sierpnia; Kentucky State Fair, trwające 10 dni i kończące się ostatnią niedzielą sierpnia; wyścigi NASCAR na Kentucky Speedway w [[Sparta (Kentucky)|Sparta]]; oraz mecze domowe niektórych sportów U of L, głównie futbolu i czasami męskiej koszykówki. [[Lexington (Kentucky)|Lexington]] jest nieco bliższą alternatywą, poza weekendem Derby (kiedy zapełnia się tak samo jak Louisville, zwłaszcza gdy w ten sam weekend odbywa się zakończenie roku akademickiego na University of Kentucky), choć przyjmuje też dużą liczbę gości na wyścigi NASCAR i regularnie zapełnia się na zawody sportowe w Wielkiej Brytanii i zakończenia roku akademickiego. W mieście i w centrum jest wiele innych hoteli, ale są one raczej generyczne. Jeśli zamierzasz zapłacić więcej za hotel, równie dobrze możesz też dostać charakter. W Old Louisville jest też kilka pensjonatów, jeśli chcesz zatrzymać się w ponad 120-letniej wiktoriańskiej rezydencji, oto Twoja szansa. Więcej opcji można znaleźć po drugiej stronie rzeki w [[Jeffersonville (Indiana)|Jeffersonville]] w stanie Indiana. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Microtel Inn & Suites by Wyndham Louisville East'''|38.2228|-85.5425|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.wyndhamhotels.com/microtel/louisville-kentucky/microtel-inn-louisville-east-ky/overview Microtel Inn & Suites by Wyndham Louisville East]''', 1221 Kentucky Mills Drive, ☏ +1 502 266-6590. edytuj * {{Znacznik|'''Suburban Extended Stay Hotel East'''|38.3254|-85.7559|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.choicehotels.com/indiana/clarksville/suburban-hotels/in269 Suburban Extended Stay Hotel East]''', 1620 Leisure Way, Clarksville, Indiana, ☏ +1 812 283-9696. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Ramada Plaza Louisville'''|38.2208|-85.5766|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Ramada Plaza Louisville''', 9700 Bluegrass Pkwy, ☏ +1 502 491-4830. * {{Znacznik|'''Hyatt Place Louisville/East'''|38.2368|-85.5759|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hyatt.com/hyatt-place/en-US/sdfze-hyatt-place-louisville-east Hyatt Place Louisville/East]''', 701 South Hurstbourne Parkway, ☏ +1 502 426-0119. * {{Znacznik|'''Ramada Downtown North Louisville'''|38.2775|-85.6971|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Ramada Downtown North Louisville''', 1041 Zorn Avenue (''[[Plik:I-71.svg|25px]] Exit #2 i Zorn Ave''), ☏ +1 502 897-5101. * {{Znacznik|'''Ramada Louisville Expo Center'''|38.2010|-85.7510|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Ramada Louisville Expo Center''', 2912 Crittenden Dr (''[[Plik:I-264.svg|25px]] Exit 11''), ☏ +1 502 637-6336. * {{Znacznik|'''Courtyard Louisville Airport'''|38.192413|-85.742934|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.marriott.com/en-us/hotels/sdfap-courtyard-louisville-airport/overview/ Courtyard Louisville Airport]''', 819 Phillips Lane, ☏ +1 502 368-5678. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. Hotel zapewnia bezpłatny transfer lotniskowy, bezpłatny internet i parking na miejscu. Bistro serwuje śniadania, kolacje, koktajle i kawę specjalną Starbucks. * {{Znacznik|'''Four Points Louisville'''|38.2020|-85.7512|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Four Points Louisville''' (''Four Points By Sheraton Louisville Airport''), 2850 Crittenden Drive, ☏ +1 502 753-5555. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. Oferuje bezpłatny transfer lotniskowy Louisville podczas pobytu. 129–184 USD/noc. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''21c Museum Hotel Louisville'''|38.256891|-85.761840|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.21cmuseumhotels.com/louisville/ 21c Museum Hotel Louisville]''', 700 West Main Street, ☏ +1 502 217-6300, bezpłatny numer: +1-877-217-6400. Butikowy hotel w historycznej dzielnicy West Main, w którym znajduje się również galeria sztuki. * {{Znacznik|'''The Seelbach Hilton Louisville'''|38.250825|-85.757861|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hilton.com/en/hotels/sdfshhf-the-seelbach-hilton-louisville/ The Seelbach Hilton Louisville]''', 500 S 4th St, ☏ +1 502 585-3200. Historyczny i luksusowy. Otwarty w 1905 roku, jest oryginalnym Grand Hotelem Louisville. Seelbach gościł wielu prezydentów, sławnych autorów i gangsterów, takich jak Al Capone podczas swojej kadencji. Wykwintna restauracja w hotelu, The Oakroom, jest jedyną w Kentucky restauracją z oceną AAA 5-Diamond. * {{Znacznik|'''The Brown Hotel'''|38.246463|-85.758040|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.brownhotel.com/ The Brown Hotel]''', 335 W Broadway, ☏ +1 502 583-1234. Jeden z najbardziej historycznych hoteli w mieście. Nie dość, że jest to doskonały hotel, to jeszcze pełen historii i zabawnych opowieści. Na przykład podczas powodzi w 1937. Brown Hotel został częściowo zalany, a pracownik złowił dwufuntową rybę w holu. * {{Znacznik|'''Galt House Hotel & Suites'''|38.257983|-85.756787|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://galthouse.com/ Galt House Hotel & Suites]''', 140 North Fourth St, ☏ +1 502 589-5200. Historyczny adres, ale hotel jest w większości nowoczesny. Niektóre pokoje mają widok na rzekę, ale pamiętaj, że oznacza to również, że będziesz mieć widok na [[Plik:I-64.svg|25px]]. * {{Znacznik|'''Hyatt Regency Louisville'''|38.253381|-85.756641|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hyatt.com/hyatt-regency/en-US/sdfrl-hyatt-regency-louisville Hyatt Regency Louisville]''', 311 S 4th St, ☏ +1 502 581-1234. Połączony z Kentucky International Convention Center i 4th Street Live. * {{Znacznik|'''Omni Louisville Hotel'''|38.251951|-85.7544755|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.omnihotels.com/hotels/louisville Omni Louisville Hotel]''', 400 S 2nd St, ☏ +1 502 313-6664. Luksusowy hotel otwarty w marcu 2018 r. w 30-piętrowym budynku, z czego 14 zajmuje hotel. Oferuje wszystkie udogodnienia dla gości, jakich można oczekiwać od luksusowego hotelu. Oferuje również kilka niespodzianek dostępnych dla publiczności — restaurację/bar w stylu speakeasy z czterotorową kręgielnią, galerię sztuki w holu i mały sklep spożywczy. == Kontakt == === Gazety === * '''[https://eu.courier-journal.com/ The Courier-Journal]'''. Lokalna gazeta codzienna z mieszanką wiadomości krajowych i relacji z Kentucky. Sprzedawana na stacjach benzynowych i w księgarni Carmichael's Bookstore. * '''[https://www.leoweekly.com/ LEO]'''. The Louisville Eccentric Observer, lokalny tygodnik alternatywny. Założyciel, John Yarmuth, obecnie reprezentuje Louisville w Izbie Reprezentantów USA, a jego syn prowadzi gazetę. To dobre źródło koncertów i wydarzeń. * '''Velocity'''. Weekly, lokalny przewodnik po rozrywce wydawany przez The Courier-Journal. * '''[https://www.voice-tribune.com/ The Voice-Tribune]'''. Tygodnik East End. === Telefon === Na obszarze metropolitalnym [[Kentucky]] nie wprowadzono jeszcze kodu kierunkowego, więc 7-cyfrowe wybieranie numeru lokalnego z telefonu stacjonarnego jest nadal dozwolone. To samo nie dotyczy strony [[Indiana|Indiany]]. We wrześniu 2014 w całym obszarze obsługiwanym przez kod kierunkowy 812 ustanowiono kod kierunkowy (+1 930). Połączenie lokalne lub wewnątrzstanowe po stronie Indiany wymaga teraz wybrania wszystkich 10 cyfr numeru lokalnego (pomijając jedynie początkowy +1 z połączenia lokalnego na telefon stacjonarny). Jeśli znak na założonej firmie w Indianie wyświetla tylko siedmiocyfrowy numer, wybierz przed nim 812. == Bezpieczeństwo == Większość Louisville jest dość bezpieczna (jak na miasto tej wielkości, nigdy nie było pokazywane w programie telewizyjnym „Cops”). Prawdopodobnie najmniej bezpieczne obszary znajdują się na zachód od Ninth Street (niestety, tutaj znajduje się dworzec autobusowy Greyhound). Profesjonalni oszuści działający jako żebracy są powszechni na stacji i chociaż nie są szczególnie agresywni ani niegrzeczni, są uporczywi. Kieszonkowcy są również problemem, ponieważ często wyrywają rzeczy z bocznych kieszeni toreb lub torebek, które możesz mieć przy sobie. Ponadto, kilka prób napadów miało miejsce bezpośrednio przed terminalem (przy czym ochrona stacji była szokująco apatyczna i niepomocna w takich sytuacjach, przynajmniej do czasu przybycia policji), więc bądź bardzo ostrożny. Jednak przejazd przez tę część miasta w ciągu dnia wzdłuż Portland, a następnie Northwestern Parkway jest bardzo interesujący i wcale nie jest niebezpieczny. Obszary wokół Churchill Downs są również stosunkowo podejrzane, ale znowu, po prostu przejazd przez nie w ciągu dnia nie stanowi ryzyka. Ryzyko przestępczości jest niższe na wschód od Highlands. W Highlands przestępczość jest nadal niska, ale zachowaj ostrożność wychodząc z barów na Baxter Avenue, jeśli jesteś sam. Ta sama rada dotyczy Old Louisville, tylko bardziej. Poza tym po prostu kieruj się zdrowym rozsądkiem, tak jak wszędzie indziej. Zachodni kraniec Louisville jest powszechnie uważany za najbardziej niebezpieczny ze względu na działalność gangów (częściowo z powodu ubóstwa). Nie zostawiaj samochodu otwartego i nie gap się na innych ludzi. == Informacje turystyczne == === Konsulaty === * [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] '''Belgia (honorowy)''', 1009 S 4th St, ☏ +1 502 584-8583, faks: +1 502 584-1826, bwbh@earthlink.net. * [[Plik:Flag of Germany.svg|20px]] '''Niemcy (honorowy)''', 500 W Jefferson St Ste 2800, ☏ +1 502 562-7296, faks: +1 502 589-0309, mblackwell@wyattfirm.com. == Gdzie dalej == Poza Louisville jest wiele miejsc do odwiedzenia. Miasta [[Indiana|Indiany]]: New Albany, Clarksville i Jeffersonville znajdują się tuż za rzeką i dla większości odwiedzających mogą być uważane za część Louisville. Usłyszysz określenie „Kentuckiana” używane do opisania obszaru metropolitalnego, w tym strony Indiany, ale to określenie jest używane głównie przez media i nie jest czymś, co miejscowi często mówią. Na południu znajdują się '''[[Park Narodowy Jaskini Mamuciej]]''' (najdłuższy system jaskiń na świecie), '''[[Fort Knox]]''' (dom sztabek złota i Muzeum Pattona), '''[https://monks.org/ Opactwo Gethsemani]''', historyczne miasto '''[[Bardstown]]''', '''[https://stephenfoster.com/ dom musicalu Stephena Fostera]''', '''[https://kybourbontrail.com/ Szlak Burbonów]''', '''[https://www.nps.gov/abli/index.htm Miejsce urodzenia Lincolna]''', '''[https://bernheim.org/ Arboretum i Centrum Przyrodnicze Bernheim Forest]'''. Na wschodzie znajduje się stolica stanu w '''[[Frankfort (Kentucky)|Frankfort]]''', gdzie znajdziesz kilka gorzelni w okolicy. '''[[Lexington (Kentucky)|Lexington]]''' jest domem [https://kyhorsepark.com/explore/international-museum-of-the-horse/ Kentucky Horse Park]. '''[https://www.kentuckyspeedway.com/ Kentucky Speedway]''', od 2011 roku miejsce wyścigów wszystkich trzech krajowych serii NASCAR (Cup, Xfinity Series, Gander RV & Outdoors Truck Series), znajduje się przy autostradzie [[Plik:I-71.svg|25px]]. Na północy znajduje się nadrzeczne miasto '''[[Madison (Indiana)|Madison w stanie Indiana]]''', w którym odbywają się regaty Madison. Nashville w stanie Indiana i hrabstwo Brown to raj dla artystów. Na zachodzie znajduje się wiele jaskiń, w tym Squire Boone, Wyandotte i Marengo. '''[https://holidayworld.com/ Holiday World & Splashin' Safari]''' w Santa Claus szczyci się Raven, jedną z najpopularniejszych drewnianych kolejek górskich w Ameryce. * '''[[Bardstown]]''' * '''[[Brandenburg (Kentucky)|Brandenburg]]''' * '''[[Clarksville (Indiana)|Clarksville]]''' * '''[[Jeffersontown]]''' * '''[[Jeffersonville (Indiana)|Jeffersonville]]''' * '''[[New Albany (Indiana)|New Albany]]''' * '''[[Saint Matthews (Kentucky)|Saint Matthews]]''' * '''[[Shelbyville (Kentucky)|Shelbyville]]''' * '''[[Shepherdsville]]''' {{przewodnik}} {{Jest w|Kentucky}} {{geo|38.2500|-85.7667}} [[Kategoria:Kentucky]] 24s234juxmriz0esim1hdct0f8ppb6r 0 1781 159299 159289 2026-10-12T12:43:58Z Alan ffm 23 159299 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|}} {{Jednostka administracyjna infobox |grafika = Nauru Weatherstation.jpg |flaga = Flag of Nauru.svg |mapa = LocationNauru.png |stolica = [[Yaren]] |ustrój = republika |waluta = dolar australijski |powierzchnia = 21 |język = angielski, nauruański |religia = protestantyzm |napięcie prądu = 230 |numer kierunkowy = +674 |domena = .nr |strefa czasowa = UTC +12 }} [[Plik:Nauru map english.svg|mały|upright=2.0|Naoero]] '''Naoero''', '''Nauru''' (ang. ''Naoero'', naur. ''Naoero''), – wyspiarskie państwo położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w [[Mikronezja|Mikronezji]], w odległości około 50 km na południe od równika. Jest obecnie najmniejszą republiką na świecie, zarówno pod względem wielkości (21 km kwadratowych), jak i liczby ludności (13 048 mieszkańców). Nieoficjalną stolicą kraju jest [[Yaren]], w którym zamieszkuje 820 mieszkańców (2005). == Charakterystyka == === Geografia === {{W Wikipedii|Geografia Naoero}} === Klimat === === Historia === {{W Wikipedii|Historia Naoero}} === Polityka === === Gospodarka === {{W Wikipedii|Gospodarka Naoero}} == Dojazd == === Samolotem === Znajduje się tu jeden port lotniczy. === Statkiem === == Podział administracyjny == {{W Wikipedii|Podział administracyjny Naoero}} Naoero dzieli się na 14 dystryktów (okręgów administracyjnych). Największy to Anibare. Najwięcej ludności ma dystrykt Denigomodu. == Miejscowości == Według danych oficjalnych pochodzących z 2011 roku Naoero posiadało ponad 10 miejscowości o ludności przekraczającej 100 mieszkańców. Naoero nie posiada w ogóle miast, tylko większe lub mniejsze osiedla. Z tej racji nie ma oficjalnej stolicy, a siedziba władz zmienia się rotacyjnie. Nieoficjalna stolica kraju [[Yaren]] znajduje się na 4 miejscu spośród największych miejscowości, 2 miejscowości liczyły ponad 1 tys. mieszkańców oraz reszta miejscowości poniżej 1 tys. mieszkańców. Największe miejscowości na Naoero według liczebności mieszkańców (stan na 30.10.2011): {| class="wikitable sortable" !Lp. !Miasto !Dystrykt !Liczba ludności |- | 1. || [[Meneng]] || Meneng ||align=right| 1380 |- | 2. || [[Aiwo]] || Aiwo ||align=right| 1220 |- | 3. || [[Boe (Naoero)|Boe]] || Boe ||align=right| 851 |- | 4. || [[Yaren]] || Yaren ||align=right| 747 |- | 5. || [[Buada]] || Buada ||align=right| 739 |- | 6. || [[Anetan]] || Anetan ||align=right| 587 |- | 7. || [[Baiti]] (Baitsi) || Baiti ||align=right| 513 |- | 8. || [[Nibok]] || Nibok ||align=right| 484 |- | 9. || [[Anabar (Naoero)|Anabar]] || Anabar ||align=right| 452 |- | 10. || [[Ewa (Naoero)|Ewa]] || Ewa ||align=right| 446 |} == Ciekawe miejsca == == Transport == == Język == Językiem urzędowym jest angielski i nauruański. == Zakupy == == Gastronomia == == Noclegi == == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == == Przedstawicielstwa dyplomatyczne == Najbliższa ambasada RP znajduje się w Canberze (Australia). {{Jest w|Oceania}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Oceania]] 2c5fpgswm2dseodzkw8usp6sgszkfc6 0 5334 159297 81426 2026-10-12T12:03:01Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Estonia"; Dodano kategorię "Ida-Virumaa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 159297 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miasto infobox |nazwa = Narwa |widok = Narva_(Estonia)-castle.jpg |herb = Narva_vapp.svg |mapa = Narva-pos.jpg |państwo = [[Estonia]] |region = [[Virumaa Wschodnia]] |powierzchnia = 84,54 |lud = 64 904 |prefiks = 035 |www = http://www.narva.ee/ee/ }} '''Narwa''' – miasto w północno-wschodniej [[Estonia|Estonii]], na granicy z [[Rosja|Rosją]], nad rzeką Narwą, niedaleko ujścia tej rzeki do Zatoki Fińskiej (Morze Bałtyckie). Po drugiej stronie rzeki leży rosyjskie miasto [[Iwangorod]], które w latach 1920–1944 należało do Estonii. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === === Koleją === W Narwie znajduje się stacja kolejowa, położona na linii kolejowej [[Tallinn]]-[[Petersburg]]. === Samochodem === === Autokarem === === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Zamek == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Virumaa Wschodnia}} [[Kategoria:Ida-Virumaa]] g0jxfzy9ga0nsz28rt7gcb29wc4m2bv 0 5947 159301 150432 2026-10-12T13:30:34Z Moromar 2451 159301 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Żnińska Kolej Powiatowa banner.jpg}} __ZESPISEM__ == Dworce == === [[w:Aleksandrów Kujawski (stacja kolejowa)|Aleksandrów Kujawski]] === Jeden z najokazalszych dworców w Polsce, obecnie w trakcie remontu. Aleksandrów Kujawski był stacją graniczną na granicy rosyjsko-pruskiej. 24 października 1861 roku otwarto linię kolejową Bydgoszcz-Toruń, a 1 grudnia tego samego roku uruchomiono linię Łowicz-Kutno. Pierwszy budynek dworca powstał w 1862 roku. 1 lipca 1867 roku uruchomiono linię do Ciechocinka. W lutym 1863 roku pracownicy stacji- powstaniec Jan Karłowicz i pracownik komory celnej- Konstanty Adamowicz przechwycili tajną korespondencję rosyjsko-pruską o współpracy zaborców przeciwko polskiemu powstaniu. Rząd Narodowy opublikował zdobyty na stacji dokument kompromitujący Prusy i Rosję na arenie międzynarodowej. Dworzec w Aleksandrowie stanowił również miejsce przerzutu ludzi, broni i pieniędzy. W latach 80. XIX wieku dworzec rozbudowano, przy okazji wzbogacając go o okazało skrzydło południowe, a w skrzydle północnym urządzono okazałe apartamenty dworskie. 3 i 4 września 1879 roku w apartamentach spotkali się car rosyjski Aleksander II i cesarz niemiecki Wilhelm I. Odzyskanie niepodległości, wraz z likwidacją granicy spowodowało ograniczenie roli stacji. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> Aleksandrów Kujawski dworzec kolejowy.JPG Aleksandrów Kujawski klatka schodowa.JPG Aleksandrów Kujawski wieża ciśnień.JPG </gallery> === [[Biała Podlaska]] === Dworzec z 1928 r. przypominający dworek szlachecki. W środku znajduje się duży hol z antresolą i kilka pomieszczeń bocznych. W pobliżu interesujące zabytkowe obiekty: wieża ciśnień, budynek jednokanałowej parowozowni z czasów budowy [[w:Kolej Warszawsko-Terespolskiej|Kolei Warszawsko-Terespolskiej]] (obecnie zaadaptowany na obiekt handlowy), drewniany dom naczelnika stacji z początku XX w. wraz z parkiem. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Biała Podlaska (2) Travelarz.jpg WK15 Biała Podlaska (8) Travelarz.jpg WK15 Biała Podlaska (13) Travelarz.jpg </gallery> === [[Białystok]] === Dworzec kolejowy w Białymstoku powstał w 1861 roku przy budowie kolei warszawsko-petersburskiej. Jest uznawany za jeden z najpiękniejszych dworców kolejowych w Polsce. Na dworcu znajduje się tablica upamiętniająca podróże Marszałka Piłsudskiego do Wilna. Jest to kolejny dworzec po remoncie. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Białystok (14) Lichen99.jpg WK15 Białystok (6) Lichen99.jpg WK15 Białystok (4) Lichen99.jpg </gallery> === [[Bielsko-Biała]] === Najważniejszy dworzec na południu województwa śląskiego. Powstał w 1855 r. na szlaku Kolei Północnej, łączącej Wiedeń z Krakowem. W okresie zaboru austriackiego był jednym z największych dworców w Galicji. Wnętrze budynku zdobią piękne wzory w stylu pompejańskim, a zewnętrzna elewacja ma charakter neorenesansowy. Cała budowla, swoją bryłą nawiązuje do nurtu austriackich dworców prowincjonalnych. W latach 1994-2001 przy dworcu działał niewielki skansen, którego tabor został ostatecznie przetransportowany do lokomotywowni w Krakowie i skansenu w Chabówce.<gallery widths="283" heights="250" perrow="3"> Plik:WK15 Bielsko Biała Główna (20) Travelarz.jpg Plik:WK15 Bielsko Biała Główna (1) Travelarz.jpg Plik:WK15 Bielsko Biała Główna (3) Travelarz.jpg </gallery> === [[Chabówka]] === Jeden z największych w Polsce i prawdopodobnie w Europie zbiór taboru normalnotorowego oraz wąskotorowego. W skład kolekcji wchodzą nie tylko parowozy, ale również lokomotywy spalinowe czy lokomotywy elektryczne (m.in. ET21-001, EU07-001). Największymi „perełkami” skansenu prowadzonego przez PKP Cargo są: parowóz Ol12, parowóz OKz32-2, wagon motorowy SN61, elektrowóz ET21-001 czy wiele unikatowych wagonów pasażerskich. Na terenie muzeum wybudowany został peron do obsługi pociągów turystycznych. Do jego budowy użyto elementów z dawnego dworca Kraków Główny. W Chabówce znajduje się również interesująca restauracja z wystrojem kolejowym. <gallery widths="283" heights="250" perrow="3"> Plik:WK15 Chabówka (1) Lichen99.jpg| Plik:20120825 TKt48-191 Imgp8258.jpg| Plik:Parowozjada 2013 - TKt48-191 with a train (Chabówka, Poland).jpg| </gallery> === [[Częstochowa]] === Stacja osobowa w Częstochowie posiada cztery perony, z których peron 2., mierzący 565 m, uważany jest za najdłuższy w Polsce. Obecny dworzec z 1996 r. obejmuje obydwie strony stacji – od alei Wolności gmach z przestronnym holem, gdzie podróżni mają do dyspozycji aż trzy poziomy, z czego dwa położone na tarasach. Całość pokrywa potężny dach wsparty na 22 pylonach o wysokości 11,5 m i średnicy 1 metra, osłaniający także część dziedzińca. Po stronie wschodniej (ul. Piłsudskiego) jest mniejszy, dwukondygnacyjny budynek. Obydwa połączono pasażem nad peronami, w którym zmieszczono poczekalnię, placówki handlowe i kaplicę dworcową. W sąsiedztwie stacji można obejrzeć pomnik parowozu TKt48-151. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Częstochowa (38) Travelarz.jpg WK15 Częstochowa (4) Travelarz.jpg WK15 Częstochowa (11) Travelarz.jpg WK15 Częstochowa (18) Travelarz.jpg WK15 Częstochowa (36) Travelarz.jpg WK15 Częstochowa (25) Travelarz.jpg </gallery> === [[Dęblin]] === Parowóz wąskotorowy T49-112 „Ryś” produkcji [[w:Fablok|Fabloku]] z 1949 roku, tendrzak. Produkowany w Polsce od 1946 roku, przeznaczony do pracy głównie na kolejach leśnych i przemysłowych, o prześwicie toru 600/750/785 mm. Była to wersja niemieckiego parowozu Riesa. Ten na zdjęciu jest doposażony w tender (zwykłe tendrzaki mają skrzynię na węgiel i nie mają osobnego wagonu do przewozu węgla). Obecnie ustawiony jako pomnik na stacji w Dęblinie. Znajduje się tutaj zespół dworcowy z czasów [[w:Kolej Nadwiślańska|Kolei Nadwiślańskiej]] – główny, murowany budynek stacyjny z roku 1900 wraz z przylegającym parterowym budynkiem drewnianym z 1924 roku. Warte zobaczenia są: dawna parowozownia, wieża ciśnień, dróżniczówka i nastawnia. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> 1WK15 Dęblin (2) Travelarz.JPG 1WK15 Dęblin (5) Travelarz.JPG 1WK15 Dęblin (12) Travelarz.JPG </gallery> === [[Ełk]] === Dworzec kolejowy w Ełku powstał w 1868 roku. Obecnie budynek jest po remoncie. Na stacji następuje zmiana trakcji spalinowej z elektryczną (dla pociągów dalekobieżnych). Przy stacji znajduje się lokomotywownia, która miała obsługiwać również elektrowozy, stąd część hali została wyburzona, ale samej inwestycji nigdy nie dokończono. Obok stacji normalnotorowej bieg swój zaczyna kolej wąskotorowa. Na stacji Ełk Wąsk. można podziwiać zarówno normalnotorowy, jak i wąskotorowy tabor. Na szczególną uwagę zwracają parowozy [[w:Px48|Px48]], [[w:Las47|Las]] oraz wagony osobowe typu 1Aw. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Ełk Wąsk. (13) Lichen99.jpg WK15 Ełk (19) Lichen99.jpg WK15 Ełk Wąsk. (23) Lichen99.jpg </gallery> === [[Gniezno]] === Powstanie stacji kolejowej w Gnieźnie wiąże się z realizacją inwestycji, jaką była kolej Poznańsko-Toruńska-Bydgoska. W 1868 roku rozpoczęto budowę stację Gniezno, a dworzec otwarto w 1872 roku. W 1875 roku do Gniezna dotarła linia kolejowa z Oleśnicy (przez Jarocin oraz Wrześnię). 1 listopada 1887 roku Gniezno uzyskało połączenie z Nakłem, a w 1894 uruchomiono przedłużenie linii do Chojnic. Dworzec w Gnieźnie jest po remoncie. Gniezno to duża stacja węzłowa. Na szczególną uwagę zasługują nastawnie Gn-A oraz Gn-2, semafory kształtowe i mechaniczne tarcze zaporowe (na stacji znajduje się najwięcej w Polsce semaforów kształtowych – aż 24), z których większość jest nadal sprawna. Nie sposób nie zauważyć żurawia do nawęglania parowozów oraz jeden z największych w Wielkopolsce i Polsce kompleksów lokomotywowni (parowozowni). Niedaleko stacji Gniezno bieg swój rozpoczyna [[w:Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa|Gnieźnieńska Kolej Wąskotorowa]], która jako pierwsza kolej w Polsce wprowadziła do eksploatacji wagon motorowy. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Gniezno (11) Lichen99.jpg WK15 Gniezno (14) Lichen99.jpg Wnetrze parowozowni.jpg </gallery> ==== Gniezno Winiary ==== Jedna z 2 normalnotorowych i jedna z 3 stacji (biorąc pod uwagę kolej wąskotorową) położonych w Gnieźnie. Powstanie stacji w ówczesnej wsi Winiary nastąpiło w 1894 roku. Na stacji rozgałęziają się linie do Nakła/Chojnic oraz do Sławy Wielkopolskiej. Linie te obecnie są wykorzystywane wyłącznie w ruchu towarowym. Na stacji Gniezno Winiary znajdują się semafory kształtowe oraz oryginalne niemieckie urządzenia do sterowania ruchem kolejowym (wybudowane w ramach programu modernizacyjnego „Otto”). Na stację sporadycznie zajeżdżają pociągi turystyczne. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> Gniezno Winiary stacja.jpg Stacja Nakło nad Notecią.jpg Nastawnia Gn2 WK13.jpg </gallery> ==== Gniezno Wąsk. ==== Stacja Gniezno Wąskotorowe znajduje się obecnie na terenie dawnej stacji towarowej. W 1884 roku stacja osobowa znajdowała się bliżej dworca normalnotorowego w Gnieźnie. Rozbudowa kompleksu parowozowni spowodowała konieczność likwidacji stacji osobowej na stacji kolei normalnotorowej i stację zorganizowano na dotychczasowej stacji towarowej. Z Gniezna wyrusza w podróż kolej wąskotorowa do Ostrowa (w Anastazewie znajdowała się granica zaborów rosyjskiego i pruskiego, odcinek Ostrowo – Anastazewo aktualnie jest nieczynny) przez Niechanowo, Witkowo, Powidz. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> OL49-69 i PX48-1919.jpg WMC-02 Gniezno Wąsk..JPG Stacja kolei waskotorowej w Gnieźnie..jpg </gallery> === [[Gorzów Wielkopolski]] === Dworzec w Gorzowie Wielkopolskim to jedna z ważniejszych stacji na dawnej niemieckiej magistrali „Ostbahn”, czyli Kolei Wschodniej. Na szczególną uwagę zasługuje najdłuższy w Polsce zabytek techniki, jakim jest gorzowska estakada kolejowa. Budowę estakady rozpoczęto w 1910 roku, a ukończono w 1914. Motywacją do budowy estakady była duża liczba skrzyżowań jednopoziomowych (samochody/kolej). Częste zamykanie rogatek na przejazdach powodowało wzmożone korki oraz utrudniało harmonijny rozwój miasta. Całkowita długość estakady wynosi 2116 metrów. Budowla posiada około 70 sklepień o parabolicznym kształcie łuków, rozdzielonych pięcioma stalowymi wiaduktami przy ulicy Herberta, Chrobrego, Wodnej, Młyńskiej i Garbary. W rejestrze zabytków jest jednak wpisane 1700 m, gdyż prawdopodobnie niektóre budowle nie zostały uwzględnione. <gallery widths="283" heigts="250" perrow="3" heights="250"> Plik:Gorzów Wlkp. estakada kolejowa.JPG| Plik:WK14 Gorzów Wielkopolski peron 4 z nastawnią.JPG| Plik:WK14 Gorzów Wielkopolski plac przed dworcem.JPG| </gallery> === [[Hel]] === [[w:Mierzeja Helska|Półwysep Helski]] o długości blisko 38 km w najwęższym swym miejscu pomiędzy Kuźnicą i Chałupami ma niecałe 100 m szerokości. Widać to dokładnie jadąc pociągiem do Helu. Przez okna wagonów można zaobserwować położone blisko siebie brzegi otwartego morza i Zatoki Puckiej. Poniżej widoczna jest lokomotywa spalinowa serii 754 (nazywana potocznie „Nurek”) prowadząca pociąg ExpressInterCity „Jantar” do Warszawy Zachodniej. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 ČD Class 754 w Juracie Travelarz.jpg WK15 Hel (5) Travelarz.jpg WK15 Hel (6) Travelarz.jpg </gallery> === [[Jarocin]] === Stacja kolejowa w Jarocinie to ostatnia w województwie wielkopolskim stacja węzłowa z zachowanym oryginalnym budynkiem z czerwonej cegły. Z Jarocina odchodzą linie do Poznania, Ostrowa Wielkopolskiego, Leszna, Oleśnicy oraz Gniezna. Po przeprowadzonym remoncie budynek odzyskał swoje dawne oblicze. Na szczególną uwagę zwraca plac przed dworcem oraz odnowione malowidła na ścianach dworca. Na stacji znajduje się również modernistyczna wieża ciśnień, a na terenie dawnej parowozowni Towarzystwo Kolei Wielkopolskiej prowadzi muzeum gromadzące tabor i pamiątki związane z koleją. Na stacji w Jarocinie znajduje się pomnik parowozu Ol49-1. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Jarocin (3) Lichen99.jpg 1WK15 Jarocin (28) Travelarz.JPG 1WK15 Jarocin (14) Travelarz.JPG </gallery> === [[w:Kąty Wrocławskie|Kąty Wrocławskie]] === Stacja kolejowa w Kątach Wrocławskich z lat 40. XIX w. wybudowana jako element Freiburskiej Linii Kolejowej, łączącej Wrocław z Jelenią Górą. Obecny budynek dworca wraz z drewnianą wiatą peronową powstał w latach 1867-1870. W sąsiedztwie znajduje się terminal kontenerowy. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> 1WK15 Kąty Wrocławskie (1) Travelarz.JPG 1WK15 Kąty Wrocławskie (7) Travelarz.JPG 1WK15 Kąty Wrocławskie (11) Travelarz.JPG </gallery> === [[Kępno]] === Unikatowa stacja kolejowa. W Polsce znajdują się tylko 2 stacje tego typu – stacje dwupoziomowe. Oprócz Kostrzyna nad Odrą taki obiekt znajduje się w Kępnie. Po raz pierwszy kolej dotarła do Kępna w 1872 roku. Kępno uzyskało wtedy połączenie z Wrocławiem przez Oleśnicę i Syców. Rozwój stacji nastąpił również dzięki poprowadzeniu przez Kępno kolei kluczborsko-poznańskiej. Dworzec po remoncie prezentuje się okazale. Na stacji w Kępnie znajduje się pomnik parowozu [[w:TKt48|TKt48]]. Parowozy tego typu obsługiwały aż do 1992 roku połączenia do Namysłowa i Oleśnicy. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Kępno (26) Lichen99.jpg WK15 Kępno (1) Travelarz.jpg WK15 Kępno (15) Lichen99.jpg </gallery> === [[Kielce]] === Historia kieleckiego dworca sięga 1885 roku, kiedy to została uruchomiona [[w:Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska|Iwangorodzko-Dąbrowska Linia Kolejowa]]. Do 1966 roku swe funkcję pełnił secesyjny dworzec zbudowany w czasach zaborów. Na jego miejscu w 1971 roku stanął nowoczesny wówczas, socrealistyczny budynek – przykład architektury okresu PRL, która charakteryzowała się m.in. takimi eksperymentami jak ten. Widoczny na zdjęciu sufit dworca oprócz interesujących walorów estetycznych – poprawia akustykę budynku. Kolej pełni istotną funkcję w rozwoju gospodarczym Kielc, które w ostatnich latach stały się znaczącym ośrodkiem gospodarczym. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> 1WK15 Kielce (15) Travelarz.JPG 1WK15 Kielce (31) Travelarz.JPG 1WK15 Kielce (13) Travelarz.JPG </gallery> === Linia kolejowa Kłodzko Główne – Kudowa-Zdrój === Linia kolejowa nr 309 była otwierana etapami. W 1902 roku otwarto odcinek [[Kłodzko]] – [[w:Duszniki-Zdrój|Duszniki-Zdrój]], a w 1904 roku linia dotarła do Kudowy-Zdroju. W latach 1945-1948 funkcjonowało połączenie z Kudowy do czeskiego [[w:Nachod|Nachod]]u, jednak linię rozebrano. Budowa linii była bardzo ciężka. Trasa obfituje w wiele łuków o małych promieniach, często wije się serpentynami. Najbardziej znanym obiektem inżynieryjnym na linii jest kamienny wiadukt w Lewinie Kłodzkim. Na uwagę zasługuje również stacja Duszniki Zdrój, która znajduje się na skalnej półce. Kolej nazywano „Weberbahn” (z niemieckiego oznacza to kolej tkaczy), gdyż głównym powodem wybudowania trasy była chęć poprawy warunków i rozwoju gospodarczego tego obszaru Kotliny Kłodzkiej – znajdowało się tutaj wiele tkalni i bielarni płócien. Po remoncie trasy obsługę pociągów regionalnych przejęły szynobusy Kolei Dolnośląskich. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Kudowa Zdrój (13) Lichen99.jpg WK15 Duszniki Zdrój (1) Lichen99.jpg WK15 Kłodzko Główne (24) Lichen99.jpg </gallery> === [[Lublin]] === Lubelski dworzec z 1877 roku powstał w ramach połączenia Lublina z Warszawą w postaci Kolei Nadwiślańskiej. To najważniejszy dworzec kolejowy w województwie. Gruntowny remont przywrócił mu dawny blask. Kolejarskie tradycje Lublina upamiętniają tablice umieszczone na fasadzie dworca oraz pomnik parowozu pospiesznego [[w:Pt47|Pt47]]-157|. Warte zobaczenia jest wnętrze dworca o interesującym wystroju i iluminacji. Na uwagę zasługuje również ozdobny portal wejściowy, nad którym znajduje się duży zegar. Budynek nawiązuje swoją bryłą do budowli obronnych, jednak zachował on lekkość konstrukcji. Rangę podnosi znajdujący się na zwieńczeniu orzeł w koronie – symbol niepodległej Polski. Lublin jest jednym z trzech miast w Polsce, w którym jeżdżą trolejbusy. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Lublin (2) Lichen99.jpg WK15 Lublin (1) Lichen99.jpg WK15 Lublin (24) Lichen99.jpg </gallery> === [[w:Międzyrzecz Podlaski|Międzyrzec Podlaski]] === Magistrala E20 Kunowice – Poznań – Konin – Kutno – Warszawa – Terespol to nie tylko dworce dużych miast, ale również małe, urokliwe stacje. Do takich obiektów z pewnością można zaliczyć dworzec w Międzyrzecu Podlaskim. Po przeprowadzonej modernizacji prezentuje się okazale. W ramach inwestycji przywrócono oryginalną stolarkę okienną, drzwiową, odnowiono fasadę budynku. Nowo powstałe przejście podziemne ułatwia komunikację między częściami miasta. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Międzyrzec Podlaski (3) Lichen99.jpg WK15 Międzyrzec Podlaski (4) Lichen99.jpg WK15 Międzyrzec Podlaski (5) Lichen99.jpg </gallery> === [[Nowy Sącz]] === Jeden z piękniejszych dworców kolejowych w Polsce, obszerny budynek, świadczący o randze [[w:Galicyjska Kolej Transwersalna|Kolei Transwersalnej]] i jej wówczas ważnego znaczenia dla transportu w całym [[w:Zabór austriacki|zaborze austriackim]]. Linia kolejowa przebiegająca przez Nowy Sącz wije się po wzgórzach i malowniczych przekopach. Duże nachylenia torowiska i mnogość łuków sprawiają, iż jest to wymagająca trasa dla maszynistów. Jednak widoki podziwiane zza okien pociągu rekompensują wszelkie niedogodności. Dworzec przeszedł gruntowny remont. Na szczególną uwagę zasługują odnowione posadzki i malowidła przedstawiające górskie pejzaże. Architektura budynku nawiązuje do stylu secesyjnego, charakterystycznego dla Galicji. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Nowy Sącz (1) Lichen99.jpg WK15 Nowy Sącz (35) Lichen99.jpg WK15 Nowy Sącz (38) Lichen99.jpg </gallery> === Opole Główne === Zabytkowy dworzec w [[Opole|Opolu]] znajduje się w czołówce najładniejszych dworców kolejowych w Polsce. W trakcie przeprowadzonej ostatnio modernizacji przywrócono stacji dawny blask, wprowadzono szereg udogodnień dla osób o ograniczonej mobilności, zorganizowano nowe punkty handlowo-gastronomiczne, a w prawym skrzydle widocznego budynku uruchomiono hostel dworcowy. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na wykonane z piaskowca detale architektoniczne i rozetowe okna budynku głównego. Godne uwagi są również drewniane kasy wraz z dziewięcioma herbami, stoliki i barierki kas oraz posadzka z motywami kwiatowymi, a także malowidła w poczekalni. Wysoka wieża z zegarem służyła niegdyś jako wieża ciśnień do wodowania parowozów. Ciekawostką jest, iż budynek dworca znajduje się przy łukach torów, nie jest usytuowany pod kątem prostym, co jest rzadko spotykanym rozwiązaniem w Polsce. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Opole Główne (50) Lichen99.jpg WK15 Opole Główne (2) Lichen99.jpg WK15 Opole Główne (3) Lichen99.jpg </gallery> === [[Pabianice]] === Przez Pabianice przebiega wybudowana w latach 1901–1903 [[w:Kolej warszawsko-kaliska|linia kolejowa warszawsko-kaliska]]. Zmodernizowany budynek stacji kolejowej zachował kształt zewnętrzny i wewnętrzny podział pomieszczeń, choć niektóre zyskały inne przeznaczenie - m.in. uruchomiono punkt informacji turystycznej. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> Pabianice dworzec PKP.jpg Pabianice dworzec PKP 02.jpg WK15 Pabianice (19) Lichen99.jpg </gallery> === [[w:Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa|Piaseczyńska Kolej Wąskotorowa]] === Kolej to nie tylko dworce, ale również i zaplecza techniczne, bez których nie byłoby możliwości podróżowania. Na szczególną uwagę zasługują obiekty w „mniejszej skali”, czyli te przeznaczone dla kolei wąskotorowych. Niegdyś na terenie całego kraju znajdowało się wiele „kolejek” wąskotorowych służących lokalnym społecznościom. Jedną z nich była Piaseczyńsko-Grójecka Kolej Dojazdowa, która wchodziła w skład Warszawskich Kolei Dojazdowych. Docierały one nierzadko w głąb Warszawy, często był to jedyny środek transportu dla poszczególnych miejscowości. Pomnik upamiętniający warszawskie wąskotorówki znajduje się na Sadybie. Na zdjęciu poniżej widać wagony pasażerskie w lokomotywowni w Piasecznie. Obecnie wykonywane są nimi przewozy turystyczne. „Wąski tor nie wąską frajdę masz”, więc na pewno warto tam zajrzeć... <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Piaseczno Wąsk. (33) Lichen99.jpg WK15 Piaseczno Wąsk. (11) Lichen99.jpg WK15 Piaseczno Wąsk. (31) Lichen99.jpg </gallery> === [[Piotrków Trybunalski]] === Pierwszą linią kolejową, która dotarła do Piotrkowa Trybunalskiego była [[w:Kolej Warszawsko-Wiedeńska|Kolej Warszawsko-Wiedeńska]] (połowa XIX wieku). W latach 2010-2012 przeprowadzono remont obiektu. Warto nadmienić, iż bryła budynku jest oryginalna i nie uległa przeróbkom. Niedaleko stacji normalnotorowej znajdowała się również kolej wąskotorowa, która jako pierwsza w Polsce wprowadziła przewóz wagonów normalnotorowych na transporterach. Kolej wąskotorowa została niestety zlikwidowana. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Piotrków Trybunalski (2) Lichen99.jpg WK15 Piotrków Trybunalski (1) Lichen99.jpg WK15 Piotrków Trybunalski (35) Lichen99.jpg </gallery> === [[Płock]] === Stacja kolejowa w Płocku nie ma charakteru zabytkowego, ale jej wygląd po modernizacji zyskał zupełnie nowe oblicze. Do Płocka warto przyjechać zobaczyć nie tylko dworzec, ale również starówkę z kamienicami, bulwary nad Wisłą czy też kratownicowy most kolejowo-drogowy nad Wisłą. Na piętrze dworca znajduje się hotel, a każdy z pokojów posiada widok na tory kolejowe. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Płock (19) Lichen99.jpg WK15 Płock (2) Lichen99.jpg WK15 Płock most kolejowo-drogowy (3) Lichen99.jpg </gallery> === [[Poznań]] === W Poznaniu warto odwiedzić Izbę Pamięci Oddziału Regionalnego PKP PLK S.A. przy Alejach Niepodległości 8. Na uwagę zasługują również makiety w Zespole Szkół Komunikacji im. Hipolita Cegielskiego przy ul. Fredry. Największe zainteresowanie budzi makieta stacji Międzychód. Będąc w Poznaniu nie można pominąć Kolejki Parkowej Maltanka, która kursuje od Ronda Śródka do Nowego Zoo. Jest to jedna z niewielu w Polsce czynnych kolei parkowych. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 ZSK Poznań (12) Lichen99.jpg Maltanka Borsig RB33.JPG Izba Pamięci PKP PLK w Poznaniu.JPG </gallery> === [[w:Rabka-Zdrój|Rabka-Zdrój]] === Zabytkowy zespół dworca kolejowego z 1925 roku tworzą: budynek stacji nawiązujący stylem do góralskich chat, budynek mieszkalny oraz budka dróżnika po drugiej stronie torów. Na placu dworcowym podziwiać można pomnik św. Mikołaja. Po modernizacji w 2014 roku, oprócz kasy biletowej, poczekalni i bistro, na terenie dworca zlokalizowano siedzibę Miejskiej Biblioteki Publicznej. Mieści się tutaj również punkt informacji turystycznej. Od ponad stu lat Rabka Zdrój znana jest jako uzdrowisko. Wykorzystuje się walory klimatyczne oraz wody lecznicze do leczenia schorzeń układu oddechowego i krążenia, głównie u dzieci. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Rabka Zdrój (1) Travelarz.jpg WK15 Rabka Zdrój (14) Travelarz.jpg WK15 Rabka Zdrój (9) Travelarz.jpg </gallery> === [[Radomsko]] === Pierwszy dworzec w Radomsku powstały wraz z linią kolejową warszawsko-wiedeńską w połowie XIX wieku, uległ zniszczeniu w trakcie I wojny światowej. Obecny dworzec otwarto w 1935 roku, zmodernizowano w 2011 roku. Dworzec swoja bryłą nawiązuje do form klasycyzmu. We wnętrzu zlokalizowano kasy biletowe kolejowe i autobusowe, a także przestronną poczekalnię wraz z zapleczem gastronomicznym. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Radomsko (13) Travelarz.jpg WK15 Radomsko (21) Travelarz.jpg WK15 Radomsko (3) Travelarz.jpg </gallery> === [[w:Rawicz|Rawicz]] === Rawicz to jedna z ważniejszych stacji na linii Poznań – Wrocław. Dworzec kolejowy powstały w wieku XIX przeszedł gruntowną modernizację zakończoną w 2015 roku. Odwiedzając rawicki dworzec warto zwrócić uwagę na bogactwo ornamentów i detali architektonicznych. Rawicz posiada interesujący układ urbanistyczny – wszystkie ulice na Starym Mieście krzyżując się tworzą kąty proste. Miasto otaczają planty powstałe z przebudowania wałów obronnych – drugie pod względem wielkości w Polsce po krakowskich. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Rawicz (1) Travelarz.jpg WK15 Rawicz (5) Travelarz.jpg WK15 Rawicz (2) Travelarz.jpg </gallery> === [[Rogów (powiat brzeziński)|Rogów]] === Rogów Wąskotorowy to stacja początkowa [[Kolej Wąskotorowa Rogów – Rawa – Biała|Rogowskiej Kolei Wąskotorowej]], jednego z najciekawszych zabytków techniki w województwie łódzkim. Kolej została wybudowana w 1915 roku przez wojska niemieckie. Stopniowo sieć powiększała się o kolejne miejscowości docierając do Białej Rawskiej. Na terenie stacji zgromadzono wiele ciekawych oraz unikatowych wagonów, lokomotyw. Intensywnie prowadzone są prace renowacyjne przy kolejnych pojazdach. Na szczególną uwagę zasługują m.in.: tendrzak przemysłowy O&K, rampa do załadunku wagonów normalnotorowych na wąskotorowe transportery, wagony z nieistniejących cukrowni w Polsce czy [[w:MBxd1 161-169|wagon motorowy Mbxd1]]. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Rogów Wąsk. (1) Lichen99.jpg WK15 Rogów Wąsk. (4) Lichen99.jpg WK15 Rogów Wąsk. (19) Lichen99.jpg </gallery> === [[w:Rzeszów Główny|Rzeszów Główny]] === Dworzec w [[Rzeszów|Rzeszowie]] powstał w 1858 roku. Największą modernizację dworzec przeszedł w 1908 roku. Także i ten dworzec jest po remoncie. Na uwagę zasługują malowidła na ścianach wewnątrz poczekalni i hallu kasowego oraz portal wejściowy, który nawiązuje stylem do attyki. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Rzeszów Główny (16) Lichen99.jpg WK15 Rzeszów Główny (34) Lichen99.jpg WK15 Rzeszów Główny (10) Lichen99.jpg </gallery> === [[Sochaczew]] === Parowóz [[w:Kp4|Kp4]] to parowóz polskiej produkcji na dokumentacji radzieckiego parowozu P24. Niezwykle popularne niegdyś w Polsce, Finlandii, ZSRR i Czechosłowacji. Przeznaczony do pracy na liniach wąskotorowych, budowany w Polsce w latach 1950-1959, głównie na eksport. Ponadto od 1960 roku ich masową produkcję na własne potrzeby podjęto w Chinach, która trwała aż do 1987 roku. Ogółem lokomotyw tej serii zbudowano około 5100, czyniąc je najliczniejszą serią parowozów wąskotorowych na świecie. Prezentowany parowóz wchodzi w skład ekspozycji [[w:Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie|Muzeum Kolei Wąskotorowej w Sochaczewie]]. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Muzeum Sochaczew (103) Travelarz.jpg WK15 Sochaczew (1) Travelarz.jpg WK15 Sochaczew (14) Travelarz.jpg </gallery> === [[Suwałki]] === Budynek dworca w Suwałkach powstał w 1986 roku. Ten budynek zasługuje na szczególną uwagę, nie tylko ze względu na to, iż jest to obiekt z czerwonej cegły, ale charakteryzuje się on bardzo skomplikowaną bryłą i detalami architektonicznymi. Z samych Suwałk blisko jest na Litwę oraz do Białegostoku. <gallery widths="283" heights="250" perrow="3"> Plik:WK15 Suwałki (4) Lichen99.jpg| Plik:WK15 Suwałki (2) Lichen99.jpg| Plik:WK15 Suwałki (7) Lichen99.jpg| </gallery> === [[Tarnów]] === Pierwszy pociąg na [[w:Tarnów_(stacja_kolejowa)|tarnowską stację]] wjechał 20 lutego 1856 roku, w dniu otwarcia trasy kolejowej z [[Kraków|Krakowa]] do Dębicy. Obecny gmach dworca, wyróżniający się pałacową architekturą z secesyjno-modernistycznym wystrojem, zbudowano w latach 1906–10. Projektantem był E. Baudisch z austriackiego Ministerstwa Kolei Żelaznych, wg tego samego projektu zbudowano dworzec w Stanisławowie. Dworzec, wpisany do rejestru zabytków, przeszedł remont kapitalny w latach 2007–10. Halę główną zdobią obrazy olejne przedstawiające krajobrazy Tatr i Pienin, dzieła autorstwa [[w:Edmund Cieszkiewicz|Edmunda Cieszkiewicza]] zakupione w 1911 roku. 28 sierpnia 1939 roku współpracujący z Niemcami Antoni Guzy dokonał [[w:Zamach_bombowy_na_dworcu_kolejowym_w_Tarnowie|zamachu bombowego na dworcu]], w którym zginęło 20 osób. 14 czerwca 1940 roku z tarnowskiego dworca wyruszył [[w:Pierwszy_masowy_transport_do_Auschwitz|pierwszy masowy transport więźniów do KL Auschwitz]]. Pierwsze z tych wydarzeń upamiętnia tablica pamiątkowa, drugie – pomnik Pamięci I Transportu do KL Auschwitz, z listą nazwisk wszystkich więźniów. W 1992 roku, obok budynku lokomotywowni, ustawiono jako pomnik techniku [[w:Ol49|parowóz Ol49]] - 72, wyprodukowany w 1953 roku.<gallery mode="nolines" widths="313" heights="250" perrow="3"> Plik:Tarnów - tablica informacyjna, 2014-08-19 (Muri WK14).jpg| Plik:Tarnow Station.jpg| Plik:WK14 Tarnów (8) Travelarz.jpg| Plik:Tarnów - poczekalnia, 2014-08-19 (Muri WK14).jpg| Plik:WK14 Tarnów (dworzec kolejowy z1).JPG| Plik:WK14 Tarnów (9) Travelarz.jpg| </gallery> === [[w:Wałbrzych Miasto|Wałbrzych Miasto]] === Dworzec [[Wałbrzych]] Miasto powstał w 1853 roku. W 1923 roku został przebudowany na wzór pijalni wód mineralnych popularnych na Dolnym Śląsku. Z tego powodu często jest mylnie zaliczany jako „takowa” pijalnia, która została zaadoptowana na potrzeby kolei. Budynek dworca został wpisany do rejestru zabytków. Nazwa „Wałbrzych Miasto” sugeruje, iż jest to dworzec najbliżej centrum miasta. Dla stacji położonych na terenie zaboru pruskiego jest to dosyć często spotykane zjawisko (np. Kłodzko Główne oraz Kłodzko Miasto). <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Wałbrzych Miasto (1) Lichen99.jpg WK15 Wałbrzych Miasto (21) Lichen99.jpg WK15 Wałbrzych Miasto (8) Lichen99.jpg </gallery> === [[Wągrowiec]] === Dworzec kolejowy w Wągrowcu z 1888 r. posiada zróżnicowaną bryłę o ceglanych elewacjach i pokryty jest spadzistym dachem z ozdobnymi, drewnianymi podporami. Wewnątrz znajdują się kasy kolejowe i autobusowe, poczekalnia, kiosk i zaplecze gastronomiczne. W 2015 roku zmodernizowany w zakresie budynku dworcowego i peronów, w sąsiedztwie ulokowano terminal autobusowy i parking typu „parkuj i jedź”. Wzdłuż torów poprowadzono ścieżkę rowerową oraz zorganizowano 2 zadaszone parkingi rowerowe. Powstało nowoczesne Zintegrowane Centrum Komunikacyjne łączące transport kolejowy, autobusowy, miejski i indywidualny. Gruntownie zrewitalizowana w ostatnich latach linia kolejowa nr 356 na odcinku Poznań Główny – Wągrowiec cieszy się rosnącą popularnością wśród podróżnych. W Wągrowcu podziwiać możemy unikalne w Europie skrzyżowanie rzek Wełny i Nielby. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Wągrowiec (12) Travelarz.jpg WK15 Wągrowiec (6) Travelarz.jpg WK15 Wągrowiec (3) Travelarz.jpg </gallery> === [[Wrocław]] === ==== [[w:Wrocław Brochów|Wrocław Brochów]] ==== Wrocław to nie tylko miasto mostów i kościołów, ale i... dworców kolejowych. Znajduje się ich tutaj ponad 20. Jedną z bardzo urokliwych stacji jest Wrocław Brochów. Budynek dworca powstał w 1896 roku na potrzeby dużego osiedla kolejowego na wrocławskim Brochowie. Jest ceglany, natomiast w partiach górnych i szczytowych o konstrukcji szachulcowej wypełnionej cegłą. W 2012 roku przeszedł gruntowny remont. Mnogość detali architektonicznych, balustrady, zabytkowe kraty okienne, granitowe schody wejściowe, historyczny zegar z rzymskimi cyframi i stylizowanymi wskazówkami, a także wieczorne oświetlenie stwarzają niepowtarzalną atmosferę. Tuż obok stacji osobowej znajduje się jedna z dwóch największych stacji towarowych w Polsce – Wrocław Brochów Towarowy. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK Wrocław Brochów (2) Lichen99.jpg WK Wrocław Brochów (5) Lichen99.jpg WK Wrocław Brochów (7) Lichen99.jpg </gallery> ==== [[w:Wrocław Leśnica|Wrocław Leśnica]] ==== Stacja Wrocław Leśnica znajduje się na linii Wrocław-Legnica. Kompleks stacyjny jest wpisany do rejestru zabytków. Przebudowa stacji rozpoczęła się w 2012 roku. Stacja zyskała zupełnie nowe oblicze. Wrażenie robią drewniane zadaszenia na peronach, ozdobne latarnie oraz zegary. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK14 Wrocław Leśnica (13) Travelarz.jpg WK14 Wrocław Leśnica (07) Travelarz.jpg WK14 Wrocław Leśnica (09) Travelarz.jpg </gallery> ==== [[w:Wrocław Nadodrze|Wrocław Nadodrze]] ==== Drugi co do wielkości dworzec kolejowy we Wrocławiu powstały w 1868 roku według projektu Hermanna Grapowa. Pasażerowie mają do dyspozycji 2 perony, hol dworcowy z poczekalnią i kasami biletowymi, kiosk oraz automaty vendingowe. Większa część budynku jest obecnie niedostępna, oczekując na gruntowną modernizację. Zachowało się kilka pamiątek po niemieckich budowniczych tego gmachu – np. na peronie 1. znaleźć można betonowy kafel chodnikowy z oznaczeniem producenta, a w ogólnodostępnej toalecie są kafelki sygnowane nazwą producenta. W budynku kas dodatkowych umiejscowionych przy placu dworcowym znajduje się obecnie popularny bar. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> 1WK15 Wrocław Nadodrze (22).JPG 1WK15 Wrocław Nadodrze (3).JPG 1WK15 Wrocław Nadodrze (14).JPG </gallery> ==== [[Wrocław Popowice|Wrocław Popowice]] ==== Gruntownie wyremontowana w 2015 roku stacja kolejowa we Wrocławiu, przy ulicy Popowickiej w dzielnicy Fabryczna na linii kolejowej nr 271 Wrocław Główny – Poznań Główny. W trakcie remontu zmodernizowano układ torowy wraz z przyległym wiaduktem. Wymieniono nawierzchnię peronu oraz przygotowano udogodnienia dla osób o ograniczonej mobilności. Zbudowano nowe wiaty peronowe i oświetlenie, zainstalowano system informacji audiowizualnej oraz nowe zegary stacyjne. W sąsiedztwie znajduje się Park Polana Popowicka o ciekawym układzie kompozycyjnym. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> 1WK15 Wrocław Popowice (1).JPG 1WK15 Wrocław Popowice (5).JPG 1WK15 Wrocław Popowice (6).JPG </gallery> ==== [[w:Wrocław Psie Pole|Wrocław Psie Pole]] ==== Stacja kolejowa we Wrocławiu, przy alei Jana III Sobieskiego, w dzielnicy Psie Pole. Powstały na przełomie 1885/1886 roku budynek dworcowy został w ostatnich latach zmodernizowany. W sąsiedztwie powstał węzeł przesiadkowy z nową pętlą autobusową oraz parkingiem typu „parkuj i jedź” z miejscami dla samochodów osobowych, a także dwoma zadaszonymi wiatami rowerowymi. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Wrocław Psie Pole (1) Travelarz.jpg WK15 Wrocław Psie Pole (9) Travelarz.jpg WK15 Wrocław Psie Pole (7) Travelarz.jpg </gallery> === [[Zamość]] === Pierwszy pociąg do Zamościa przyjechał z Zawady w 1916 roku. Niedługo potem Zamość uzyskał połączenie z Nowym Miastem, a w 1917 roku z Hrubieszowem. W czerwcu 2015 uruchomiono w Zamościu nowe przystanki osobowe: Zamość Starówka oraz Zamość Wschód. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Zamość (7) Travelarz.jpg WK15 Zamość Wschód (1) Travelarz.jpg WK15 Zamość (4) Lichen99.jpg </gallery> === [[w:Zduńska Wola Karsznice|Zduńska Wola Karsznice]] === Stacja [[Zduńska Wola]] Karsznice to jedna z 3 stacji położonych na terenie miasta. Powstanie stacji wiąże się z budową magistrali węglowej Śląsk-Porty. Zakład Taboru Karsznice był jednym z największych w kraju. Obecnie na terenie Zakładu prowadzony jest Skansen Lokomotyw i Urządzeń Technicznych. W muzeum można zobaczyć eksponaty: modele lokomotyw, pamiątki kolejarzy węzła Karsznice. Ekspozycję taboru stanowią lokomotywy używane w Karsznicach, m.in. parowóz Ty51, Ty246. <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Zduńska Wola Karsznice skansen (14) Lichen99.jpg WK15 Karsznice (8) Travelarz.jpg WK15 Zduńska Wola Karsznice skansen (1) Lichen99.jpg </gallery> == Nastawnie == <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Augustów (14) Lichen99.jpg|Augustów „Ag” 1WK15 Brzezinka Średzka (1).JPG|Brzezinka Średzka „BŚ1" WK15 Częstochowa Stradom (18) Travelarz.jpg|Częstochowa Stradom „CS” WK14 Gdynia Główna nastawnia GO Travelarz.jpg|Gdynia Główna „GO” Nastawnia Gn-A (1) WK13.jpg|Gniezno „Gn-A” Nastawnia Gn2 WK13.jpg|Gniezno „Gn2" Inowrocław nastawnia (InB) WK13.jpg|Inowrocław „InB” WK15 Kędzierzyn-Koźle (24) Lichen99.jpg|Kędzierzyn-Koźle „KKA” WK15 Kłodzko Główne (57) Lichen99.jpg|Kłodzko Główne „KG” WK14 Kościerzyna nastawnia Kc Travelarz.jpg|Kościerzyna „Kc” WK14 Krzeszowice nastawnia KR-1 Travelarz.jpg|Krzeszowice „KR-1" WK15 Kudowa Zdrój nastawnia (2) Travelarz.jpg|Kudowa Zdrój „KZ” Nakło nad Notecią nastawnia (Nk) WK13.jpg|Nakło nad Notecią „Nk” WK15 Opole (2) Lichen99.jpg|Opole LCS „OZ” WK14 Sopot nastawnia Sp Travelarz.jpg|Sopot „Sp” SG(21) Travelarz.JPG|Stara nastawnia Szczecin Główny WK14 nastawnia Warszawa Wschodnia.JPG|Warszawa Wschodnia „WSD” WK14 Budynek LCS Wągrowiec.JPG|Wągrowiec LCS „Wg” 1WK15 Wrocław Muchobór (4) Travelarz.JPG|Wrocław Muchobór LCS „WM” 1WK15 Wrocław Nadodrze (15).JPG|Wrocław Nadodrze „WN” </gallery> == Pomniki == === Parowozy === <gallery widths="283" heights="250" perrow="3"> Plik:WK15 Białystok (1) Lichen99.jpg|[[w:HF (parowóz)|Parowóz wąskotorowy HF]] w Białymstoku Plik:WK15 Chełm (27) Lichen99.jpg|Ol49-34 na stacji Chełm Plik:WK15 Częstochowa (34) Travelarz.jpg|[[w:TKt48|TKt48-151]] w Częstochowie Plik:1WK15 Jarocin (24) Travelarz.JPG|[[w:Ol49|Ol49]]-1 w Jarocinie Plik:WK15 Kępno (28) Lichen99.jpg|TKt48-130 w Kępnie Plik:WK15 Kluczbork (24) Lichen99.jpg|Ty45-149 w Kluczborku Plik:1WK15 Kraków Płaszów (7) Travelarz.JPG|HL 16 Kraków Płaszów Plik:1WK15 Krotoszyn (13) Travelarz.JPG|[[w:Px48|Px48]]-1764 w Krotoszynie Plik:WK15 Lublin (50) Lichen99.jpg|[[w:Pt47|Pt47]]-157 w Lublinie Plik:WK14 TKt48-177 Nowy Sącz.JPG|TKt48-177 w Nowym Sączu Plik:WK14 Przeworsk Ol49 Travelarz.jpg|Ol49-8 w Przeworsku Plik:WK15 TKt48-27 (1) Travelarz.JPG|TKt48-27 w Rzeszowie Plik:1WK15 Skarżysko-Kamienna (6) Travelarz.JPG|Pt47-13 - Skarżysko-Kamienna Plik:WK15 TKt48-119 (3) Travelarz.jpg|TKt48-119 Wałbrzych Główny Plik:1WK15 Wrocław Pociąg do nieba (2) Travelarz.JPG|Ty2-1035 „[[w:Pociąg do nieba|Pociąg do nieba]]” Wrocław Plik:WK15 Px48 1723 Zduńska Wola (1) Travelarz.jpg|Px48-1723 Zduńska Wola Plik:Parowóz OL 49-72.jpg|Lokomotywa parowa [[w:Ol49|Ol49]]-72 w Tarnowie </gallery> === Św. Katarzyna Aleksandryjska === <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Jaworzyna Śląska (1) Travelarz.jpg|Jaworzyna Śląska WK15 Kędzierzyn-Koźle (22) Lichen99.jpg|Kędzierzyn-Koźle WK15 Oława (8) Travelarz.jpg|Oława WK15 Opole (11) Lichen99.jpg|Opole Główne LCS WK15 Opole (1) Lichen99.jpg|Opole ZNTK „Tabor” Piła Główna pomnik Św. Katarzyny WK13.jpg|Piła Główna WK15 Rzeszów (16) Travelarz.jpg|Rzeszów Główny WK15 Wałbrzych Główny (6) Travelarz.jpg|Wałbrzych Główny WK14 Wrocław Główny Św Katarzyna Travelarz.jpg|Wrocław Główny WK14 Wrocław Leśnica (15) Travelarz.jpg|Wrocław Leśnica File:Figurka patronki kolejarzy - św. Katarzyna2.jpg|Wrocław Brochów </gallery> === Inne === <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> 1WK15 Św Jan Nepomucen Gdynia Travelarz.JPG|Św. Jan Nepomucen<br />Gdynia Wzgórze Św. Maksymiliana WK15 Częstochowa Stradom Muzeum (61) Travelarz.jpg|Częstochowa Stradom WK15 Łuków (6) Lichen99.jpg|Łuków WK15 Rzeszów (13) Travelarz.jpg|Rzeszów Główny File:Dzwonnica przy kościele Ducha Świętego we Wrocławiu.jpg|Wrocław </gallery> == Sztuka użytkowa == === Zegary dworcowe === <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Bielsko Biała Główna (9) Travelarz.jpg|Bielsko Biała Główna WK14 Bochnia (3) Travelarz.jpg|Bochnia WK15 Brzeg Dolny (12) Travelarz.jpg|Brzeg Dolny WK15 Brzeg Dolny (7) Travelarz.jpg|Brzeg Dolny WK14 Bytom zegar dworcowy Travelarz.jpg|Bytom WK15 Ełk (4) Travelarz.jpg|Ełk WK15 Gdańsk Oliwa (4) Travelarz.jpg|Gdańsk Oliwa WK14 Gdynia Główna (zegar dworcowy) Travelarz.jpg|Gdynia Główna 1WK15 Gdynia Główna (9) Travelarz.JPG|Gdynia Główna 1WK15 Jarocin (31) Travelarz.JPG|Jarocin WK15 Kłodzko Główne (47) Lichen99.jpg|Kłodzko Główne 1WK15 Kołobrzeg (3) Travelarz.JPG|Kołobrzeg 1WK15 Lębork (14) Travelarz.JPG|Lębork WK15 Nowy Sącz (10) Lichen99.jpg|Nowy Sącz File:WK15 Oława (3) Travelarz.jpg|Oława WK15 Opole Główne (42) Lichen99.jpg|[[w:Opole Główne|Opole Główne]] WK15 Piotrków Trybunalski (17) Lichen99.jpg|Piotrków Trybunalski WK15 Poraj (1) Travelarz.jpg|Poraj WK15 Poraj (7) Travelarz.jpg|Poraj WK15 Pszczyna (23) Travelarz.jpg|Pszczyna WK15 Radomsko (9) Travelarz.jpg|Radomsko WK15 Rzeszów Główny (29) Lichen99.jpg|Rzeszów Główny WK14 Skierniewice (04) Travelarz.jpg|Skierniewice WK15 Sochaczew (2) Travelarz.jpg|Sochaczew WK15 Sopot (3) Travelarz.jpg|Sopot WK15 Wałbrzych Główny (4) Travelarz.jpg|Wałbrzych Główny WK15 Wałbrzych Miasto (12) Lichen99.jpg|Wałbrzych Miasto WK15 Wągrowiec (11) Travelarz.jpg|Wągrowiec WK Wrocław Brochów (23) Lichen99.jpg|Wrocław Brochów WK14 Wrocław Leśnica (12) Travelarz.jpg|Wrocław Leśnica File:WK15 Zamość Starówka (3) Travelarz.jpg|Zamość Starówka WK15 Zamość Wschód (4) Travelarz.jpg|Zamość Wschód WK14 Zawiercie (7) Travelarz.jpg|Zawiercie WK15 Karsznice (3) Travelarz.jpg|Zduńska Wola Karsznice WK15 Zduńska Wola (14) Lichen99.jpg|Zduńska Wola </gallery> === „Pragotrony” === <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> WK15 Częstochowa Stradom (20) Travelarz.jpg|Częstochowa Stradom WK14 Gdańsk Główny tablica odjazdów Travelarz.jpg|Gdańsk Główny WK14 Gdynia Główna tablica SKM Travelarz.jpg|Gdynia Główna SKM WK14 Katowice tablica LCD Travelarz.jpg|Katowice WK14 Kraków tablica informacyjna (1) Travelarz.jpg|Kraków Główny WK14 Kraków tablica informacyjna (2) Travelarz.jpg|Kraków Główny WK15 Łódź Kaliska (1) Travelarz.jpg|Łódź Kaliska WK15 Międzyrzec Podlaski (13) Lichen99.jpg|Międzyrzec Podlaski WK15 Opole Główne (25) Lichen99.jpg|Opole Główne WK14 Warszawa Gdańska (4) Travelarz.jpg|Warszawa Gdańska WK14 Warszawa Wschodnia (3) Travelarz.jpg|Warszawa Wschodnia WK14 Wrocław Główny wyświetlacz informacyjny (1) Travelarz.jpg|Wrocław Główny </gallery> == Wieże ciśnień == <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> Aleksandrów Kujawski wieża ciśnień WK13.jpg|Aleksandrów Kujawski File:Bydgoszcz Główna (1) WK13.jpg|[[Bydgoszcz]] WK15 Augustów (10) Lichen99.jpg|Augustów Gniezno wieża ciśnień WK13.jpg|Gniezno Gorzów Wlkp wieża ciśnień WK13.jpg|Gorzów Wielkopolski WK15 Grajewo (1) Lichen99.jpg|Grajewo WK15 Kalisz (5) Lichen99.jpg|Kalisz WK15 Kamieniec Ząbkowicki (2) Lichen99.jpg|Kamieniec Ząbkowicki File:Katowice - Wieża ciśnień.JPG|[[Katowice]] WK15 Kłodzko Główne (64) Lichen99.jpg|Kłodzko Główne Kostrzyn wieża ciśnień WK13.jpg|Kostrzyn nad Odrą WK15 Krzepice (10) Lichen99.jpg|Krzepice File:Kolejowa wieża ciśnień Łódź Włókniarzy.jpg|[[Łódź]] File:18737 Miedzyrzecz kolejowa wieza cisn 1 1.JPG|Międzyrzecz File:OLSZTYN, AB. 084.JPG|[[Olsztyn]] File:PL Opole wiezastruga.jpg|[[Opole]] File:Ostrowiec Świętokrzyski wieża ciśnień IMG 2869.jpg|Ostrowiec Świętokrzyski Ostrów Wlkp wieża ciśnień WK13.jpg|Ostrów Wielkopolski WK15 Piotrków Trybunalski (5) Lichen99.jpg|Piotrków Trybunalski WK15 Sieradz (21) Lichen99.jpg|Sieradz WK15 Sierpc (3) Lichen99.jpg|Sierpc WK14 Solec Kujawski wieża ciśnień.JPG|Solec Kujawski 1WK15 Stargard Szczeciński (10) Travelarz.JPG|Stargard Szczeciński WK14 Tarnowskie Góry wieża ciśnień (2) Travelarz.jpg|Tarnowskie Góry File:Tłuszcz, wieza cisnien.jpg|Tłuszcz WK14 Wągrowiec wieża ciśnień.JPG|Wągrowiec Września wieża ciśnień (1) WK13.jpg|Września Tarnow wieza cisnien.jpg|[[Tarnów]] </gallery> == Makiety kolejowe == <gallery widths=283 heights=250 perrow=3> 1WK15 Wrocław Świebodzki Kolejkowo (25).JPG|Wrocław Świebodzki - Kolejkowo 1WK15 Wrocław Świebodzki Kolejkowo (08).JPG|Wrocław Świebodzki - Kolejkowo 1WK15 Wrocław Świebodzki Kolejkowo (93).JPG|Wrocław Świebodzki - Kolejkowo 1WK15 Wrocław Świebodzki Kolejkowo (67).JPG|Wrocław Świebodzki - Kolejkowo 1WK15 Wrocław Świebodzki Kolejkowo (92).JPG|Wrocław Świebodzki - Kolejkowo 1WK15 Wrocław Świebodzki Kolejkowo (72).JPG|Wrocław Świebodzki - Kolejkowo WK15 ZSK Poznań (11) Lichen99.jpg|Zespół Szkół Kolejowych w Poznaniu WK15 ZSK Poznań (25) Lichen99.jpg|Zespół Szkół Kolejowych w Poznaniu WK15 ZSK Poznań (2) Lichen99.jpg|Zespół Szkół Kolejowych w Poznaniu WK15 ZSK Poznań (9) Lichen99.jpg|Zespół Szkół Kolejowych w Poznaniu WK15 ZSK Poznań (57) Lichen99.jpg|Zespół Szkół Kolejowych w Poznaniu WK15 ZSK Poznań (59) Lichen99.jpg|Zespół Szkół Kolejowych w Poznaniu </gallery> == Noclegi i gastronomia „Z widokiem na tory” == === Bar Mleczny Agatka w Gorzowie Wielkopolskim === Bar z widokiem na dworzec PKP Gorzów Wielkopolski.<br /> Zestawy od 10 zł.<br /> === Bar Semafor w Ostrowie Wielkopolskim === Bar z widokiem na dworzec PKP Ostrów Wielkopolski.<br /> Zestawy od 10 zł.<br /> === Corona Coffee PKP Szczecin Główny === Kawiarnia w nowej części dworca PKP Szczecin Główny na poziomie przejścia nad torami. W sąsiedztwie 2 otwarte tarasy widokowe skierowane na stację i widok przez panoramiczną szybę na Odrę.<br /> Kawa latte od 9,90 zł.<br /> Specjalności: Dolce Mocha (kawa z czekoladą), brownie bezglutenowe, serniczki ze słonym karmelem lub wiśniami, bezcukrowy pudding chia, bagietki i wrapy. <br /> http://facebook.com/coronacoffee === Hostel Corso w Gdyni === Pokoje z widokiem na perony i dworzec Gdynia Główna.<br /> Ceny od 60 zł.<br /> http://hostelcorso.pl/ === Hostel Kostrzyn nad Odrą === W budynku dworca Kostrzyn nad Odrą.<br /> Ceny od 25 zł.<br /> http://hostel.lubuskie.org.pl === Hostel Przystanek Toruń === Położony w okolicy dworca Toruń Miasto, stylizowany motywami o tematyce kolejowej.<br /> Ceny od 90 zł.<br /> http://przystanektorun.pl === Hostel Quadrans Modlin === Zlokalizowany w budynku dworcowym, pokoje z widokiem na perony stacji Modlin.<br /> Ceny od 80 zł.<br /> http://www.quadrans.co/ === Hostel Railway w Opolu === Zlokalizowany w budynku dworcowym, pokoje z widokiem na perony stacji Opole Główne.<br /> Ceny od 29 zł.<br /> http://railwayhostel.pl === Hostel Toruń Główny === Zlokalizowany na stacji Toruń Główny.<br /> Ceny od 39 zł.<br /> http://hosteltg.com === Hostel Zachodni w Warszawie === Pokoje z widokiem na stację Warszawa Zachodnia.<br /> Ceny od 100 zł.<br /> http://hostelzachodni.pl === Hotel Ferdynand Best Western Plus w Rzeszowie === Pokoje z widokiem na dworzec Rzeszów Główny.<br /> Ceny od 147 zł.<br /> http://www.hotelferdynand.pl/ === Hotel Fenix Strauss w Jeleniej Górze === Pokoje z widokiem na stację Jelenia Góra.<br /> Ceny od 160 zł.<br /> http://www.hotelstrauss.com/ === Hotel Green w Płocku === Pokoje zlokalizowane na I piętrze nowego dworca kolejowo-autobusowego w Płocku. Każdy pokój ma okno z widokiem na tory kolejowe.<br /> Ceny od 130 zł.<br /> http://greenhotelplock.pl === Hotel Ibis Styles we Wrocławiu === Pokoje i restauracja z panoramicznym widokiem na Wrocław Główny.<br /> Ceny od 200 zł.<br /> http://www.ibis.com/pl/hotel-9347-ibis-styles-wroclaw-centrum/index.shtml === Hotel Piast we Wrocławiu === Pokoje z widokiem na Wrocław Główny.<br /> Ceny od 130 zł.<br /> http://www.piastwroclaw.pl === Hotel Pracowniczy MarGran w Warszawie === Wybrane pokoje na I piętrze z widokiem na tory stacji Warszawa Zachodnia. Dobrze słychać przejeżdżające po okolicznych rozjazdach pociągi;)<br /> Ceny od 30 zł.<br /> http://www.hotel.margran.pl/ === Hotel Sofia we Wrocławiu === Pokoje i restauracja z widokiem na Wrocław Główny.<br /> Ceny od 170 zł.<br /> http://www.hotelsofia.pl === Nastawnia PoC w Poznaniu === Pub / Kawiarnia / Galeria.<br /> Wyjątkowe miejsce, gdzie można napić się piwa, kawy, herbaty, zjeść coś smacznego przy stukocie kół przejeżdżających pociągów. Wszystko to w dawnej nastawni w pobliżu stacji Poznań Główny (obok Mostu Teatralnego). Najlepszy widok jest oczywiście z piętra nastawni :)<br /> Ceny od 10 zł.<br /> http://nastawniapoc.pl/ === Noclegi Gemini Dom Elbląg === Pokoje gościnne w budynku dworca PKP w Elblągu.<br /> Ceny od 80 zł.<br /> http://noclegigeminidom.pl/noclegi-elblag-tanie === Noclegi Gemini Dom Malbork === Pokoje gościnne w budynku dworca PKP w Malborku.<br /> Ceny od 70 zł.<br /> http://noclegigeminidom.pl/noclegi-malbork === Noclegi Stacja Grand Szczecin Niebuszewo === Pokoje gościnne w budynku dworca Szczecin Niebuszewo.<br /> Ceny od 60 zł.<br /> http://www.stacjagrand.pl/ === Noclegi w Skansenie w Chabówce === Pokoje gościnne na terenie skansenu kolejowego w Chabówce.<br /> Ceny od 25 zł.<br /> http://skansenchabowka.pl/noclegi/ === Noclegownia przy Parowozowni w Wolsztynie === Pokoje gościnne na terenie Parowozowni z widokami na zgromadzony zabytkowy tabor.<br /> Ceny od 50 zł.<br /> http://www.parowozowniawolsztyn.pl/noclegi === Pub Wieża w Tarnowskich Górach === Pub zlokalizowany w wieży ciśnień nieopodal dworca.<br /> Ceny od 5 zł.<br /> https://www.facebook.com/pubwieza === Restauracja La Stazione Zawiercie === Restauracja w budynku dworca PKP w Zawierciu z ogródkiem letnim.<br /> Zestaw dnia od 15 zł.<br /> http://www.lastazione.pl/zawiercie/ === RISTORANTE Pizzeria CIAO! Wrocław Kuźniki === Restauracja w budynku dworca PKP Wrocław Kuźniki.<br /> Dania od 9,50 zł.<br /> http://www.pizzeriaciao.pl/ === Willa Remi we Wronkach === Pokoje z widokiem na tory kolejowe.<br /> Ceny od 80 zł.<br /> http://www.willa-remi.pl/ === Zapiecek - stacja smaków Sława Wielkopolska === Bar w budynku dworca PKP Sława Wielkopolska z motywami kolejowymi.<br /> Zestawy od 30 zł.<br /> https://www.facebook.com/Zapiecek.stacja.smakow/ {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Polska]] [[Kategoria:Informatory turystyczne]] qcdyoc8twia52yg69gg8kexgspg2pfb 0 6868 159319 157229 2026-10-12T18:32:55Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 159319 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Oksford |nazwa oryginalna = Oxford |widok = Oxford_Montage_2012.png |opis = |herb = Oxford_Coat_of_Arms_historical_revamped.png |mapa = Oxford_UK_locator_map.svg |państwo = [[Plik:Flag of the United Kingdom.svg|20px]] [[Wielka Brytania]] / [[Plik:Flag of England.svg|20px]] [[Anglia]] |region = [[Plik:Flag_of_Oxfordshire.svg|20px]] [[Oxfordshire]] |powierzchnia = 46 |wysokość = 61 |ludność = 166 000 |prefiks = 01865 |kod pocztowy = OX1–4 |www = https://www.oxford.gov.uk/ }} '''Oksford''' ([[Rozmówki angielskie|ang]]. ''Oxford'') to najstarsze miasto uniwersyteckie w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], położone około 80 km na zachód od stolicy, [[Londyn]]u, w hrabstwie [[Oxfordshire]], nad rzekami Tamizą i Cherwell. Wraz z [[Cambridge]] (drugim najstarszym miastem uniwersyteckim i największym rywalem Oksfordu), Oksford od dawna reprezentuje angielski establishment akademicki i elitę („Oxbridge”), oazę tradycji i przedsiębiorczości. Słynne oksfordzkie „Dreaming Spires” (Marzące Wieże) nawiązują do średniowiecznych kościołów i kolegiów, które górują nad tętniącym życiem, nowoczesnym miastem w całej swojej gotyckiej okazałości. Malownicza architektura i tętniące życiem nowoczesne życie, napędzane przez studentów, przemysł lekki i technologię, a wszystko to na pagórkowatych terenach [[Oxfordshire]], czynią to miejsce wspaniałym celem podróży. == Charakterystyka == === Historia === [[Plik:Radcliffe Camera by Fenlio.jpg|thumb|300x300px|Kamera Radcliffe'a, Oksford]] Oksford był po raz pierwszy zamieszkany w czasach saksońskich i był znany jako „Oxanforda”. Osadnictwo rozpoczęło się wraz z założeniem klasztoru św. Frideswide w VIII wieku, a pierwsza wzmianka o nim znajduje się w źródłach pisanych w ''Kronice anglosaskiej'' z roku 912. W X wieku Oksford stał się ważnym wojskowym miastem granicznym pomiędzy królestwami Mercji i Wessex i był kilkakrotnie najeżdżany przez Duńczyków. '''[https://www.ox.ac.uk/ Uniwersytet Oksfordzki]''' został założony w XII wieku i dlatego jest najstarszym uniwersytetem anglojęzycznym. Oksford, podobnie jak [[Cambridge]], różni się od wielu innych uniwersytetów tym, że nie ma „kampusu” jako takiego ani centralnego budynku uniwersyteckiego. Zamiast tego uniwersytet składa się z około 40 szkół wyższych i powiązanych budynków, takich jak szkoły egzaminacyjne (przy High Street: zamknięte dla publiczności), światowej sławy Biblioteka Bodleian (główne budynki na Radcliffe Square, niedaleko High Street: ograniczony dostęp dla publiczności) i kilka światowej klasy muzeów. Każda uczelnia ma swój indywidualny charakter, niektóre pochodzą z XIII wieku, inne mają zaledwie kilkadziesiąt lat. Wiele uczelni jest zamkniętych dla publiczności, szczególnie w okresie semestralnym, ale niektóre są otwarte w innych godzinach. Na przykład: Christ Church (szkoła słynąca z „Brideshead”) jest w większości otwarta, a dodatkową zaletą jest posiadanie (małej) katedry, gdzie codziennie w Evensong wykonywana jest doskonała muzyka; ma także doskonałą [https://www.chch.ox.ac.uk/visit/picture-gallery galerię sztuki]. Niektóre budynki Christ Church są wykorzystywane w filmach takich jak ''Harry Potter''. Inne warte uwagi uczelnie to Magdalen (wymawiane „maudlin”), w którym znajduje się park jeleni, oraz te położone przy High Street, z których wszystkie mogą pochwalić się imponującą listą absolwentów. Fani Shelley powinni odwiedzić University College. Ciekawe są dawne uczelnie przeznaczone wyłącznie dla kobiet, takie jak ładne Somerville (Woodstock Rd) położone dalej na północ od centrum, ponieważ pozwalają zapoznać się z różnorodnością uczelni w Oksfordzie. Podział, a czasem także wrogość pomiędzy „miastem a suknią”, czyli innymi słowy uniwersytetem i całą resztą, jest całkiem realny i utrzymuje się od średniowiecza. Miejscowa legenda głosi, że usunięto wieżę miejscowego kościoła, ponieważ służyła jako gniazdo snajperskie przez kuszników, którzy strzelali do przechodniów w akademickim stroju. Podczas II wojny światowej Oksford uniknął niemieckiego bombardowania dywanowego, które zrównało z ziemią wiele innych brytyjskich miast, co czyni go jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]]. Miasto liczy 150 000 mieszkańców, a obszar metropolitalny 244 000. === Orientacja === Jednym z najlepszych zasobów internetowych umożliwiających planowanie wizyty w Oksfordzie jest [https://oxfordtour.chem.ox.ac.uk/ wirtualna wycieczka po Oksfordzie], prowadzona przez wydział chemii uniwersytetu. ==== Centralny Oksford ==== Centrum Oksfordu ogranicza od zachodu i południa rzeka Tamiza, znana w Oksfordzie jako Isis, a od wschodu Cherwell, która wpada do Isis na Boathouse Island, centrum wioślarstwa uniwersyteckiego. Centrum miasta zbudowane jest wokół dwóch przecinających się arterii, które krzyżują się w Carfax: * {{Znacznik|'''High Street'''|51.7525|-1.252|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''High Street''' – biegnąca ze wschodu na zachód, jest to główna ulica prowadząca od Headington i Cowley. * {{Znacznik|'''George Street'''|51.7535|-1.2617|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''George Street''' – biegnąca na zachód od centrum, znana z Nowego Teatru i restauracji. * Z północy na południe biegnie kolejna ulica, zasadniczo ciągła, ale o odrębnych, dawnych nazwach dla poszczególnych odcinków – {{Znacznik|'''St Aldates'''|51.75|-1.256944|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''St Aldates''' i {{Znacznik|'''St Giles'''|51.7569|-1.2597|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''St Giles''', rozdzielonych {{Znacznik|'''Cornmarket'''|51.753|-1.2584|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Cornmarket''' (obecnie deptak handlowy). ==== Okoliczne dzielnice ==== * {{Znacznik|'''Jericho'''|51.759|-1.268|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Jericho''' to zamożna dzielnica na północ od centrum miasta. Jericho jest siedzibą wydawnictwa Oxford University Press i jego muzeum. Znajduje się tu także mnóstwo klubów nocnych, w tym puby i bary koktajlowe. * {{Znacznik|'''Summertown'''|51.778|-1.265|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Summertown''' to zamożna dzielnica na północ od centrum Oksfordu. Większość Summertown leży bezpośrednio przy Banbury Road, jednak przy bocznych drogach, takich jak South Parade, znajdują się sklepy i restauracje. * {{Znacznik|'''Kidlington'''|51.823056|-1.290278|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Kidlington''' leży na północ od Summertown. Jest to najwyraźniej największa wioska w Wielkiej Brytanii. Ma małą ulicę główną z supermarketami Tesco i Co-operative, kilkoma pubami, restauracjami i dużym supermarketem Sainsbury's. * {{Znacznik|'''Wolvercote'''|51.785|-1.29|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Wolvercote''' to zamożna wioska na północny zachód od Oksfordu. Posiada kościół, trzy puby (The Plough, The White Hart i Jacobs' Inn), wiejski sklep i wspólny teren do spacerów. * {{Znacznik|'''Headington'''|51.765|-1.212|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Headington''' leży na wschodzie i jest być może najbardziej znany ze względu na jeden z głównych kampusów Uniwersytetu Oxford Brookes. W pobliżu znajduje się mała główna ulica i Thornhill Park & ​​Ride. Jest też dom z dużą rzeźbą rekina na dachu, położony tuż przy głównej ulicy, co może być interesujące. * {{Znacznik|'''Botley'''|51.7508|-1.3006|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Botley''' i {{Znacznik|'''Botley'''|51.752|-1.274|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Osney''' znajdują się na zachód od stacji kolejowej. Duża część obszaru jest uprzemysłowiona i dlatego nie jest interesująca dla turystów. Jednak w okolicy znajduje się miejski sklep Waitrose i kilka parków handlowych, takich jak Botley Retail Park i Seacourt Tower Park, a także pobliski Seacourt Park & ​​Ride. * W {{Znacznik|'''Cowley'''|51.733|-1.215|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Cowley''', na południowy wschód od miasta, znajduje się mnóstwo restauracji, pubów i sklepów, z których wiele jest niezależnych. Myląco termin Cowley może odnosić się do dwóch odrębnych obszarów: obszar wzdłuż Cowley Road na wschód od Magdalen Bridge jest zwykle bardziej komercyjny i skupiony na studentach (i jest to część, która bardziej przemawia do turystów), podczas gdy przedmieścia na południowy wschód od tego są bardziej mieszkalne i robotnicze. W tej bardziej oddalonej okolicy znajduje się Plant Oxford, gdzie od ponad 100 lat produkuje się samochody, centrum handlowe Templars Square (i pobliski park handlowy Templars) oraz Oxford Retail Park z dużym, całodobowym (w dni powszednie) supermarketem Tesco. * {{Znacznik|'''Blackbird Leys'''|51.721|-1.201|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Blackbird Leys''' leży na południe od Cowley. Jest to obszar budownictwa socjalnego (projektów mieszkaniowych) i generalnie nie jest polecany turystom. Jednak stadion Kassam, na którym rozgrywany jest mecz drużyny Oxford United F.C., oraz położony naprzeciwko kompleks klubów nocnych Ozone Leisure Park mogą uzasadniać wizytę. == Dojazd == [[Plik:UK-2014-Oxford-All Souls College 03.jpg|thumb|All Souls College]] === Samolotem === {{Znacznik|Lotnisko w Oksfordzie|51.836944|-1.32|typ=transport}}'''[https://www.oxfordairport.co.uk/ Lotnisko w Oksfordzie]''' ({{IATA|OXF}}) w Kidlington jest wykorzystywane głównie przez samoloty prywatne i czarterowe, a regularne połączenia lotnicze odbywają się z niego sporadycznie; jest ono przydatne tylko wtedy, gdy latasz własnym samolotem lub możesz wyczarterować mały samolot. Najbliższe lotniska komercyjne znajdują się w okolicach [[Londyn]]u, na południowym wschodzie, lub w [[Birmingham]], na północy, przy czym większość zagranicznych podróżnych preferuje [[Londyn]]. {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Heathrow|51.4775|-0.461389|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Heathrow|Heathrow]]''' ({{IATA|LHR}}) to najbliższe duże lotnisko, a następnie {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Gatwick|51.148056|-0.190278|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Gatwick|Gatwick]]''' ({{IATA|LGW}}). Dojazd z Heathrow i Gatwick (najszybszy) prowadzi autostradą [[Plik:UK-Motorway-M25.svg|30px]] (kierunek odpowiednio na północ i zachód), a następnie autostradą [[Plik:UK-Motorway-M40.svg|30px]] na obrzeża Oksfordu (kieruj się znakami). [https://www.oxfordbus.co.uk/ Oxford Bus Company] obsługuje kilka połączeń autobusowych na lotnisko, o nazwie '''The Airline''', do dworca autobusowego Oxford Gloucester Green (kursuje z Thornhill Park & ​​Ride, następnie Headington i ulicą High Street z kilkoma dogodnymi przystankami: sprawdź poniższe strony internetowe). Firma Oxford Bus Company zaleca zarezerwowanie co najmniej godziny między przyjazdem autokaru a odprawą na lot: * '''[https://www.theairline.co.uk/oxford-to-heathrow-bus/ między lotniskiem Londyn Heathrow a Oksfordem]'''. Zazwyczaj co 30 minut. Podróż z Terminalu 5 lotniska Heathrow przez dworzec autobusowy Heathrow Central. Trasa trwa średnio 1 godzinę i 20 minut, ale czas ten może się wydłużyć ze względu na korki. Firma Oxford Bus Company zaleca korzystanie z dworca autobusowego Heathrow Central w przypadku Terminali 2 i 3. Z Terminalu 4 kursuje bezpłatny autobus wahadłowy do Terminalu 5, który odjeżdża ze stanowiska 7. Bilet w jedną stronę kosztuje 23 GBP, bilet w obie strony 30 GBP. * '''[https://www.theairline.co.uk/oxford-to-gatwick-bus/ między lotniskiem Londyn Gatwick a Oksfordem]'''. Kursuje co godzinę w godzinach 7:00-23:00, później rzadziej. Podróż z Terminalu Południowego Gatwick przez Terminal Północny Gatwick. Trasa trwa średnio 2 godziny i 30 minut, ale czas ten może się wydłużyć ze względu na korki. Bilet w jedną stronę kosztuje 28 GBP, bilet w obie strony 37 GBP. Przewoźnik autobusowy [https://www.nationalexpress.com/en National Express] obsługuje połączenia autobusowe z {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Luton|51.874722|-0.368333|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Luton|lotniska Luton]]''' ({{IATA|LTN}}) i {{Znacznik|Port lotniczy Londyn-Stansted|51.885|0.235|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Londyn-Stansted|lotniska Stansted]]''' ({{IATA|STN}}). {{Znacznik|Port lotniczy Birmingham|52.453889|-1.748056|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Birmingham|Lotnisko w Birmingham]]''' ({{IATA|BHX}}) oferuje mniej połączeń niż lotniska londyńskie, ale oferuje najkrótszy czas podróży komunikacją publiczną do Oksfordu. Lotnisko w Birmingham ma własną stację kolejową o nazwie [https://www.nationalrail.co.uk/stations/birmingham-international/ Birmingham International], która jest połączona z budynkiem terminala bezpłatnym autobusem linowym AirRail Link, a podróż trwa 1–2 minuty. Z dworca kolejowego pociągi do Oksfordu odjeżdżają co godzinę między 6:14 a 22:14 i jadą około godziny. Bilet jednorazowy bez biletu na pociąg kosztuje 25,50 GBP, bilet powrotny 28,80 GBP poza szczytem lub 51 GBP w dowolnym momencie. Można jednak zaoszczędzić, rezerwując bilet z wyprzedzeniem (należy jednak zachować ostrożność, ponieważ bilety są ważne tylko na zarezerwowany pociąg, więc jeśli lot się opóźni i spóźnisz się na pociąg, będziesz musiał kupić kolejny). === Koleją === :''Wikivoyage ma przewodnik po [[Koleją po Wielkiej Brytanii]]'' {{Znacznik|Dworzec kolejowy w Oksfordzie|51.7534 |-1.2703 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/oxford/ Dworzec kolejowy w Oksfordzie]'''. Duża stacja położona bezpośrednio na zachód od centrum miasta, na południe od Jericho. Szybkie pociągi First Great Western kursują do i ze stacji [[Londyn|London]] Paddington co pół godziny, a podróż trwa około godziny. Zazwyczaj pociągi te zatrzymują się w [[Reading]], [[Slough]] (w kierunku zamku Windsor) i [[Didcot]] Parkway, choć nie wszystkie pociągi zatrzymują się na każdej z tych stacji. Bez karty kolejowej bilety do [[Londyn]]u kosztują 20 funtów poza szczytem i 40 funtów w godzinach szczytu, choć można je kupić za około 4 funty, rezerwując je z wyprzedzeniem online. Istnieją również połączenia międzystanowe do [[Londyn]]u, zatrzymujące się na wielu stacjach, które kursują co godzinę i jadą około 90 minut. First Great Western kursuje również co godzinę na linii Cotswold do [[Worcester (Anglia)|Worcester]]. {{Znacznik|Stacja kolejowa Oxford Parkway|51.8042 |-1.2745 |typ=transport}}'''[https://www.nationalrail.co.uk/stations/oxford-parkway/ Stacja kolejowa Oxford Parkway]'''. Pociąg Chiltern Railways z Oksfordu do [[Londyn]]u Marylebone zatrzymuje się w [https://www.thebicestercollection.com/bicester-village/en/ Bicester Village]. Czas podróży wynosi nieco ponad godzinę. Pociągi Cross Country przejeżdżają przez Oksford, głównie z [[Manchester]]u i [[Southampton]]. Pociągi te kursują co około pół godziny w obu kierunkach do około 21:00. Wszystkie te pociągi zatrzymują się w [[Reading]] (kierunek południowy), [[Royal Leamington Spa|Leamington Spa]] (kierunek [[Warwick]] i Warwick Castle) oraz [[Birmingham]] (kierunek północny). === Samochodem === Oksford jest połączony z [[Londyn]]em 80-kilometrowym południowo-wschodnim odcinkiem autostrady [[Plik:UK-Motorway-M40.svg|30px]]. Podróż trwa 50–90 minut, w zależności od natężenia ruchu, który może być duży. Północno-zachodnia kontynuacja autostrady [[Plik:UK-Motorway-M40.svg|30px]] zapewnia dogodne połączenie Oksfordu z drugim co do wielkości miastem Anglii, [[Birmingham]] i [[West Midlands]]. Na wąskich uliczkach centrum Oksfordu obowiązują bardzo rygorystyczne ograniczenia dotyczące parkowania i dostępu, nadzorowane zarówno przez strażników, jak i kamery, i grożą surowe kary. Systemy ruchu jednokierunkowego są okrężne i zagmatwane, co utrudnia poruszanie się samochodem. Alternatywą jest skorzystanie z jednego z pięciu miejskich miejsc typu '''[https://www.oxford.gov.uk/parkandridesites parkuj i jedź]''', które znajdują się na obrzeżach Oksfordu ze wszystkich stron i są dobrze oznakowane. Miejsca „parkuj i jedź” są czynne całą dobę, a parkowanie w nich możliwe jest maksymalnie na 72 godziny. Zapomnij o korzystaniu z Thornhill Park and Ride w dni powszednie; jest niezmiennie pełny. Od października 2024 łączny dzienny parking i bilet powrotny do centrum miasta kosztują 4 GBP za jedną osobę dorosłą lub 5 GBP za dwie osoby dorosłe (maksymalnie troje dzieci podróżuje bezpłatnie). Bez biletu autobusowego pierwsza godzina parkowania jest bezpłatna, a parkowanie do 16 godzin kosztuje 2,50 GBP. Autobusy jadące z Seacourt P+R kończą kurs na zachód od dworca kolejowego, około 10 minut spacerem od centrum miasta. Jest to spowodowane pracami na moście Botley Road, a ponowne otwarcie tej trasy zostało opóźnione na czas nieokreślony. W niektórych obszarach centrum miasta testowana jest '''[https://www.oxfordshire.gov.uk/transport-and-travel/oxford-zero-emission-zone-zez strefa zeroemisyjna]''' (ZEZ), nakładająca opłaty na samochody nieelektryczne (do 10 funtów dziennie w przypadku najbardziej zanieczyszczających pojazdów, zwiększenie do 20 funtów od sierpnia 2025). Ulice znajdujące się na obszarze objętym badaniem są na razie łatwe do uniknięcia, jednakże władze miejskie planują poszerzyć tę strefę, aby objąć większą część centrum Oksfordu. === Autobusem === {{Znacznik|Gloucester Green|51.7541 |-1.2622 |typ=transport}}'''Gloucester Green'''. Przyjeżdżają tu autobusy z całej [[Anglia|Anglii]], m.in. z [[Londyn]]u, [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|Heathrow]], [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|Gatwick]], [[Luton]], [[Port lotniczy Londyn-Stansted|Stansted]] i innych miejsc w kraju. Większość autobusów dalekobieżnych nie przyjmuje kart kredytowych, więc upewnij się, że masz wystarczającą ilość gotówki, ale większość połączeń do [[Londyn]]u, [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|Heathrow]] i [[Cambridge]] akceptuje również karty zbliżeniowe. ==== Oxford Tube ==== [[Plik:Oxford Tube bus YJ14 LFF at Hillingdon Underground station, Middlesex.jpg|200px|thumb|Oxford Tube to doskonały sposób na podróż między Londynem a Oksfordem. Pociągi kursują prawie 24 godziny na dobę, choć należy pamiętać o godzinach szczytu.]] Ekspresowe połączenie autokarowe między [[Londyn]]em a Oksfordem nazywa się '''[https://www.oxfordtube.com/ Oxford Tube]''' i jest obsługiwane przez Stagecoach. „Tube” kursuje bardzo często, a czas podróży wynosi zazwyczaj 100 minut (dłuższy w godzinach szczytu). Istnieją częste i wygodne połączenia autokarowe, które kursują z kilku dogodnych przystanków autobusowych do dworca autobusowego Gloucester Green w Oksfordzie. Zazwyczaj rozpoczynają się na stacji London Victoria, biegnąc na zachód, równolegle do linii Centralnego Metra Londyńskiego, przez Marble Arch, Notting Hill, Shepherd's Bush, a następnie Hillingdon. Przed dotarciem do Oksfordu, ostatni przystanek znajduje się w Lewkner. W Oksfordzie znajdują się przystanki: Thornhill Park & ​​Ride, Headington, Oxford Brookes University, St. Clements, High Street (Queens Lane) (najlepsza opcja dla osób podróżujących codziennie, ponieważ znajduje się w samym sercu większości uczelni uniwersyteckich) oraz dworzec autobusowy Gloucester Green, który również jest dogodnie położony. Od lutego 2023 roku ceny biletów Oxford Tube wynoszą 12/11/4 GBP za bilet w jedną stronę dla osoby dorosłej/ulgowy/dla dzieci poniżej 16 lat oraz 18/16/7 GBP za bilet powrotny dla osoby dorosłej/ulgowy/dla dzieci poniżej 16 lat. Niektóre trasy w godzinach szczytu w [[Londyn]]ie są nieco inne. Jeśli chcesz podróżować późno w nocy, Oxford Tube kursuje 24 godziny na dobę. Możesz również zarezerwować bilet autokarowy z Londynu do Oksfordu za pośrednictwem [https://www.megabus.co.uk/ Megabus.com], ale podróżujesz autobusem Oxford Tube. ==== The Airline ==== Między portami lotniczymi Oksford i [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|Heathrow]] oraz [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|Gatwick]] regularnie kursują autobusy linii '''[https://www.theairline.co.uk/ The Airline]''', obsługiwane przez Oxford Bus Company. ==== Stagecoach X5 ==== Między Oksfordem a [[Bedford]] (przez [[Milton Keynes]]) kursuje również autobus linii '''[https://www.stagecoachbus.com/routes/east/X5/oxford-buckingham/XEEX005.I X5]''', który podróż trwa około dwóch godzin, a także linia S6 do [[Swindon]]. W innych częściach kraju kilka autokarów obsługuje National Express. ==== Stagecoach S2 ==== Inną użyteczną (ale rzadką) usługą jest S2, która kursuje autostradą [[Plik:UK_road_A40.svg|30px]] z [[Cheltenham]] do Oksfordu przez Charlton Kings, Andoversford, Northleach, Burford, Witney i Eynsham i kursuje z dworca autobusowego co około dwie godziny i zajmuje około 1 godziny 45 minut. Obsługiwany jest przez firmę Stagecoach. Bilet dzienny umożliwia nieograniczone podróżowanie i umożliwia podróżowanie z przesiadką w dowolne miejsce autobusami Stagecoach w [[Oxfordshire]], [[Gloucestershire]] lub [[Wiltshire]]. ==== Lokalne autobusy Stagecoach ==== Lokalne autobusy z Bicester, Blenheim Palace i Banbury obsługiwane są przez [https://www.stagecoachbus.com/ Stagecoach] i przyjeżdżają na Magdalen Street, w pobliżu Cornmarket. Istnieją również połączenia autobusowe z Reading, Abingdon i Didcot obsługiwane przez Oxford Bus Company do St Aldate's, również w centrum miasta. === Rowerem === * [https://www.walkwheelcycletrust.org.uk/find-a-route-on-the-national-cycle-network/route-5/ National Route (NCN) 5] biegnie z [[Reading]] w [[Berkshire]] do Oksfordu i, jako jedna z długodystansowych tras w [[Anglia|Anglii]], biegnie dalej przez [[Banbury]], [[Stratford-upon-Avon]], [[Birmingham]], [[Stafford]], [[Stoke-on-Trent]] i [[Chester]] do [[Holyhead]] w [[Walia|Walii]]. * [https://www.walkwheelcycletrust.org.uk/find-a-route-on-the-national-cycle-network/route-51/ National Route (NCN) 51] łączy Oksford z [[Colchester]] przez [[Milton Keynes]], [[Cambridge]], [[Bury St. Edmunds]], [[Bedford]], [[Ipswich]] i [[Harwich]]. * [https://www.walkwheelcycletrust.org.uk/find-a-route-on-the-national-cycle-network/route-57/ National Route (NCN) 57] jest nadal częściowo w budowie i ma połączyć Cricklade w [[Wiltshire]] z Oksfordem. Trasa jest już oznakowana z Oksfordu przez Princes Risborough do [[Hertfordshire]]. == Komunikacja == {{mapa|51.75328|-1.2527|zoom=14|wysokość=400|szerokość=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Pieszo === Centrum Oksfordu jest bardzo zwarte i łatwo można je zwiedzać pieszo. Wiele obszarów w centrum miasta jest wyłączonych z ruchu samochodowego, a wszystkie główne atrakcje turystyczne są dobrze oznakowane. To, że wąskie uliczki centrum miasta są przyjazne dla pieszych, trudne do przejechania dla samochodów i pełne pięknych budynków, które przyciągają wzrok ku górze (zamiast kierować go na bardziej poziomą perspektywę), nie oznacza, że jezdnie miasta są po prostu przedłużeniem chodników. Większość rowerzystów okaże się dość wyrozumiała w tej kwestii, ponieważ są do tego przyzwyczajeni, a często sami są pieszymi, którzy mają pokusę robić to samo. O ile jednak powstrzymasz się od komentowania sytuacji, gdy omal nie dojdzie do kolizji z powodu stania przez ciebie na środku drogi, wszystko powinno być w porządku. === Rowerem === Preferowanym środkiem transportu wśród studentów uniwersytetu jest rower i – podobnie jak w [[Amsterdam]]ie czy [[Kopenhaga|Kopenhadze]] – są ich tu setki. W większości pociągów przyjeżdżających do Oksfordu można przewozić rowery bezpłatnie. Na większości ulic w pobliżu centrum znajdują się ścieżki lub pasy rowerowe, choć czasami trzeba dzielić jezdnię z innymi uczestnikami ruchu. Choć duża liczba autobusów może początkowo onieśmielać, przyzwyczajenie lokalnych kierowców do obecności rowerzystów sprawia, że jazda na rowerze jest bezpieczniejsza, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Najlepiej obserwować miejscowych i jeździć tak jak oni, ponieważ wiedzą, jak poruszać się po mieście. Przejeżdżanie na czerwonym świetle jest dla rowerzystów nielegalne (choć wiele osób i tak to robi), a po zmroku obowiązkowe jest używanie oświetlenia. Lokalna policja często organizuje kontrole i nakłada mandaty za naruszenie tych przepisów. Miejsca do parkowania rowerów są dostępne praktycznie wszędzie, ale warto zaopatrzyć się w solidne zabezpieczenie, ponieważ kradzieże rowerów są częste. Należy unikać linek zabezpieczających, które łatwo przeciąć, a zamiast nich używać zapięć typu D-lock (U-lock). W miarę możliwości nie zostawiaj roweru przypiętego w tym samym publicznym miejscu przez dłuższy czas (zwłaszcza na noc), ponieważ złodzieje mogą ukraść nie tylko cały rower, ale także niezabezpieczone koła czy nawet siodełko. Jeśli planujesz spędzać większość czasu w centrum Oksfordu, poruszanie się pieszo jest często równie wygodne jak jazda rowerem ze względu na dużą liczbę pieszych w śródmieściu. Rower naprawdę zaczyna się opłacać dopiero wtedy, gdy zamierzasz często jeździć na obrzeża miasta, na przykład do Summertown, Cowley lub Iffley. === Rowerem elektrycznym === Od 2025 roku w Oksfordzie działa dwóch operatorów rowerów elektrycznych: Voi i Lime. Obaj umożliwiają odblokowanie dostępnych w mieście rowerów za pomocą odpowiedniej aplikacji mobilnej i pobierają opłaty naliczane za czas użytkowania (dostępne są również różne abonamenty). Podobnie jak w przypadku zwykłych rowerów, korzystanie z roweru elektrycznego nie jest konieczne, jeśli poruszasz się głównie po zwartym centrum miasta. Stają się one bardziej przydatne podczas wyjazdów do dalszych części Oksfordu. Zaleca się jazdę w kasku ochronnym. Rowery elektryczne mogą rozwijać stosunkowo duże prędkości, dlatego mogą nie być najlepszym wyborem dla osób bez doświadczenia w jeździe na rowerze. W przeciwieństwie do hulajnóg elektrycznych można nimi legalnie poruszać się po ścieżkach i pasach rowerowych. === Hulajnogą === Od co najmniej 2022 roku w centrum Oksfordu prowadzony jest pilotażowy program wynajmu hulajnóg elektrycznych. Można je znaleźć w wyznaczonych punktach na terenie całego miasta i odblokować za pomocą aplikacji na smartfonie. Stanowią one niedrogi sposób przemieszczania się, jeśli chcesz wybrać się nieco dalej poza ścisłe centrum miasta. Należy jednak pamiętać, że hulajnogi te muszą poruszać się po jezdni. W połączeniu z dużym natężeniem ruchu drogowego może to sprawić, że taki sposób podróżowania będzie dla wielu osób dość stresujący i onieśmielający. === Samochodem === Unikaj jazdy samochodem po centrum Oksfordu. Ruch uliczny jest duży, system ulic jednokierunkowych bywa bardzo skomplikowany, a same ulice są często wąskie i objęte różnymi ograniczeniami. Dodatkowo parkowanie jest bardzo drogie. Zamiast wjeżdżać do centrum, warto skorzystać z systemu Park & Ride, czyli pozostawić samochód na parkingu na obrzeżach miasta i kontynuować podróż transportem publicznym. Jeszcze lepszym rozwiązaniem może być całkowita rezygnacja z samochodu i przyjazd do miasta komunikacją publiczną. Jeśli jednak poruszasz się motocyklem lub skuterem, sytuacja jest nieco łatwiejsza. === Autobusem === [[Plik:Wright StreetDeck SK66 HUH Oxford StAldates.jpg|thumb|Autobus systemu Park & Ride przejeżdżający przez St Aldate's.]] Lokalne autobusy miejskie są obsługiwane głównie przez dwie firmy: Oxford Bus Company (przede wszystkim w południowej i wschodniej części miasta) oraz Stagecoach (głównie w północnej i zachodniej części Oksfordu). Według stanu na październik 2024 cena pojedynczego przejazdu była ograniczona do 2 funtów. Bilety można kupić u kierowcy, płacąc gotówką lub kartą zbliżeniową. Jeśli jednak planujesz wykonać więcej niż dwa przejazdy w ciągu dnia, bardziej opłaca się kupić bilet całodzienny Smartzone za 4,60 funta, który jest honorowany przez wszystkich lokalnych przewoźników. Jeżeli korzystasz z karty zbliżeniowej w autobusach Oxford Bus Company oraz Thames Travel, obowiązuje dzienny limit opłat (fare cap) równy cenie biletu całodziennego. W granicach samego miasta wynosił on 4,20 funta (stan na październik 2024). Należy jednak pamiętać, że limit ten nie obejmuje autobusów Stagecoach. Głównymi węzłami przesiadkowymi dla lokalnych autobusów są dworzec kolejowy w Oksfordzie oraz St Aldate's. ==== Oxford Key ==== Jeśli planujesz dłuższy pobyt w Oksfordzie, możesz skorzystać z doładowywanej karty elektronicznej [https://www.oxfordbus.co.uk/key/ Oxford Key], która umożliwia zakup tańszych biletów autobusowych na okres tygodnia, miesiąca, 13 tygodni lub roku. Po doładowaniu karty może upłynąć kilka godzin, zanim nowe środki lub bilet zostaną aktywowane. * [https://www.oxfordbus.co.uk/cityzone CityZone] to podstawowy wariant Oxford Key, umożliwiający podróżowanie wyłącznie autobusami Oxford Bus Company i Thames Travel. Strefa obejmuje obszar od większości miejscowości Kidlington na północy po Cowley, Kennington i Blackbird Leys na południu. * [https://www.oxfordbus.co.uk/smartzone SmartZone] obejmuje ten sam obszar co CityZone, ale dodatkowo pozwala korzystać z autobusów przewoźnika Stagecoach. Jest to szczególnie wygodne w godzinach szczytu. * CityZone Extra rozszerza obszar obowiązywania CityZone – na północy aż do [[Woodstock]], a na południu do [[Abingdon-on-Thames]]. Oxford Bus Company prowadzi dwa punkty [https://www.oxfordbus.co.uk/contact obsługi podróżnych], gdzie można doładować kartę lub uzyskać informacje osobiście: * {{Znacznik|'''Gloucester Green Travel Shop'''|51.7539 |-1.2622 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Gloucester Green Travel Shop''', 89 Gloucester Green, OX1 2BU, Godziny otwarcia: pon.–pt. 8:00–18:00, sob. 9:00–17:00, niedz. 9:00–16:00. W punkcie można wyrobić kartę Oxford Key, doładować ją oraz kupić bilety na autobusy linii Airline kursujące na lotniska. * {{Znacznik|'''High Street Travel Shop'''|51.7541 |-1.2573 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''High Street Travel Shop''', 44–45 High Street, OX1 4AP, Godziny otwarcia: 9:30–17:30. Punkt ten zajmuje się wyłącznie udzielaniem informacji turystycznej. ==== Park and ride ==== [https://www.oxfordbus.co.uk/ Oxford Bus Company] obsługuje kilka [https://www.oxfordbus.co.uk/ linii Park & Ride], przeznaczonych dla osób przyjeżdżających do miasta samochodem. Jest to wygodne rozwiązanie, ponieważ znalezienie miejsca parkingowego w centrum Oksfordu jest trudne, a opłaty za parkowanie są wysokie. Autobusy oznaczone kolorem fioletowym kursują od 6:00 do 23:30 w dni robocze oraz w soboty. Bilety powrotne kosztują od 2,80 funta za osobę dorosłą, a dzieci podróżują bezpłatnie pod opieką dorosłych. Opłaty parkingowe obowiązują na parkingach Pear Tree, Redbridge i Seacourt. Oksford posiada pięć parkingów typu Park & Ride: * {{Znacznik|'''Pear Tree Park and Ride'''|51.793533 |-1.282453 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://www.oxford.gov.uk/peartreeparkandride Pear Tree Park and Ride]''', 21 Lakeside, Oxford OX2 8JF. Położony na północy miasta, w pobliżu ronda Wolvercote na drodze [[Plik:UK_road_A40.svg|30px]] oraz ronda Pear Tree łączącego drogi [[Plik:UK_road_A34.svg|30px]] i [[Plik:UK_road_A44.svg|30px]]. Na miejscu znajdują się stacja paliw, hotel Travelodge, restauracja KFC, supermarket Waitrose oraz kawiarnia Starbucks. * {{Znacznik|'''Oxford Parkway Park and Ride'''|51.803189 |-1.27313 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Oxford Parkway Park and Ride''', Oxford OX2 8HE. Znajduje się na północy miasta przy drodze A34, pomiędzy Oksfordem a Kidlington. Parking sąsiaduje ze stacją kolejową Oxford Parkway railway station. * {{Znacznik|'''Redbridge Park and Ride'''|51.729652 |-1.248583 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://www.oxfordshire.gov.uk/transport-and-travel/public-transport/park-and-ride/redbridge-park-and-ride Redbridge Park and Ride]''', Old Abingdon Road, Oxford OX1 4XG. Położony na południu miasta, w dzielnicy Donnington, przy drodze [[Plik:UK_road_A34.svg|30px]]. * {{Znacznik|'''Seacourt Park and Ride'''|51.754609 |-1.288928 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://www.oxfordshire.gov.uk/transport-and-travel/public-transport/park-and-ride/seacourt-park-and-ride Seacourt Park and Ride]''', 234 Botley Road, Oxford OX2 0HP. Znajduje się na zachodzie miasta, przy węźle Botley, gdzie krzyżują się drogi [[Plik:UK_road_A34.svg|30px]] i [[Plik:UK_road_A420.svg|30px]]. * {{Znacznik|'''Thornhill Park and Ride'''|51.761669 |-1.181007 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''[https://www.oxford.gov.uk/directory-record/97/thornhill-park-and-ride Thornhill Park and Ride]''', London Road, Headington, Oxford OX3 8DP. Położony na wschodzie miasta, w dzielnicy Headington, przy drodze [[Plik:UK_road_A40.svg|30px]] prowadzącej w kierunku Londynu. W głównym budynku znajduje się punkt gastronomiczny Thornhill Coffee, gdzie można kupić kawę i przekąski. === Taksówką === W Oksfordzie dostępne są Black Cabs (tzw. Hackney Carriage), które można zatrzymać na ulicy lub znaleźć na postojach taksówek rozmieszczonych w całym mieście, oraz minicaby, które trzeba zamówić telefonicznie lub przez aplikację. Do najpopularniejszych firm należą m.in. [https://www.001taxis.com/ 001], [https://royal-cars.com/ Royal Cars] oraz [https://oxfordcoachhire.com/ Oxford Coach Hire]. Black Cabs są dość drogie, ale wygodne na krótkie przejazdy, szczególnie gdy podróżuje się większą grupą. Minicaby są znacznie tańsze na dłuższych trasach — cenę należy ustalić podczas rezerwacji telefonicznej lub negocjować z kierowcą przy dłuższych kursach. W obrębie miasta opłata jest jednak naliczana według taksometru w każdym taxi — nigdy nie należy wsiadać do minicaba bez wcześniejszego ustalenia ceny. W Oksfordzie dostępna jest również usługa Uber. == Warto zobaczyć == Odwiedzający Oksford zdecydowanie powinni odwiedzić co najmniej jedno muzeum, odwiedzić co najmniej jeden college i – jeśli to możliwe – posłuchać któregoś ze światowej klasy chórów uniwersyteckich. Spacer (patrz sekcja „Aktywny wypoczynek” poniżej) to dobry sposób na osiągnięcie tego celu. === Główne atrakcje === [[Plik:Hertford Bridge - geograph.org.uk - 8099308.jpg|thumb|Most Hertford (znany również jako Most Westchnień)]] * {{zobacz | name=[https://www.bodleian.ox.ac.uk/ Bodleian Library] | alt= | url= | adres= | lat=51.753972| long=-1.255139| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Główna biblioteka naukowa Uniwersytetu Oksfordzkiego, Biblioteka Bodlejańska, jest jedną z najstarszych bibliotek w Europie (otwartą w 1602 roku na podstawie kolekcji Thomasa Bodleya), a w Wielkiej Brytanii ustępuje pod względem wielkości jedynie [[Londyn|londyńskiej]] Bibliotece Brytyjskiej. Biblioteka Bodlejańska posiada obecnie liczne filie na terenie uniwersytetu; bibliofile odwiedzający z pewnością z zainteresowaniem obejrzą jej centralną część, w której znajduje się Biblioteka Księcia Humfreya nad Divinity School, Dziedziniec Starych Szkół z Wielką Bramą i Wieżą, Kamera Radcliffe'a, pierwsza okrągła biblioteka w Wielkiej Brytanii, oraz Budynek Clarendon. }} :* {{zobacz | name=Radcliffe Camera | alt= | url= | adres=Radcliffe Square | lat=51.7534| long=-1.2539| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1737–1749, jest biblioteką i czytelnią dla studentów z Oksfordu i dlatego nie jest ogólnie dostępny. Warto jednak zobaczyć jego okazałą elewację. }} * {{zobacz | name=Hertford Bridge | alt=Bridge of Sighs | url= | adres= | lat=51.754482| long=-1.253738| wskazówki=Hertford College | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Urokliwa kładka dla pieszych, przeznaczona dla studentów Hertford College, popularnie nazywana „Mostem Westchnień” w Oksfordzie. }} * {{zobacz | name=[https://www.sheldonian.ox.ac.uk/ Sheldonian Theatre] | alt= | url= | adres=Broad St. | lat=51.7543| long=-1.25502| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten niezwykły budynek był pierwszym dużym zleceniem architektonicznym Sir Christophera Wrena. W tamtym czasie był on profesorem astronomii na uniwersytecie. Przed teatrem, zwróconym w stronę Broad Street, znajduje się seria popiersi o dziwnych minach i zarośniętych twarzach. }} * {{zobacz | name=[https://www.bodleian.ox.ac.uk/libraries/taylor Taylorian Institute] | alt= | url= | adres=St Giles', OX1 3NA | lat=51.7554| long=-1.26| wskazówki=róg ulic St Giles i Beaumont, naprzeciwko hotelu Randolph | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Uniwersyteckie centrum studiów nad językami i literaturą nowożytną Europy, założone w 1845 roku. Biblioteka posiada największą specjalistyczną kolekcję w swojej dziedzinie w Wielkiej Brytanii. Mieści się w neoklasycystycznym budynku zaprojektowanym przez Charlesa R. Cockerella i wzniesionym w latach 1841–1844 przez uniwersytet, aby pomieścić instytucję oraz Galerie Randolph (obecnie [https://www.ashmolean.org/ Muzeum Ashmolean]). }} * {{zobacz | name=[https://www.tolkienestate.com/ Dom Tolkiena] | alt= | url= | adres=20 Northmoor Rd, OX2 6UR. | lat=51.771061| long=-1.260167| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tylko po wcześniejszym umówieniu. Autor fantasy J. R. R. Tolkien mieszkał w tej rezydencji w latach 1930-1947 i napisał tu „Hobbita”. Dla niewtajemniczonych to niewiele więcej niż przeciętny dom na ulicy mieszkalnej, ale dla fanów „Władcy Pierścieni” to pozycja obowiązkowa. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=University Church of St Mary the Virgin | alt= | url= | adres=High St | lat=51.7528| long=-1.25374| wskazówki=wejścia od strony High i od strony Radcliffe Square | tollfree=+44 1865 279112. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Z wieży kościoła, pochodzącej z 1280 roku, roztaczają się jedne z najpiękniejszych widoków na Oksford. Kościół, przebudowany w XIV i XV wieku (z różnymi dodatkami po tym okresie), jest pełen atrakcji architektonicznych i historycznych. W kościele znajduje się kawiarnia Vaults and Garden, ponownie otwarta pod kierownictwem Willa Pougeta (znanego już z baru „Alpha Bar” na Covered Market), specjalizująca się w żywności ekologicznej oraz herbacie i kawie ze sprawiedliwego handlu. }} * {{zobacz | name=[https://www.headingtonshark.com/ The Shark House] | alt= | url= | adres=2 New High Street, OX3 7AQ | lat=51.758889| long=-1.213333| wskazówki=W Headington, 3,2 km na wschód od centrum miasta | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, ale z zachowaniem zdrowego rozsądku i szacunku dla sąsiadów. Zwykły szeregowiec na przedmieściach Oksfordu, z 7,5-metrowym rekinem wbitym twarzą w dach. Rzekomo wzniesiona jako manifest antywojenny, ta niegdyś kontrowersyjna rzeźba stała się uwielbianym miejscem do robienia zdjęć i tworzenia dzieł sztuki w przestrzeni publicznej. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Opactwo Godstow | alt= | url= | adres= | lat=51.7785| long=-1.2996| wskazówki=Idź na północ wzdłuż zachodniego brzegu Port Meadow przez około godzinę, zaczynając w pobliżu stacji kolejowej. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klasztor rozwiązany podczas kasaty klasztorów i ostatecznie opuszczony podczas angielskiej wojny domowej. Piękne miejsce do zwiedzania, całkowicie otwarte i dostępne do zwiedzania. Było to miejsce ostatniego spoczynku kochanki Henryka II. }} * {{zobacz | name=[https://www.oxfordcastleandprison.co.uk/ Zamek w Oksfordzie] | alt= | url= | adres= | lat=51.7518| long=-1.26248| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamek w Oksfordzie został zbudowany wkrótce po podboju Normanów. Później zamek stał się czynnym więzieniem, które działało aż do końca XX wieku. Obecnie wycieczki z przewodnikiem prowadzą zwiedzających przez cele, saksońską Wieżę św. Jerzego oraz na wzgórze, skąd rozciąga się rozległy widok na Oksford. }} === Kolegia === [[Plik:Exeter College Chapel & Lectern, Oxford - Diliff.jpg|thumb|Kaplica Exeter College]] Wiele uczelni w Oksfordzie zezwala turystom na zwiedzanie swoich terenów w określonych godzinach i porach roku, choć niektóre są zamknięte dla turystów przez cały rok. W określonych porach roku te, które otwierają swoje podwoje, zazwyczaj oferują skrócone godziny otwarcia dla zwiedzających lub są całkowicie zamknięte dla turystów, zwłaszcza w okresie [https://www.ox.ac.uk/about/the-university/facts-and-figures/dates-of-term semestrów uniwersyteckich] (około października/listopada, stycznia/lutego i maja/czerwca). Dotyczy to szczególnie maja/czerwca, kiedy odbywają się egzaminy. Przed wizytą zaleca się odwiedzenie strony internetowej uczelni lub skontaktowanie się z lokalnym biurem informacji turystycznej w Oksfordzie, aby upewnić się, że nie będzie się rozczarowanym. Każda uczelnia ma unikalną historię i coś ciekawego do zaoferowania pod względem uderzającej architektury lub historycznej sławy. {{Znacznik|Balliol College|51.7547|-1.2578|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Kolegia Balliol''', {{Znacznik|University College|51.7525|-1.252|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''University''' i {{Znacznik|Merton College|51.751|-1.252|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Merton''' twierdzą, że są „najstarszymi” na uniwersytecie, a ich data założenia przypada na XIII wiek, choć dokładny rok może być niejasny lub sporny. Są to doskonałe przykłady gotyckiej architektury kolegialnej, z której słynie Oksford. {{Znacznik|Exeter College|51.753871|-1.256046|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Exeter College''' przy Turl Street to przykład jednego z mniejszych kolegiów Oksfordu. Zbudowany w 1314 roku, jest jednocześnie jednym z najstarszych, a jego dziedziniec stanowi przykład architektury kolegiackiej Oksfordu. Wiktoriańska, neogotycka kaplica wzorowana jest na paryskiej Sainte Chapelle i mieści w sobie „Pokłon Trzech Króli”, słynny prerafaelicki gobelin autorstwa Williama Morrisa. Ogród Fellows' Garden sąsiaduje z Divinity School i Biblioteką Bodlejańską i oferuje jeden z najpiękniejszych widoków w Oksfordzie, na Radcliffe Square. {{Znacznik|New College|51.7542|-1.2511|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''New College''' przy Holywell Street jest interesujący, ponieważ jest jedynym kolegium zbudowanym wzdłuż starożytnych murów miejskich, które przecinają centrum terenu. {{Znacznik|Queen's College|51.753333|-1.251111|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Queen's College''' przy High Street, założony w 1341 roku, słynie z okazałej architektury w stylu klasycystycznym z XVIII wieku, co jest unikatowe wśród starożytnych (średniowiecznych) kolegiów, które zresztą były przebudowywane lub rozbudowywane na przestrzeni lat, głównie w stylu gotyckim lub neogotyckim. Do tej uczelni nie są wpuszczani turyści. {{Znacznik|All Souls|51.753333|-1.252778|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''All Souls''', również przy High Street, słynie nie tylko ze swoich imponujących wież, ale także z tego, że nie przyjmuje studentów studiów licencjackich, a co roku wybiera tylko dwóch absolwentów na podstawie ich wyników w egzaminie określanym jako „najtrudniejszy egzamin świata”. Na koniec, dwa kolegia (jedne z największych i najsłynniejszych w Oksfordzie), które stały się popularnymi atrakcjami turystycznymi, to '''Magdalen''' i '''Christ Church'''. W środku równie prawdopodobne jest spotkanie turysty, co studenta, ale uczelnie oferują regularne godziny otwarcia, udogodnienia dla turystów, starannie utrzymane i piękne tereny oraz kasy biletowe, w których można kupić bilety wstępu. * {{zobacz | name=[https://www.chch.ox.ac.uk/visit Christ Church] | alt= | url= | adres=OX1 1DP. | lat=51.7502| long=-1.25585| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kolegium w Brideshead, Christ Church, to uczelnia z okresu wczesnonowożytnego, założona w 1525 roku przez kardynała Wolseya jako „Cardinal College”. Znana ze związków z Lewisem Carrollem (''Alicja w Krainie Czarów'') i będąca miejscem kręcenia pierwszego filmu o ''Harrym Potterze''. Choć nie została wykorzystana w filmie, jej Wielka Sala stała się inspiracją dla projektu Wielkiej Sali w Hogwarcie, będącej tłem serii filmów o Harrym Potterze. Łąki Christ Church Meadows na południe od kolegium to piękna zielona przestrzeń oferująca piękne widoki na wieże i ciche zakątki, idealne do relaksu. Dorośli: 16-19 GBP; seniorzy, dzieci i studenci: 15-18 GBP. }} * {{zobacz | name=[https://www.magd.ox.ac.uk/ Magdalen College] | alt= | url= | adres=wschodni kraniec High St. | lat=51.751939| long=-1.246389| wskazówki=między Worcester i St. Giles | tollfree=+44 1865 278000. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=1 października – 21 czerwca, godz. 13:00–18:00 lub do zmierzchu (w zależności od tego, co nastąpi wcześniej), 25 czerwca – 30 września, godz. 12:00–18:00, nieczynne 22–24 czerwca. Założona w 1458 roku przez Williama z Waynflete, biskupa Winchesteru, Magdalen (wym. Mawdlin) jest często pierwszym kolegium, jakie widzą turyści wjeżdżający do Oksfordu drogą London Road. Jej wysoka wieża stanowi uwielbiany punkt orientacyjny. Obowiązkowym punktem zwiedzania jest wspaniały park jeleni i gotycka kaplica. Wśród znaczących absolwentów Magdalen znajdują się C.S. Lewis, Oscar Wilde, Seamus Heaney i Edward Gibbon. Sklep z pamiątkami i popołudniowa kawiarnia. Maksymalnie 20 osób w grupie. Dorośli 5 GBP; seniorzy, dzieci i studenci 4 GBP. }} === Muzea i galerie === * {{zobacz | name=[https://www.ashmolean.org/ Ashmolean Museum] | alt= | url= | adres=Beaumont St, OX1 2PH | lat=51.75556| long=-1.26056| wskazówki= | tollfree=+44 1865 276000. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie 10:00–17:00. Ogromne, imponujące i przeszło gruntowną przebudowę Ashmolean to najstarsze muzeum publiczne w Wielkiej Brytanii, założone w 1683 roku. Muzeum prezentuje starożytną sztukę z Egiptu, Bliskiego Wschodu, Grecji i Rzymu, wspaniałą kolekcję sztuki i artefaktów Zachodu oraz pokaźną kolekcję sztuki wschodniej. Do najważniejszych atrakcji należą fresk księżniczki Amarny i klejnot Alfreda. Na terenie obiektu znajduje się także restauracja i sklep z pamiątkami. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=[https://www.chch.ox.ac.uk/visit/picture-gallery Christ Church Picture Gallery] | alt= | url= | adres= | lat=51.7507| long=-1.2545| wskazówki=wejście przez Oriel Square | tollfree=+44 1865 276172. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Mieści międzynarodową sławę w kolekcji obrazów i rysunków Starych Mistrzów – około 300 obrazów i prawie 2000 rysunków. Wśród obrazów znajdują się dzieła Carracciego, Tintoretta, Filippina Lippiego, Van Dycka i Fransa Halsa. Kolekcja rysunków Starych Mistrzów w Christ Church jest jedną z najważniejszych w kraju i obejmuje prace takich wybitnych artystów, jak Leonardo da Vinci, Rafael, Michał Anioł, Dürer i Rubens. Ze względu na ograniczoną przestrzeń i konserwację nie jest możliwe wystawienie całej kolekcji, ale wybór rysunków jest zawsze dostępny. Cena: 3/2 funty. }} * {{zobacz | name=[https://www.modernartoxford.org.uk/ Modern Art Oxford] | alt= | url= | adres=30 Pembroke St. | lat=51.7507| long=-1.2591| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Galeria sztuki, w której często odbywają się wystawy czasowe sztuki i fotografii uznanych współczesnych artystów, którym towarzyszą starannie zaprojektowane prelekcje i warsztaty. Doskonała kawiarnia z tanim i wysokiej jakości jedzeniem. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://www.storymuseum.org.uk/ The Story Museum] | alt= | url= | adres=42 Pembroke St OX1 1BP, | lat=51.750696| long=-1.25793| wskazówki= | tollfree=+44 1865 790050. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum przyjazne rodzinie, prezentujące siłę opowiadania historii i fikcji. }} * {{zobacz | name=[https://museumofoxford.org/ Museum of Oxford] | alt= | url= | adres=Oxford Town Hall, St Aldate’s, | lat=51.751667| long=-1.257222| wskazówki= | tollfree=+44 1865 252334, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=museum@oxford.gov.uk. Od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00-17:00. Muzeum opowiada historię rozwoju miasta i uniwersytetu. }} * {{zobacz | name=Museum of the History of Science | alt= | url= | adres=Broad St, OX1 3AZ. | lat=51.754362| long=-1.255044| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 12:00–17:00; Sob. 10:00–17:00; Niedz. 14:00–17:00. Muzeum mieści się w budynku Old Ashmolean i gromadzi niezrównaną kolekcję dawnych instrumentów naukowych. Budynek Old Ashmolean jest najstarszym zachowanym na świecie budynkiem o przeznaczeniu muzealnym. Jest wydziałem Uniwersytetu Oksfordzkiego i muzeum publicznym. Na stronie internetowej muzeum znajduje się internetowa baza danych zbiorów. Wstęp bezpłatny. }} * {{zobacz | name=[https://www.oumnh.ox.ac.uk/ Oxford University Museum of Natural History] | alt= | url= | adres=Parks Rd | lat=51.759028| long=-1.256416| wskazówki=naprzeciwko Keble College | tollfree=+44 1865 272950 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie od 10:00 do 17:00, z wyjątkiem Wielkanocy i Bożego Narodzenia. Mieści uniwersyteckie zbiory naukowe okazów zoologicznych, entomologicznych, geologicznych, paleontologicznych i mineralogicznych, zgromadzone w ciągu ostatnich 3 stuleci. Wystawy zajmują duży centralny dziedziniec z eleganckimi wiktoriańskimi żeliwnymi kolumnami podtrzymującymi potężny szklany dach, otoczony z czterech stron górnymi i dolnymi arkadami. Poświęcone są historii i różnorodności życia na Ziemi oraz skałom i minerałom, które je tworzą. Do najważniejszych eksponatów należą słynny oksfordzki dodo, największa wystawa szczątków dinozaurów poza Londynem, bogata kolekcja szkieletów oraz gniazdujące jerzyki w głównej wieży muzeum. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://global.oup.com/uk/archives/5.html Oxford University Press Museum] | alt= | url= | adres=Great Clarendon St, OX2 6DP, | lat=51.759329| long=-1.269158| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=archives@oup.com. Muzeum zamknięte z powodu COVID-19. To niewielkie muzeum przedstawia historię zaangażowania Uniwersytetu Oksfordzkiego w drukarstwo i publikacje od XV wieku do dnia dzisiejszego. Wystawy prezentują między innymi budynki OUP, sprzęt drukarski, pierwsze wydanie „Alicji w Krainie Czarów” oraz historię powstania Oxford English Dictionary. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://www.prm.ox.ac.uk/ Pitt Rivers Museum] | alt= | url= | adres=South Parks Rd | lat=51.758611| long=-1.255| wskazówki=wejście przez Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu Oksfordzkiego (OUMNH) | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Codziennie w południe–16:30. Oksfordzkie muzeum antropologii i etnologii, nadal w dużej mierze zaaranżowane w stylu wiktoriańskim, co sprawia, że ​​jest to rzadkie przeżycie muzealne. Pitt Rivers wymaga czasu i wysiłku, ale daje ogromną satysfakcję. Kolekcja jest prezentowana według typów i funkcji obiektów, a nie według okresów czy pochodzenia. Muzeum wykonuje świetną robotę, ucząc o swojej dawnej roli we wzmacnianiu kolonialnych struktur władzy. Niektóre kontrowersyjne przedmioty, takie jak Shuar tsantsa („skurczone głowy”), pozostają w inwentarzu muzeum, ale nie są już wystawiane ze względów etycznych. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=[https://www.bate.ox.ac.uk/ Bate Collection of Musical Instruments] | alt= | url= | adres=St. Aldate's, | lat=51.7488| long=-1.2562| wskazówki=wejście przez Muzeum Historii Naturalnej Uniwersytetu Oksfordzkiego (OUMNH) | tollfree=+44 1865 286261, | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=andrew.lamb@music.ox.ac.uk. Pon.-pt. 14:00-17:00. Muzeum z kolekcją 2000 instrumentów, prowadzone przez Uniwersytet Oksfordzki. Kolekcja skupia się na instrumentach orkiestrowych. Wstęp wolny. }} === Parki, ogrody i tereny otwarte === Wiele uczelni Uniwersytetu Oksfordzkiego posiada parki i ogrody, po których można spacerować i które są otwarte dla publiczności. * {{Znacznik|Ogród Botaniczny Uniwersytetu Oksfordzkiego|51.751272 |-1.248516 |typ=natura}}'''[https://www.botanic-garden.ox.ac.uk/ Ogród Botaniczny Uniwersytetu Oksfordzkiego]''', Rose Lane i High St (''naprzeciwko Magdalen College''), ☏ +44 1865 286690. Listopad–luty: codziennie 9:00–16:00; marzec–kwiecień–wrzesień–październik: 9:00–17:00; maj–sierpień: 9:00–18:00; ostatnie wejście 45 minut przed zamknięciem. Najstarszy ogród botaniczny w Wielkiej Brytanii i jeden z najstarszych ogrodów naukowych na świecie. 4,50 GBP dla dorosłych, 3 GBP ulgowe w szczycie sezonu, wstęp bezpłatny w dni powszednie poza sezonem. * {{Znacznik|Parki Uniwersytetu Oksfordzkiego|51.76209 |-1.25455 |typ=natura}}'''[https://www.parks.ox.ac.uk/ Parki Uniwersytetu Oksfordzkiego]''' (''wejścia od Parks Road, Norham Gardens i South Parks Road, w pobliżu Linacre College''). Godziny zamknięcia różnią się w zależności od sezonu. Duży teren parku wzdłuż rzeki Cherwell ze ścieżkami prowadzącymi z Marston do centrum miasta. == Aktywny wypoczynek == Oksford to dom MINI. Fabryka MINI w Oksfordzie nadal produkuje ten kultowy brytyjski samochód. Wielokrotnie nagradzane wycieczki po fabryce, odbywające się kilka razy dziennie, zapewniają szczegółowy wgląd w procesy produkcyjne, w tym robotykę i logistykę. [https://www.visit-bmwgroup.com/tickets/oxford/ Wycieczki po fabryce MINI]. Wycieczki piesze, rozpoczynające się w St Aldates w centrum miasta, to doskonały sposób na odwiedzenie niektórych z bardziej znanych uczelni, takich jak Christ Church i Merton. Niezależne wycieczki ogólne i z przewodnikiem po nawiedzonych miejscach również rozpoczynają się w pobliżu, na Broad Street. Zazwyczaj wycieczka piesza trwa około dwóch godzin i może kosztować około 20 funtów plus opłaty za wstęp na uczelnię. [[Plik:207pic02.jpg|thumb|W Centrum Informacji Turystycznej w Oksfordzie na Broad Street można zwiedzić wycieczkę śladami Harry'ego Pottera.]] W Oksfordzie istnieje wiele wycieczek pieszych związanych z '''Harrym Potterem''', takich jak '''[https://oxfordmagictours.com/ Oxford Magic Tours]'''. Przewodnicy to zawodowi iluzjoniści, a jedyne wycieczki oferują magiczną rozrywkę podczas wycieczek. Inne są oferowane przez '''[https://www.experienceoxfordshire.org/ Centrum Informacji Turystycznej w Oksfordzie]'''. Podobnie jak wszystkie wycieczki związane z Harrym Potterem poza Oksfordem, '''Biblioteka Księcia Humfreya''' ''nie'' jest wliczona w cenę (tylko pracownicy Biblioteki Bodlejańskiej mogą oprowadzać zwiedzających po tym świętym miejscu). Książka Harry Potter Places, tom drugi – OWLs: Oxford Wizarding Locations, prowadzi miłośników Harry'ego Pottera przez proces decyzyjny, niezbędny do odwiedzenia '''wszystkich''' miejsc związanych z Harrym Potterem w Oksfordzie, w tym Biblioteki Księcia Humfreya. === Sport i rekreacja === * {{Znacznik|Oxford United FC|51.716389|-1.208056|typ=atrakcja}}'''[https://www.oufc.co.uk/ Oxford United FC]''', Kassam Stadium, Grenoble Rd OX4 4XP, ☏ +44 1865 337500. Oxford spadł z ligi w 2026 roku i obecnie gra w piłkę nożną w League One, trzeciej lidze. Ich stadion Kassam (pojemność 12 500 widzów) znajduje się 5 kilometrów na południowy wschód od centrum miasta. * '''Wyścigi wioślarskie''' (zwykle od wtorku do niedzieli w 7. tygodniu semestru zimowego i od wtorku do niedzieli w 5. tygodniu semestru Trinity — sprawdź terminy na stronie www.ox.ac.uk) Dwa razy w roku na rzece odbywają się międzyuczelniane regaty wioślarskie. To świetna okazja, aby osobiście doświadczyć oksfordzkiej fascynacji wioślarstwem. Rzeka jest pełna ludzi i panuje tam wspaniała atmosfera studenckiego ducha. Wyścigi odbywają się na południe od centrum miasta, nad rzeką Isis, pomiędzy mostem Donnington a łąkami Christ Church. Najlepszymi miejscami do obserwacji są ścieżka holownicza wzdłuż brzegu rzeki lub u podnóża łąk – oba miejsca są dostępne pieszo z centrum (około 10-15 minut). Ostrzeżenie dla widzów wzdłuż ścieżki holowniczej: ścieżka holownicza może być zatłoczona przez sędziów i rowerzystów podczas wyścigów. Ścieżka holownicza oferuje jednak najlepsze punkty widokowe, szczególnie podczas wyścigów na wybojach, gdzie załogi często „wybijają się” w połowie trasy. Większość hangarów na łodzie uczelniane będzie również serwować jedzenie i napoje przez cały tydzień wyścigów. Wyścigi odbywają się w godzinach 11:00-18:00, a lepsze łodzie ścigają się później w ciągu dnia. * '''Punting'''. Latem punting to niezwykle popularna rozrywka, polegająca na napędzaniu drewnianej łodzi po rzece za pomocą tyczki. Możesz również wynająć kogoś, kto zajmie się pływaniem łodzią, choć samodzielne pływanie jest łatwiejsze i przyjemniejsze. Zabierz ze sobą butelkę wina i dobre wyważenie, aby rejs był ciekawszy (chociaż trzeźwy członek załogi też się przyda!). Wypożyczalnia łodzi jest dostępna w kilku lokalizacjach w Oksfordzie. ** {{Znacznik|Oxford Punting|51.751414 |-1.246342 |typ=atrakcja}}'''[https://www.oxfordpunting.co.uk/ Oxford Punting]''', Magdalen Bridge Boathouse, High St, OX1 4AU, ☏ +44 1865 202643, info@oxfordpunting.co.uk. Edytuj wskazówki OSM ** {{Znacznik|Salter's|51.746084 |-1.256175 |typ=atrakcja}}'''Salter's''', Folly Bridge, Oksford, OX1 4LA, ☏ +44 1865 243421. ** {{Znacznik|Cherwell Boathouse|51.768116 |-1.257267 |typ=atrakcja}}'''[https://cherwellboathouse.co.uk/ Cherwell Boathouse]''', Bardwell Rd, OX2 6ST, ☏ +44 1865 552746. * Latem warto zobaczyć lęgowe '''jerzyki''' (ptaki) w '''[https://www.oumnh.ox.ac.uk/ Muzeum Historii Naturalnej w Oksfordzie]'''. Te eleganckie ptaszki od wielu lat gniazdują w przewodach wentylacyjnych wieży Muzeum Uniwersyteckiego, stanowiąc wspaniałą okazję dla naukowców. Od maja do sierpnia zwiedzający muzeum mogą oglądać na żywo na monitorze telewizora obrazy z trzech gniazd w wieży. === Scena i ekran === [[Plik:Oxford UltimatePicturePalace night.jpg|thumb|Ultimate Picture Palace]] W Oksfordzie znajdują się cztery kina w centrum miasta, oferujące zarówno filmy popularne (Odeon), jak i filmy artystyczne (Ultimate Picture Palace, Phoenix Picturehouse). W tym ostatnim seanse odbywają się czasami o 23:30 dla nocnych marków. * {{Znacznik|Odeon (Gloucester Green)|51.753700 |-1.261398 |typ=atrakcja}}'''[https://www.odeon.co.uk/cinemas/oxford_george_st/115/ Odeon (Gloucester Green)]''', George St, OX1 2BL, ☏ +44 333 0067777. Największe kino w centrum Oksfordu. * {{Znacznik|Phoenix Picturehouse|51.760275 |-1.266421 |typ=atrakcja}}'''[https://www.picturehouses.com/cinema/phoenix-picturehouse Phoenix Picturehouse]''', 57-58 Walton St, Jericho, OX2 6AE, ☏ +44 871 9025736. Tętniące życiem kino niezależne oferujące szeroki wybór filmów. * {{Znacznik|Ultimate Picture Palace|51.7488 |-1.23935 |typ=atrakcja}}'''[https://uppcinema.com/ Ultimate Picture Palace]''', Cowley Rd, OX4 1BN (''naprzeciwko kościoła''), ☏ +44 1865 245288. Małe kino niezależne mieszczące się w majestatycznym budynku wpisanym na listę zabytków klasy II, oferujące szeroki wybór filmów. * {{Znacznik|Vue|51.717473 |-1.211804 |typ=atrakcja}}'''[https://www.myvue.com/cinema/oxford/whats-on Vue]''', Ozone Leisure Park, Grenoble Rd, OX4 4XP, ☏ +44 871 2240240. Duże kino klasy mainstreamowej znajduje się naprzeciwko stadionu Kassam. Oksford jest również gospodarzem wielu londyńskich produkcji objazdowych, a także co roku gości dużą liczbę produkcji studenckich. Oksford ma tętniącą życiem scenę teatralną. Następujące teatry wystawiają amatorskie spektakle studenckie w czasie semestru, które często oferują bardzo dobry stosunek jakości do ceny: [[Plik:Sheldonian Theatre Oxford 2023 03.jpg|thumb|Sheldonian Theatre]] * {{Znacznik|Burton Taylor Theatre|51.754515 |-1.261223 |typ=atrakcja}}'''Burton Taylor Theatre''', 11 Beaumont St, OX1 2LW, ☏ +44 1865 305350. Pn-Sb 8:00-13:30. Bilety sprzedawane w kasie Oxford Playhouse (patrz wyżej). * {{Znacznik|Old Fire Station Theatre (OFS)|51.753493 |-1.262213 |typ=atrakcja}}'''[https://oldfirestation.org.uk/ Old Fire Station Theatre (OFS)]''', 40 George St, OX1 2AQ, ☏ +44 1865 263980. Wt.-Sob. 11:00-18:00. Charytatywne centrum kultury prezentujące współczesną sztukę brytyjską i lokalną, dramat i muzykę. Znajduje się tam również kawiarnia. * {{Znacznik|The Oxford Playhouse|51.7547 |-1.26083 |typ=atrakcja}}'''The Oxford Playhouse''', 11-12 Beaumont St, OX1 2LW, ☏ +44 1865 305350. Wartościowe sztuki. * {{Znacznik|New Theatre|51.753917 |-1.260107 |typ=atrakcja}}'''[https://www.atgentertainment.com/ New Theatre]''', George St, OX1 2AG (wschodni kraniec George St., w pobliżu St. Giles), ☏ +44 844 871 7615. Pn.-Sob. 9:00-22:00; Niedziela 10:00-20:00. Popularne spektakle, musicale i balety. === Koncerty === * {{Znacznik|Teatr Sheldonian|51.7544 |-1.25507 |typ=atrakcja}}'''Teatr Sheldonian''', Broad St, OX1 3AZ, ☏ +44 1865 277299, enquiries@sheldon.ox.ac.uk. Niegdyś uznawany za najbardziej niewygodną salę koncertową w Anglii, Sheldonian nigdy nie narzeka na brak koncertów muzyki klasycznej, zarówno profesjonalnych, jak i amatorskich. I choć bywa „niewygodny”, nie da się zaprzeczyć, że jego barokowy majestat jest prawdziwie piękny. * '''Szczegóły spektakli w Oksfordzie'''. Strona agregująca, która wyróżnia spektakle warte obejrzenia w Oksfordzie. == Praca == == Nauka == [[Plik:Oxford, Christ Church College - geograph.org.uk - 5117460.jpg|thumb|300x300px|Christ Church (budynek Meadows), jedna z największych uczelni]] Większość wykładów jest dostępna wyłącznie dla członków Uniwersytetu Oksfordzkiego; jednakże przez cały rok organizowane są liczne [https://www.ox.ac.uk/events prelekcje i wykłady publiczne]. Osoby zainteresowane mogą również uczestniczyć w letnich szkołach stacjonarnych na terenie uniwersytetu, takich jak [https://www.oxford-royale.com/ Oxford Royale Academy] lub [https://www.literegal.co.uk/ Lite Regal Education]. Wydział Kształcenia Ustawicznego Uniwersytetu prowadzi również serię krótkich kursów z różnych przedmiotów. Oprócz słynnego na całym świecie uniwersytetu, osoby chcące studiować w Oksfordzie mogą wybrać {{Znacznik|'''Oxford Brookes'''|51.755223|-1.230104|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.brookes.ac.uk/ Oxford Brookes]''', zupełnie odrębną uczelnię. * {{Znacznik|'''The Oxford Institute'''|51.7576942|-1.2688015|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://oxfordsummerprogram.com/en The Oxford Institute]''', 38 Canal St, OX2 6BQ, ☏ +44 7983249792, info@theoxfordinstitute.co.uk. Oxford Institute oferuje możliwość kształcenia akademickiego, immersję kulturową, nawiązywanie kontaktów międzynarodowych i zapoznanie się z życiem akademickim Oksfordu. == Zakupy == * {{Znacznik|'''Covered Market'''|51.7527 |-1.2567 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://oxford-coveredmarket.co.uk/ Covered Market]''', Market St, OX1 3DZ. Pn-Sb 8:30-17:30; Nd 10:00-16:00. High Street. W Oksfordzie znajduje się najstarszy kryty targ w Anglii. Niezwykłe małe sklepy, w tym sklep z czekoladą, cukiernia, sklep mięsny, sklep z kapeluszami, kwiaciarnia, sklep ze szkłem i urocze kawiarnie. * {{Znacznik|'''Clarendon Centre'''|51.7525 |-1.25861 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Clarendon Centre''', 52 Cornmarket St, OX1 3JE, ☏ +44 1865 251493. Pn-Sb 8:30-18:00; Nd 10:30-17:00. Niewielkie centrum handlowe położone na południowej części Cornmarket z nowoczesnymi sklepami z odzieżą, elektroniką i żywnością. * {{Znacznik|'''Centrum Handlowe Westgate'''|51.74938 |-1.262057 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.westgateoxford.co.uk/en Centrum Handlowe Westgate]''', OX1 1TR, ☏ +44 1865 725455. Pn-Pt 10:00-20:00; Sob 9:00-20:00; Niedz 11:00-17:00. W Westgate znajdują się głównie sklepy z markową odzieżą, takie jak Levis, Timberland, Hugo Boss i Cath Kidston. Jest tam również duży sklep John Lewis i kolejny sklep Blackwell's. Wiele sklepów w centrum miasta specjalizuje się w sprzedaży wszechobecnego asortymentu pamiątek Uniwersytetu Oksfordzkiego. Jeden jest oficjalny, pozostałe mniej, ale wszystkie oferują ogromny handel koszulkami, swetrami, kalendarzami i gadżetami: * {{Znacznik|'''University of Oxford Shop'''|51.7523452 |-1.2565591 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''University of Oxford Shop''', Oriel College, 106 High St, OX1 4BW, ☏ +44 1865 247414, faks: +44 1865 724379. Pn-Sb 9:00-17:30. Oficjalny punkt sprzedaży pamiątek i prezentów uniwersyteckich. (W święta bankowe i niedziele czerwca 11:00-16:00, w niedziele lipca i sierpnia 11:00-17:00). Większe sklepy z odzieżą, elektroniką i meblami znajdują się w parkach handlowych Oksfordu w okolicy Botley/Seacourt: * {{Znacznik|'''Botley Retail Park'''|51.752068 |-1.286602 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Botley Retail Park''', Botley Rd, OX2 0HA. Znajduje się tam Currys/PC World, Argos, Pets at Home, Hobbycraft i inne duże sklepy. * {{Znacznik|'''Seacourt Tower Retail Park'''|51.754054 |-1.294992 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Seacourt Tower Retail Park''', OX2 0FB. W obiekcie znajdują się sklepy Sports Direct, Homebase, Dreams i Decathlon. === Książki === Nic dziwnego, że jak na miasto uniwersyteckie, Oksford słynie z antykwariatów, książek specjalistycznych i nowości. * {{Znacznik|'''Blackwell's Books'''|51.7545815 |-1.2576796 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://blackwells.co.uk/bookshop/shops/ Blackwell's Books]''', 48–51 Broad Street (''naprzeciwko Sheldonian Theatre''), ☏ +44 1865 792792, oxford@blackwell.co.uk. Założony w 1879 roku, główny sklep Blackwell's w Oksfordzie jest prawdziwą atrakcją turystyczną samą w sobie. Ogromna, 900-metrowa sala Norringtona, odkopana pod ogrodami Trinity College, może poszczycić się miano największej przestrzeni poświęconej sprzedaży książek w Europie. W mieście znajduje się również 9 specjalistycznych oddziałów tej oksfordzkiej instytucji. * {{Znacznik|'''Oxford University Press Bookshop'''|51.7530569 |-1.2628295 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Oxford University Press Bookshop''', 116 High Street, ☏ +44 1865 242913, faks: +44 1865 241701, bookshop.uk@oup.com. Oferuje szeroki wybór książek wydanych przez Oxford University Press. * {{Znacznik|'''Waterstones'''|51.7540901 |-1.2607723 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.waterstones.com/bookshops/oxford Waterstones]''', William Baker House, Broad St (''w zabytkowym budynku William Baker House klasy II''), ☏ +44 1865 790212, oxford@waterstones.com. Jedna z największych filii wiodących brytyjskich księgarni. W księgarni znajduje się wiele różnorodnych książek, zarówno akademickich, jak i rekreacyjnych, które zaspokoją różnorodne gusta i preferencje. Na miejscu znajduje się również kawiarnia, dzięki czemu jest to idealne miejsce na spotkanie ze znajomymi lub chwilę wytchnienia. == Gastronomia == [[Plik:UK-2014-Oxford-Pembroke College 04.jpg|thumb|Pembroke College]] === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Alpha Bar'''|51.7529 |-1.2567 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alpha Bar''', 89 Covered Market, Avenue 3, ☏ +44 1865 250499. 9:00–17:00 (w przybliżeniu). Alpha Bar, jedna ze zdrowszych opcji w Covered Market, serwuje organiczne jedzenie pochodzące ze sprawiedliwego handlu. Kanapki są w rozsądnej cenie, około 3,50 funta, i można wybierać spośród wielu ciekawych dodatków, w tym pieczonego tofu, wodorostów i pieczonych warzyw. Sałatki są wyceniane na funty, a pojemnik nadający się do recyklingu można wypełnić zdrowymi ziarnami. To ulubione miejsce studentów na lunch, ale upewnij się, że przyjdziesz tam wcześnie — zazwyczaj kończą się tam bardziej popularne składniki około 15:30. * {{Znacznik|'''The Alternative Tuck Shop'''|51.755068 |-1.251836 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.dailyinfo.co.uk/places/food-and-drink/sandwich-bars/t29-p42/the-alternative-tuck-shop The Alternative Tuck Shop]''', 24 Holywell Street, OX1 3SB, ☏ +44 1865 792054. Pon.-pt. 8:15–18:00. Jedna z najlepszych kanapkarni w Oksfordzie. Tanio, błyskawicznie, jedzenie wysokiej jakości. Oferuje szeroki wybór kanapek (na ciepło i na zimno), panini, pasztecików i ciast. Przyjazna i sprawna obsługa. Kolejki w czasie semestru są najdłuższe w godzinach szczytu lunchowego, między 12:00 a 14:00, ale nie daj się zniechęcić. Minimalna kwota płatności kartą to 5 funtów. * {{Znacznik|'''Ben's Cookies'''|51.752432 |-1.256404 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.benscookies.com/ Ben's Cookies]''', 108-109 Covered Market, OX1 3DZ, ☏ +44 1865 247407. Pon.-sob. 9:15-17:30; Niedz. 10:00-16:00. Świetny mały sklepik w samym centrum Oksfordu, oferujący znacznie lepszą jakość niż niektóre inne, drogie kawiarnie. Warto również wspomnieć, że był to pierwszy sklep w sieci, która później stała się międzynarodowa. Popularny wśród studentów Uniwersytetu Oksfordzkiego! * {{Znacznik|'''Brothers and Georgina's'''|51.752853 |-1.256749 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://oxford-coveredmarket.co.uk/our-shops/brothers-georginas/ Brothers and Georgina's]''', Covered Market, OX1 3DY, ☏ +44 1865 249527. Pon.–pt. 8:30–17:00. Georgina's mieści się na górnym piętrze Covered Market. Ta mała kawiarnia ma dość modny, hipisowski wystrój i atmosferę. Za kanapki i wrapy zapłacisz tu więcej niż w innych miejscach, ale porcje są ogromne i w większości zdrowe. Wyjątkiem są ich faszerowane skórki ziemniaczane, lekko przyprawione i podawane z dużą ilością kwaśnej śmietany. Pyszne! £. * {{Znacznik|'''Dosa Park'''|51.752465 |-1.2681398 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://dosapark.com/ Dosa Park]''', 25 Park End St, OX1 1HU (''obok dworca kolejowego''), ☏ +44 1865 791197. Pon.–sob. 11:00–22:30, niedz. 12:00–22:00. Malutka restauracja/kawiarnia/restauracja z daniami kuchni południowoindyjskiej na wynos, tuż obok przystanków autobusowych i dworca kolejowego w centrum miasta. Jej wygląd zdradza jakość – jedne z najbardziej apetycznych, autentycznych dań kuchni południowoindyjskiej, jakie można znaleźć, a do tego bardzo tanie! Warto się tam zatrzymać, jeśli podróżujesz przez dworzec w Oksfordzie i potrzebujesz przekąski lub posiłku. £. === Umiarkowanie === ==== Kawiarnie ==== * {{Znacznik|'''G&D’s (George and Davis)'''|51.758635 |-1.261372 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.gdcafe.com/web/ G&D’s (George and Davis)]''', 55 Little Clarendon Street, OX1 2HS, ☏ +44 1865 516652. 8:00–północ. Pierwotny G&D’s został otwarty przy Little Clarendon Street przez studenta Uniwersytetu Oksfordzkiego i wkrótce stał się oksfordzką instytucją. Żadna inna lodziarnia o tematyce lodowej nie przetrwała długo w Oksfordzie dzięki ogromnej lojalności klientów G&D. Popularne smaki to „Oxford Blue” (jagodowy), batonik Crunchie, rachatłukum i InLight Delight (biała czekolada z ciastem z kawałkami czekolady). G&D’s oferuje również bajgle, sałatki i wypieki, wszystkie w bardzo przystępnych cenach i niezwykle smaczne. Minimalna kwota płatności kartą debetową i kredytową to 5 funtów. ** {{Znacznik|'''G&D (George i Danver)'''|51.750544 |-1.257007 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''G&D (George i Danver)''', 94 St. Aldates, OX1 1BT, ☏ +44 1865 245952. 8:00–północ. £. ** {{Znacznik|'''G&D (George i Delila)'''|51.748374 |-1.239233 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''G&D (George i Delila)''', 104 Cowley Road, OX4 1JE, ☏ +44 1865 727111. 8:00–północ. £. * {{Znacznik|'''The Grand Cafe'''|51.752382 |-1.250416 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.thegrandcafe.co.uk/ The Grand Cafe]''', 84 High Street, OX1 4BG, ☏ +44 1865 204463. 9:00–20:00. Lunch obejmuje sałatki Waldorf, wędzonego łososia dębowego i różnorodne kanapki, ale prawdziwą atrakcją jest tu popołudniowa herbata. Za 16,50 GBP otrzymasz kilka kanapek, bułeczki z dżemem i gęstą śmietaną, ręcznie robione trufle czekoladowe, herbatę lub kawę i kieliszek szampana. Prawdziwa ekstrawagancja! ££. ==== Amerykańska ==== * {{Znacznik|'''Byron's'''|51.753555 |-1.260584 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Byron's''', 33-35 George Street, OX1 2AY, ☏ +44 1865 792155. Część sieci. Ekskluzywna restauracja oferująca burgery, frytki i koktajle mleczne. Polecamy spróbować „twardych koktajli”, do których do każdego koktajlu mlecznego dodaje się kieliszek alkoholu (np. rumu lub Bailey's). ==== Chińska, japońska, tajska, indochińska ==== * {{Znacznik|'''Byron's'''|51.753742 |-1.261210 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Angrid Thai''', Threeways House, 36 George St, OX1 2BJ (''naprzeciwko kina Odeon w Gloucester Green''), ☏ +44 1865 791898. 11:30-23:00. Niedroga tajska restauracja typu fast-food w samym centrum Oksfordu, oferująca dania o doskonałym stosunku jakości do ceny i swobodną atmosferę. Polecamy spróbować curry panang i krakersów krewetkowych z dodatkiem słodkiego sosu chili. Dostępna jest 15% zniżka studencka. Edytuj wskazówki OSM * {{Znacznik|'''New Dancing Dragon'''|51.780463 |-1.266469 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://newdancingdragon.co.uk/ New Dancing Dragon]''', 283 Banbury Rd, Summertown, OX2 7JF (''w miejscu dawnej restauracji bufetowej Dancing Dragon''), ☏ +44 1865 554475. Nowoczesna restauracja specjalizująca się głównie w kuchni kantońskiej, ale oferuje również inne dania azjatyckie. * {{Znacznik|'''Taberu'''|51.748392 |-1.239495 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://taberu.co.uk/ Taberu]''', 100 Cowley Rd, OX4 1JE (''zachodni kraniec Cowley Road, naprzeciwko Big Society i kościoła''), ☏ +44 1865 434100. Pn-Czw 12:00-15:00, 17:30-22:30; Pt-Nd 12:00-22:30. Autentyczna japońska restauracja z doskonałą atmosferą i bogatym menu. Rozpocznij posiłek od pysznego takoyaki, przekąski z Osaki, która polega na smażeniu ośmiornicy w cieście i dekorowaniu jej sosami. Delektuj się tradycyjnym sushi lub wybierz curry katsu lub danie bento. Przy okazji napij się piwa sake lub Ramune, japońskiego napoju bezalkoholowego. * {{Znacznik|'''Thaikun'''|51.753707 |-1.260857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.thaikhun.co.uk/ Thaikun]''', 36 George St, OX1 2BJ (''w centrum miasta''), ☏ +44 1865 591960. 12:00-22:30. Bogato zdobiona tajska restauracja. ==== Indyjska, nepalska, bangladeska ==== * {{Znacznik|'''Taste Tibet'''|51.742712 |-1.234021 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://tastetibet.com/ Taste Tibet]''', Magdalen Road 109, OX4 1RQ, ☏ +44 01865 499318. Autentyczne tybetańskie jedzenie, dobre curry i pierożki momo z pysznym sosem chili przygotowywanym w domu. Dania na każdy gust. £. * {{Znacznik|'''Majliss'''|51.748364 |-1.239036 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.majliss.co.uk/ Majliss]''', Cowley Rd 110, OX4 1JE, ☏ +44 1865 726728. Niedz.-Czw. 12:00-14:30, 17:30-23:30; Pt. Sob. 12:00-14:30, 17:30-północ. Nowocześnie zaprojektowana, autentyczna restauracja specjalizująca się głównie w kuchni indyjskiej, ale oferuje również inne azjatyckie przysmaki. Jedzenie jest pyszne, niezależnie od preferencji pikantnych, a obsługa jest doskonała. ££. * {{Znacznik|'''Spice Lounge'''|51.775908 |-1.264538 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.spiceloungeoxford.co.uk/ Spice Lounge]''', 193 Banbury Rd, OX2 7AR, ☏ +44 1865 510071. Oxford Spice Lounge oferuje pyszne dania kuchni indyjskiej i bangladeskiej, a obsługa jest niezwykle przyjazna. W niedziele od 12:00 do 15:00 oferowany jest lunch w formie bufetu. W Spice Lounge nacisk kładzie się na dania organiczne i kreatywne. Etniczne przepisy zapewniają zróżnicowane, nietypowe menu, koncentrując się jednocześnie na zdrowym odżywianiu. ==== Włoska ==== * {{Znacznik|'''Pizzeria Trattoria Mario'''|51.748351 |-1.238314 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Trattoria Mario''', 103 Cowley Rd, OX4 1HU, ☏ +44 1865 722955. Pn-Sb 18:00-23:00, Nd 18:00-22:30. Rustykalna włoska restauracja z typową kuchnią. Oferuje wybór pizz, makaronów i menu specjalne. Oferuje wiele dań wegetariańskich, a także kilka dań wegańskich. * {{Znacznik|'''Pilgrims Pizza'''|51.748949 |-1.262302 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.pizzapilgrims.co.uk/ Pilgrims Pizza]''', Westgate Centre Roof Terrace RU12, OX1 1PG, ☏ +44 1865 808030. Pn-Czw 11:30-22:00, Pt Sob 11:30-22:30, Nd 12:00-21:30. Bardzo dobra pizza w miłej atmosferze. W lokalu znajduje się kilka automatów do gier, które umilą czas przygotowywania pizzy. Cena: 8,50-12 GBP. ==== Meksykańska ==== * {{Znacznik|'''El Mexicana'''|51.754155 |-1.262118 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.elmex.uk/ El Mexicana]''', 92 Gloucester Green, OX1 2BU, ☏ +44 1865 251253. 11:00-21:00. * '''[https://www.missionburrito.co.uk/ The Mission]''', oxford@missionburrito.co.uk. Sieć barów kanapkowych inspirowanych kuchnią meksykańską, oferujących pyszne burrito w stylu kalifornijskim za około 5 funtów. Sprzedaje również importowane napoje bezalkoholowe Jarrito's i piwo Corona, zapewniając prawdziwe doznania kuchni Tex-Mex. ** {{Znacznik|'''The Mission (St Michael's Street)'''|51.753523 |-1.259131 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Mission (St Michael's Street)''', 8 St Michael's Street, OX1 2DU (''przy Cornmarket''), ☏ +44 1865 202016, oxford@missionburrito.co.uk. Niedz.-Śr. 11:00-22:00, Czw.-Sob. 11:00-23:00. ** {{Znacznik|'''The Mission (King Edward St)'''|51.752091 |-1.254743 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''The Mission (King Edward St)''', 2 King Edward Street, OX1 4HS (''od High St.''), ☏ +44 1865 722020, oxford@missionburrito.co.uk. Lokal sieci Mission przy King Edward St. Pyszne burrito w niskiej cenie. ==== Inne ==== * {{Znacznik|'''Wilding'''|51.7585448 |-1.2619072 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://wilding.wine/ Wilding]''', 11-12 Little Clarendon St, OX1 2HP, ☏ +44 1865 985630. Otwarte codziennie w godzinach 10:00-23:00. Otwarty w 2021 roku, sklep z winami i restauracja przy Little Clarendon St. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Brasserie Blanc'''|51.760889 |-1.267534 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://brasserieblanc.com/ Brasserie Blanc]''', 71-72 Walton Street, OX2 6AG, ☏ +44 1865 510999. 11:00–23:00. Francuska brasserie Raymonda Blanca jest kameralna i pełna uroku. Biorąc pod uwagę jakość jedzenia, ceny są wyjątkowo przystępne – za stojak z jagnięciną, ziemniakami i kapustą zapłacisz 17,50 £, a dla wegetarian grillowana tarta z kozim serem Crottin i burakami to wykwintny wybór. Świetne miejsce na randkę lub na zabranie mamy. * {{Znacznik|'''Gees Restaurant'''|51.764322 |-1.261003 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Gees Restaurant''' (Gees), 61 Banbury Rd, OX2 6PE, ☏ +44 1865 553540. Gee's to restauracja z Oksfordu serwująca tradycyjne brytyjskie jedzenie, z naciskiem na potrawy sezonowe, prostą, dobrą kuchnię i atrakcyjne ceny. * {{Znacznik|'''Quod Brasserie'''|51.7525 |-1.2531 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.quod.co.uk/ Quod Brasserie]''', 92–94 High Street, ☏ +44 1865 202505. Quod Brasserie & Bar przy słynnej High Street w Oksfordzie, ze swoim tarasem i barem, stanowi centrum kierunków Old Bank Hotel. * {{Znacznik|'''The Randolph Hotel'''|51.7550 |-1.2594 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.macdonaldhotels.co.uk/ The Randolph Hotel]''', ☏ +44 1865 791678. Podwieczorek w Randolph jest znany na całym świecie, ale kolacja zasiadana w pięknej jadalni to przeżycie. Dania główne obejmują pieczoną polędwicę z dziczyzny Highland podawaną z kasztanami i kiełkami za 26,50 GBP oraz filet z dzikiego labraksa, puree z kopru włoskiego i sosem z langustynki za 25,50 GBP. Ich wózek z serem to pobłażliwy sposób na zakończenie posiłku. £££. == Życie nocne == === Kawiarnie === * {{Znacznik|'''Brew Coffee Shop'''|51.764694 |-1.261263 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Brew Coffee Shop''', 75B Banbury Rd, OX2 6PE. Pn.-Pt. 7:30-18:00; Sob. w godzinach 8:30–17:30. Serwujemy najlepszą kawę z Oksfordu we wszystkich jej postaciach, od espresso po przelew. W ofercie Brew znajdziesz także kawę z całego świata oraz wszystko, czego potrzebujesz, aby przygotować idealną filiżankę w domu. Prowadzony przez przyjaznych ekspertów od kawy i odwiedzany przez mieszkańców i studentów, którzy lubią kameralną atmosferę, pyszne smakołyki i doskonałe napoje z kofeiną! * {{Znacznik|'''The Missing Bean'''|51.753195 |-1.25625 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.themissingbean.co.uk/ The Missing Bean]''', 14 Turl Street, OX1 3DQ (''tylko 1 minuta spacerem od głównego czworoboku Bodleian''). 8:00–18:30. Ukryty w połowie ulicy Turl Street jest ten mały klejnot kawiarni; została otwarta dopiero w październiku, ale już zyskała reputację najlepszej kawy w Oksfordzie. Swobodna atmosfera i przyjazny personel. Zapytaj o słynną flat white! * {{Znacznik|'''Quarter Horse'''|51.74884 |-1.240726 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://quarterhorsecoffee.com/ Quarter Horse]''', 76 Cowley Road, OX4 1JB (''przez Magdalen Bridge, przez rondo i krótki spacer w górę Cowley Road''), ☏ +44 1865 248808. Wybierz się przez Magdalen Bridge do rozkoszy wschodniego Oksfordu i zrób sobie przerwę w Quarter Horse, kolejnym z poważnych przedsięwzięć kawowych w Oksfordzie. Oferują pyszne, fachowo przygotowane filiżanki kawy, zimne napoje oraz pyszne wypieki i kanapki. Chleb bananowy jest koniecznością, jeśli masz ochotę na słodycze! * {{Znacznik|'''The Handle Bar Cafe and Kitchen'''|51.753265 |-1.260421 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.handlebaroxford.co.uk/ The Handle Bar Cafe and Kitchen]''' (Zappi's Bike Cafe), 26-32 St Michaels Street, OX1 2EB (''wewnątrz nad Strefą Rowerową''), ☏ +44 7964 241212. Pn-sobota 8:00-23:00; Niedziela 10:30-18:00. Chcesz naładować baterie po intensywnym zwiedzaniu Oksfordu? W takim razie Zappi's to miejsce, w którym możesz wypić fantastyczną filiżankę kawy lub zjeść prosty lunch lub przekąskę. Znajduje się w centrum miasta, tuż przy Cornmarket Street. * {{Znacznik|'''The Natural Bread Company'''|51.758148 |-1.263060 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.naturalbreadcompany.co.uk/ The Natural Bread Company]''', 29 Little Clarendon Street, Jericho, OX1 2HU (''w odległości krótkiego spaceru od centrum miasta, w „Jericho”''), ☏ +44 1865 302996, contactus.naturalbread@gmail.com. Pn-Sb 7:30-17:00; Niedziela 9:00-16:00. Na północ od centrum miasta, przy Little Clarendon Street, firma Natural Bread Company oferuje fantastyczną kawę, a także słynne ciasta i chleb na zakwasie. Idealny na spokojny wypoczynek z dala od standardowych szlaków turystycznych. * {{Znacznik|'''Costa Coffee'''|51.751721|-1.259411|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.costa.co.uk/ Costa Coffee]''', 29 Queen St, OX1 1ER. Costa Coffee została uznana za najlepszą sieć kawiarni w Wielkiej Brytanii, z przyjazną obsługą oraz szeroką gamą gorących i zimnych napojów, kanapek i ciast. === Puby i bary === W Oksfordzie znajduje się wiele starych pubów i nowszych klubów nocnych. ==== Tradycyjne puby i zajazdy ==== [[Plik:The Eagle and Child Sign.jpg|thumb|250x250px|The Eagle and Child]] [[Plik:The King's Arms, Oxford - geograph.org.uk - 4562670.jpg|thumb|300x300px|The King's Arms]] W Oksfordzie znajduje się wiele tradycyjnych pubów i zajazdów. Niektóre z nich są nowoczesne, ale wiele z nich ma setki lat i są na tyle godne uwagi, że mają własną stronę w Wikipedii. * {{Znacznik|'''Angel and Greyhound'''|51.750279 |-1.242596 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Angel and Greyhound''', 30 St Clement's St, OX4 1AB. Popularny wśród tłumów w piątkowe wieczory po pracy, rozluźniających włosy. W spokojniejszych chwilach dobry do gier planszowych. Jedzenie jest średnie. * {{Znacznik|'''The Bear Inn'''|51.7515783 |-1.2579587 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.bearoxford.co.uk/ The Bear Inn]''', 6 Alfred Street, OX1 4EH, ☏ +44 1865 728164, bearinn@fullers.co.uk. Mały pub, ale co ciekawe, pełen oldschoolowych więzi. Według własnego opisu najstarszy pub w Oksfordzie, założony w 1492 roku i prawdopodobnie posiadający najniższe sufity ze wszystkich pubów w Oksfordzie. * {{Znacznik|'''The Eagle and Child'''|51.757026 |-1.260455 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.nicholsonspubs.co.uk/restaurants/southeast/theeagleandchildoxford/#/ The Eagle and Child]''' (The Bird and Baby), 49 St. Giles, OX1 3LU, ☏ +44 1865 302925. Nie dotyczy. Pub ten, popularnie nazywany „ptakiem i dzieckiem”, był częstym miejscem zamieszkania Inklingów, grupy oksfordzkich profesorów literatury, do której należeli C.S. Lewis i J.R.R. Tolkiena, autorów ''Opowieści z Narnii'' i ''Władcy Pierścieni''. Bardzo klimatyczny, z szeroką gamą piw typu ale i najlepszymi skwarkami wieprzowymi, jakie kiedykolwiek jadłeś! Od 1 stycznia 2024 roku pub jest zamknięty na czas nieokreślony i działa od trzech lat, chociaż jego właściciel wskazywał plany ponownego otwarcia. * {{Znacznik|'''The Fir Tree'''|51.744406 |-1.240044 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/firtreeoxford The Fir Tree]''', 163 Iffley Rd, OX4 1EJ (''na rogu Bullingdon Road i Iffley Road''), ☏ +44 1865 245290. Dobre piwo, otwarte do 2:00 w piątki i soboty, przyjazna atmosfera. * {{Znacznik|'''The Gardener's Arms'''|51.762696 |-1.266618 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Gardener's Arms''', 39 Plantation Road, OX2 6JE, ☏ +44 1865 559814, info@thegardenersarms.co.uk. Bardzo ładna z ogródkiem piwnym i doskonałym menu wegetariańskim z oferowanymi również daniami wegańskimi. * {{Znacznik|'''Half Moon'''|51.75033 |-1.243562 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Half Moon''', 17-18 St Clement's St, OX4 1AB. Zignoruj ​​plastikowe, podrabiane irlandzkie sklepy w centrum miasta i udaj się wzdłuż High St, przez most Magdalen Bridge, aby cieszyć się swobodną atmosferą tego małego, przyjaznego pubu. * {{Znacznik|'''Head of the River'''|51.746799 |-1.256226 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.headoftheriveroxford.co.uk/ Head of the River]''', St Aldate's, 40 Pembroke Square, OX1 4LB (idź St Aldate's w dół, mijając Christ Church College, aż dotrzesz do rzeki (pub jest na drugim brzegu)), ☏ +44 1865 721600. Pon.-sob. 11:00-23:00; Niedz. 12:00-22:30. Idealna lokalizacja, tuż nad Tamizą. To miejsce tętni życiem w letnie wieczory, kiedy w dużym ogrodzie robi się tłoczno. Jedzenie jest przeciętne. * {{Znacznik|'''The King's Arms'''|51.755000 |-1.254444 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.kingsarmsoxford.co.uk/ The King's Arms]''', 40 Holywell Street, OX1 3SP (''naprzeciwko Broad Street i Sheldonian Theatre''), ☏ +44 1865 242369, kingsarmsoxford@youngs.co.uk. 10:30-północ. Popularny pub studencki — wybór piw i rozsądne jedzenie, choć ceny mogą być nieco wysokie. Doskonała lokalizacja. * {{Znacznik|'''The Lamb and Flag'''|51.7575 |-1.259444 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Lamb and Flag''' (The Lamb and the Navy), 12 St Giles, Oxford, OX1 3JS, ☏ +44 1865 515787. Pn-Sb 12:00-23:00; Nd 12:00-22:30. Duży, stary pub, długi, z wieloma zakamarkami. Drugie miejsce spotkań słynnego klubu Inklings, grupy literackiej skupiającej C.S. Lewisa, J.R.R. Tolkiena i przyjaciół. Nad głównymi drzwiami widnieje inskrypcja w języku elfickim Tolkiena. Cena jest dość rozsądna jak na tę lokalizację, a lokal często jest mniej zatłoczony, niż można by się spodziewać po jego literackiej sławie. Kuchnia została odnowiona w 2022 roku. * {{Znacznik|'''The Old Black Horse'''|51.758447 |-1.269754 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.oldblackhorse.com/ The Old Black Horse]''', 102 St Clement's St, OX4 1AB (''naprzeciwko Angel i Greyhound''), ☏ +44 1865 244691. Urokliwy mały pub, dawniej zajazd dyliżansowy z XVII wieku, do dziś oferuje noclegi potrzebującym. Serwuje piwo Carling z temperaturą poniżej zera i często transmituje mecze piłki nożnej na żywo na telewizorze o odpowiedniej wielkości. Czasami można też zagrać w szachy z udziałem stałych bywalców. * {{Znacznik|'''The Old Bookbinders' Arms'''|51.750739 |-1.2615547 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://oldbookbinders.co.uk/ The Old Bookbinders' Arms]''', 17-18 Victor St, OX2 6BT (''idź ulicą Great Clarendon Street, skręć w prawo w Canal Street''), ☏ +44 1865 553549, info@oldbookbinders.co.uk. Ukryty w bocznych uliczkach Jericho. Ma ekscentryczny wystrój, ale jest przyjazny i oferuje mnóstwo piwa. Rezerwacje tylko telefonicznie. * {{Znacznik|'''Royal Blenheim'''|51.760687 |-1.261736 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Royal Blenheim''', 13 St Ebbes St, OX1 1PT, ☏ +44 1865 242355. Oryginalne, przyjazne miejsce z dobrym piwem i jedzeniem. Sprawdź cytaty Chucka Norrisa w męskim wydaniu. * {{Znacznik|'''The Royal Oak'''|51.760687 |-1.261736 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.theroyaloakoxford.co.uk/#/ The Royal Oak]''', 42-44 Woodstock Road, OX2 6HT (''naprzeciwko szpitala Radcliffe Infirmary''), ☏ +44 1865 310187. Pub dla absolwentów i mieszkańców północnego Oksfordu, oferujący niemieckie wino Schneider Weiße. Popularny wśród naukowców i lekarzy pracujących w okolicy. * {{Znacznik|'''St. Aldates Tavern'''|51.755000 |-1.254444 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''St. Aldates Tavern''', 108 St Aldates, OX1 1BU (''położony na terenie dawnego Hobgoblina''), ☏ +44 1865 242369. Niedziela-Czwartek 11:00-23:00; Pt Sob 11:00-północ. Mała i tradycyjna wiktoriańska tawerna, ale z odpowiednią liczbą miejsc siedzących, a ceny drinków różnią się w zależności od tego, jak wcześnie się tam przybędzie. * {{Znacznik|'''Turf Tavern'''|51.7549 |-1.2531 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Turf Tavern''', 4 Bath Place, OX1 3SU (''od New College Lane''), ☏ +44 1865 243235. Pn-Sb 11:00-23:00; Nd 12:00-22:30. Dobrze ukryty pub, ale również dobrze znany miejscowym. Dobry wybór piw. Ładny ogródek piwny z kominkami, gdzie można piec pianki w chłodne wieczory wiosną i jesienią. Ten zabytkowy pub (ulubiony przez inspektora Morse'a) to obowiązkowy punkt programu w Oksfordzie, uważany przez wielu za najlepszy pub w mieście — latem uważaj na przemoczonych studentów cieszących się końcem egzaminów. Kufel >5 GBP. Znane miejsce, w którym prezydent USA Bill Clinton „nie wdychał” marihuany, gdy był stypendystą Rhodesa na Uniwersytecie Oksfordzkim. ==== Bary koktajlowe ==== W Oksfordzie znajduje się kilka barów koktajlowych. Większość z nich znajduje się w rejonie Jericho lub przy Cowley Road. * {{Znacznik|'''The Cowley Retreat'''|51.7471836 |-1.2360366 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.thecowleyretreat.com/ The Cowley Retreat]''', 172 Cowley Road, OX4 1UE (''zlokalizowany na dawnym terenie Hobgoblin''), ☏ +44 1865 247878. Tętniący życiem pub studencki z przyzwoitym wyborem koktajli. Personel jest przyjazny do 23:00, kiedy to zostaniesz niegrzecznie wyrzucony. * {{Znacznik|'''The Duke of Cambridge'''|51.758693 |-1.261556 |typ=bar|url=|kolor=000000|teść=}}'''[https://www.dukebar.com/ The Duke of Cambridge]''', 4 Little Clarendon St, Jericho, OX1 2HP, ☏ +44 1865 558173, drink@dukebar.com. Modne dla młodych studentów pragnących świetnych koktajli w towarzystwie bezczelnego personelu baru. Swisher, niż można by się spodziewać. * {{Znacznik|'''Freud'''|51.759339 |-1.264871 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Freud''', 119 Walton St, Jericho, OX2 6AH, ☏ +44 20 7240-1100 (rano), +44 1865 311171 (popołudniu), oxfordmanagers@freudltd.co.uk. Ten bar i restauracja mieszczą się w okazałym neoklasycystycznym budynku kościoła, tworząc niepowtarzalną, nieco surową atmosferę. Kiedy tętni życiem ludzi, staje się to doskonałym miejscem na wieczorne wyjście; teren restauracji został oczyszczony i później wieczorem stał się parkietem tanecznym. Podają szeroki wybór koktajli od około 3 funtów w górę. * {{Znacznik|'''LJ's (Love Jericho)'''|51.757966 |-1.263676 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://lovejericho-oxford.co.uk/ LJ's (Love Jericho)]''', 30 Walton Street, Jericho, OX2 6AA (''w starej lokalizacji Sweet Browns, w sąsiedztwie Raoul's''), ☏ +44 1865 424631. M-sobota 16:30-1:00. Bar koktajlowy ze świetną atmosferą i tętniącym życiem menu. Do wyboru jest cała gama smaków – od słodkich po pikantne. Patroni uważają to miejsce za modne i ma też happy hour. * {{Znacznik|'''Raoul's'''|51.7580508 |-1.2637413 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.raoulsbar.com/ Raoul's]''', 32 Walton Street, Jericho, OX2 6AA (''w sąsiedztwie LJ's (Love Jericho)''), ☏ +44 1865 553732, bartender@raoulsbar.com. Su-Tu od 16:00 do północy; Pn-Sobota 16:00-1:00. Modny i ekskluzywny bar koktajlowy z dziwnym i raczej futurystycznym wystrojem wnętrz. Często bardzo zajęty w weekendy. ==== Gastropuby ==== W Oksfordzie znajduje się kilka gastropubów, często o czystym, modernistycznym wystroju i z dużym naciskiem na jedzenie. * {{Znacznik|'''Big Society'''|51.7485837 |-1.2394118 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://bigsocietyoxford.com/ Big Society]''', 95 Cowley Rd, OX4 1HR, ☏ +44 1865 792755. Czynne od południa do północy. Nowoczesny bar o minimalistycznym wystroju z akcentem na murale. Serwuje dania inspirowane kuchnią amerykańską, w tym burgery, frytki i koktajle mleczne (oraz doskonałego kurczaka smażonego w stylu południowym). Oferuje bezpłatne Wi-Fi z hasłem zmienianym codziennie oraz mnóstwo atrakcji, w tym bilard, tenis stołowy i automat do gier z mnóstwem klasycznych tytułów. * {{Znacznik|'''The Black Boy'''|51.764185 |-1.210724 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Black Boy''', 91 Old High St, Headington, OX3 9HT, ☏ +44 1865 741137. Gastropub w Headington, nazwany na cześć konia wyścigowego, stąd jego niezwykła nazwa. Podobno może pochwalić się dziewięcioletnią serią nagród. * {{Znacznik|'''The Dew Drop Inn'''|51.777636 |-1.264524 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Dew Drop Inn''', 258 Banbury Rd, Summertown, OX2 7DX, ☏ +44 1865 559372. Pub Summertown jest teraz gastropubem. Menu jest nieco drogie, ale warto skorzystać ze stacji Bloody Mary, gdzie klienci mogą dodać własne ilości sosu Worcestershire i sosu Tabasco. * {{Znacznik|'''Jacobs' Inn'''|51.783604 |-1.293515 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Jacobs' Inn''', 130 Godstow Rd, Wolvercote, OX2 8PG, ☏ +44 1865 514333. Ukryty w zamożnej wiosce Wolvercote, Jacobs' Inn. * {{Znacznik|'''Raoul's'''|51.760176 |-1.266435 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''The Jericho Tavern''', 56 Walton St, Jericho, OX2 6AE, ☏ +44 1865 311775. Ekskluzywny pub, w którym można napić się drinka i ewentualnie coś zjeść. Na piętrze znajduje się scena, która słynie z tego, że Radiohead zagrał tam swój pierwszy koncert. ==== Inne ==== * {{Znacznik|'''The Bullingdon'''|51.747357 |-1.235928 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.thebullingdon.co.uk/index_2022.php The Bullingdon]''', 162 Cowley Rd, OX4 1UE, ☏ +44 1865 434998. Żywiołowy i bezpretensjonalny lokal z różnorodną klientelą. Muzyka na żywo i wieczory klubowe w tylnej sali. Klub jazzowy we wtorkowe wieczory. Blues w poniedziałkowe wieczory. === Kluby nocne === W niektóre kluby w tygodniu wieczory są przeznaczone tylko dla studentów, więc warto to sprawdzić przed wizytą. * {{Znacznik|'''The Bridge'''|51.75327 |-1.266006 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.bridgeoxford.co.uk/ The Bridge]''', 6-9 Hythe Bridge St, OX1 2EW, ☏ +44 1865 242526. Klub nocny często odwiedzany przez studentów. Dwa piętra — R&B na jednym, dance na drugim. Mnóstwo akceptowalnych miejsc siedzących, długie bary i, co najważniejsze, czyste toalety! Napoje bywają dość drogie: piwo butelkowane 3 funty (bez lane), podwójna wódka z colą 2,70 funta, wstęp 4–5 funtów. Pokój VIP. * {{Znacznik|'''Atik'''|51.752684 |-1.265611 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Atik''' (dawniej „LavaIgnite”), Cantay House, Park End St, OX1 1JD, ☏ +44 1865 250181. Pon.–śr. 21:00–2:00; Czw.–sob. 21:30–3:00. Klub nocny często odwiedzany przez studentów i mieszkańców. Przyjdź tu, żeby się napić i potańczyć do banalnych, popowych kawałków. Opłata za wstęp 1-5 funtów, piwo 3 funty, drinki 3 funty (niektóre drinki w promocji). W poniedziałki odbywają się wieczory studenckie w Brookes, w środy wieczory studenckie w OUSU (wiele drinków butelkowanych kosztuje 1,50 funta). W obu przypadkach wymagana jest legitymacja studencka. * {{Znacznik|'''The Varsity Club'''|51.752324 |-1.257008 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.tvcoxford.co.uk/ The Varsity Club]''', 9 High St, OX1 4DB, ☏ +44 1865 248777. Niedz.-Czw. 12:00-północ; Pt. Sob. 12:00-3:00. * {{Znacznik|'''Plush'''|51.753021 |-1.25921 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://plushoxford.com/ Plush]''', Frewin Court, OX1 3HZ, ☏ +44 1865 247966. 18:00-3:30. Kolorowy bar i klub nocny LGBT, mieszczący się w jednej ze starych piwnic węglowych Uniwersytetu Oksfordzkiego. * {{Znacznik|'''O2 Academy Oxford'''|51.746955 |-1.234578 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.academymusicgroup.com/o2academyoxford O2 Academy Oxford]''' (wcześniej Carling Academy i The Zodiac), 190 Cowley Rd, OX4 1UE, ☏ +44 1865 813500. Lokal z muzyką na żywo i przystanek na trasie koncertowej wielu zespołów w Wielkiej Brytanii, po godzinach przekształcony w klub nocny. * {{Znacznik|'''Thirst'''|51.752844 |-1.26534 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.thirstbar.com/ Thirst]''', 7-8 Park End St, OX1 1HH, ☏ +44 1865 242044, rob@thirstbar.com. Pon.–śr. 18:30–2:00; Niedz. 18:30–1:30. Mały klub nocny z barem koktajlowym – drinki od 1,75 GBP. Posiada również rozległą strefę dla palących na świeżym powietrzu z barem i shishą. == Festiwale, imprezy == == Noclegi == W Oksfordzie znajduje się wiele pensjonatów i domów gościnnych, zlokalizowanych zarówno w centrum, jak i na przedmieściach. Sprawdź stronę internetową Oxford Association of Hotels and Guesthouses, aby zapoznać się z dostępnymi opcjami. Większość hoteli w centrum miasta jest dość droga, a ceny są zbliżone do [[Londyn|londyńskich]]. Zarezerwuj nocleg z wyprzedzeniem, jeśli podróżujesz latem: w szczycie sezonu może być trudno o nocleg. Biuro informacji turystycznej w centrum miasta może pomóc znaleźć dostępne zakwaterowanie za niewielką opłatą. === Oszczędnie === Dla odwiedzających Uniwersytet Oksfordzki, niedrogie zakwaterowanie może być dostępne w '''St Edmund Hall'''. [[Plik:St Edmund Hall, Oxford.JPG|thumb|right|St Edmund Hall]] * {{Znacznik|'''St Edmund Hall'''|51.75285 |-1.24941 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.seh.ox.ac.uk/ St Edmund Hall]''' (Teddy Hall), Queen's Lane, OX1 4AR, ☏ +44 1865 279000, lodge@seh.ox.ac.uk. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 10:00. Jest to kolegium wchodzące w skład Uniwersytetu Oksfordzkiego i najstarsze stowarzyszenie akademickie kształcące studentów na jakimkolwiek uniwersytecie. Jest to ostatnia zachowana średniowieczna aula uniwersytecka, oferująca dwuosobowe pokoje prywatne w akademiku ze wspólnymi łazienkami i toaletami dla podróżnych odwiedzających w celach akademickich. Chociaż prawdopodobnie zostaniesz zakwaterowany w brutalistycznym betonowym budynku za zabytkowym, który dla wielu szpeci krajobraz, nadal oferuje wspaniały widok w rozsądnej cenie. Śniadanie jest wliczone w cenę w jadalni na parterze. 65 GBP. [https://www.travelodge.co.uk/ Travelodge] i [https://www.premierinn.com/gb/en/home.html Premier Inn] oferują niedrogie hotele na obrzeżach Oksfordu, choć do centrum trzeba dojechać autobusem w 20 minut (lub dłużej). * {{Znacznik|'''Travelodge (Pear Tree)'''|51.79451 |-1.282815 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.travelodge.co.uk/hotels/60/Oxford-Peartree-hotel Travelodge (Pear Tree)]''', Moto Service Area, Peartree Roundabout, Woodstock Road, OX2 8JZ, ☏ +44 8719 846206. Hotel Premier Inn znajduje się tuż obok parkingu Pear Tree Park & ​​Ride, co czyni go doskonałym miejscem na niedrogi nocleg. Ceny od 49 GBP za noc. * {{Znacznik|'''Travelodge (Abingdon Road)'''|51.731278 |-1.248997 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.travelodge.co.uk/hotels/599/Oxford-Abingdon-Road-hotel Travelodge (Abingdon Road)]''', Abingdon Road, OX1 4XG, ☏ +44 8715 591877. U podnóża Abingdon Road – 2,6 km od centrum Oksfordu. Znajduje się obok parkingu Redbridge Park & ​​Ride, co ułatwia dojazd do centrum miasta. Cena od 57 GBP za noc. * {{Znacznik|'''Travelodge (Wheatley)'''|51.741938 |-1.115605 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.travelodge.co.uk/hotels/61/Oxford-Wheatley-hotel Travelodge (Wheatley)]''', Harvester A40, London Road, Wheatley, OX33 1JH, ☏ +44 8719 846207. * {{Znacznik|'''Premier Inn (Oxford)'''|51.731049 |-1.202971 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.premierinn.com/gb/en/hotels/england/oxfordshire/oxford/oxford-cowley.html Premier Inn (Oxford)]''', Oxford Business Park, Garsington Road, OX4 2JT, ☏ +44 8715 595454. Kolejny niedrogi hotel. Cena od 49 GBP za noc. * {{Znacznik|'''Holiday Inn Express'''|51.715520|-1.206374|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ihg.com/holidayinnexpress/hotels/gb/en/oxford/ofdks/hoteldetail Holiday Inn Express]''', Kassam Stadium Grenoble Rd, Oxford, OX4 4XP, ☏ +44 1865 780888, reservations@expressoxford.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. Nowoczesny hotel obok stadionu Kassam z bezpłatnym parkingiem, bezpłatnym Wi-Fi, śniadaniem w cenie i łatwym dostępem do centrum Oksfordu. Hotel znajduje się niecałe 8 km od dworca autobusowego i kolejowego w centrum Oksfordu. Cena: 56 GBP za noc. Alternatywy w centrum: * {{Znacznik|'''YHA Oxford'''|51.752685 |-1.271601 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.yha.org.uk/hostels YHA Oxford]''', 2a Botley Road, OX2 0AB, ☏ 0870 770 5970 (numer płatny), +44 1865 727275 (spoza Wielkiej Brytanii), faks: +44 1865 251182, oxford@yha.org.uk. Obiekt mieści się w nowym, specjalnie wybudowanym budynku obok dworca kolejowego, kilka minut od centrum miasta. Ceny od 20,50 GBP (dorośli) i 15,50 GBP (dzieci poniżej 18. roku życia). Ceny są nieco wysokie i niestety nie obejmują już śniadania. Lokalizacja jest dogodna, jednak należy unikać pokoi z widokiem na dworzec kolejowy, ponieważ hałas przejeżdżających pociągów i komunikatów nadawanych przez megafon może po pewnym czasie stać się uciążliwy. * {{Znacznik|'''Central Backpackers Hostel'''|51.752855 |-1.265745 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.centralbackpackers.co.uk/ Central Backpackers Hostel]''', 13 Park End Street, OX1 1HH, ☏ +44 1865 242288. Blisko centrum miasta. Czysty i przestronny. Koniecznie zabierz ze sobą parę darmowych zatyczek do uszu, które rozdają w recepcji, ponieważ w nocy w barze na ulicy może być głośno. Od 14 GBP. * {{Znacznik|'''Oxford Backpackers'''|51.753227 |-1.266159 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Oxford Backpackers''', 9a Hythe Bridge Street, OX1 2EW, ☏ +44 1865 721761, faks: +44 1865 203293, oxford@hostels.co.uk. Tani i trochę obskurny. 2 minuty spacerem od dworca kolejowego i autobusowego. Łóżka wieloosobowe od 13 GBP. * {{Znacznik|'''Victoria House Hotel'''|51.753643 |-1.260366 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Victoria House Hotel''', 29 George St, OX1 2AY, ☏ +44 1865 727400. Popularny 3-gwiazdkowy hotel w sercu Oksfordu, przy George Street. Od 71 GBP za noc. * {{Znacznik|'''Dial House Guest House'''|51.758821 |-1.216242 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.dialhouseoxford.co.uk/ Dial House Guest House]''', 25 London Rd, Headington, OX3 7RE, ☏ +44 1865 425100. Nocleg ze śniadaniem od 91 GBP. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Leonardo Hotel'''|51.7876 |-1.2836 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.leonardohotels.co.uk/oxford/leonardo-royal-hotel-oxford Leonardo Hotel]''' (dawniej Jury's Inn), Godstow Rd OX2 8AL, ☏ +44 1865 489988. Położony w pobliżu ronda Wolvercote, z wieloma udogodnieniami w pobliżu i łatwym dostępem do autobusu linii nr 6, który kursuje do centrum miasta. Ten 4-gwiazdkowy hotel oferuje przyzwoite zakwaterowanie, basen i spa. Cena od 125 GBP za noc. * {{Znacznik|'''Remont Boutique B&B Oxford Hotel'''|51.784627 |-1.269079 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.remont-oxford.co.uk/ Remont Boutique B&B Oxford Hotel]''', 367 Banbury Road, OX2 7PL, ☏ +44 1865 311020, info@remont-oxford.co.uk. * {{Znacznik|'''Tower House'''|51.753825|-1.2571883|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.towerhouseoxford.co.uk/ Tower House]''', 15 Ship St OX1 3DA (''jeden blok na zachód od Bodleian''), ☏ +44 7402 008003. Przytulny, niewielki pensjonat B&B, tylko jedna wspólna łazienka i małe pokoje, ale świetna jakość w tej lokalizacji. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem 120 GBP. * '''[https://www.oxfordrooms.co.uk/ Pokoje Uniwersytetu Oksfordzkiego]'''. Niektóre uczelnie wynajmują pokoje poza semestrem, zapewniając komfort niczym w pensjonacie. * {{Znacznik|'''The Galaxie Hotel 4-gwiazdkowy B&B Summertown'''|51.775211 |-1.263813 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.galaxie.co.uk/ The Galaxie Hotel 4-gwiazdkowy B&B Summertown]''', 180 Banbury Road, OX2 7BT, ☏ +44 1865 515688. * {{Znacznik|'''Burlington House Hotel'''|51.782519 |-1.267083 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://burlingtonhouseoxford.com/ Burlington House Hotel]''', 374 Banbury Road, OX2 7PP. 157 GBP. * {{Znacznik|'''Ethos Hotel'''|51.744688 |-1.258857 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ethoshotels.co.uk/ Ethos Hotel]''', 59 Western Road, Grandpont, OX1 4LF, ☏ +44 1865 245800. 130 GBP. * {{Znacznik|'''Royal Oxford Hotel'''|51.752932 |-1.267165 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.royaloxfordhotel.co.uk/ Royal Oxford Hotel]''', Park End Street, OX1 1HR (''w pobliżu Saïd Business School''), ☏ +44 1865 248432. Trzygwiazdkowy hotel w zachodniej części miasta. Posiada własną restaurację Jam Factory oraz pierwszą w mieście koreańską restaurację Bamboo. * {{Znacznik|'''Linton Lodge'''|51.770276 |-1.2595691 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Linton Lodge''', 11-13 Linton Rd, OX2 6UJ, ☏ +44 1865 553461, sales@lintonlodge.com. Średniej wielkości hotel w cichej bocznej uliczce Banbury Road, 5 minut od przystanku autobusowego i ok. 15 minut od Wydziału Inżynierii Uniwersytetu. Pełne śniadanie kontynentalne, ogród, salon oraz dobrze wyposażone pokoje z wanną i wygodnymi łóżkami. Brak klimatyzacji. Dostępne jest ekspresowe wymeldowanie. Wi-Fi jest bezpłatne, wpisz losową nazwę i numer pokoju na stronie głównej i kliknij „Połącz”. 94 GBP. * {{Znacznik|'''The Bell at Hampton Poyle'''|51.835 |-1.270 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.thebelloxford.co.uk/ The Bell at Hampton Poyle]''', 11 Oxford Rd, Hampton Poyle, Kidlington OX5 2QD, ☏ +44 1865 376242. Pub o charakterze rustykalnym z dziewięcioma pokojami i wyśmienitą kuchnią. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem 130 GBP. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Macdonald Randolph Hotel'''|51.75503 |-1.259662 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Macdonald Randolph Hotel''', Beaumont St, OX1 2LN, ☏ +44 344 879 9132, faks: +44 1865 791678. Hotel 5-gwiazdkowy. Luksusowe angielskie zakwaterowanie, położone naprzeciwko Muzeum Ashmolean, można wynająć na konferencje i imprezy. * {{Znacznik|'''Malmaison Oxford Prison Hotel'''|51.751549 |-1.262517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.malmaison.com/locations/oxford/ Malmaison Oxford Prison Hotel]''', Oxford Castle, 3 New Rd, OX1 1AY, ☏ +44 1865 689944. Ten nowoczesny, oryginalny 4-gwiazdkowy hotel, położony w dawnym więzieniu, akceptuje również zwierzęta! * {{Znacznik|'''Le Manoir aux Quat Saisons'''|51.716009 |-1.091509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.belmond.com/hotels/europe/uk/oxfordshire/belmond-le-manoir-aux-quat-saisons/ Le Manoir aux Quat Saisons]''' (Dwór Czterech Pór Roku), Church Rd, Great Milton, Oksford, OX44 7PD, ☏ +44 1844 278881, manoir.mqs@belmond.com. Pięciogwiazdkowy hotel z restauracją z 2 gwiazdkami Michelin, prowadzony przez Raymonda Blanca. * {{Znacznik|'''The Old Parsonage Hotel'''|51.75948 |-1.260317 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''The Old Parsonage Hotel''', 1 Banbury Rd, OX2 6NN, ☏ +44 1865 310210. Mały, nowoczesny, luksusowy hotel w Oksfordzie, 5 minut od centrum miasta. * {{Znacznik|'''The Old Bank Hotel'''|51.752487 |-1.253172 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''The Old Bank Hotel''', 92–94 High St, OX1 4BJ, ☏ +44 1865 799599, info@oldbank-hotel.co.uk. Ten elegancki hotel znajduje się w odległości krótkiego spaceru od teatrów, muzeów i ogrodów miejskich. Cena: 150 GBP (pokój jednoosobowy). * {{Znacznik|'''Oxford Spires Hotel'''|51.740494 |-1.251680 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Oxford Spires Hotel''', Abingdon Road, ☏ +44 1865 324324, faks: +44 1865 324325, spires@four-pillars.co.uk. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Obiekt położony jest blisko centrum miasta, ale w dużym ogrodzie. Do dyspozycji Gości jest kryty basen i zabiegi spa. Cena: 79–229 GBP. Edytuj wskazówki OSM * {{Znacznik|'''The Store'''|51.7540429|-1.2582982|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://thestoreoxford.com/ The Store]'''. Mieści się w dawnym domu towarowym Boswell's przy Broad St. == Kontakt == W samym Oksfordzie sygnał sieci komórkowych jest dość dobry, dostępny u wszystkich operatorów, w tym Vodafone, O2, EE i Three. Własna biblioteka publiczna w Oksfordzie oferuje bezpłatny internet. Została ona tymczasowo przeniesiona do Oxford Castle ze względu na budowę nowego centrum handlowego Westgate. * {{Znacznik|'''Oxford County Library'''|51.751253|-1.260082|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.oxfordshire.gov.uk/ Oxford County Library]''', 41 Castle Quarter, OX1 1AY, ☏ +44 1865 815509. Wszystkie hostele w pobliżu dworca kolejowego zapewniają dostęp do internetu mieszkańcom. W mieście znajdują się również kawiarenki internetowe. Jedna z nich, którą warto odwiedzić, znajduje się nad sklepem z bagietkami (kanapkami) na południowym krańcu New Inn Hall Street (małej uliczki biegnącej prostopadle do George Street, naprzeciwko dworca autobusowego Gloucester Green i bezpośrednio równolegle do Cornmarket Street). Oferują one również międzynarodowe połączenia telefoniczne, faks międzynarodowy i drukowanie. * {{Znacznik|'''La Baguette'''|51.7521 |-1.2599 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''La Baguette''', New Inn Hall St, OX1 2DW. Bar z kanapkami i kawiarnią internetową na piętrze. Komputery działają pod kontrolą systemu Windows. == Bezpieczeństwo == Chociaż Oksford jest zamożnym miastem uniwersyteckim i generalnie bardzo bezpiecznym, jak w każdym mieście, należy dbać o rzeczy osobiste i otoczenie. Przestępczość uliczna w centrum miasta, z wyjątkiem kradzieży rowerów, jest niska, choć należy zachować odpowiednie środki ostrożności, takie jak w każdym innym mieście. Unikaj angażowania się w pijackie hulanki i bójki uliczne i pamiętaj, że ruch jest lewostronny (więc rozglądaj się w obie strony). W Oksfordzie jest wielu studentów jeżdżących na rowerach, szczególnie w okresie semestralnym (styczeń, luty, kwiecień, maj, październik i listopad), co sprawia, że ​​sam słuch nie wystarcza do sprawdzenia, czy droga jest przejezdna. Choć po inwestycjach samorządowych nastąpiła poprawa, przedmieście Blackbird Leys na południowych obrzeżach miasta plasuje się w gronie 10% najbardziej zaniedbanych obszarów w kraju i charakteryzuje się wyższym wskaźnikiem przestępczości niż można by się spodziewać w Oksfordzie. Turyści jednak raczej nie odwiedzają tej części miasta poza dniami meczów piłkarskich. W Oksfordzie stosunkowo wysoki jest nie tylko odsetek artystów ulicznych, ale także żebraków (choć wciąż niski w porównaniu ze standardami międzynarodowymi). Policja radzi nie dawać pieniędzy tym, którzy wyraźnie o nie proszą, chyba że są zagrożeni. === Komisariaty policji === W nagłych przypadkach wybierz numer '''999''' lub '''112'''. W sytuacjach innych niż awaryjne użyj numeru '''101'''. Numer '''101''' jest płatny. * {{Znacznik|'''Posterunek Policji (St Aldates)'''|51.748166 |-1.256285 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Posterunek Policji (St Aldates)''', St Aldates, Oxford, OX1 1SZ, ☏ +44 1865 841148. 8:00–22:00. Parking jest przeznaczony wyłącznie dla posiadaczy identyfikatorów osób niepełnosprawnych, a kary są wysokie. * {{Znacznik|'''Posterunek Policji (Cowley)'''|51.734451 |-1.213764 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Posterunek Policji (Cowley)''', Oxford Rd, OX4 2LE. * {{Znacznik|'''Posterunek Policji (Kidlington)'''|51.813245 |-1.278598 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Posterunek Policji (Kidlington)''', Oxford Rd, Kidlington, OX5 2NX. Pn.-Pt. 8:00-17:00. Dostępny bezpłatny parking, zamknięty w święta. === Scena LGBT === Oksford ma małą scenę gejowską i strefę gejowską, która jest przyjazna i akceptująca. Populacja LGBT w mieście nie jest tak wysoka jak w takich miejscach jak [[Manchester]], [[Brighton]], [[Londyn]], [[Blackpool]]; ale jest to bezpieczne i wygodne uczucie dla gości homoseksualnych. [https://plushoxford.com/ Plush Lounge], Frewin Court, to najpopularniejszy gejowski klub nocny w mieście, zajęty w piątkowe i sobotnie wieczory, choć odwiedzający powinni mieć świadomość, że w miesiącach jesiennych jest to głównie miejsce spotkań studentów. == Zdrowie == W nagłych przypadkach zagrażających życiu należy zadzwonić pod numer '''999''' lub '''112'''. W nagłych przypadkach, które nie zagrażają życiu, zaleca się dzwonienie pod numer '''[https://www.nhs.uk/nhs-services/urgent-and-emergency-care-services/ 111]''' i proszenie o pomoc. === Szpitale i kliniki === Chociaż w Oksfordzie znajduje się wiele szpitali mieszczących się w klinikach, dla chorego podróżnika najprawdopodobniej przydadzą się poniższe. * {{Znacznik|'''John Radcliffe Hospital'''|51.764268 |-1.219434 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''[https://www.ouh.nhs.uk/hospitals/jr/ John Radcliffe Hospital]''' (JR Hospital), Headley Way, Headington, Oxford, OX3 9DU, ☏ +44 300 3047777. Największy szpital w Oksfordzie, w którym leczy się większość chorób. Posiada oddział ratunkowy w przypadku poważnych obrażeń. * {{Znacznik|'''Churchill Hospital'''|51.750135 |-1.213861 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''[https://www.ouh.nhs.uk/hospitals/churchill/ Churchill Hospital]''', Old Road, Headington, Oxford, OX3 7LE, ☏ +44 300 3047777. == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Centrum Informacji Turystycznej w Oksfordzie'''|51.7542 |-1.2574|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.experienceoxfordshire.org/ Centrum Informacji Turystycznej w Oksfordzie]''', 15-16 Broad Street, Oxford OX1 3AS. Tel.: +44 (0)1865 686430, e-mail: info@experienceoxfordshire.org. Oferuje wycieczki po mieście i wycieczki śladami Harry'ego Pottera. == Gdzie dalej == * '''[[Woodstock (Oxfordshire)|Woodstock]]'''. 13 km na północny zachód od Oksfordu znajduje się malownicze i zabytkowe miasteczko targowe Woodstock, wpisane na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]] – Pałac Blenheim – oraz miejsce urodzenia premiera Winstona Churchilla z czasów wojny. Edytuj wskazówki OSM * '''[[Bicester]]'''. 16 km na północ od Oksfordu, urocze miasteczko słynące z centrum handlowego typu outlet Bicester Village. * '''[https://www.goring-on-thames.co.uk/ Goring-on-Thames]'''. Mała, typowo angielska wioska nad Tamizą, z pięknymi szlakami spacerowymi przez pobliski Goring Gap, gdzie góry Chiltern spotykają się z Berkshire Downs. Skorzystaj z połączenia do Reading z dworca kolejowego w Oksfordzie. * '''Ogród Waterperry'''. W pobliżu [[Thame]], uroczy spacer po zadbanych ogrodach. {{przewodnik}} {{Jest w|Oxfordshire}} {{geo|51.7518|-1.2553}} [[Kategoria:Anglia]] 61e26srhzwp6yzk5relk48wa7qz6ylm 0 7830 159321 141196 2026-10-12T18:37:57Z Moromar 2451 159321 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Ambrolauri banner.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Ambrolauri |widok = Aghmashenebeli Street, Ambrolauri (Photo A. Muhranoff, 2011).jpg |herb = Coat_of_Arms_of_Ambrolauri.svg |mapa = |państwo = [[Gruzja]] |region = [[Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia]] |powierzchnia = |lud = 2400 |prefiks = |www = }} '''Ambrolauri''' – miasto znajdujące się w północnej [[Gruzja|Gruzji]], stolica regionu [[Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia]] oraz dystryktu Ambrolauri. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Najbliżej położonym lotniskiem jest Port lotniczy Kutaisi, który oferuje tanie loty z Katowic i Warszawy przez linię [https://wizzair.com/ Wizz Air]. Na lotnisko w Tbilisi można się dostać z Warszawy za pomocną PLL LOT. === Koleją === === Samochodem === === Autobusem === Podobnie jak w większości krajach byłych republik radzieckich, komunikację autobusową obsługują marszrutki. === Statkiem === == Dzielnice == == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Warto spróbować == == Najbliższe okolice == == Nauka == == Praca == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Chateau Dio * Guesthouse Sakhluka * Royal Racha * Gugia Apartment == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{zarys}} {{Jest w|Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia}} [[Kategoria:Gruzja]] iyxjvc7wkb8qoo8kpb7x8bew2i5ro23 0 8988 159322 117223 2026-10-13T07:44:53Z Moromar 2451 159322 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W Akita znajduje się międzynarodowy port lotniczy. Bezpośredni lot z Tokio trwa 65 min. === Koleją === Akita jest ważnym węzłem kolejowym. === Samochodem === Akita jest ważnym węzłem drogowym. === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] fw1mgrypt9dmbq0t9i64kb49lyt0fg1 159323 159322 2026-10-13T07:49:30Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 159323 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === W Akita znajduje się międzynarodowy port lotniczy. Bezpośredni lot z Tokio trwa 65 min. === Koleją === Akita jest ważnym węzłem kolejowym. === Samochodem === Akita jest ważnym węzłem drogowym. === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] 2j6oilernst7ek8rs6drsehzzwqjy5l 159324 159323 2026-10-13T08:13:04Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 159324 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigara|Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[snf.jp/pdf/english.pdf Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] 6sdx3ho0d9y0q1x2ai32ubqbo5s22ut 159325 159324 2026-10-13T08:13:48Z Moromar 2451 /* Samochodem */ 159325 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[snf.jp/pdf/english.pdf Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] rfknuy0sggktwglq98q0p0jdp6inhgf 159326 159325 2026-10-13T08:14:13Z Moromar 2451 /* Statkiem */ 159326 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] 58nv1pw9sto8yh2lki8mo1c2oufmutl 159327 159326 2026-10-13T08:16:02Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 159327 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] b2ad33m4lmdi4axcn9hrmtjv12wu9cs 159328 159327 2026-10-13T09:14:03Z Moromar 2451 /* Warto zobaczyć */ 159328 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] 2pa01dp7ni9gqxgxyg94kuci453j5x9 159329 159328 2026-10-13T09:17:26Z Moromar 2451 /* Najbliższe okolice */ 159329 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] tsbgobzecle51gwotb5ip9j6v296cji 159330 159329 2026-10-13T09:20:34Z Moromar 2451 /* Festiwale, imprezy */ 159330 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w {{Znacznik|Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych|39.72034|140.11714|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] r38s2y4nywbv06byox6m28pmkia3upr 159331 159330 2026-10-13T09:21:01Z Moromar 2451 /* Festiwale, imprezy */ 159331 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] mryftx6ifituktr4psnppz75x5fvd38 159332 159331 2026-10-13T09:25:40Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 159332 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] eiz5jt7vgerjm5eu3rximlj8tz125c1 159333 159332 2026-10-13T09:32:25Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 159333 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == [[Plik:Kiritanpo.jpg|thumbnail|Kiritanpo nabe]] Najbardziej znaną potrawą z prefektury Akita jest '''kiritanpo'''. Kiritanpo to w zasadzie ryżowy wałek, zazwyczaj formowany wokół jednorazowej pałeczki. Często poddaje się go opiekaniu, niekiedy po wcześniejszym posmarowaniu pastą miso. Spożywa się go również w formie '''kiritanpo nabe''' – gulaszu z pokrojonym kiritanpo, warzywami oraz kurczakiem lub rybą, serwowanego najczęściej zimą. Oczywiście w mieście Akita dostępne są także kuchnie spoza regionu, w tym szeroki wybór lokali serwujących ''ramen'' oraz restauracji indyjskich. * {{Znacznik|'''Peacock'''|39.727395 |140.102052 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.instagram.com/peacockakita/?hl=ja Peacock]''' (ピーコック), 八橋新川向４−１７ (''od skrzyżowania przy parku Yabase i Urzędzie Prefektury Akita należy udać się o dwa skrzyżowania z sygnalizacją świetlną na północ i jeden kwartał na wschód; lokal Peacock znajduje się na rogu''), ☏ +81 18 824-6114. Jedna z najlepszych restauracji indyjskich w Akicie. Dostępne opcje wegetariańskie. * {{Znacznik|'''Rakusumi'''|39.743313 |140.109914 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rakusumi''' (インド料理ラクスミ), 外旭川八幡田１２１−１ (''przy drodze nr 233, kilka kilometrów na północny zachód od Uniwersytetu Akita; naprzeciwko sklepu Sunkus''), ☏ +81 18 868-1777. Pon.–pt. 11:00–15:00, 17:00–22:00; sob.–niedz. 11:00–22:00. To niewielka restauracja indyjska. Chleb naan dostępny jest w opcji „bez ograniczeń” i jest całkiem smaczny. Wybór curry jest dość duży, a same dania również smaczne. Ceny dań głównych: 1000–1500 jenów. [[Plik:Grilling kiritanpo.jpg|thumbnail|Grillowanie kiritanpo]] * {{Znacznik|'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)'''|39.75124 |140.096074 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)''' (らーめん錦 秋田本店), 外旭川字待合１６−１ (''samochodem jedź na północ od dużego urzędu pocztowego na autostradzie 56; po około 6 km skręć w prawo na autostradę 72; sklep z ramenem znajduje się po lewej stronie po około 2 km''), ☏ +81 18-853 4129. To filia słynnego Ramen Nishiki firmy Odate. Ten sklep z ramenem jest uznawany za najlepszy w Akita i ten oddział też jest całkiem niezły. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział w Sanno)'''|39.720156 |140.104335 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział w Sanno)''' (末廣ラーメン本舗秋田山王本店), 山王２丁目２−４ (''tuż na wschód od Urzędu Miasta Akita, przecznicę na północ od Sanno Odori''), ☏ +81 18 865-7373. 10:30-15:00, 17:00-02:00, we wtorki nieczynne, zamknięte w 3 środę każdego miesiąca. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu stacji Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział stacji)'''|39.715725 |140.127249 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział stacji)''' (末廣ラーメン本舗秋田駅前分店), 中通４丁目１５−１ (''na południowy wschód od stacji Akita, na zachód od hotelu Alpha One''), ☏ +81 18 825-1118. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu Urzędu Miasta Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cafe Brugge'''|39.710835 |140.12678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cafebrugge.com/ Cafe Brugge]''' (カフェ・ブルージュ), 南通築地６－１７ (15 minut spacerem od stacji Akita), ☏ +81 18-825-0888, faks: +81 18 887-5120. Wt.–sob. 11:30–14:30, 17:30–21:30. To kawiarnia w stylu belgijskim. Czasami wieczorami odbywają się tu występy muzyczne na żywo. Ceny dań głównych: 500–1000 jenów. == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] q0syymxobb146odb99audxut9unrzzj 159334 159333 2026-10-13T09:34:06Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 159334 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == [[Plik:Kiritanpo.jpg|thumbnail|Kiritanpo nabe]] Najbardziej znaną potrawą z prefektury Akita jest '''kiritanpo'''. Kiritanpo to w zasadzie ryżowy wałek, zazwyczaj formowany wokół jednorazowej pałeczki. Często poddaje się go opiekaniu, niekiedy po wcześniejszym posmarowaniu pastą miso. Spożywa się go również w formie '''kiritanpo nabe''' – gulaszu z pokrojonym kiritanpo, warzywami oraz kurczakiem lub rybą, serwowanego najczęściej zimą. Oczywiście w mieście Akita dostępne są także kuchnie spoza regionu, w tym szeroki wybór lokali serwujących ''ramen'' oraz restauracji indyjskich. * {{Znacznik|'''Peacock'''|39.727395 |140.102052 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.instagram.com/peacockakita/?hl=ja Peacock]''' (ピーコック), 八橋新川向４−１７ (''od skrzyżowania przy parku Yabase i Urzędzie Prefektury Akita należy udać się o dwa skrzyżowania z sygnalizacją świetlną na północ i jeden kwartał na wschód; lokal Peacock znajduje się na rogu''), ☏ +81 18 824-6114. Jedna z najlepszych restauracji indyjskich w Akicie. Dostępne opcje wegetariańskie. * {{Znacznik|'''Rakusumi'''|39.743313 |140.109914 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rakusumi''' (インド料理ラクスミ), 外旭川八幡田１２１−１ (''przy drodze nr 233, kilka kilometrów na północny zachód od Uniwersytetu Akita; naprzeciwko sklepu Sunkus''), ☏ +81 18 868-1777. Pon.–pt. 11:00–15:00, 17:00–22:00; sob.–niedz. 11:00–22:00. To niewielka restauracja indyjska. Chleb naan dostępny jest w opcji „bez ograniczeń” i jest całkiem smaczny. Wybór curry jest dość duży, a same dania również smaczne. Ceny dań głównych: 1000–1500 jenów. [[Plik:Grilling kiritanpo.jpg|thumbnail|Grillowanie kiritanpo]] * {{Znacznik|'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)'''|39.75124 |140.096074 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)''' (らーめん錦 秋田本店), 外旭川字待合１６−１ (''samochodem jedź na północ od dużego urzędu pocztowego na autostradzie 56; po około 6 km skręć w prawo na autostradę 72; sklep z ramenem znajduje się po lewej stronie po około 2 km''), ☏ +81 18-853 4129. To filia słynnego Ramen Nishiki firmy Odate. Ten sklep z ramenem jest uznawany za najlepszy w Akita i ten oddział też jest całkiem niezły. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział w Sanno)'''|39.720156 |140.104335 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział w Sanno)''' (末廣ラーメン本舗秋田山王本店), 山王２丁目２−４ (''tuż na wschód od Urzędu Miasta Akita, przecznicę na północ od Sanno Odori''), ☏ +81 18 865-7373. 10:30-15:00, 17:00-02:00, we wtorki nieczynne, zamknięte w 3 środę każdego miesiąca. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu stacji Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział stacji)'''|39.715725 |140.127249 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział stacji)''' (末廣ラーメン本舗秋田駅前分店), 中通４丁目１５−１ (''na południowy wschód od stacji Akita, na zachód od hotelu Alpha One''), ☏ +81 18 825-1118. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu Urzędu Miasta Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cafe Brugge'''|39.710835 |140.12678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cafebrugge.com/ Cafe Brugge]''' (カフェ・ブルージュ), 南通築地６－１７ (15 minut spacerem od stacji Akita), ☏ +81 18-825-0888, faks: +81 18 887-5120. Wt.–sob. 11:30–14:30, 17:30–21:30. To kawiarnia w stylu belgijskim. Czasami wieczorami odbywają się tu występy muzyczne na żywo. Ceny dań głównych: 500–1000 jenów. == Życie nocne == Jako jeden z najsłynniejszych regionów uprawy ryżu w Japonii, Akita słynie również z jednych z najlepszych lokalnych sake w całym kraju. Świetnym miejscem, w którym można znaleźć wiele różnych butelek na sprzedaż (i zazwyczaj skorzystać z bezpłatnych degustacji), jest [https://www.a-bussan.jp/ sklep z regionalnymi produktami] (あきた県産品プラザ, ''akita-renritsu puraza''), mieszczący się w podziemiach sali koncertowej Atorion. == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] otsz3woml37j4507omipfcudq44g86c 159335 159334 2026-10-13T09:39:28Z Moromar 2451 /* Noclegi */ 159335 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == [[Plik:Kiritanpo.jpg|thumbnail|Kiritanpo nabe]] Najbardziej znaną potrawą z prefektury Akita jest '''kiritanpo'''. Kiritanpo to w zasadzie ryżowy wałek, zazwyczaj formowany wokół jednorazowej pałeczki. Często poddaje się go opiekaniu, niekiedy po wcześniejszym posmarowaniu pastą miso. Spożywa się go również w formie '''kiritanpo nabe''' – gulaszu z pokrojonym kiritanpo, warzywami oraz kurczakiem lub rybą, serwowanego najczęściej zimą. Oczywiście w mieście Akita dostępne są także kuchnie spoza regionu, w tym szeroki wybór lokali serwujących ''ramen'' oraz restauracji indyjskich. * {{Znacznik|'''Peacock'''|39.727395 |140.102052 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.instagram.com/peacockakita/?hl=ja Peacock]''' (ピーコック), 八橋新川向４−１７ (''od skrzyżowania przy parku Yabase i Urzędzie Prefektury Akita należy udać się o dwa skrzyżowania z sygnalizacją świetlną na północ i jeden kwartał na wschód; lokal Peacock znajduje się na rogu''), ☏ +81 18 824-6114. Jedna z najlepszych restauracji indyjskich w Akicie. Dostępne opcje wegetariańskie. * {{Znacznik|'''Rakusumi'''|39.743313 |140.109914 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rakusumi''' (インド料理ラクスミ), 外旭川八幡田１２１−１ (''przy drodze nr 233, kilka kilometrów na północny zachód od Uniwersytetu Akita; naprzeciwko sklepu Sunkus''), ☏ +81 18 868-1777. Pon.–pt. 11:00–15:00, 17:00–22:00; sob.–niedz. 11:00–22:00. To niewielka restauracja indyjska. Chleb naan dostępny jest w opcji „bez ograniczeń” i jest całkiem smaczny. Wybór curry jest dość duży, a same dania również smaczne. Ceny dań głównych: 1000–1500 jenów. [[Plik:Grilling kiritanpo.jpg|thumbnail|Grillowanie kiritanpo]] * {{Znacznik|'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)'''|39.75124 |140.096074 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)''' (らーめん錦 秋田本店), 外旭川字待合１６−１ (''samochodem jedź na północ od dużego urzędu pocztowego na autostradzie 56; po około 6 km skręć w prawo na autostradę 72; sklep z ramenem znajduje się po lewej stronie po około 2 km''), ☏ +81 18-853 4129. To filia słynnego Ramen Nishiki firmy Odate. Ten sklep z ramenem jest uznawany za najlepszy w Akita i ten oddział też jest całkiem niezły. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział w Sanno)'''|39.720156 |140.104335 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział w Sanno)''' (末廣ラーメン本舗秋田山王本店), 山王２丁目２−４ (''tuż na wschód od Urzędu Miasta Akita, przecznicę na północ od Sanno Odori''), ☏ +81 18 865-7373. 10:30-15:00, 17:00-02:00, we wtorki nieczynne, zamknięte w 3 środę każdego miesiąca. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu stacji Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział stacji)'''|39.715725 |140.127249 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział stacji)''' (末廣ラーメン本舗秋田駅前分店), 中通４丁目１５−１ (''na południowy wschód od stacji Akita, na zachód od hotelu Alpha One''), ☏ +81 18 825-1118. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu Urzędu Miasta Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cafe Brugge'''|39.710835 |140.12678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cafebrugge.com/ Cafe Brugge]''' (カフェ・ブルージュ), 南通築地６－１７ (15 minut spacerem od stacji Akita), ☏ +81 18-825-0888, faks: +81 18 887-5120. Wt.–sob. 11:30–14:30, 17:30–21:30. To kawiarnia w stylu belgijskim. Czasami wieczorami odbywają się tu występy muzyczne na żywo. Ceny dań głównych: 500–1000 jenów. == Życie nocne == Jako jeden z najsłynniejszych regionów uprawy ryżu w Japonii, Akita słynie również z jednych z najlepszych lokalnych sake w całym kraju. Świetnym miejscem, w którym można znaleźć wiele różnych butelek na sprzedaż (i zazwyczaj skorzystać z bezpłatnych degustacji), jest [https://www.a-bussan.jp/ sklep z regionalnymi produktami] (あきた県産品プラザ, ''akita-renritsu puraza''), mieszczący się w podziemiach sali koncertowej Atorion. == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Kenkoland Komachi'''|39.701518 |140.108329 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.spa-komachi.jp/ Hotel Kenkoland Komachi]''' (ホテル・健康ランド こまち), 卸町一丁目2-3, ☏ +81 18 865-0001, faks: +81 18 865-0002. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 11:00. Singiel za 3500 jenów. * {{Znacznik|'''Hotel Pearl City'''|39.717974 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Pearl City''' (ホテルパールシティ秋田竿燈大通り), Omachi 2-2-3 (''na Chuo Odori na zachód od kanału''), ☏ +81 18 862-0501. Zameldowanie: 17:00. Przyjemny hotel biznesowy w centrum miasta Akita. Osoba samotna bez posiłków ¥3400. * {{Znacznik|'''Dormy Inn'''|39.717357 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://dormy-hotels.com/dormyinn/hotels/akita/ Dormy Inn]''' (中通温泉こまちの湯ドーミーイン) (''naprzeciwko stawu obok parku Senshuu – wyjdź z dworca, gdzie zatrzymują się autobusy i idź prosto po prawej stronie''), ☏ +81 18 835-6777. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Dormy Inns to japońskie hotele biznesowe, ale nieco droższe, ale pokoje są zwykle nieco większe, mają tatami, a ten przynajmniej ma legalny onsen na dachu. Onsen to prawdziwe gorące źródło, w którym woda jest podgrzewana przez samą ziemię, a nie przez grzejnik. Aż strach pomyśleć, jak wnoszą go na dach, ale zimą, gdy siedzisz w gorącej wodzie i pada na ciebie śnieg, jest to magia. 8000 jenów. * {{Znacznik|'''Toyoko Inn Akita Station East Exit'''|39.716032 |140.131160 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.toyoko-inn.com/eng/ Toyoko Inn Akita Station East Exit]''' (東横イン秋田駅東口) (''część kompleksu stacji, idź do wschodniego wyjścia, a zobaczysz znaki; musisz wjechać windą do recepcji na wyższych piętrach''), ☏ +81 18-889-1045. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 10:00. Jeśli chodzi o Toyoko Inns, jest to szczególnie miłe. W samym centrum miasta, połączony ze stacją, na wyższych piętrach jednego z najwyższych budynków w Akita, zapewniający gościom ładny widok z pokoi. Toyoko Inns to w ogóle bardzo jednolite sprawy. Są proste, tanie i czyste, a rano dostajesz bezpłatne, podstawowe japońskie śniadanie. Mają też angielską stronę rezerwacji, co jest miłe, choć nie oczekuj, że personel będzie mówił po angielsku. ¥5000 - 6000. * {{Znacznik|'''ANA Crowne Plaza Akita'''|39.717419 |140.126373 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''ANA Crowne Plaza Akita''' (ANAクラウンプラザホテル秋田), 2-6-1 Nakadori (''3 minuty spacerem od stacji Akita West Gate''), ☏ +81 18-833-2221, akita@akitahotel.jp. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 11:00. Posiada również restaurację bufetową Sora (czynna w porze lunchu w dni powszednie 11:30 - 15:00, w weekendy i święta 11:30 - 15:05; kolacja w dni powszednie 17:30 - 21:00, weekendy i święta 17:00 - 21:15), chińską restaurację Karin (lunch 11:30-15:00, kolacja 17:30-21:00) oraz bar St. Christina (otwarty w godzinach 18:00-23:00). == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] cinm0eex1vs8fg5g2pjrtjc2bal4p4j 159336 159335 2026-10-13T09:41:11Z Moromar 2451 /* Bezpieczeństwo */ 159336 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == [[Plik:Kiritanpo.jpg|thumbnail|Kiritanpo nabe]] Najbardziej znaną potrawą z prefektury Akita jest '''kiritanpo'''. Kiritanpo to w zasadzie ryżowy wałek, zazwyczaj formowany wokół jednorazowej pałeczki. Często poddaje się go opiekaniu, niekiedy po wcześniejszym posmarowaniu pastą miso. Spożywa się go również w formie '''kiritanpo nabe''' – gulaszu z pokrojonym kiritanpo, warzywami oraz kurczakiem lub rybą, serwowanego najczęściej zimą. Oczywiście w mieście Akita dostępne są także kuchnie spoza regionu, w tym szeroki wybór lokali serwujących ''ramen'' oraz restauracji indyjskich. * {{Znacznik|'''Peacock'''|39.727395 |140.102052 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.instagram.com/peacockakita/?hl=ja Peacock]''' (ピーコック), 八橋新川向４−１７ (''od skrzyżowania przy parku Yabase i Urzędzie Prefektury Akita należy udać się o dwa skrzyżowania z sygnalizacją świetlną na północ i jeden kwartał na wschód; lokal Peacock znajduje się na rogu''), ☏ +81 18 824-6114. Jedna z najlepszych restauracji indyjskich w Akicie. Dostępne opcje wegetariańskie. * {{Znacznik|'''Rakusumi'''|39.743313 |140.109914 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rakusumi''' (インド料理ラクスミ), 外旭川八幡田１２１−１ (''przy drodze nr 233, kilka kilometrów na północny zachód od Uniwersytetu Akita; naprzeciwko sklepu Sunkus''), ☏ +81 18 868-1777. Pon.–pt. 11:00–15:00, 17:00–22:00; sob.–niedz. 11:00–22:00. To niewielka restauracja indyjska. Chleb naan dostępny jest w opcji „bez ograniczeń” i jest całkiem smaczny. Wybór curry jest dość duży, a same dania również smaczne. Ceny dań głównych: 1000–1500 jenów. [[Plik:Grilling kiritanpo.jpg|thumbnail|Grillowanie kiritanpo]] * {{Znacznik|'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)'''|39.75124 |140.096074 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)''' (らーめん錦 秋田本店), 外旭川字待合１６−１ (''samochodem jedź na północ od dużego urzędu pocztowego na autostradzie 56; po około 6 km skręć w prawo na autostradę 72; sklep z ramenem znajduje się po lewej stronie po około 2 km''), ☏ +81 18-853 4129. To filia słynnego Ramen Nishiki firmy Odate. Ten sklep z ramenem jest uznawany za najlepszy w Akita i ten oddział też jest całkiem niezły. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział w Sanno)'''|39.720156 |140.104335 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział w Sanno)''' (末廣ラーメン本舗秋田山王本店), 山王２丁目２−４ (''tuż na wschód od Urzędu Miasta Akita, przecznicę na północ od Sanno Odori''), ☏ +81 18 865-7373. 10:30-15:00, 17:00-02:00, we wtorki nieczynne, zamknięte w 3 środę każdego miesiąca. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu stacji Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział stacji)'''|39.715725 |140.127249 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział stacji)''' (末廣ラーメン本舗秋田駅前分店), 中通４丁目１５−１ (''na południowy wschód od stacji Akita, na zachód od hotelu Alpha One''), ☏ +81 18 825-1118. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu Urzędu Miasta Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cafe Brugge'''|39.710835 |140.12678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cafebrugge.com/ Cafe Brugge]''' (カフェ・ブルージュ), 南通築地６－１７ (15 minut spacerem od stacji Akita), ☏ +81 18-825-0888, faks: +81 18 887-5120. Wt.–sob. 11:30–14:30, 17:30–21:30. To kawiarnia w stylu belgijskim. Czasami wieczorami odbywają się tu występy muzyczne na żywo. Ceny dań głównych: 500–1000 jenów. == Życie nocne == Jako jeden z najsłynniejszych regionów uprawy ryżu w Japonii, Akita słynie również z jednych z najlepszych lokalnych sake w całym kraju. Świetnym miejscem, w którym można znaleźć wiele różnych butelek na sprzedaż (i zazwyczaj skorzystać z bezpłatnych degustacji), jest [https://www.a-bussan.jp/ sklep z regionalnymi produktami] (あきた県産品プラザ, ''akita-renritsu puraza''), mieszczący się w podziemiach sali koncertowej Atorion. == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Kenkoland Komachi'''|39.701518 |140.108329 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.spa-komachi.jp/ Hotel Kenkoland Komachi]''' (ホテル・健康ランド こまち), 卸町一丁目2-3, ☏ +81 18 865-0001, faks: +81 18 865-0002. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 11:00. Singiel za 3500 jenów. * {{Znacznik|'''Hotel Pearl City'''|39.717974 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Pearl City''' (ホテルパールシティ秋田竿燈大通り), Omachi 2-2-3 (''na Chuo Odori na zachód od kanału''), ☏ +81 18 862-0501. Zameldowanie: 17:00. Przyjemny hotel biznesowy w centrum miasta Akita. Osoba samotna bez posiłków ¥3400. * {{Znacznik|'''Dormy Inn'''|39.717357 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://dormy-hotels.com/dormyinn/hotels/akita/ Dormy Inn]''' (中通温泉こまちの湯ドーミーイン) (''naprzeciwko stawu obok parku Senshuu – wyjdź z dworca, gdzie zatrzymują się autobusy i idź prosto po prawej stronie''), ☏ +81 18 835-6777. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Dormy Inns to japońskie hotele biznesowe, ale nieco droższe, ale pokoje są zwykle nieco większe, mają tatami, a ten przynajmniej ma legalny onsen na dachu. Onsen to prawdziwe gorące źródło, w którym woda jest podgrzewana przez samą ziemię, a nie przez grzejnik. Aż strach pomyśleć, jak wnoszą go na dach, ale zimą, gdy siedzisz w gorącej wodzie i pada na ciebie śnieg, jest to magia. 8000 jenów. * {{Znacznik|'''Toyoko Inn Akita Station East Exit'''|39.716032 |140.131160 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.toyoko-inn.com/eng/ Toyoko Inn Akita Station East Exit]''' (東横イン秋田駅東口) (''część kompleksu stacji, idź do wschodniego wyjścia, a zobaczysz znaki; musisz wjechać windą do recepcji na wyższych piętrach''), ☏ +81 18-889-1045. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 10:00. Jeśli chodzi o Toyoko Inns, jest to szczególnie miłe. W samym centrum miasta, połączony ze stacją, na wyższych piętrach jednego z najwyższych budynków w Akita, zapewniający gościom ładny widok z pokoi. Toyoko Inns to w ogóle bardzo jednolite sprawy. Są proste, tanie i czyste, a rano dostajesz bezpłatne, podstawowe japońskie śniadanie. Mają też angielską stronę rezerwacji, co jest miłe, choć nie oczekuj, że personel będzie mówił po angielsku. ¥5000 - 6000. * {{Znacznik|'''ANA Crowne Plaza Akita'''|39.717419 |140.126373 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''ANA Crowne Plaza Akita''' (ANAクラウンプラザホテル秋田), 2-6-1 Nakadori (''3 minuty spacerem od stacji Akita West Gate''), ☏ +81 18-833-2221, akita@akitahotel.jp. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 11:00. Posiada również restaurację bufetową Sora (czynna w porze lunchu w dni powszednie 11:30 - 15:00, w weekendy i święta 11:30 - 15:05; kolacja w dni powszednie 17:30 - 21:00, weekendy i święta 17:00 - 21:15), chińską restaurację Karin (lunch 11:30-15:00, kolacja 17:30-21:00) oraz bar St. Christina (otwarty w godzinach 18:00-23:00). == Kontakt == == Bezpieczeństwo == W okolicach Akity występują niedźwiedzie. Choć raczej nie spotkasz żadnego, gdy będzie człapał ulicą Chuo Odori przed dworcem kolejowym, osoby odwiedzające bardziej wiejskie rejony – takie jak Akita Onsen czy klasztor Matki Bożej z Akity – powinny zapoznać się z zasadami bezpieczeństwa dotyczącymi tych zwierząt. W okolicy ustawiono znaki ostrzegające przed niedźwiedziami, jednak dla osób nieznających języka japońskiego są one mało przydatne. Zawsze należy zakładać, że w danym rejonie mogą przebywać niedźwiedzie, również w chłodniejszych miesiącach. Niedźwiedź himalajski (azjatycki niedźwiedź czarny) to zwierzę unikające kontaktu z ludźmi. Jest mało prawdopodobne, by cię zaatakował, o ile sam go nie sprowokujesz; dlatego najlepiej unikać sytuacji, w których mógłbyś go zaskoczyć – podczas wędrówki warto więc hałasować i zachować czujność. Mimo to zwierzę to może z łatwością dotkliwie cię poranić lub nawet zabić, więc zaleca się ostrożność. Zobacz: [[Niebezpieczne zwierzęta]]. == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] 4hguzn03bd4y6uajdf4ku3kk1mg2f4u 159337 159336 2026-10-13T09:49:22Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 159337 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == [[Plik:Kiritanpo.jpg|thumbnail|Kiritanpo nabe]] Najbardziej znaną potrawą z prefektury Akita jest '''kiritanpo'''. Kiritanpo to w zasadzie ryżowy wałek, zazwyczaj formowany wokół jednorazowej pałeczki. Często poddaje się go opiekaniu, niekiedy po wcześniejszym posmarowaniu pastą miso. Spożywa się go również w formie '''kiritanpo nabe''' – gulaszu z pokrojonym kiritanpo, warzywami oraz kurczakiem lub rybą, serwowanego najczęściej zimą. Oczywiście w mieście Akita dostępne są także kuchnie spoza regionu, w tym szeroki wybór lokali serwujących ''ramen'' oraz restauracji indyjskich. * {{Znacznik|'''Peacock'''|39.727395 |140.102052 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.instagram.com/peacockakita/?hl=ja Peacock]''' (ピーコック), 八橋新川向４−１７ (''od skrzyżowania przy parku Yabase i Urzędzie Prefektury Akita należy udać się o dwa skrzyżowania z sygnalizacją świetlną na północ i jeden kwartał na wschód; lokal Peacock znajduje się na rogu''), ☏ +81 18 824-6114. Jedna z najlepszych restauracji indyjskich w Akicie. Dostępne opcje wegetariańskie. * {{Znacznik|'''Rakusumi'''|39.743313 |140.109914 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rakusumi''' (インド料理ラクスミ), 外旭川八幡田１２１−１ (''przy drodze nr 233, kilka kilometrów na północny zachód od Uniwersytetu Akita; naprzeciwko sklepu Sunkus''), ☏ +81 18 868-1777. Pon.–pt. 11:00–15:00, 17:00–22:00; sob.–niedz. 11:00–22:00. To niewielka restauracja indyjska. Chleb naan dostępny jest w opcji „bez ograniczeń” i jest całkiem smaczny. Wybór curry jest dość duży, a same dania również smaczne. Ceny dań głównych: 1000–1500 jenów. [[Plik:Grilling kiritanpo.jpg|thumbnail|Grillowanie kiritanpo]] * {{Znacznik|'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)'''|39.75124 |140.096074 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)''' (らーめん錦 秋田本店), 外旭川字待合１６−１ (''samochodem jedź na północ od dużego urzędu pocztowego na autostradzie 56; po około 6 km skręć w prawo na autostradę 72; sklep z ramenem znajduje się po lewej stronie po około 2 km''), ☏ +81 18-853 4129. To filia słynnego Ramen Nishiki firmy Odate. Ten sklep z ramenem jest uznawany za najlepszy w Akita i ten oddział też jest całkiem niezły. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział w Sanno)'''|39.720156 |140.104335 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział w Sanno)''' (末廣ラーメン本舗秋田山王本店), 山王２丁目２−４ (''tuż na wschód od Urzędu Miasta Akita, przecznicę na północ od Sanno Odori''), ☏ +81 18 865-7373. 10:30-15:00, 17:00-02:00, we wtorki nieczynne, zamknięte w 3 środę każdego miesiąca. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu stacji Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział stacji)'''|39.715725 |140.127249 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział stacji)''' (末廣ラーメン本舗秋田駅前分店), 中通４丁目１５−１ (''na południowy wschód od stacji Akita, na zachód od hotelu Alpha One''), ☏ +81 18 825-1118. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu Urzędu Miasta Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cafe Brugge'''|39.710835 |140.12678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cafebrugge.com/ Cafe Brugge]''' (カフェ・ブルージュ), 南通築地６－１７ (15 minut spacerem od stacji Akita), ☏ +81 18-825-0888, faks: +81 18 887-5120. Wt.–sob. 11:30–14:30, 17:30–21:30. To kawiarnia w stylu belgijskim. Czasami wieczorami odbywają się tu występy muzyczne na żywo. Ceny dań głównych: 500–1000 jenów. == Życie nocne == Jako jeden z najsłynniejszych regionów uprawy ryżu w Japonii, Akita słynie również z jednych z najlepszych lokalnych sake w całym kraju. Świetnym miejscem, w którym można znaleźć wiele różnych butelek na sprzedaż (i zazwyczaj skorzystać z bezpłatnych degustacji), jest [https://www.a-bussan.jp/ sklep z regionalnymi produktami] (あきた県産品プラザ, ''akita-renritsu puraza''), mieszczący się w podziemiach sali koncertowej Atorion. == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Kenkoland Komachi'''|39.701518 |140.108329 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.spa-komachi.jp/ Hotel Kenkoland Komachi]''' (ホテル・健康ランド こまち), 卸町一丁目2-3, ☏ +81 18 865-0001, faks: +81 18 865-0002. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 11:00. Singiel za 3500 jenów. * {{Znacznik|'''Hotel Pearl City'''|39.717974 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Pearl City''' (ホテルパールシティ秋田竿燈大通り), Omachi 2-2-3 (''na Chuo Odori na zachód od kanału''), ☏ +81 18 862-0501. Zameldowanie: 17:00. Przyjemny hotel biznesowy w centrum miasta Akita. Osoba samotna bez posiłków ¥3400. * {{Znacznik|'''Dormy Inn'''|39.717357 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://dormy-hotels.com/dormyinn/hotels/akita/ Dormy Inn]''' (中通温泉こまちの湯ドーミーイン) (''naprzeciwko stawu obok parku Senshuu – wyjdź z dworca, gdzie zatrzymują się autobusy i idź prosto po prawej stronie''), ☏ +81 18 835-6777. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Dormy Inns to japońskie hotele biznesowe, ale nieco droższe, ale pokoje są zwykle nieco większe, mają tatami, a ten przynajmniej ma legalny onsen na dachu. Onsen to prawdziwe gorące źródło, w którym woda jest podgrzewana przez samą ziemię, a nie przez grzejnik. Aż strach pomyśleć, jak wnoszą go na dach, ale zimą, gdy siedzisz w gorącej wodzie i pada na ciebie śnieg, jest to magia. 8000 jenów. * {{Znacznik|'''Toyoko Inn Akita Station East Exit'''|39.716032 |140.131160 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.toyoko-inn.com/eng/ Toyoko Inn Akita Station East Exit]''' (東横イン秋田駅東口) (''część kompleksu stacji, idź do wschodniego wyjścia, a zobaczysz znaki; musisz wjechać windą do recepcji na wyższych piętrach''), ☏ +81 18-889-1045. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 10:00. Jeśli chodzi o Toyoko Inns, jest to szczególnie miłe. W samym centrum miasta, połączony ze stacją, na wyższych piętrach jednego z najwyższych budynków w Akita, zapewniający gościom ładny widok z pokoi. Toyoko Inns to w ogóle bardzo jednolite sprawy. Są proste, tanie i czyste, a rano dostajesz bezpłatne, podstawowe japońskie śniadanie. Mają też angielską stronę rezerwacji, co jest miłe, choć nie oczekuj, że personel będzie mówił po angielsku. ¥5000 - 6000. * {{Znacznik|'''ANA Crowne Plaza Akita'''|39.717419 |140.126373 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''ANA Crowne Plaza Akita''' (ANAクラウンプラザホテル秋田), 2-6-1 Nakadori (''3 minuty spacerem od stacji Akita West Gate''), ☏ +81 18-833-2221, akita@akitahotel.jp. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 11:00. Posiada również restaurację bufetową Sora (czynna w porze lunchu w dni powszednie 11:30 - 15:00, w weekendy i święta 11:30 - 15:05; kolacja w dni powszednie 17:30 - 21:00, weekendy i święta 17:00 - 21:15), chińską restaurację Karin (lunch 11:30-15:00, kolacja 17:30-21:00) oraz bar St. Christina (otwarty w godzinach 18:00-23:00). == Kontakt == == Bezpieczeństwo == W okolicach Akity występują niedźwiedzie. Choć raczej nie spotkasz żadnego, gdy będzie człapał ulicą Chuo Odori przed dworcem kolejowym, osoby odwiedzające bardziej wiejskie rejony – takie jak Akita Onsen czy klasztor Matki Bożej z Akity – powinny zapoznać się z zasadami bezpieczeństwa dotyczącymi tych zwierząt. W okolicy ustawiono znaki ostrzegające przed niedźwiedziami, jednak dla osób nieznających języka japońskiego są one mało przydatne. Zawsze należy zakładać, że w danym rejonie mogą przebywać niedźwiedzie, również w chłodniejszych miesiącach. Niedźwiedź himalajski (azjatycki niedźwiedź czarny) to zwierzę unikające kontaktu z ludźmi. Jest mało prawdopodobne, by cię zaatakował, o ile sam go nie sprowokujesz; dlatego najlepiej unikać sytuacji, w których mógłbyś go zaskoczyć – podczas wędrówki warto więc hałasować i zachować czujność. Mimo to zwierzę to może z łatwością dotkliwie cię poranić lub nawet zabić, więc zaleca się ostrożność. Zobacz: [[Niebezpieczne zwierzęta]]. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == === Nikaho === [[Plik:Compactcassette.jpg|thumb|Kaseta magnetofonowa TDK o czasie odtwarzania 90 minut.]] '''[[Nikaho]]''' (にかほ市) – niewielkie miasto liczące poniżej 30 000 mieszkańców – położone jest około sześćdziesięciu kilometrów na południe od Akity, w regionie o wiejskim charakterze. Warto tu zajrzeć, by odwiedzić '''[https://www.tdk.com/museum/ Muzeum TDK]''' (czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00–18:00). Można do niego dotrzeć pieszo ze stacji Nikaho (linia Uetsu) w niespełna dziesięć minut. Podróż pociągiem ekspresowym ''Inaho'' z Akity trwa nieco poniżej godziny. TDK to znaczący producent elektroniki, znany w Europie przede wszystkim z wysokiej jakości kaset audio i wideo; firma ta jest największym pracodawcą w mieście. Kolejne '''[https://shirase-kinenkan.jp/ muzeum]''' poświęcone jest badaczowi polarnemu Nobu Shirase; jego próba dotarcia do bieguna południowego w 1911 roku została w dużej mierze zapomniana na arenie międzynarodowej. '''Chōkaisan''' W głębi lądu dominuje '''wulkan Chōkaisan''' (鳥海山) o wysokości 2236 m n.p.m. Tradycyjnie w Japonii droga na górę podzielona jest na 10 „stacji”. Piątej, na wysokości około 1000 metrów nad poziomem morza, znajduje się '''schronisko Hakodate''' (鉾立山荘, rezerwacja tel. 090-3124-2288) z prysznicami, restauracją i centrum dla zwiedzających, w którym można nocować w sezonie. Zamknięcie następuje o godzinie 17:00, nocleg kosztuje tylko 1800 jenów w 2017, wypożyczenie futonu jest dodatkowo płatne. Znajdują się tu także miejsca parkingowe, z których odchodzi właściwa trasa ''Kisakata-guchi''. Dojazd od strony wybrzeża autostradą 131 z [[Nikaho]] lub 210 z [[Fukura|Fukury]]. Zgodnie z tradycją obowiązującą w tym kraju należy wypełnić formularz alarmowy ''tozan-todoke'' (登山届け). Jeśli jesteś wprawny, możesz wspiąć się i zejść pomiędzy szczytem a chatą w 6-9 godzin. Na poziomie stacji 7 znajduje się kolejna chata (lipiec-środa.wrzesień). Kiedy dotrzesz do Shimekake, ścieżka dzieli się na „Ścieżkę Doliny 1000 Węży” (千蛇谷コース) i „Ścieżkę Zewnętrznych Rubieży” (外輪コース). Biorąc pod uwagę często silne wiatry na tej wysokości, ten drugi jest bardziej chroniony, ale bardziej uciążliwy. Najpierw dociera się na szczyt Shichikōsan, skąd już dobre 200 metrów do najwyższego punktu Chōkaisan. Żadna japońska góra nie jest kompletna bez własnej świątyni, tutaj Chokaisanomonoimi-jinsha. Inne rzadziej używane trasy to trasa Yashima-guchi, która wznosi się na około tysiąc metrów na dystansie 4,4 km, lub dłuższa trasa ''Sarukuchi-guchi'' (猿倉口). Te dwa również początkowo prowadzą do Shichikōsan. Centrum dla zwiedzających na wspomnianej 5. stacji udziela informacji o dokładnych ścieżkach i schroniskach. Górne chaty ''Sanchō Omuro-Koya'' (pojemność 200 osób; środa lipiec-wrzesień) muszą być w każdym przypadku zarezerwowane (tel. 0234-77-2301). Od połowy października do kwietnia wspinaczka nie jest możliwa ze względu na opady śniegu. === Kakunadate === W tym „miasteczku samurajów” zachowano kilka rezydencji należących niegdyś do szlachty wojowniczej. Łącznie sześć z nich, położonych w dzielnicy nad rzeką, udostępniono zwiedzającym. Do najlepiej zachowanych należą domy (z końcówką ''-ke'') rodów '''Ishiguro''' oraz '''Aoyagi'''. Do miejscowości można dotrzeć pociągiem Akita Shinkansen lub – znacznie spokojniej – prywatną [https://www.akita-nairiku.com/en/ linią ''Akita Nairiku]'', biegnącą od północy, ze stacji Takanosu w mieście [[Kitaakita]] (podróż trwa 1,5 godziny i kosztuje 1700 jenów). Na tej trasie kursuje również specjalny pociąg ''Akita Bijin''; przejazd nim wymaga wcześniejszej rezerwacji, a w cenę biletu (6900 jenów) wliczono posiłek serwowany podczas podróży. === Jezioro Towada === [[Plik:TowadakoShoreline.jpg|thumb|Nad brzegiem jeziora Towada, położonego na wysokości około 400 metrów n.p.m.]] Kraterowe '''[[Jezioro Towada]]''' jest częścią '''[[Park Narodowy Towada-Hachimantai|Parku Narodowego Towada-Hachimantai]]''', który jest podzielony na dwa obszary oddalone od siebie o około pięćdziesiąt kilometrów. Warto zobaczyć na granicy prefektur [[Prefektura Akita|Akita]] i [[Prefektura Aomori|Aomori]]. Centrum dla zwiedzających Towada znajduje się w prefekturze Aomori na południowo-wschodnim brzegu jeziora Towada i jest otwarte od kwietnia do października. {{użyteczny}} {{Jest w|Honsiu}} {{geo|39.71709083|140.10581083}} [[Kategoria:Japonia]] bm97ap60zgiysh3jgmdcgiojfmx1lfq 159338 159337 2026-10-13T09:49:47Z Moromar 2451 /* Kakunadate */ 159338 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == [[Plik:Kiritanpo.jpg|thumbnail|Kiritanpo nabe]] Najbardziej znaną potrawą z prefektury Akita jest '''kiritanpo'''. Kiritanpo to w zasadzie ryżowy wałek, zazwyczaj formowany wokół jednorazowej pałeczki. Często poddaje się go opiekaniu, niekiedy po wcześniejszym posmarowaniu pastą miso. Spożywa się go również w formie '''kiritanpo nabe''' – gulaszu z pokrojonym kiritanpo, warzywami oraz kurczakiem lub rybą, serwowanego najczęściej zimą. Oczywiście w mieście Akita dostępne są także kuchnie spoza regionu, w tym szeroki wybór lokali serwujących ''ramen'' oraz restauracji indyjskich. * {{Znacznik|'''Peacock'''|39.727395 |140.102052 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.instagram.com/peacockakita/?hl=ja Peacock]''' (ピーコック), 八橋新川向４−１７ (''od skrzyżowania przy parku Yabase i Urzędzie Prefektury Akita należy udać się o dwa skrzyżowania z sygnalizacją świetlną na północ i jeden kwartał na wschód; lokal Peacock znajduje się na rogu''), ☏ +81 18 824-6114. Jedna z najlepszych restauracji indyjskich w Akicie. Dostępne opcje wegetariańskie. * {{Znacznik|'''Rakusumi'''|39.743313 |140.109914 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rakusumi''' (インド料理ラクスミ), 外旭川八幡田１２１−１ (''przy drodze nr 233, kilka kilometrów na północny zachód od Uniwersytetu Akita; naprzeciwko sklepu Sunkus''), ☏ +81 18 868-1777. Pon.–pt. 11:00–15:00, 17:00–22:00; sob.–niedz. 11:00–22:00. To niewielka restauracja indyjska. Chleb naan dostępny jest w opcji „bez ograniczeń” i jest całkiem smaczny. Wybór curry jest dość duży, a same dania również smaczne. Ceny dań głównych: 1000–1500 jenów. [[Plik:Grilling kiritanpo.jpg|thumbnail|Grillowanie kiritanpo]] * {{Znacznik|'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)'''|39.75124 |140.096074 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)''' (らーめん錦 秋田本店), 外旭川字待合１６−１ (''samochodem jedź na północ od dużego urzędu pocztowego na autostradzie 56; po około 6 km skręć w prawo na autostradę 72; sklep z ramenem znajduje się po lewej stronie po około 2 km''), ☏ +81 18-853 4129. To filia słynnego Ramen Nishiki firmy Odate. Ten sklep z ramenem jest uznawany za najlepszy w Akita i ten oddział też jest całkiem niezły. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział w Sanno)'''|39.720156 |140.104335 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział w Sanno)''' (末廣ラーメン本舗秋田山王本店), 山王２丁目２−４ (''tuż na wschód od Urzędu Miasta Akita, przecznicę na północ od Sanno Odori''), ☏ +81 18 865-7373. 10:30-15:00, 17:00-02:00, we wtorki nieczynne, zamknięte w 3 środę każdego miesiąca. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu stacji Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział stacji)'''|39.715725 |140.127249 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział stacji)''' (末廣ラーメン本舗秋田駅前分店), 中通４丁目１５−１ (''na południowy wschód od stacji Akita, na zachód od hotelu Alpha One''), ☏ +81 18 825-1118. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu Urzędu Miasta Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cafe Brugge'''|39.710835 |140.12678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cafebrugge.com/ Cafe Brugge]''' (カフェ・ブルージュ), 南通築地６－１７ (15 minut spacerem od stacji Akita), ☏ +81 18-825-0888, faks: +81 18 887-5120. Wt.–sob. 11:30–14:30, 17:30–21:30. To kawiarnia w stylu belgijskim. Czasami wieczorami odbywają się tu występy muzyczne na żywo. Ceny dań głównych: 500–1000 jenów. == Życie nocne == Jako jeden z najsłynniejszych regionów uprawy ryżu w Japonii, Akita słynie również z jednych z najlepszych lokalnych sake w całym kraju. Świetnym miejscem, w którym można znaleźć wiele różnych butelek na sprzedaż (i zazwyczaj skorzystać z bezpłatnych degustacji), jest [https://www.a-bussan.jp/ sklep z regionalnymi produktami] (あきた県産品プラザ, ''akita-renritsu puraza''), mieszczący się w podziemiach sali koncertowej Atorion. == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Kenkoland Komachi'''|39.701518 |140.108329 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.spa-komachi.jp/ Hotel Kenkoland Komachi]''' (ホテル・健康ランド こまち), 卸町一丁目2-3, ☏ +81 18 865-0001, faks: +81 18 865-0002. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 11:00. Singiel za 3500 jenów. * {{Znacznik|'''Hotel Pearl City'''|39.717974 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Pearl City''' (ホテルパールシティ秋田竿燈大通り), Omachi 2-2-3 (''na Chuo Odori na zachód od kanału''), ☏ +81 18 862-0501. Zameldowanie: 17:00. Przyjemny hotel biznesowy w centrum miasta Akita. Osoba samotna bez posiłków ¥3400. * {{Znacznik|'''Dormy Inn'''|39.717357 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://dormy-hotels.com/dormyinn/hotels/akita/ Dormy Inn]''' (中通温泉こまちの湯ドーミーイン) (''naprzeciwko stawu obok parku Senshuu – wyjdź z dworca, gdzie zatrzymują się autobusy i idź prosto po prawej stronie''), ☏ +81 18 835-6777. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Dormy Inns to japońskie hotele biznesowe, ale nieco droższe, ale pokoje są zwykle nieco większe, mają tatami, a ten przynajmniej ma legalny onsen na dachu. Onsen to prawdziwe gorące źródło, w którym woda jest podgrzewana przez samą ziemię, a nie przez grzejnik. Aż strach pomyśleć, jak wnoszą go na dach, ale zimą, gdy siedzisz w gorącej wodzie i pada na ciebie śnieg, jest to magia. 8000 jenów. * {{Znacznik|'''Toyoko Inn Akita Station East Exit'''|39.716032 |140.131160 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.toyoko-inn.com/eng/ Toyoko Inn Akita Station East Exit]''' (東横イン秋田駅東口) (''część kompleksu stacji, idź do wschodniego wyjścia, a zobaczysz znaki; musisz wjechać windą do recepcji na wyższych piętrach''), ☏ +81 18-889-1045. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 10:00. Jeśli chodzi o Toyoko Inns, jest to szczególnie miłe. W samym centrum miasta, połączony ze stacją, na wyższych piętrach jednego z najwyższych budynków w Akita, zapewniający gościom ładny widok z pokoi. Toyoko Inns to w ogóle bardzo jednolite sprawy. Są proste, tanie i czyste, a rano dostajesz bezpłatne, podstawowe japońskie śniadanie. Mają też angielską stronę rezerwacji, co jest miłe, choć nie oczekuj, że personel będzie mówił po angielsku. ¥5000 - 6000. * {{Znacznik|'''ANA Crowne Plaza Akita'''|39.717419 |140.126373 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''ANA Crowne Plaza Akita''' (ANAクラウンプラザホテル秋田), 2-6-1 Nakadori (''3 minuty spacerem od stacji Akita West Gate''), ☏ +81 18-833-2221, akita@akitahotel.jp. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 11:00. Posiada również restaurację bufetową Sora (czynna w porze lunchu w dni powszednie 11:30 - 15:00, w weekendy i święta 11:30 - 15:05; kolacja w dni powszednie 17:30 - 21:00, weekendy i święta 17:00 - 21:15), chińską restaurację Karin (lunch 11:30-15:00, kolacja 17:30-21:00) oraz bar St. Christina (otwarty w godzinach 18:00-23:00). == Kontakt == == Bezpieczeństwo == W okolicach Akity występują niedźwiedzie. Choć raczej nie spotkasz żadnego, gdy będzie człapał ulicą Chuo Odori przed dworcem kolejowym, osoby odwiedzające bardziej wiejskie rejony – takie jak Akita Onsen czy klasztor Matki Bożej z Akity – powinny zapoznać się z zasadami bezpieczeństwa dotyczącymi tych zwierząt. W okolicy ustawiono znaki ostrzegające przed niedźwiedziami, jednak dla osób nieznających języka japońskiego są one mało przydatne. Zawsze należy zakładać, że w danym rejonie mogą przebywać niedźwiedzie, również w chłodniejszych miesiącach. Niedźwiedź himalajski (azjatycki niedźwiedź czarny) to zwierzę unikające kontaktu z ludźmi. Jest mało prawdopodobne, by cię zaatakował, o ile sam go nie sprowokujesz; dlatego najlepiej unikać sytuacji, w których mógłbyś go zaskoczyć – podczas wędrówki warto więc hałasować i zachować czujność. Mimo to zwierzę to może z łatwością dotkliwie cię poranić lub nawet zabić, więc zaleca się ostrożność. Zobacz: [[Niebezpieczne zwierzęta]]. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == === Nikaho === [[Plik:Compactcassette.jpg|thumb|Kaseta magnetofonowa TDK o czasie odtwarzania 90 minut.]] '''[[Nikaho]]''' (にかほ市) – niewielkie miasto liczące poniżej 30 000 mieszkańców – położone jest około sześćdziesięciu kilometrów na południe od Akity, w regionie o wiejskim charakterze. Warto tu zajrzeć, by odwiedzić '''[https://www.tdk.com/museum/ Muzeum TDK]''' (czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00–18:00). Można do niego dotrzeć pieszo ze stacji Nikaho (linia Uetsu) w niespełna dziesięć minut. Podróż pociągiem ekspresowym ''Inaho'' z Akity trwa nieco poniżej godziny. TDK to znaczący producent elektroniki, znany w Europie przede wszystkim z wysokiej jakości kaset audio i wideo; firma ta jest największym pracodawcą w mieście. Kolejne '''[https://shirase-kinenkan.jp/ muzeum]''' poświęcone jest badaczowi polarnemu Nobu Shirase; jego próba dotarcia do bieguna południowego w 1911 roku została w dużej mierze zapomniana na arenie międzynarodowej. '''Chōkaisan''' W głębi lądu dominuje '''wulkan Chōkaisan''' (鳥海山) o wysokości 2236 m n.p.m. Tradycyjnie w Japonii droga na górę podzielona jest na 10 „stacji”. Piątej, na wysokości około 1000 metrów nad poziomem morza, znajduje się '''schronisko Hakodate''' (鉾立山荘, rezerwacja tel. 090-3124-2288) z prysznicami, restauracją i centrum dla zwiedzających, w którym można nocować w sezonie. Zamknięcie następuje o godzinie 17:00, nocleg kosztuje tylko 1800 jenów w 2017, wypożyczenie futonu jest dodatkowo płatne. Znajdują się tu także miejsca parkingowe, z których odchodzi właściwa trasa ''Kisakata-guchi''. Dojazd od strony wybrzeża autostradą 131 z [[Nikaho]] lub 210 z [[Fukura|Fukury]]. Zgodnie z tradycją obowiązującą w tym kraju należy wypełnić formularz alarmowy ''tozan-todoke'' (登山届け). Jeśli jesteś wprawny, możesz wspiąć się i zejść pomiędzy szczytem a chatą w 6-9 godzin. Na poziomie stacji 7 znajduje się kolejna chata (lipiec-środa.wrzesień). Kiedy dotrzesz do Shimekake, ścieżka dzieli się na „Ścieżkę Doliny 1000 Węży” (千蛇谷コース) i „Ścieżkę Zewnętrznych Rubieży” (外輪コース). Biorąc pod uwagę często silne wiatry na tej wysokości, ten drugi jest bardziej chroniony, ale bardziej uciążliwy. Najpierw dociera się na szczyt Shichikōsan, skąd już dobre 200 metrów do najwyższego punktu Chōkaisan. Żadna japońska góra nie jest kompletna bez własnej świątyni, tutaj Chokaisanomonoimi-jinsha. Inne rzadziej używane trasy to trasa Yashima-guchi, która wznosi się na około tysiąc metrów na dystansie 4,4 km, lub dłuższa trasa ''Sarukuchi-guchi'' (猿倉口). Te dwa również początkowo prowadzą do Shichikōsan. Centrum dla zwiedzających na wspomnianej 5. stacji udziela informacji o dokładnych ścieżkach i schroniskach. Górne chaty ''Sanchō Omuro-Koya'' (pojemność 200 osób; środa lipiec-wrzesień) muszą być w każdym przypadku zarezerwowane (tel. 0234-77-2301). Od połowy października do kwietnia wspinaczka nie jest możliwa ze względu na opady śniegu. === Kakunadate === W tym „miasteczku samurajów” zachowano kilka rezydencji należących niegdyś do szlachty wojowniczej. Łącznie sześć z nich, położonych w dzielnicy nad rzeką, udostępniono zwiedzającym. Do najlepiej zachowanych należą domy (z końcówką ''-ke'') rodów '''Ishiguro''' oraz '''Aoyagi'''. Do miejscowości można dotrzeć pociągiem Akita Shinkansen lub – znacznie spokojniej – prywatną [https://www.akita-nairiku.com/en/ ''linią Akita Nairiku]'', biegnącą od północy, ze stacji Takanosu w mieście [[Kitaakita]] (podróż trwa 1,5 godziny i kosztuje 1700 jenów). Na tej trasie kursuje również specjalny pociąg ''Akita Bijin''; przejazd nim wymaga wcześniejszej rezerwacji, a w cenę biletu (6900 jenów) wliczono posiłek serwowany podczas podróży. === Jezioro Towada === [[Plik:TowadakoShoreline.jpg|thumb|Nad brzegiem jeziora Towada, położonego na wysokości około 400 metrów n.p.m.]] Kraterowe '''[[Jezioro Towada]]''' jest częścią '''[[Park Narodowy Towada-Hachimantai|Parku Narodowego Towada-Hachimantai]]''', który jest podzielony na dwa obszary oddalone od siebie o około pięćdziesiąt kilometrów. Warto zobaczyć na granicy prefektur [[Prefektura Akita|Akita]] i [[Prefektura Aomori|Aomori]]. Centrum dla zwiedzających Towada znajduje się w prefekturze Aomori na południowo-wschodnim brzegu jeziora Towada i jest otwarte od kwietnia do października. {{użyteczny}} {{Jest w|Honsiu}} {{geo|39.71709083|140.10581083}} [[Kategoria:Japonia]] sw45urjx71ug8tplwv78v7dido72ga4 159339 159338 2026-10-13T09:50:12Z Moromar 2451 /* Kakunadate */ 159339 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Akita |nazwa oryginalna = 秋田市 |widok = Akita_montage.jpg |opis = |herb = Emblem_of_Akita,_Akita.svg |mapa = Akita in Akita Prefecture Ja.svg |państwo = [[Plik:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japonia]] |region = [[Plik:Flag_of_Akita_Prefecture.svg|20px]] [[Prefektura Akita|Akita]] |powierzchnia = 906,29 |wysokość = 10 |ludność = 289 000 |prefiks = 018 |kod pocztowy = 010-8560 |www = https://www.city.akita.lg.jp/ }} [[Plik:久保田城御隅櫓.jpg|thumb|right|300px|Jesień na zamku Kubota]] '''Akita''' ([[Rozmówki japońskie|jap]] 秋田) to stolica [[Prefektura Akita|prefektury Akita]], położonej w północnym regionie [[Tōhoku]] na [[Japonia|japońskiej]] wyspie [[Honsiu]]. == Charakterystyka == Akita to największe miasto prefektury, stanowiące centrum transportu, sportu i handlu. Dzięki położeniu mniej więcej w połowie długości prefektury jest ono łatwo dostępne zarówno od północy, jak i od południa. Już w VIII wieku istniała tu twierdza. Region ten stanowił pogranicze „włochatych” Emishi, ludu, który wkrótce został zniszczony niemal bez śladu przez bardziej rozwiniętych Japończyków Yamato. Część fortyfikacji jest obecnie zrekonstruowana historycznie jako '''Zamek Akita''' (秋田城, ''Akita-jō''). W okresie Tokugawa (1600-1859) regionem rządził jako ''Kubota-Han'' przez samurajów Sabate z '''Zamku Kubota''' (久保田城, ''Kubota-jō''). Spłonął w 1880 roku. Można zwiedzać ich częściowo zrekonstruowany zespół. Małe muzeum w jednej z narożnych wież można zwiedzać za niewielką opłatą. Tereny zamku służą jako park pod nazwą Senshū-kōen (千秋公園). Oprócz biblioteki miejskiej i centrum kulturalnego w parku znajduje się także małe muzeum historii ''Satake''. Tutaj pokazana jest zbroja samuraja. Niedawno port rozwinął się dzięki przemysłowi przetwórstwa ropy naftowej. W pobliżu miasta znajduje się kilka pól naftowych w [[Japonia|Japonii]]. Rzeczywiste centrum miasta znajduje się kilka kilometrów w głąb lądu, nad rzeką Asahi. Pod względem turystycznym miejsce to jest odizolowane na obszarze słabym strukturalnie. Pochodząca stąd rasa psów jest najbardziej znana ze swojego najsłynniejszego przedstawiciela, którego uwieczniono jako posąg ''Hachikō'' przed dworcem kolejowym Shibuya w [[Tokio]]. === Klimat === W Akita pora deszczowa trwa od końca czerwca do końca lipca. Wiosna i lato przed i po tym okresie charakteryzują się dość umiarkowanymi ilościami deszczu i są dobre do aktywności na świeżym powietrzu. W listopadzie często zdarzają się zimne burze z piorunami – mówi się, że oznacza to koniec jesieni i początek sezonu ''hatahata'' (lokalnej ryby). Zimą Akita widzi trochę śniegu, choć z pewnością na obszarach śródlądowych jest go więcej. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Akita|39.615556|140.218611|typ=transport}}'''Lotnisko Akita''' ({{IATA|AXT}}) obsługuje loty krajowe z głównych japońskich miast, w tym [[Tokio]], [[Nagoja|Nagoi]], [[Osaka|Osaki]] i [[Sapporo]], a także pojedyncze połączenie międzynarodowe z [[Tajpej]]. Autobusy łączą lotnisko ze stacją Akita (秋田駅). Przejazd kosztuje 980 jenów i trwa 40 minut. {{Znacznik|Port lotniczy Odate-Noshiro|40.191944|140.371667|typ=transport}}'''Port lotniczy Odate-Noshiro''' ({{IATA|ONJ}}) w [[Odate]] znajduje się w granicach miasta Kita-Akita i dlatego czasami nazywany jest „lotniskiem Akita Północ”. Obsługuje tylko [[Tokio]] i nie ma bezpośredniego transportu publicznego do Akita, więc nie jest to szczególnie przydatne dla miasta Akita, ale może być realną alternatywą, jeśli wybierasz się w tę stronę. === Koleją === Do Akity można dojechać pociągiem typu ''Shinkansen'' (szybka kolej) linią Akita Shinkansen. Pociągi ''Komachi'' kursują ze stacji Tokio lub Ueno w [[Tokio]]; zatrzymują się w [[Omiya]], [[Sendai]] i [[Morioka]], po czym zwalniają, by kontynuować podróż po konwencjonalnych torach do stacji [[Shizukuishi]], [[Tazawako]], [[Kakunodate]], [[Omagari]] (gdzie zmieniają kierunek jazdy) i ostatecznie do Akity. Podróż trwa niespełna cztery godziny, a bilet w klasie standardowej kosztuje około 10 000 jenów. Na odcinkach o torach konwencjonalnych pociąg Akita Shinkansen zwalnia do prędkości typowej dla zwykłych składów i kilkakrotnie się zatrzymuje, by przepuścić inne pociągi. Może to być nieco rozczarowujące po wcześniejszej szybkiej jeździe przez północną Japonię (aż do [[Morioka|Morioki]]) z maksymalną prędkością. W zamian jednak wolniejsze tempo podróży pozwala podziwiać piękne widoki na wnętrze regionu [[Tōhoku]]. Warto wiedzieć, że pociągi ''Komachi'' są łączone ze składami ''Hayabusa'' i rozdzielane na stacji [[Morioka]]; ponieważ jednak wszystkie miejsca są numerowane (wymagana rezerwacja), ryzyko zajęcia niewłaściwego wagonu jest znikome. Turystom zagranicznym podróżującym z [[Tokio]] bardziej opłaca się zakup karnetu '''JR East Rail Pass''' lub ogólnokrajowego '''Japan Rail Pass'''. {{Znacznik|Stacja Akita|39.716842|140.129747|typ=transport}}'''[https://www.jreast.co.jp/estation/station/info.aspx?StationCd=39 Stacja Akita]''' (秋田駅), 7-1-2 Nakadori, Akita, Prefektura Akita === Samochodem === Autostrada wschód-zachód ([[Plik:AKITA_EXP(E46_E7).svg|25px]]) biegnie z [[Kitakami]] przez Akita do [[Noshiro]]. Duża część trasy jest jednopasmowa ze względu na małe natężenie ruchu. Wyprzedzanie w zasadzie nie jest tu możliwe! Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0007.svg|25px]] (国道7号, ''Kokudō shichi-gō'') łączy [[Niigata]] przez Akita z północnym krańcem [[Honsiu]] w [[Aomori]]. Droga krajowa [[Plik:Japanese_National_Route_Sign_0013.svg|25px]] zapewnia połączenie z [[Fukushima|Fukushimą]]. === Autobusem === {{Znacznik|Terminal autobusowy Nagasakiya|39.71511|140.10875|typ=transport}}'''[https://www2.akita-chuoukotsu.co.jp/ Terminal autobusowy Nagasakiya]''' (長崎屋バスターミナル), 4 Kyokuhokunishikimachi, Akita, 010-0923, Japonia. Dworzec autobusowy Akita Chūō Kōtsū. * Firma JR Bus obsługuje nocne połączenie autobusowe ''Dream Akita-Yokohama'' do Akity, wyruszające z terminalu przy stacji [[Jokohama]] (czas przejazdu: 9 godz. 45 min, cena: 9500 jenów) oraz ze stacji Tokio (8 godz. 45 min, 9100 jenów). * Przewoźnicy Odakyu i Akita Chuo Kotsu obsługują nocny autobus ''Flora'' kursujący z [[Tokio/Shinjuku|Shinjuku]] (8 godz., 9450 jenów). * Autobus dzienny ''Senshuu'' kursuje z [[Sendai]]; dostępnych jest wiele połączeń w ciągu dnia (3,5 godz., 4000 jenów). === Statkiem === {{Znacznik|Shin Nihonkai Ferry|39.755088 |140.058509 |typ=transport}}'''[https://www.snf.jp/ Shin Nihonkai Ferry]''' (新日本海フェリー 秋田フェリーターミナル), tel. +81 18-880-2600. Przewoźnik SNF obsługuje połączenia w kierunku północnym i południowym. Jedna z tras prowadzi do [[Tomakomai]] na [[Hokkaido]] (nad Oceanem Spokojnym). W kierunku południowym promy kursują do [[Niigata|Niigaty]] oraz [[Tsurugi]]. Rezerwacji można dokonywać drogą mailową w języku angielskim. W okresie „Golden Week” oraz w innych szczytowych terminach miejsca na promach wyprzedają się z wielotygodniowym lub nawet wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Promy te zabierają zarówno pasażerów zmotoryzowanych, jak i pieszych, choć lokalizacja terminali może być dla tych drugich niezbyt dogodna. == Komunikacja == {{mapa|39.7093|140.1063|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Po mieście można poruszać się autobusem, taksówką, samochodem lub rowerem. Wiele linii autobusowych rozpoczyna trasę przed stacją Akita. Zimą mogą występować opady śniegu i oblodzenie, dlatego kierowcy powinni zmniejszyć prędkość. Na drugim poziomie stacji kolejowej JR Akita znajduje się punkt informacji turystycznej. Można tam wypożyczyć bezpłatny rower. == Warto zobaczyć == * {{Znacznik|Park Senshū|39.72196|140.12411|typ=natura}}'''Park Senshū''' (千秋公園; Senshū Kōen). To piękne miejsce na spacer, szczególnie wiosną, gdy kwitną wiśnie, lub zimą, kiedy śnieg pokrywa drzewa, a stawy skuwa lód. W parku znajduje się replika wieży strażniczej {{Znacznik|Zamek Kubota|39.723481|140.123242|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''zamku Kubota''' (oryginał wzniesiono w 733 roku). Za niewielką opłatą można zwiedzić mieszczące się na dolnych kondygnacjach wieży małe muzeum, a z najwyższego piętra podziwiać panoramę miasta. * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003617/index.html Muzeum Akarenga-kan] | alt= | url= | adres= | lat=39.7167| long=140.11585| wskazówki= | tollfree=+81 18 864-6851 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=To muzeum, zbudowane w 1912 roku, organizuje różne wystawy sztuki, rzemiosła i materiałów historycznych. Pierwotnie była to siedziba Akita Bank. Aka oznacza po japońsku czerwony, a renga oznacza cegłę, dlatego nazwa oznacza „budynek z czerwonej cegły”. Jeśli odwiedzicie pobliskie muzeum Kanto, możecie kupić bilet łączony na to i na akarengakan. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003643/index.html Muzeum Sztuki Senshū] | alt= | url= | adres= | lat=39.717202| long=140.124588| wskazówki=w Atorion Music Hall, na południe od parku Senshū i na zachód od stacji Akita | tollfree=+81 18 836-7860 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum przez cały rok można podziwiać dzieła sztuki związane z Akitą. Od czasu do czasu odbywają się tu także różne wystawy. }} * {{zobacz | name=[https://www.akita-museum-of-art.jp/index.htm Muzeum Sztuki Akita (w tym kolekcja Masakichi Hirano)] | alt= | url= | adres=1-4-2 Nakadori | lat=39.717428| long=140.1215| wskazówki= | tollfree=+81 18 833-5809 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=10:00-18:00, nieczynne nieregularnie. To muzeum, zbudowane w 1967 roku, koncentruje się na twórczości Tsuguji (Leonarda) Foujity. Dorośli 1000 na wystawy specjalne. }} * {{zobacz | name=[https://www.city.akita.lg.jp/kanko/kanrenshisetsu/1003644/index.html Muzeum Kanto] | alt= | url= | adres= | lat=39.7203773 | long=140.1167914 | wskazówki=naprzeciwko sklepu 7-Eleven przy ulicy Torimachi | tollfree=+81 18-866-7091 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=ro-edfm@city.akita.akita.jp. Festiwal Kantō (竿灯) odbywa się co roku we wrześniu i ma około 400 lat. Jeśli nie jesteś w pobliżu festiwalu, to muzeum daje przedsmak tego, jak to jest. W cenę wstępu wliczony jest pięknie odrestaurowany sklep z kimonami, który ma 150 lat i sąsiaduje z muzeum. Przewodnik w sklepie z kimono może mówić trochę po angielsku. }} * {{Znacznik|Park Hitotsumori|39.700092|140.140603|typ=natura}}'''Park Hitotsumori''' (一つ森公園, Hitotsumori Kōen) (''w pobliżu szpitala Czerwonego Krzyża, na południe od miasta Akita''), ☏ +81 18-888-5753. W parku tym znajduje się stary dom samurajski, który został zbudowany w Nakadori, niedaleko zamku Kubota, a został przeniesiony i odnowiony w latach sześćdziesiątych XX wieku. W parku znajduje się także klub łucznictwa japońskiego (kyūdō) i strzelnica. 300 jenów. * {{Znacznik|Park Koizumigata|39.814914|140.067094|typ=natura}}'''Park Koizumigata''' (秋田県立小泉潟公園, akita-kenritsu koizumigata kōen) (''Północne Miasto Akita''). Siedziba Muzeum Prefektury i 300-letni bogaty dom rolnika, który jest rzadkością i można go zwiedzać bezpłatnie. Warto odwiedzić, jeśli lubisz stare japońskie domy. * {{zobacz | name=[https://www.akihaku.jp/english_page/ Muzeum Prefektury Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.817222| long=140.066111| wskazówki=Na północny wschód od stacji Oiwake, na wschód od Szkoły Rolniczej Kanaashi | tollfree=+81 18 873-4121 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W tym muzeum znajdują się interaktywne eksponaty dotyczące nauki i historii. }} * {{Znacznik|Zoo Ōmoriyama|39.67215|140.077383|typ=natura}}'''[https://www.city.akita.lg.jp/zoo/index.html Zoo Ōmoriyama]''' (大森山動物園, ōmoriyama dōbutsuen). 09:00-16:30. Małe lokalne zoo z żyrafą, słoniem, małpami, pandami mniejszymi, wielbłądami i innymi zwierzętami. 700 jenów. * {{zobacz | name=[https://www.seitaihoshikai.com/us/ Klasztor Matki Bożej z Akita] | alt=秋田県立博物館 | url= | adres= | lat=39.7596| long=140.1497| wskazówki=wsiądź do autobusu 351 lub 361 z zachodniego wyjścia Akita Station i poszukaj autobusów 仁別リゾート公園線 (Nisetsu Resort Park) lub 秋田温泉 (Akita Onsen); na przystanku znajduje się punkt informacyjny, a na dworcu informacja turystyczna, jeśli potrzebujesz pomocy; wysiąść na 湯沢 (Yuzawa, nie mylić z [[Yuzawa (Akita)]]), około 20 minut jazdy i około dwóch przystanków po przejechaniu pod dużym wiaduktem; zobaczysz stamtąd znaki prowadzące przez małą dzielnicę i pod górę po prawej stronie. Mógłbyś po prostu wziąć taksówkę, ale w ten sposób przegapiłbyś wspaniałą wycieczkę | tollfree=+81 18-868-2139. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kwiecień–listopad: 09:00–11:30 i 13:00–16:30; grudzień–marzec: 10:00–11:30 i 13:00–16:30. To miejsce, które z oczywistych względów przyciąga katolików, ale jest też po prostu piękne dla każdego, kto szuka chwili wyciszenia i refleksji w kraju pełnym zatłoczonych i głośnych świątyń; jest to jedno z najnowszych miejsc uznanych objawień maryjnych. W latach 80. XX wieku znajdująca się tu figura „płakała” na oczach widzów ogólnokrajowej telewizji. Na terenie obiektu znajdują się również piękne, rozległe ogrody oraz kościół wzniesiony w stylu japońskim. Warto zajrzeć na prowadzoną przez siostry zakonne stronę internetową w języku angielskim, gdzie zamieszczono zdjęcia i wskazówki dojazdu. Wstęp jest bezpłatny, choć dobrym zwyczajem jest pozostawienie datku do skarbonki. }} * {{zobacz | name=[https://web.aiu.ac.jp/en/education/support/library/outline/ Biblioteka Nakajima] | alt= | url= | adres=Okutsubakidai-193-2 Yuwatsubakigawa | lat=39.6263656| long=140.1991538| wskazówki= | tollfree=+81 18 886-5907 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon-Pt 08:30-22:00 (08:30-18:00 w styczniu i lutym), sobota niedziela święta i okresy urlopowe 10:00-18:00 (nieczynne w okresie świąt noworocznych). Wnętrze biblioteki Międzynarodowego Uniwersytetu Akita wykonane jest z drewna cedrowego, a jej dach ma kształt półkopuły. Zdobył wiele nagród architektonicznych. Fotografowanie jest dozwolone za zgodą biura referencyjnego. Zwiedzanie jest bezpłatne i zapewnia bezpłatne WiFi, toalety i automaty. Jest otwarty codziennie (w tym przez większość świąt) i około 10 minut jazdy samochodem od lotniska. Bezpłatny. }} == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Round One|39.701976 |140.109426 |typ=atrakcja}}'''[https://www.round1.co.jp/shop/tenpo/akita-akita.html Round One]''' (ラウンドワンスタジアム秋田店), 卸町１丁目１−２ (''od brązowego budynku JA kieruj się na południe drogą nr 13; Round One znajduje się na rogu, obok McDonald’s''), ☏ +81 18 896-6711. Otwarte 24 godziny na dobę. Round One to rodzaj krytego parku rozrywki. W środku znajdują się boiska do koszykówki, wrotkowisko, boisko do piłki nożnej ze sztuczną nawierzchnią, liczne gry wideo i podobne atrakcje. 1 gra ¥690, 2 gry ¥1190, bilet całodniowy do 10 gier: ¥2100. Zniżki dla studentów i członków klubu. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Aeon Mall'''|39.662816 |140.16072 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[http://akita-aeonmall.com/ Aeon Mall]''' (イオンモール秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w pobliżu skrzyżowania autostrad 41 i 61, 4 km na południe od szpitala Czerwonego Krzyża Akita''), ☏ +81 18 889-6500. W 1993 roku było to największe centrum handlowe w Tohoku. Znajduje się tu wiele sieci sklepów, sprzedających głównie modę dla młodych kobiet. Kaldi Coffee Farm sprzedaje zagraniczne produkty spożywcze, takie jak ciastka i museli oraz oczywiście ziarna kawy. Na terenie obiektu znajduje się także kino, w którym czasami wyświetlane są filmy w języku angielskim. Automaty biletowe na filmy posiadają opcję zakupu biletów w języku angielskim. Na trzecim piętrze znajduje się Daiso, sklep \100, a na środku trzeciego piętra znajduje się strefa gastronomiczna. Inne restauracje i Starbucks znajdują się na parterze. :* {{Znacznik|'''Kino Toho Akita'''|39.6628118|140.1596448|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://hlo.tohotheater.jp/net/schedule/050/TNPI2000J01.do Kino Toho Akita]''' (TOHOシネマズ 秋田), 御所野地蔵田1-1-1 (''w centrum handlowym Aeon''), ☏ +81 18-889-8500. Teatr ten jest największy w prefekturze. Niektóre filmy zagraniczne są w języku angielskim z japońskimi napisami. Szczegóły znajdziesz na stronie internetowej. Cena regularna ¥2000; seniorzy, studenci, panie w środę, panowie w czwartek, poranne przedstawienia, późne przedstawienia, urodziny, pierwszy dzień miesiąca 1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cheese & Wine Abe'''|39.718914 |140.120015 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Cheese & Wine Abe''' (チーズ＆ワインアベ), 千秋明徳町2-6, ☏ +81 18 884-0093. pon.-sob. 10:00-20:00, niedziela 10:00-18:30, z wyjątkiem okazjonalnych dni wolnych. Ten sklep sprzedaje wino, piwo, ser i szkocką. * {{Znacznik|'''105'''|39.716458 |140.127617 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''105''' (イチマルゴ), parter budynku Fonte, Nakadori 2-8-1 (''jeden kwartał na południowy zachód od stacji Akita''), ☏ +81 18 832-5767. Sklep oferuje niewielki wybór cygar. Na życzenie właściciel może zrealizować zamówienie specjalne. == Gastronomia == [[Plik:Kiritanpo.jpg|thumbnail|Kiritanpo nabe]] Najbardziej znaną potrawą z prefektury Akita jest '''kiritanpo'''. Kiritanpo to w zasadzie ryżowy wałek, zazwyczaj formowany wokół jednorazowej pałeczki. Często poddaje się go opiekaniu, niekiedy po wcześniejszym posmarowaniu pastą miso. Spożywa się go również w formie '''kiritanpo nabe''' – gulaszu z pokrojonym kiritanpo, warzywami oraz kurczakiem lub rybą, serwowanego najczęściej zimą. Oczywiście w mieście Akita dostępne są także kuchnie spoza regionu, w tym szeroki wybór lokali serwujących ''ramen'' oraz restauracji indyjskich. * {{Znacznik|'''Peacock'''|39.727395 |140.102052 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.instagram.com/peacockakita/?hl=ja Peacock]''' (ピーコック), 八橋新川向４−１７ (''od skrzyżowania przy parku Yabase i Urzędzie Prefektury Akita należy udać się o dwa skrzyżowania z sygnalizacją świetlną na północ i jeden kwartał na wschód; lokal Peacock znajduje się na rogu''), ☏ +81 18 824-6114. Jedna z najlepszych restauracji indyjskich w Akicie. Dostępne opcje wegetariańskie. * {{Znacznik|'''Rakusumi'''|39.743313 |140.109914 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rakusumi''' (インド料理ラクスミ), 外旭川八幡田１２１−１ (''przy drodze nr 233, kilka kilometrów na północny zachód od Uniwersytetu Akita; naprzeciwko sklepu Sunkus''), ☏ +81 18 868-1777. Pon.–pt. 11:00–15:00, 17:00–22:00; sob.–niedz. 11:00–22:00. To niewielka restauracja indyjska. Chleb naan dostępny jest w opcji „bez ograniczeń” i jest całkiem smaczny. Wybór curry jest dość duży, a same dania również smaczne. Ceny dań głównych: 1000–1500 jenów. [[Plik:Grilling kiritanpo.jpg|thumbnail|Grillowanie kiritanpo]] * {{Znacznik|'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)'''|39.75124 |140.096074 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ramen Nishiki (Główny sklep Akita)''' (らーめん錦 秋田本店), 外旭川字待合１６−１ (''samochodem jedź na północ od dużego urzędu pocztowego na autostradzie 56; po około 6 km skręć w prawo na autostradę 72; sklep z ramenem znajduje się po lewej stronie po około 2 km''), ☏ +81 18-853 4129. To filia słynnego Ramen Nishiki firmy Odate. Ten sklep z ramenem jest uznawany za najlepszy w Akita i ten oddział też jest całkiem niezły. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział w Sanno)'''|39.720156 |140.104335 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział w Sanno)''' (末廣ラーメン本舗秋田山王本店), 山王２丁目２−４ (''tuż na wschód od Urzędu Miasta Akita, przecznicę na północ od Sanno Odori''), ☏ +81 18 865-7373. 10:30-15:00, 17:00-02:00, we wtorki nieczynne, zamknięte w 3 środę każdego miesiąca. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu stacji Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Suehiro (oddział stacji)'''|39.715725 |140.127249 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Suehiro (oddział stacji)''' (末廣ラーメン本舗秋田駅前分店), 中通４丁目１５−１ (''na południowy wschód od stacji Akita, na zachód od hotelu Alpha One''), ☏ +81 18 825-1118. Pyszny ramen. Kolejny oddział znajduje się w pobliżu Urzędu Miasta Akita. 500-1000 jenów. * {{Znacznik|'''Cafe Brugge'''|39.710835 |140.12678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.cafebrugge.com/ Cafe Brugge]''' (カフェ・ブルージュ), 南通築地６－１７ (15 minut spacerem od stacji Akita), ☏ +81 18-825-0888, faks: +81 18 887-5120. Wt.–sob. 11:30–14:30, 17:30–21:30. To kawiarnia w stylu belgijskim. Czasami wieczorami odbywają się tu występy muzyczne na żywo. Ceny dań głównych: 500–1000 jenów. == Życie nocne == Jako jeden z najsłynniejszych regionów uprawy ryżu w Japonii, Akita słynie również z jednych z najlepszych lokalnych sake w całym kraju. Świetnym miejscem, w którym można znaleźć wiele różnych butelek na sprzedaż (i zazwyczaj skorzystać z bezpłatnych degustacji), jest [https://www.a-bussan.jp/ sklep z regionalnymi produktami] (あきた県産品プラザ, ''akita-renritsu puraza''), mieszczący się w podziemiach sali koncertowej Atorion. == Festiwale, imprezy == [[Plik:Akita Kanto Festival 2019.jpg|thumb|right|300px|Festiwal Kantō]] '''Festiwal Kantō''', odbywający się w dniach 3–7 sierpnia, to regionalne święto plonów. Swój współczesny kształt zyskał on w 1881 roku. Zapis nazwy ''Kantō'' (竿燈) oznacza mniej więcej „latarnie na tyczce” – i właśnie to prezentują rywalizujące ze sobą grupy podczas parad. Konstrukcje z licznymi lampionami dzielą się na cztery kategorie. Najcięższa z nich składa się z tyczki o długości 12 metrów, na której zawieszono 46 lampionów, co daje łączną wagę około 50 kg. Najlżejsza wersja ma 5 metrów długości i 24 lampiony, a waży 5 kg. Uczestnicy balansują tymi konstrukcjami na otwartej dłoni, biodrze, ramieniu lub czole. Osoby, które nie odwiedzają Akity w czasie festiwalu, mogą obejrzeć te konstrukcje na wystawie w '''Centrum Tradycyjnych Sztuk Ludowych''' (民俗芸能伝承館). Do obiektu tego przylega dawny dom kupieckiej rodziny Kaneko. Centrum jest otwarte codziennie w godzinach 9:30–16:30; adres: 1-3-30 Ōmachi. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Kenkoland Komachi'''|39.701518 |140.108329 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.spa-komachi.jp/ Hotel Kenkoland Komachi]''' (ホテル・健康ランド こまち), 卸町一丁目2-3, ☏ +81 18 865-0001, faks: +81 18 865-0002. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 11:00. Singiel za 3500 jenów. * {{Znacznik|'''Hotel Pearl City'''|39.717974 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Pearl City''' (ホテルパールシティ秋田竿燈大通り), Omachi 2-2-3 (''na Chuo Odori na zachód od kanału''), ☏ +81 18 862-0501. Zameldowanie: 17:00. Przyjemny hotel biznesowy w centrum miasta Akita. Osoba samotna bez posiłków ¥3400. * {{Znacznik|'''Dormy Inn'''|39.717357 |140.116909 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://dormy-hotels.com/dormyinn/hotels/akita/ Dormy Inn]''' (中通温泉こまちの湯ドーミーイン) (''naprzeciwko stawu obok parku Senshuu – wyjdź z dworca, gdzie zatrzymują się autobusy i idź prosto po prawej stronie''), ☏ +81 18 835-6777. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 11:00. Dormy Inns to japońskie hotele biznesowe, ale nieco droższe, ale pokoje są zwykle nieco większe, mają tatami, a ten przynajmniej ma legalny onsen na dachu. Onsen to prawdziwe gorące źródło, w którym woda jest podgrzewana przez samą ziemię, a nie przez grzejnik. Aż strach pomyśleć, jak wnoszą go na dach, ale zimą, gdy siedzisz w gorącej wodzie i pada na ciebie śnieg, jest to magia. 8000 jenów. * {{Znacznik|'''Toyoko Inn Akita Station East Exit'''|39.716032 |140.131160 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.toyoko-inn.com/eng/ Toyoko Inn Akita Station East Exit]''' (東横イン秋田駅東口) (''część kompleksu stacji, idź do wschodniego wyjścia, a zobaczysz znaki; musisz wjechać windą do recepcji na wyższych piętrach''), ☏ +81 18-889-1045. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 10:00. Jeśli chodzi o Toyoko Inns, jest to szczególnie miłe. W samym centrum miasta, połączony ze stacją, na wyższych piętrach jednego z najwyższych budynków w Akita, zapewniający gościom ładny widok z pokoi. Toyoko Inns to w ogóle bardzo jednolite sprawy. Są proste, tanie i czyste, a rano dostajesz bezpłatne, podstawowe japońskie śniadanie. Mają też angielską stronę rezerwacji, co jest miłe, choć nie oczekuj, że personel będzie mówił po angielsku. ¥5000 - 6000. * {{Znacznik|'''ANA Crowne Plaza Akita'''|39.717419 |140.126373 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''ANA Crowne Plaza Akita''' (ANAクラウンプラザホテル秋田), 2-6-1 Nakadori (''3 minuty spacerem od stacji Akita West Gate''), ☏ +81 18-833-2221, akita@akitahotel.jp. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 11:00. Posiada również restaurację bufetową Sora (czynna w porze lunchu w dni powszednie 11:30 - 15:00, w weekendy i święta 11:30 - 15:05; kolacja w dni powszednie 17:30 - 21:00, weekendy i święta 17:00 - 21:15), chińską restaurację Karin (lunch 11:30-15:00, kolacja 17:30-21:00) oraz bar St. Christina (otwarty w godzinach 18:00-23:00). == Kontakt == == Bezpieczeństwo == W okolicach Akity występują niedźwiedzie. Choć raczej nie spotkasz żadnego, gdy będzie człapał ulicą Chuo Odori przed dworcem kolejowym, osoby odwiedzające bardziej wiejskie rejony – takie jak Akita Onsen czy klasztor Matki Bożej z Akity – powinny zapoznać się z zasadami bezpieczeństwa dotyczącymi tych zwierząt. W okolicy ustawiono znaki ostrzegające przed niedźwiedziami, jednak dla osób nieznających języka japońskiego są one mało przydatne. Zawsze należy zakładać, że w danym rejonie mogą przebywać niedźwiedzie, również w chłodniejszych miesiącach. Niedźwiedź himalajski (azjatycki niedźwiedź czarny) to zwierzę unikające kontaktu z ludźmi. Jest mało prawdopodobne, by cię zaatakował, o ile sam go nie sprowokujesz; dlatego najlepiej unikać sytuacji, w których mógłbyś go zaskoczyć – podczas wędrówki warto więc hałasować i zachować czujność. Mimo to zwierzę to może z łatwością dotkliwie cię poranić lub nawet zabić, więc zaleca się ostrożność. Zobacz: [[Niebezpieczne zwierzęta]]. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == === Nikaho === [[Plik:Compactcassette.jpg|thumb|Kaseta magnetofonowa TDK o czasie odtwarzania 90 minut.]] '''[[Nikaho]]''' (にかほ市) – niewielkie miasto liczące poniżej 30 000 mieszkańców – położone jest około sześćdziesięciu kilometrów na południe od Akity, w regionie o wiejskim charakterze. Warto tu zajrzeć, by odwiedzić '''[https://www.tdk.com/museum/ Muzeum TDK]''' (czynne od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00–18:00). Można do niego dotrzeć pieszo ze stacji Nikaho (linia Uetsu) w niespełna dziesięć minut. Podróż pociągiem ekspresowym ''Inaho'' z Akity trwa nieco poniżej godziny. TDK to znaczący producent elektroniki, znany w Europie przede wszystkim z wysokiej jakości kaset audio i wideo; firma ta jest największym pracodawcą w mieście. Kolejne '''[https://shirase-kinenkan.jp/ muzeum]''' poświęcone jest badaczowi polarnemu Nobu Shirase; jego próba dotarcia do bieguna południowego w 1911 roku została w dużej mierze zapomniana na arenie międzynarodowej. '''Chōkaisan''' W głębi lądu dominuje '''wulkan Chōkaisan''' (鳥海山) o wysokości 2236 m n.p.m. Tradycyjnie w Japonii droga na górę podzielona jest na 10 „stacji”. Piątej, na wysokości około 1000 metrów nad poziomem morza, znajduje się '''schronisko Hakodate''' (鉾立山荘, rezerwacja tel. 090-3124-2288) z prysznicami, restauracją i centrum dla zwiedzających, w którym można nocować w sezonie. Zamknięcie następuje o godzinie 17:00, nocleg kosztuje tylko 1800 jenów w 2017, wypożyczenie futonu jest dodatkowo płatne. Znajdują się tu także miejsca parkingowe, z których odchodzi właściwa trasa ''Kisakata-guchi''. Dojazd od strony wybrzeża autostradą 131 z [[Nikaho]] lub 210 z [[Fukura|Fukury]]. Zgodnie z tradycją obowiązującą w tym kraju należy wypełnić formularz alarmowy ''tozan-todoke'' (登山届け). Jeśli jesteś wprawny, możesz wspiąć się i zejść pomiędzy szczytem a chatą w 6-9 godzin. Na poziomie stacji 7 znajduje się kolejna chata (lipiec-środa.wrzesień). Kiedy dotrzesz do Shimekake, ścieżka dzieli się na „Ścieżkę Doliny 1000 Węży” (千蛇谷コース) i „Ścieżkę Zewnętrznych Rubieży” (外輪コース). Biorąc pod uwagę często silne wiatry na tej wysokości, ten drugi jest bardziej chroniony, ale bardziej uciążliwy. Najpierw dociera się na szczyt Shichikōsan, skąd już dobre 200 metrów do najwyższego punktu Chōkaisan. Żadna japońska góra nie jest kompletna bez własnej świątyni, tutaj Chokaisanomonoimi-jinsha. Inne rzadziej używane trasy to trasa Yashima-guchi, która wznosi się na około tysiąc metrów na dystansie 4,4 km, lub dłuższa trasa ''Sarukuchi-guchi'' (猿倉口). Te dwa również początkowo prowadzą do Shichikōsan. Centrum dla zwiedzających na wspomnianej 5. stacji udziela informacji o dokładnych ścieżkach i schroniskach. Górne chaty ''Sanchō Omuro-Koya'' (pojemność 200 osób; środa lipiec-wrzesień) muszą być w każdym przypadku zarezerwowane (tel. 0234-77-2301). Od połowy października do kwietnia wspinaczka nie jest możliwa ze względu na opady śniegu. === Kakunadate === W tym „miasteczku samurajów” zachowano kilka rezydencji należących niegdyś do szlachty wojowniczej. Łącznie sześć z nich, położonych w dzielnicy nad rzeką, udostępniono zwiedzającym. Do najlepiej zachowanych należą domy (z końcówką ''-ke'') rodów '''Ishiguro''' oraz '''Aoyagi'''. Do miejscowości można dotrzeć pociągiem Akita Shinkansen lub – znacznie spokojniej – prywatną ''[https://www.akita-nairiku.com/en/ linią Akita Nairiku]'', biegnącą od północy, ze stacji Takanosu w mieście [[Kitaakita]] (podróż trwa 1,5 godziny i kosztuje 1700 jenów). Na tej trasie kursuje również specjalny pociąg ''Akita Bijin''; przejazd nim wymaga wcześniejszej rezerwacji, a w cenę biletu (6900 jenów) wliczono posiłek serwowany podczas podróży. === Jezioro Towada === [[Plik:TowadakoShoreline.jpg|thumb|Nad brzegiem jeziora Towada, położonego na wysokości około 400 metrów n.p.m.]] Kraterowe '''[[Jezioro Towada]]''' jest częścią '''[[Park Narodowy Towada-Hachimantai|Parku Narodowego Towada-Hachimantai]]''', który jest podzielony na dwa obszary oddalone od siebie o około pięćdziesiąt kilometrów. Warto zobaczyć na granicy prefektur [[Prefektura Akita|Akita]] i [[Prefektura Aomori|Aomori]]. Centrum dla zwiedzających Towada znajduje się w prefekturze Aomori na południowo-wschodnim brzegu jeziora Towada i jest otwarte od kwietnia do października. {{użyteczny}} {{Jest w|Honsiu}} {{geo|39.71709083|140.10581083}} [[Kategoria:Japonia]] i4j70cqtmc10sld6huil1190ow2dsqt 0 11029 159295 131130 2026-10-12T12:02:17Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Estonia"; Dodano kategorię "Valgamaa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 159295 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miasto infobox |nazwa = Otepää |widok = Otepää_linna_valitsus.JPG |herb = Coat_of_arms_of_Otepää_Parish.svg |mapa = |państwo = [[Estonia]] |region = [[Valgamaa]] |powierzchnia = 217,4 |lud = 2160 |prefiks = |www = https://www.otepaa.ee/ }} '''Otepää''' – miasto w gminie Otepää w prowincji [[Valgamaa]], w południowej części [[Estonia|Estonii]]. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Jedynym lotniskiem w Estonii na które wykonywane są loty z Polski, to międzynarodowe lotnisko w Tallinie. Bezpośrednie loty oferują linie lotnicze PLL LOT z Warszawy. === Koleją === === Samochodem === === Autokarem === === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Valgamaa}} [[Kategoria:Valgamaa]] trcdumdxaxrmy8nd4rkmpdmypx2tcs6 0 12562 159298 100807 2026-10-12T12:03:21Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Estonia"; Dodano kategorię "Harjumaa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 159298 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Jednostka administracyjna infobox |grafika = Naissaar.JPG |flaga = |mapa = EE_Naissair.PNG |stolica = |ustrój = |waluta = euro |powierzchnia = 22,97 |ludność = 3 |język = [[język estoński|estoński]] |religia = |napięcie prądu = |numer kierunkowy = |domena = |strefa czasowa = }} '''Naissaar''' – szósta co do wielkości wyspa [[Estonia|Estonii]] położona w Zatoce Fińskiej około 10 kilometrów na północ od [[Tallinn]]a. Administracyjnie należy do gminy Viimsi. == Charakterystyka == === Geografia === === Klimat === === Historia === === Polityka === === Gospodarka === == Dojazd == === Samochodem === === Samolotem === === Statkiem === == Miasta == == Ciekawe miejsca == == Transport == == Zakupy == == Gastronomia == == Noclegi == == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == {{Jest w|Harjumaa}} [[Kategoria:Harjumaa]] <ref></ref> 6u45hiapagjntf7nd3prl9ads5uqspc 0 13089 159320 132671 2026-10-12T18:36:26Z Moromar 2451 159320 wikitext text/x-wiki {{top-banner|Sepulveda 01 by-dpc.jpg}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Sepúlveda |widok=Sepúlveda1_21.8.2002.jpg |herb=Coat_of_Arms_of_Sepúlveda_(Segovia).svg |mapa=Segovia - Sepulveda.svg |region=[[Kastylia i León]] |powierzchnia=132,1 |lud=1000 |prefiks= |www=http://www.sepulveda.es/ }} '''Sepúlveda''' – gmina w [[Hiszpania|Hiszpanii]], w [[Segowia (prowincja)|prowincji Segowia]], w [[Kastylia i León|Kastylii i León]]. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== ===Koleją=== ===Samochodem=== Sepúlveda jest ważnym węzłem drogowym. ===Autobusem=== ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Warto spróbować== ==Najbliższe okolice== ==Nauka== ==Praca== ==Zakupy== ==Gastronomia== ===Oszczędnie=== ===Umiarkowanie=== ===Ekskluzywnie=== ==Festiwale, imprezy== ==Noclegi== ===Oszczędnie=== ===Umiarkowanie=== ===Ekskluzywnie=== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Porady== ==Wyjazd== {{Jest w|Segowia (prowincja)}} {{zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Kastylia i León]] 09gzzsvif91o88tzihyngro8m5bekt3 0 15806 159296 113186 2026-10-12T12:02:27Z Rzuwig 144 Usunięto kategorię "Estonia"; Dodano kategorię "Läänemaa" za pomocą [[w:pl:Narzędzia/HotCat|HotCat]] 159296 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Jednostka administracyjna infobox |grafika = Osmussaar16.jpg |flaga = |mapa = Eesti Osmussaar.png |stolica = |ustrój = |waluta = euro |powierzchnia = 14 |ludność = 3 |język = [[język estoński|estoński]] |religia = |napięcie prądu = 230 |numer kierunkowy = |domena = |strefa czasowa = }} '''Osmussaar''' – [[Estonia|estońska]] wyspa położona w Zatoce Fińskiej, około 7,5 kilometra na północ od przylądka Põõsaspea i portu Dirhami. Administracyjnie należy do Gminy Noarootsi w [[Läänemaa|Prowincji Lääne]]. Wyspa ma powierzchnię 4,7 km², a długość linii brzegowej wynosi 14 km. Osmussaar nie posiada stałej ludności. == Charakterystyka == === Geografia === === Klimat === === Historia === === Polityka === === Gospodarka === == Dojazd == === Samochodem === === Samolotem === === Statkiem === == Miasta == == Ciekawe miejsca == == Transport == == Zakupy == == Gastronomia == == Noclegi == == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == {{Jest w|Läänemaa}} [[Kategoria:Läänemaa]] 65op3ljyzevz8u28jouxedfxhl7js10 0 18179 159306 150430 2026-10-12T13:32:37Z Moromar 2451 /* Historyczne pociągi i wydarzenia kolejowe */ 159306 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[Plik:Jednotka 660 101-7 v Kutné Hoře během zkušební jízdy.jpg|thumb|Elektryczna jednostka dalekobieżna ''InterPanter''.]] Sieć kolejowa [[Czechy|Republiki Czeskiej]] jest stosunkowo szybka, niezawodna i bardzo gęsta. W porównaniu z [[Europa Zachodnia|Europą Zachodnią]] podróż pociągiem jest tania, dlatego czeskie pociągi cieszą się dużą popularnością we wszystkich klasach społecznych. Czeska sieć kolejowa jest jedną z najgęstszych na świecie i według niektórych źródeł posiada najwięcej kilometrów linii kolejowych na kilometr kwadratowy powierzchni spośród wszystkich krajów. Istnieje rozróżnienie między liniami „głównymi” i „odgałęzionymi” datowanymi na czas ich budowy, co zwykle, ale nie zawsze, odzwierciedla ich obecne znaczenie. Pociągi na najważniejszych liniach kolejowych osiągają prędkość do 160 km/h (99 mil/h), czyli maksymalną prędkość dla starszego sprzętu sygnalizacyjnego w Europie kontynentalnej. Podróż pomiędzy dwoma największymi miastami ([[Praga|Pragą]] i [[Brno|Brnem]]) trwa około 2 godzin i 30 minut. Większość pociągów obsługiwana jest przez państwowe przedsiębiorstwo '''[https://www.cd.cz/en/default.htm Czeskie Koleje]''' (České Dráhy – ČD). == Charakterystyka == [[Plik:Map of Czech railways.svg|thumb|right|Czeska sieć kolejowa.]] W Republice Czeskiej kolej odgrywa bardzo ważną rolę i stanowi podstawę transportu publicznego. Sieć obejmuje ponad 9600 km linii kolejowych. Pierwsza kolej – linia konna łącząca [[Czeskie Budziejowice]] w Czechach z [[Linz]]em w [[Austria|Austrii]] – rozpoczęła działalność w 1827 roku. Była to pierwsza kolej w Europie kontynentalnej. Budowa obecnych głównych linii datowana jest głównie na okres przed 1870 rokiem, przy czym większość późniejszych konstrukcji dotyczyła odgałęzień lub utrzymania i konserwacji. Po I wojnie światowej i rozpadzie [[Austro-Węgry|Austro-Węgier]] powstały Czechosłowackie Koleje Państwowe. Po „aksamitnym rozwodzie” Czechosłowacji po zakończeniu zimnej wojny [[Czechy]] i [[Słowacja]] utworzyły własne, niezależne, ale ściśle współpracujące linie kolejowe. W czasach nowożytnych zdecydowaną większość pociągów obsługują Koleje Czeskie, chociaż powstało kilku prywatnych operatorów, którzy stanowią konkurencję na kolei. Od rozpadu Czechosłowacji toczą się rozmowy o nowych liniach [[Kolej dużej prędkości|kolei dużych prędkości]]. Jednakże, biorąc pod uwagę stosunkowo niewielki rozmiar Republiki Czeskiej, konieczna byłaby współpraca z krajami sąsiadującymi, ale nie wydaje się, aby entuzjazm, a co ważniejsze, fundusze były dostępne. To powiedziawszy, tor testowy kolei w Velim, który pozwala na jazdę pociągami przechylonymi z prędkością do 230 km/h (140 mil/h), jest jednym z najważniejszych w Europie miejsc testowania wszystkich typów pociągów przed dostawą. == Typy pociągów == [[Plik:Pendolino - ČD Class 680 (2).jpg|thumb|''SuperCity'' "Pendolino" na linii [[Praga]] - [[Ostrawa]]]] Działalność pociągów obejmuje usługi regionalne i dalekobieżne. Wszędzie kursują pociągi regionalne, którymi można dojechać niemal wszędzie. Większe miasta posiadają zazwyczaj połączenia dalekobieżne ze stolicami regionów. Na większości linii kolejowych pociągi kursują często. Wszystkie pociągi obsługują co najmniej drugą klasę. === Usługi ogólne === * '''Osobní vlak (Os)''' - pociągi z przesiadką regionalną. Może to być szybki transport podmiejski lub po prostu pociąg lokalny. Możesz dostać nowy, nowoczesny pociąg z pierwszą klasą lub stary, brudny pociąg z epoki zimnej wojny. * '''Spěšný vlak (Sp)''' - regionalne pociągi pospieszne. Nie zatrzymują się one w niektórych małych miasteczkach i wsiach i oferują taki sam zestaw taboru jak ''Osobní vlak''. * '''Rychlík (R)''' - dalekobieżne pociągi ekspresowe. Są to zazwyczaj zmodernizowane lub nowe pociągi z wagonami pierwszej klasy, które zatrzymują się zazwyczaj tylko w większych miastach. * '''Expres (Ex)''' - dalekobieżne pociągi ekspresowe wyższej jakości. Zatrzymują się one tylko w większych miastach i oprócz udogodnień Rx czasami oferują wagon restauracyjny lub bistro. * '''InterCity (IC)''' – dalekobieżne krajowe pociągi ekspresowe najwyższej jakości. Zatrzymują się one tylko w największych miastach i zawsze oferują wagon restauracyjny lub bistro. Zwykle z obowiązkową rezerwacją miejsca. * '''EuroCity (EC)''' – międzynarodowy odpowiednik IC, tyle że bez obowiązkowej rezerwacji miejsc. * '''SuperCity (SC)''' – dalekobieżne pociągi ekspresowe najwyższej jakości. Wykorzystują one szybkie jednostki przechylające Pendolino. Z obowiązkową rezerwacją miejsc. * '''RailJet (rj)''' - odpowiednik EC, ale wykorzystują one szybkie jednostki RailJet i dodatkowo mają klasę pierwszą plus. * '''EuroNight (EN)''' - dalekobieżne międzynarodowe nocne pociągi ekspresowe wyższej jakości. Z wagonami sypialnymi i kuszetkami. Zwykle z obowiązkową rezerwacją miejsca i zawsze z obowiązkową rezerwacją łóżka/kuszetki. * '''NightJet (NJ)''' – odpowiednik EN, ale te korzystają z austriackich wagonów. === Operatorzy prywatni === [[Plik:RegioJet, lokomotiva.jpg|thumb|Lokomotywa ''RegioJet'' na stacji Praga-Smíchov]] * '''[https://www.leoexpress.com/pl LeoExpress (LE)]''' - dalekobieżne pociągi ekspresowe, które zatrzymują się tylko w większych miastach. Korzystają z jednostki Stadler Flirt i oferują produkty pierwszej klasy plus i pierwszej klasy. Rezerwacja miejsca jest obowiązkowa. * '''[https://regiojet.pl/ RegioJet (RJ)]''' - dalekobieżne pociągi ekspresowe, które zatrzymują się tylko w większych miastach. Mają nowe i zmodernizowane wagony i oferują klasę pierwszą plus, pierwszą klasę i drugą klasę. * '''[https://www.arriva.cz/cs/autobusy-a-vlaky/vlaky Arriva (ARR)]''' – pociągi regionalne kursujące w regionie środkowo-czeskim i zlińskim * '''[https://www.laenderbahn.com/trilex/ Trilex (TL)]''' - pociągi przeważnie międzynarodowe, zatrzymujące się obsługiwane przez [https://www.laenderbahn.com/trilex/ Die Länderbahn] przy użyciu jednostek Siemens Desiro Classic. * '''TrilexExpress (TLX)''' - zazwyczaj międzynarodowe, szybkie pociągi obsługiwane przez Die Länderbahn z jednostkami Siemens Desiro Classic. == Bilety == Należy pamiętać, że '''różni operatorzy wymagają różnych biletów'''. Z biletem zakupionym w ČD nie można wsiąść do pociągu Arriva. W razie gdybyście przez przypadek kupili zły bilet, konduktorzy mogą być mili i pozwolić turystom jechać dalej, ale nie należy na to liczyć. W najgorszym przypadku będziesz musiał po prostu kupić nowy bilet u konduktora. Na stacjach w większych miastach zazwyczaj znajduje się co najmniej jedna kasa biletowa dla każdego operatora pociągu, który przejeżdża przez tę stację. Na mniejszych stacjach może znajdować się tylko kasa ČD lub nie może być w ogóle żadnej kasy biletowej. W takim przypadku bilet należy kupić on-line lub w pociągu. Bilety zakupione w pociągach u konduktora są zwykle droższe niż bilety zakupione w Internecie lub w kasie, chyba że jedziesz ze stacji, na której nie ma otwartej kasy. === OneTicket === [https://oneticket.cz/ OneTicket] to specjalny rodzaj biletu, za pomocą którego można podróżować pociągami różnych przewoźników na terenie całego czeskiego systemu kolejowego. Może się przydać podczas podróży na duże odległości, gdzie zmiana operatora pociągu jest bardziej korzystna niż pozostanie przez całą podróż u jednego przewoźnika. Mogą być jednak droższe od biletów kupowanych osobno, np. bilet z [[Liberec|Liberca]] do [[Brno|Brna]], obejmujący jedną przesiadkę z pociągu Arriva na pociąg ČD, kosztuje 562 Kč. Bilet kupiony osobno kosztuje jedynie 431 Kč. Kupując bilety on-line u danego operatora, często masz także tę zaletę, że możesz bezpłatnie zarezerwować miejsce. Można go kupić on-line lub fizycznie w kasach uczestniczących operatorów (będą oni mieli symbol ''OneTicket'' w okienku kasy). Obowiązują ogólne zniżki (patrz ''Rabaty'' poniżej). Bilet zakupiony w kasie ważny jest przez cały dzień (przy zakupie do natychmiastowego wykorzystania) lub od godziny 00:00 w dniu planowanego rozpoczęcia do godziny 23:59. W przypadku zakupu on-line i wybrania połączenia kolejowego, bilet jest ważny 15 minut przed regularną godziną odjazdu do północy. Z OneTicket można korzystać u następujących operatorów kolejowych w Czechach (od 2023): * '''České Dráhy''' (z wyłączeniem pociągów historycznych, nostalgicznych i innych specjalnych pociągów wycieczkowych) * '''RegioJet''' (z wyłączeniem niektórych pociągów międzynarodowych, szczegółowe informacje można znaleźć na [https://oneticket.cz/exceptions stronie wyjątków]) * '''Leo Express Tenders''' (tylko pociągi regionalne, nie mylić z pociągami dalekobieżnymi Leo Express (LE)) * '''GW Train Regio''' * '''Arriva''' * '''Die Länderbahn''' * '''AŽD Praha''' * '''KŽC Doprava''' (nie dotyczy pociągów 18308 i 18309 jadących z Pragi do [[Mochov]]a i z powrotem) * '''Railway Capital''' * '''MBM rail''' (z wyłączeniem niektórych pociągów, szczegółowe informacje można znaleźć na stronie wyjątków) === České dráhy === [[Plik:ČD Return ticket.jpg|thumb|Bilet powrotny kolei czeskich z [[Říčany|Říčan]] do [[Czeskie Budziejowice|Czeskich Budziejowic]] przez [[Čerčany]] ze zniżką dla młodzieży.]] Kupując bilet ČD ze stacji A do stacji B, możesz wybrać dowolny pociąg ČD Kolei Czeskich w dowolnym momencie podróży. Musisz jednak podróżować określoną trasą, np. aby dostać się z A do B, musisz jechać przez C. Niektóre specjalne bilety ulgowe wymagają podróży konkretnym pociągiem. Oprócz biletu można kupić rezerwację miejsc siedzących. Jeśli spóźnisz się na pociąg, na który masz rezerwację, możesz pojechać kolejnym, który nie wymaga rezerwacji. ČD oferuje wiele różnych rodzajów biletów, a oto najważniejsze: * '''Bilet Flexi''' (''Flexi jízdenka'') - bilet normalny: z A do B (ewentualnie przez C), kup w dowolnym momencie, podróżuj w dowolnym momencie, ważny 1 dzień. Obowiązują rabaty. * '''Bilet ulgowy Flexi''' (''Flexi zvýhodněná jízdenka''') – specjalny tańszy bilet: im szybciej kupisz, tym taniej pojedziesz (do 60 dni przed datą podróży): z A do B (przez C), kup w dowolnym momencie, podróżuj w dowolnym czasie, ważny 1 dzień. Obowiązuje więcej rabatów. * '''Bilet wiązany''' (''Vázaná jízdenka'') - specjalny, jeszcze tańszy bilet dostępny pomiędzy niektórymi miastami: im szybciej kupisz, tym taniej pojedziesz (do 60 dni przed datą podróży): z A do B (przez C), dostępny w tylko w e-sklepie, obowiązuje tylko w wybranym pociągu. Obowiązuje więcej rabatów. * '''Jednorazowy bilet grupowy''' (''Jednorázová skupinová jízdenka'') - normalny bilet grupowy: od A do B (przez C), pierwsza osoba w grupie płaci pełną cenę, druga płaci 75%, trzecia i każda kolejna osoba płaci tylko 50%, maksymalnie 5 osób , kup w dowolnym momencie, podróżuj w dowolnym momencie, ważny 1 dzień. Istnieje wariant zwrotu (5% zniżki). * '''Bilet całodniowy''' (''Celodenní jízdenka'') – bilet sieciowy: nieograniczone przejazdy przez cały dzień, ważny na terenie całej Republiki Czeskiej lub tylko w jednym regionie przez 1 dzień; kupuj w dowolnym momencie, podróżuj zawsze i wszędzie. Za cały kraj płaci się 699 Kč, za regiony od 169 do 279 Kč. ==== Rabaty ==== Koleje oferują różne rodzaje zniżek w zależności od wieku i innych czynników. Najważniejsze rodzaje rabatów to: * '''Dzieci 0-6 lat''' - podróżują bezpłatnie. * '''Dzieci i młodzież 6-18 lat''' - 50% zniżki na wszystkie bilety ''Flexi'' i ''Wiązany''. * '''Studenci 18-25 lat''' - 50% zniżki na wszystkie bilety ''Flexi'' i ''Wiązany''. Będziesz musiał udowodnić, że jesteś studentem ISIC. * '''Seniorzy 65+ lat''' – 50% zniżki na wszystkie bilety ''Flexi'' i ''Wiązany''. [[Plik:Místenky v kupé.jpg|alt=seat reservation|thumb|Ktoś ma rezerwację miejsca na te miejsca, spróbuj usiąść gdzie indziej, bo możesz zostać wyrzucony.]] === Rezerwacja miejsca === Czasem może się zdarzyć, że podejdzie do Ciebie przypadkowa osoba i każe Ci ustąpić miejsca, bo ma tam ''rezerwację miejsca (místenka)''. Jest to powszechne i może być denerwujące zarówno dla osoby, która tam siedziała, jak i dla osoby pytającej. Aby temu zapobiec, możesz wykupić sobie własną rezerwację miejsca. Rezerwacja miejsca jest bezpłatna w przypadku zakupu biletu krajowego przez Internet i kosztuje 35 Kč w przypadku zakupu osobno lub w kasie biletowej. Jeśli przekraczasz granicę w pociągu, rezerwacja miejsca kosztuje 3 € (lub równowartość w Kč). Ponieważ Deutsche Bahn pobiera opłatę w wysokości 4,50 euro za rezerwację miejsc, należy wykupić rezerwacje miejsc na podróże, w przypadku których zarówno kolej czeska, jak i niemiecka sprzedają je za pośrednictwem kolei czeskich. Jeżeli nie posiadasz rezerwacji miejsca siedzącego, musisz ustąpić miejsca osobie, która je posiada (możesz poprosić o jej wgląd). Czasem nad siedzeniem widnieje informacja, że ktoś ma rezerwację miejsca na dany odcinek podróży (albo na kartce papieru, albo na elektronicznym wyświetlaczu) – w takim przypadku lepiej jest usiąść gdzie indziej. Jeżeli widnieje napis „expresní rezervace” (rezerwacja ekspresowa), oznacza to, że rezerwacje miejsc na te miejsca są sprzedawane w międzyczasie pomiędzy zaznaczeniem miejsc a odjazdem pociągu – jest możliwe, że ktoś zamówi to miejsce, ale jest to mało prawdopodobne. Ostatnim przypadkiem są miejsca bez znacznika – na te miejsca nie należy sprzedawać rezerwacji, ale na to nigdy nie można liczyć. Rezerwację miejsc dobrze jest wykupić zazwyczaj w przypadku podróży dłuższych niż 2 godziny w najbardziej ruchliwych pociągach dalekobieżnych (najczęściej linii ''Ex''). Rezerwację miejsc można wykupić wyłącznie na pociągi dalekobieżne. W LE, SC w niektórych pociągach RJ i niektórych IC rezerwacja miejsc jest obowiązkowa. W przypadku pociągów ČD z obowiązkową rezerwacją miejsc ceny są wyższe. Czasami rezerwacja miejsc w pociągu ČD zostanie oficjalnie „wyprzedana”, ale zaoferowany zostanie tańszy bilet bez rezerwacji, ale na własne ryzyko, że nie będziesz siedział przez całą podróż (można to łatwo rozwiązać w pociągu, po prostu zmieniając miejsca). === Bilety międzynarodowe === Ogólnie rzecz biorąc, ceny biletów w Czechach są tańsze niż u ich zachodnich sąsiadów, [[Niemcy|Niemiec]] i [[Austria|Austrii]], dlatego niemieckie i austriackie oferty transgraniczne są zwykle skierowane do mieszkańców odpowiednich krajów i mogą być nieco zawyżone w przypadku części czeskiej. Niemniej jednak mogą być raczej praktyczne. ČD oferuje wiele różnych rodzajów biletów międzynarodowych, a oto najważniejsze: * '''[https://www.cd.cz/en/typy-jizdenek/mezinarodni-jizdenky/-28442/ Taryfa podstawowa NRT]''' (''Základní jízdné NRT'') - bilet normalny międzynarodowy (ale dość drogi): z A do B (przez C), kupujesz kiedy chcesz, podróżujesz kiedy chcesz, ważny 4 dni. Istnieje wariant grupowy i zwrotny. Obowiązują rabaty. * '''[https://www.cd.cz/en/typy-jizdenek/mezinarodni-jizdenky/-28628/ First Minute Europe]''' (''Včasná jízdenka Evropa''') – specjalny bilet międzynarodowy: im szybciej kupisz, tym taniej pojedziesz (do 90 dni przed datą podróży), z A do B (przez C), dostępny pomiędzy Czechami a niektórymi Kraje europejskie, ważne tylko w wybranych pociągach międzynarodowych i potem 2 dni. Obowiązują rabaty. * '''[https://www.cd.cz/en/typy-jizdenek/mezinarodni-jizdenky/-28397/ Bilet całodniowy + Niemcy]''' (''Celodenní jízdenka + Německo'') - bilet sieciowy: nieograniczone przejazdy przez cały dzień, ważny na terenie jednego regionu Czech i na obszarze przygranicznym Niemiec przez 1 dzień, w Niemczech ważny tylko w pociągach regionalnych, kup w dowolnym momencie, podróżuj kiedykolwiek i gdziekolwiek. Istnieje wariant grupowy. * '''[https://www.cd.cz/en/typy-jizdenek/mezinarodni-jizdenky/-28398/ Bilet całodniowy + Polska]''' (''Celodenní jízdenka + Polsko'') - bilet sieciowy: nieograniczone przejazdy w ciągu całego dnia, ważny na terenie jednego regionu Czech i na obszarze przygranicznym Polski przez 1 dzień, w Polsce ważny tylko w pociągach regionalnych, kup w dowolnej chwili, podróżuj kiedykolwiek i gdziekolwiek. Istnieje wariant grupowy. * '''[https://www.cd.cz/en/typy-jizdenek/mezinarodni-jizdenky/-28285/ Bilet EgroNet]''' (''Jízdenka EgroNet'') - bilet sieciowy: nieograniczone przejazdy przez cały dzień, ważny w euroregionie Egrensis przez 1 dzień, na terenie Niemiec ważny tylko w pociągach regionalnych, kup go w dowolnym momencie, podróżuj zawsze i wszędzie. Istnieje wariant grupowy. * '''Euro-Nisa-Ticket''' (''Jízdenka Euro-Nisa-Ticket'') - bilet sieciowy: nieograniczone przejazdy w ciągu całego dnia, ważny na pograniczu czesko-polsko-niemieckim przez 1 dzień, w [[Niemcy|Niemczech]] i [[Polska|Polsce]] ważny tylko w pociągach regionalnych, kup w dowolnym momencie , podróżuj zawsze i wszędzie. Istnieje wariant grupowy. * '''Bilet Labe-Elbe''' (''Jízdenka Labe-Łaba'') - bilet sieciowy: nieograniczone przejazdy przez cały dzień, ważny w systemach komunikacji DÚK (okolice [[Uście nad Łabą]]) i VVO (okolice [[Drezno|Drezna]]) przez 1 dzień, kupuj w każdej chwili, podróżuj zawsze i wszędzie . Istnieje wariant grupowy. Również przewoźnicy kolejowi z innych krajów, tacy jak poniżsi, oferują wiele biletów międzynarodowych do Republiki Czeskiej: * '''[https://www.bahn.de/angebot/regio/bayern/bayern-boehmen-ticket Bilet Bayern Böhmen]''' – ważny przez jeden dzień na terenie całej [[Bawaria|Bawarii]] i granicznego fragmentu Czech od [[Liberec|Liberca]] po [[Czeskie Budziejowice]]. Jeden podróżny płaci 28 euro, każdy dodatkowy podróżny w grupie do pięciu osób płaci 6,60 euro. Obowiązuje wyłącznie w pociągach regionalnych po stronie niemieckiej. * '''[https://www.bahn.de/angebot/regio/sachsen/sachsen-boehmen-ticket Bilet Sachsen Böhmen]''' – 26,50 € za jedną osobę, 7 € za każdą dodatkową osobę do pięciu osób. Obowiązuje w niektórych częściach [[Saksonia|Saksonii]] i Czech w pociągach regionalnych. * '''[https://www.bahn.de/angebot/sparpreis-flexpreis/super-sparpreis-europa-tschechien Sparpreis i Supersparpreis Europa Tschechien]''' - od 14,90 € ([[Drezno]]-[[Praga]]), 19,90 € ([[Berlin]]-[[Praga]]) i 29,90 € (inne wycieczki) należy zarezerwować z wyprzedzeniem. Obowiązuje tylko w zarezerwowanym pociągu. Obowiązuje tylko na podróże obejmujące pociągi dalekobieżne (ICE, IC, EC). * '''[https://www.oebb.at/de/tickets-kundenkarten/oesterreich-europa/sparschiene/sparschiene-europa/tschechien Sparschiene Tschechien]''' - rezerwacja biletów z [[Austria|Austrii]] do różnych miast w Czechach. Już od 7 € za [[Wiedeń]]-[[Brno]]. == Podróż == === Na stacji === Sieć stacji w Republice Czeskiej składa się ze '''stacji kolejowych''' (''nádraží'') i '''przystanków kolejowych''' (''zastávka''). Przystanki kolejowe zapewniają jedynie podstawowe wyposażenie – zazwyczaj jedynie wiatę, a czasami poczekalnię z kasą biletową i posiadają 1 lub 2 perony. Z kolei na stacjach kolejowych zazwyczaj znajdują się kasy biletowe, poczekalnie i sklepy. Najważniejsze stacje – główne dworce kolejowe – zwane '''''hlavní nádraží''''', zwykle mają jeszcze więcej – przechowalnię bagażu, więcej sklepów, więcej kas biletowych i więcej peronów. Nieco mylące jest to, że peron (''nástupiště'') i tor (''kolej'') w Czechach to nie to samo. Na przykład w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] „platform” oznacza krawędź jednej platformy. W Czechach przez „peron” rozumie się cały obszar zajmowany przez pasażerów pomiędzy dwoma torami (lub między budynkiem stacji a torem), a „tory” numeruje się w kolejności ich ułożenia względem budynku stacji, niezależnie od od tego, czy mają obok siebie platformę (podobnie jak w Polsce). Niektóre mniejsze stacje mają tylko jeden peron przy budynku stacji i kilka torów prowadzących na zewnątrz, po których można przejść po przyjeździe pociągu (ale nie należy ich przekraczać przed przyjazdem). [[Plik:Ledovková kalamita 2014-12-02, Praha hl. nádraží (01).jpg|thumb|Tablica odlotów na Praha hl.n. podczas katastrofy śnieżnej.]] Każda stacja posiada własne plakaty z rozkładem jazdy, przedstawiające odjazdy i przyjazdy. Żółty służy do odjazdów (''odjezdy''), a biały do przyjazdów (''příjezdy''). Ponadto stacje mają zwykle elektroniczne tablice odjazdów (a czasem nawet elektroniczne tablice przyjazdów), które zwykle pokazują kategorię, numer, nazwę, linię, przewoźnika, miejsce docelowe, kierunek, czas, peron, trasę i opóźnienie połączenia. Pokazuje również, czy jest to pociąg dalekobieżny, czy pociąg wysokiej jakości – w takim przypadku kategoria jest podświetlona odpowiednio na czerwono lub biało. Jeśli czas miga, oznacza to, że pociąg zaraz odjedzie. Ważne terminy, które mogą pojawić się na tablicy odlotów to: * ''spoj zrušen'' = pociąg jest odwołany * ''spoj jede odklonem'' = pociąg został przekierowany * ''spoj je nahrazen náhradní autobusovou dopravou'' = pociąg zostaje zastąpiony autobusem zastępczym * ''spoj ukončil jízdu v ...'' = pociąg zakończył się w ... === Na pokładzie === Wsiadając do pociągów dalekobieżnych, warto wiedzieć, gdzie zatrzyma się Twój wagon. Znajdziesz to na liście składów pociągów na stacji. Wagony numerowane są zazwyczaj kodami 3-cyfrowymi. Dowiesz się jednak tylko, w którym miejscu pociągu będzie znajdował się wagon, a nie w którym miejscu na peronie. W pociągu, podobnie jak w wielu innych krajach [[Europa|Europy]], możesz zająć dowolne wolne miejsce w wybranej klasie podróży. Należy pamiętać, że w pociągach dalekobieżnych istnieje możliwość rezerwacji miejsc. Miejsca numerowane są zazwyczaj kodami 2-cyfrowymi. Rezerwacje łóżek i kuszetek są zawsze obowiązkowe. To najważniejsze typy wagonów. Czasami łączone są wagony dwóch typów (np. wagon 1. i 2. klasy). W wagonach mieszanych 1 i 2 klasy sekcja 1 klasy jest zwykle oznaczona żółtym paskiem na zewnątrz wagonu. * '''Wagony I klasy''' - zapewniają wysoki komfort podróży. Układ siedzeń: 2+1 lub 3+0 w wagonie przedziałowym. * '''Wagony II klasy''' - zapewniają normalny komfort podróżowania. Układ siedzeń: 2+2 lub 4+0/3+0 w wagonie przedziałowym. * '''Wagony restauracyjne''' – oferują wysokiej jakości posiłki z własnej kuchni, serwowane we własnej jadalni. Jeśli pociąg znajduje się w Czechach, na [[Słowacja|Słowacji]] czy na [[Węgry|Węgrzech]], ceny są rozsądne, ale poza tymi krajami są od dwóch do trzech razy wyższe. * '''Wagony bistro''' – oferują przekąski i posiłki niższej jakości w pomieszczeniu typu barowego. Jeśli pociąg znajduje się w Czechach, na Słowacji czy na Węgrzech, ceny są rozsądne, ale poza tymi krajami są od dwóch do trzech razy wyższe. * '''Wagony sypialne''' – oferują wysokiej jakości podróże nocne w normalnych łóżkach. Układ łóżek: 1-3 łóżka w jednym przedziale. * '''Wagony z kuszetkami''' – oferują podróż nocną niższej jakości w normalnym przedziale drugiej klasy z kuszetkami. Układ kuszetek: 4-6 kuszetek w jednej komorze. * '''Wagon bagażowy''' – w niektórych starszych pociągach dalekobieżnych nadal znajdują się wagony bagażowe, w których za opłatą można przechować rowery. Pamiętaj, aby poinformować konduktora, gdzie zamierzasz wysiąść z pociągu. == Połączenia międzynarodowe == [[Plik:371201 konigstein.jpg|thumb|Czeski pociąg ''EuroCity'' na odcinku [[Děčín]]-[[Drezno]] na linii [[Praga]] – [[Berlin]].]] Republika Czeska jest dobrze skomunikowana z europejską siecią kolejową. Posiada łącznie 31 kolejowych przejść granicznych obsługujących przewozy pasażerskie. Usługi regionalne i dalekobieżne zapewniają zazwyczaj szybkie, wygodne i niezawodne połączenia międzynarodowe. Można łatwo dostać się do stolic (nie tylko) sąsiadujących krajów. Do wielu miejsc docelowych kursują także pociągi sypialne (lub autokary bezpośrednie). Aby znaleźć połączenie, możesz użyć [https://idos.idnes.cz/vlaky/spojeni/ IDOS]. Tutaj znajdziesz wykazy międzynarodowych pociągów dalekobieżnych, linii i bezpośrednich autokarów. === Austria === * '''rj "Vindobona":''' [[Praga]] - [[Pardubice]] - [[Brno]] - [[Wiedeń]] - [[Graz]], linia Ex3, 6h45min, 8 razy dziennie, 1 pociąg kończy bieg w Wiedniu. * '''RJ „RegioJet”:''' [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Brno]] – [[Wiedeń]], 4 godziny, 4 razy dziennie. * '''EC "Moravia"/"Polonia"/"Sobieski":''' [[Polska]] - [[Ostrawa]] - [[Wiedeń]], linia Ex4, 2h50min (odcinek Ostrawa - Wiedeń), każdy pociąg raz dziennie. * '''Ex. „Jižní expres”:''' [[Praga]] – [[Czeskie Budziejowice]] – [[Linz]], linia Ex7, 4:05 min, 4 razy dziennie. * '''NJ „NightJet”:''' [[Niemcy]] – [[Polska]] – [[Ostrawa]] – [[Wiedeń]], 4h30min (odcinek Ostrawa – Wiedeń), raz dziennie, z obowiązkową rezerwacją. Ponadto pociągi regionalne kursują na linii [[Czeskie Budziejowice]] – [[Linz]], [[České Velenice]] – [[Gmünd]] – [[Wiedeń]], [[Znojmo]] – [[Wiedeń]] i [[Brzecław]] – [[Wiedeń]]. === Niemcy === Spośród linii kolejowych łączących Niemcy i Czechy tylko jedna jest zelektryfikowana (stan na 2023) bardzo zatłoczona, ale oszałamiająco piękna linia w dolinie Łaby z [[Dečin]]a do [[Drezno|Drezna]]. Od lat 90. czeski rząd prowadzi rozmowy z Niemcami w celu zaradzenia tej sytuacji, jak dotąd bez wymiernego sukcesu. Ponieważ pociągi z silnikiem Diesla mają gorsze przyspieszenie niż pociągi elektryczne, wiele linii będzie wolniejszych, niż mogłoby być, i być może będziesz musiał przesiadać się tam, gdzie kończy się elektryfikacja. Jeden z projektów kolei dużych prędkości, za którym opowiadał się zarówno rząd czeski, jak i saksoński, obejmowałby tunel pod Rudawami (który byłby najdłuższy w obu krajach), aby zapewnić szybsze połączenie z [[Drezno|Drezna]] do [[Praga|Pragi]] i odciążyć zatłoczoną linię doliny Łaby. Jednak na 2023 budowa się nie rozpoczęła i nie jest jasne, kiedy – jeśli w ogóle – to nastąpi. * '''EC „Berliner”''': [[Praga – Uście n/L – [[Drezno]] – [[Berlin]] – [[Hamburg]], linia Ex3, 6 godz. 45 min, 5 razy dziennie, 2 pociągi kończą się w Berlinie, 1 kontynuuje podróż do [[Kilonia|Kilonii]]. * '''EC „Hungaria”''': [[Węgry]] – [[Słowacja]] – [[Brno]] – [[Pardubice]] – [[Praga]] – Ústí n/L – [[Drezno]] – [[Berlin]] – [[Hamburg]], linia Ex3, 9 godz. 40 min (odcinek Brno – Hamburg), raz dziennie. * '''EC „Porta Bohemica”''': [[Praga]] – Ústí n/L – [[Drezno]] – [[Lipsk]], linia Ex3, 3 godz. 30 min, raz dziennie. * '''Ex „Západní expres”''': [[Praga]] – [[Pilzno]] – [[Ratyzbona]] – [[Monachium]], linia Ex6, 5 godz. 35 min, 7 razy dziennie. * '''NJ „NightJet”''': [[Austria]] – [[Ostrawa]] – [[Polska]] – [[Berlin]], 7 godz. 45 min (odcinek Ostrawa – Berlin), raz dziennie. Ponadto pociągi regionalne kursują na linii [[Klatovy]] – [[Železná Ruda]] – [[Zwiesel]], [[Domažlice]] – [[Cham]], [[Cheb]] – [[Marktredwitz]] – [[Norymberga]], [[Cheb]] – [[Hof]], [[Cheb]] – [[Plauen]], [[Sokolov]] – [[Zwickau]]/[[Plauen]], [[Karlowe Wary]] – [[Johanngeorgenstadt]] – [[Zwickau]], [[Chomutov]] – [[Annaberg-Buchholz]] – [[Chemnitz]], linia [[Děčín]] – [[Bad Schandau]], linia [[Rumburk]] – [[Bad Schandau]], linia [[Seifhennersdorf]] – [[Varnsdorf]] – [[Żytawa]] oraz linia [[Liberec]] – [[Żytawa]] – [[Drezno]]. Wiele z tych linii przecina pasma górskie (granica czesko-niemiecka w dużej mierze pokrywa się z pasmami górskimi), ale być może najbardziej godną uwagi jest linia przez [[Johanngeorgenstadt]], która w momencie budowy nazywała się „Rurawski [[Semmering]]”. Linia ta jest rzeczywiście bardziej stroma i osiąga większą wysokość niż jej austriacki imiennik. Jednak w przeciwieństwie do swojego bardziej znanego imiennika, nigdy nie obsługiwał w znaczącym stopniu pociągów dalekobieżnych. === Polska === [[Plik:MOs810 WG 35 2015 Dolnoslaskie Zakamarki II (Mieroszow) (2).JPG|thumb|Pociąg regionalny na stacji Mieroszów na linii Meziměstí – Wałbrzych.]] * '''EC/Ex „Varsovia”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Ostrawa]] – [[Katowice]] – [[Warszawa]], linia Ex1, 8 godz. 5 min-8 godz. 15 min, 3 razy dziennie, 1 pociąg odjeżdża z Ostrawy. * '''EC „Cracovia”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Ostrawa]] – [[Kraków]], linia Ex1, 7 godz., raz dziennie, pociągiem tym kursują także bezpośrednie wagony z [[Węgry|Węgier]] (przez [[Słowacja|Słowację]] i [[Ostrawa|Ostrawę]]). * '''EC „Sobieski”''': [[Austria]] – [[Ostrawa]] – [[Katowice]] – [[Warszawa]] – [[Gdańsk]] – [[Gdynia]], linia Ex4, 7 godz. 50 min (odcinek Ostrawa – Gdynia), raz dziennie. * '''EC „Polonia”''': [[Austria]] – [[Ostrawa]] – [[Katowice]] – [[Warszawa]], linia Ex4, 4 godz. 5 min (odcinek Ostrawa – Warszawa), raz dziennie. * '''EC „Moravia”''': [[Austria]] – [[Ostrawa]] – [[Katowice]], linia Ex4, 1 godz. 55 min (odcinek Ostrawa – Katowice), raz dziennie. * '''EC „Báthory”''': [[Węgry]] – [[Słowacja]] – [[Ostrawa]] – [[Katowice]] – [[Warszawa]], linia Ex4, 5 godz. (odcinek Ostrawa – Warszawa), raz dziennie pociągiem tym kursują także bezpośrednie wagony z [[Praga|Pragi]] (przez [[Pardubice]], [[Ołomuniec]] i [[Ostrawa|Ostrawę]]). * '''EN "Chopin"''': [[Bogumin]] – [[Kraków]] – [[Warszawa]], 6 godz. 5 min, raz dziennie, pociągiem tym kursują także bezpośrednie wagony z [[Austria|Austrii]] (przez [[Ostrawa|Ostrawę]]) i z [[Praga|Pragi]] (przez [[Pardubice]], [[Ołomuniec]] i [[Ostrawa|Ostrawę]]). * '''NJ „NightJet”''': [[Austria]] – [[Ostrawa]] – [[Opole]] – [[Wrocław]] – [[Zielona Góra]] – [[Niemcy]], 5 godz. 30 min (odcinek Ostrawa – Zielona Góra), raz dziennie. Wszystkie pociągi dalekobieżne do/do Polski objęte są obowiązkową rezerwacją miejsc. Ponadto pociągi regionalne kursują na linii [[Tanvald]] - [[Szklarska Poręba]] - [[Jelenia Góra]], [[Trutnov]] - [[Sędzisław]], Teplice n.M. - [[Wałbrzych]], [[Ústí nad Orlicí]] - [[Kłodzko]], [[Jesionik]] - [[Głuchołazy]] - [[Karniów]], [[Bogumin]] - [[Katowice]]/[[Racibórz]] oraz na linii [[Czeski Cieszyn]] - [[Cieszyn]]. === Słowacja === * '''EC „Metropolitan”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Brno]] – [[Bratysława]] – [[Węgry]], linia Ex3, 4 ht (odcinek Praga – Bratysława), 7 razy dziennie, 1 pociąg zaczyna się w Brnie, 1 kończy się w Bratysławie (EC „Metropolitan Slovenská Strela”, pociąg ten przewozi także bezpośrednie wagony do [[Preszów|Preszowa]] przez [[Zwoleń (Słowacja)|Zwoleń]] i [[Koszyce]]). * '''EC „Hungaria”''': [[Niemcy]] – Ústí n/L – [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Brno]] – [[Bratysława]] – [[Węgry]], linia Ex3, 5 godz. 35 min (Ustí n/L – odcinek Bratysława), raz dziennie. * '''RJ „RegioJet”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Brno]] – [[Bratysława]], 3 godz. 50 min, 4 razy dziennie. * '''EC „Báthory”''': [[Polska]] – [[Ostrawa]] – [[Bratysława]] – [[Węgry]], linia Ex4, 2 godz. 50 min (odcinek Ostrawa – Bratysława), raz dziennie. * '''EC/Ex „Ostravan”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Ostrawa]] – [[Żylina]], linia Ex1, 5 godz. 10 min, 3 razy dziennie. * '''SC „Pendolino Košičan”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Ostrawa]] – [[Żylina]] – [[Poprad]] – [[Koszyce]], 7 godz. 20 min, linia SCP, godz., raz dziennie, z obowiązkową rezerwacją miejsc. * '''R „Fatra”''': [[Ostrawa]] – [[Żylina]] – [[Bańska Bystrzyca]] – [[Zwoleń (Słowacja)|Zwoleń]], linia Ex1, 4 godz. 5 min, 4 razy dziennie, 1 pociąg kończy bieg w Bańskiej Bystrzycy. * '''RJ „RegioJet”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Ostrawa]] – [[Żylina]] – [[Vrútky]] – [[Poprad]] – [[Koszyce]], 8 godz.–8 godz. 15 min, 3 razy dziennie, 1 pociąg kończy bieg w Vrútky. * '''LE „LeoExpress”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Ostrawa]] – [[Żylina]] – [[Poprad]] – [[Preszów]] – [[Koszyce]], 8 godz. 20 min – 8 godz. 35 min, dwa razy dziennie, z obowiązkową rezerwacją. * '''Ex „Valašský expres”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Żylina]], linia Ex2, 5 godz. 25 min, 6 razy dziennie. * '''AEx „ArrivaExpress”''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Trenczyn]] – [[Nitra]], 6 godz. 25 min, raz dziennie. * '''EN "Slovakia"''': [[Praga]] – [[Pardubice]] – [[Ołomuniec]] – [[Ostrawa]] – [[Żylina]] – [[Poprad]] – [[Koszyce]] – [[Humenné]], 12 godz. 20 min, raz dziennie ten pociąg prowadzi także bezpośrednie autokary do Popradu. * '''EN „Metropol'''”: [[Brzecław]] – [[Bratysława]] – [[Węgry]], 50 min (odcinek Brzecław – Bratysława), raz dziennie pociągiem tym kursują także bezpośrednie wagony z [[Praga|Pragi]] (przez [[Pardubice]] i [[Brno]]) oraz z [[Niemcy|Niemiec]] i [[Polska|Polski]] (przez Ostrawę). Ponadto pociągi regionalne kursują na linii [[Jabłonków]] – [[Czadca]], [[Vsetín]] – [[Púchov]], [[Bylnice]] – [[Trenczyn]], [[Veselí nad Moravou]] – [[Nowe Miasto nad Wagiem]] oraz [[Brzecław]] – [[Kúty]]. == Atrakcje kolejowe == {{Mapa|49.741807|15.335125|zoom=7|szerokość=650|wysokość=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking}} === Romantyczne koleje lokalne === [[Plik:Laziste (train station) A. VlakVeStanici.jpg|thumb|Żywa legenda czeskich kolei lokalnych – typ 810.]] ''Romantické lokálky'' to koleje przypominające ''stare, dobre czasy''. Koleje te można niemal uznać za dziedzictwo drugiej połowy XX wieku. Stanowią dosłownie żywą historię, ponieważ nie są modernizowane, a utrzymanie ich w eksploatacji wymaga wykonywania wszystkich oldschoolowych zawodów, które na nowoczesnych kolejach zostały zastąpione technologią. Ponadto pociągi kursujące na tych liniach kolejowych są często niemal historyczne. O te koleje w skali ogólnokrajowej nikt się nie troszczy. Zwykle są dość malownicze, ponieważ pociągi na nich przejeżdżają przez ładne okolice. Jednak liczba tych kolei szybko maleje, gdyż władze regionalne chcą, aby były nowoczesne, bezpieczne i wygodne, choć dzięki temu będą mniej interesujące i pełne przygód. * {{Znacznik|Horní Posázavský Pacifik|49.841911 |14.956778|typ=transport}}'''Horní Posázavský Pacifik''' (''Čerčany - Světlá n/S''). Jedna z najbardziej znanych kolei lokalnych. Cała linia kolejowa leży w dolinie rzeki Sázavy, w malowniczym pagórkowatym krajobrazie. Obsługuje również ważne atrakcje turystyczne, takie jak [[Zruč nad Sázavou]], [https://www.hradceskysternberk.cz/ zamek Český Šternberk] czy [https://www.klaster-sazava.cz/cs klasztor Sázava]. * {{Znacznik|Koleje Lokalne Nova Domus|49.078056 |15.181389|typ=transport}}'''Koleje Lokalne Nova Domus''' (''[[Jindřichův Hradec]] – [[Nová Bystřice]]''). JHMD to prawdziwa wąskotorowa, romantyczna kolej lokalna. Zabytkowe pociągi spalinowe i parowe przejeżdżają przez lasy, pola i łąki południowych Czech w regionie turystycznym znanym jako „Czeska Kanada”. * {{Znacznik|Moldavksa Kolej Górska|50.60078 |13.611213|typ=transport}}'''Moldavksa Kolej Górska''' (''[[Most]]'' – Moldava v/K/h). Ta malownicza kolej w północnych Czechach oferuje wszystko, począwszy od [[Rudawy|Rudaw]]. Pociągi odjeżdżają z miast przemysłowych i przyjeżdżają w pięknej przyrodzie. Ta kolejka górska jest jedną z najbardziej romantycznych w regionie. Jest bardzo popularny zarówno latem, jak i zimą, ponieważ piesze wędrówki i narciarstwo biegowe to jedna z najlepszych atrakcji, jakie można tam uprawiać. * {{Znacznik|Kolej Elektryczna Altum Vadum|48.616063 |14.311815|typ=transport}}'''Kolej Elektryczna Altum Vadum''' (''Rybník – Lipno n/V)''. Ta lokalna kolej elektryczna w pobliżu granicy z [[Austria|Austrią]] i [[Szumawa|Szumawą]] prowadzi do Lipna n/V, gdzie zbudowano największą zaporę wodną w Czechach. Ma znaczenie gospodarcze i turystyczne. Pociągi na tej trasie zatrzymują się także w [[Vyšší Brod|Vyšším Brodzie]], gdzie znajduje się słynny klasztor. Należy pamiętać, że pociągi są zazwyczaj ciągnięte lokomotywami elektrycznymi tylko latem. * {{Znacznik|Osoblaska Kolej Wąskotorowa|50.243764 |17.634146|typ=transport}}'''Osoblaska Kolej Wąskotorowa''' (''Třemešná v/S - Osoblaha''). Ta romantyczna kolej na północnym Śląsku w Czechach jest jedyną koleją wąskotorową obsługiwaną przez ČD. Leży w zapomnianej wsi pod [[Jesionik|Jesionikami]], niedaleko granicy z [[Polska|Polską]]. * {{Znacznik|Bechyńska kolej elektryczna|49.3616042 |14.5872572|typ=transport}}'''Bechyńska kolej elektryczna''' (''Bechyňská elektrická dráha'') (''[[Tábor]] - [[Bechyně]]''). Kolej Bechyně, wijąca się wokół małych wzgórz w [[Kraj południowoczeski|południowych Czechach]], jest pierwszą zelektryfikowaną koleją w republice. Latem regularnie odbywają się nostalgiczne przejażdżki. === Zamknięte linie kolejowe === [[Plik:Abandoned train station Horní Slavkov zastávka.jpg|thumb|Opuszczony przystanek kolejowy na Lokeckiej kolei lokalnej.]] W drugiej połowie XX wieku wiele linii kolejowych w kraju zostało wyłączonych z eksploatacji. Zwykle z powodu braku pasażerów, ładunku lub pieniędzy. Niektóre z nich pozostały niemal nietknięte, zaopiekowała się nimi wyłącznie natura (lub złodzieje i wandale) i dziś są bardzo atrakcyjne dla miłośników kolei, ponieważ można je (czasem z pewnym wysiłkiem) przejść. * {{Znacznik|Lokecka kolej lokalna|50.1639|12.7738|typ=atrakcja}}'''Lokecka kolej lokalna''' (''Loketská místní dráha'') ([[Loket]] - [[Horní Slavkov]]). Kolej ta jest jedną z najbardziej romantycznych w republice, a także najstarszą koleją lokalną w republice. Niestety linia nie obsługuje żadnych usług. Nie rozebrano jednak wiaduktów, tuneli ani samej linii kolejowej, choć są one w złym stanie. === Muzea === Ponieważ kolej ma w Republice Czeskiej silną tradycję, istnieje wiele muzeów kolejnictwa. Większość z nich jest mała, ale niektóre są duże. Zdecydowana większość z nich jest warta odwiedzenia. * {{zobacz | name=[https://www.cdnostalgie.cz/ Muzeum kolei Lužná u Rakovníka] | alt=Železniční muzeum Lužná u Rakovníka | url= | email=info@cdmuzeum.cz | adres= | lat=50.145278 | long=13.774722 | wskazówki= | telefon=+420 313 537 700 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Największe muzeum kolei w Czechach na terenie dawnej stacji kolejowej Lužná. Zawiera wiele silników parowych, unikalne historyczne lokomotywy i wagony i wiele więcej. Latem kursuje pociągi parowe, zazwyczaj do/z [[Praga|Pragi]]. Ciekawa jednodniowa wycieczka z Pragi. 90 Kč. }} * {{zobacz | name=[https://www.ntm.cz/en Narodowe Muzeum Techniki] | alt=Národní technické muzeum Praha | url= | email=info@ntm.cz | adres= | lat=50.0976225 | long=14.4248611 | wskazówki=przystanek tramwajowy Letenské náměstí | telefon=+420 220 399 111 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duże muzeum w [[Praga|Pradze]]. Pociągi to tylko część ekspozycji, ale ogromne wrażenie robi ogromny parowóz w holu głównym. Dorośliː 280 Kč Seniorzy/studenci/ː 150 Kč Dzieci 60 Kč. }} * {{zobacz | name=[https://www.dpp.cz/en/entertainment-and-experience/dpp-history/public-transport-museum Muzeum Transportu Publicznego w Pradze] | alt=Muzeum MHD | url= | email= | adres= | lat=50.0942758 | long=14.3882694 | wskazówki=Przystanek tramwajowy Vozovna Střešovice | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Choć nie jest to muzeum wyłącznie kolejnictwa, to ogromne muzeum transportu publicznego obejmuje wiele historycznych tramwajów i autobusów. Można tam dojechać zabytkowym tramwajem nr 41, który kursuje przez centrum miasta i kosztuje tylko 35 Kč, płatne na pokładzie. 100 Kč. }} === Historyczne pociągi i wydarzenia kolejowe === [[Plik:Kouř, pára a nostalgie železniční stanice Havlíčkův Brod 172.JPG|thumb|Stare i nowe lokomotywy na Dniu Kolei]] W Czechach istnieje silna tradycja przejażdżek zabytkowymi pociągami i licznych imprez z udziałem zabytkowych pociągów. Są to zazwyczaj lokomotywy parowe, choć coraz większą popularnością cieszą się także stare pociągi spalinowe. Tego typu wydarzenia cieszą się szczególną popularnością wśród rodzin z dziećmi i miłośników kolei. Obszerną listę wydarzeń można znaleźć na [https://www.zelpage.cz/kalendar/?lang=pl stronie] fanów Kolei Czeskich lub na oficjalnej stronie [https://www.cdnostalgie.cz/ Kolei Czeskich], które organizują wiele z tych wydarzeń. Latem w każdy weekend gdzieś w Czechach, czasem z [[Praga|Pragi]], kursuje zabytkowy pociąg. Firma [https://www.kzc.cz/ KŽC] uruchamia w każdy weekend historyczne pociągi spalinowe w Pradze i wielu innych miejscach. Zasoby internetowe są często dostępne wyłącznie w języku czeskim, ale można również zapytać na głównym dworcu kolejowym w Pradze w biurze informacyjnym kolei czeskich (obok kas). * '''[https://denzeleznice.cz/ Dzień Kolei]''' (''Den železnice''). Ogromna impreza kolejowa, podczas której można zobaczyć liczne parowozy, przejechać się koleją parową czy zobaczyć najnowsze składy. To coroczne wydarzenie odbywa się we wrześniu i zwykle składa się z jednego głównego miejsca (Krajowy Dzień Kolei) i siedmiu mniejszych obiektów (Dzień Kolei Regionalnych). Imprezy odbywają się zazwyczaj w większych miastach, co roku Narodowy Dzień Kolei odbywa się w innym mieście. * '''Dzień Dziecka w Pradze – Braník''' (''Den dětí v Praze-Braník''). Co roku w okolicach Dnia Dziecka (1 czerwca) na stacji kolejowej Praha – Braník w Pradze odbywa się impreza. Można obejrzeć parowozy lub przejechać się zabytkowym pociągiem na licznych trasach. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Czechy]] tbaufk4zjsas0xzi0rub4rhfypo6nzi 0 18183 159303 145858 2026-10-12T13:31:31Z Moromar 2451 /* Bezpieczeństwo */ 159303 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} [[Plik:Bullay, Doppelstockbrücke, 2012-08 CN-01.jpg|thumb|300px|Malownicza trasa kolejowa przez rzekę Mozelę pomiędzy winnicami w [[Bullay]]]] [[Niemcy|Niemiecki]] system kolejowy obejmuje większość interesujących miejsc. Chociaż bilety zakupione „na ostatnią chwilę” mogą być drogie, przy odrobinie planowania mogą być również zaskakująco tanie. Pomimo wzrostu liczby autobusów międzymiastowych, jeśli chodzi o przemieszczanie się, pociągi nadal ustępują samochodom. Podróż pociągiem z [[Hamburg]]a na północy do [[Monachium]] na południu zajmuje zwykle mniej niż sześć godzin. Ta sama podróż samochodem zajmuje około ośmiu godzin, autobusem dziesięć godzin lub więcej i żadna z tych liczb nie uwzględnia zatorów w ruchu. Co więcej, większość pociągów odjeżdża co godzinę lub co dwie godziny, podczas gdy autobusy mają zwykle znacznie rzadszy rozkład jazdy. Według Deutsche Bahn podróż pociągiem jest raczej przyjazna dla środowiska. W 2014 pasażerokilometr podróży pociągiem dalekobieżnym DB wyemitował prawie 13 razy mniej CO2 niż taki sam dystans przebyty samochodem. Pociągi lokalne i regionalne emitują więcej, ponieważ zużywają mniej energii odnawialnej i więcej oleju napędowego. DB dąży także do stałego zwiększania udziału energii odnawialnej w energii elektrycznej zużywanej przez swoje pociągi. W rzeczywistości zielony pasek na wszystkich kartach BahnCard oznacza obietnicę, że wszystkie bilety sprzedawane właścicielom BahnCard reprezentują pociągi kursujące w 100% z wykorzystaniem energii odnawialnej. == Charakterystyka == [[Plik:Bremen_Hbf_pano.jpg|thumb|Hauptbahnhof w [[Brema|Bremie]]]] Pociągi dalekobieżne obsługiwane są przez państwową spółkę Deutsche Bahn. Jednakże monopol został ostatecznie przełamany, gdy spółka '''[https://www.flixtrain.de/ Flixtrain]''' (ta sama firma, która obsługuje Flixbus) weszła na rynek na kluczowych trasach obsługujących niektóre z największych miast w Niemczech, takich jak między [[Berlin]]em a [[Stuttgart]]em, Berlinem a [[Akwizgran]]em oraz [[Hamburg]]iem i [[Akwizgran]]em, oferując tańsze, choć nieznacznie przestarzałe wagony. Inny prywatny operator '''[https://www.laenderbahn.com/alex/ Alex]''' obsługuje linie pomiędzy kilkoma miastami w [[Bawaria|Bawarii]] i [[Praga|Pragą]] w [[Czechy|Czechach]]. Operatorzy z krajów sąsiednich obsługują również linie z jednego lub dwóch miast w Niemczech do swoich krajów, korzystając z taboru Deutsche Bahn lub własnego. Z większości tych linii można korzystać również w przypadku podróży krajowych i można je również zarezerwować na stronie internetowej Deutsche Bahn. === Deutsche Bahn === [https://www.bahn.de/ Deutsche Bahn] obsługuje zdecydowaną większość niemieckich pociągów dalekobieżnych, a także sprzedaje bilety na pociągi regionalne i lokalne obsługiwane przez inne firmy. Strona internetowa DB (która zawiera wersje zlokalizowane dla wielu miejsc i jest dostępna przynajmniej częściowo w języku polskim i pół tuzinie innych języków) jest doskonałym źródłem informacji o połączeniach kolejowych w całej Europie, chociaż niektóre tradycyjne linie kolejowe i zintegrowane usługi autobusowe nie są wymienione na liście. Na stronie DB można kupić bilety na większość podróży rozpoczynających się i/lub kończących się w Niemczech, ale nie na podróż obejmującą wyłącznie Niemcy (na przykład na podróż z [[Paryż]]a do [[Warszawa|Warszawy]] trzeba kupić bilet z Paryża do [[Berlin]]a i jeden z Berlina do Warszawy) i nie będzie wyświetlać cen ani sprzedawać biletów na niektóre połączenia międzynarodowe i kilka lokalnych. === Rozkłady jazdy i taryfy === Rozkłady jazdy i taryfy standardowe (''Flexpreis'') obowiązują z reguły przez rok. Każdego grudnia wchodzi w życie nowy rozkład jazdy, publikowany zwykle w połowie października. DB zwykle podnosi ceny głównie w przypadku pociągów dalekobieżnych wraz ze zmianą rozkładu jazdy. ''Verkehrsverbünde'' zazwyczaj zmieniają swój harmonogram mniej więcej w tym samym czasie, ale nie zawsze tego samego dnia. Mogą obowiązywać okresy przejściowe w zakresie ważności biletów lokalnych. Na większości tras bilety można rezerwować z maksymalnie 180-dniowym wyprzedzeniem, jednak bilety po zmianie rozkładu trafią do sprzedaży dopiero po opublikowaniu nowego rozkładu. Jeśli chcesz kupić tanie bilety na pociągi dalekobieżne, kupuj bilety specjalne (np. taryfy oszczędnościowe) jak najwcześniej. Liczba takich biletów na pociąg jest ograniczona, a im bliżej daty odjazdu, tym cena rośnie, a bilety mogą zostać wyprzedane. Jednak większość Niemców nie dokonuje rezerwacji na więcej niż tydzień do przodu, z możliwym wyjątkiem biletów międzynarodowych. Ceny biletów standardowych na dowolny pociąg oraz biletów specjalnych na pociągi regionalne i lokalne z reguły pozostają niezmienne przez cały rok (i są nieograniczone), dlatego można je kupić tuż przed podróżą. === Zintegrowane systemy transportu publicznego (Verkehrsverbund) === [[Plik:Karte der Verkehrsverbünde und Tarifverbünde in Deutschland.png|thumb|Przegląd zintegrowanych systemów transportu publicznego (Verkehrsverbünde) w Niemczech. Obszary żółte (''mit SPNV'') obejmują korzystanie z pociągów regionalnych i lokalnych, obszary szare (''ohne SPNV'') nie.]] Na większych obszarach miejskich lokalne firmy transportowe często tworzą zintegrowany system transportu publicznego, zwany ''Verkehrsverbund (VB)'' (lub ''Verkehrsverbünde'' w liczbie mnogiej). W każdym Verkehrsverbund cały transport publiczny (może to obejmować metro, autobusy miejskie, kolej miejską, kolej miejską, a nawet pociągi regionalne) może być używany w ramach wspólnego systemu biletów i opłat. Verkehrsverbund oferuje również wspólny i skoordynowany harmonogram. Przykłady obejmują [https://www.vbb.de/en/ VBB] wokół [[Berlin]]a i [[Brandenburgia|Brandenburgii]] (największy pod względem obszaru), [https://www.rmv.de/c/en/homepage RMV] wokół [[Frankfrt nad Menem|Frankfurtu]], [https://www.mvv-muenchen.de/en/ MVV] wokół [[Monachium]] lub [https://www.bodo.de/fahrinfo/linien-fahrplaene.html Bodo] dla obszaru w Niemczech bezpośrednio nad [[Jezioro Bodeńskie|Jeziorem Bodeńskim]]. Te sieci transportu miejskiego są często (ale nie zawsze) zintegrowane z siecią DB, a bilety Verkehrsverbund obowiązują w pociągach lokalnych. Panuje tendencja w kierunku większego ''Verkehrsverbünde'' z lepszą integracją kolei, a rozkłady jazdy transportu lokalnego są często tworzone z uwzględnieniem rozkładów jazdy pociągów. Kolej S-Bahn jest zwykle „sercem” ''Verkehrsverbund'', a ekspansja kolei S-Bahn w przeszłości często zbiegała się z ekspansją ''Verkehrsverbund''. Pociągi dalekobieżne (do których zalicza się np. Flixtrain i wszystkie „białe” pociągi DB) nie są częścią Verkehrsverbund, co oznacza, że pasażer nie może korzystać z takich usług w celu dojazdów między dwoma punktami w obszarze metra jedynie na podstawie biletu Verkehrsverbund. Aplikacja DB Navigator umożliwia zakup większości biletów Verkehrsverbund przy użyciu karty debetowej lub kredytowej VISA/Mastercard, nawet jeśli nie planujesz dalekobieżnej podróży pociągiem w dni, w których chcesz korzystać z lokalnego transportu miejskiego. === Informacje ogólne === Niemcy posiadają ponad 40 000 km linii kolejowych (co czyni je szóstą pod względem długości siecią kolejową i jedną z najgęstszych na świecie), dzięki czemu są niezwykle dobrze skomunikowane, umożliwiając połączenie większości obszarów wiejskich z dużymi metropoliami. W żadnym niemieckim mieście liczącym ponad 100 000 mieszkańców nie brakuje połączeń kolejowych, a większość miast liczących powyżej 20 000 mieszkańców posiada regularne połączenia kolejowe. Deutsche Bahn – główny operator kolejowy w kraju – znajduje się w nietypowej sytuacji. Od 1994 funkcjonuje jako ''Aktiengesellschaft'' (spółka akcyjna), od której zwykle oczekuje się zysku. Jednak wszystkie udziały posiada państwo. Oznacza to, że DB jest ciągnięty w dwóch kierunkach jednocześnie: ma działać jak prywatna firma nastawiona na zysk, a także działać jak instytucja państwowa. W rezultacie dyrektor generalny – i przynajmniej niektórzy członkowie zarządu – to nominacja polityczna i nazwisko powszechnie znane w Niemczech wkrótce po objęciu urzędu. Dyrektor generalny jest często określany w mediach i nieformalnie jako ''Bahnchef'' („szef kolei”). Dlatego obecny dyrektor generalny Richard Lutz jest często nazywany po prostu ''Bahnchef Lutz''. Chociaż wszyscy operatorzy (w tym DB) teoretycznie mogą prowadzić pociągi dalekobieżne na dowolnej trasie za dowolną cenę, jaką uznają za stosowną – pod warunkiem uiszczania opłat za dostęp do torów na rzecz państwowego DB Netz (będącego spółką zależną DB) – sytuacja pociągów lokalnych jest bardziej skomplikowana. Rząd federalny przekazuje landom pewną sumę pieniędzy, którą mają one wydać na lokalne usługi kolejowe. Niektóre landy przekazują te pieniądze lokalnemu ''Verkehrsverbünde'', podczas gdy inne mają jedną dużą pulę na poziomie landowym. Land lub Verkehrsverbund, któremu państwo przyznało do tego uprawnienia, ustala następnie rozkłady jazdy i wymagania dotyczące pociągów (na przykład jeden pociąg co godzinę z określoną liczbą miejsc pierwszej i drugiej klasy, Wi-Fi i poziomym wejściem na pokład) i zwraca się do dla ofert z całej Europy. Zwykle wśród tych ofert znajdzie się DB, ale często inni operatorzy poproszą o niższą dotację i tym samym zdobędą kontrakt. Licytacja w sprawie nowego kontraktu rozpoczyna się zwykle przed wygaśnięciem starego kontraktu. Warunki umów są zazwyczaj dość długie: na niektórych trasach DB nadal działa na podstawie umów, które nie były przedmiotem otwartego przetargu lub w przypadku których DB był jedynym oferentem. Jest to jeden z głównych powodów, dla których Wi-Fi jest bardzo rzadkie w pociągach lokalnych: operatorzy nie są zobowiązani do zapewniania niczego, co nie zostało określone w pierwotnej umowie. Umowy są często dość szczegółowe i niektórzy obserwatorzy żartują, że przewoźnik kolejowy może wybrać jedynie kolorystykę. === Popularne niemieckie słowa i ich tłumaczenia === * ''Flexpreis'': taryfa standardowa * ''Sparpreis'': taryfa oszczędnościowa * ''Hauptbahnhof'': główny dworzec kolejowy * ''Reisezentrum'': centrum podróży (z kasami biletowymi z obsługą) * ''Verkehrsverbund'' (liczba mnoga: ''Verkehrsverbünde''): zintegrowany system transportu publicznego == Typy pociągów == === Pociągi dalekobieżne === [[Plik:Inter City Express (ICE 2) in Berliner Hauptbahnhof.jpg|thumb|InterCity Express (ICE, 2. generacja) na stacji Berlin Hauptbahnhof.]] [[Plik:ICEtracks.png|thumbnail|Linie ICE: ograniczenia częstotliwości i prędkości od 2018]] Prawie wszystkie pociągi dalekobieżne obsługiwane są przez Deutsche Bahn. Wszystkie większe miasta są połączone pociągami DB ICE (InterCity Express) i regularnymi pociągami IC (InterCity). * '''Pociągi InterCity Express (ICE)'''. Pociągi dużych prędkości, które mogą rozwijać prędkość do 320 km/h (200 mil/h). Stan torów i sygnalizacji pozwala jednak na osiągnięcie prędkości maksymalnej wynoszącej zaledwie 160 km/h (99 mil/h) na niezmodyfikowanych starszych torach i 200 km/h (120 mil/h) na trasach ze specjalnym sprzętem elektronicznym zwanym „Ausbaustrecke” (linia [[Berlin]] - [[Hamburg]] jest koleją ''Ausbaustrecke'' zbudowaną dla 230 km/h (140 mil/h)) lub 250 km/h (160 mil/h) do 300 km/h (190 mil/h) na wyznaczonych torach dużych prędkości zwanych „Neubaustrecke”. Na trasie z [[Frankfurt nad Menem|Frankfurtu]] do [[Paryż]]a we [[Francja|Francji]] osiąga się prędkość maksymalną 320 km/h (200 mil/h). Chociaż są znacznie szybsze niż transport drogowy, mogą być również drogie, gdyż godzinna podróż (z Frankfurtu do [[Kolonia|Kolonii]], około 180 km) kosztuje do 67 euro w jedną stronę („Flexpreis”, czyli bilet wstępu bez zniżki). Jeśli jednak zarezerwujesz bilet z wyprzedzeniem i dostosujesz się do godziny i daty podróży, możesz uzyskać znaczną zniżkę. Wszystkie krajowe ICE są elektryczne. Istnieje kilka różnych typów ICE, ale wszystkie są do siebie dość podobne i dla nieentuzjastów można je rozróżnić jedynie na podstawie ich maksymalnej prędkości i wieku. Istotną różnicą jest ICE 4, który został wprowadzony do regularnej służby w grudniu 2017 i jest jedynym ICE, który przewozi rowery. Zamówienie na ICE 4 było jednym z największych w historii DB i trwało do połowy 2020 roku, zanim wszystkie zamówione pociągi weszły do eksploatacji. * '''ICE Sprinter'''. Te same pociągi, co zwykłe ICE, ale kursują non-stop między głównymi miastami lub mają tylko jeden przystanek pośredni. Ich czas podróży wynosi poniżej czterech godzin, co odpowiada czasowi podróży linii lotniczych od drzwi do drzwi lub go przewyższa. Za korzystanie z usług ICE Sprintera nie jest już pobierana żadna dodatkowa opłata, ale tanich biletów Early Bird może im brakować. Na przykład podróż ICE Sprinterem między [[Berlin]]em a [[Monachium]] trwa zaledwie około 4 godzin. * '''Pociągi InterCity (IC)'''. Całkiem wygodne, nawet jeśli brakuje im zaawansowanego technologicznie stylu ICE. Pociągi ICE są szybsze niż pociągi IC tylko na specjalnie wybudowanych torach lub na istniejących torach, które zostały zmodernizowane. <!-- ? Starsze układy scalone to lokomotywy ciągnione na jednym poziomie, których początki sięgają lat 70. XX wieku, ale większość z nich została zbudowana lub odnowiona w latach 90. XX wieku lub później. Stare układy scalone osiągają prędkość maksymalną do 200 km/h. --> W 2016 roku DB wprowadziło mnóstwo nowych dwupoziomowych pociągów Intercity o nazwie „[https://www.bahn.de/service/ueber-uns/zugtypen/ic-2 Intercity 2]”. Pojazdy rozwijają prędkość maksymalną 160 km/h (99 mil/h), są dość nowoczesne i wygodne, mają gniazdka elektryczne, odchylane siedzenia i możliwość zamówienia przekąsek i napojów na swoje miejsce, ale miejsce na bagaż jest raczej ograniczone, więc unikaj ich, jeśli masz dużo rzeczy do przewożenia — jednak zazwyczaj jest miejsce pod siedzeniami, jeśli wszystko inne zawiedzie. Na niektórych trasach pociągi IC są ciągnięte przez lokomotywy spalinowe, ale jest to coraz rzadsze, ponieważ coraz więcej tras jest zelektryfikowanych, a coraz więcej tras jest obsługiwanych przez wiele jednostek, co utrudnia zmianę napędu. * '''Pociągi EuroCity (EC)'''. Łączą większe miasta europejskie i są praktycznie identyczne z pociągami IC. Wiele pociągów EC obsługuje sąsiedni operatorzy kolejowi (np. trasa [[Praga]] - [[Hamburg]] obsługiwana przez Koleje Czeskie). Chociaż nie ma to wpływu na rezerwację i ceny, wnętrze pociągów może znacznie różnić się od porównywalnych pociągów niemieckich. Ponadto pociągi EE, zwłaszcza te kursujące na bardzo długich dystansach, są bardziej podatne na opóźnienia niż pociągi czysto krajowe. * '''Pociągi EuroCity Express'''. Wprowadzone w grudniu 2017 obsługują wyłącznie korytarz [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]] – [[Mediolan]] i [[Monachium]] – [[Zurych]] z przystankami w [[Szwajcaria|Szwajcarii]]. W przeciwieństwie do wszystkich innych kategorii pociągów, rezerwacja jest obowiązkowa (ale bezpłatna), a bilety są przypisane do konkretnego pociągu, nawet w przypadku biletów „Flexpreis” (ale bilety Flexpreis można bezpłatnie przebukować na inny pociąg w zależności od dostępności). Pociągi to szwajcarskie pociągi wychylne z rodziny ETR 610, rozwijające prędkość maksymalną 250 km/h (160 mph). W przeciwieństwie do EC, IC i ICE, kategoria „EuroCity Express” nie jest jeszcze używana przez inne koleje – nawet szwajcarską i włoską, dlatego te pociągi będą pojawiać się w szwajcarskich i włoskich rozkładach jazdy jako zwykłe linie EC. [[Plik:FIS ICE3.jpg|thumbnail|Tak, dobrze odczytujesz wyświetlacz: pokazuje 299 km/h.]] Na głównych liniach pociągi ICE lub IC kursują w ciągu dnia nawet co godzinę, a nawet w niektórych mniejszych miastach popularnych wśród turystów, takich jak [[Tybinga]] czy [[Heringsdorf]], kursują codziennie lub co tydzień. Biorąc jednak pod uwagę powyższe zastrzeżenia dotyczące najwyższych prędkości na niektórych liniach, przed zakupem biletu ICE warto sprawdzić, czy pociąg ICE jest znacznie szybszy niż pociągi regionalne i lokalne. Mimo to ceny biletów Early Birds są często bardzo dostosowane do oczekiwanego popytu, a szybsze podróże są zwykle droższe niż podróż z wieloma przesiadkami lub wolniejszymi liniami między tymi samymi punktami końcowymi. Istnieją również pociągi dalekobieżne obsługiwane przez inne firmy niż Deutsche Bahn (patrz poniżej), zwykle kursujące na trasach drugorzędnych z niższymi opłatami za dostęp do torów. Są one zwykle wystarczająco wygodne (choć nie tak wygodne jak ICE), a czasami znacznie tańsze, ale ich schemat zatrzymywania może być zarówno znacznie częstszy, jak i znacznie rzadszy niż porównywalne pociągi DB. Przed liberalizacją rynku autobusów międzymiastowych konkurencja na trasach pociągów dalekobieżnych była coraz większa. Ponieważ jednak autobusy były na ogół nawet tańsze niż usługi kolejowe konkurujące z DB, kilka przedsiębiorstw opuściło rynek, odłożyło plany wejścia na niego lub znacznie ograniczyło swoje usługi. Ponieważ Flixbus kontroluje obecnie znacznie na północ dziewięćdziesiąt procent rynku autobusów międzymiastowych, stanowi on także główną konkurencję dla DB na rynku pociągów dalekobieżnych. ==== Rezerwacje miejsc ==== Rezerwacja miejsc nie jest obowiązkowa, ale jest zalecana, zwłaszcza jeśli podróżujesz w piątki, niedziele lub święta, kiedy pociągi są bardziej zapełnione. Oznacza to, że z biletem Interrail lub Eurail możesz korzystać z krajowych pociągów ICE (w tym pociągów Sprinter ICE, ale nie z pociągów międzynarodowych ICE) bez płacenia dodatkowej opłaty. Rezerwacja miejsca kosztuje 4,90 € w 2. klasie. W przypadku biletów 1. klasy jest ona wliczona wyłącznie w bilety ''Flexpreis'' i ''Flexpreis Plus'' i kosztuje 5,90 EUR za każdy drugi bilet 1. klasy (dla wszystkich biletów zakupionych po 11 czerwca 2023). Dlatego nie jest uwzględniony w żadnych biletach ''Sparpreis''. Rezerwacje miejsc są ważne przez 15 minut od chwili odjazdu pociągu. Po tym czasie inni pasażerowie mogą zgodnie z prawem zająć Twoje miejsce, jeśli go nie zająłeś. Jeśli nie masz lub chcesz kupić rezerwację miejsca, poszukaj miejsca, które w ogóle nie zostało zarezerwowane lub jest zarezerwowane tylko na część podróży po wyjściu z pociągu. Rezerwacje miejsc są oznaczone elektronicznym wyświetlaczem nad lub na siedzeniu albo na małej papierowej tabliczce przy oknie. Jeśli zarezerwowany pociąg zostanie odwołany lub opóźniony, możesz zmienić rezerwację miejsca na inny pociąg w stanowisku DB Service lub uzyskać zwrot kosztów w ramach roszczenia dotyczącego praw pasażera. === Udogodnienia === Praktycznie we wszystkich ICE, ale nie w IC, dostępne jest bezpłatne Wi-Fi. Ponieważ jest on dostarczany za pośrednictwem sygnału komórkowego, czasami może brakować przepustowości. Aby uzyskać dostęp do Wi-Fi, wystarczy wybrać „Wi-Fi na ICE”, a program powinien przeprowadzić Cię przez kolejne kroki. W drugiej klasie prędkość może zostać zmniejszona po zużyciu 200 MB na urządzenie. W niektórych pociągach międzynarodowych sieć Wi-Fi może przestać działać, gdy pociąg opuści Niemcy. Działa także portal rozrywkowy, w którym dostępnych jest bezpłatnie około 50 seriali i filmów. Pełne spektrum około 1000 programów i filmów jest dostępne tylko dla [https://store.maxdome.de/ klientów maxdome]. Ponieważ dostęp do portalu rozrywkowego odbywa się za pośrednictwem wbudowanych serwerów, nie ma na niego wpływu brak przepustowości ani inne potencjalne problemy z Wi-Fi. Podobnie Portal ICE oferuje również bezpłatne audiobooki i aktualności (głównie w języku niemieckim), a także informacje na temat podróży i kolejnego celu podróży; możesz także zobaczyć, gdzie znajduje się pociąg na mapie i jak szybko jedzie. W każdym pociągu znajduje się Bistro lub restauracja, w której pasażerowie mogą zamówić napoje lub przekąski i delektować się nimi przy stole stojącym lub siedzącym. Czasami przywożą te napoje również na wózkach, jeśli chcesz pozostać na swoim miejscu. Płatności można dokonać gotówką lub kartą kredytową, chociaż ta ostatnia może czasami działać wolno lub nawet nie działać, ponieważ terminal jest całkowicie zależny od zasięgu telefonu komórkowego. Ceny są porównywalne i nieco droższe niż na stacji kolejowej. Wszystkie ogłoszenia i znaki w pociągach, w tym o zbliżającej się stacji i połączeniach z niej, podawane są w języku niemieckim i angielskim. Konduktorzy na ogół mówią przynajmniej trochę po angielsku i powinni być w stanie pomóc, jeśli stracisz połączenie lub potrzebujesz pomocy. W każdym pociągu znajdują się ciche wagony, które nie pozwalają na hałas ani nawet korzystanie z telefonów komórkowych; rezerwacja kosztuje tyle samo, co miejsca w normalnym wagonie. Dostępne są również przedziały 6-osobowe, ale nie można ich rezerwować prywatnie, czyli 2 osoby w przedziale 6-osobowym. ==== Pierwsza klasa ==== Większość pociągów w Niemczech, poza niektórymi pociągami lokalnymi, posiada sekcje pierwszej i drugiej klasy. Pasażerowie pierwszej klasy w pociągach dalekobieżnych mają do dyspozycji więcej miejsca (trzy zamiast czterech miejsc obok siebie, więcej miejsca na nogi, siedzenia bardziej odchylone), a w pociągach ICE można poprosić konduktora, aby przyniósł napoje i jedzenie z wagonu restauracyjnego. Napoje i jedzenie nie są wliczone w cenę biletu. Rezerwacja miejsc obejmuje wyłącznie bilety ''Flexpreis'' i ''Flexpreis Plus''. Pasażerowie drugiej klasy zwykle nie mogą siedzieć w sekcjach pierwszej klasy. Różnica w cenie między pierwszą a drugą klasą jest bardzo zróżnicowana i istnieją osobne karty BahnCard dla pierwszej i drugiej klasy, ale czasami można kupić bilet pierwszej klasy za kilka euro więcej niż bilet drugiej klasy. Klasa Pierwsza oznaczona jest numerem 1 oraz (zgodnie z normą europejską) żółtym paskiem farby na zewnątrz sekcji pierwszej klasy. Pasażerowie pierwszej klasy posiadający bilety ''Flexpreis'' i ''Flexpreis Plus'' mogą również korzystać z usług poczekalni w wybranych poczekalniach na głównych niemieckich dworcach kolejowych oraz w poczekalniach partnerskich przewoźników kolejowych poza Niemcami na trasach międzynarodowych. === Pociągi nocne === DB zakończył świadczenie usług pociągów sypialnych w 2016, zastępując je ograniczoną liczbą regularnych pociągów ICE kursujących w nocy oraz niektórymi autobusami. Głównym operatorem pociągów sypialnych w Niemczech jest austriacka kolej państwowa '''[https://www.oebb.at/en/ ÖBB]'''. Ceny biletów na tak zwane pociągi '''[https://www.nightjet.com/en Nightjet]''' zaczynają się od 29 euro w przypadku najtańszych miejsc i wczesnej rezerwacji. Miejsca noclegowe lub rezerwacje last minute są oczywiście droższe. Każdy bilet sypialny obejmuje śniadanie i można go zarezerwować za pośrednictwem strony internetowej DB. Możesz zarezerwować wszystko, od własnego przedziału z łóżkiem i prysznicem po pojedyncze miejsce w przedziale sześciomiejscowym. ÖBB modernizuje swoją flotę (część jej kupiła od DB po wycofaniu się DB z działalności w zakresie pociągów nocnych) i ogłosiła zamiar uruchomienia dodatkowych tras, jednakże trudności z uzyskaniem zgody organów regulacyjnych oraz fakt, że ÖBB zamierza naprawiać i serwisować wszystkie pociągi w Austrii ograniczają zakres ewentualnej ekspansji. ==== Obsługiwane przez ÖBB ==== * '''NJ 40490/40421''': [[Düsseldorf]] – [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]] – [[Norymberga]] – [[Pasawa]] – [[Wiedeń]] * '''NJ 420/421''': [[Düsseldorf]] – [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]] – [[Norymberga]] – [[Augsburg]] – [[Monachium]] – [[Innsbruck]] * '''NJ 490/491''': [[Hamburg]] – [[Hanower]] – [[Norymberga]] – [[Pasawa]] – [[Wiedeń]] * '''NJ 40420/40491''': [[Hamburg]] – [[Hanower]] – [[Norymberga]] – [[Augsburg]] – [[Monachium]] – [[Innsbruck]] * '''NJ 40470/401''': [[Hamburg]] – [[Zurych]] * '''NJ 456/457''': [[Berlin]] – [[Wrocław]] – [[Wiedeń]] * '''NJ 470/471''': [[Berlin]] – [[Zurych]] * '''NJ 294/295''': [[Monachium]] – [[Rzym]] * '''NJ 40463/40236''': [[Monachium]] – [[Wenecja]] * '''NJ 40295/40235''': [[Monachium]] – [[Mediolan]] * '''NJ 424/425 i NJ 50490/50425''': [[Wiedeń]] lub [[Innsbruck]] – [[Monachium]] – [[Norymberga]] – [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]] – [[Kolonia]] – [[Bruksela]] ==== Współpraca z ÖBB i innymi kolejami krajowymi ==== * '''EN 462/463''': [[Budapeszt]] – [[Wiedeń]] – [[Salzburg]] – [[Monachium]], we współpracy z [https://www.mavcsoport.hu/en koleją węgierską MÁV] * '''EN 498/50463''': [[Zagrzeb]] – [[Lublana]] – [[Monachium]], we współpracy z [https://www.hzpp.hr/en Chorwacką Koleją HŽ] * '''EN 480/60463''': [[Rijeka]] – [[Lublana]] – [[Salzburg]] – [[Monachium]], we współpracy z [https://www.hzpp.hr/en Chorwacką Koleją HŽ] ==== Inne pociągi nocne ==== * '''[https://www.snalltaget.se/en/berlin Berlin Night Express]''': [[Berlin]] – [[Malmö]] (z kilkoma wagonami do [[Sztokholm]]u), obsługiwany przez Snälltåget i kursuje tylko latem. W niektóre dni kursuje nadal do/z [[Drezno|Drezna]]. W niektóre zimowe weekendy pociąg ten kursuje między Malmö a [[Salzburg]]iem (Austria) przez Niemcy. * '''№23/24''': [[Moskwa]] – [[Berlin]] – [[Paryż]], obsługiwane przez Koleje Rosyjskie (zawieszone od marca 2020) * '''SJ EuroNight''': [[Berlin]] – [[Hamburg]] – [[Sztokholm]], obsługiwany przez SJ (szwedzkie przedsiębiorstwo kolejowe), kursuje przez cały rok (Berlin – Hamburg kursuje od kwietnia do września) * '''[https://www.nachtexpress.de/ Nachtexpress]''' to letni pociąg sypialny z [[Sylt]] do [[Salzburg]]a. Rezerwacja dotyczy przedziału sześcioosobowego – niezależnie od tego, czy w grupie jest jedna osoba, czy sześć, płacisz tę samą opłatę. === Pociągi samochodowe === '''[https://www.rdc-deutschland.de/autoreisezug/ BahnTouristikExpress]''' – firma specjalizująca się w wynajmie pociągów organizatorom wycieczek i grupom prywatnym – obsługuje przez cały rok [https://www.rdc-deutschland.de/autoreisezug/autoreisezug-en.html połączenie kolejowe] (''BTE AutoReiseZug'') z [[Lörrach]] w południowo-zachodnich Niemczech, w pobliżu [[Bazylea|Bazylei]] w [[Szwajcaria|Szwajcarii]] i [[Francja|francuskiej]] [[Alzacja|Alzacji]] do [[Hamburg]]a-Altonay. '''ÖBB Nightjet''' obsługuje także [https://www.nightjet.com/en/angebote/automotorrad pociągi samochodowe] (''Autoreisezug'') z [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Innsbruck]]a do [[Hamburg]]a Altony i [[Düsseldorf]]u. DB zaprzestał prowadzenia własnych pociągów samochodowych (z wyjątkiem pociągu Sylt, którym można dojechać w zaledwie 50 minut) w 2016. ==== Do i z [[Sylt]] ==== [[Plik:Hindenburgdamm mit dem Sylt Shuttle.jpg|thumb|Sylt Shuttle]] Wyspę Sylt z lądem łączą regularne pociągi samochodowe, obsługiwane przez DB (pod marką [https://www.syltshuttle.de/syltshuttle-de Sylt Shuttle]) i prywatną spółkę [https://www.autozug-sylt.de/ Autozug Sylt], spółkę zależną American Railroad Development Company (RDC) (jedyne inne połączenie z kontynentem to prom z [[Dania|Danii]].) Ich ceny są w dużej mierze podobne, chociaż – jako nowszy uczestnik rynku – Autozug Sylt stara się podcinać DB. W przeciwieństwie do większości pociągów pozaregionalnych w Niemczech, nie ma zniżki przy wcześniejszym zakupie biletów, są natomiast zniżki przy zakupie dziesięciu lub dwunastu biletów naraz, a dla mieszkańców Syltu przysługuje kolejna zniżka. Obie firmy korzystają z tych samych terminali w Sylt i {{Znacznik|Niebüll|54.780607 |8.841177|typ=transport}}'''[[Niebüll]]'''. === Pociągi regionalne i lokalne === [[Plik:Frankfurt Hauptbahnhof tief S-Bahn S6.jpg|thumb|[[File:S-Bahn-Logo.svg|15px]] Stacja S-Bahn Frankfurt Hauptbahnhof tief]] Pociągi regionalne i lokalne w Niemczech są wygodnie określane niemieckim słowem ''Nahverkehr''. Pociągi te są dostępne w kilku wersjach: * '''InterRegio-Express (IRE)'''. Najszybszy rodzaj pociągu regionalnego, zatrzymujący się tylko na kilku stacjach. Zwykle pokonują większe odległości niż „normalne” pociągi RE. * '''Regional-Express (RE)'''. Pociągi półekspresowe, które omijają niektóre stacje. Na wielu trasach jest to najwyższa dostępna kategoria pociągu. * '''Regional-Bahn (RB)'''. Zatrzymuje się wszędzie, z wyjątkiem tego, że może pominąć niektóre przystanki S-Bahn. * '''S-Bahn'''. Sieć dojazdowa dla miasta lub obszaru metropolitalnego, która mimo to może obejmować dość duże odległości. Niektóre pociągi kolei miejskiej S-Bahn to jedyne pociągi w Niemczech, które rutynowo nie oferują toalety, chociaż częściowo zależy to od konkretnego regionu i linii i zdarza się to coraz rzadziej. Większość pociągów regionalnych i lokalnych kursuje raz na godzinę lub raz na dwie godziny od 05:00 lub 06:00 do około 23:00 lub nawet później. Linie S-Bahn często mają takt wynoszący 30 minut lub mniej, który może spaść do 15 minut lub nawet siedmiu i pół minuty na trasach głównych, gdzie kilka linii pokrywa się. Pomiędzy dużymi miastami w dużym obszarze metropolitalnym kolej S-Bahn i pociągi regionalne mogą nakładać się na swoje trasy, zapewniając więcej możliwości transportu, gdy chcesz przedostać się z centrum miasta do centrum miasta. W pociągach regionalnych '''Wi-Fi''' nadal stanowi raczej wyjątek niż regułę. Szacuje się, że do 2020 jedynie około 10% pociągów będzie wyposażonych w Wi-Fi. Większość obecnych umów na pociągi regionalne nie wymaga Wi-Fi, a na liniach nie ma wystarczającej liczby masztów telefonii komórkowej. W pociągach regionalnych '''pierwsza klasa''' – jeśli w ogóle jest dostępna – jest zwykle dość podobna do drugiej klasy, ale ponieważ w żadnej klasie '''zwykle nie ma zarezerwowanych miejsc''', istnieje większe prawdopodobieństwo, że dostaniesz miejsce w pierwszej klasie na ruchliwych trasach. Niektórzy przewoźnicy próbują jednak uzasadnić podwyżkę za pierwszą klasę, (na przykład) zapewniając lepsze siedzenia lub rozstaw siedzeń albo rezerwując górny pokład w dwupoziomowym taborze dla pierwszej klasy. Wiele firm poza Deutsche Bahn obsługuje pociągi regionalne. Odbywa się to zwykle na podstawie umowy z ''Bundeslandem'', która płaci im za prowadzenie określonej liczby pociągów w określonych godzinach i zazwyczaj umowy te przewidują również, że akceptowane są bilety DB (takie jak ''Länderticket'' i bilet ''Quer durchs Land''). W niektórych regionach, takich jak [[Szlezwik-Holsztyn]], na stacji mogą znajdować się dwa, trzy lub więcej różnych automatów biletowych, po jednym dla każdej firmy. W razie wątpliwości zapytaj ludzi na peronie lub jeszcze lepiej personel DB. Z bardzo nielicznymi wyjątkami, bilety ważne na pociągi inne niż DB można kupić w standardowych automatach DB, ale nie na odwrót. [[Plik:Bahnstrecken Deutschland Karte.svg|thumb|upright=1.2|Mapa linii kolejowych w Niemczech - pogrubienie oznacza „linię główną”, smukłe oznacza „linię odgałęzioną”]] ==== Zarezerwowane miejsca w pociągach lokalnych ==== Ogólnie rzecz biorąc, ''nie można'' zarezerwować miejsca w pociągach lokalnych. Jednakże dopłata za pierwszą klasę pod wieloma względami działa de facto jako „rezerwacja miejsca”, ponieważ pierwsza klasa prawie nigdy nie jest tak pełna, że nie ma wolnych miejsc (i oczywiście bilet pierwszej klasy uprawnia również do przejazdu drugą klasą). Jednak na niektórych liniach podmiejskich eksperymentowano z zarezerwowanymi miejscami, co stanowiło dodatkową zachętę do zakupu biletów miesięcznych lub rocznych. Mogą wtedy pojawić się miejsca oznaczone numerami i objaśnieniem w języku niemieckim (czasem także angielskim), że miejsce należy ustąpić osobie, która ma rezerwację. W praktyce problem ten występuje zwykle tylko w godzinach szczytu porannego i wieczornego. W niektórych pociągach regionalnych można również kupić rezerwację miejsca (tylko w automacie biletowym, a nie w Internecie lub w kasie) za 1 euro, ale ze względu na ograniczoną liczbę miejsc mogą zostać wyprzedane nawet w pociągach, w których są one dostępne w inny sposób. === Inni operatorzy pociągów === Mimo że niemiecki rynek kolejowy jest od lat zliberalizowany, poza DB istnieje stosunkowo niewielu operatorów kolejowych i wszyscy są mali. Mogą być również trudne w użyciu – nie pojawiają się w centralnym planiście pociągów, a bilety Eurail nie są na nich ważne. Mogą być jednak znacznie tańsze niż DB, szczególnie w krótkim czasie. Wydaje się, że DB celowo dopasowuje swoje własne pociągi IC/ICE do godzin odjazdów konkurencyjnych usług na niektórych trasach, więc jeśli godzina odjazdu konkurencji będzie Ci odpowiadać, będziesz mieć większy wybór niż zwykle. Oto kilka przykładów: * '''[https://www.laenderbahn.com/alex/ Alex]'''. Trasy z [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]] czy [[Ratyzbona|Ratyzbony]] do [[Praga|Pragi]] m.in. od 23 euro w jedną stronę lub 43 euro w obie strony (''Prag Spezial''). Bilety można kupić w pociągu. W prawie wszystkich ich pociągach można kupić przekąski i napoje w bardzo przystępnych cenach. Ostatecznie część włoskiej kolei krajowej (''Ferrovie dello Stato Italiane'') poprzez szereg niemieckich spółek zależnych. * '''[https://www.flixbus.de/ Flixbus]'''/'''[https://www.flixtrain.com/ Flixtrain]''', niemal monopolista na rynku autobusów międzymiastowych w Niemczech, przejął dwóch niezależnych operatorów na trasach [[Hamburg]]-[[Kolonia]] i [[Berlin]]-[[Stuttgart]]. Następnie dodali połączenie [[Berlin]]-[[Kolonia]]-[[Akwizgran]]. Dokonując rezerwacji, upewnij się, że rzeczywiście rezerwujesz pociąg, ponieważ Flixbus sprzedaje również bilety autobusowe na tych samych trasach. [[Plik:FlixTrain wagon 2.jpg|thumb|Wagon FlixTrain] Oprócz nich istnieje kilka zabytkowych kolei parowych lub spalinowych, często korzystających z torów wąskotorowych. Zwykle nie są one zintegrowane z biletami DB ani Verkehrsverbund i mogą być znacznie droższe w przeliczeniu na km niż operatorzy linii głównych. Obejmują szeroką gamę usług, od sezonu letniego i wyłącznie w weekendy po codzienne operacje o znacznej wartości transportowej. === Autobusy === '''Lokalne autobusy''' są zwykle zintegrowane z systemem biletowym dowolnego ''Verkehrsverbund'', a bilet miejski DB, który jest dostępny bez dodatkowych kosztów w przypadku wielu biletów dalekobieżnych ze zniżką BahnCard, obejmuje przejazd autobusami, tramwajami, koleją miejską i metrem, w stosownych przypadkach do/z miejsca docelowego w mieście wyjazdu/przyjazdu. * '''Flixbus''', będący przede wszystkim przedsiębiorstwem autobusowym, sprzedaje bilety na swoje dwie trasy kolejowe, a także bilety bezpośrednie łączące autobusy z pociągami. Nie sprzedają jednak biletów łączonych na pociągi lokalne. === Współpraca z liniami lotniczymi === Lufthansa współpracuje z DB w takiej czy innej formie od lat 80-tych. Przez pewien czas prowadzili nawet własne pociągi w barwach Lufthansy. Obecnie ''[https://www.bahn.de/service/informationen-buchung/bahn-flug/lufthansa-express-rail AIRail]'' umożliwia rezerwację niektórych biletów ICE, podobnie jak sektora lotu (można nawet gromadzić mile), z odprawą na stacji kolejowej. (Nadal musisz jednak zostawić bagaż na lotnisku.) Praktycznie wszystkie niemieckie lotniska są połączone główną siecią kolejową, lokalnym tramwajem lub metrem. Na kilku lotniskach zatrzymują się nawet pociągi, ale nie ma żadnych regularnych lotów. Bilet bezpośredni na całą drogę na lotnisko można zazwyczaj kupić za pośrednictwem DB. Wiele linii lotniczych oferujących loty do/z niemieckich lotnisk oferuje bilety kolejowe i lotnicze. Zazwyczaj należy je zarezerwować razem z lotem. Bilety takie są zazwyczaj tańsze niż porównywalny lot krajowy lub nawet całkowicie bezpłatne, w zależności od linii lotniczej i rodzaju biletu. Rail&fly umożliwia dojechanie dowolnym pociągiem z dowolnej stacji w Niemczech (a nawet niektórych w sąsiednich krajach) na lotnisko (ponownie, nawet niektóre lotniska poza Niemcami są objęte programem) z dowolną liczbą przesiadek do jednego dnia przed odjazdem, oraz wsiąść do dowolnego pociągu z lotniska na dowolną stację w drodze powrotnej. Rail&Fly to standardowa funkcja w przypadku zorganizowanych wakacji z wylotem z Niemiec, ale jeśli zarezerwujesz sam lot, rezerwacja może być nieco utrudniona w przypadku kilku linii lotniczych, które nominalnie oferują usługę Rail&Fly. Na [https://www.rail-checkin.com/ tej stronie] możesz dokonać odprawy na podróż pociągiem Rail&Fly do 72 godzin przed odjazdem. == Bilety == === Jak kupić bilety === Istnieje kilka sposobów zakupu biletów. Jeżeli zostaniesz złapany bez ważnego biletu, musisz zapłacić karę w wysokości co najmniej 60 euro. ==== W Internecie/aplikacji mobilnej ==== {{infobox|Drukowanie biletów on-line|Przez długi czas trzeba było albo wydrukować bilet online, albo pokazać go za pomocą aplikacji DB Navigator. Jednakże warunki DB (6.3.2 i 6.3.3) pozwalają po prostu wyświetlić dokument PDF (z kodem kreskowym) na urządzeniu mobilnym. Mogą nadal istnieć bilety, które należy wydrukować (takie jak rezerwacje rowerów), lub niedoinformowany kontroler biletów lub kierowca autobusu może odmówić przyjęcia dokumentu PDF. Jeśli chcesz mieć pewność, wydrukuj bilet lub pokaż go za pośrednictwem aplikacji.}} Bilety można kupić na '''[https://int.bahn.de/ stronie internetowej DB]''' lub za pośrednictwem '''[https://int.bahn.de/en/booking-information/db-navigator-app aplikacji DB Navigator]'''. Planer podróży automatycznie wyświetli najtańsze możliwe taryfy, w tym wszelkie zniżki za wczesną rezerwację. Jednak niektóre oferty pociągów regionalnych mogą się nie wyświetlać, chyba że usuniesz zaznaczenie „preferuj szybkie połączenia” i/lub dodasz zaznaczenie „tylko pociągi regionalne”. Musisz wydrukować bilet lub okazać go za pośrednictwem aplikacji. Akceptowane może być okazanie biletu w formie dokumentu PDF na urządzeniu mobilnym (patrz infobox). Dokonując rezerwacji, musisz podać swoje imię i nazwisko (oraz imię i nazwisko osób podróżujących), a bilet jest ważny tylko dla Ciebie i osób podróżujących. Podczas kontroli biletów może być konieczne okazanie dokumentu tożsamości (paszportu lub dowodu osobistego UE, ale prawa jazdy nie są akceptowane) w przypadku obu rodzajów biletów. Na stronie DB możesz zarezerwować bilety bez konta, jednak w przypadku aplikacji musisz je założyć. Jeśli korzystasz z konta na stronie DB, Twoje bilety będą automatycznie dostępne w aplikacji. W przeciwnym razie zawsze możesz wpisać numer potwierdzenia biletu i swoje nazwisko, aby pobrać rezerwację w aplikacji. Bilety można także kupić online i wysłać pocztą w dowolne miejsce na świecie za 3,90 euro. Podróżując z takimi biletami, nie musisz okazywać dokumentu tożsamości, jednak jeśli zaginą one w poczcie, DB ich nie zastąpi. Uważaj na strony biur podróży, które pojawiają się podczas wyszukiwania witryny DB. Płacą dużo za wyświetlanie się na górze wyników wyszukiwania i mogą znacznie zawyżać ceny. Pamiętaj, aby skorzystać z oficjalnej strony, do której link znajduje się powyżej. Oprócz biletów dalekobieżnych możesz także używać aplikacji DB Navigator do zakupu większości rodzajów biletów większości lokalnych przedsiębiorstw transportowych, nawet jeśli nie podróżujesz pociągiem na duże odległości. Jest to przydatne, jeśli nie chcesz płacić gotówką (która może być jedynym sposobem zapłaty za niektóre bilety) lub nie masz niemieckiego adresu (który może być wymagany, jeśli chcesz korzystać z aplikacji specyficznych dla każdego przedsiębiorstwa transportowego). ==== W automacie ==== [[Plik:DB-Fahrkartenautomat.JPG|thumb|Nowy automat biletowy DB z ekranem dotykowym]] [[Plik:Bahnautomat.jpg|thumb|Bardzo stary automat biletowy z klawiaturą (po lewej) i starsze automaty biletowe DB z ekranem dotykowym (po prawej)]] Znajdź na stacji automat biletowy z ekranem dotykowym, wybierz język, a następnie poruszaj się po menu. Podobnie jak internetowy planer podróży, automatycznie zasugeruje najszybsze trasy. W automatach sprzedawane są wszystkie bilety kolejowe DB, w tym niektóre bilety międzynarodowe, bilety specjalne (zarówno na pociągi dalekobieżne, jak i regionalne i lokalne) oraz bilety komunikacji lokalnej. Maszyny z ekranem dotykowym akceptują karty kredytowe, starsze nie. Automaty biletowe lokalnego ''Verkehrsverbund'' są żółte, białe lub szare. Można w nich kupić bilety komunikacji miejskiej, w tym pociągów DB. Na trasach drugorzędnych automaty sprzedające w pociągach stają się coraz bardziej powszechne, zwykle pozostawiając mniejsze stacje bez automatów. Wiele lokalnych maszyn i starych maszyn DB wymaga wprowadzenia czterocyfrowego kodu miejsca docelowego, który można znaleźć na panelu z gęsto upakowanym drukiem w pobliżu. Naciśnij przycisk flagi, aby przełączyć na język angielski, wpisz kod stacji docelowej na klawiaturze, a następnie naciśnij odpowiedni przycisk w lewym wierszu („dla dorosłych”) poniżej, aby wybrać bilet. Pierwszy przycisk jest zawsze jednokierunkowy (''Einzelfahrausweis''). Wyświetli się cena: włóż pieniądze (szybko, ponieważ limit czasu upływa dość szybko), a maszyna wyplunie Twoje bilety i wyda resztę. Zmiana w monetach o wartości 9,90 EUR. Większe banknoty nie są akceptowane. W przypadku nowych niebieskich maszyn DB wybierz w górnym menu lokalną unię taryfową, a reszta będzie prosta. Jeśli stacja nie jest wyposażona w automat lub wszystkie automaty '''są nieczynne''', bilet należy kupić w kasie obsługującej personel. Jeśli to również nie jest dostępne lub jest zamknięte, możesz kupić bilet w pociągu. Jeśli w pociągu nie ma automatu, należy od razu podejść do obsługi i zapytać, co masz zrobić. Powinieneś wtedy mieć możliwość zakupu biletu bez ponoszenia dodatkowych opłat. Jednak zwykle kupno biletu za pośrednictwem aplikacji jest znacznie mniej kłopotliwe. ==== Przy kasie biletowej z obsługą ==== Idź do '''Reisezentrum''' na dowolnym większym dworcu kolejowym. Być może będziesz musiał wziąć numer i poczekać, aż zostaniesz wywołany. Kupowanie biletów w kasie staje się coraz mniej powszechne, ale jeśli Twoja trasa jest nietypowa lub nie potrafisz rozróżnić maszyn, rozmowa z prawdziwym człowiekiem może być darem niebios. DB pobiera dodatkową opłatę w wysokości 2 € za niektóre bilety specjalne (na pociągi regionalne i lokalne), jeśli zostały zakupione w kasie biletowej. ==== W pociągu ==== Od stycznia 2022 nie można już kupić biletu w pociągu. Natomiast w pociągach dalekobieżnych możesz kupić bilet w aplikacji za pomocą smartfona do 10 minut po odjeździe, pod warunkiem, że w ciągu 10 minut pociąg nie będzie miał żadnych innych przystanków. W pociągach regionalnych i lokalnych bilety zwykle ''nie'' są sprzedawane, więc trzeba je kupić na stacji. Tabliczki na peronach lub w pociągach z napisem ''Einstieg nur mit gültigem Fahrausweis'' oznaczają, że przed wejściem na pokład należy posiadać bilet. Kierowcy autobusów i tramwajów zazwyczaj sprzedają bilety, chociaż mogą nie mieć (lub nie wiedzieć o) wszystkich rodzajach biletów. Niektóre pociągi regionalne sprzedają bilety na pokładzie w automatach lub u konduktorów. Zwykle jest to również widoczne na drzwiach przy wejściu. W takich przypadkach bilet należy oczywiście kupić zaraz po wejściu na pokład. === Bilety standardowe === Bilety standardowe (''Flexpreis; taryfa elastyczna'') mają najmniej ograniczeń, ale mogą być dość drogie. Maksymalna cena biletu standardowego (przejazd jedną koleją na terenie Niemiec) wynosi 142 euro w drugiej klasie i 237 euro w pierwszej klasie. Są one ważne przez 1 dzień (przejazdy do 100 km) i 2 dni (przejazdy powyżej 200 km) na przejazd pomiędzy określoną stacją odjazdu i stacji docelowej i nie są przypisane do konkretnego pociągu. Czasami na bilecie pojawi się słowo „via”, po którym następuje tajemniczy kod lub nazwa miasta. Oznacza to, że bilet jest ważny tylko na konkretną zarezerwowaną trasę, a nie na inną trasę do tego samego miejsca docelowego. W przeciwieństwie do innych krajów, bilety standardowe nie są wyprzedane na konkretny pociąg. Jeśli nie masz rezerwacji miejsca, być może będziesz musiał stać lub siedzieć na podłodze, jeśli pociąg jest bardzo zajęty. Podczas rezerwacji biletów dalekobieżnych na stronie DB wyniki wyszukiwania podróży pociągiem będą wskazywały prawdopodobieństwo zapełnienia/zajętości pociągu. === Zniżki BahnCard === [[Plik:BahnCard 25 (Vorderseite) 2015.jpg|thumb|BahnCard 25, uprawniająca do 25% zniżki]] Posiadacze '''BahnCard''' otrzymują zniżki na wszystkie standardowe bilety DB. Karta BahnCard może być bardzo przydatna, jeśli planujesz częste podróże koleją lub dłuższy pobyt w Niemczech. Karty BahnCard są zazwyczaj ważne przez rok od daty zakupu i są '''odnawiane automatycznie''', chyba że zostaną anulowane na piśmie co najmniej sześć tygodni przed końcem ważności. Można je kupić na stacjach kolejowych i uzyskać natychmiastowe zniżki. Jeśli to zrobisz, otrzymasz tymczasową (papierową) kartę i będziesz musiał podać europejski adres pocztowy, aby otrzymać odpowiednią kartę plastikową. Alternatywnie można kupić „cyfrową” kartę BahnCard w aplikacji DB Navigator; po zakończeniu zostanie wygenerowany kod kreskowy zawierający ważne informacje o Twojej subskrypcji, który będziesz mógł pobrać za każdym razem, gdy otworzysz aplikację. Kontrolerzy biletów w pociągach zwykle będą nalegać, abyś pokazał nie tylko bilet, ale także kartę BahnCard, za pomocą której można ubiegać się o zniżki, oraz oficjalny dokument tożsamości ze zdjęciem. Podczas kontroli możesz okazać „cyfrową” kartę BahnCard zamiast fizycznej. Zniżka BahnCard nie musi dotyczyć wszystkich jednodniowych biletów komunikacji regionalnej, ale niektóre oferują własne zniżki dla posiadaczy karty BahnCard. Posiadacze karty BahnCard mogą również uzyskać zniżki na pociągi międzynarodowe, pod warunkiem, że podróż rozpoczyna się lub kończy gdzieś w Niemczech. Istnieją trzy odmiany BahnCard. Zwykłe karty BahnCard są oferowane pasażerom w wieku 27 lat i starszym: * '''BahnCard 25'''. Kosztuje 59,90 € (ulgowe 38,90 €) za 2. klasę (121 €/77,90 € za 1. klasę) i zapewnia 25% zniżki na wszystkie bilety standardowe na rok. Małżonkowie/partnerzy i dzieci posiadaczy BahnCard 25 mogą otrzymać dodatkowe karty za 5 € każda. Zniżkę BahnCard 25 można łączyć z dowolnymi zniżkami Sparpreis. (W efekcie otrzymasz dalsze 25% zniżki na już obniżoną cenę biletu.) * '''BahnCard 50'''. Kosztuje 244 € (ulgowa 122 €) za 2. klasę (492 €/241 € za 1. klasę) i zapewnia 50% zniżki na wszystkie bilety standardowe oraz 25% zniżki na bilety Sparpreis na rok. * '''BahnCard 100'''. Kosztuje 4339 euro za drugą klasę (7356 euro za pierwszą klasę). Nielimitowane podróżowanie przez rok wszystkimi pociągami, a w wielu miastach nawet wszystkimi środkami transportu publicznego. Pociągi nocne są dodatkowo płatne. Aby kupić kartę BahnCard 100, musisz zabrać ze sobą zdjęcie. Posiadacze karty BahnCard 100 drugiej klasy nadal muszą płacić za rezerwację miejsc; posiadacze biletów pierwszej klasy nie mają takiej możliwości, tak jak w przypadku biletów normalnych. Istnieją również odmiany BahnCard 25 i BahnCard 50: * '''Probe BahnCard 25 / Probe BahnCard 50'''. („Probe” to niemieckie słowo oznaczające test/próbę/próbkę.) Bardziej odpowiednia, jeśli nie jesteś gotowy na zaangażowanie, nie potrzebujesz karty przez cały rok lub będziesz w Niemczech tylko przez krótki czas (ale będziesz spędzać dużo czasu na dojazdach pociągiem), karty te są ważne przez trzy miesiące i uprawniają posiadaczy do takich samych zniżek, jak wymienione powyżej zwykłe karty BahnCard. Karta Probe BahnCard 25 kosztuje 17,90 € (2. klasa) lub 35,90 € (1. klasa), a Probe BahnCard 50 kosztuje 71,90 € (2. klasa) lub 143 € (1. klasa). Karty Probe BahnCard stają się kartami zwykłymi, chyba że zostaną anulowane co najmniej sześć tygodni przed końcem ich ważności. * '''My BahnCard 25 / My BahnCard 50'''. Karty te może kupić każda osoba poniżej 27 roku życia i uprawniają one posiadacza do takich samych zniżek, jak wymienione powyżej. Moja BahnCard 25 kosztuje 36,90 € (2. klasa) lub 77,90 € (1. klasa), a My BahnCard 50 kosztuje 69,90 € (2. klasa) lub 241 € (1. klasa). Podobnie jak w przypadku innych kart, te są odnawiane automatycznie, chyba że zostaną anulowane co najmniej sześć tygodni przed końcem ich ważności. * '''Jugend BahnCard 25'''. Karta dostępna dla każdego w wieku od 6 do 18 lat, kosztuje 7,90 euro na rok i uprawnia do 25% zniżki, dlatego często opłaca się już przy pierwszej podróży. Obowiązuje w klasie 1 i 2. Pamiętajcie, że osoby do lat 14 podróżują bezpłatnie z rodzicami lub dziadkami. Jest bez zdjęcia – jeśli masz ukończone 16 lat, musisz mieć przy sobie dowód osobisty. Rezygnacja z karty Jugend BahnCard nie jest konieczna; obowiązuje przez rok i wygasa automatycznie. === Bilety specjalne (pociągi dalekobieżne) === Taryfy standardowe są stosunkowo drogie, ale istnieją specjalne promocje i ceny. Najlepszym rozwiązaniem będzie sprawdzenie strony z ofertami DB, zapytanie na stacji kolejowej lub zadzwonienie do niej w celu uzyskania aktualnych szczegółów. Jeśli szukasz połączenia za pomocą Planera podróży, automatycznie zaoferuje Ci on najkorzystniejszą zniżkę na przejazd oprócz standardowej taryfy. ==== Oszczędne taryfy ==== Taryfy oszczędnościowe (''Sparpreis'') to tanie bilety w jedną stronę na podróże obejmujące pociągi dalekobieżne (ICE lub IC/EC). Aby zakończyć podróż, można dodać pociągi regionalne. Liczba tych biletów jest ograniczona, a rzeczywista cena różni się w zależności od popytu. Należy je zakupić z jak największym wyprzedzeniem (do 180 dni przed datą wyjazdu), chociaż w przypadku niektórych tras i godzin mogą one być dostępne na kilka minut przed odjazdem. Możesz skorzystać z wyszukiwarki taryf oszczędnościowych, aby znaleźć najtańszy wariant taryfy oszczędnościowej. Oferowane są następujące taryfy oszczędnościowe: * '''Sparpreis''' (''taryfa oszczędnościowa''). Ceny zaczynają się od 21,90 € (druga klasa) i 32,90 € (pierwsza klasa). Klienci BahnCard otrzymują 25% zniżki od tych cen. Bilet obejmuje ''City-Ticket'' na przejazdy dłuższe niż 100 km. Zwrot biletu można dokonać najpóźniej na jeden dzień przed jego ważnością za opłatą w wysokości 10 €. Zwrot środków następuje w formie bonu DB. DB oferuje „ubezpieczenie” w ofertach Sparpreis, które obejmuje anulowanie i zmianę rezerwacji w przypadku poważnych obrażeń lub chorób, ale nie jest tego warte w porównaniu z innymi ubezpieczeniami podróżnymi. Pasażerowie pierwszej klasy mają prawo do korzystania z DB Lounge. * '''Super Sparpreis''' (''taryfa superoszczędna''). Ceny zaczynają się od 17,90 € (druga klasa) lub 26,90 € (pierwsza klasa). Klienci BahnCard otrzymują 25% zniżki od tych cen. Bilet nie podlega zwrotowi (w przeciwieństwie do „zwykłych” biletów Sparpreis) i nie obejmuje ''City-Ticket''. Pasażerowie pierwszej klasy nie są uprawnieni do korzystania z poczekalni DB na stacjach. * '''Sparpreis Europa''' i '''Super Sparpreis Europa''' (''taryfa promocyjna w Europie'' i ''taryfa superoszczędna w Europie''). Wariant Sparpreis dla połączeń międzynarodowych. W Niemczech jest to dostępne dla wszystkich pociągów, ale za granicą mogą obowiązywać ograniczenia dotyczące korzystania z pociągów – może tak być, jeśli nie można uzyskać wyceny danego połączenia online. Często w pobliżu granicy znajdują się określone trasy lub punkty początkowe, dzięki którym można uzyskać jeszcze tańsze bilety. * '''Sparpreis Gruppe''' (''taryfa grupowa''). Dla grup składających się z sześciu lub więcej osób. Ceny zaczynają się od 9,90 € (druga klasa) lub 27,90 € (pierwsza klasa) za osobę i obejmują rezerwację miejsc. Bilety te można rezerwować z maksymalnie 12-miesięcznym wyprzedzeniem w kasie biletowej lub z maksymalnie 6-miesięcznym wyprzedzeniem online. W przypadku krótkich podróży tańsze mogą być bilety dzienne na pociągi regionalne. W przeciwieństwie do biletów standardowych, każdy bilet ''Sparpreis'' jest ważny '''tylko w zarezerwowanym pociągu''', więc nie można go wykorzystać w pociągu wcześniejszym ani późniejszym. To ograniczenie dotyczy wyłącznie pociągów dalekobieżnych na trasie Twojej podróży. Możesz korzystać z różnych pociągów regionalnych, jeśli Twój bilet obejmuje zarówno pociągi regionalne, jak i dalekobieżne. Jeśli Twój pociąg jest opóźniony i spóźnisz się na kolejne połączenie, ograniczenie zostanie zniesione, jednak zaleca się, aby konduktor lub pracownik stacji kolejowej potwierdził to na bilecie. Jeśli oczekiwany dojazd do miejsca docelowego trwa dłużej niż 20 minut, ograniczenie nie wiąże Cię już z tym ograniczeniem. ==== Inne opcje ==== Deutsche Bahn oferuje również – zazwyczaj bez zbytniego powiadomienia – oferty specjalne odbywające się półregularnie. Zwykle są to bilety w stałej cenie, które można wykorzystać na praktycznie każdy pociąg (czasami z wyłączeniem określonych dni tygodnia lub godzin odjazdu, np. piątkowego wieczoru). Bilety te są często sprzedawane w supermarketach, innych rodzajach sklepów lub w Internecie. Chociaż w niektórych przypadkach mogą być droższe niż najtańsze bilety Early Bird, zazwyczaj oferują tę zaletę, że są elastyczne, dopóki nie wsiądziesz do pociągu i nie wypełnisz ich. [https://www.ltur.com/de/reisearten/bahn L’TUR] oferuje '''bilety last minute''' w cenie 25 € (lub 35 € w przypadku podróży międzynarodowej) na 1–7 dni przed wylotem. Jeśli potrzebujesz '''biletu sieciowego''' na pociągi dalekobieżne, wykup europejski bilet kolejowy lub niemiecki bilet kolejowy. === Bilety specjalne (pociągi regionalne i lokalne) ==== Na wielu krótszych połączeniach pociągi lokalne są niewiele wolniejsze od pociągów dalekobieżnych (IC, EC, ICE). Większość biletów specjalnych na pociągi regionalne i lokalne jest automatycznie oferowana jako dodatek do taryfy standardowej, jeśli skorzystasz z [https://reiseauskunft.bahn.de/bin/query.exe/en narzędzia do planowania podróży DB] i wybierzesz opcję Tylko transport lokalny. Prawie wszystkie oferty specjalne na podróże regionalne są dostępne przez cały czas i można je kupić z wyprzedzeniem lub na kilka minut przed odjazdem. Istnieją bilety ze zniżką na wycieczki o określonej maksymalnej długości w obrębie określonego regionu (np. 150 km lub mniej w Saksonii, Saksonii-Anhalt i Turyngii) w jedną stronę lub w obie strony. Obowiązują także stałe ceny za niektóre połączenia, m.in. Berlin-Hamburg w InterRegio-Expressie. ==== Bilety jednodniowe ==== Bilety dzienne są ważne przez jeden dzień we wszystkich pociągach regionalnych i lokalnych DB (S, RB, SE, RE i IRE), niektórych prywatnych pociągach lokalnych i często obejmują transport publiczny (metro i autobus) w miastach i pozwalają na nieograniczone przejazdy. Często są tańsze niż bilety jednorazowe lub powrotne. Bilety całodzienne można kupić online oraz w automatach biletowych na stacjach kolejowych. Nie można ich kupić u kierowcy. Wszystkie te bilety są biletami grupowymi, ale mogą z nich korzystać także pojedyncze osoby. Należy pamiętać o kilku ogólnych zasadach: * Cena biletu uzależniona jest zazwyczaj od liczby podróżnych, przy stosunkowo wysokiej cenie podstawowej i niewielkiej dopłacie za każdego kolejnego członka grupy do pięciu osób. * Bilet musi zawierać imię i nazwisko (przynajmniej) jednego członka grupy. Osoba ta może zostać poproszona o dowód tożsamości. Czasami na bilecie trzeba będzie wymienić wszystkich członków grupy. * Większość biletów Länderticket jest ważna tylko w drugiej klasie (chociaż w niektórych landach oferowane są one również w pierwszej klasie za wyższą cenę). Różnica między pierwszą i drugą klasą w pociągach regionalnych jest niewielka lub nie istnieje, a niektóre pociągi nie mają nawet pierwszej klasy. Z drugiej strony w zatłoczonym pociągu pierwsza klasa może być pusta. Najpopularniejsze bilety jednodniowe to: * '''[https://www.bahn.de/angebot/regio/quer-durchs-land-ticket Quer-durchs-Land-Ticket]''' (QdL). Ważny przez jeden dzień we wszystkich pociągach regionalnych w Niemczech od 09:00 do 03:00 następnego dnia. Bilet kosztuje 44 € za jedną osobę i 8 € za każdą dodatkową osobę (w sumie maksymalnie pięć osób). * '''[https://www.bahn.de/angebot/regio/laender_tickets Länder-Ticket]'''. Bilet ten jest ważny na terenie jednego kraju związkowego (Bundesland) lub ich zbioru (przeważnie obejmuje kilka krótkich połączeń przez granicę). Bilety na poszczególne kraje związkowe obejmują więcej niż jeden land: bilet na kraj związkowy zakupiony w [[Saksonia|Saksonii]], [[Saksonia-Anhalt|Saksonii-Anhalt]] lub [[Turygnia|Turyngii]] jest ważny we wszystkich trzech landach łącznie, to samo dotyczy [[Nadrenia-Palatynat|Nadrenii-Palatynatu]] i [[Saara|Saary]], natomiast bilet na kraj związkowy zakupiony w [[Szlezwik-Holsztyn|Szlezwik-Holsztyn]] obowiązuje także w [[Hamburg]]u i [[Meklemburgia-Pomorze-Przednie|Meklemburgii-Pomorzu Przednim]], ale nie odwrotnie. Länder-Ticket jest ważny od 09:00 do 03:00 następnego dnia w dni robocze lub od 00:00 do 03:00 następnego dnia w soboty, niedziele i święta. Ceny biletów są różne, ale spodziewaj się wypłaty co najmniej 20 euro za jedną osobę i 6 euro za dodatkową osobę. W kilku landach nadal obowiązują bilety ryczałtowe, które kosztują tyle samo dla jednej osoby lub grup liczących do pięciu osób. * '''Bilety jednodniowe transgraniczne'''. W niektórych obszarach dostępny jest bilet na podróż po landzie lub jego części oraz przyległym regionie przez granicę międzynarodową. Ich warunki są często podobne do biletów Ländertickets. ==== Udostępnianie biletów jednodniowych ==== Choć przez pewien czas udostępnianie biletów jednodniowych znajdowało się w szarej strefie, Deutsche Bahn opublikowało teraz własną aplikację (na Androida i iPhone'a) służącą wyłącznie do udostępniania biletów grupowych. Obejmuje jedynie kilka państw (stan na maj 2016), jednak zapowiedziano już wdrożenie kolejnych państw. Niektórzy miejscowi szukają na stacjach innych osób, z którymi mogą dzielić podróż, aby obniżyć koszty. Jeśli znasz plan podróży, możesz umówić grupę przez Internet, kupić bilet i zaczynać. Istnieje na przykład [https://www.ticket-mitfahrer.de/ witryna internetowa] umożliwiająca wyszukiwanie towarzysza podróży. Niektórzy ludzie sprzedają swój bilet dzienny ze zniżką po przybyciu na miejsce, aby odzyskać część wydatków. W odpowiedzi DB wymaga teraz wpisania swojego imienia i nazwiska na zgłoszeniu w celu jego zatwierdzenia. Ponowne wykorzystanie takiego biletu jest nielegalne i (w przypadku złapania) możesz zostać oskarżony o popełnienie przestępstwa. === Deutschland-Ticket === Deutschland-Ticket (lub D-Ticket) umożliwia nieograniczone podróżowanie wszystkimi regionalnymi i lokalnymi środkami transportu publicznego. Obejmuje to pociągi regionalne i lokalne, tramwaje, metro oraz autobusy regionalne i lokalne. Obowiązuje także na wybranych trasach w krajach sąsiadujących z Niemcami. Nie pozwala na podróżowanie w obszarach pierwszej klasy. Nie obowiązuje w pociągach dalekobieżnych (ICE, IC, EC), w autobusach Flixbus ani w środkach transportu wykorzystywanych głównie jako atrakcja turystyczna. Został wprowadzony w maju 2023 przez niemiecki rząd. Kosztuje 49 € miesięcznie i jest subskrypcją, która będzie automatycznie odnawiana co miesiąc. Z subskrypcji można zrezygnować do każdego 10-go dnia miesiąca. Jeśli więc kupisz bilet 11 dnia lub później, będziesz musiał zapłacić za bieżący i następny miesiąc. Nie ma żadnych ograniczeń, kto może kupić i wykorzystać bilet. Aby jednak kupić bilet, musisz podać konto bankowe obsługujące polecenie zapłaty. Nie musi to być własne konto bankowe i np. rodzice mogą kupić bilety dla swoich dzieci. Można go kupić online u różnych dostawców, w tym operatorów transportu publicznego (na przykład [https://int.bahn.de/en/offers/regional/deutschland-ticket Deutsche Bahn], [https://deutschlandticket.de/ Transdev], ...) lub lokalnych stowarzyszeń transportowych („Verkehrsverbünde”). Można go również kupić osobiście w kasie biletowej („Reisezentrum”). Nie można go kupić w automatach. Bilet wymaga posiadania smartfona z zainstalowaną aplikacją lub, jeśli kupujesz go osobiście, może zostać wydany w formie karty inteligentnej („Chipkarte”). W początkowej fazie niektórzy dostawcy wydają także dokument PDF z kodem kreskowym na każdy miesiąc. Musisz mieć możliwość zweryfikowania swojej tożsamości za pomocą oficjalnego dokumentu tożsamości. Możliwe (i kuszące, jeśli dysponujesz ograniczonym budżetem) jest skorzystanie z biletu Deutschland-Ticket na długie podróże międzykrajowe pociągami regionalnymi. Wybranie na stronie lub aplikacji DB opcji „tylko transport lokalny” ułatwia planowanie takich przejazdów. Jednakże pociągi te często obsługują wiele małych miast, więc nawet trasy między głównymi stacjami będą obejmować wiele przystanków i niewygodnych przesiadek z niewielkimi udogodnieniami lub bez nich. Stracone połączenie może sprawić, że będziesz musiał czekać godzinami na następny odjazd. Nawet jeśli podróż przebiegnie bezproblemowo, podróż dalekobieżna pociągami regionalnymi może z łatwością zająć dwa razy dłużej niż połączenie ICE na tej samej trasie. Zanim zdecydujesz się na miesięczne podróże regionalne, zastanów się, czy niektóre bezpośrednie pociągi ICE lub IC zarezerwowane w superoszczędnych cenach lub bilet kolejowy lepiej wykorzystują Twój czas i budżet. === Bilety Verkehrsverbund === Każdy Verkehrsverbund ma jeden zintegrowany system taryfowy. Każda podróż w obrębie jednego Verkehrsverbund jest „lokalna” i zazwyczaj dość tania. Jednakże jakakolwiek podróż pomiędzy różnymi Verkehrsverbünde wymaga specjalnej taryfy (w Nadrenii Północnej-Westfalii) lub pełnej taryfy DB i zwykle będzie znacznie droższa. W przypadku podróży odbywających się wyłącznie w ramach jednego ''Verkehrsverbund'' na stronie DB zazwyczaj podana zostanie nazwa obowiązującej taryfy (na przykład „Taryfa MVV” w Monachium lub „Taryfa VBB” w Berlinie), zamiast podawać cenę za tę podróż. Na stronie DB istnieje możliwość zakupu biletu dziennego na taki przejazd, natomiast aplikacja mobilna DB Navigator często oferuje szerszą ofertę biletów, także na przejazdy jednorazowe ważne natychmiastowo. Automaty biletowe na stacjach kolejowych są zwykle wyposażone do sprzedaży biletów w ramach Verkehrsverbund i ogólnych biletów DB. W przeciwnym razie zazwyczaj istnieją automaty przeznaczone specjalnie do biletów ''Verkehrsverbund''. Bilety Verkehrsverbund kosztują tyle samo, niezależnie od tego, kiedy dokonasz rezerwacji. Ważność biletu różni się w zależności od Verkehrsverbund: zazwyczaj istnieje system strefowy (im dalej jedziesz, tym więcej płacisz), system czasowy (im dłużej podróżujesz, tym więcej płacisz) lub najczęściej kombinacja tych dwóch. Nielimitowane przesiadki pomiędzy pociągami, autobusami itp. są zazwyczaj dozwolone, o ile Twój bilet pozostaje ważny. Można udzielać zniżek na przejazdy w obie strony lub dla grup, a bilety jednodniowe (Tageskarte) są z reguły tańsze i znacznie mniej kłopotliwe niż bilety jednorazowe, choć i ich dotyczą ograniczenia strefowe. W lokalnych kasach biletowych („Reisezentrum”) często można kupić broszury wyjaśniające wszystkie szczegóły, zazwyczaj z pomocnymi mapami, a czasami nawet w języku angielskim. Zwykle będziesz musiał '''potwierdzić''' bilet Verkehrsverbund, stemplując go czasem w automatach na peronach. Jeśli na peronie znajduje się maszyna do stemplowania, istnieje duże prawdopodobieństwo, że bilety należy ostemplować przed wejściem na pokład. Bilety bez stempla nie są biletami ważnymi. Jeśli zostaniesz przyłapany bez ważnego biletu, zostaniesz ukarany grzywną w wysokości 60 EUR (nawet jeśli jesteś obcokrajowcem lub sprawcą przestępstwa po raz pierwszy). Kontrolerzy nie będą przyjmowali wymówki „Nie miałem czasu kupić biletu”. Pociągi DB często przejeżdżają pomiędzy VB z co najmniej tajemniczym „trzyliterowym akronimem (czyli Verkehrsverbund) tylko do X” (w języku niemieckim) na wyświetlaczu na peronie, a czasem bez żadnego ostrzeżenia, a Twój „lokalny” bilet przestaje być ważny zatwierdzająć w momencie przekroczenia niewidzialnej linii. W niektórych pociągach przy wyjściu z Verkehrsverbund pojawia się komunikat, ale nie należy na to liczyć. === Dodatki do biletów === Wszystkie bilety ''Sparpreis'' i ''Flexpreis'' na pociągi dalekobieżne na dystansie większym niż 100 km obejmują '''[https://int.bahn.de/pl/oferty/bilety-na-komunikacje-miejska City-Ticket]'''. Oznacza to, że Twój bilet kolejowy pełni także funkcję biletu na transport lokalny. Można go jednak użyć wyłącznie w celu dotarcia na stację, z której odjeżdża Twój pociąg, oraz ze stacji docelowej. (Podróż odbywa się wyłącznie w strefie miasta.) Bilety miejskie są ważne w 126 miastach w Niemczech. Jeśli na Twoim bilecie widnieje informacja ''+City'', ta opcja jest uwzględniona. Jeśli Twój bilet nie kwalifikuje się do automatycznego bezpłatnego dodatku ''City-Ticket'', możesz za dodatkową opłatą dodać podobną opcję o nazwie '''City mobil'''. Obejmuje to wyłącznie transport publiczny w miejscu docelowym w jednym z około 100 uczestniczących miast. Cena różni się w zależności od miasta. Dostępne są bilety jednorazowe lub dzienne. Zwykle nie oznacza to oszczędności pieniężnych, ale oszczędza się kłopotów ze znalezieniem automatu biletowego lub drobnych monet dla kierowcy autobusu. === German Rail Pass === [[Plik:Interrail Pass with accompanying Pass Cover and Pass Guide.jpg|thumb|Interrail Pass]] [https://int.bahn.de/en/offers/eurail German Rail Pass] umożliwia nieograniczone podróżowanie po całych Niemczech wszystkimi pociągami przez 3–10 dni w miesiącu. Ciekawa jest zniżka „twin” dla dwóch osób podróżujących razem. Karnet dostępny jest wyłącznie dla mieszkańców spoza Europy, Turcji i Rosji; można go kupić na stronie internetowej DB lub w biurach podróży poza granicami Niemiec. Eurail oferuje karnet na 3–10 dni podróży (które nie muszą następować po sobie) na terenie całych Niemiec. === Zniżki dla młodzieży i dzieci === Dzieci do lat 6 podróżują bezpłatnie i nie potrzebują biletu (można jednak zarezerwować miejsca w przedziale rodzinnym ''Familienabteil''), dzieci w wieku od 6 do 14 lat (włącznie) mogą podróżować bezpłatnie, jeśli podróżują ''z własnym rodzicem lub dziadkiem'' jeśli ta osoba zapłaci bilet Flexpreis lub cenę specjalną. Przy zakupie biletu należy podać liczbę dzieci. Zniżka obowiązuje także dla osób poniżej piętnastego roku życia podróżujących w towarzystwie osoby niebędącej rodzicem lub dziadkiem, jednak zazwyczaj wynosi ona tylko 50%. Niektóre oferty specjalne są wyraźnie ograniczone do studentów lub „młodych ludzi”, których granica przypada zwykle na połowę lat dwudziestych. == Stacje == [[Plik:BlnHauptbahnhof25.jpg|thumb|Berlin Hauptbahnhof, główny dworzec kolejowy stolicy]] [[Plik:DB Lounge.jpg|thumb|Salonik DB w Monachium]] Dworce kolejowe obejmują całą gamę miejsc, od zaledwie schronisk przy torach po wielopoziomowe świątynie tranzytowe z dużą ilością sklepów (zwykle przynajmniej częściowo otwartych w niedziele i święta), które często są również oszałamiające pod względem architektonicznym. W języku niemieckim istnieje rozróżnienie między „Bahnhof” (Bhf.) i „Haltepunkt” (Hp.), przy czym ten pierwszy to zwykle główne stacje, a drugi to po prostu punkt na zwykłych torach, w którym zatrzymuje się pociąg. Z reguły w Haltepunkte nie znajdziesz wielu udogodnień. Prawie wszystkie większe niemieckie miasta mają główny dworzec kolejowy o nazwie '''Hauptbahnhof (Hbf)'''. Znajdują się one często w centrum miasta, a w pobliżu znajdują się obiekty noclegowe, restauracje i atrakcje. Niektóre większe niemieckie miasta, takie jak [[Berlin]] i [[Hamburg]], mają więcej niż jedną stację główną. W niektórych miastach (zwłaszcza w [[Kassel]]) pociągi dalekobieżne, takie jak ICE, mogą zatrzymywać się na innej stacji niż pociągi lokalne. Jeśli w mieście funkcjonuje transport publiczny, taki jak kolej S-Bahn, U-Bahn, tramwaje, a nawet autobusy, ''Hauptbahnhof'' często będzie głównym węzłem komunikacyjnym lub ważnym węzłem drugorzędnym dla lokalnych usług tranzytowych. Z głównych stacji kolejowych zazwyczaj można złapać taksówkę lub wypożyczyć rower na stacji. '''Układy torów''' zwykle są zgodne z logicznym wzorcem rozpoczynającym się od toru (''Gleis'') 1 z sąsiadującymi numerami odpowiadającymi fizycznie sąsiadującym torom. Istnieją jednak wyjątki od tej zasady, zwłaszcza na większych stacjach. Poszczególne numery można pominąć. Na przykład w [[Ulm]] znajdują się tory 1-6, 25, 27 i 28, a w [[Dortmund]]zie znajdują się tory 2-8, 10-11, 16, 18, 20-21, 23, 26 i 31. W niektórych przypadkach tory S-Bahn mają wysokie numery i znajdują się „po złej stronie” toru 1. (np. tory 20 i 21 kolei miejskiej S-Bahn, następnie tory 1, 2, 3 i tak dalej). Jeden numer toru będzie zazwyczaj przypisany tylko raz do stacji, nawet jeśli istnieje wiele poziomów. Na złożonej (lub nieznanej) stacji poczekaj trochę czasu na przesiadki, zwłaszcza jeśli na bilecie widnieje informacja „tief”, co może wskazywać poziom metra na stacjach takich jak główne stacje we [[Frankfurt nad Menem|Frankfurcie]] lub [[Berlin]]ie. Małe miasteczka mają zazwyczaj stację jednoperonową i zatrzymują się tam zazwyczaj tylko pociągi regionalne i lokalne. Nie na wszystkich stacjach kolejowych znajdują się '''toalety''', zwłaszcza te mniejsze, w tym Haltepunkte. Jeśli toalety są dostępne, zwykle trzeba uiścić opłatę, więc korzystaj z bezpłatnych toalet w pociągach, póki możesz. Jeśli musisz korzystać z '''wind''', zaplanuj na to dodatkowy czas, ponieważ często są one dość powolne, zajęte lub zepsute (i musisz szukać innej). Na większych stacjach kolejowych zazwyczaj znajdują się '''szafki''', w których można przechować bagaż. Akceptowane są jednak tylko monety (przy wejściu znajdują się automaty). Ceny zależą od wielkości bagażu i lokalizacji, a większość z nich jest zryczałtowana w ciągu dnia operacyjnego. Większość szafek zamykana jest na klucz. Podobnie jak w przypadku innych szafek w innych miejscach, upewnij się, że masz wszystko, czego będziesz potrzebować na czas, gdy planujesz rozstać się z torbą; Twoja sesja zakończy się po odblokowaniu drzwi i będziesz musiał ponownie zapłacić za nową sesję wypożyczenia, aby zamknąć drzwi. Chociaż większość dworców kolejowych zbudowano na ówczesnych tanich gruntach ''poza'' historyczną starówką, późniejszy rozwój oznaczał, że stacje kolejowe znajdują się zwykle bardzo blisko co najmniej jednego głównego ośrodka biznesowego, handlowego i życia miejskiego, a często także centrum. „Stacje buraków cukrowych”, jakie można znaleźć wzdłuż francuskich linii kolei dużych prędkości, są bardzo rzadkie i nawet na stacjach podmiejskich otoczonych parkingami typu „parkuj i jedź” zazwyczaj kursują autobusy, które zawiozą Cię tam, gdzie chcesz. Większość dworców kolejowych została zbudowana w XIX wieku, a na niektórych widać bardzo widoczne oznaki swojego wieku. Stacje wiejskie mogą wydawać się zbyt przebudowane w stosunku do swojej obecnej funkcji i jako takie mogą czasami być nieco smutne, ale po prostu nie ma prawdopodobieństwa potrzeby budowy gigantycznych magazynów węgla i zbiorników na wodę ani powrotu setek pracowników kolei. Na 15 głównych stacjach w całych Niemczech pasażerowie pierwszej klasy i członkowie programu lojalnościowego ''bahn.bonus'' Deutsche Bahn, którzy osiągnęli poziom komfortu (podobny do programów często podróżujących), mają dostęp do '''poczekalni DB'''. Mają wygodne siedzenia, Wi-Fi, bezpłatne napoje, gazety i miejsca do pracy. Nie wolno zabierać ze sobą gazet. Na głównych dworcach w [[Berlin]]ie, [[Kolonia|Kolonii]], [[Frankfurt nad Menem|Frankfurcie]], [[Hamburg]]u i [[Monachium]] znajdują się poczekalnie ze specjalnymi obszarami zarezerwowanymi wyłącznie dla pasażerów pierwszej klasy, w których pasażerom serwowane są również lekkie przekąski. == Prawa pasażerów == Mimo że koleje niemieckie są szybkie, nowoczesne i wysoce dochodowe, niemieckie koleje są wśród Niemców znane z opóźnień na głównych liniach. Pociągi dalekobieżne zazwyczaj nie czekają na siebie w przypadku opóźnień, natomiast większość pociągów lokalnych czeka do 5 minut. Nie należy polegać na czasie połączenia krótszym niż 15 minut. Jeśli jednak uważasz, że możesz przegapić połączenie ze względu na opóźnienie pociągu, którym jedziesz, '''porozmawiaj z konduktorem na pokładzie'''. Być może uda im się zorganizować krótki czas oczekiwania pociągu przesiadkowego lub udzielić informacji na temat innych połączeń, którymi możesz dojechać do miejsca docelowego. Jeśli przegapisz połączenie ze względu na opóźniony pociąg lub Twój pierwotny pociąg jest opóźniony o co najmniej 20 minut, możesz skorzystać z innego, w pewnych okolicznościach nawet lepszego pociągu (np. ICE zamiast IC). Musisz jednak okazać pierwotną rezerwację obsłudze następnego pociągu. Prawa pasażera UE uprawniają Cię do '''zwrotu''' 25% ceny biletu w jedną stronę, jeśli Twój pociąg dotrze do miejsca docelowego z co najmniej godzinnym opóźnieniem lub 50%, jeśli przyjedzie z co najmniej dwugodzinnym opóźnieniem. Jednakże w przypadku specjalnych biletów dziennych na pociągi regionalne i lokalne (na przykład Quer-durchs-Land-Ticket, Länder-Ticket) otrzymasz zwrot jedynie w wysokości 1,50 euro za opóźnienie wynoszące godzinę lub więcej. Zwroty środków zostaną przyznane tylko wtedy, gdy wartość zwrotu przekracza 4 €, ale możesz ubiegać się o zwrot pieniędzy za wiele biletów jednocześnie. Możesz wybrać, czy chcesz otrzymać zwrot pieniędzy w gotówce, czy w formie vouchera. Opóźnienie najlepiej jest uzyskać od konduktora, więc rób to jeszcze w pociągu, ponieważ może on również doradzić Ci w sprawie połączeń. Aby otrzymać zwrot pieniędzy należy wypełnić wniosek i przesłać go wraz z biletem (należy wydrukować bilety mobilne) pocztą lub wręczyć go obsłudze dowolnego Reisezentrum. Twoje roszczenie musi zostać zrealizowane w ciągu roku od opóźnienia połączenia. Nie ma potrzeby potwierdzania opóźnienia przez konduktora, chociaż potwierdzone opóźnienia mogą zostać wypłacone natychmiast w Reisezentrum, w przeciwnym razie czas przetwarzania wynosi około 1-2 tygodni. Jeśli spóźnisz się na '''ostatni pociąg danego dnia''' z powodu opóźnienia lub odwołania pociągu i w rezultacie nie będziesz mógł kontynuować podróży do miejsca docelowego, DB albo zorganizuje alternatywny sposób dokończenia podróży (np. taksówką), albo zorganizuje bezpłatny nocleg. Pierwszym krokiem jest jednak zawsze skontaktowanie się z DB (np. rozmowa z konduktorem opóźnionego pociągu lub z obsługą na stacji kolejowej). Tylko jeśli nie możesz skontaktować się z DB, możesz samodzielnie zorganizować alternatywny transport lub zakwaterowanie. W takich przypadkach zwracane jest maksymalnie 80 €. W niektórych przypadkach możesz także skorzystać z transportu z powrotem do początkowego miejsca wyjazdu, jeśli opóźnienie sprawi, że podróż stanie się bezcelowa. Prawa pasażerów są określone w [https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32007R1371&qid=1462404453009 prawodawstwie europejskim] i mają nawet zastosowanie w wielu przypadkach „klęsk losowych” (np. złej pogody lub samobójstw). W przypadku sporu SÖP może podjąć decyzję o arbitrażu między Tobą a przedsiębiorstwem kolejowym w celu znalezienia rozwiązania satysfakcjonującego obie strony (zazwyczaj zwrot kosztów). == Dostępność podróży == DB posiada przegląd [https://www.bahn.de/service/individuelle-reise/barrierefrei informacji na temat dostępnych podróży] (w języku niemieckim). Informacje na temat dostępnych podróży są dostępne codziennie w godzinach 06:00–22:00 pod numerem ☏ 0180 6512512 (tylko w kraju). Połączenia kosztują 0,20 euro za połączenie z niemieckiego telefonu stacjonarnego i maksymalnie 1 euro za połączenie z telefonu komórkowego. Pomoc przy wsiadaniu lub przesiadaniu się do pociągu można zarezerwować do godziny 20:00 w dniu poprzedzającym podróż, dzwoniąc pod ten sam numer telefonu. [https://reiseauskunft.bahn.de/bin/query.exe/en Planer podróży DB] zawiera listę peronów dostępnych dla wózków inwalidzkich. (W widoku szczegółowym: kliknij pokaż szczegóły, a następnie informacje o stacjach.) Informacje o poszczególnych stacjach kolejowych znajdują się na [https://www.bahnhof.de/en tej stronie internetowej (w języku niemieckim)]. Nowsze perony na stacjach kolejowych często zapewniają równy dostęp do pociągów. Jednak niektóre pociągi (zwłaszcza starsze) nadal mają schody. DB ma obowiązek dołożyć wszelkich starań, aby nowo wybudowane stacje i nowo zakupiony tabor były dostępne. Istniejące stacje są modernizowane i, jeśli to możliwe, wyposażane w windy itp. Niestety istnieje wyjątek dla małych stacji, które nie mają wind. Za taką modernizację czasami płaci samorząd lokalny lub stanowy. Dużym problemem uniemożliwiającym pełną dostępność i równe wejście na pokład są różne wysokości peronów. W przeciwieństwie do większości krajów Europy, w Niemczech powszechnie stosowane są dwie wysokości peronów i obie są nadal używane, nawet w przypadku nowych peronów. == Rowery == [[Plik:Fahrradabteil NRW-Express.jpg|thumb|Średniej wielkości przedział rowerowy w pociągu regionalnym. Pierwszeństwo mają wózki inwalidzkie i spacerowe.]] Narzędzie do planowania podróży DB ma opcję (w „zaawansowanej”) włączenia „wyszukiwania połączeń, na których można przewieźć rowery”. W '''pociągach IC i EC''' rowery kosztują dodatkowo 9 € za dzień i należy zarezerwować miejsce z wyprzedzeniem. Na trasach międzynarodowych koszt jednej podróży wynosi 10 €. W pociągach dalekobieżnych znajduje się specjalna sekcja z uchwytami na rowery. Postępuj zgodnie z symbolami roweru w pobliżu drzwi wagonu. Rowery nie są dozwolone w większości pociągów dużych prędkości (ICE, Thalys, TGV). Nowy ICE czwartej generacji, wprowadzony w grudniu 2017, ma miejsca na rowery. W '''pociągach regionalnych i lokalnych''' nie jest wymagana rezerwacja i zazwyczaj można postawić rower na otwartej przestrzeni w pobliżu drzwi. W niektórych ''Verkehrsverbünde'', jeśli posiadasz ważny bilet, możesz zabrać rower za darmo poza godzinami szczytu. W przypadku krótkich przejazdów poza ''Verkehrsverbund'' należy kupić dodatkowy bilet rowerowy za 6 EUR, ważny na wszystkie pociągi regionalne i lokalne przez jeden dzień. Jeżeli w pociągu nie ma miejsca na rowery, obsługa może odmówić Ci wpuszczenia, nawet jeśli posiadasz ważny bilet. W godzinach szczytu może się zdarzyć, że będziesz musiał poczekać na następny pociąg. Usuń wszelkie torby przymocowane do roweru, aby zmniejszyć zajmowaną przez niego przestrzeń (aby inni podróżujący mogli zabrać ze sobą rower). Zabezpiecz rower tak, aby się nie przewrócił lub trzymaj się go blisko. Jeśli w wyznaczonym miejscu na rowery znajdują się składane siedzenia i siedzą tam ludzie, grzecznie poproś ich o zwolnienie miejsca i tak właśnie powinni zrobić. DB posiada również '''[https://www.bahn.de/angebot/zusatzticket/gepaeckservice usługę bagażową]''', która może wysłać Twoje torby pod dowolny adres w Niemczech, w tym na wyspy, statki wycieczkowe i główne lotniska. Torby możemy dostarczyć także do [[Austria|Austrii]], [[Szwajcaria|Szwajcarii]] i [[Włochy|Włoch]]. Odczekaj co najmniej dwa dni robocze na dostawę. Usługa przewozi także rowery na większości tras, co może być mniej kłopotliwe niż zabranie ich pociągiem. Sama usługa jest świadczona przez niemiecką firmę kurierską Hermes. == Bezpieczeństwo == [[Plik:RB-Notbremse.jpg|thumbnail|left|150px|Hamulec awaryjny. (''Notbremse'').]] Podróż pociągiem w Niemczech jest bardzo bezpieczna dla pasażerów pociągów. Większość ofiar śmiertelnych i poważnych obrażeń w pociągach w Niemczech jest wynikiem wypadków na przejazdach kolejowych lub ludzi znajdujących się na torach. W 2015 jedynie około [https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Railway_safety_statistics 2% ofiar śmiertelnych] wypadków kolejowych stanowili pasażerowie pociągów. Istnieją jednak pewne obawy dotyczące bezpieczeństwa: Ponieważ '''bagaż''' nie jest rejestrowany, należy go zawsze uważnie obserwować, ponieważ w pociągach od czasu do czasu zdarzają się kradzieże bagażu i kradzieże kieszonkowe. Jeśli zauważysz, że Twojej torby nie ma tam, gdzie ją umieściłeś, powiadom konduktora, ponieważ może ją znaleźć, jeśli została właśnie odłożona gdzie indziej przez osobę przechowującą własny bagaż. [[Plik:Sollbruchstelle ICE1.jpg|thumbnail|Okno niemieckiego ICE. Zwróć uwagę na czerwoną kropkę w lewym górnym rogu obrazu]] W każdym wagonie pociągu znajdują się zazwyczaj '''hamulce awaryjne''', które są wyraźnie oznaczone w (przynajmniej) języku niemieckim i angielskim. Choć za ich ciągnięcie bez uzasadnienia grozi wysoka grzywna (często ponad 1000 euro w przypadku osób, które dopuściły się wykroczenia po raz pierwszy), nie poniesiesz żadnej opłaty, jeśli potrafisz wiarygodnie wyjaśnić, dlaczego Twoim zdaniem pociąg był w niebezpieczeństwie. Większość konduktorów ma takie samo prawo jak Ty do zaciągnięcia hamulca awaryjnego, zatem nic nie zyskasz (a może stracisz cenny czas), jeśli poprosisz konduktora przed zaciągnięciem hamulca. Jeśli z jakiegoś powodu '''drzwi się nie otwierają''', zazwyczaj istnieje mechanizm umożliwiający ich ręczne otwarcie. Jeśli możesz, poproś konduktora, zanim to zrobisz, lub pozwól mu to zrobić za Ciebie, ponieważ czasami systemy te muszą zostać wyłączone ręcznie, zanim pociąg będzie mógł jechać dalej, co powoduje opóźnienia, jeśli zostaną wykonane nieprawidłowo. W mało prawdopodobnym przypadku wypadku drzwi mogą okazać się nieprzejezdne lub znajdować się poza zasięgiem. Możesz stworzyć inne drogi ewakuacyjne, '''rozbijając okna'''. Zwykle robi się to poprzez uderzenie czerwonym młotkiem w małą czerwoną kropkę na górze okna. Następnie możesz bezpiecznie usunąć rozbite okno. Przed wyjściem z pociągu upewnij się, że spadek nie jest zbyt głęboki. {{przewodnik}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Niemcy]] j2g0vjjhpye3biqdi52o3xzvofkcp3f 0 18192 159305 154496 2026-10-12T13:32:17Z Moromar 2451 /* Bezpieczeństwo */ 159305 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[Plik:Amsterdam Central Station 2132.jpg|thumb|Stacja Amsterdam Centraal, jedna z, jeśli nie najbardziej rozpoznawalna stacja kolejowa w Holandii.]] [[File:Stationsschild Den Haag HS.jpg|thumb|Każda holenderska stacja kolejowa jest wyraźnie oznaczona jedną, jeśli nie wieloma tabliczkami z nazwami stacji.]] [[Holandia|Holenderska]] sieć kolejowa, traktując priorytetowo podróżującego, to dobry sposób na przemierzenie kraju. Praktycznie wszędzie można dojechać pociągiem, którego sieć torów liczy 3223 km (2003 mil). Sieć holenderska to dobrze utrzymana i często uczęszczana sieć podmiejska z kilkoma doskonałymi międzynarodowymi odcinkami dużych prędkości. Należy mieć świadomość, że pociągi nocne i usługi z nimi związane są bardzo ograniczone pod względem czasowym i ogólnej dostępności. Studenci w kraju mają dostęp do bezpłatnej przepustki podróżnej. Niektóre holenderskie pociągi mają wyraźne ciche sekcje, które są bardzo cenione przez wielu. Poza tym Holendrzy całkowicie wyeliminowali bilety papierowe, używając zamiast tego ''OV-chipkaart'', często skracanego do ''OV-chip'' lub ''chipkaart''. Karta przechowuje dane dotyczące trasy, którą podróżujesz (karta jednorazowa), albo przechowuje środki lub produkt turystyczny (karta osobista i anonimowa). OV-chipkaart (który działa również w autobusach, trolejbusach, tramwajach i metrze) wyróżnia holenderski transport publiczny na tle innych krajów. To wyróżnienie jest niedawnym osiągnięciem, a opiekun sieci ProRail ulepszył sieć, dodając i modernizując stacje w pierwszym kwartale XXI wieku. Historycznie rzecz biorąc, Holendrzy spóźnili się z uruchomieniem sieci kolejowej, uznając barki konne na rozległych śródlądowych drogach wodnych jako doskonałą alternatywę zarówno dla ładunku, jak i ludzi. Po tym, jak pierwsza linia odniosła sukces, w XIX wieku nastąpił skok w stronę „nowego” środka transportu, po czym zbyt entuzjastycznie nawiązano do kolei, a wiele linii wyszło z użycia lub zostało całkowicie zburzonych w XX wieku. ''Nederlandse Spoorwegen'' (NS, koleje holenderskie) utraciło monopol na podróże koleją w latach 90. XX wieku, umożliwiając dołączenie do zabawy większej liczbie krajowych i zagranicznych operatorów kolejowych. Sieć połączeń może być zatłoczona, ale pociągi to nadal świetny sposób na poznanie kraju. == Struktura == Holenderska sieć kolejowa łączy praktycznie wszystkie ważne miejsca docelowe, od [[Amsterdam]]u do [[Zoetermeer]] i [[Zevenaar]] do [[Assen]]. Stacji jest mniej więcej tyle, ile jest gmin w kraju (około 400). Cała sieć składa się z 6830 kilometrów (4240 mil) torów, z czego trzy czwarte jest zelektryfikowanych. Największym miastem nieposiadającym żadnych środków transportu publicznego koleją jest [[Oosterhout]] ([[Brabancja Północna]]), liczące około 44 000 mieszkańców. Największym regionem, do którego nie można dojechać koleją, jest [[Zelandia (Holandia)|Zeeuws-Vlaanderen]] (Zelandia), który graniczy z [[Belgia|Belgią]], ale byłby całkowicie oddzielony od reszty Holandii, gdyby nie jeden tunel drogowy pod ujściem zachodniej Skaldy. === Spółki kolei pasażerskiej === * '''[https://www.ns.nl/en Nederlandse Spoorwegen (NS)]''' obsługuje prawie wszystkie pociągi międzymiastowe oraz wiele usług regionalnych i podmiejskich (pociągi ''sprinter''). * '''[https://www.arriva.nl/ Arriva]''' obsługuje pociągi na liniach ''Noordelijke Nevelijns'' (linie północne, [[Groningen (prowincja)|Groningen]] i [[Fryzja]]), ''Drechtsteden'', ''Alblasserwaard'', ''region Vijfherenlanden'' ([[Holandia Południowa]]), ''liniach Vechtdal'' (linie Vechtdal, [[Overijssel]]), ''regionie Achterhoek-Rivierenland'' ([[Geldria]]) i [[Limburgia (Holandia)|Limburgii]]. * '''Breng''' skupił się przede wszystkim na połączeniach autobusowych i trolejbusowych w [[Arnhem]] i [[Nijmegen]], Breng obsługuje tylko jedno połączenie kolejowe w Achterhoek: [[Arnhem]] — [[Doetinchem]], tworząc co kwadrans połączenie do Doetinchem w dni powszednie we współpracy z Arriva, która obsługuje zawracanie pociągów w [[Winterswijk]] zamiast Doetinchem. * '''[https://www.keolis.nl/ Keolis]''', chociaż jego nazwa jest prawie niewidoczna. Keolis, wcześniej znana jako Syntus, obsługuje pociągi jako ''Twents'' w [[Twente]] na linii [[Zutphen]] — [[Hengelo]] — [[Oldenzaal]]. * '''[https://www.rnet.nl/ R-Net]''' to swego rodzaju znak jakości dla częstego transportu publicznego na obszarze Randstad. ** R-Net prowadzony przez '''NS''' obsługuje koncesję na linię [[Gouda]]–[[Alphen aan den Rijn]]. ** R-Net obsługiwany przez '''[https://www.qbuzz.nl/ Qbuzz]''' rozpoczął kursowanie pociągów na linii MerwedeLingeLijn ([[Dordrecht]] – [[Geldermalsen]]) na początku grudnia 2018. Jest to pierwsza usługa kolejowa obsługiwana przez firmę Qbuzz, która, jak sama nazwa wskazuje, obsługiwała dotychczas wyłącznie autobusy i tramwaje, przy czym ten ostatni we wspólnym przedsięwzięciu z operatorem autobusowym HTM. * '''RRReis''' to kolejna marka transportowa. Usługa ta, obsługiwana przez '''Connexxion''', do grudnia 2023 była znana jako Valleilijn ([[Barneveld]] – [[Amersfoort]] – [[Ede]]-[[Wageningen]]), a branding mógł w niektórych momentach powodować konflikty. RRReis to większa marka transportu publicznego (głównie autobusów) na [[Veluwe]]. * '''[https://blauwnet.nl/ Blauwnet]''' to kolejna marka transportu publicznego, działająca jako spółka joint venture pomiędzy firmami Arriva i Keolis, które mają wspólne linie w Overijssel i Drenthe i zgodziły się prowadzić te pociągi w nieco bardziej neutralnym malowaniu, a mianowicie w niebieskim kolorze Blauwnet (Blue-net). Uwzględnione linie obejmują cztery połączenia z [[Zwolle]] do [[Emmen]] (Arriva), [[Enschede]], [[Kampen]] i [[Oldenzaal]] (Keolis), [[Almelo]] — [[Hardenberg]] i [[Zutphen]] — [[Oldenzaal]] (Arriva). Pomiędzy [[Almelo]], [[Hengelo]] i [[Enschede]] Blauwnet biegnie obok NS. Za te przejazdy Blauwnet pobiera kilka centów więcej niż NS, więc przy częstych podróżach między tymi miastami być może wybierz zamiast tego NS. == Tło historyczne == === Początki === [[Plik:Station 'De Eenhonderd Roe'; juli 1939.jpg|thumb|Replika ''De Arend'' na odbudowanej stacji d'Een Hundred Roe, sto ''Roeden'' lub 400 m od Amsterdamu.]] Transport kolejowy w Holandii przyjął się dopiero w 1839 roku. Było wiele planów połączenia kraju koleją, ale w przeciwieństwie do większości krajów europejskich, Holandia nie potrzebowała sieci kolejowej. Istniał już doskonale działający system barek zaprzężonych w konie (''trekschuiten''), wykorzystujący słynną w kraju sieć kanałów. Przedsiębiorstwa żeglugowe również lobbowały przeciwko kolei, co spowodowało dramatyczne niepowodzenie prób zebrania funduszy dla kolei. Najbardziej realną linią była linia zaproponowana przez W.A. Blake’a, który chciał połączyć [[Amsterdam]] z [[Kolonia|Kolonią]] ([[Niemcy]]) przez [[Arnhem]]. Jego wysiłki w zakresie zbierania funduszy nie powiodły się, ale jeden z jego pracowników, W.C. Brade kontynuował plany, zmieniając trasę połączenia stolicy z [[Rotterdam]]em, z odcinkiem testowym biegnącym do [[Haarlem]]u w celu sprawdzenia opłacalności ekonomicznej. Bogaci inwestorzy zaczęli opowiadać się za połączeniem portów Holandii, Amsterdamu i Rotterdamu. Król Wilhelm poparł te plany, ponieważ nie chciał pozwolić, aby jego kraj pozostał w tyle za sąsiadami, którzy pracowali nad swoimi pierwszymi kolejami. Przy wsparciu króla rozpoczęto budowę linii kolejowej. Holandii brakowało jednak inżynierów i musiała ich importować, głównie z [[Anglia|Anglii]]. Nawet w przypadku tych inżynierów dokonano kilku dziwnych wyborów. Linia kolejowa, która musiała łączyć się z kolejami zagranicznymi, została zbudowana na szerokotorowym torze 1945 mm (76,6 cala) zamiast standardowego rozstawu torów, którego używali sąsiedzi, co spowodowało, że tory były niekompatybilne do czasu ich przebudowy. 20 września 1839 roku pociąg prowadzony przez ''De Arend'' („Orzeł”) z ''De Snelheid'' („Prędkość”) jako rezerwę wyruszył z [[Amsterdam]]u do [[Haarlem]]u i dotarł bez większych problemów 30 minut później, pokonując dystans 16 km (10 mil). Transport komercyjny na tej linii rozpoczął się cztery dni później. === Ekspansja i boom === [[Plik:Laantje van Van der Gaag.jpg|thumb|Powszechny widok na początku holenderskiej kolei: właściciele gruntów nie pozwalali przedsiębiorstwom kolejowym wykorzystywać ani kupować ich gruntów pod kolej, co prowadziło do konfliktu, po którym firma układała tymczasowe tory wokół nieruchomości, przez które nie mogli przejść. Na zdjęciu artystyczna impresja ''Het Laantje van Van der Gaag'' niedaleko [[Delft]], która była używana od 3 lipca do 7 lipca 1847 roku.]] Większość linii kolejowych zbudowano na powszechne zapotrzebowanie, a budowę rozpoczęto dopiero po zebraniu funduszy przez osoby prywatne. Nic nie było scentralizowane. Do 1850 roku zbudowano kilka głównych linii kolejowych, jednak Holandia pozostawała znacznie w tyle za swoimi sąsiadami. Co więcej, główne rzeki kraju nie zostały jeszcze mostowane, co stworzyło poważny podział między Holandią nad Renem a Holandią poniżej Renu. Sieci, które powstały, były źle powiązane, jeśli w ogóle były ze sobą powiązane. W [[Amsterdam]]ie i [[Rotterdam]]ie, ówczesnych głównych węzłach kolejowych, konkurujące ze sobą firmy miały różne stacje, obie na przeciwległych krańcach miast. W 1860 roku ''Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij'' (NCS) zbudowało linię łączącą [[Utrecht]] z [[Kampen]] przez [[Amersfoort]] i [[Zwolle]]. W 1869 roku Utrecht został połączony z [[Eindhoven]] poprzez [['s Hertogenbosch]], a dwa lata później ''Lage Zwaluwe'' zostało połączone z [[Dordrecht]]em, ostatecznie rozciągając się przez rzeki Mozę i Waal (delta Renu). ''Oosterspoorweg'' (kolej wschodnia) została zbudowana częściowo w 1874, a częściowo w 1876, łącząc [[Amsterdam]] z [[Zutphen]]. W 1860 roku rząd Holandii w końcu zdał sobie sprawę, że koleje mogą mieć znaczenie krajowe, tworząc ''Spoorwegwet'' (prawo kolejowe), co oznacza, że rząd w końcu zaczął finansować i eksploatować koleje. Ustawa przewidywała dziesięć linii kolejowych, oznaczonych od A do K, które łączyłyby Holandię. Koleje te nie byłyby jeszcze wykorzystywane przez przedsiębiorstwo będące własnością rządu, ale zamiast tego przez Koleje Krajowe (''Staatsspoorwegen'' lub SS). Te linie były: <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> * [[Arnhem]] - [[Leeuwarden]] * [[Harlingen]] - [[Bad Nieuweschans|Nieuwe Schans]] * [[Meppel]] - [[Groningen]] * [[Zutphen]] - [[Enschede|Glanerbeek]] * [[Breda]] - [[Maastricht]] * [[Roosendaal]] - [[Vlissingen]] * [[Venlo]] - Kaldenkirchen (Niemcy) * [[Utrecht]] - [[Boxtel]] * [[Breda]] - [[Rotterdam]] * [[Den Helder|Nieuwediep]] - [[Amsterdam]]</div> SS rywalizowało z HSM (''Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij''), które starały się odciągnąć jak najwięcej pasażerów od siebie, stając po stronie osób trzecich, przejmując ich koleje lub korzystając z usług spedycyjnych w celu przewiezienia pasażerów przez drugą stronę. rzeka, której nie można było przekroczyć koleją. ''Staatslijnen'' nie wystarczyły, aby objąć cały kraj, a wschód został szczególnie pominięty. Wiele lokalnych linii kolejowych (''lokaalspoorwegen'') i tramwajów zostało zbudowanych przez organizacje pozarządowe założone przez osoby fizyczne, często handlowcy lub inwestorów. Tramwaje nie musiały instalować sygnalizacji, natomiast kolej miała taki obowiązek. Wadą tramwajów było to, że musiały radzić sobie z ograniczeniami prędkości, ponieważ często korzystały z istniejących dróg. Połączenia z krajami sąsiadującymi inicjowały także osoby prywatne. Staatslijn B jest już podłączony do [[Niemcy|Niemiec]] w pobliżu [[Enschede]]. Dodatkowo linia między [[Turnhout]] ([[Belgia]]) a [[Tilburg]] została zbudowana przez ''Grand Central Belge'' w 1867, a [[Boxtel]] została połączona z [[Wesel]] (Niemcy) w 1878 przez ''Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij'' (Północno-Brabantyjsko-Niemiecka Spółka Kolejowa). === Lata 1900 === [[Plik:NL-HaNA 2.24.01.03 0 900-9366.jpg|thumb|Lata czterdzieste XX wieku były punktem zwrotnym dla holenderskiej kolei. Zniszczenia, jakie spowodowała wojna i linie zniszczone przez nazistów podczas wycofywania się, skłoniły Holendrów do ponownego przemyślenia, jakie linie były, a jakie nie, konieczne.]] Rywalizacja na kolei doprowadziła do wielu fuzji. Nigdy jednak nie powstało ani jedno państwowe przedsiębiorstwo kolejowe. Głównymi zwycięzcami rywalizacji byli SS i HSM. Połączyli siły w sierpniu 1937 roku, tworząc ''Nederlandsche Spoorwegen'' (Koleje Holenderskie), których właścicielem stało się państwo. Większość linii kolejowych była wówczas obsługiwana przez NS, z wyjątkiem kilku kolei granicznych i lokalnych. Tak było przez około sześćdziesiąt lat, aż do 1995 roku. W XX wieku zelektryfikowano wiele linii, z których pierwszą była ''Hofpleinlijn'' z 1908 ([[Rotterdam]] – Scheveningen). Linię zelektryfikowano prądem zmiennym o napięciu 10 000 woltów. W latach dwudziestych XX wieku ZHESM, będący właścicielem tej linii, opracował napięcie stałe 1500 V, które po raz pierwszy zastosowano na ''Oude Lijn'' (Stara Linia; [[Amsterdam]] - [[Rotterdam]]) w 1924 napięcie 1500 DC stało się standardem elektryfikacji w Holandii i jest stosowane do dziś na prawie wszystkich liniach zelektryfikowanych. Wraz ze wzrostem ruchu drogowego wiele lokalnych kolei przestało być rentownych. Większość z nich została opuszczona w latach trzydziestych XX wieku i po drugiej wojnie światowej. W 1934 roku oddano do użytku pierwszy pociąg z silnikiem Diesla, Mat '34. Mat '34 był także pierwszym opływowym projektem pociągu, który rok później miał zostać zastosowany we wszystkich nowo budowanych pociągach elektrycznych. Po drugiej wojnie światowej lokomotywy parowe były coraz rzadziej używane. Ostatni pociąg parowy kursujący regularnie kursował 7 stycznia 1958 r. W 1956 w całej Europie nastąpiła zmiana układu klas w pociągach. Trzecia klasa stała się drugą klasą, druga klasa stała się pierwszą klasą, a (rzadko używana) pierwsza klasa została zniesiona. === Reorganizacja i rywale === [[Plik:NS loc 2207 - Lovers Rail, IJmuiden.jpg|thumb|Lokomotywa NS Class 2200 wydzierżawiona spółce Lovers Rail obsługującej obszar wokół Keukenhof.]] Lata 90. przyniosły reorganizację ''Nederlandse Spoorwegen'', co oznaczało podział w utrzymaniu i użytkowaniu kolei. Prowadzenie kolei pozostało w gestii NS, a utrzymanie i utrzymanie infrastruktury zostało przeniesione do nowo powstałej spółki ''ProRail''. NS zostało podzielone na ''NS Reizigers'' do obsługi pasażerów i ''NS Cargo'' do transportu towarów. Wprowadzono lokalne koncesje, aby otworzyć rynek dla innych prywatnych firm i położyć kres monopolowi NS. Pierwszy konkurs miał miejsce w 1996, kiedy ''Lovers Rail'' uruchomiło pociągi z [[Haarlem]]u do [[Amsterdam]]u, co okazało się niepraktyczne dla mieszkańców [[IJmuiden]] i [[Lisse]], a także osób odwiedzających Keukenhof. Lovers Rail zakończyła działalność w 1999 roku. Bardziej skuteczne okazały się linie regionalne poza Randstad. Pierwszą z nich była trasa Mariënberg – [[Almelo]] w 1998, a następnie w latach 1999 i 2000 linie północne we [[Fryzja|Fryzji]] i [[Groningen (prowincja)|Groningen]]. Od 2017 linie lokalne obsługują Arriva, Breng, Connexxion i Keolis. Planuje się, że około 2020 kilka linii w Randstad zostanie przekształconych w linie metra, aby usprawnić tamtejszy transport publiczny. Podczas gdy wiele „prywatnych” kolei biorących udział w przetargach na franczyzę kolejową w Holandii to w rzeczywistości spółki-córki kolei państwowych z innych krajów, sama NS zaczęła ubiegać się o (i wygrywać) kontrakty na usługi kolejowe za granicą pod marką swojej spółki-córki ''Abellio''. == Usługi == === Klasy podróży === [[Plik:Station Haarlem 16.JPG|thumb|Znak wskazujący poczekalnię ''Derde Klas'' (trzeciej klasy) na historycznej stacji w Haarlem nigdy nie został zaktualizowany do współczesnych standardów europejskich. Motyw kafelków jest tam na zawsze zamknięty w czasie.]] Holenderskie klasy podróży odpowiadają standardom europejskim, które są podzielone na dwie klasy: * '''Tweede Klas''' (druga klasa), oznaczona w wagonach prostą cyfrą 2, oferuje miejsca siedzące przyzwoitej jakości, które poza godzinami szczytu są w zupełności wystarczające. Gdy tylko zaczynają się godziny szczytu, spodziewaj się niewielkiej przestrzeni, zwłaszcza jeśli podróżujesz z dużą ilością bagażu. Prawie zawsze znajdują się nad głową półki na bagaż, ale nawet prosty plecak może w niektórych sytuacjach okazać się za duży. Oprócz przepełnienia w godzinach szczytu, głównym problemem w drugiej klasie są miejsca siedzące. Pociągi międzymiastowe, w szczególności dwupokładowe VIRM i DD-IRM, mają ciche strefy lub wagony, które często są cichsze i stanowią de facto rozwiązanie w połowie drogi między pierwszą a drugą klasą, ponieważ przepełnienie nie jest tak dużym problemem. * '''Eerste Klas''' (pierwsza klasa), oznaczona cyfrą 1 z boku wagonu, oferuje większą przestrzeń między siedzeniami, gniazdka elektryczne w większości pociągów i siedzenia wyższej jakości (chociaż wyższa jakość często odnosi się do siedzeń skórzanych zamiast tkaninowych). Jednakże pierwsza klasa charakteryzuje się zauważalną różnicą w cenie, która według większości holenderskich podróżujących pociągiem może nie być tego warta w przypadku częstych podróży. W rezultacie pierwsza klasa rzadko jest przepełniona. Rezerwacja miejsca z wyprzedzeniem możliwa jest wyłącznie w przypadku międzynarodowych podróży międzymiastowych np. pociągami ICE lub Eurostar. Wagonów sypialnych nie można znaleźć w regularnych pociągach międzymiastowych, ponieważ czas podróży rzadko przekracza 2,5 godziny, mimo że najdłuższy czas podróży w Holandii bezpośrednio ze stacji na stację trwa około 5,5 godziny ([[Delfzijl]] do [[Vlissingen]] (5 godzin 38 minut w 2018 według rozkładu)). Spanie w pociągu jest w porządku, jeśli masz bilet na miejsce, w którym siedzisz. Klasy korzystają ze wspólnych toalet, choć nie wszystkie są przystosowane dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Jeżeli w drzwiach pociągu nie ma stopni, istnieje duże prawdopodobieństwo, że będzie on wyposażony w toalety przystosowane dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Usługi regionalne rzadko mają toalety. Większe stacje jednak tak. Liczba toalet i ich dostępność mają się poprawić dzięki Intercity i Sprinterowi Nieuwe Generatie. Obie klasy mają ogólnodostępne Wi-Fi, jednakże w lokomotywie Intercity Direct nie ma w ogóle Wi-Fi. Składy pociągów ICNG testowane w tych usługach, które mają zostać wprowadzone do użytku pod koniec 2024 są wyposażone w Wi-Fi. Prawie wszystkie pociągi mają konduktora. W pociągach krajowych nie ma cateringu. === Prawa podróżnego === Holenderska kolej jest często wyśmiewana za brak punktualności i nieefektywność; może to jednak wynikać po prostu z tego, że Holendrzy mają wysoki standard i traktują pięć minut opóźnienia jako nieszczęście, podczas gdy przeciętny klient innych kolei wyśmiałby takie wydarzenie. Większość tego można wytłumaczyć różnicą kulturową: Holendrzy są bardzo punktualnymi ludźmi. Poza tym pociągi często wydają się pełne, jeśli nie chcesz siedzieć obok kogoś, kogo nie znasz, a czego Holendrzy nie do końca preferują. Jeżeli Twój pociąg zostanie odwołany lub Twoja podróż zostanie ograniczona w inny sposób, na przykład w wyniku jednego z rzadkich strajków kolei, przysługuje Ci rekompensata finansowa, o ile dopełniłeś [https://www.ns.nl/en/terms-conditions.html warunków] przewoźnika kolejowego. [https://www.ns.nl/en/customer-service/refunds Zwroty kosztów] oraz [https://www.ns.nl/en/customer-service/lost-or-stolen zagubione i znalezione przedmioty] można zgłaszać i wnioskować za pośrednictwem strony internetowej NS. Jeśli problem wystąpi podczas podróży z innym operatorem kolejowym, skontaktuj się z nim, jeśli to możliwe, za pośrednictwem jego strony internetowej lub zadzwoń. Jeśli żadne z powyższych nie jest możliwe, udaj się do najbliższego punktu informacyjnego (często znajdującego się na większych stacjach z przyrostkiem ''Centraal''). === Linie regionalne, lokalne i podmiejskie === [[Plik:Railroads Netherlands 2013.svg|thumb|Mapa kolejowa Holandii. Ta mapa obejmuje również tylko ładunek (na różowo) i linie dziedzictwa kulturowego (na szaro)]] Koleje w Holandii zostały podzielone na większą główną koncesję na sieć bazową, którą do 2025 otrzymuje Nederlandse Spoorwegen (NS) oraz na kilka lokalnych koncesji, których eksploatację ubiegają się przewoźnicy kolejowi. Linie te są najczęściej niezelektryfikowane i poruszają się taborem diesla, natomiast wszystkie linie obsługiwane przez NS są zelektryfikowane. Spośród operatorów kolejowych działających w Holandii, poza NS, Arriva jest zdecydowanie największym. Sama Arriva obsługuje następujące linie: * '''Noordelijke Nevelijnen''' (''odgałęzienia północne''), składające się ze ''Staatslijn'' B ([[Harlingen]] Haven – [[Bad Nieuweschans]]), [[Leeuwarden]] – [[Stavoren]], [[Groningen]] – [[Roodeschool]], Groningen – [[Delfzijl]] i Groningen – [[Veendam]]. Wszystkie linie są obsługiwane za pomocą różnych rodzajów pociągów Stadler. Arriva zastrzega sobie prawo do obsługi tych linii do roku 2035. * '''Vechtdallijnen''' (''linie do doliny Vecht''), składające się z [[Zwolle]] – [[Emmen]] (obsługiwane co godzinę przez szybki i zatrzymujący się pociąg) i [[Almelo]] – Mariënberg – [[Hardenberg]]. * '''Achterhoek-Rivierenland''', składający się z linii [[Zutphen]] – [[Apeldoorn]], Zutphen – [[Winterswijk]], [[Arnhem]] – [[Doetinchem]] – Winterswijk i Arnhem – [[Tiel]]. Spośród nich koncesja Arnhem — Doetinchem jest dzielona z Breng, co czyni ją linią lokalną o największej częstotliwości, obsługującą cztery pociągi na godzinę w dowolnym kierunku. * '''Limburgia''' ma pięć linii, z których wszystkie są obsługiwane przez Arriva. Są to S1 ([[Nijmegen]] – [[Roermond]]), S2 ([[Maastricht]] – Roermond), S3 ([[Sittard]] – [[Kerkrade]]) oraz S4 i S5 (Maastricht – [[Heerlen]]). Breng obsługuje wspomnianą linię pomiędzy Arnhem a Doetinchem, tworząc we współpracy z Arrivą połączenie kwartalne pomiędzy obiema stacjami. Keolis zdecydowanie widziało lepsze czasy, kiedyś obsługując linie w całej wschodniej Holandii jako Syntus, obecnie obsługuje tylko linię [[Zutphen]] – [[Hengelo]] – [[Oldenzaal]] jako ''Twents''. Wszystkie te pociągi to modele LINT 41/H odnowione w 2013 w celu zapewnienia toalet na pokładzie. Pociągi te, wybudowane w latach 2001-2004, są najstarszymi pociągami w sieciach lokalnych. Od grudnia 2017 Keolis obsługuje ''Kamperlijn'' ([[Kampen]] — [[Zwolle]]) we własnych barwach i wszystkie inne pociągi w neutralnych barwach Blauwnet. W grudniu 2018 roku firma autobusowa Qbuzz weszła na rynek kolejowy przejmując MerwedeLingeLine od Arriva. Nederlandse Spoorwegen obsługuje pociągi ''Sprinter'' w sieci bazowej, która jest marką NS oznaczającą ''stoptrein'' (pociąg zatrzymujący), zatrzymujący się na (prawie) każdym przystanku na linii. Sprintery prawie zawsze obsługują linie, które mają również połączenia międzymiastowe, więc w zależności od stacji początkowej i/lub docelowej prawdopodobnie pojedziesz szybciej, wybierając pociąg międzymiastowy zamiast sprintera. W przypadku usług regionalnych stosuje się rozróżnienie między ''stoptrein'' (pociągiem zatrzymującym) i ''sneltrein'' (pociągiem szybkim). Większość operatorów regionalnych korzysta wyłącznie z pociągów Stadler lub Alstom, ponieważ oba przedsiębiorstwa posiadają zakłady konserwacyjne i naprawcze w Holandii. Na liniach niezelektryfikowanych znajdziesz kilka LINT, trochę GTW i kilka WINK, na liniach zelektryfikowanych zobaczysz wiele FLIRTów oprócz przyzwoitej liczby GTW. Jedynym prawdziwym wyjątkiem od tej reguły są pociągi Protos kursujące między [[Ede]]-[[Wageningen]] a [[Amersfoort]]. Prawie wszystkie pociągi operatorów regionalnych noszą imię znaczącej osoby, miejsca lub wydarzenia związanego z regionem, którym kursują pociągi. Tam, gdzie nazwy Stadlera GTW pochodzą od ludzi, FLIRT3 od lokalizacji i wydarzeń, podczas gdy nazwy pociągów LINT 41/H są rzadkie. Nazwy są zawsze umieszczane na główkach pociągów, widoczne tylko z zewnątrz. Imiona różnią się w zależności od artystów takich jak Piet Mondriaan i M.C. Eschera do domniemanego szpiega Maty Hari i od badacza marynarki wojennej Willema Barentsza do projektanta ogrodów Pieta Oudolfa. === Linie międzymiastowe === [[Plik:Intercitynet NL 2015.png|thumb|Linie międzymiastowe w Holandii.]] Wszystkie linie Intercity są obsługiwane przez NS i wszystkie te linie są zelektryfikowane, a pociągi obsługiwane przez NS napędzane są energią wytwarzaną przez turbiny wiatrowe. NS posiada dwie kategorie połączeń Intercity (oprócz połączeń międzynarodowych): ==== Intercity Direct ==== Najbliższa rzecz, jaką ma Holandia, jeśli chodzi o kolej dużych prędkości. Od 2023 istnieją cztery usługi: * '''IC 35 / 9200''': [[Amsterdam]] – [[Antwerpia]] – [[Bruksela]]-Zuid/Midi * '''900''': [[Amsterdam]] – [[Breda]] * '''1000''': [[Amsterdam]] – [[Rotterdam]] Wszystkie te usługi działają w oparciu o infrastrukturę HSL-Zuid i zawijają na lotnisko Schiphol (oprócz numeru 9600), do [[Haga|Hagi]] i [[Rotterdam]]. Jeśli podróżujesz pomiędzy Schiphol a Rotterdamem z IC-Direct, wymagana jest dodatkowa opłata. Od dawna planowano rozbudowę holenderskiej sieci kolei dużych prędkości o dwie linie, ale jak dotąd nic z nich nie wyszło. Dyskusja nad linią HSL-Oost (Amsterdam – Zagłębie Ruhry) toczy się od lat 90. XX w., a tory między [[Amsterdam]]em a [[Utrecht]]em zostały już podwojone z dwóch do czterech linii, co umożliwi wykorzystanie dwóch z nich do wyższych prędkości, zmodyfikowano połączenia z [[Arnhem]], przy większości modyfikacji stacji, ale na wschód od Arnhem, niewiele się zmieniło. Alternatywę, Deltaline, zaprezentowano w marcu 2006 roku, ale ona również nigdy nie została wdrożona. Na razie prędkość pociągów do Zagłębia Ruhry jest ograniczona do 160 km/h (99 mil/h). Linia Zuiderzeelijn nigdy nie wyszła poza fazę planowania: nie została jeszcze podjęta decyzja, czy linia ma obsługiwać Maglev, HSL czy Superbus. Linia jest już od dziesięciu lat odłożona na stałe i jeszcze przez jakiś czas nie będzie rozkopywana. W jej miejscu istnieje linia z [[Lelystad]] łącząca się z [[Groningen]] przez [[Heerenveen]] (Lelylijn). ==== Regularne linie Intercity ==== Najczęściej korzystasz z regularnych połączeń międzymiastowych. Łączą ze sobą większe miasta, pomijając na trasie mniejsze miejscowości. [[Utrecht]] jest miastem położonym najbliżej centralnego węzła komunikacyjnego, ze względu na położenie w centrum kraju. Jako linie Intercity liczone są tutaj wyłącznie trasy obsługiwane przez NS przeznaczone dla krajowych przewozów kolejowych, chociaż Arriva oferuje połączenia, które można określić jako Intercity, nazywa je ''Sneltrein'' (szybki pociąg). Trasy poniżej są wymienione według numerów seryjnych. '''Nie zawracaj''' sobie głowy zapamiętywaniem numerów seryjnych, ponieważ nie można ich znaleźć na stacji ani w pociągach. * '''500''': [[Rotterdam]] – [[Groningen]] przez [[Utrecht]] i [[Zwolle]]. * '''600''': [[Rotterdam]] – [[Leeuwarden]] przez [[Utrecht]] i [[Zwolle]]. * '''700''': Den Haag ([[Haga]]) — [[Groningen]] przez Schiphol ✈, [[Lelystad]] i [[Zwolle]]. * '''800''': ([[Den Helder]]) — [[Alkmaar]] — [[Maastricht]] przez [[Amsterdam]], [[Utrecht]] i [[Eindhoven]]. Jadąc z Amsterdamu, za Alkmaar linia staje się usługą Sprinter (zatrzymanie pociągu). Nie wszystkie pociągi jadące do Alkmaar jadą dalej niż Alkmaar. * '''900''': [[Amsterdam]] — [[Breda]] za pośrednictwem połączenia HSL. Wymagana dodatkowa opłata między Schiphol a [[Rotterdam]]em. Oznaczone jako Intercity Direct, aby uniknąć pomylenia z „normalnymi” usługami Intercity. * '''1000''': [[Amsterdam]] – [[Rotterdam]] poprzez połączenie HSL. Wymagana dodatkowa opłata między Schiphol a Rotterdamem. Oznaczone jako Intercity Direct, aby uniknąć pomylenia z „normalnymi” usługami Intercity. * '''1100''': Den Haag – [[Eindhoven]] przez [[Delft]], [[Rotterdam]], [[Breda|Bredę]] i [[Tilburg]] za pośrednictwem połączenia HSL. * '''1400''': [[Rotterdam]] – [[Utrecht]] przez Den Haag i [[Amsterdam]]. * '''1500''': [[Amsterdam]] — [[Amersfoort]] (— [[Deventer]]) przez Amsterdam. Pociągi do Deventer z Amersfoort jechały tylko w godzinach szczytu. * '''1600''': Schiphol ✈ — [[Enschede]] przez [[Amersfoort]] i [[Deventer]]. * '''1700''': Den Haag — [[Enschede]] przez [[Utrecht]], [[Amersfoort]] i [[Deventer]]. * '''1800''': Den Haag – [[Leeuwarden]] przez Schiphol, [[Almere]] i [[Zwolle]]. * '''2000''': Den Haag — [[Utrecht]]. * '''2100''': [[Amsterdam]] — Den Haag przez [[Haarlem]] i [[Lejda|Lejdę]]. * '''2200''' i '''2300''': [[Amsterdam]] — [[Vlissingen]] przez [[Lejda|Lejdę]] i Den Haag HS. * '''2400''': [[Lelystad]] — [[Dordrecht]] przez [[Amsterdam]], Schiphol ✈, [[Lejda|Leiden]], Den Haag, [[Rotterdam]], [[Dordrecht]], [[Roosendaal]] i [[Vlissingen]]. * '''2600''': [[Almere]] — [[Amsterdam]]. * '''2800''': [[Rotterdam]] — [[Utrecht]]. * '''2900''': [[Enkhuizen]] – [[Maastricht]] przez [[Hoorn]], [[Amsterdam]], [[Utrecht]] i [[Eindhoven]]. * '''3000''': [[Den Helder]] – [[Nijmegen]] przez [[Amsterdam]], [[Utrecht]] i [[Arnhem]]. * '''3100''': Schiphol ✈ — [[Nijmegen]] przez [[Utrecht]] i [[Arnhem]]. * '''3200''': [[Arnhem]] – [[Rotterdam]] przez [[Utrecht]], [[Amsterdam]] i [[Schiphol]] ✈. Tworzy 10-minutowe połączenie z innymi pociągami między Arnhem a Amsterdamem oraz Lejdą i Schiphol. * '''3300''': [[Lejda|Leiden]] — [[Hoorn]] przez Schiphol ✈ i [[Purmerend]]. * '''3500''': Schiphol ✈ — [[Venlo]] przez [[Utrecht]] i [[Eindhoven]]. * '''3600''': [[Zwolle]] — [[Roosendaal]] przez [[Deventer]], [[Arnhem]], [[Nijmegen]], [[’s-Hertogenbosch]] i [[Breda]]. * '''3700''': [[Dordrecht]] – [[Venlo]] przez [[Den Haag]], Schiphol ✈, [[Utrecht]] i [[Eindhoven]], tylko w nocy i w niedziele, tworząc 15-minutowe połączenie między Dordrechtem a Lejdą. * '''3900''': [[Enkhuizen]] – [[Heerlen]] przez [[Amsterdam]], [[Utrecht]] i [[Eindhoven]]. * '''4500''': [[Amsterdam]] — [[Enkhuizen]]. * '''8800''': [[Utrecht]] – [[Lejda]] przez [[Woerden]] i [[Alphen aan de Rijn]]. * '''11600''': Schiphol ✈ — [[Amersfoort]]. * '''11700''': [[Amersfoort]] – Den Haag. * '''12200''': [[Vlissingen]] – [[Roosendaal]]. * '''12600''': [[Groningen]] — [[Amsterdam]] przez [[Lelystad]]. * '''13500''': [[Eindhoven]] – [[Venlo]] przez [[Helmon]]d, kursuje tylko na początku i na końcu dnia zamiast serii 3500. * '''13900''': [[Eindhoven]] — [[Heerlen]], pociąg w godzinach szczytu obsługujący serię 3900 w piątki i weekendy. * '''32600''': [[Groningen]] — Schiphol ✈ przez [[Lelystad]], połączenie nocne obsługiwane przez Arriva, tylko w piątkowe wieczory. * '''32700''': [[Maastricht]] — Schiphol ✈ przez [[’s-Hertogenbosch]], połączenie nocne obsługiwane przez Arriva, tylko w piątkowe wieczory. === Linie międzynarodowe === [[Plik:Fyra-v250-towed-away-2014-05-18, Dijksgracht, Amsterdam.jpg|thumb|Holowanie V250 z powrotem do zajezdni po wprowadzeniu pociągu okazało się ogromną porażką.]] Najbardziej niesławną linią międzymiastową Holandii jest HSL-Zuid, kursująca z [[Amsterdam]]u do [[Bruksela|Brukseli]], którą miały obsługiwać nowo wybudowane pociągi V250 „Fyra”, zwane ''Kruimeldief'' (nazwa pochodzi od rodzaju małego ręcznego odkurzacza z brak właściwej nazwy angielskiej, gdyż przód pociągu przypominał taką nazwę). Pociągi okazały się źle skonstruowane, przez co wiadomości było kilka razy za dużo, ponieważ pociąg za pociągiem nie pojawiał się na peronach, a inne problemy techniczne powodowały wiele opóźnień w innych częściach sieci holenderskiej i belgijskiej. Problemy te uznano za konsekwencję nowych materiałów, lecz po ponad miesiącu eksploatacji pociągów nie zaobserwowano żadnej poprawy. W dniu 13 stycznia 2013 połowa rozkładowych pociągów została odwołana, a druga połowa charakteryzowała się średnimi godzinnymi opóźnieniami. Cztery dni później 85% pociągów „Fyra” nie kursowało. W jednym z pociągów, który tego dnia jeździł, od spodu odpadła płyta po uszkodzeniu przez mróz, gdy pociąg jechał z dużą prędkością. Ten incydent był ostatnim gwoździem do trumny V250; [[Belgia]] zakazała używania Fyry w swojej sieci HSL. Od tego czasu Fyra została „tymczasowo” zastąpiona regularnymi pociągami międzymiastowymi, które kursują do dziś. [[Plik:Thalys train driver cleaning his windscreen.JPG|thumb|Dobry widok jest zawsze ceniony podczas długich podróży.]] Niezależnie od ''klęski Fyry'', jak sytuacja wokół Fyry jest znana w Holandii, Holandia nadal posiada międzynarodowe linie międzymiastowe, z których wszystkie są obsługiwane przez NS International, oddział Nederlandse Spoorwegen. To są: * '''ICE 43''': [[Amsterdam]] — [[Bazylea]] z zawijaniem do [[Utrecht]]u, [[Arnhem]], [[Oberhausen]], [[Duisburg]]a, [[Düsseldorf]]u, [[Hanower]]u, [[Bielefeld]], [[Gütersloh]], [[Hamm]], [[Hagen]], [[Wuppertal]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Bonn]], [[Frankfurt nad Menem|Frankfurtu nad Menem]], [[Mannheim]], [[Karlsruhe]], [[Offenburg]]a i [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburga Bryzgowijskiego]]. Pociągi kursują tylko raz dziennie i odjeżdżają z Amsterdamu o 8:08. * '''IC 77''': [[Amsterdam]] — [[Berlin]] z zawijaniem do [[Amersfoort]], [[Deventer]], [[Hengelo]], [[Bad Bentheim]], [[Rheine]], [[Osnabrück]] i [[Hanower]], kursuje co dwie godziny. * '''ICE 78''': [[Amsterdam]] — [[Frankfurt nad Menem]] zatrzymuje się na wszystkich przystankach objętych linią ICE 43 do Frankfurtu włącznie. * '''IC 35''': [[Amsterdam]] – [[Bruksela]] zawija do Schiphol ✈, [[Haga|Hagi]], [[Rotterdam]]u, [[Breda|Bredy]], [[Antwerpia|Antwerpii]] i [[Mechelen]]. * '''Eurostar 9100''': [[Amsterdam]] — [[Londyn]] St. Pancras International z zawijaniem do [[Rotterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]] i [[Lille]]. * '''Eurostar Red 9300''': [[Amsterdam]] — [[Bruksela]], zawija do Schiphol ✈, [[Rotterdam]]u, [[Antwerpia|Antwerpii]] i [[Bruksela|Brukseli]], kilka razy dziennie. Usługa ta jest dostępna do [[Paryż]]a raz dziennie. * '''Eurostar Red 9900''': [[Amsterdam]] — [[Lille]] z zawinięciem do Schiphol ✈, [[Rotterdam]], [[Antwerpia]] i [[Bruksela]]. Wychodzenie raz lub dwa razy dziennie. Bilety te można kupić za pośrednictwem [https://www.nsinternational.com/en NS International]. Po zakupie masz możliwość wyeksportowania biletów do aplikacji NS International dostępnej na Androida i iOS lub pobrania ich w postaci pliku PDF, który możesz następnie wydrukować. Należy pamiętać, że aplikacja NS International to nie to samo, co NS Reisplanner. Jedna to aplikacja, której właścicielem i operatorem jest NS Reizigers, a druga – NS International, dwa oddziały tej samej firmy, Nederlandse Spoorwegen. Bilety na pociąg IC(E) można także kupić w [https://www.bahn.de/ Deutsche Bahn], w tej firmie można także zarezerwować bilety na pociąg [https://www.eurostar.com/rw-en Eurostar]. Wszystkie trzy oferują oferty Early Bird, które mogą być znacznie tańsze niż zwykłe bilety, czyli z Amsterdamu do Brukseli lub Antwerpii za 29 euro, Paryża i Berlina za mniej niż 40 euro oraz Londynu za 59 euro. Z kart OV-chipkaart i innych karnetów NS można korzystać na krajowych odcinkach ICE i IC Bruksela, ale w przypadku podróży tym pierwszym wymagana jest dodatkowa dopłata w wysokości 2,40 EUR; takie taryfy nie obowiązują na liniach Eurostar, które wymagają rezerwacji/rezerwacji z wyprzedzeniem. Pociągi zatrzymują się także na innych liniach do krajów sąsiednich, łączących się z [[Niemcy|Niemcami]] (GER) i [[Belgia|Belgią]] (B): * '''S-32''': [[Roosendaal]] — [[Puurs]]/[[Lokeren]] (B) przez [[Antwerpia|Antwerpię]]. Łączy się z Lokeren tylko w weekendy. * '''S-43''': [[Maastricht]] — [[Hasselt]] (B) przez [[Liège]]-Guillemins. Kończy się w Liège-Guillemins w weekendy. * '''RE 13''':' [[Venlo]] – [[Hamm]] (GER) zawija do [[Mönchengladbach]], [[Neuss]], [[Düsseldorf]], [[Wuppertal]] i [[Hagen]]. * '''RE 18''': [[Maastricht]] – [[Akwizgran|Aachen]] Hbf (GER) przez [[Landgraaf]], z oddzielnym połączeniem biegnącym nie dalej niż do [[Heerlen]]. :Planuje się, że usługa ta zostanie rozszerzona na Liège-Guillemins na początku 2024 r. * '''RE 19''': [[Arnhem]] — [[Düsseldorf]] (GER) przez [[Emmerich am Rhein]], [[Oberhausen]] i [[Duisburg]]. * '''RB 51''': [[Enschede]] — [[Dortmund]] (GER). * '''RB 57''': [[Groningen]] — [[Leer]] (GER) przez [[Bad Nieuweschans]] (połączenie autobusowe z Weener do Leer do 2024 r. lub później). * '''RB 61''': [[Hengelo]] — [[Bielefeld]] (GER) przez [[Enschede]], [[Bad Bentheim]], [[Rheine]] i [[Osnabrück]] * '''RB 64''': [[Enschede]] — [[Münster]] (GER). Pociągi w Holandii mogą poruszać się z prędkością nie większą niż 160 km/h (99 mil/h), z wyjątkiem linii HSL-Zuid, która może obsługiwać pociągi jadące z prędkością 300 km/h (190 mil/h). Usługi Eurostar to obecnie jedyne usługi, które są w stanie osiągnąć tę prędkość. Intercity Direct może jechać z prędkością do 200 km/h (120 mil/h), korzystając z taboru Intercity Nieuwe Generatie. === Pociągi nocne === [[Plik:Amsterdam Centraal NSI 193 766 Nightjet (51342877777).jpg|thumb|Usługa NS/ÖBB NightJet do i z Wiednia z przylotem do Amsterdam Centraal.]] W latach 20. do Holandii wracają pociągi nocne. Większość pociągów odjeżdża z [[Amsterdam]] Centraal. Należy pamiętać, że usługi te są zawsze zwolnione z biletów podróżnych, takich jak bilety Interrail. Poniższa lista usług obowiązuje od początku 2023, a w miarę upływu roku będzie dostępnych więcej usług: * [[Amsterdam]] — [[Norymberga]] — [[Wiedeń]]/[[Innsbruck]] (ÖBB NightJet) *: Codzienne połączenie nocnym pociągiem łączy się z usługą towarzyszącą z [[Bruksela|Brukseli]] w [[Kolonia|Kolonii]] i usługą z [[Hamburg]]a w Norymberdze, gdzie również ma miejsce rozłąka Wiedeń-Innsbruck. Można zarezerwować za pośrednictwem [https://www.nsinternational.com/en NS International] lub [https://www.nightjet.com/en/#/home ÖBB NightJet]. * [[Amsterdam]] — [[Bazylea]] — [[Zurych]] (ÖBB NightJet) *: Wprowadzona w grudniu 2021 usługa NightJet nie łączy się w żaden sposób z innymi usługami i po prostu łączy Amsterdam ze [[Szwajcaria|Szwajcarią]]. Tę usługę również można zarezerwować za pośrednictwem NS International lub ÖBB NightJet. * [[Amsterdam]]/[[Amersfoort]]/[[Utrecht]] — [[Drezno]]/[[Praga]] (GreenCityTrip / TUI City Express) *: Jak sama nazwa może sugerować, jest to bardziej wszechstronna wycieczka po mieście niż zwykła usługa nocnego pociągu, zawsze obejmująca podróż do miejsca docelowego i z powrotem do Holandii, które zawsze są oddalone o trzy dni. Opcjonalnie możesz uwzględnić trzy noce pobytu w hotelu w miejscu docelowym. Pakiety dostępne za pośrednictwem [https://greencitytrip.nl/nl/?locale=en własnej strony internetowej], [https://www.tui.nl/ TUI] i sprzedawców zewnętrznych. * [[Amsterdam]] — [[Alpy]] (głównie austriackie) (TUI Ski Express) *: Łączy się z miejscami docelowymi głównie w austriackich Alpach, ale kursuje tylko od końca grudnia do końca marca. Wyjazdy w piątki, powroty w soboty. Można je zarezerwować za pośrednictwem [https://www.tui.nl/wintersport/trein/ holenderskiej strony internetowej] TUI, a ich cena wynosi już 88 EUR za podróżującego. * [[Haga]] — [[Zell am See]] — [[Bischofshofen]] / [[Innsbruck]] i [[Bludenz]] (Alpen Express) Działa również w sezonie narciarskim i łączy głównie z austriackimi miejscami docelowymi. Można zarezerwować za pośrednictwem ich [https://alpen.express/ strony internetowej], zaczynając od 260 € za podróżnego. * [[Bruksela]] — [[Amsterdam]] — [[Berlin]] — [[Praga]] (European Sleeper) *: Uruchomienie najnowszego połączenia nocnego pociągu w Holandii w maju 2023 r. między Brukselą a Berlinem przez Amsterdam. Wyjazdy w poniedziałki, środy i piątki. Podróże powrotne w niedziele, wtorki i czwartki. Połączenia do Drezna i Pragi rozpoczną się w 2024 r. Bilety można nabyć na stronie internetowej [https://www.europeansleeper.eu/ European Sleeper]. Od 2023 kilka nowych tras jest przedmiotem studiów wykonalności lub jest planowanych w bardziej konkretny sposób, w tym trasy do [[Bordeaux]] (SNCF, [[Francja|Francja]]), [[Barcelona|Barcelony]] i [[Sztokholm]]u (European Sleeper). Mogą one wejść w życie około 2025 lub później, ale nie muszą. == Planowanie podróży == Najbardziej niezawodnym sposobem planowania podróży jest skorzystanie z '''[https://www.ns.nl/en NS Reisplanner]''' na stronie głównej witryny NS lub za pomocą aplikacji NS na Androida lub iOS. Aplikacja wyświetla wszystko, co musisz wiedzieć o stacji i podróży, niezależnie od tego, czy będzie to rodzaj pociągu, w jakim będziesz jechał, stopień zajętości danego pociągu, czy po prostu to, czy na pobliskiej stacji są otwarte jakieś sklepy, w których możesz kupić szybki lunch. Aplikacja zaczyna się w języku niderlandzkim, ale można ją zmienić na angielski za pomocą menu ''Instellingen'' znajdującego się w zakładce ''Meer''. NS Reisplanner i aplikacja obejmują pociągi obsługiwane przez inne firmy, a także mogą planować podróże od drzwi do drzwi, w tym innymi środkami transportu publicznego, takimi jak autobus, tramwaj czy metro. Alternatywnie możesz użyć '''[https://9292.nl/en 9292.nl]''' lub powiązanej aplikacji o tej samej nazwie. === Unikanie zatłoczonych pociągów === W przypadku większości pociągów planiści mają wskaźnik pokazujący oczekiwaną liczbę pasażerów w pociągu. Ogólnie rzecz biorąc, w godzinach szczytu można spodziewać się zatłoczonych pociągów. Są one zdefiniowane jako dni od poniedziałku do piątku w godzinach 06:30–09:00 i 16:00–18:30. Jeśli to możliwe, unikaj „hiper” porannego szczytu w dni powszednie w godzinach 07:30–09:00, zwłaszcza do i pomiędzy dużymi miastami. NS ma listę [https://www.ns.nl/en/travel-information/improving-services/drukste-trajecten.html 5 najbardziej ruchliwych tras]. Dniem szczególnie pracowitym w podróżach jest Dzień Króla (27 kwietnia), zwłaszcza w przypadku wydarzeń w większych miastach, takich jak [[Amsterdam]], a także w każdy dzień, w którym w danym roku przypada Grand Prix Zandvoort. Podczas takich wydarzeń możesz spotkać się z długimi kolejkami w automatach biletowych lub punktach usługowych, dlatego spróbuj kupić bilet wcześniej lub upewnij się, że masz wystarczającą ilość środków na karcie OV-chipkaart (''patrz „Kupowanie biletów” poniżej''). Różne strony, takie jak [https://www.discoverholland.com/DayTrips DiscoverHolland.com] i własna witryna NS [https://www.ns.nl/spoordeelwinkel spoordeelwinkel] mogą oferować wycieczki do atrakcji, które chcesz odwiedzić, łącznie z transportem. Często okazują się one tańsze i bardziej relaksujące, ponieważ masz już zaplanowaną podróż i masz bilet do atrakcji z wyprzedzeniem, co sprawia, że podróż jest trochę bardziej beztroska. Dodatkowo unikniesz tłoku przy wejściu do atrakcji. Nierzadko zdarza się, że w bardziej popularne dni trzeba spędzić półtorej godziny w kolejce, aby kupić bilet. == Kupowanie biletów == {| class="wikitable mw-collapsible" align=right |+ Ceny w jedną stronę do i z Amsterdam Centraal. !Stacja !!Cena drugiej klasy w jedną stronę (w €) !!Liczba jednostek taryfowych |- |Schiphol Airport ||4.90 ||19 |- |Haarlem ||4.90 ||19 |- |Utrecht Centraal* ||8.80 ||39 |- |Lelystad Centrum ||11.80 ||54 |- |Gouda ||13.40 ||62 |- |Den Haag Centraal ||13.60 ||63 |- |Rotterdam Centraal* ||17.90 ||86 |- |Zwolle ||21.40 ||110 |- |Eindhoven Centraal ||22.70||119 |- |Leeuwarden ||29.40 ||208 |- |Maastricht ||29.40 ||216 |- |Groningen ||29.40 ||219 |} === Cennik === Ogólnie rzecz biorąc, ceny biletów kolejowych przewoźników NS i regionalnych operatorów kolejowych są wyceniane na podstawie odległości (pay-as-you-go). Do obliczenia standardowej ceny PAYG nie ma godzin szczytu ani poza szczytem, ale niektóre abonamenty i nielimitowane bilety dzienne są ważne tylko poza godzinami szczytu (tj. poza godzinami 06:30-09:00, a w niektórych przypadkach poza godzinami 16:00-18:30 w dni powszednie). Chociaż aplikacja NS lub aplikacja 9292 może szybko podać rzeczywistą cenę biletu kolejowego za wybraną podróż, jeśli ciekawi Cię, w jaki sposób te opłaty są obliczane, musisz najpierw zrozumieć, że zależy to od liczby jednostek taryfowych (''tariefeenheden'') pomiędzy miejscem początkowym i docelowym. Ceny biletów kolejowych NS zaczynają się od 2,60 euro za przejazdy do ośmiu jednostek taryfowych. Opłata za każdą dodatkową jednostkę taryfową waha się od 0,10 do 0,30 euro i nie ma jasnego schematu, kiedy należy ją naliczyć. Jednak maksymalna możliwa cena biletu w jedną stronę w drugiej klasie, jaką można zapłacić za krajowe podróże koleją NS, wynosi 29,40 euro (wartość 200 jednostek taryfowych). Aby obliczyć opłatę za przejazd między stacjami, najpierw zapoznaj się z [https://www.ns.nl/en/customer-service/payment/consumer-rates.html mapą jednostek taryfowych] i określ liczbę jednostek taryfowych. Jeśli między stacją początkową a stacją docelową znajdują się stacje pośrednie, po prostu dodaj liczbę jednostek taryfowych widoczną na trasie. Następnie na cenniku ([https://www.ns.nl/en/customer-service/payment/consumer-rates.html wymienionym tutaj]) znajdź liczbę jednostek taryfowych, które właśnie obliczyłeś (pierwsza kolumna) i odpowiadającą jej taryfę (druga kolumna). W przypadku, gdy istnieją dwie lub więcej możliwych tras dotarcia do miejsca docelowego za pomocą NS, cena będzie zawsze oparta na trasie z mniejszą liczbą jednostek taryfowych, niezależnie od wybranej trasy. Ceny biletów drugiej klasy w jedną stronę pomiędzy Amsterdam Centraal a wybranymi stacjami podane są w tabeli po prawej stronie (*nie uwzględniają dodatków za przejazd określonymi pociągami). Z wyjątkiem podróży na podstawie biletów z wczesną rezerwacją poza szczytem oraz podróży pociągami Eurostar lub pociągami nocnymi, możesz podróżować dowolnym pociągiem, aby dostać się do punktów wymienionych na bilecie o dowolnej porze dnia i rezerwacja nie jest konieczna (tj. wadą jest to, że możesz być zmuszony do stania, gdy pociągi są zatłoczone). Jeśli zdecydujesz się na podróż pociągiem IC-Direct między [[Rotterdam]]em a stacją na lotnisku Schiphol lub pociągiem ICE na terenie kraju, oprócz standardowych stawek PAYG będziesz musiał zakupić dodatek o wartości 2,90 EUR. Ceny usług międzynarodowych różnią się jednak w zależności od odległości, a bardziej od warunków rynkowych. W odróżnieniu od czysto krajowych podróży koleją, podróżowanie usługami międzynarodowymi oferuje zachęty dla tych, którzy dokonają rezerwacji z wyprzedzeniem. Podróż linią Eurostar zawsze wymaga rezerwacji. Aby kupić bilety na przejazdy międzynarodowe, należy udać się do punktu obsługi NS International na głównych stacjach kolejowych, do strony internetowej NS International lub do strony internetowej przewoźnika kolejowego. === OV-chipkaart === [[Plik:OV-chipkaart.jpg|thumb|Karta anonimowa (na górze) i osobista (na dole).]] Cały transport publiczny w Holandii (autobusy, tramwaje, metro i pociągi) korzysta z bezdotykowych kart inteligentnych zwanych '''[https://www.ov-chipkaart.nl/en OV-chipkaart]''' (OV oznacza ''Openbaar Vervoe''r, co oznacza „Transport publiczny”), czasami nazywanych także ''kartą chipową transportu publicznego''. Jednorazowe karty magnetyczne są dostępne dla pociągów NS i niektórych lokalnych operatorów, ale są dostępne za dodatkową opłatą. Jeśli nie planujesz korzystać z transportu publicznego tylko okazjonalnie, najlepszą opcją jest uzyskanie anonimowego OV-chipkaart po przyjeździe, ponieważ jest to wygodne i ostatecznie tańsze. Karta musi jednak mieć zapisaną minimalną wartość, która w przypadku pociągów NS wynosi 20 euro (nieoficjalnie 16 euro) i ogólnie 4 euro w przypadku operatorów lokalnego transportu publicznego. Koszt początkowy (7,50 EUR) anonimowego OV-chipkaart nie podlega zwrotowi. Chipkaart OV występuje w trzech wersjach: * '''Jednorazowy''' OV-chipkaart to bilet jednorazowy. Nie można go ponownie załadować. Niektóre firmy transportu publicznego w miastach oferują bilety 1-, 2- lub 3-dniowe, z których można korzystać bez ograniczeń w niektórych regionach. * '''Anonimowa''' karta OV-chipkaart jest najczęściej używaną kartą inteligentną. Cena zakupu wynosi 7,50 € (stan na rok 2020) i nie podlega zwrotowi. Karty te dostępne są w kasach biletowych i automatach, z okresem ważności do 5 lat. Ta karta jest wielokrotnego użytku i można ją ponownie ładować. * '''Osobisty''' OV-chipkaart przyda się każdemu, kto jest uprawniony do podróżowania z ulgą lub biletem okresowym miesięcznym lub rocznym. Jednakże, ponieważ ta karta wymaga adresu zamieszkania lub konta bankowego w krajach [[Beneluks]]u lub [[Niemcy|Niemiec]], nie jest dostępna dla większości turystów. Karta ta zawiera zdjęcie posiadacza i datę urodzenia. Zobacz główny artykuł, aby uzyskać więcej informacji na temat zakupu i używania chipaart OV. Jeśli podróżujesz pociągiem w sieci holenderskiej na karcie jednorazowej, kartę należy kupić na stacji początkowej przed wejściem do pociągu w kasie obsługi lub w automacie biletowym. Po dokonaniu zakupu należy dokonać odprawy poprzez przyłożenie karty do czytnika kart OV-chipkaart przed wejściem do pociągu i wymeldowanie poprzez przyłożenie innego czytnika przy opuszczaniu stacji w miejscu docelowym. Anonimowego lub osobistego OV-chipkaart można używać we wszystkich środkach transportu z wyjątkiem pociągów Eurostar i nocnych. Ponieważ na przejazd większością pociągów kursujących na terenie kraju nie jest wymagana rezerwacja, a w tych pociągach nie obowiązują specjalne zniżki (z wyjątkiem pociągów Eurostar, pociągów nocnych i międzynarodowych odcinków pociągów ICE, IC-Berlijn i IC-Brussels), pasażerowie z odpowiednio załadowanym OV-chipkaart mogą udać się bezpośrednio na peron (ale odprawiają się i wymeldowują za pomocą bramek biletowych lub ''chippaal''). Skorzystanie z automatów biletowych lub udanie się do kas biletowych przed podróżą pociągiem jest konieczne jedynie w celu doładowania środków lub zmiany klasy podróży. Opłata, która zostanie odliczona, będzie tą samą ceną, która jest oferowana przy próbie rezerwacji biletu na tę trasę na NS.nl i aplikacji NS Reisplanner Xtra. Bilety międzynarodowe wydawane na stacjach holenderskich mają formę jednorazowego OV-chipkaart. Idealnie nadają się one oczywiście do podróży zagranicznych. Bilety międzynarodowe, które przy zakupie za granicą najprawdopodobniej będą tradycyjnymi biletami papierowymi. Na linii bramkowej użyj kodu kreskowego na czytniku optycznym zintegrowanym z bramką. === Bilety internetowe === Bilety NS dostępne są także w formie [https://www.ns.nl/en/travel-information/buying-your-ticket-online.html biletu elektronicznego], który jest tańszy od zwykłego biletu jednorazowego kupowanego w automacie biletowym (różnica 1 €). Możesz płacić za pomocą iDeal, Mastercard, VISA lub American Express. Bilety te można pobrać w formacie PDF i wydrukować na kartce papieru A4 lub załadować na [https://www.ns.nl/en/travel-information/ns-on-your-mobile/mobile-tickets.html smartfona] za pomocą aplikacji NS. Każdy z nich ma na bilecie kod kreskowy QR, który należy zeskanować przy wyznaczonych barierkach biletowych, aby uzyskać dostęp do peronów. Naturalnie, jeśli korzystasz z biletu mobilnego, powinieneś mieć wystarczająco naładowany telefon. Jeśli podczas podróży rozładuje się bateria w telefonie (nie każdy pociąg ma na pokładzie gniazdka elektryczne), możesz zostać ukarany grzywną za nielegalną jazdę. Bilet drukowany lub mobilny działa jak osobisty OV-chipkaart i będzie na nim widniała część Twojej tożsamości. Korzystając z biletu, należy zatem mieć przy sobie ważny dokument tożsamości. Jeśli masz problemy z rezerwacją biletu elektronicznego na NS.nl lub w aplikacji NS, spróbuj dokonać rezerwacji na B-europe.com, stronie internetowej belgijskiego krajowego przedsiębiorstwa kolejowego SNCB lub w aplikacji SNCB International. === Przegląd biletów === Poniższa lista zawiera przegląd biletów sprzedawanych online, w automacie biletowym lub w kasie. Ceny dotyczą zakupu online lub są umieszczone na anonimowej lub osobistej OV-chipkaart. W przypadku zakupu w automacie biletowym jako biletu jednorazowego należy dodać 1 € za bilet. Za zakup biletów w kasie, które poza tym można nabyć także w automacie biletowym, obowiązuje dodatkowa opłata. Ceny zaktualizowane na lipiec 2022. * '''[https://www.ns.nl/en/tickets/one-way-ticket Bilet jednorazowy]''' – ważny w określonym dniu przez 28 godzin, od 0:00 do 04:00 następnego ranka. Koszt zależy od tego, gdzie będziesz podróżować. Pasażerowie mogą przerywać podróż na stacjach po drodze, ale muszą dokonać odprawy i wymeldowania w każdym miejscu, a cała podróż odbywa się tego samego dnia. * '''[https://www.ns.nl/en/tickets/day-return Dzienny powrót]''' - prosty dzienny powrót, ważny ze stacji A do B i z powrotem do A. Bilet jest jednodniowy i można go wykorzystać od 00:00 do 04:00 następnego ranka w określonym dniu. Cena zależy od tego, dokąd i skąd będziesz podróżować. Zasadniczo jest to koszt dwóch pojedynczych biletów plus opłata za druk w wysokości 1 euro (tylko w przypadku biletów jednorazowych), dlatego też uzyskanie jednodniowego zwrotu w przypadku rzeczywiście powrotu do punktu początkowego na karcie jednorazowej pozwala zaoszczędzić pieniądze. * '''[https://www.ns.nl/en/tickets/railrunner Railrunner]''' – bilet dla dziecka w wieku 4–11 lat. Dzieci do czwartego roku życia mogą podróżować siecią bezpłatnie, pod warunkiem, że udowodnią swój wiek i same nie zajmują miejsca. W pierwszej klasie kolejarze są uprawnieni wyłącznie z osobą dorosłą powyżej 18. roku życia, przy czym na osobę dorosłą przypada maksymalnie trzech przewoźników. Z biletu Railrunner można korzystać we wszystkich rodzajach transportu kolejowego na terenie Holandii, z wyjątkiem pociągów Eurostar i nocnych. Koszt przejazdu kolejarzem wynosi 2,50 euro na dziecko. * '''[https://www.ns.nl/producten/en/meest-gekocht/p/groepsticket-daluren Bilet grupowy poza szczytem]''' - Bilet jednorazowy dla grup 2-7 osób. 34 € za 2-3 osoby, dodaj 4 € za każdą dodatkową osobę, przy czym z biletu grupowego może skorzystać maksymalnie siedem osób. Główny posiadacz biletu (osoba zamawiająca bilet) powinien być cały czas obecny przy grupie. Z biletu nie można korzystać w godzinach szczytu (w dni powszednie w godzinach 6:30-9:00 i 16:00-18:30), nawet jeśli podróż rozpoczęła się przed godzinami szczytu lub w Dzień Króla (27 kwietnia). * '''[https://www.ns.nl/producten/en/onbeperkt-reizen/p/dagkaart Bilet dzienny]''' – zapewnia cały dzień w sieci, niezależnie od tego, z jakiego pociągu korzystasz (z wyjątkiem pociągów Eurostar i nocnych). Bilet jest ważny przez jeden dzień i kosztuje stałą kwotę 58,80 € (2. klasa). * '''[https://www.ns.nl/en/travel-information/bikes-on-the-train.html Rower dzienny poza szczytem]''' — karnet dzienny umożliwiający przewóz roweru pociągiem z wyjątkiem godzin szczytu, za 7,50 EUR. Ważne tylko z ważnym biletem dla siebie. * '''[https://www.ns.nl/en/tickets/day-ticket-dog Bilet dzienny dla psa]''' – karnet dzienny uprawniający do zabrania do pociągu (większego) psa. 3,30 €. Małe zwierzęta można zabrać bezpłatnie w torbie, koszyku lub na kolanach. * '''[https://www.ns.nl/abonnementen/overig/intercity-direct-toeslag.html Dodatek Intercity Direct]''' – za 2,90 € dodatek ten umożliwia korzystanie z Intercity Direct pomiędzy Rotterdamem a lotniskiem Schiphol. Dostępne również za pośrednictwem słupka czytnika kart na platformie (kolor czerwony). * '''[https://www.ns.nl/producten/en/toeslagen/p/toeslag-ice Dodatek ICE]''' – za 2,90 € dodatek ten umożliwia korzystanie z niemieckiego pociągu ICE pomiędzy Amsterdam Centraal, Utrecht Centraal i Arnhem. Można go kupić i załadować na chipkaart OV za pośrednictwem automatów biletowych lub kupić online w formacie biletu elektronicznego. Nie dotyczy przejazdów na niemieckich odcinkach trasy. * '''[https://www.ns.nl/producten/en/overige-kaartjes/p/trein-tram-bus-enkel Pociąg + tramwaj/autobus]''' – przeznaczony dla turystów bilet na pociąg + tramwaj/autobus umożliwia połączenie z atrakcjami w Bloemendaal, Arnhem, Efteling, lotnisku w Eindhoven, Scheveningen i nie tylko. Cena zależy od rodzaju połączenia, jakie chcesz. Pełny przegląd można znaleźć w sklepie internetowym. ==== Bilety regionalne i specjalne ==== * '''[https://www.ns.nl/producten/en/onbeperkt-reizen/p/amsterdam-travel-ticket Amsterdam Travel Ticket]''' – bilet jedno, dwu lub trzydniowy umożliwiający korzystanie z transportu publicznego w Amsterdamie, zawierający bilet kolejowy na nieograniczone przejazdy drugą klasą na lotnisko Schiphol i z powrotem pociągiem NS do dowolnej stacji w Amsterdamie (z wyjątkiem pociągów Eurostar i nocnych) i Amsterdam Airport Express (autobus 397). Cena 18 €, 24 € lub 30 €. * '''[https://www.ns.nl/producten/en/onbeperkt-reizen/p/amsterdam-region-travel-ticket Bilet podróżny na region Amsterdamu]''' — porównywalny z biletem podróżnym na Amsterdam, ale ważny także we wszystkich środkach transportu publicznego w całym regionie Amsterdamu. Dostępny jako bilet jedno-, dwu- lub trzydniowy (21 €, 31,50 € lub 40,50 €). * '''[https://www.ns.nl/producten/en/overige-kaartjes/p/euregio Bilet Euregio]''' – ważny w weekendy i święta na jeden dzień w rejonie Mozy-Renu za 20 € dla maksymalnie dwóch osób dorosłych i trojga dzieci poniżej 12 roku życia. * '''[https://www.ns.nl/producten/en/onbeperkt-reizen/p/holland-travel-ticket Holland Travel Ticket]''' – bilet ważny w weekendy i dni powszednie poza godzinami szczytu porannego (06:30-09:00) za 48 € lub o dowolnej porze danego dnia (70 €). Obowiązuje w pociągach, autobusach, tramwajach i metrze. Bilet jest ważny na wszystkich liniach kolejowych z wyjątkiem pociągów Eurostar i nocnych. Nie można tego załadować na osobistą/anonimową kartę chipową OV i należy ją kupić w punktach obsługi NS na głównych stacjach kolejowych lub odebrać w księgarniach AKO na lotnisku Schiphol lub stacji Amsterdam Centraal. Podróżowanie liniami Intercity Direct lub ICE będzie wymagało zakupu dodatku w zwykły sposób. === Wskazówki dotyczące oszczędzania kredytu === Należy pamiętać, że w przypadku wszystkich wskazówek, podobnie jak w przypadku zwykłych biletów NS, bilety te NIE są ważne w pociągach Eurostar ani nocnych. W przypadku pociągów Intercity Direct i ICE International należy uiścić dodatkową opłatę. ==== Nie korzystaj z automatów biletowych ==== Możesz zaoszczędzić euro na każdym zakupionym bilecie, unikając automatów biletowych i kupując je za pośrednictwem aplikacji NS lub strony internetowej, albo płacisz zgodnie z rzeczywistym użyciem (PAYG), korzystając z osobistego lub anonimowego chipa OV z wystarczającym saldem. Korzystanie z aplikacji lub strony internetowej wymaga posiadania odpowiednio naładowanego smartfona z zainstalowaną aplikacją NS lub wydrukowania biletów przed podróżą. Uwaga: są to bilety imienne, pamiętajcie o zabraniu ze sobą dokumentu tożsamości. ==== Rozważ subskrypcje i rabaty ==== Podróż pociągiem w Holandii jest po prostu krótka i nie jest tania. Jeśli korzystasz z transportu publicznego zaledwie dwa razy podczas swojego pobytu, bardziej ekonomiczne może okazać się wykupienie abonamentu, biletu zniżkowego lub karnetu dziennego z powyższej listy. Zarówno aplikacje NS, jak i 9292 oferują surową, pełnopłatną opłatę. Ogólnie rzecz biorąc, przy pełnej cenie wynoszącej około 20 euro prawdopodobnie warto kupić bilet Holland Travel Ticket lub inny bilet ze zniżką. Jeśli korzystasz wyłącznie z autobusów, punkt cenowy, przy którym bilet dzienny staje się tańszy, jest o połowę niższy, czyli około 10 euro. W przypadku wybranych regionów, np. jednej z wysp zachodniofryzyjskich, może ona wynosić nawet 5 euro. ==== Kup bilety poza szczytem z wyprzedzeniem ==== Wraz z wprowadzeniem biletu Early Booking poza szczytem w lutym 2022, po pandemii, NS stara się przywrócić podróżnych do pociągów poza godzinami szczytu. Bilet dostępny w jedną stronę i w obie strony tego samego dnia oferuje 10% zniżki od ceny standardowej (Pay as you go), jeśli zarezerwujesz go z co najmniej 4-dniowym wyprzedzeniem. NIE możesz podróżować w godzinach szczytu, nawet jeśli podróż rozpoczęła się poza godzinami szczytu. ==== Subskrypcje ==== Subskrypcje to prawdopodobnie najprostszy sposób na zaoszczędzenie pieniędzy. Nederlandse Spoorwegen oferuje osiem biletów okresowych pozwalających zaoszczędzić pieniądze, z których można korzystać w całej Holandii: * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/dal-voordeel.html Dal Voordeel]''''' (zniżka poza szczytem) oferuje 40% zniżki w weekendy i poza godzinami szczytu (5,60 € miesięcznie). * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/altijd-voordeel.html Altijd Voordeel]''''' (zawsze zniżka) jest taka sama jak Dal Voordeel, ale oferuje dodatkowe 20% zniżki w godzinach szczytu, zaczynając od 26,70 € miesięcznie (320,40 € rocznie). * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/weekend-vrij.html Weekend Vrij]''''' (bez weekendu) w cenie 34,95 euro miesięcznie (467,40 euro rocznie) oferuje nieograniczone podróże w weekendy i 40% zniżki poza godzinami szczytu. * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/dal-vrij.html Dal Vrij]''''' (poza szczytem) oferuje nieograniczone podróże w weekendy i poza godzinami szczytu za opłatą 119,95 euro miesięcznie (1439,40 euro rocznie). * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/traject-vrij.html Traject Vrij]''''' (bez tras) zapewnia nieograniczone podróże na określonej trasie, a także 40% zniżki na wszystkich pozostałych trasach, choć koszt jest zależny od trasy. * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/altijd-vrij.html Altijd Vrij]''''' (Zawsze bezpłatny) to kompleksowa subskrypcja oferująca nieograniczone podróże w weekendy, poza szczytem i w godzinach szczytu za 353,80 euro miesięcznie (4245,60 euro rocznie). * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/grensabonnement.html Grensabonnement]''''' (abonament graniczny) zapewnia nieograniczone przejazdy określonymi trasami począwszy od granicy państwa oraz 40% zniżki dla maksymalnie trzech towarzyszy podróży. Ponownie opłata zależy od trasy. * '''''[https://www.ns.nl/en/season-tickets/kids-vrij.html Kids Vrij]''''' (bezpłatny dla dzieci) wymaga zabrania ze sobą dzieci w wieku 4–11 lat, dzięki czemu mogą podróżować bezpłatnie w dowolnym momencie. To jedyny abonament całkowicie bezpłatny. Studenci w Holandii, krajowi i zagraniczni, mogą poprosić o '''''[https://www.studentenreisproduct.nl/i-am-a-foreign-student/ Studentenreisproduct]''''' (produkt podróżny dla studentów), z którego można korzystać tylko wtedy, gdy jesteś studentem, ale także wtedy, gdy jesteś objęty holenderskim systemem finansowania studentów DUO. Potrzebujesz osobistego OV-chipkaart, do którego następnie powiążesz swój produkt studencki. Więcej opcji dla studentów można znaleźć tutaj. Jeśli podczas pracy w Holandii musisz często korzystać z pociągu, zapoznaj się z abonamentami dla '''''[https://www.ns.nl/en/business/products/subscriptions osób podróżujących służbowo]'''''. Żądanie ich będzie często wymagało zatwierdzenia przez firmę, która Cię zatrudnia. Podane powyżej zniżki dotyczą taryf regularnych przejazdów koleją (Sprinter i Intercity). Oznacza to, że jeśli nie określono inaczej, pasażerowie posiadający abonament są zobowiązani do uiszczenia dopłat w przypadku podróży pociągami Intercity Direct i ICE. Subskrypcje te nie obejmują podróży Eurostar. == Korzystanie z pociągu == Strona internetowa '''[https://www.ns.nl/en/station-information/ Nederlandse Spoorwegen]''' zawiera informacje o usługach na każdej stacji holenderskiej sieci, w tym o odjazdach, dostępności, wypożyczalniach rowerów, szafkach, poczekalniach, punktach obsługi, sklepach i restauracjach, toaletach oraz obiektach taksówkowych / parkuj i jedź. === Na stacji === [[Plik:TB7 Baarn.JPG|thumb|Wyświetlacz TB7 na stacji Baarn. Wyświetlacze te są najczęściej używanymi wyświetlaczami na stacjach, pokazującymi godziny odjazdów, miejsca docelowe, peron i usługę.]] [[Plik:Den Haag Hollands spoor.JPG|thumb|Podwójny ekran LCD w Hadze Hollands Spoor (HS).]] ==== Odprawa ==== Jeśli posiadasz już bilet elektroniczny lub masz wystarczająco doładowany OV-chipkaart, możesz po prostu udać się bezpośrednio na peron następnego pociągu, ale być może będziesz musiał przejść przez bramki barierowe (więcej szczegółów znajdziesz w akapicie trzecim). Jeśli nie wiesz, jaką podróż chcesz odbyć, przyjedź na stację z odpowiednią ilością czasu. Wejście na stację jest proste. Na mniejsze stacje można wejść bez żadnych problemów, jednak przed wejściem do pociągu trzeba będzie dokonać odprawy swoim OV-chipkaart na jednym ze stanowisk dostępnych na stacji. Możesz to zrobić natychmiast, bez obciążania salda, ponieważ koszt podróży zależy od odległości, a nie od czasu. Ponadto większość pasażerów, którzy chcą skorzystać z pociągów Intercity Direct lub ICE na terenie kraju, musi dotknąć OV-chipkaart za pomocą wyznaczonego czerwonego słupka, ponieważ spowoduje to potrącenie dodatkowej opłaty wymaganej za podróż takimi usługami. W przeciwieństwie do zwykłych podróży, saldo zostanie natychmiast obciążone. Dotykanie czerwonego słupka dodatku nie będzie konieczne, jeśli dodatek został zakupiony z wyprzedzeniem lub w automatach biletowych, lub jeśli bilet pasażera już go obejmuje. Te czerwone słupy znajdują się na platformach uczestniczących stacji IC-direct. Większe stacje mają '''bramki szlabanowe''', wymagające odprawy, aby uzyskać dostęp do peronów. Bramki te pełnią tę samą funkcję co słup OV-chipkaart. Wymeldowanie się na tej samej stacji wyposażonej w bariery bez konieczności podróżowania gdziekolwiek w ciągu 35 minut od odprawy nie spowoduje obciążenia salda Twojej karty. Bariery mają jedynie zapobiegać uchylaniu się od opłat. Stacje obsługiwane przez więcej niż jednego operatora pociągu mają bramki biletowe w różnych kolorach; każdy kolor oznacza innego operatora - pamiętaj, aby zameldować się u operatora, z którego pociągu będziesz od razu korzystać i wymeldować się u operatora, z którego pociągiem właśnie zakończyłeś podróż. Odprawa w NS w pociągu Arriva lub odwrotnie będzie skutkować karą grzywny lub ostrzeżeniem. Jeśli podróżujesz za granicę, ale korzystasz z OV-chipkaart na krajowej części podróży, prosimy o wymeldowanie się na ostatniej stacji krajowej nieobjętej Twoim biletem międzynarodowym. Podobnie, jeśli wracasz do Holandii z podróży międzynarodowej, pamiętaj o odprawie się na pierwszej stacji krajowej, której nie obejmuje Twój bilet międzynarodowy. Jeśli cała podróż jest objęta zakupionym w przedsprzedaży biletem międzynarodowym (obejmującym pociągi Thalys, ICE i Eurostar), nadal będziesz musiał zeskanować kod kreskowy biletu przy wyznaczonej barierce, aby uzyskać dostęp do peronów i/lub z nich wyjść. ==== Informacje o podróży ==== [[Plik:CTA Amersfoort Vathorst.jpg|thumb|Wyświetlacz LCD znaleziony na platformie. Lista od lewej do prawej, czas odjazdu, usługa i operator, miejsce docelowe, przystanki po drodze i następna usługa odlatująca z tej platformy. Od 2021 wyświetlana jest na nich również długość nadjeżdżającego pociągu.]] Wszystkie stacje posiadają wyświetlacze LCD pokazujące zbliżające się odjazdy, przy czym pierwszy odjeżdżający pociąg jest zawsze na górze. Pokazują one czas odjazdu, platformę, miejsce docelowe i usługę. Liczby na czerwono wpisane zaraz po planowanym czasie odjazdu (np. +5) oznaczają, że pociąg jest opóźniony, cyfry na czerwono oznaczają, o ile minut przewidywane jest opóźnienie pociągu (np. +5 wpisane po godzinie 15:20 oznacza, że połączenie będzie opóźnione o około pięć minut, co oznacza odjazd o godzinie około 15:25). Znaki te znajdują się przy wejściach do mniejszych stacji lub w głównych holach większych stacji, często oznaczone jako ''Vertrekkende treinen'' (odjeżdżające pociągi). W głównym korytarzu stacji, jeśli taka jest, zawsze znajdują się podwójne ekrany LCD na każdy tor, pokazujące kierunek schodów w górę lub w dół na poziom peronu, dwa tory znajdziesz po drugiej stronie schodów, dwa wyświetlacze pokazujące czas odjazdu, usługę, miejsce docelowe i pociąg po nim. W tym samym wyświetlaczu często wbudowany jest zegar analogowy. Na poziomie platformy można znaleźć ten sam wyświetlacz, ale tylko z jednym ekranem. Numer peronu jest często wydrukowany na ramce wokół ekranu, na którym znajduje się godzina odjazdu, miejsce docelowe, serwis, stacje odwiedzone w ramach danej podróży, a także dalsze szczegóły i odjeżdżający po niej pociąg. Te wyświetlacze również mają wbudowany zegar analogowy. Największe stacje w Holandii albo już mają, albo wkrótce będą miały w swoich głównych holach gigantyczne wyświetlacze LCD pokazujące mniej więcej pół godziny odjazdu. Ponownie wyświetlacze te pokazują czas odjazdu, miejsce docelowe, peron, typ pociągu i dalsze informacje, najczęściej niektóre punkty przyjęć każdego pociągu. Jeżeli wydarzy się coś nieprzewidzianego, informacja zostanie zaktualizowana na wyświetlaczach i rozlegnie się automatyczny komunikat w języku niderlandzkim. Jeśli pociąg ma charakter międzynarodowy, informacja ta będzie często powtarzana w języku niemieckim, francuskim i angielskim. Pociągi w Holandii nie są identyfikowane za pomocą numerów ani identyfikatorów, zamiast tego są identyfikowane na podstawie miejsca docelowego i czasu odjazdu (np. „16:08 Sprinter do Leiden Centraal przez Lammenschans”) (holenderski: „De sprinter van 16:08 naar Leiden Centraal przez Lammenschans”). Na platformie odsuń się od krawędzi, jeśli to możliwe, za białą przerywaną linią. Pociągi nie zawsze zatrzymują się na peronach, a wir wywołany przez przejeżdżające pociągi może wciągnąć Cię na tory lub pod pociąg, jeśli stoisz na krawędzi peronu. Nie używaj fotografowania z lampą błyskową, ponieważ może to odwrócić uwagę maszynistów. ==== Usługi stacji ==== Jeśli masz ochotę na przekąskę lub uważasz, że będziesz potrzebować czegoś do zjedzenia przed przyjazdem, teraz jest czas, aby się zaopatrzyć. Oprócz pociągów PROTOS na Valleilijn, w żadnym pociągu nie ma wagonu restauracyjnego ani automatu. PROTOS ma tylko to drugie. Większe stacje, często te, na których trzeba się przesiadać, aby gdzieś dotrzeć, mają sklepy w głównych holach. Mogą one obejmować: * Starbucks: znana sieć kawiarni ze Stanów Zjednoczonych. * AH ToGo: Mobilna wersja Albert Heijn, jednej z największych sieci supermarketów w Holandii. * Smullers: bar z przekąskami, często przedstawiający holenderską koncepcję ''Eten uit de muur'' (jedzenie ze ściany). Nie, nie rzucą hamburgera na ścianę, oczekując, że użyjesz ściany jako stołu. Zamiast tego wrzucasz euro lub dwa do automatu lub przykładasz kartę kredytową/debetową do czytnika, a w zamian otrzymujesz hamburgera, ''Broodje kroket'', ''Frikandel'' lub inny dostępny artykuł spożywczy. Jeśli ta koncepcja Cię przeraża, nie martw się. Mają też stały kontuar, gdzie można zamówić przekąskę, napój lub frytki belgijskie. * De broodzaak: sklep z kanapkami * Burger King * Kiosk: Zwykle na peronie, gdzie można szybko wyskoczyć z pociągu, aby napić się kawy, herbaty lub czegoś innego, podczas gdy pociąg oczekuje na odjazd na innym peronie. Na wielu większych stacjach znajdują się także kasy biletowe, w których można kupić bilet, jeśli wolisz porozmawiać z obsługą stacji. Bilet, który otrzymasz, to jednorazowa karta chipowa, której można użyć tylko raz, a jej wydruk wiąże się z dodatkowymi kosztami. Należy pamiętać, że mniejsze stacje mogą nie mieć toalety. Wszystkie pociągi NS posiadają toaletę na pokładzie. Jeśli chcesz na chwilę wysiąść z pociągu, aby skorzystać z usług stacji, pamiętaj, aby zawsze mieć ze sobą bagaż przy wysiadaniu z pociągu, nawet jeśli zamierzasz wrócić za minutę lub dwie. Pociągi nigdy nie czekają długo na stacji. Poza tym większość usług kursuje co 15, 20 minut lub nawet 10 minut na kilku liniach. ==== Znalezienie swojej drogi ==== [[Plik:Bestand-500 en 200 euro accepteren wij niet symbool (NS).jpg|thumb|140px|Oznakowanie może być dość specyficzne. Na przykład: pieniądze papierowe o wartości większej niż 200 euro nie są tutaj akceptowane.]] Jeśli potrafisz czytać po niderlandzku lub niemiecku, to interpretacja oznakowania wszędzie nie sprawi wielu problemów. W przeciwnym razie bariera językowa może sprawić, że Twoja podróż będzie stresująca. Jednakże oznakowanie nie jest zbyt trudne do zrozumienia, jeśli wiesz, czego szukasz. Niektóre słowa w języku niderlandzkim przypominają te w języku angielskim. Podczas podróży możesz często napotykać następujące znaki lub etykiety: * Bewaakt – ''strzeżony'', często towarzyszy mu symbol strażnika lub policjanta i roweru, co oznacza, że jest to strzeżona wiata na rowery lub garaż. * Camera-toezicht – ''Monitoring kamerowy'', znajdujący się na każdej stacji. * (Fietsen)stalling – ''miejsce do przechowywania rowerów'', wiata na rowery lub garaż. * Fietsverhuur - ''Wypożyczalnia rowerów'', gdzie wypożyczasz rower za pomocą OV-Fiets. * Geen toegang - ''Brak dostępu'' * Gehandicapt - ''Osoby niepełnosprawne'', najczęściej odnoszące się do dostępnych toalet. * Halen en brengen – ''odbiór i przywóz'', do użytku przez samochody prywatne. * Heren/Dames - ''Mężczyźni/Kobiety'', toalety. * Lift - ''- Elevator'' * (Niet) roken - ''(Nie)palenie''. Palenie jest surowo zabronione w pomieszczeniach publicznych w pomieszczeniach zamkniętych; dlatego pal na zewnątrz, jeśli nie można znaleźć tych znaków. Od 1 października 2020 palenie jest zabronione także na peronach stacji NS, nawet na zewnątrz. * Parkeren – ''Parking'' * Spoor - ''tor''. Symbol towarzyszący temu tekstowi to numer platformy, na której się znajdujesz. Platformy są zawsze oznaczane według toru, a nie indywidualnie. * Taxi - ''Taksówki'' * Uitgang – ''Wyjście'', jeśli masz już dość podróżowania pociągiem. * Wachtruimte – ''Poczekalnia'' Wszystkie znaki z wyjątkiem znaku wyjścia mają białe tło i niebieski piktogram. Znak wyjścia jest zielony z białym piktogramem. ==== Znalezienie pociągu w drodze ==== [[Plik:GeelbordophetstationvanAmerfoort.jpg|thumb|''Geel bord'' na stacji Amersfoort opisujący połączenie do Schiphol ✈ i Enkhuizen.]] Oprócz NS Reisplanner i innych narzędzi, które pomogą Ci zaplanować podróż, jest oczywiście możliwe, że z jakiegokolwiek powodu powstrzymujesz się od tych narzędzi. Na szczęście dla Ciebie wszystkie połączenia są nadal wypisane na plakatach rozwieszonych na stacjach, najczęściej przy wejściach do mniejszych stacji lub w przejściach do peronów na większych stacjach. Działają one w następujący sposób: Na górze strony znajdziesz kierunek pociągów. Na zdjęciu po prawej stronie są to ''Weesp'', ''Duivendrecht'' i ''Schiphol'' ✈ ''LUB Amsterdam i Enkhuizen''. Przedstawiona linia ma dwie końcówki, Schiphol ✈ i Enkhuizen. Często spojrzenie na schemat poniżej wskazówek jest bardziej wnikliwe. Na stacjach wymienionych jako zatrzymują się pociągi Intercity. Sprintery zatrzymują się na wszystkich stacjach, chyba że zaznaczono inaczej (co zdarza się rzadko). Poniżej znajduje się ogromna tabela zawierająca (od lewej do prawej) godzinę odjazdu, dni, w których pociąg kursuje, peron, z którego odjeżdża, operatora linii oraz miejsca docelowe i rodzaj pociągu. Na dole strony znajdziesz drobne informacje, takie jak przypisy wyjaśniające nieprawidłowości, a także inne informacje. Często spotykane terminy to: <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> * '''Ma'''andag - Poniedziałek * '''Di'''nsdag - Wtorek * '''Wo'''ensdag - Środa * '''Do'''nderdag - Czwartek * '''Vr'''ijdag - Piątek * '''Za'''terdag - Sobota * '''Zo'''ndag - Niedziela * '''Jan'''uari - Styczeń * '''Feb'''Ruari - Luty * '''M'''aa'''rt''' - Marzec * '''Apr'''il - Kwiecień * '''Mei''' - Mja * '''Jun'''i - Czerwiec * '''Jul'''i - Lipiec * '''Aug'''ustus - Sierpień * '''Sep'''tember - - Wrzesień * '''Okt'''ober - Październik * '''Nov'''ember - Listopad * '''Dec'''ember - Grudzień * '''Van''' - starting, Data rozpoczęcia * '''T/M''' - Do daty końcowej włącznie * '''Stopt vanaf [x] op alle stations''' - Zatrzymuje się na wszystkich stacjach po [x] * '''Stopt ook in [x]''' - Zatrzymuje się także na [x] * '''Stopt niet in [x]''' - Nie zatrzymuje się na [x] * '''Vertrekstaat [x]''' - Rozkład jazdy stacji [x] </div> Jednakże żółte znaki są obecnie dwujęzyczne, wszystkie przypisy są drukowane w języku niderlandzkim i angielskim. Operatorzy regionalni mają własne wersje tych przeglądów odjazdów, choć zazwyczaj nie są one żółte. Często są gładkie, białe i zawierają pewne oznakowania marki i mogą zawierać dodatkowe informacje, na przykład o tym, gdzie można znaleźć autobusy zastępujące pociąg w przypadku odwołania połączenia. === Wsiadanie do pociągu === [[Plik:VIRM Nieuw balkon.jpg|thumb|Balkony pociągu są zawsze oddzielone od głównych części pociągu, choć nie zawsze fizycznymi ścianami lub drzwiami. Jeśli w zasięgu wzroku nie ma miejsca do siedzenia, możesz tu stać.]] Przed wejściem do pociągu należy posiadać ważny bilet lub zatwierdzony OV-chipkaart. Jeśli nie mogłeś kupić biletu i/lub skasować karty OV-chipkaart z powodu wadliwego automatu, zgłoś to natychmiast konduktorowi. Jeśli masz rezerwację miejsca w pociągu międzynarodowym, sprawdź numer swojego wagonu na wyświetlaczu na poziomie peronu. Wszystkie pociągi mają automatyczne drzwi, które można otworzyć za pomocą jednego przycisku przy każdym wejściu. Wewnątrz mogą one znajdować się po obu stronach drzwi. Są one prawie zawsze oznaczone dwiema strzałkami skierowanymi od siebie. W starszych produktach NS na tych etykietach znajdują się również drzwiczki oraz dodatkowy przycisk do ich zamykania. Drzwi są zawsze zamknięte, gdy pociąg jest w ruchu. W nowszych pojazdach naciśnięcie przycisku w celu otwarcia drzwi, gdy pociąg zwalnia do następnej stacji, spowoduje zapalenie diod LED wokół przycisku i otwarcie drzwi po zatrzymaniu pociągu. Ogólnie rzecz biorąc, najlepiej jest nacisnąć przycisk, aby otworzyć drzwi natychmiast po zatrzymaniu pociągu, ponieważ w niektórych pojazdach naciśnięcie przycisku może otworzyć drzwi niezależnie od zatrzymania pociągu. Przycisk ten może czasami nie działać prawidłowo, w takim przypadku powinien się otworzyć po drugim naciśnięciu. Kiedy drzwi się otwierają, osoby wysiadające z pociągu mają pierwszeństwo przed osobami wsiadającymi do pociągu, dlatego też zawsze należy stać na uboczu osobom wysiadającym z pociągu. Na drzwiach każdego wagonu znajdują się ikony informujące o udogodnieniach, w jakie wagon jest wyposażony (np. WiFi, toalety, możliwość korzystania z rowerów). === Znalezienie swojego miejsca === '''Posiadanie biletu nigdy nie gwarantuje miejsca siedzącego'''. Bądź przygotowany na ustąpienie miejsca, jeśli podejdzie ktoś, kto ma problemy z utrzymaniem się w pozycji pionowej (np. osoby starsze lub kobiety w ciąży). Jeśli ktoś poprosi Cię o ustąpienie miejsca, nie musisz się do tego zmuszać, chociaż będzie to bardzo mile widziane, jeśli dana osoba będzie miała ważny powód, aby potrzebować tego miejsca. Zawsze miej przy sobie swój bilet, rezerwację lub OV-chipkaart. Nie chowaj go gdzieś głęboko w plecaku, bo w każdej chwili możesz zostać sprawdzony, czy zapłaciłeś za podróż, choćby za pomocą OV-chipkaart lub E-Ticket, abonamentu lub rezerwacji miejsca. Jeśli zgubisz swój OV-chipkaart, możesz zgłosić kartę jako skradzioną lub zagubioną. Jeśli karta się zepsuje, możesz poprosić o wymianę. ==== Ogłoszenia na pokładzie ==== W zależności od operatora i taboru, ogłoszenia na pokładzie są albo automatyczne, albo wykonywane ręcznie przez konduktora lub maszynistę. Przystanki na stacjach są zwykle ogłaszane dwukrotnie przez domofon pociągu. Na większych stacjach zostanie ogłoszona możliwość przesiadki na inne pociągi. Ogłoszenia są podawane w języku niderlandzkim, a także w języku angielskim w pociągach międzynarodowych i krajowych na głównych stacjach istotnych dla turystów i osób podróżujących za granicę. Czasami komunikaty podawane ręcznie są trudne do usłyszenia lub zrozumienia, dlatego należy sprawdzić wyświetlacz z przodu lub z tyłu wagonu, pokazujący kilka kolejnych przystanków oraz czas przybycia. Niektórzy przewoźnicy kolejowi mogą również umieszczać reklamy na tych znakach, dlatego należy poczekać chwilę, aż wyświetlacz przełączy się na prawy ekran. W systemach zautomatyzowanych możesz usłyszeć przypomnienie: „''Reist u met de OV-chipkaart? Vergeet dan nie o uit te checken''”. (Podróżujesz z OV-chipkaart? Nie zapomnij o „wymeldowaniu”). === Podróżowanie z bagażem === Większość holenderskich pociągów jest przeznaczona do pokonywania raczej krótkich dystansów, ponieważ Holandia nie jest dużym krajem. Dlatego wielu podróżnych nie będzie nosić dużego bagażu. Inaczej jest oczywiście w pociągach międzynarodowych. Ogólna zasada jest taka, że na jednym poziomie jest więcej miejsca niż w pociągach ''dubbeldekker'', chociaż ilość miejsca w tym drugim przypadku może Cię zaskoczyć. Bagaż można również umieścić pod siedzeniami; przestrzeń, która zaskakująco często pozostaje niewykorzystana. Bądź miły dla innych podróżnych i nigdy nie zostawiaj bagażu na korytarzu pociągu; jest to zagrożenie dla bezpieczeństwa, a także uciążliwość. Pasażerowie opuszczający pociąg często wstają przed czasem przybycia, ponieważ wiele pociągów ma tendencję do odjeżdżania, gdy tylko wszyscy wysiądą i wsiądą do pociągu. Kiedy maszynista pociągu naciśnie hamulec, ludzie mogą upaść lub się potknąć, a bagaż może w takim przypadku zapobiec upadkowi, ale znacznie częściej zdarza się, że noga zaplątuje się w jeden z pasków plecaka, torby podróżnej itp. Tylko wtedy, gdy nie mieści się na półkach bagażowych lub na siedzeniu, dopuszczalne jest wykorzystanie korytarza jako miejsca do przechowywania. Jednak w tym momencie bądź przygotowany na odpowiedź „''Waarom neem je niet gewoon een taxi''?” (Dlaczego po prostu nie weźmiesz taksówki?). Czy zostawiłeś jakiś przedmiot w pociągu lub zgubiłeś go w trakcie podróży? Bez strachu, pomoc jest zawsze blisko. Nederlandse Spoorwegen przechowuje w swoim magazynie ogromną ilość zagubionych przedmiotów. Jeśli zgubiłeś coś w ich pociągach lub na dowolnej stacji, skontaktuj się z nimi za [https://www.ns.nl/en/customer-service/lost-or-stolen/lost-and-found-items.html pośrednictwem ich strony internetowej] lub dzwoniąc do nich (☏ +31 307 515 155). Arriva również przechowuje Twoje produkty przez pewien czas, chociaż jej formularz kontaktowy jest dostępny [https://www.arriva.nl/vragen-contact/verloren-voorwerp-zoeken/ tylko w języku niderlandzkim]. Skorzystaj z pomocy holenderskich przechodniów lub pracowników stacji, którzy najprawdopodobniej chętnie Ci pomogą. Breng ponownie ma ten sam problem z formularzem online, chociaż oferuje szybki i wygodny przegląd ostatnio znalezionych przedmiotów wraz ze zdjęciem, dzięki czemu jest bardziej dostępny dla osób niemówiących po holendersku. To samo tyczy się [https://klantenservice.keolis.nl/hc/nl/articles/207052245-Ik-ben-iets-verloren Keolisa]. Formularz online Connexxion jest nieco łatwiejszy do przetłumaczenia i najprawdopodobniej możesz dowiedzieć się, co napisać i wybrać, korzystając ze słownika lub usługi tłumaczeniowej. === Podróżowanie z rowerem === [[Plik:Merwedelingelijn Fietsvervoer.JPG|thumb|Aby przewieźć rower do pociągu, podróżni muszą dokonać rezerwacji. Wózki przewożące rowery mają duży symbol roweru z boku wagonu.]] Od soboty 10 lipca 2021 podróżujący z rowerem muszą dokonać rezerwacji na przewóz roweru w pociągu. Ma to zapobiec przepełnieniu pociągów rowerami. Rezerwacji można dokonać za pośrednictwem ns.nl lub aplikacji NS i uprawnia ona podróżnego do 25% zniżki na bilet rowerowy (''fietskaartje''). Rezerwacji roweru można dokonać do 14 dni przed datą podróży i do jednej minuty przed wyjazdem. Jeżeli w wybranym pociągu nie ma miejsca na dodatkowe rowery, podróżny może dokonać rezerwacji na następny pociąg. Procedura ta została wprowadzona na zasadzie próbnej i może zostać zmodyfikowana po przyszłej ocenie. === Łączenie środków transportu === [[Plik:Jackdaw on bicycle handle bars Bustation Amsterdam Sloterdijk 2016-09-12-6540.jpg|thumb|Rower może być środkiem transportu najczęściej łączonym z siecią kolejową.]] Holandia, będąc jednym z najbardziej przyjaznych rowerom i entuzjastom jazdy na rowerze krajów na Ziemi, zazwyczaj przy stacjach znajduje się parking dla rowerów, a czasem nawet cały wydzielony garaż tylko dla rowerów. Utrecht Centraal posiada największy garaż rowerowy, który może pomieścić do 12 500 rowerów. Rowerzyści często mają wydzielony pas, jeśli nie drogę. Jazda na rowerze w Holandii to najtańszy i być może najbezpieczniejszy sposób przemieszczania się ze stacji do miejsca docelowego. Poza tym często podróżują niewiele wolniej, jeśli nie szybciej, niż autobusem lub samochodem przez miasto. Holenderskie prawo nie wymaga stosowania żadnych środków bezpieczeństwa (tj. kasku czy nakolanników), więc nie trać czasu na szukanie miejsca, w którym można je znaleźć. Stacje są zwykle dobrze skomunikowane, jeśli nie są węzłami lokalnego systemu autobusowego lub kolei miejskiej. OV-chipkaart może być używany w autobusach, tramwajach i metrze, przy czym alternatywą dla Chipkaart jest brak wsparcia poza OV-chipkaart. Aby na bieżąco znaleźć środek transportu przesiadkowy, szukaj znaków z białym tłem i niebieskimi piktogramami. Poprowadzą Cię do autobusu, tramwaju lub metra (wszystkie pisane w języku niderlandzkim są takie same), miejsca postoju (wiata na rowery), ''bewaakt'' (strzeżone (wiata na rowery)) lub ''fietsverhuur'' (wypożyczalnia rowerów). Karta OV-chipkaart jest w pełni zintegrowana z holenderskim systemem transportu publicznego, więc przygotuj się na używanie karty nie tylko w celu uzyskania dostępu do pojazdów, ale także do schowków na bagaż i prywatnych schowków na rowery. Na dużych stacjach często znajdują się specjalne tablice odjazdów dedykowane autobusom i tramwajom, dzięki którym łatwiej zauważysz, gdzie odjeżdża Twój autobus lub tramwaj, a także będziesz mieć pewność, że nie zmokniesz podczas ulewnych opadów podczas oczekiwania na autobus. Kontynuując podróż autobusem, pamiętaj o sprawdzeniu karty OV-chipkaart przy wysiadaniu z pociągu i odprawie się zaraz po wejściu do autobusu, ponieważ koszty podróży koleją zależą od przebytej odległości, natomiast koszty autobusu zależą od podróż w czasie. Jeśli wolisz zapłacić za przejazd autobusem kartą kredytową lub debetową, możesz to zrobić. Od tego czasu zaprzestano płatności gotówką za bilety autobusowe w formie papierowej, ale wiele autobusów nadal akceptuje gotówkę za bilet. [[Plik:Stalling_OV-Fiets.jpg|thumb|left|Szafka OV-Fiets na stacji Rotterdam Alexander.]] [[Plik:BikeDispenser.JPG|thumb|Dozownik OV-Fiets na stacji Lent.]] ==== OV-Fiets ==== Holenderski system rowerów publicznych „OV-fiets” jest dostępny wyłącznie dla mieszkańców Holandii. Użytkownicy usługi wymagają osobistego OV-chipkaart i holenderskiego konta bankowego. ''[https://www.ns.nl/en/door-to-door/ov-fiets/how-it-works.html OV-Fietsen]'', rowery dostępne do użytku poprzez OV-chipkaart, można znaleźć w garażu rowerowym lub wiatie stacji. To, którą z tych dwóch funkcji posiada stacja, z której korzystasz, zależy od stacji. OV-Fiets to rower, który można wypożyczyć za pomocą OV-chipkaart. Znajdziesz je w wiatach lub garażach stacji albo w szafce, albo w dozowniku. Wystarczy zeskanować swój OV-chipkaart, po czym otwiera się schowek lub w przypadku dystrybutora wysuwa się rower. Zdecydowanie zalecamy sprawdzenie ciśnienia w oponach i zamocowanie siodełka rowerowego na najwygodniejszej dla Ciebie wysokości. Jeśli w Twoich oponach jest zbyt niskie ciśnienie, rozejrzyj się: każda stacja w Holandii wyposażona jest w co najmniej jedną pompkę rowerową (''fietsenpomp''). Jeżeli siodełko jest za wysokie lub za niskie, odblokuj blokadę sworznia siodełka za pomocą małej dźwigni, ustaw się obok roweru i podnieś siodełko do bioder. Powinien to być mniej więcej idealny wzrost dla Ciebie. Następnie po prostu zablokuj siedzisko, przekręcając zamek w przeciwnym kierunku i ruszaj w drogę. Jeżeli rower ma przebitą oponę, należy udać się z nim do mechanika znajdującego się na stacji. Jeśli nie ma, zwróć swój OV-Fiets i kup inny. Można to zrobić bezpłatnie w ciągu 15 minut. Jednak OV-Fiets jest usługą opartą na subskrypcji. Usługa jest tak dobra, jak bezpłatna. Jedyny koszt pobierany rocznie to 0,01 € za sprawdzenie i potwierdzenie danych bankowych. Możesz zrezygnować z subskrypcji zaraz po zakończeniu podróży do Holandii. Abonament można zamówić i [https://www.ns.nl/en/customer-service/shared-transportation/OV-fiets.html tutaj]. Jeśli zwrócisz swoje OV-Fiets na inną stację niż ta, z której je otrzymałeś, zostaną naliczone dodatkowe koszty (10 €). Poza tym koszty wynoszą 3,85 EUR za 24-godzinny przedział czasowy. Z jednego roweru można korzystać aż do 72 godzin, po czym cena zmienia się na 5 € za dzień. Co miesiąc otrzymujesz fakturę za korzystanie z OV-fiets e-mailem, a płatność odbywa się za pomocą polecenia zapłaty. ==== Promy ==== [[Plik:Stena Hollandica at Hoek van Holland Haven aerial photo.jpg|thumb|Hoek van Holland Haven z promem płynącym do Wielkiej Brytanii z przodu i torami kolejowymi za nim. Usługi kolejowe Hoek van Holland Haven zostały zastąpione metrem w kwietniu 2017]] Promy krajowe w Holandii służą jedynie jako połączenie z [[Wyspy Zachodniofryzyjskie|Waddeneilanden]], do których można dotrzeć stosunkowo łatwo. Twój OV-chipkaart '''nie''' nadaje się do użytku na promach. * [https://www.teso.nl/en/ Prom]] do '''[[Texel]]''' odpływa z portu [[Den Helder]], którego stacja kolejowa jest obsługiwana przez NS, łącząc miasto z miastami aż do [[Utrecht]]u poprzez Intercity i Sprinter. 25-minutowy spacer można zastąpić autobusem linii 33 do ''Den Helder, Steiger TESO''. * '''[[Vlieland]]''' i '''[[Terschelling]]''' są połączone [https://www.rederij-doeksen.nl/en promem] z [[Harlingen]]. Stacja kolejowa ''Harlingen Haven'' znajduje się 10 minut spacerem od terminalu promowego, ale zamiast tego można dojechać do terminalu autobusem 71 z [[Leeuwarden]]. * Do '''[[Ameland]]''' można dojechać wyłącznie autobusem z [[Groningen]] i [[Leeuwarden]] liniami odpowiednio 163 i 66. Będziesz musiał wysiąść z autobusu w ''Holwerd, Veerdam''. Obie linie autobusowe zatrzymują się na stacjach kolejowych miejsca docelowego. * Do '''[[Schiermonnikoog]]''' można również dojechać wyłącznie autobusem kursującym do ''[https://www.wpd.nl/en/ Lauwersoog, Haven]'', który łączy się z [[Leeuwarden]] (linia 155) i Holwerd (linia 163). * '''[[Borkum]]''' to jedyna [[Niemcy|niemiecka]] wyspa, do której można dotrzeć bezpośrednio z Holandii. Do stacji kolejowej Eemshaven można dojechać wyłącznie z [[Groningen]]. Pociągi są zsynchronizowane z odpływami promów i kursują do Eemshaven pięć razy dziennie. Pociąg odjeżdża o zaplanowanej godzinie, niezależnie od tego, czy prom się spóźni, gdyż linia z Groningen jest jednotorowa i kursuje co pół godziny. Oczekiwanie na prom spowodowałoby opóźnienie na całej linii. Holandia posiada również promy międzynarodowe, z których wszystkie łączą się z [[Wielka Brytania|Wielką Brytanią]]. * '''[[IJmuiden]]''' — '''[[Newcastle upon Tyne|Newcastle]]''' (Wielka Brytania): Do portu IJmuiden można dojechać na dwa sposoby: Należy dojechać do stacji Beverwijk, skąd wsiąść w autobus nr 74 jadący do ''IJmuiden Zeewijk''. Wysiadasz z autobusu na przystanku ''IJmuiden Stationsstraat'', co oznacza ulicę dworcową, przypominającą o tutejszym dworcu, który był użytkowany do lat 80. XX wieku, po czym połączenia zostały odwołane, a stacje IJmuiden wyszły z użytku. Z Stationsstraat idź pod górę, skręć w pierwszą drogę w lewo (Neptunusstraat), a następnie drugą w lewo w Duinstraat. Z tego miejsca powinieneś widzieć port, a dotarcie do niego jest tak proste, jak podążanie drogą, którą się znajdujesz. Szybszą trasą jest jednak podróż do stacji Amsterdam Sloterdijk, którą można znaleźć na wielu liniach wychodzących ze stacji Amsterdam Centraal, a mianowicie na liniach do [[Haga|Hagi]], [[Schagen]], [[Vlissingen]], [[Den Helder]], [[Enkhuizen]], Enkhuizen i [[Haarlem]], z których wszystkie są połączeniami międzymiastowymi , a także Sprintery do [[Uitgeest]], [[Hoorn]], [[Zandvoort aan Zee]], [[Haga]], [[Hoofddorp]], a także Sprinter z Schiphol ✈ do Hoorn Kersenboogerd. Z ''Ass'' (w skrócie Sloterdijk) autobus 82 łączy się bezpośrednio z przystankiem autobusowym ''IJmuiden Sluisplein DFDS'', który znajduje się znacznie bliżej terminalu promowego niż wspomniana ''IJmuiden Stationsstraat''. Promy do Newcastle obsługiwane są przez [https://www.dfds.com/en-gb/passenger-ferries/ferry-crossings/ferries-to-holland/newcastle-amsterdam?src=promo4 DFDS Seaways]. * '''[[Hook of Holland]]''' — '''[[Harwich]]''' (Wielka Brytania): Stacja Hook of Holland jest obsługiwana bezpośrednio za pośrednictwem metra linii RET, która obsługuje stację ''Hoek van Holland Haven'', na której kursowały pociągi do 2017. Metrolijn B, na którym znajduje się stacja, łączy do stacji kolejowych ''Rotterdam Alexander'', ''Rotterdam Blaak'' i ''Schiedam Centrum''. Do tych z kolei najłatwiej dostać się przez ''Rotterdam Centraal'', niezależnie od tego, czy będzie to pociąg, czy metro, zależy od Ciebie. === Nieprzewidziane zakłócenia === [[Plik:DRIS NS vertrekkende treinen.jpg|thumb|Choć rzadko, mogą zdarzyć się chwile, w których wszystkie pociągi zostaną odwołane z powodu takich okoliczności, jak silne burze.]] Większość pociągów tego nie robi, ale zawsze istnieje ryzyko, że Twój pociąg utknie lub nie będzie mógł kontynuować podróży z innego powodu. Najczęstsze z nich to awarie sygnalizacji lub zwrotnic (''Sein-/wisselstoring''), konserwacja torów (''werkzaamheden'') lub usterki (''defect spoor'') lub sporadyczne zderzenia z pojazdem, zwierzęciem lub osobą (''Aanrijding met voertuig/person''), utknięcie pociągu (''gestrande trein'') lub strajk (''staking''). Będąc w hotelu lub gdziekolwiek indziej, możesz sprawdzić znane zakłócenia na [https://www.ns.nl/en/travel-information/current-situation-on-the-tracks/ stronie internetowej NS] lub w aplikacji [https://www.ns.nl/en/travel-information/ns-app NS Reisplanner Xtra] na swoim telefonie. Ich przegląd obejmuje całą holenderską sieć, w tym trasy obsługiwane przez innych operatorów. Tutaj znajdziesz również informacje o planowanych konserwacjach kolei, dzięki czemu nie będziesz zaskoczony, gdy dotrzesz na stację, a na Twoim peronie nie będzie toru. Będziesz mógł także zobaczyć zmiany w swojej podróży. Będąc na stacji, zakłócenia można zobaczyć na głównym ekranie LCD w holu stacji lub przy wejściu, a także na wyświetlaczach przy torach. W przypadku opóźnienia czasy na wyświetlaczach stacji są zaokrąglane do najbliższych pięciu minut, natomiast NS Reisplanner nie zaokrągla czasów. Jeżeli Twój pociąg i kilka następnych pociągów nie będzie w stanie przyjechać lub odjechać, wysłane zostaną autobusy zastępcze. Najczęściej są one dostarczane przez samego operatora. Operator może zlecić to zadanie podmiotom zewnętrznym i prawdopodobnie zwróci się do jednego lub kilku przewoźników o wykonanie tego zadania. Ogólnie rzecz biorąc, może to być ''snelbus'' (szybsze lub bardziej bezpośrednie połączenie) lub ''stopbus'' (zatrzymuje się na każdej stacji na trasie). W tym celu należy się meldować. Jeśli stacja, na której przesiadasz się na autobusy zastępcze, jest wyposażona w szlabany Chipkaart, przed opuszczeniem stacji musisz się wymeldować. W tej sytuacji w pobliżu autobusów pojawi się jednostka mobilna, w której będzie można dokonać ponownej odprawy. W takich sytuacjach prawie zawsze w pobliżu znajdują się pracownicy. Można je znaleźć, kierując się znakami „Naar de NS-bus” (Do autobusu NS) lub podobnymi znakami, gdy podróżuje się z innymi operatorami. Nie każdy autobus zastępczy jest taki sam, dlatego w takiej sytuacji najlepiej poprosić o informacje personel (często w mundurze lub ubraniu odblaskowym). Bardziej tymczasowe zakłócenia, których nie można zaplanować, znajdziesz w zakładce „Zakłócenia” w aplikacji NS lub na [https://www.ns.nl/en/travel-information/current-situation-on-the-tracks/ tej stronie] serwisu NS. Konserwacja torów to planowane zakłócenia, które często ogłasza się z dużym wyprzedzeniem. Planowane zakłócenia można znaleźć na [https://www.ns.nl/en/travel-information/maintenance-on-the-tracks/ stronie internetowej NS]. Ta strona nie jest jednak w pełni przetłumaczona na język angielski. Oto kilka podstawowych zwrotów, które możesz zobaczyć: * '''Dit kan gevolgen hebben voor uw reis. Plan uw reis in de (internationale) app'''. - Może to mieć wpływ na Twoją podróż. Zaplanuj swoją podróż, korzystając z aplikacji NS/NS International. ::To wyrażenie będzie często używane podczas podróży ICE lub innych podróży międzynarodowych, gdzie konserwacja nie jest przeprowadzana przez holenderską firmę. Warto sprawdzić stronę internetową operatora. * '''Reizigers van [x] naar [y] reizen via [z]'''. - Podróżujący z [x] do [y] powinni podróżować przez [z]. ::Oznacza to, że pomimo prac konserwacyjnych na tej części torów nadal będzie odbywał się ruch pociągów. Często wiąże się to z dodatkowym czasem podróży, który rzadko przekracza pół godziny. * '''Het is nie mogęlijk om fietsen mee te nemen in de bus'''. - Nie ma możliwości przewożenia rowerów w autobusie (choć rowery składane często będą nadal akceptowane). ::Uruchomiona zostanie kolejowa komunikacja autobusowa zastępcza. Zwykle ma to zastosowanie tylko wtedy, gdy to zdanie można znaleźć w kolumnie „porady”. Nie jest to częsta praktyka podczas konserwacji, ponieważ preferowane jest utrzymywanie działania usług podczas konserwacji, jeśli to możliwe. W przypadku nieplanowanych zakłóceń, które wymagają autobusów zastępczych, znacznie szybsze może być sprawdzenie, czy nie ma konwencjonalnych autobusów, które dowiezieją Cię tam szybciej, ponieważ zorganizowanie i zapewnienie pełnej sprawności autobusów zastępczych zajmuje trochę czasu. === Bezpieczeństwo === W sierpniu 2021 roku NS wprowadziło numer telefonu +316 1318 1318, pod który mogą dzwonić pasażerowie, którzy czują się niepewnie w pociągach lub na stacjach. Numer jest również dostępny przez SMS i WhatsApp. == Stacje == {{mapa|52.366667|4.883333|zoom=8|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking}} W Holandii działa 397 stacji kolejowych rozmieszczonych w 388 gminach. Nie obejmuje to dawnych stacji kolejowych, które nie zostały zburzone, ale obejmuje stacje o ograniczonej obsłudze, takie jak ''Utrecht Maliebaan'', z których korzysta się tylko wtedy, gdy otwarte jest Spoorwegmuseum. Wszystkie te stacje są utrzymywane przez ProRail i obsługiwane przez NS, Arriva, Breng, Connexxion lub Keolis. W Holandii obsadzani są tylko główne stacje.Główne stacje Randstad === Główne stacje Randstad === <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> * {{Znacznik|Almere Centrum|52.3752 |5.2191 |typ=transport}}'''Almere Centrum'''. * {{Znacznik|Amsterdam Centraal|52.3791 |4.9006 |typ=transport}}'''Amsterdam Centraal'''. * {{Znacznik|Delft|52.0074 |4.3568 |typ=transport}}'''Delft'''. * {{Znacznik|Den Haag Centraal|52.0810 |4.3241 |typ=transport}}'''Den Haag Centraal'''. * {{Znacznik|Gouda|52.0174 |4.7057 |typ=transport}}'''Gouda'''. * {{Znacznik|Hilversum|52.2265 |5.1817 |typ=transport}}'''Hilversum'''. * {{Znacznik|Leiden Centraal|52.1664 |4.4823 |typ=transport}}'''Leiden Centraal'''. * {{Znacznik|Rotterdam Centraal|51.9250 |4.4689 |typ=transport}}'''Rotterdam Centraal'''. * {{Znacznik|Schiphol Airport|52.3095 |4.7622 |typ=transport}}'''Schiphol Airport'''. * {{Znacznik|Utrecht Centraal|52.0895 |5.1098 |typ=transport}}'''Utrecht Centraal'''. </div> === Główne stacje regionalne === <div style="column-count:3;-moz-column-count:3;-webkit-column-count:3"> * {{Znacznik|Amersfoort Centraal|52.1539 |5.3740 |typ=transport}}'''Amersfoort Centraal'''. * {{Znacznik|Alkmaar|52.6381 |4.7407 |typ=transport}}'''Alkmaar'''. * {{Znacznik|Arnhem Centraal|51.9849 |5.9010 |typ=transport}}'''Arnhem Centraal'''. * {{Znacznik|Almelo|52.3577 |6.6548 |typ=transport}}'''Almelo'''. * {{Znacznik|Breda|51.5954 |4.7800 |typ=transport}}'''Breda'''. * {{Znacznik|Deventer|52.2573 |6.1609 |typ=transport}}'''Deventer'''. * {{Znacznik|Ede-Wageningen|52.0279 |5.6720 |typ=transport}}'''Ede-Wageningen'''. * {{Znacznik|Eindhoven Centraal|51.4430 |5.4812 |typ=transport}}'''Eindhoven Centraal'''. * {{Znacznik|Enschede|52.2223 |6.8898 |typ=transport}}'''Enschede'''. * {{Znacznik|Groningen|53.2109 |6.5641 |typ=transport}}'''Groningen'''. * {{Znacznik|Heerlen|50.8907 |5.9754 |typ=transport}}'''Heerlen'''. * {{Znacznik|Hengelo|52.2617|6.7949 |typ=transport}}'''Hengelo'''. * {{Znacznik|'s-Hertogenbosch|51.6906 |5.2936 |typ=transport}}''''s-Hertogenbosch'''. * {{Znacznik|Hoorn|52.6452 |5.0544 |typ=transport}}'''Hoorn'''. * {{Znacznik|Leeuwarden|53.1965 |5.7929 |typ=transport}}'''Leeuwarden'''. * {{Znacznik|Maastricht|50.8503 |5.7055 |typ=transport}}'''Maastricht'''. * {{Znacznik|Roosendaal|51.5403 |4.4582 |typ=transport}}'''Roosendaal'''. * {{Znacznik|Venlo|51.3648 |6.1711 |typ=transport}}'''Venlo'''. * {{Znacznik|Zutphen|52.1447 |6.1942 |typ=transport}}'''Zutphen'''. * {{Znacznik|Zwolle|52.5050 |6.0913 |typ=transport}}'''Zwolle'''. </div> === Godne uwagi stacje === [[Plik:Station Groenlo.jpg|thumb|Stacja kolejowa [[Groenlo]] (obecnie używana jako dom) jest jedną z wielu ''Standaardstations'', będąc jedną z trzynastu stacji ''GOLS-Groot'', zbudowanych w latach osiemdziesiątych XIX wieku, z których wszystkie są niemal identyczne.]] [[Plik:Arnhem centraal station.JPG|thumb|Arnhem Centraal, jedna ze stacji odbudowanych w czasach nowożytnych.]] Pierwsze stacje kolejowe zbudowane w Holandii miały charakter tymczasowy, ponieważ koleje musiały udowodnić swoje zastosowanie, zanim zostały przyjęte do kraju. Większość XIX-wiecznych stacji została zbudowana w stylu neoklasycznym, niektóre z wpływami niemieckimi. Secesja, znana najlepiej z paryskiego metra, była wykorzystywana tylko na jednej stacji, która stoi do dziś, w [[Haarlem]]. Zagraniczne przedsiębiorstwa kolejowe zaangażowały się w budowę linii kolejowych na ziemi holenderskiej, budując własne stacje. Na przykład stacja w [[Valkenburgu]] nie pasuje do holenderskich budynków stacji. Stacje wzdłuż granic międzynarodowych były postrzegane jako sposób na przedstawienie kraju, dlatego też, mimo niewielkiej liczby pasażerów, były raczej udekorowane. Pod koniec XIX i na początku XX wieku powstały stacje ''Standaardstation'' (stacje podstawowe), które nie były same w sobie podstawowe, ale raczej podstawą, z której wykonano kilka odmian: ogólny plan. Weźmy na przykład GOLS Groot ''standaardstation'', używaną na stacjach ''Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij'', czynną w Achterhoek i [[Overijssel]]. Stacji typu GOLS Groot powstało trzynaście stacji. Z tych czterech pozostały: stacja [[Groenlo]], z którą nie ma już linii łączącej, stacja [[Haaksbergen]], używana przez zabytkową kolej, Terborg i Aalten, które nadal kursują na linii łączącej [[Arnhem]] z [[Winterswijk]]. W latach 30. XX w. styl przeszedł w stronę nieco bardziej nowoczesnych projektów, nie rezygnując przy tym z klasycznego wyglądu stacji. Przykładami są Amsterdam Amstel i Amsterdam Muiderpoort, oba zbudowane przez H.G.J. Schelling. Podczas drugiej wojny światowej duża część holenderskiej infrastruktury kolejowej, w tym wiele stacji, została zniszczona. Umożliwiło to odbudowę przy użyciu prefabrykowanych elementów betonowych, jak ma to miejsce w przypadku stacji [[Zutphen]] i [[Enschede]], a także stacji [[Nijmegen]] i [[Vlissingen]]. Klasyczny wygląd został całkowicie porzucony pod koniec lat pięćdziesiątych XX wieku, a stacja w [[Tilburg]]u jako pierwsza dokonała radykalnej zmiany, charakteryzując się dużym pływającym dachem zakrywającym tory i budynek stacji. Opuszczone i rzadko używane budynki dworcowe, które nadal działały, zastąpiono mniejszymi stacjami, często będącymi niewiele więcej niż kasą biletową. Począwszy od około 1980 roku, wygląd stacji zyskał na znaczeniu, tam gdzie najważniejsza była funkcjonalność budynku. Więcej pieniędzy przeznaczono na budynki, dzięki czemu można było zbudować znacznie ładniejsze stacje, takie jak [[Almere|Almere Centrum]], z ulicą handlową biegnącą przez rdzeń budynku, [[Lejda|Leiden Centraal]], którego główny chodnik stanowi główne połączenie między wieloma częściami miasta. Schiphol ✈, [[Rijswijk]] i [[Rotterdam]] Blaak zostały zbudowane nad podziemną koleją. W XXI wieku zastosowano bardziej nowoczesne materiały. [[Utrecht]] Centraal i [[Arnhem]] Centraal przeszły gruntowne przeprojektowania, dzięki czemu zdobyły wiele nagród za swoje projekty. === Dawne stacje === [[Plik:Voormalig station Hulshorst.jpg|thumb|Stacja kolejowa Hulshorst może być jedną z lepiej wyglądających opuszczonych stacji kolejowych.]] Tam, gdzie wspomniana stacja kolejowa [[Groenlo]] nie jest już użytkowana, a linia, do której była kiedyś połączona, zniknęła, nie jest to jedyna stacja, którą spotkał taki los. Po Blitz masowo odwołano usługi na stacjach w Holandii, a odwołania usług zdarzają się do dziś. Dawne stacje czasami zyskują nowy cel jako dom, jak ma to miejsce w przypadku stacji Groenlo, ale także jako biuro, restauracja. Odwołania usług nie są już tak częste, ale stacje, których obsługa zakończyła się po ''Spoorslag '70'' (przegląd usług kolei holenderskich z 1970, część większego planu ulepszenia kolei do 1975), które nie zostały jeszcze zburzone, to: * '''IJmondlijn''' to linia, którą od kilku lat obsługuje Lovers' Rail, pierwszy operator kolejowy w Holandii. Po ich rezygnacji linia została zamknięta, w wyniku czego stacje Driehuis-Westerveld, Velsen Zeeweg, Velsen-IJmuiden Oost, IJmuiden Casembrootstraat, IJmuiden Julianakade i IJmuiden zostały opuszczone w 1999. Stacje są raczej zarośnięte, ale można je postawić z powrotem w służbie. Początek linii w Santpoort jest nadal obsługiwany przez kolej [[Haarlem]] – [[Uitgeest]], obsługiwaną przez Sprintery. * Usługi '''Hulshorst''' zostały odwołane pod koniec maja 1987, w dniu otwarcia [[Amersfoort]] Schothorst, ponieważ nowo otwarta stacja praktycznie uniemożliwiała obsługę małej stacji. Stacje miały zostać zamknięte po drugiej wojnie światowej, lecz nie stanowił, jako służebność nałożona na stację, dokumentu sporządzonego przy zakupie gruntu, na którym stała stacja, który z grubsza stwierdzał, że stacja powinna być obsługiwana o godz. co najmniej cztery razy dziennie, dwa razy w obu kierunkach, musiał zatrzymywać się w Hulshorst. Ówczesny burmistrz Nunspeet, gminy, w której znajduje się stacja, przypomniał sobie, że czytał dokument i stwierdził, że stacja została utrzymana w eksploatacji. Kiedy w 1987 odwołano doręczenie, nie było śladu po dokumencie ani po tym, kto go widział lub czytał, co pozwoliło na odwołanie doręczenia. * Usługi '''[[Kerkrade]] West''' i '''Wijlre-Gulpen''' zostały odwołane po zamknięciu linii kolejowej, na której się znajdowały w 1988. Od tego czasu kolej stała się zabytkową koleją Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij, która obsługuje obie stacje, choć nieregularnie. Na tej linii kolejowej znajduje się również '''[[Simpelveld]]''', zamknięta w 1992 wraz z zamknięciem linii kolejowej [[Maastricht]] — [[Akwizgran]]. * Usługi '''Soestduinena''' zostały odwołane w 1998 roku i nie uległy zniszczeniu, ponieważ otrzymały status zabytku miejskiego. Stacja została zamknięta, ponieważ korzystała z niej niewystarczająca liczba podróżnych. * '''[[Rotterdam|Rotterdam Hofplein]]''' był używany jako koniec ''Hofpleinlijn'', dopóki linia ta nie została przekształcona w kolej miejską przez metro w Rotterdamie, obecnie łączące się w Rotterdam Centraal. Stacja nadal stoi, a pod dawnymi torami mieszczą się głównie kreatywne start-upy i tym podobne. Wiele innych stacji ma swoje dziwactwa lub po prostu godne uwagi rzeczy. Na przykład [[Arnhem]] Velperpoort, nadal czynny, ma to samo wejście, co w latach 60. XX wieku, chociaż nie jest już wejściem. Zamiast tego budynek stacji został przekształcony w miejsce pracy. Jadąc tą samą linią na wschód, natkniecie się na inne dziwactwa, takie jak słup upamiętniający Stillewald Halt niedaleko Wehl, a także stacje West i Stadion w [[Doetinchem]], z których pierwsza jest obecnie przestrzenią biurową, a druga jest opuszczonym platforma. Stacja główna Doetinchem do 2017 r. nie miała torów 1 i 2, ponieważ były to platformy towarowe usunięte w latach 80. XX wieku. Każda linia ma godne uwagi funkcje, a szukanie ich może być zabawą w skądinąd nijakiej podróży. == Pociągi i tabor == Chociaż dostępność stanowi pewien problem w przypadku NS (wymaga oddzielnego personelu na stacji do obsługi ruchomych ramp, aby umożliwić bezstopniowy dostęp starszemu taborowi), problem ten zostanie poprawiony dzięki budowie dwóch pociągów ''Nieuwe Generatie''. Pociągi krajowe dostępne dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich są oznaczone ikoną ([[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]]). Pociągi te zazwyczaj mają rampę na wysokości peronu, co eliminuje potrzebę stosowania podjazdu lub windy dla wózków inwalidzkich. W przypadku korzystania z pociągu NS lub pociągu niedostępnego należy zadzwonić do usługodawcy i dać mu czas na skorzystanie z windy lub wyjazdu. Ze względu na nieefektywny charakter tego procesu i niedostępne pociągi to przede wszystkim NS Intercities, rozważ wybranie wyłącznie Sprintera i usług lokalnych. Zwłaszcza sprintery. Alternatywnie można liczyć na chęć innych podróżnych, którzy pomogą im wsiadać i wysiadać, co wielu chętnie zrobi, gdy zostanie o to poproszony. === Główne linie === ==== Pociągi Sprinter/stopp ==== <gallery mode="packed"> NS Stadler FLIRT3 resting at Dordrecht CS (25087730738).jpg|Pokryty śniegiem NS FLIRT w Dordrechcie. Fast train (4712207733).jpg|Sprinter Lighttrain (SLT). SGN 2710 -- Assel 20180919 (6).jpg|Sprinter nowej generacji pomiędzy [[Amersfoort]] a [[Apeldoorn]]. </gallery> Jeśli znasz [[Koleją po Niemczech|terminy używane przez Deutsche Bahn]], nie daj się zwieść – podczas gdy ICE Sprinter to najszybszy pociąg z najmniejszą liczbą przystanków, jakie ma DB, holenderski Sprinter to w zasadzie usługa z przesiadkami – trochę jak S-Bahn lub RER, która zatrzymuje się przeważnie na każdej stacji na danej trasie. Wszystkie pociągi Sprinter można znaleźć w biało-niebiesko-żółtych barwach. Od grudnia 2021 wszystkie te pociągi są przystosowane dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich i posiadają toalety na pokładzie. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] '''Sprinter Lighttrain''', w skrócie ''SLT'', jest następcą ''Mat '64'', zaprezentowanego pasażerom w 2009 roku, 45 lat po oddaniu do użytku swojego poprzednika. SLT jest przeznaczony dla linii Sprinter z krótkimi odległościami pomiędzy przystankami, co sprawia, że są one najczęściej spotykane w [[Randstad]]. Jego niewielka waga pozwala na szybkie przyspieszenie, co przekłada się na krótsze podróże, co pozwala na lepsze wykorzystanie tras. Sprinter Lighttrain, podobnie jak inne pociągi Sprinter, jest przystosowany dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, ale tylko przez drzwi oznaczone ikoną wózka inwalidzkiego. Drzwi te wyposażone są w odpowiednią tacę, którą wysuwa się w celu połączenia z peronem, w przeciwieństwie do innych drzwi, które mają rozkładaną tacę, co tylko nieznacznie zmniejsza odległość między pociągiem a peronem. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] NS wykorzystuje pociągi Stadler '''FLIRT''' również do usług sprinterskich. Zostały one oddane do użytku w związku z niedoborami taboru, które powstały pomiędzy realizacją zamówienia na pociągi SLT a rozpoczęciem produkcji SNG. Pociąg ten wyposażony jest w gniazda ładowania w pierwszej i drugiej klasie, a jego wystrój obejmuje elementy inspirowane De Stijl i Mondrian. NS FLIRT są używane głównie w Brabancji Północnej i Geldrii. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] '''Sprinter Nieuwe Generatie''' (''SNG'') jest uruchamiany regularnie na kilku trasach. Kolej SNG, która całkowicie zastąpiła starszy tabor SGMm (pionierski produkt „sprintera”), który był dostępny w latach 1975–2021, jest wyposażony w toalety na pokładzie i jest całkowicie dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, ponieważ cała podłoga pociągu jest na tej samej wysokości co perony na stacjach. ==== Pociągi intercity/pospieszne ==== <gallery mode="packed"> Koplopers 4091+4057 Haren.JPG|Dwie połączone jednostki „Koploper” w pobliżu Haren. Sneeuwoverlast n.s sneeuw spoorproblemen sneeuw val.jpg|Piętrowy pociąg międzymiastowy przedziera się przez śnieg. NS DDZ-4 passeert voormalig Station Soestduinen.jpg|DDZ/NID na dawnym dworcu kolejowym [[Soestduinen]]. HDR 1741 Threth Bridge Ravenstein (14799819973).jpg|Pociąg złożony z wagonów ICR, ciągnięty przez lokomotywę klasy 1700, przejeżdża przez rzekę Mozę w pobliżu Ravestein, niedaleko [[Wijchen]]. Rotterdam Centraal NSR ICNG 3133 (52848265787).jpg|ICNG (po lewej) w [[Rotterdam|Rotterdam Centraal]] wraz z wagonami ICR, które zastępuje. </gallery> Pociągi międzymiastowe to zasadniczo pociągi szybkie: omijają wiele mniejszych stacji kolejowych i zatrzymują się tylko na węzłach przesiadkowych i większych miastach. Czasami na tych liniach można spotkać pociągi Sprinter (najczęściej SNG), ale jest to tylko wyjątek. Intercity można rozpoznać po żółto-niebieskim malowaniu. Do czasu wprowadzenia ICNG w 2022 wszystkie pociągi Intercity nie mają podłogi na poziomie peronu, co oznacza, że jeśli poruszasz się na wózku inwalidzkim, musisz poinformować obsługę stacji przed podróżą, aby mogła Ci [https://www.ns.nl/en/travel-information/traveling-with-a-disability/ns-travel-assistance.html pomóc wsiąść do pociągu za pomocą windy dla wózków inwalidzkich]. '''Intercitymaterieel''', w skrócie ''ICM'', to pociąg międzymiastowy używany przez NS. Pociągi nazywane są ''Koploper'', ponieważ pasażerowie mogą przejść całą długość kilku połączonych jednostek przez głowę jednostki. Jego nazwa dosłownie oznacza ''wędrowca'', ale właściwe tłumaczenie to ''przywódca''. Podobnie jak materiały Stadsgewestelijk, również ICM zostały zmodernizowane, zmieniając ich nazwy na ICMm. W tym momencie usunięto możliwość przejścia całej długości połączonych jednostek, ponieważ funkcja prawdopodobnie nie działała i powodowała opóźnienia. W ICM znajduje się rozkładany fotel, gniazdko elektryczne, podnóżek, lampka do czytania i lectuurnet, mała siatka, w której można znaleźć gazety lub przechowywać własne książki dostępne w pierwszej klasie. [[Plik:America NSR VIRMm 9516 (51386343928).jpg|thumb|Czteroczłonowy DD-IRM lub VIRM w przyszłym malowaniu większej liczby pociągów NS, tak zwane malowanie „Flow”.]] '''Dubbeldeksinterregiomaterieel''' (''DD-IRM'') lub '''Verlengd Interregio Materieel''' ('''VIRM''') to prawdopodobnie najbardziej charakterystyczny pociąg używany w holenderskiej sieci kolejowej. Jego nazwa oznacza z grubsza ''dwupokładową jednostkę międzyregionalną'' i pasażerowie najczęściej określają ją jako ''Dubbeldekker''. VIRM-y posiadają sieć bezprzewodową oraz wyświetlacze pokazujące informacje o podróży w zmodernizowanych pociągach. W tych zwykłych dostępna jest toaleta dla wszystkich, z rozkładanymi krzesłami i podnóżkiem w pierwszej klasie. Pociągi te znajdują się na różnych etapach modernizacji i mają różne barwy. Zmodernizowane pociągi można rozpoznać po niebieskim pasku wokół drzwi (w zespołach 6-wagonowych) lub po niebieskich drzwiach i dużych białych logo NS po bokach (tzw. flow-libery w zespołach 4-wagonowych). Projekt modernizacji zapewnia tym pociągom nowe krzesła i układy, a także inne udogodnienia poprawiające jakość życia, takie jak bardziej niezawodna klimatyzacja. '''Nieuwe Intercity Dubbeldekker''', w skrócie ''NID'' lub ''DDZ'', to zmodyfikowane pociągi sprinterskie DD-AR i mDDM z lat 90-tych. Wiadomo, że DDZ działał zarówno jako usługa Intercity, jak i Sprinter, co czyni go jedyną kolbą Sprintera, która nie ma biało-niebiesko-żółtej kolorystyki. DDZ jest wyposażony w bezprzewodowy internet i toaletę, a najwyższej klasy dodatki to rozkładany fotel, gniazdko elektryczne, lampka do czytania, podnóżek i pulpit do wykładania. Pociągi te zostały wycofane z eksploatacji ze względu na szybkie zużycie kół i hamulców, ale powoli zostaną ponownie wprowadzone do sieci w grudniu 2021 r., począwszy od połączenia Intercity między Roosendaal a Zwolle. '''Intercity Rijtuig''' (''ICRm'') jest w pewnym stopniu wyrzutkiem, ponieważ nie jest UGW. Wagon jest używany prawie wyłącznie na trasie HSL-Zuid jako Intercity Direct. Wagon wyposażony jest w standardowy rozkładany fotel, podnóżek i lectuurnet w pierwszej klasie. W wagonach rozmieszczone są strefy ciszy. Planuje się, że te czterdziestoletnie wagony zostaną całkowicie wymienione na nowo wybudowany skład ICNG do 2025 r., a wymiana rozpocznie się w połowie 2023 r. Po wymianie wagony ICR mają zostać sprzedane, prawdopodobnie spółce GreenCityTrip, która obsługuje pociągi nocne z Holandii i prawdopodobnie przekształci te wagony, aby nadawały się do obsługi pociągów sypialnych. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] '''Intercity Nieuwe Generatie''' (''ICNG''), czyli Intercity New Generation, zastępuje kilka pociągów. Przede wszystkim zastępuje ostatnie w regularnej eksploatacji wagony pasażerskie, czyli wspomniany ICR. Wymiana ta powinna nastąpić do 2025 r., kiedy to pociągi ICNG zaczną zastępować również najstarsze pociągi ICM. Od 2024 zamówienie składa się z 79 ICNG do usług krajowych, 20 ICNG-B do usług dużych prędkości do Belgii i 12 ICNG-D do usług do Niemiec, chociaż nie ma jeszcze żadnych linii, na których te pociągi mogłyby kursować. Spekuluje się, że pociągi te będą kursować do Akwizgranu lub Düsseldorfu/Kolonii jako rozszerzony wariant obecnej linii dużych prędkości do Eindhoven. Niezależnie od tego, gdzie je znajdziesz, ICNG to jednopiętrowy pociąg składający się z pięciu lub ośmiu części. Pociąg został podzielony według systemu coupé (szczegóły poniżej), w połączeniu ze zwykłym podziałem w pierwszej i drugiej klasie. Nie cały pociąg jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, ale na pokładzie znajdują się dostępne miejsca i toalety. Oprócz jednej dostępnej toalety, każda jednostka ICNG posiada również jedną lub dwie „normalne” toalety. Podróżowanie z bagażem w ICNG jest również łatwiejsze niż w innych pociągach; w kilku przegrodach znajdują się dedykowane stojaki na torby obok górnych półek do przechowywania. Na swoim miejscu znajdziesz gniazdko UE i gniazdo USB. W pierwszej klasie po jednym na każde krzesło, w drugiej klasie po jednym na każde dwa krzesła. Podczas podróży na pokładzie można korzystać z bezpłatnego Wi-Fi, które nie działa jednak na odcinkach tunelu linii HSL. DDZ, zmodernizowany VIRM i ICNG mają układ nawiązujący do nieco kontrowersyjnego '''systemu coupé'''. Powinno to z czasem stać się standardem dla wszystkich pociągów w kraju, zastępując wcześniejszy podział drugiej klasy na wagony ciche i nieciche. W całym pociągu znajdziesz ''stiltezones'' (strefy ciszy), ''werken rustzones'' (strefy pracy i relaksu), ''strefy spotkań i powitań'' oraz regularne ''praatcoupé''. Te ostatnie znajdują się na niższych piętrach. Na wyższych piętrach dostępne są trzy warianty stiltecoupé: * '''Werken-en rustzones''': Strefy te przeznaczone są dla podróżnych, którzy chcą podróżować w ciszy. Podróżnik zapraszany jest do czytania książki, pracy, snu lub cichej rozmowy. Miejsca siedzące są najczęściej ustawione w rzędach, tak jak w autobusie. Strefy rdzy Werkenen można rozpoznać po emblemacie siedzącej osoby, otoczonej słuchawkami, książką i otaczającym ją laptopem. ** Aby uczynić system bardziej skomplikowanym dla wszystkich, ta odmiana również ma swoją odmianę. Jeśli jesteś w stanie odczytać na szybach napis „Cisza” lub „Stilte”, oznacza to, że znajdujesz się w strefie stiltezone. Jesteś bardzo zniechęcony do wydawania jakichkolwiek znaczących dźwięków. Chociaż możesz zjeść przekąskę lub po prostu coś zjeść, Twoi towarzysze podróży mogą nie być tak wielkimi fanami lub Ty rozpakowując lunch w ''stiltezone''. * '''Strefy spotkań i powitań''': przeznaczone do spotkań z ludźmi. Miejsca siedzące są najczęściej w grupach, z siedzeniami zwróconymi do siebie. Istnieją nawet strefy wypoczynkowe dla grup. Podróżny może rozmawiać, dzwonić do kogoś za pomocą telefonu i prowadzić obszerne rozmowy przy normalnej głośności. Strefę tę można rozpoznać po emblemacie przedstawiającym dwie osoby zwrócone ku sobie, z dymkiem nad ich głowami. === Pociągi międzynarodowe i dużych prędkości === <gallery mode="packed"> Twee Thalys-treinen op Amsterdam Centraal.jpg|Thalys PBA (po lewej) i PBKA (po prawej) w Amsterdam Centraal. Od 2023 roku oznaczony jako Eurostar Red. Sneeuwoverlast n.s sneeuw spoorproblemen sneeuw val.jpg|Piętrowy pociąg międzymiastowy przedziera się przez śnieg. Arnhem Station ICE 4652.jpg|ICE 3M w Arnhem Centraal. Intercity Direct resting at Rotterdam Central station (33366323401).jpg|Bombardier TRAXX (NS HighSpeed ​​186) z Intercityrijtuigen (ICR) w barwach NS. Eurostar 4031 4032 just arrived at Amsterdam CS after a 4 hour journey from London St. Pancras (28227044569).jpg|Eurostar e320 (brytyjska kolej klasy 374) na dworcu głównym w Amsterdamie. Nightjet NJ40490 DSCF1939 (51204227026).jpg|Siemens Vectron w barwach NS, który można znaleźć w nocnym pociągu do Wiednia i międzymiastowym do Berlina. </gallery> Jednostki '''Thalys PBA''' i '''PBKA''' różnią się między sobą niewielką różnicą. Linie PBA są wykorzystywane w sieci Eurostar Red (dawniej Thalys) pomiędzy [[Paryż]]em, [[Bruksela|Brukselą]] i [[Amsterdam]]em, a linie PBKA kursują także do [[Kolonia|Kolonii]] (lub po niemiecku Köln). Obie jednostki mogą i czasami są połączone. Oba pociągi należą do francuskiej rodziny TGV. Pociągi te można zobaczyć głównie na holenderskich stacjach Amsterdam Centraal, Schiphol ✈ i Rotterdam Centraal. Pociągi '''ICE 3M''' są wykorzystywane przez Deutsche Bahn w międzynarodowych podróżach międzymiastowych. Spośród 17 pociągów ICE 3M korzystających z holenderskiej sieci 14 należy do DB, a 3 do NS. Litera „M” oznacza „Mehrsystem”, czyli zdolność pociągów do pracy pod różnymi napięciami i w wielu systemach szynowych, w tym przypadku holenderskim i niemieckim. Jedyna linia, na której jeżdżą te pociągi, to linia [[Amsterdam]] – [[Kolonia]] – [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]] – [[Mannheim]] – [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburg]] – [[Bazylea]], zatrzymująca się na holenderskich stacjach [[Utrecht]] i [[Arnhem]]. DB obiecuje bezpłatne Wi-Fi nawet na holenderskim odcinku podróży ICE. DB obsługuje również własne pociągi InterCity (IC) do i z Holandii, na przykład na trasie [[Berlin]] - [[Amsterdam]]. Od 2017 korzystają z mieszanki taboru, z których większość została odnowiona od 2012 i rozwija prędkość maksymalną do 200 km/h (120 mil/h). Począwszy od 2025 planuje się wymianę tych pociągów na całkowicie nowe składy ICE L. Powinny one wyeliminować konieczność wymiany lokomotyw na granicy holendersko-niemieckiej, a składy te będą wjeżdżać na wysokości peronu i osiągać prędkość maksymalną 230 km/h (140 mil/h). Ponieważ pociągi V250 Fyra były eksploatowane tylko przez 40 dni, NS jest właścicielem i pożycza lokomotywy elektryczne '''Bombardier TRAXX''' lub '''NS HighSpeed 186'''. Lokomotywy są używane w połączeniu z ''Intercityrijtuig'' (wagonem międzymiastowym) lub w skrócie ''ICRm''. Pociągi kursują na linii HSL-Zuid ([[Amsterdam]] – [[Breda]]) oraz na linii Amsterdam – [[Bruksela]]. Najnowszym międzynarodowym pociągiem wieloczłonowym w Holandii jest '''Eurostar e320''', znany w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] jako ''British Rail Class 374''. Pociąg przybywa do Holandii od 2017 na trasie Eurostar Amsterdam — [[Londyn]]. Pociąg rozwija prędkość do 320 km/h (200 mil/h) i ma około 900 miejsc siedzących rozmieszczonych w 16 wagonach. Jeśli chodzi o najnowszy pociąg międzynarodowy w Holandii, ten zaszczyt przypadł lokomotywom '''Siemens Vectron'''. Można je spotkać w nocnych pociągach do [[Wiedeń|Wiednia]] i [[Zurych]]u, ale można je również spotkać w pociągach Intercity do Berlina. Lokomotywy te, rozwijające prędkość do 200 km/h (120 mil/h), nie są własnością NS, lecz są dzierżawione przez koleje holenderskie i ich austriacki odpowiednik. === Lokalne pociągi === <gallery mode="packed"> Connexxion 5033.jpg|Protos w barwach „Valleilijn”. Arriva 10254 SimonTahamata Klarenbeek trein17833 20150405.JPG|Arriva „Spurt”, lepiej znana jako jednostka Stadler GTW Diesel pomiędzy [[Apeldoorn]] i [[Zutphen]]. Rnet2010Zevenhuizen.JPG|R-Net FLIRT-3 w pobliżu [[Zevenhuizen]] podczas jednej z jazd testowych przed oddaniem do właściwej służby. Syntus lint twents.JPG|LINT 41-H w barwach „Twents”. Pociągi te można znaleźć na kilku liniach lokalnych w prowincji [[Overijssel]]. Arriva 616-III.jpg|Dwa połączone DMU Arriva WINK w [[Westerkwartier|Zuidhoorn]]. </gallery> [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] '''Protos''' to jednostka elektryczna, których 5 jest w służbie w Holandii. Wszystkie są używane przez Connexxion w ''Valleilijn'' ([[Amersfoort]] – [[Ede]]-[[Wageningen]]). Urządzenia nie cieszą się dużą popularnością, po około 10 latach obecności na rynku sprzedano jedynie 6 egzemplarzy, a jedynym nabywcą jest Connexxion. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] '''Stadler GTW''' jest zdecydowanie najpopularniejszym pociągiem lokalnych kolei. Z pociągu korzystały firmy Arriva, Breng, Connexxion i Veolia, przy czym dwie ostatnie nie kursują już w Holandii. Breng korzysta wyłącznie z modelu z silnikiem Diesla, Arriva używa zarówno modeli z silnikiem Diesla, jak i modeli elektrycznych, a Connexxion używa wyłącznie modelu elektrycznego. Pociągi Veolii przejęła spółka Arriva, która w 2016 roku uzyskała koncesję na [[Limburgia (Holandia)|Limburgię]]. Stadler to szwajcarsko-niemiecka firma, a jej nazwa oznacza „Gelenktriebwagen”, czyli wagon przegubowy. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] Pojazdy '''Stadler FLIRT''' są wykorzystywane przez Arriva w Limburgii, R-Net w (głównie) [[Holandia Południowa|Holandii Południowej]], kolej Abellio w transporcie granicznym do Niemiec, a także samą firmę NS, głównie w południowo-wschodniej części kraju, do wspierania usług Sprintera. Arriva zamówiła 8 dodatkowych pociągów FLIRTS do obsługi Limburgii od 2020, a także 18 pociągów ''Flirtino'', które są pociągami hybrydowymi z silnikiem wysokoprężnym i elektrycznym, które również rozpoczną obsługę na liniach północnych do 2020 r. Keolis i Connexxion również posiadają niewielką kolekcję pojazdów FLIRT jeżdżących odpowiednio na ''Hanzelijn'' ([[Kampen]] – [[Zwolle]] – [[Enschede]]) i ''Valleilijn''. Pomimo tego, że nazwa jest niemieckim skrótem od „flinker leichter Innovationr Regionaltriebzug” (szybki, lekki, innowacyjny pociąg regionalny/wagon), praktycznie zawsze wymawia się ją jako słowo angielskie. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] Pociągi '''LINT 41/H''' są obecnie najstarszymi pociągami w sieciach lokalnych. Większość holenderskich modeli pochodzi z firmy Syntus (obecnie Keolis), która w 2001 przyjęła do służby 25 egzemplarzy. Do 2012 liczba ta spadła do 9, ponieważ Keolis utracił dużą liczbę lokalnych koncesji. Część z nich została wywieziona za granicę, część kupiły Arriva i Veolia. W 2016 roku Arriva kupiła siedem dodatkowych LINT 41. [[Plik:Wheelchair symbol circle.svg|20px]] '''WINK''' to najnowszy pociąg oddany do użytku na liniach lokalnych. Są to dwuczęściowe zespoły trakcyjne zasilane biodieslem i akumulatorami pokładowymi lub energią elektryczną za pośrednictwem przewodów napowietrznych. Pantograf będzie początkowo używany wyłącznie podczas postoju pociągu w celu naładowania akumulatorów, choć istnieje ambicja zmodernizowania północnych linii, którymi kursuje WINK, tak aby do 2025 zostały one zelektryfikowane, kiedy to pociąg będzie zasilany. Nazwy pociągów WINK pochodzą od lokalnych atrakcji, takich jak Wadden, Oerol, wiszące kuchnie w [[Appingedam]], Elfstedentocht i zabytkowa kolej STAR. === Przyszłe pociągi === [[Plik:ICNG - Rotterdam Centraal.jpg|thumb|Intercity Nieuwe Generatie 3103 w Rotterdam Centraal. Od połowy kwietnia 2023 pociąg będzie można zobaczyć w okazjonalnej obsłudze pasażerów, podczas testów nowych pociągów przed wprowadzeniem ich do regularnej eksploatacji. Większość z tych testów odbywa się na linii HSL między Amsterdamem a Rotterdamem przez Schiphol.]] W holenderskiej sieci kolejowej stale zachodzą zmiany, niezależnie od tego, jak niewielkie. W miarę upływu tej dekady ogłoszono następujące główne zmiany: * '''2024''': Intercity [[Amsterdam]] — [[Berlin]] wprowadza zmiany w rozkładach jazdy, rezygnuje z przystanków i przyspiesza połączenie o około pół godziny (5:50 zamiast 6:22). Lokomotywy używane przez NS i DB na tej trasie również zostaną zastąpione lokomotywami Vectron, co eliminuje potrzebę zmiany lokomotyw na granicy. :Intercity Nieuwe Generatie zacznie prawidłowo kursować i rozpocznie wymianę taboru ICMm. :Rozpoczną się główne prace związane z rekonfiguracją i rewitalizacją Amsterdam Centraal, które mają potrwać do 2030. :Wszystkie pociągi NS zostaną wyposażone w ERTMS, po czym sieć zostanie przełączona na ten system. Na większości kluczowych linii ten system sygnalizacji będzie zainstalowany do 2030, ale szacuje się, że cały kraj będzie w niego wyposażony dopiero do 2050. * '''2025''': Na trasie Intercity Amsterdam–Berlin lokomotywy Vectron zostaną wymienione na elektryczne zespoły trakcyjne '''ICE-L''', co jeszcze bardziej przyspieszy i zmodernizuje usługę. :'''ÖBB NightJet''' będzie obsługiwał nowe wagony na trasie [[Amsterdam]] — [[Wiedeń]]/[[Innsbruck]]. :Tabor pociągów Intercity Nieuwe Generatie zacznie kursować na trasie Amsterdam – [[Bruksela]]. :Usługi ICE obsługiwane pociągami ICE-3 zostaną zastąpione pociągami ICE-3neo, co powinno zwiększyć niezawodność połączenia Intercity do [[Frankfurt nad Menem|Frankfurtu]] i [[Bazylea|Bazylei]]. * '''2026''': DSB (Koleje Duńskie) mają nadzieję rozpocząć obsługę połączeń międzymiastowych między [[Kopenhaga|Kopenhagą]] a Amsterdamem przy użyciu nowych pociągów zbudowanych przez Talgo. * '''2027''': Od 2022 r. NS bada producentów w zakresie '''dodatkowych pociągów Sprinter'''. Mogą istnieć dodatkowepociągi FLIRT, SLT lub SNG, ale może to być również nowy, jeszcze niezapowiedziany typ. Odpowiednie ogłoszenie dotyczące składów Sprinter spodziewane jest w pierwszej połowie 2024, a wejście do eksploatacji zaplanowano na koniec 2027. * '''2028''': Tabor DDZ zacznie być zastępowany 60 nowo zbudowanymi pociągami '''DDNG''' (Dubbeldekker Nieuwe Generatie), które są częściowo dwupoziomowymi pociągami 4 i 6-wagonowymi zbudowanymi przez CAF. Jest to przyspieszona wymiana pociągów DDZ, mająca na celu zapewnienie dostępności większej liczby pociągów w holenderskiej sieci dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. == Koleje zabytkowe i parowe == [[Plik:Stoomlocomotief BR 011 075-9 van de SSN - Moordrecht (22060228292).jpg|thumb|Pociąg parowy na torze między [[Rotterdam]]em a [[Gouda]] podczas corocznych Dni Pociągów Parowych („Jaarlijkse Stoomtreindagen”) w październiku 2015]] Kiedy w latach 1930–1960 zamknięto wiele linii, pojawiły się inicjatywy mające na celu uratowanie kilku z tych linii kolejowych i uczynienie ich kolejami zabytkowymi. Wszystkie te kursują pociągi parowe. Poniżej wymienione są muzea, które mają własne linie kolejowe i tabor: * '''Nationaal Spoorwegmuseum''' (''NSM'') w [[Utrecht|Utrechcie]] to największe i najbardziej znane muzeum, w którym znajduje się jeden z większości pociągów, jakie kiedykolwiek były w holenderskiej służbie. Muzeum znajduje się na starej stacji Utrecht Maliebaan, dlatego można do niego dojechać koleją. W dni, w których otwarte jest Spoorwegmuseum, między Utrecht Centraal a Maliebaan kursuje usługa sprinterska. * '''Muzeum Buurtspoorweg''' (''MBS'') pomiędzy [[Haaksbergen]] i [[Boekelo][ działa na pozostałościach linii kolejowej Doetinchem – Enschede. Museumstoomtram Hoorn – Medemblik (SHM) pomiędzy Hoorn i Medemblik, który korzysta z taboru tramwajowego, ale korzysta z dawnej lokalnej kolei. * '''Stichting Stadskanaal Rail''' (''STAR'') obsługuje część linii między [[Zwolle]] i [[Stadskanaal]], która została częściowo uszkodzona. Odcinek między Zwolle i [[Emmen]] nadal istnieje, podobnie jak część między Musselkanaal i [[Veendam]] w Groningen. Linia może zostać ponownie wykorzystana przez Arrivę w nadchodzących czasach, ponieważ prowincja również to popiera. STAR wspiera ten cel, jakim jest poprawa transportu publicznego między Groningen a Stadskanaal, chociaż pragnie kontynuować świadczenie własnych usług. * '''Stoom Stichting Nederland''' (''SSN'') to muzeum maszyn parowych. W jego zbiorach znajduje się kilka parowozów przejętych od Kolei Wschodnioniemieckich po zjednoczeniu [[Niemcy|Niemiec]], ale także stara lokomotywa klasy NS 8800, używana wcześniej w kopalniach Limburgii. Muzeum zlokalizowane jest na północy Rotterdamu, a tabor można zobaczyć także na imprezach takich jak ''Rotterdamse Havendagen'' czy ''Dordt in Stoom''. * '''Veluwsche Stoomtram Maatschappij''' (''VSM'') korzysta z kolei między [[Apeldoorn]] a [[Dieren]], rozpoczynając działalność w 1975 roku. * '''Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij''' (''ZLSM'') kursuje pociągami między Valkenburg aan de Geul, Schin op Geul, [[Simpelveld]] i [[Kerkrade]]. * '''Stichting Stoomtrein Goes – Borsele''' (''SGB'') to odwrotny SHM, jeżdżący pociągami parowymi dawnym tramwajem o długości 14 km (8,7 mil) między [[Goes]] i [[Borsele]]. [[Plik:NS ICM4 4016, Madurodam (15606712401).jpg|thumb|Model w skali ICM jeżdżący na makiety kolejowej Madurodam.]] Holandia posiada wiele kolei wąskotorowych, z których większość nie jest godna uwagi, dysponując niewielkim taborem i niewielką ilością torów. Jednak dwie najbardziej godne uwagi koleje wąskotorowe, a także zabytkowe tramwaje są wymienione poniżej: * '''Stoomtrein Katwijk-Leiden''' (''SKL'') kursuje wokół Valkenburgse Meer, niedaleko Katwijk i kursuje przez pół roku od Dnia Wniebowstąpienia aż do ostatniego weekendu września. * '''Efteling Stoomtram Maatschappij''' (''ESM'') znajduje się w [[Efteling]] w Kaatsheuvel, łącząc ze sobą wiele atrakcji w całym parku. * '''Electrische Museumtram Amsterdam''' (''EMA'') lub Tramlijn 30 (Tram 30) to zabytkowy tramwaj kursujący w [[Amsterdam]]ie obok 16 innych regularnych linii tramwajowych stolicy kraju. Linia ta, historycznie rzecz biorąc, nie jest tramwajem, ale koleją. Kolej jest ostatnim pozostałym elementem Haarlemmermeerspoorlijnen, szeregu linii kolejowych zlokalizowanych wokół [[Haarlemmermeer]]. * '''Tramlijn Nederlands Openluchtmuseum''' (''NOM'') obsługuje Openluchtmuseum (muzeum na świeżym powietrzu) w Arnhem, łącząc rozległy park tramwajem. Park ma na celu pokazanie codziennego aspektu holenderskiej historii, dzięki czemu tramwaje stanowią piękny akcent całości. * '''Rotterdams Openbaar Vervoer Museum en Exploitatie van Oldtimers''' (''ROMEO'') to fundacja zajmująca się prowadzeniem zabytkowego tramwaju w [[Rotterdam]]ie, lijn 10. Fundacja posiada bogatą kolekcję tramwajów i tramwajów oraz pojazdów związanych z Rotterdamem. Linia 10 kursuje jednak tylko latem. * '''Muzeum Tramwajów Rijdend''' (''RTM'') znajduje się w Ouddorp w Zelandii i obsługuje tramwaje przez Brouwersdam, jedną z zapór Delta Works, łączącą wyspy Goeree-Overflakkee i Schouwen-Duiveland. [[Plik:Wolfheze treinstel 766Stichting Mat'54 (49982005857).jpg|thumb|Stary holenderski tabor różni się od taboru jakimkolwiek innym na świecie, ponieważ NS zaprojektowało własne pociągi dla prawie całego swojego taboru w latach czterdziestych i dziewięćdziesiątych XX wieku. Pokazano 766, prywatnie odrestaurowany pociąg Mat '54, chociaż inny pociąg tego typu można znaleźć w Spoorwegmuseum.]] Na koniec, jeśli wolisz oglądać pociągi zamiast podróżować nimi, odwiedź Madurodam w [[Haga|Hadze]]. Madurodam to znane miniaturowe miasto z wieloma zabytkami Holandii i 4 km modelami kolei w skali 1:25. Na tym torze i wzdłuż niego znajdziesz wiele lokomotyw, które były i są używane przez NS Reizigers i NS Cargo, modele kultowych Wadloper i Mat '64, a także modele VIRM i Thalys, kursujące pomiędzy zmniejszonymi modelami stacji znajdujących się w Utrecht, Groningen, Enkhuizen i Valkenburg. Co ciekawe, model Utrecht jest starszy od stacji, na której jest oparty. Makieta została ujawniona w 2007 roku, aby zademonstrować wygląd projektu stacji. Spora liczba lokomotyw, wagonów i zespołów trakcyjnych, które wcześniej działały na holenderskich kolejach, jest konserwowana w małych organizacjach prowadzonych przez wolontariuszy, których celem jest przywrócenie ich taboru do stanu używalności, po czym zazwyczaj są one przekazywane większym przedsiębiorstwom, które posiadają siły roboczej do obsługi tego taboru. Do tego czasu zapasy te są przechowywane w magazynie, ale czasami można je zobaczyć, jak są przemieszczane. Pociągi te są zwykle odnawiane w punktach obsługi pociągów, takich jak te w Blerick (niedaleko [[Venlo]]), [[Haarlem]], [[Roosendaal]] i [[Amersfoort|Amersfoort Centraal]]. == Bezpieczeństwo == [[Plik:Noodrem trein.jpg|thumb|„''Hamulec awaryjny: w sytuacji awaryjnej pociągnij tę dźwignię. Niewłaściwe użycie będzie karane''”.]] Holenderski system kolejowy jest bardzo bezpieczny, podobnie jak jego europejskie odpowiedniki. Wypadki na przejazdach kolejowych zdarzają się, ale zazwyczaj kończą się gorzej dla obiektu znajdującego się na torach niż dla pociągu i znajdujących się w nim ludzi. W XXI wieku miało miejsce zaledwie siedem śmiertelnych wypadków kolejowych, w których zginęło łącznie szesnaście osób. Przyczyną tych wypadków jest najczęściej obiekt znajdujący się na torze pociągu. ProRail, odpowiedzialna za utrzymanie kolei, chce, aby do końca 2023 roku wszystkie przejazdy bez barier były wyposażone w szlabany, co powinno jeszcze bardziej zmniejszyć liczbę wypadków. Niesprzyjająca pogoda, która może zagrozić pociągom lub pasażerom, często prowadzi do zapobiegawczego przerwania świadczenia usług, co zrozumiałe, może rozwścieczyć podróżnych, ale zwiększa bezpieczeństwo. Przestępstwa w pociągach – poza okazjonalnymi kradzieżami kieszonkowymi i „zagubionym” bagażem – są rzadkie, ale jeśli poczujesz się zagrożony lub nękany, porozmawiaj z konduktorem, jeśli go znajdziesz – nie we wszystkich pociągach pracuje więcej niż jeden konduktor. Niestety, konduktor częściej staje się celem prześladowań niż podróżny, często za to, że po prostu wykonuje swoją pracę. Traktuj personel kolejowy z takim samym szacunkiem, jaki żywisz do policjanta. Jeśli nie znajdziesz żadnego konduktora, rozejrzyj się. Często numer telefonu 0800 można znaleźć na naklejkach w wagonie lub można znaleźć ''noodtelefoon'' (telefon alarmowy) z etykietą SOS w centralnym miejscu wagonu lub na balkonie wagonu. Zadzwoń pod ten numer lub naciśnij przycisk, aby porozmawiać z obsługą operatora, która udzieli Ci pomocy i poinformuje odpowiednie służby ratunkowe. Nie używaj hamulca awaryjnego, chyba że zostaniesz o to poproszony przez personel, co jest bardzo mało prawdopodobne, nawet jeśli jest to konieczne. Użycie hamulca awaryjnego blokuje pociąg na pewien czas, uniemożliwiając mu dalszą jazdę po torach. Włączając hamulec, nie tylko pogarszasz sytuacje zagrażające życiu, utrudniając służbom ratunkowym dotarcie do pociągu, ale także bardzo denerwujesz wiele osób, powodując opóźnienia na ich codziennej trasie. Również niewłaściwe użycie hamulca awaryjnego (''Noodrem'') jest często surowo karane, najczęściej w postaci dużej grzywny. Bez względu na powagę sytuacji, ''Noodrem'' nie może być '''nigdy''' używany w tunelu. {{przewodnik}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Holandia]] pvn1mgl9e37zw9ca81qlbbdwp3t1eld 0 18276 159304 154663 2026-10-12T13:31:54Z Moromar 2451 /* Firmy transportowe */ 159304 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Banner Semmering1.jpg}} [[Plik:2014 Wiener Hauptbahnhof von oben 01.JPG|thumb|300px|Wien Hauptbahnhof]] W '''[[Austria|Austrii]]''' istnieje gęsta sieć dalekobieżnego i lokalnego kolejowego transportu pasażerskiego, obsługiwana przez Österreichischen Bundesbahnen (ÖBB) i niektóre prywatne przedsiębiorstwa kolejowe. == Sieć kolejowa == Linie kolejowe w Austrii mają długość 4865 kilometrów i poza stacjami i przystankami są w większości jedno- lub dwutorowe. W Austrii znajduje się 1110 stacji kolejowych i przystanków. Niektóre szlaki kolejowe poza Austrią zarządzane są również przez Österreichischen Bundesbahnen, jak na przykład linia kolejowa [[Feldkirch]] – [[Schaan]]-[[Vaduz]] – [[Buchs]] SG, która przebiega przez granice Austrii, Księstwa [[Liechtenstein]]u i [[Szwajcaria|Szwajcarii]] oraz wybudowana pętla Rosenheim przez korytarz ÖBB pociągi na trasie Deutsches Eck ([[Salzburg]] – [[Kufstein]]) w [[Rosenheim]] nie muszą zmieniać kierunku. === Wyposażenie stacji kolejowych === W ostatnich latach wiele większych dworców kolejowych w Austrii zostało dostosowanych do społecznych zmian w zachowaniach konsumentów, a oferta handlowa i gastronomiczna na stacjach została rozbudowana. Wraz z budową „Bahnhof City” na wiedeńskim Westbahnhof i na głównym dworcu kolejowym powstały liczne supermarkety, drogerie, sklepy tytoniowe, sklepy odzieżowe, restauracje typu fast food, kawiarnie i bary. Dworzec główny w Salzburgu był także wyposażony w sklepy i restauracje. Na mniej ruchliwych stacjach kolejowych znajdują się także automaty z przekąskami, w których można kupić przekąski i zimne napoje. == Transport dalekobieżny == === ÖBB === ==== Railjet (RJ) ==== [[Plik:Railjet (H).jpg|thumb|Railjet jest łatwo rozpoznawalny]] [[Plik:Nightjet Wien Hbf.jpg|thumb|Nocny pociąg ÖBB Nightjet na Dworcu Centralnym w Wiedniu, na zdjęciu wagon kuszetkowy (po prawej) i wagon siedzący (po lewej)]] Railjet to dalekobieżny pociąg pasażerski obsługiwany przez ÖBB i Czeskie Koleje Państwowe (ČD), w sumie 67 zestawów, 60 zestawów jest własnością ÖBB, a siedem zestawów jest własnością ČD. Railjet jest przeznaczony do rozwijania maksymalnej prędkości 230 km/h i ma 408 (ÖBB) lub 442 siedzenia (ČD), które są podzielone na 1. i 2. klasę. Railjet posiada także miejsca dla rowerów, restaurację na pokładzie, przedziały dla matek i dzieci oraz przedziały przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Railjet podróżuje także za granicę. Railjet został pierwotnie zaprojektowany jako typ pociągu z najlepszym wyposażeniem i najkrótszym czasem podróży. Railjet w dużej mierze zastąpił Intercity pod względem materiału przewozowego. Railjet ma teraz taką samą gęstość przystanków jak poprzedni Intercity, co wymaga dłuższego czasu podróży na dłuższych trasach, dlatego też wprowadzono nową kategorię pociągów Railjet xpress dla pociągów oferujących najszybsze połączenia. [[Plik:Karte_Railjet-Strecken.png|thumb|Trasy przebyte przez Railjet i Railjet xpress. Na pokazanych trasach kursują także pociągi Intercityexpress, Nightjet i Euronight, Intercity, Eurocity i D, a także prywatne pociągi dalekobieżne Westbahn i Regiojet oraz pociągi lokalne.]] ==== Railjet xpress (RJX) ==== Ta kategoria pociągów została wprowadzona jako nowa marka wraz ze zmianą rozkładu jazdy w dniu 9 grudnia 2018. Są to Railjety, które podobnie jak dotychczas, ze względu na mniejszą liczbę przystanków na linii Kolei Zachodniej, mają krótszy czas podróży; Wcześniej pociągi te kursowały jako Railjet (RJ) przy tym samym czasie podróży i tym samym taborze. Te przyspieszone Railjety kursują na trasach [[Budapeszt]] – [[Wiedeń]] – [[Salzburg]] – [[Monachium]] oraz ([[Port lotniczy Wiedeń|Wiedeńskie lotnisko]] –) [[Wiedeń]] – [[Salzburg]] – [[Innsbruck]] – [[Bregencja]] / [[Zurych]]. Między Wiedniem a Salzburgiem zatrzymują się tylko w [[St. Pölten]] i [[Linz]]. Nowa kategoria pociągów RJX służy do rozróżnienia pomiędzy wolnymi pociągami Railjet (z większą liczbą przystanków) i szybkimi Railjetami (z mniejszą liczbą przystanków). ==== Eurocity (EC) ==== Pociąg typu ÖBB Eurocity kursuje na wielu międzynarodowych trasach dalekobieżnych, na których nie kursuje żaden Railjet – czasami z taborem zagranicznych przewoźników kolejowych – lub uzupełnia program Railjet o kursy indywidualne (m.in. [[Wiedeń]]-[[Budapeszt]]-[[Belgrad]]/[[Nyíregyháza]]; Wiedeń-[[Warszawa]]; Austria -[[Włochy]] itp.). EC jest identyczny z Railjetem pod względem prędkości jazdy, ale wyposażenie wagonu może się różnić. Oprócz wagonów otwartych mogą występować także wagony przedziałowe, różni operatorzy wagonów restauracyjnych (popularny wśród podróżnych jest PKP EC z polskim wagonem restauracyjnym), a także różnice w przedziałach dziecięcych, miejscach parkingowych dla rowerów itp. ==== IntercityExpress (ICE) ==== W Austrii pociągi ICE Deutsche Bahn AG kursują do i z [[Niemcy|Niemiec]], które w rozkładach jazdy ÖBB są wymienione jako „ICE”, ale samo ÖBB nie ma już własnych pociągów ICE. ==== Intercity (IC) ==== Pociągi Intercity na głównych trasach były stopniowo zastępowane przez Railjets z taką samą gęstością przystanków jak dawne pociągi IC. Pociągi z wagonami Intercity i oznaczeniami nadal kursują na osiach drugorzędnych [[Graz]] – [[Linz]], Graz – [[Salzburg]], Graz – [[Innsbruck]], [[Klagenfurt]] – Salzburg, [[Wiedeń]] – [[Gmunden]] – Stainach-Irdning oraz oprócz Railjets na linii Wiedeń – [[Lienz]] (Tyrol Wschodni) osi, a także na niektórych połączeniach międzynarodowych. ==== D-Zug (D) ==== Najwyższa kategoria pociągów 100 lat temu, obecnie stała się hybrydą pociągów ekspresowych i pociągów regionalnych (ekspresowych). Pociągi D mają zazwyczaj dłuższą trasę niż pociągi regionalne, ale mają większą gęstość przystanków niż pociągi ekspresowe. Wykorzystuje się je jako wzmacniacze, szczególnie w godzinach szczytu, aby zapobiec przeciążaniu pociągów dalekobieżnych przez osoby dojeżdżające do pracy. Pociągi D obsługują także połączenia do [[Rumunia|Rumunii]], [[Serbia|Serbii]] i [[Słowenia|Słowenii]]. ==== Nightjet (NJ) ==== Austria od pewnego czasu jest jednym z wiodących krajów w Europie, jeśli chodzi o pociągi nocne. Wraz ze zmianą rozkładu jazdy w grudniu 2016 poprzedni ÖBB Euronight został przeprojektowany na ÖBB Nightjet w ramach nowej koncepcji. Przejęło to również część tras i przejazdów oferowanych przez CityNightLine, która została zlikwidowana przez Deutsche Bahn AG. Nightjet posiada przedziały wagonów sypialnych w 1. i 2. klasie, a także przedziały z kuszetkami z czterema lub sześcioma kojami i siedzeniami w wagonach przedziałowych po sześć miejsc w drugiej klasie. ==== Euronight (EN) ==== Niektóre pociągi nocne nadal kursują jako Euronight (EN). === WESTbahn (WB/''west'') === {| class="wikitable" |+ !Linia !Trasa |- |WestGreen |Wien Westbahnhof - Wien Hütteldorf - St. Pölten Hbf - Amstetten - Linz Hbf - Wels - Attnang-Puchheim - Vöcklabruck - Salzburg Hbf |} WESTbahn jest jedyną prywatną spółką kolejową obsługującą austriacki dalekobieżny kolejowy transport pasażerski. Pierwotnie kursował on wyłącznie na linii kolejowej o tej samej nazwie na trasie ''[[Wiedeń]] Westbhf – [[Salzburg]] Hbf''. Od 10 grudnia 2017 obsługuje dwie linie: linię WESTgreen z Wiednia Westbahnhof (przez Vienna Hütteldorf) i linię WESTblue z Wiednia Praterstern (przez linię Wiener S -Train do Wiednia Meidling), ale linia '''WestBlue''' jest obecnie nieczynna (wrzesień 2020). Inne popularne przystanki to: [[St. Pölten]] Hbf, [[Amstetten]], [[Linz]] Hbf, [[Wels]] Hbf, [[Attnang-Puchheim]], Salzburg Hbf'. Obsługuje zespoły wielozespołowe po sześć wagonów każdy (niektóre w zestawach podwójnych); pociągi przystosowane są do jazdy z maksymalną prędkością 200 km/h. === RegioJet (RGJ) === {| class="wikitable" |+ !Linia !Trasa |- | |Praha hl.n. - Pardublce hl.n. - Brno Zidenlce - Brno hl.n. - Brzecław - Wien Simmering - Wien Hbf - Wien Meidling Hegyeshalom - Mosonmagyarovar - Györ - Budapest Kelenföld - Budapest Dell |} Pociąg dalekobieżny [https://regiojet.at/ RegioJet] (RGJ) prywatnego czeskiego przewoźnika o tej samej nazwie kursuje między [[Budapeszt]]em, [[Győr]], [[Wiedeń|Wiedniem Hbf]] i [[Praga|Pragą]] hl.n, z przystankami po drodze m.in. [[Mosonmagyaróvár]], [[Hegyeshalom]], Wiedeń Meidling, Wiedeń Simmering, [[Brzecław]], [[Brno]] i [[Pardubice]]. RegioJet ma własną taryfę, bilety ÖBB i stowarzyszenia nie są ważne w RegioJet. Pociągi RegioJet mogą być wykorzystywane wyłącznie do połączeń międzynarodowych, ale nie do podróży między austriackimi stacjami kolejowymi. Na monitorach pociągów ÖBB pociągi widnieją jako RGJ, natomiast we własnych zestawieniach rozkładów jazdy RegioJet są one określane jako RJ (uwaga: ryzyko pomyłki: RJ to zwyczajowy skrót nazwy Railjet w Austrii). Logo GKB jest również widoczne na monitorach, ponieważ RegioJet działa w Austrii na podstawie licencji wydanej przez kolej Graz-Köflacher Bahn (GKB). == Transport lokalny == [[Plik:ÖBB 4024-076 nahe dem Bahnhof Matrei, Brennerbahn, 01.11.2016.jpg|thumb|Wagon talentów Bombardier jest typowy dla transportu lokalnego i często, choć nie zawsze, jest używany w regionalnych, regionalnych pociągach ekspresowych i kolei S-Bahn.]] Lokalny transport kolejowy w Austrii obsługują następujące typy pociągów: * '''CJX (Cityjet Xpress)''': Szybki pociąg lokalny z kilkoma przystankami (od 15 grudnia 2019 nazwa regionalnych pociągów ekspresowych na trasie [[Wiedeń]] Westbhf – Tullnerfeld – [[St. Pölten]] – [[Amstetten]] dla odróżnienia ich od REX do St. Pölten przez [[Neulengbach]]) * '''REX (Regional Express)''': Szybki pociąg lokalny z kilkoma przystankami * '''R (pociąg regionalny)'''. Lokalny pociąg z przystankami na (przeważnie) wszystkich stacjach. * '''S (szybka kolej miejska)'''. Pociąg lokalny z przystankami na wszystkich stacjach, przynajmniej co godzinę. Pociągi lokalne ÖBB kursują w dużej mierze po tych samych trasach, co pociągi dalekobieżne, ale ze znacznie większą liczbą przystanków, dlatego mniej nadają się do dłuższych podróży i są wykorzystywane głównie w regionalnym ruchu kolejowym. Pociągi S-Bahn kursują głównie w obszarze metropolitalnym [[Wiedeń|Wiednia]], w większych obszarach [[Graz]]u, [[Klagenfurt]]u – [[Villach]], [[Linz]]u, [[Salzburg]]a, [[Innsbruck]]u oraz na Równinie Renu [[Vorarlberg]]. === Regionalne koleje prywatne === Oprócz ÖBB w Austrii działa szereg mniejszych przedsiębiorstw kolejowych zajmujących się regionalnym transportem kolejowym. Nie świadczą oni lokalnych usług transportowych w sieci kolejowej ÖBB, lecz raczej utrzymują infrastrukturę i działalność na trasach drugorzędnych, uzupełniając w ten sposób usługi transportowe ÖBB. Tradycyjnie nazywa się je „kolejami prywatnymi”, chociaż większość z nich jest własnością krajów związkowych, gmin lub innych instytucji publicznych. Pod względem znaczenia są to koleje regionalne lub koleje branżowe. Niektóre trasy porzucone przez ÖBB zostały przejęte przez kolej prywatną. Regionalne koleje prywatne współpracują z ÖBB w zakresie sprzedaży biletów. Są to na przykład ''Raaberbahn'', które kursują na trasach w Wiedniu, [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]] i [[Burgenland]]zie (częściowo we współpracy z ÖBB); ''lokalna kolej Wiedeń – [[Baden (Austria)|Baden]] (Badner Bahn)'', która kursuje jako tramwaj na obszarze Wiednia, ale poza nim jako kolej; ''kolej Mariazeller'' z St. Pölten do [[Mariazell]] (dawna trasa ÖBB); linia S1/S11, obsługiwana przez ''Salzburger Lokalbahn (SLB)'', która po opuszczeniu obszaru miasta kursuje po linii kolejowej w kierunku Ostermiething / Lamprechtshausen / Trimmelkam. === Cechy szczególne transportu lokalnego === Warto pamiętać, że do pociągów lokalnych ÖBB można wsiadać wyłącznie z wcześniej zakupionym, ważnym (w razie potrzeby: skasowanym) biletem (o ile na stacji znajduje się kasa lub automat). Dotyczy to także niektórych regionalnych kolei prywatnych. Trasy oznaczone są w tabelach rozkładów jazdy jako '''SB''' („samoobsługowe”). W przypadku braku możliwości dokonania zakupu na stacji wsiadania (brak otwartej kasy lub brak kasy, wszystkie (!) maszyny ewidentnie wadliwe lub brak maszyn), należy ''natychmiast'' z własnej inicjatywy poszukać konduktora pociągu w celu zakupu biletu. Na niektórych liniach odgałęzionych automaty biletowe nie są instalowane na stacjach, ale w pociągach. == Międzynarodowe karnety == ''Bilety InterRail'' i ''Eurail'' są ważne bezpłatnie na wszystkich pociągach ÖBB, Raaberbahn, WESTbahn, RegioJet i Micotra pomiędzy [[Villach]] i [[Tarvisio]]. Rezerwacje miejsc, łóżek i kuszetek należy dodatkowo opłacić. Ceny za rezerwacje są nieco wyższe niż w przypadku zwykłych posiadaczy biletów. Karnet ważny jest w odpowiedniej klasie, na którą został zakupiony. Jednakże w przypadku kolei WESTbahn posiadacze karnetów pierwszej klasy muszą uiścić dodatkową opłatę, aby móc wsiąść do wyższej klasy kolei WESTbahn („WESTplus”). W Austrii ważne są również następujące karnety międzynarodowe: * ''European East Pass'' w pociągach ÖBB i Raaberbahn * ''Central European Triangle Pass'': właściwie nie jest to karnet, ale bilet łączony na podróż w obie strony [[Wiedeń]] – [[Praga]] – [[Budapeszt]] – Wiedeń lub Wiedeń – Praga – [[Salzburg]] – Wiedeń, ważny tylko na tych trasach bez przerw w pociągach ÖBB. == Stawki == W austriackim transporcie kolejowym, zarówno lokalnym, jak i dalekobieżnym, obowiązuje w dużej mierze jednolita taryfa, dzięki której wszystkie pociągi lokalne i dalekobieżne mogą korzystać z wybranej trasy bez dodatkowych opłat. Istnieje współpraca taryfowa pomiędzy ÖBB a regionalnymi kolejami prywatnymi. ÖBB zajmuje się sprzedażą biletów na regionalne prywatne połączenia kolejowe. Wraz z pojawieniem się alternatywnych dostawców usług kolejowych zasada współpracy została podważona. '''Alternatywni dostawcy usług kolejowych WESTbahn, City Airport Train (CAT) i RegioJet mają własne taryfy'''. Bilety ÖBB i operatorów alternatywnych nie są wzajemnie uznawane. Pociągi WESTbahn, City Airport Train (CAT) i RegioJet nie mogą korzystać z biletów ÖBB i odwrotnie. Nie można ich także łączyć z biletami stowarzyszeniowymi (bilety według taryfy stowarzyszeniowej) – jedynym wyjątkiem jest to, że WESTbahn honoruje także bilety stowarzyszeniowe OÖVV (Zrzeszenie Transportu Górnej Austrii). === ÖBB === ==== Bilet standardowy ==== Bilet standardowy ÖBB jest ważny na wybranej trasie we wszystkich pociągach ÖBB – bez dopłat w pociągach lokalnych i pociągach dalekobieżnych. Jest dostępny na pojedynczą podróż lub na podróż w obie strony. ''Bilety standardowe'' dostępne są w klasie 1 i 2 - przy czym na klasę 1 tylko na trasach, na których kursują pociągi klasy 1. ''Bilety standardowe'' (krajowe) na przejazd jednorazowy są zasadniczo ważne przez 2 dni bez względu na odległość; w ciągu 2 dni dozwolone są przerwy na trasie bez uprzedzenia (z wyjątkiem miejsca początkowego i docelowego („dworzec komunikacji miejskiej”)). Podróże w obie strony traktowane są jako osobne bilety jednorazowe i ważne są przez 2 dni w każdą stronę od podanej daty na podróż tam lub w obie strony. ÖBB udziela zniżki grupowej na bilet standardowy w cenie normalnej (cena pełna) na przejazd w jedną stronę lub w obie strony już dla dwóch osób. Zniżka jest rozłożona w zależności od liczby podróżujących. Zniżka grupowa naliczana jest automatycznie w przypadku wskazania przy zakupie biletu kilku osób. (Niektóre regionalne koleje prywatne oferują również zniżki dla grup, ale czasami tylko dla większych grup.) Posiadacze karty ÖBB-Vorteilscard otrzymują 50% zniżki od normalnej ceny. W przypadku przejazdów na obszarze zrzeszenia transportowego (przejazdy zrzeszenia) obowiązuje taryfa zrzeszenia jako cena normalna. Podobnie jak bilety ÖBB, bilety łączone obowiązują we wszystkich typach pociągów (np. także w Railjet i ICE), ale tylko w klasie 2 i wyższych w autobusach na wybranej trasie lub w wykupionych strefach zespolonych. Bilety łączone są dostępne w tych samych kanałach sprzedaży, co bilety ÖBB; W zależności od trasy automatycznie wystawiany jest bilet odpowiadający obowiązującej taryfie. Wsiadanie do pociągów lokalnych ÖBB i niektórych kolei regionalnych prywatnych jest dozwolone wyłącznie z ważnym biletem (chyba że nie ma możliwości zakupu biletów na stacji). W pociągach dalekobieżnych bilety można również nabyć u konduktora za dodatkową opłatą. ==== Sparschiene Austria ==== ''Sparschiene'' ÖBB to warunkowa, tania oferta biletów z połączeniami kolejowymi – motto: im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej. Bilety Sparschiene Austria dostępne są na trasy krajowe od odległości 150 km, przy czym wymagany jest przejazd co najmniej jednym pociągiem dalekobieżnym. Ogólnie rzecz biorąc, ceny są tak samo nieprzejrzyste jak ceny linii lotniczych. Bilety ze zniżką zakupione za pośrednictwem aplikacji skutkują możliwością handlu danymi dla ÖBB. Cena zależy z jednej strony od odległości, a z drugiej od stopnia wykorzystania kwoty. Najniższy poziom cenowy wynosi 9 €. Bilety na ''Sparschiene'' są dostępne dla 1. i 2. klasy. Oby zostały tylko bilety ''Sparschiene'' na 1 klasę. dostępne są tańsze niż standardowe bilety drugiej klasy, zostaną one zaoferowane automatycznie. '''Dzieci''': Na bilety ''Sparschiene'' dla dzieci nie obowiązują żadne dodatkowe zniżki. Jednakże na osobę dorosłą '''maksymalnie 4 dzieci w wieku od 6 do 15 lat może podróżować bezpłatnie'''. Dzieci nie muszą być dziećmi rodziny. Przy zakupie biletu należy podać liczbę dzieci. (Dzieci poniżej 6 roku życia zazwyczaj podróżują bezpłatnie i nie trzeba ich zgłaszać.) {| class="wikitable" |- ! ! Do zanotowania ''Sparschiene Austria'' |- | Połączenie kolejowe | Połączenie kolejowe istnieje dla pociągów dalekobieżnych wskazanych na bilecie; pociągi lokalne przed lub po niepodłączeniu pociągów dalekobieżnych do pociągu. |- | Źródła zaopatrzenia |Bilety „Sparschiene” na codzienne połączenia krajowe są dostępne wyłącznie online.<br> Bilety „Sparschiene” na krajowe połączenia koleją nocną są dostępne w Internecie, a także w call center, w kasach ÖBB i biurach podróży ÖBB (oraz ogólnie na połączenia międzynarodowe („Sparschiene Europe”)). |- |Termin rezerwacji |Ogólnie rzecz biorąc, bilety ''Sparschiene'' mają okres rezerwacji z wyprzedzeniem wynoszącym 6 miesięcy do 1 (!) minuty przed odjazdem pociągu. |- | bez<br>wymiany |Bilety „Sparschiene” zasadniczo nie podlegają wymianie i nie można ich używać w pociągach innych niż wymienione na bilecie, płacąc różnicę w stosunku do normalnej ceny. Zwrot pieniędzy jest możliwy tylko w przypadku winy ÖBB. |- |} Jeśli nie ma dostępnego taniego biletu ''Sparschiene'' na wybrane miejsce w Austrii, możesz wybrać bardziej odległe miejsce lub zagraniczną stację kolejową w pobliżu granicy, aby ewentualnie kupić tańszy bilet ''Sparschiene Europe''. (Jednakże konieczne może być przestrzeganie innych warunków, np. dotyczących bezpłatnego transportu dzieci.) Zaleca się to również w przypadku trasy Wiedeń – [[Gmünd]] (na którą nie są w ogóle oferowane bilety ''Sparschiene Austria''), podając jako cel podróży [[České Velenice]]. Ten trik działa jednak tylko w jedną stronę: w podróży tam można bez problemu wysiąść wcześniej (choć ściśle rzecz biorąc byłoby to niedopuszczalne), natomiast w drodze powrotnej nie wolno wsiadać na stacji austriackiej, ponieważ zniżka wynika z przejazdu transgranicznego. === Bilety jednodniowe === Nie ma ogólnoaustriackiego biletu sieciowego dziennego na wszystkie rodzaje pociągów i tras. ÖBB oferuje wyłącznie ''Einfach-Raus-Ticket'', który jest ograniczony do korzystania z pociągów lokalnych, podlega ograniczeniom czasowym i nie może być używany przez podróżujących indywidualnie. Większość stowarzyszeń transportowych oferuje lokalne bilety dzienne, niektóre również jako bilety 24-godzinne, które są ważne na wszystkich pociągach ÖBB i regionalnych kolejach prywatnych (w WESTbahn tylko na OÖVV), a także w autobusach na wybranym obszarze. Informacje o rozkładzie jazdy i przegląd ofert biletów na wybraną trasę znajdziesz [https://anachb.vor.at/bin/query.exe/dn?L=vs_voranachb tutaj]. ==== Einfach-Raus-Ticket ==== ''Einfach-Raus-Ticket'' to dzienny bilet sieciowy na całą sieć kolejową ÖBB ([https://www.oebb.at/static/tarife/de/handbuch_fuer_reisen_mit_der_oebb_in_oesterreich/index.html#3256676619 z wyjątkiem [[Vorarlberg]]u]) i Raaberbahn (żadnych innych kolei prywatnych!), ale jest ważny tylko w pociągach lokalnych. Można z niego skorzystać od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 3:00 dnia następnego oraz w soboty, niedziele i święta od 12:00 do 3:00 dnia następnego. Warunkiem jest to, że nie może z niego korzystać od 2 do 5 osób; '''Cena jest zróżnicowana w zależności od ilości osób'''. Cena za 2 osoby wynosi 35 €, za każdą dodatkową osobę cena wzrasta o 4 €. W momencie zakupu należy podać liczbę podróżnych; późniejsze zwiększanie lub zmniejszanie wielkości grupy podróżnej jest niedozwolone. Nieco droższy '''''Einfach-Raus-Radticket''''' dla 2 do 5 osób pozwala zabrać ze sobą rower; Cena za 2 osoby: 44 €, 4 € więcej za każdą dodatkową osobę (ceny z kwietnia 2022). ==== Bilety na poszczególne kraje związkowe (bilety stanowe) ==== W przeciwieństwie do Deutsche Bahn w Austrii nie istniały obecnie bilety landowe, czyli dzienne bilety sieciowe, które były ograniczone do poszczególnych krajów związkowych, a jedynie bilet jednorazowy, który jest ważny na terenie całej Austrii i jest porównywalny z biletem przełajowym Deutsche Bahn. Od 2018 w [[Styria|Styrii]] istnieje jednak pierwszy austriacki bilet państwowy – '''Freizeit-Ticket Steiermark'''. Kosztuje on 11 euro na podróżnego (maksymalnie pięć osób) i jest ważny w soboty, niedziele i święta państwowe od północy do północy. Obowiązuje również '''[https://www.oebb.at/de/regionale-angebote/kaernten/freizeit-ticket.html Freizeit-Ticket Kärnten]''', który jest ważny na identycznych warunkach w sobotę, niedzielę lub święto państwowe od północy do 3 rano następnego dnia we wszystkich pociągach lokalnych i innych środkach transportu Zrzeszenia Transportowego Karyntia (VVK). Bilety są dostępne w kanałach dystrybucji ÖBB i innych akredytowanych firm transportowych. === Bilety tygodniowe, miesięczne, roczne === Bilety tygodniowe są często tańsze, jeśli są wykorzystywane przez 2 dni, niż dwa bilety w obie strony w normalnej cenie lub dwa bilety dzienne łączone. Zgodnie z ogólną zasadą bilety tygodniowe, miesięczne i roczne na przejazdy w ramach zrzeszenia komunikacyjnego otrzymujesz według odpowiedniej taryfy zrzeszenia, które wówczas uprawniają Cię także do korzystania z linii autobusowych na wybranej trasie lub w nabytych strefach zrzeszenia. Bilety tygodniowe i miesięczne według taryfy ÖBB są dostępne wyłącznie na przejazdy między sieciami i na określonych trasach, które są ważne wyłącznie w pociągach ÖBB. Nie ma jednak biletów rocznych ÖBB na konkretną trasę. Jako bilet roczny ÖBB, ''KlimaTicket'' jest dostępny jako bilet roczny na całą austriacką sieć kolejową i cały transport publiczny. === KlimaTicket: karnet roczny na całą sieć === ''Klimaticket'' to roczny bilet sieciowy na całą sieć kolejową ÖBB i WESTbahn oraz transport publiczny na terenie całej Austrii. Kosztuje 1095 euro. Podróżni w wieku 65 lat i starsi oraz poniżej 26 lat otrzymują ulgowy bilet roczny za 821 euro. Istnieją również regionalne ''Klimaticket'' – zwykle dla kraju związkowego. W regionie wschodnim obowiązuje także ''Klimaticket'' dla [[Dolna Austria|Dolnej Austrii]] i [[Burgenland]]u oraz ''Klimaticket'' dla całego regionu wschodniego ([[Wiedeń]], [[Dolna Austria]], [[Burgenland]]). === WESTbahn === WESTbahn ma własne taryfy; bilety ÖBB nie są ważne w pociągach WESTbahn. Obowiązuje tam jednak ''KlimaTicket''. Bilety Zrzeszenia Transportowego Górnej Austrii (OÖVV) są honorowane w pociągach WESTbahn, ale bilety innych stowarzyszeń transportowych nie. Koleją WESTbahn nie można podróżować w przypadku podróży rozpoczynających się i kończących w [[Wiedeń|Wiedniu]]. Normalna cena (''WESTstandard'') odpowiada około połowie normalnej ceny ÖBB na większości tras. Ponadto WESTbahn posiada niezwykle różnorodną ofertę biletów z różnego rodzaju zniżkami, w tym dla seniorów i studentów, oraz różnymi ofertami specjalnymi. Korzystanie z niektórych zniżek uzależnione jest od określonych dni tygodnia (np. bilety dla seniora), a ewentualnie nawet od dni i godzin kalendarzowych (''WESTspartage''). Chociaż istnieje taryfa grupowa od 6 osób, ceny są takie same jak cena normalna, tylko rezerwacja miejsca jest wliczona w cenę. Posiadacze kolejowej karty zniżkowej europejskiego przewoźnika kolejowego (np. ÖBB-''Vorteilscard'' lub ''DB-BahnCard'') otrzymują zniżkę od normalnej ceny - podobnie jak posiadacze różnych kart klubowych, np.B. klubów motoryzacyjnych ARBÖ i ÖAMTC. Okres ważności biletów wynosi zazwyczaj jeden rok. Bilet w tym okresie uprawnia jednak tylko do jednego przejazdu bez przerwy w wybranym dniu lub w przypadku biletów dziennych do dowolnej liczby przejazdów w wybranym dniu. Bilety kolejowe ''WESTsuperpreis'' można – w przeciwieństwie do biletów ÖBB ''Sparschiene'' – wykorzystać w innym pociągu tego samego dnia za dodatkową opłatą w stosunku do normalnej ceny. WESTbahn jest również ugodowy, jeśli chodzi o zwrot pieniędzy. '''''WESTbahn Bank''''' jest kartą klienta WESTbahn. Jest to rodzaj karty kredytowej, którą można doładować stałymi kwotami. Bilety, napoje, jedzenie itp. można opłacić w banku WESTbahn. Ponieważ wartość nominalna jest wyższa od kwoty załadowanej, powoduje to obniżenie wszystkich cen o 10% (nie można przeznaczyć na zakup biletów okresowych). Głównym celem jest związanie pasażerów z WESTbahn. Dlatego jest zalecany tylko osobom, które regularnie podróżują trasą Westbahn i chcą korzystać wyłącznie z pociągów WESTbahn. '''Bilety okresowe / oferty karnetów / bank mil''' * ''Bilet 30-dniowy'' na wybraną trasę * ''WESTbahn-Kilometerbank'' nie jest już sprzedawany, ale można korzystać z istniejących. === CityAirportTrain (CAT) === [[Plik:CAT in Mannswörth.JPG|thumb|Pociąg City Airport Train przejeżdżający przez stację Mannswörth wzdłuż linii kolejowej Pressburger Bahn]] Oprócz kolei S-Bahn, pociąg CityAirportTrain (CAT) obsługuje trasę [[Port lotniczy Wiedeń|lotnisko w Wiedniu]] – Wien Mitte bez żadnych przystanków pośrednich. W pociągach obowiązują wyłącznie własne taryfy. Bilety można kupić online, we własnych automatach biletowych lub w pociągu za dodatkową opłatą. Bilety powrotne objęte są zniżką. Posiadacze karty ÖBB-''VORTEILScard'' otrzymują 50% zniżki. == Karty rabatowe == === Karta rabatowa ÖBB === ''Vorteilscard'' to karta rabatowa dla klientów Austriackich Kolei Federalnych, która pozwala na obniżenie opłat za wszystkie przejazdy pociągami ÖBB o 50%. Zniżka dotyczy ''biletów standardowych'' (cena normalna) na przejazd w jedną stronę lub w obie strony. Obniża cenę za klasę 1 i klasę 2 o taki sam procent. Ceny ''Vorteilscard'' wynoszą (stan na luty 2022): * '''Vorteilscard Classic / 66''': 99 € (zakup w kasie) / 66 € (przy zakupie online) * '''Vorteilscard Jugend''': 19 € (dostępna dla młodych ludzi do 1 dnia przed 26. urodzinami, tj. maksymalna użyteczność do 2 dni przed 27. urodzinami) * '''Vorteilscard Family''': 19 € (dostępna dla osób w wieku 15 lat i więcej): Zniżka przyznawana jest tylko wtedy, gdy posiadaczowi towarzyszy co najmniej 1 dziecko do 15 lat. Na jednego właściciela bezpłatnie przewożonych jest maksymalnie 4 dzieci w wieku poniżej 15 lat. Dzieci nie muszą być dziećmi rodziny. We wniosku zostaną uwzględnione wyłącznie dane właściciela. * '''Vorteilscard Senior''': 29 € (dla wszystkich, którzy ukończyli 65. rok życia) Wszystkie warianty ''Vorteilscard'' są ważne przez rok; krótsze okresy nie są dostępne. Do karty ''Vorteilscard'' nie jest wymagane żadne zdjęcie, ale podczas podróży może być konieczne przedstawienie dokumentu tożsamości ze zdjęciem. Ponieważ niektóre warianty są wyjątkowo tanie, mogą być tego warte podczas jednej podróży i dlatego są odpowiednie również dla okazjonalnych użytkowników pociągów i turystów. Miejsce zamieszkania w Austrii nie jest warunkiem zakupu. Kupując w kasie, otrzymasz tymczasową kartę korzyści w formie papierowej w formacie biletu, która jest ważna przez 2 miesiące. W przypadku zamówienia online zostanie ono przesłane e-mailem w postaci pliku PDF. ''Vorteilscard'' jest także honorowana przez większość regionalnych kolei prywatnych. W niektórych przypadkach ulga przyznawana jest wyłącznie w przypadku przejazdów w ekskluzywnym obszarze tras kolei prywatnej, przy czym bilety ulgowe można nabyć wyłącznie we własnych automatach biletowych, np. na stacjach kolejowych w Badner Bahn. ''Vorteilscard'' oferuje również zniżki na przejazdy w ramach związku transportowego, więcej informacji w rozdziale. „[[Stowarzyszenia transportowe]]”. ''Vorteilscard'' zawierają automatycznie '''dodatek ''RailPlus''''', co oznacza, że ​​ceny biletów na trasę(y) zagraniczną zostają obniżone zgodnie z procentem zniżki RailPlus, nawet w przypadku międzynarodowych przejazdów transgranicznych. == Stowarzyszenia transportowe == Austria jest kompleksowo objęta następującymi stowarzyszeniami transportowymi: * [https://www.vor.at/en/ Stowarzyszenie Transportu Regionu Wschodniego (VOR)]: kraje związkowe [[Wiedeń]], [[Dolna Austria]], [[Burgenland]] * [https://www.ooevv.at/ Stowarzyszenie Transportu Górnej Austrii (OÖVV)]: kraj związkowy [[Górna Austria]] * [https://salzburg-verkehr.at/ Stowarzyszenie Transportu Salzburskiego (SVV)]: Kraj związkowy [[Salzburg (kraj związkowy)|Salzburg]] * [https://www.kaerntner-linien.at/ Stowarzyszenie Transportu Karyntia (VVK)]: Kraj związkowy [[Karyntia]] * [https://www.verbundlinie.at/de/ Styryjskie Stowarzyszenie Transportu (VVST)]: Kraj związkowy [[Styria]] * [https://www.vvt.at/page.cfm?vpath=index Tyrolskie Stowarzyszenie Transportu (VVT)]: Kraj związkowy [[Tyrol]] (w tym [[Tyrol Wschodni]]) * [https://www.vmobil.at/ Stowarzyszenie Transportowe Vorarlberg (VVV)] Kraj związkowy [[Vorarlberg]], oprócz linii kolejowej Feldkirch – Schaan-Vaduz – Buchs SG działającej na terenie Księstwa [[Liechtenstein]]u.) W przeciwieństwie do biletów standardowych ÖBB, bilety łączone są ważne na jedną podróż – z pewną dozą elastyczności – na natychmiastowy wyjazd lub od określonej godziny. Przerwy nie są dozwolone. W przypadku przejazdów na obszarze zrzeszenia transportowego (przejazdy zrzeszenia) obowiązuje taryfa zrzeszenia jako cena normalna. Bilety łączone, podobnie jak bilety ÖBB, obowiązują na wszystkich typach pociągów (w tym Railjet lub ICE), ale tylko w 2. klasie. Można z nich korzystać także w autobusach na wybranej trasie lub w wykupionych strefach sieci. Bilety łączone są dostępne w tych samych kanałach sprzedaży, co bilety ÖBB; W zależności od trasy automatycznie wystawiany jest bilet odpowiadający obowiązującej taryfie. Z ''Vorteilscard'' można korzystać także w przypadku przejazdów pociągami ÖBB oraz ewentualnie regionalnymi kolejami prywatnymi w ramach związku transportowego, przy czym zakupiony bilet zgodnie z taryfą ÖBB nie pozwala na przesiadkę na inny środek transportu (metro, tramwaj, dozwolone autobusy miejskie lub regionalne). Różnica dotyczy posiadaczy karty ''Vorteilscard Senior'': automatycznie otrzymują oni ulgowe bilety grupowe na wszystkie trasy w ramach zrzeszenia (w tym wyłącznie na linie kolejowe) zgodnie z odpowiednią taryfą zrzeszenia senior, co uprawnia ich tym samym do korzystania z linii autobusowych zrzeszenia (wyjątek VVV w Vorarlbergu: tylko zniżki na przejazdy pociągami według taryfy ÖBB). WESTbahn akceptuje wyłącznie bilety OÖVV (Zrzeszenie Transportu Górnej Austrii). == Podróżowanie za granicę == === ÖBB === UWAGA: '''Taryfa krajowa ÖBB obowiązuje wyłącznie na niektórych stacjach granicznych za granicą''', ''łącznie ze wszystkimi przystankami kolejowymi na terenie Księstwa [[Liechtenstein]]u''. Oznacza to, że te zagraniczne stacje kolejowe są uważane za austriackie stacje kolejowe i w przypadku podróży ze stacji kolejowej w Austrii (lub innej stacji granicznej ÖBB) do tych zagranicznych miejsc docelowych nie są wymagane żadne bilety międzynarodowe, lecz bilety krajowe (''bilety standardowe'' ÖBB, ''bilety ulgowe'' ÖBB z pełnymi zniżkami krajowymi na całą trasę, bilety ''Sparschiene Austria'', bilety tygodniowe ÖBB itp.). Ponadto wszystkie bilety ÖBB honorowane są na trasach wyłącznie w Austrii, np. ''Einfach-Raus-Ticket'' i karta ''ÖSTERREICHcard''. Przykładami takich stacji granicznych są [[Pasawa|Passau]], [[Lindau]] w [[Niemcy|Niemczech]] i Buchs SG w [[Szwajcaria|Szwajcarii]]. W [[Liechtenstein]]ie taryfa krajowa ÖBB obowiązuje także w przypadku przejazdów wewnętrznych pomiędzy stacjami kolejowymi Liechtensteinu. ==== Sparschiene Europa ==== ''Sparschiene Europa'' to warunkowa, tania oferta biletów z połączeniem kolejowym. ''Bilety Sparschiene Europe'' oferowane są na wiele krajów, o ile nie zostanie wyczerpany limit. ''Bilety na Sparschiene Europa'' są dostępne dla 1. i 2. klasy. Oby zostały tylko bilety Sparschiene na 1 klasę. dostępne są tańsze niż standardowe bilety drugiej klasy, zostaną automatycznie zaoferowane w źródłach internetowych. '''Dzieci''': Na bilety Sparschiene dla dzieci nie obowiązują żadne dodatkowe zniżki. Jednakże na osobę dorosłą maksymalnie 4 dzieci w wieku od 6 do 15 lat może podróżować bezpłatnie. Dzieci nie muszą być dziećmi rodziny. Przy zakupie biletu należy podać liczbę dzieci. (Dzieci poniżej 6 roku życia przewożone są z reguły bezpłatnie i nie trzeba ich zgłaszać.) {| class="wikitable" |- ! ! Proszę zwrócić uwagę na ''Sparschiene Europe'' |- | Połączenie kolejowe | Połączenie kolejowe istnieje dla pociągów dalekobieżnych wskazanych na bilecie, a także lokalnych pociągów transgranicznych na terenie Austrii w przed lub po trasie pociągów dalekobieżnych nie są połączone z pociągiem. |- | Źródła zaopatrzenia | ''Bilety Sparschiene Europa'' można nabyć online, w call center, przy kasach ÖBB i w biurach podróży ÖBB. |- | Termin rezerwacji | Ogólnie rzecz biorąc, ''bilety Sparschiene'' mają okres rezerwacji z wyprzedzeniem wynoszącym 6 miesięcy do 1 (!) minuty przed odjazdem pociągu. |- | brak<br>wymiany |''Bilety Sparschiene'' zasadniczo nie podlegają wymianie i nie można ich używać w pociągach innych niż wymienione na bilecie, płacąc różnicę w stosunku do normalnej ceny. Zwrot pieniędzy jest możliwy tylko w przypadku winy ÖBB. |- |} Jeśli w ÖBB nie ma już taniego biletu, możesz spróbować szczęścia u zagranicznego przewoźnika kolejowego. ==== Bilety standardowe Europa ==== ''Bilety standardowe Europa'' to normalna kategoria biletów na podróże zagraniczne. Wydawane są zgodnie z międzynarodowymi umowami taryfowymi SCIC-NRT lub GÜNTAR („Transgraniczna Taryfa Lokalna”). Te pierwsze są zwykle ważne przez 4 dni, te drugie zwykle przez 2 dni. Są one ważne na jeden przejazd w okresie ważności, z przerwami dozwolonymi bez uprzedzenia. Oczywiście dostępne są również bilety standardowe na Europę na podróż w obie strony. '''Zniżki''' * '''''Vorteilscard''''': Podczas podróży zagranicznych na podstawie standardowego biletu europejskiego posiadacze ''Vorteilscard'' korzystają ze zniżki na ''Vorteilscard'' na trasie austriackiej oraz zniżki RailPlus na trasie zagranicznej. * '''''Zagraniczna karta RailPlus''''': Posiadacze kolejowej karty rabatowej z ''RailPlus'' wydanej przez europejskie przedsiębiorstwo kolejowe (z wyjątkiem DB lub SBB) przy zakupie biletu transgranicznego od ÖBB otrzymują zniżkę ''RailPlus'' wyłącznie na wszystkie odcinki trasy, nawet jeśli zwykła karta jest przeznaczona dla którego zakresu („własny kraj”) przewidziano wyższą zniżkę. :Nawet posiadacze karty ''Vorteilscard'' nie otrzymują wyższego rabatu w przypadku karty zwykłej na trasę w kraju wydania przy zakupie biletu zagranicznego (z wyjątkiem Niemiec i Szwajcarii) na przejazd transgraniczny. Tj. przy zakupie biletów na podróż powrotną, np. z [[Polska|Polski]], [[Czechy|Czech]] lub [[Słowacja|Słowacji]] obowiązuje wyłącznie niższa zniżka ''RailPlus'' na trasę austriacką, a nie zniżka z tytułu ''Vorteilscard''. Ponieważ bilety ze zniżką RailPlus są uznawane w niektórych krajach, ale nie są sprzedawane, ogólnie zaleca się zakup biletów na podróż powrotną w Austrii. * '''Współpraca ÖBB, DB, SBB''': W związku z umową pomiędzy tymi trzema przedsiębiorstwami kolejowymi w sprawie wzajemnego uznawania kart zwykłych, posiadacze DB-''BahnCard'' lub SBB-''SwissPass'' z abonamentem za połowę ceny otrzymują od ÖBB bilet na podróż z Austrii do [[Niemcy|Niemiec]] lub [[Szwajcaria|Szwajcarii]], który otrzymuje zniżkę ''RailPlus'' na trasę austriacką oraz procent zniżki zgodnie z kartą master na trasę w swoim kraju. :Oczywiście obowiązuje to również w odwrotnym przypadku: posiadacze ''Vorteilscard'' otrzymują przy zakupie biletu do Austrii od DB lub SBB taką samą zniżkę, jaką otrzymują również przy zakupie w Austrii, tj.H. Zniżka za ''Vorteilscard'' na trasie austriackiej, zniżka ''RailPlus'' na trasie zagranicznej. Zniżka Advantage Card udzielana jest także przy zakupie biletów na trasy wyłącznie na terenie Austrii. Zasadniczo należy zagwarantować wzajemne uznawanie również we [[Włochy|Włoszech]] w Trenitalii. === WESTbahn === Sam WESTbahn obsługuje wyłącznie trasy w Austrii. Jest jednak partnerem kooperacyjnym Meridian (bawarskiej kolei Oberlandbahn obsługującej trasę [[Salzburg]]–[[Rosenheim]]–[[Monachium]] i inne linie kolejowe w [[Bawaria|Bawarii]]). Bilety łączone na WESTbahn/Meridian są dostępne za pośrednictwem [https://westbahn.at/ticketshop/umsteigeverbindungen/ strony WESTbahn], strony Meridian lub portalu biletowego [https://www.thetrainline.com/de-at?redirected=true Trainline]. WESTbahn współpracuje również z przewoźnikiem dalekobieżnym Flixbus. Współpraca sięga tak daleko, że bilety zakupione w Flixbusie są biletami WESTbahn, choć nie jest to wyraźnie zaznaczone na bilecie internetowym. Istnieje dalsza współpraca z Leo Express (autobus) i RegioJet (pociąg, autobus). Bilety łączone na Leo Express można rezerwować online za pośrednictwem strony WESTbahn, natomiast bilety łączone na RegioJet można rezerwować wyłącznie za pośrednictwem strony głównej RegioJet. === RegioJet === Alternatywny przewoźnik RegioJet obsługuje linię [[Praga]] – [[Brno]] – [[Wiedeń]] – [[Györ]] – [[Budapeszt]] i z powrotem codziennie (z dodatkowymi przystankami w Czechach). Pociągów nie można używać do połączeń na terenie Austrii. RegioJet ma własną taryfę i ważne są tylko jego własne bilety. Bilety w Austrii można kupić online lub w kasie na dworcu głównym w Wiedniu. Istnieje współpraca z WESTbahn, bilety łączone na RegioJet (pociąg, autobus) i WESTbahn można rezerwować za pośrednictwem strony głównej RegioJet. Akceptowane są bilety ''InterRail'' i ''Eurail'', ale nie inne bilety międzynarodowe. == Bilety == Chociaż termin „bilet” jest terminem uzgodnionym wśród europejskich przedsiębiorstw kolejowych i musi być drukowany wielkimi literami na międzynarodowych biletach kolejowych, w Austrii termin „bilet” jest powszechny w odniesieniu do biletów kolejowych (co sięga ówczesnych kart kartonowych). . Przez „bilety” rozumie się zazwyczaj bilety wykorzystywane do korzystania z transportu miejskiego, które zazwyczaj muszą zostać skasowane przed rozpoczęciem podróży. Ponadto termin „bilet” stał się terminem ogólnym, który obejmuje wszystkie rodzaje biletów, takie jak bilety jednorazowe, bilety tygodniowe, karty rabatowe itp. Natomiast sam ÖBB w swoich regulaminach taryfowych i objaśnieniach na ogół używa terminu „bilet”. Automaty biletowe mają napis „Bilety” i we wszystkich wzmiankach określane są mianem „automatów biletowych”. === ÖBB === ==== Zakres taryfy krajowej ==== :'''Stacje graniczne''': Następujące stacje graniczne położone za granicą są również stacjami ÖBB. W przypadku połączenia ze stacji kolejowej w Austrii do jednej z tych stacji granicznych lub w przeciwnym kierunku obowiązuje taryfa krajowa ÖBB: :* [[Niemcy]]: [[Lindau]], [[Pasawa|Passau]], Simbach (Inn), specjalne przepisy dla kolei bardzo dalekobieżnych. :* [[Włochy]]: Brennero/Brenner (gmina i dworzec kolejowy częściowo na terytorium Austrii), [[Tarvisio]] Boscoverde :* [[Liechtenstein]]: wszystkie dworce kolejowe ([[Schaan]]-[[Vaduz]], Forst Hilti, Nendeln). Taryfa krajowa ÖBB obowiązuje także na przejazdy pomiędzy stacjami w Liechtensteinie. Szwajcaria: Buchs SG, St. Margrethen :::<small>Uwaga dla zainteresowanych koleją: ÖBB jest właścicielem infrastruktury trasowej linii kolejowej Feldkirch-Buchs, która kursuje na terenie Księstwa Liechtensteinu i Szwajcarii.</small> :* [[Węgry]]: [[Sopron]], [[Szentgotthárd]] :Punkty graniczne (punkty taryfowe): Na trasach, na których nie ma wspólnych stacji granicznych, punkt na linii kolejowej, w którym przebiega granica państwa, staje się punktem granicznym lub punktem taryfowym, od/do którego wyznaczane są kilometry poszczególnych przedsiębiorstw kolejowych obliczone dla klasyfikacji taryfowej. W przypadku przejazdów transgranicznych obowiązuje taryfa krajowa ÖBB aż do punktu granicznego. :Najważniejsze punkty graniczne to: ::[[Summerau]](Gr)=Horní Dvořiště(Gr), [[Gmünd]] NÖ(Gr)=[[České Velenice]](Gr), Unterretzbach(Gr)=Šatov(Gr), Bernhardsthal(Gr)=[[Brzecław|Břeclav]](Gr), Marchegg(Gr)=Devínska Nová Ves(Gr), [[Kittsee]](Gr)=[[Bratysława]]-Petržalka(Gr), Nickelsdorf(Gr)=Hegyeshalom(Gr), Hügel-Strass(Gr)=Šentilj(Gr), Rosenbach(Gr)=[[Jesenice]](Gr) ==== Źródła zaopatrzenia (kanały sprzedaży) ==== * '''Online: internetowy sklep z biletami''' ([https://shop.oebbtickets.at/de/ticket bilety na jedną trasę], [https://shop.oebbtickets.at/de/shop inne bilety]); '''[https://www.oebb.at/de/tickets-kundenkarten/online-mobile-ticketing/oebb-app ÖBB-Ticket-App]''' (bilety za pośrednictwem aplikacji również jako „bilet na telefon komórkowy”) * '''Call center +43 (0)5 1717''' (stawka lokalna, bez numeru dodanego) * '''Automaty biletowe ÖBB''' na stacjach kolejowych lub na niektórych odgałęzieniach pociągów (objaśnienia dotyczące korzystania z nich można pobrać tutaj) * '''Stanowisko kolejowe ÖBB''' * '''Biura podróży''' (tylko te prowadzące sprzedaż biletów ÖBB) * '''Konduktor''': '''''Pociąg dalekobieżny''''': Bilety są zazwyczaj sprzedawane, ale za dodatkową opłatą. '''''Kolej lokalna''''': generalnie brak sprzedaży biletów – z wyjątkiem przypadku, gdy nie było możliwości ich zakupu na stacji wsiadania (brak otwartej kasy lub brak kasy, wszystkie (!) maszyny ewidentnie (!) wadliwe lub w ogóle ich nie ma) . Na niektórych odgałęzieniach nie ma maszyn na stacjach, za to w pociągach są maszyny. :Jeżeli wsiadasz bez ważnego biletu, w obu przypadkach (w pociągach lokalnych i dalekobieżnych) musisz natychmiast z własnej inicjatywy poszukać konduktora w celu zakupu biletu. W przeciwnym razie ryzykujesz, że zostaniesz sklasyfikowany jako osoba uchylająca się od opłat i ukarany. '''Ograniczona dostępność niektórych rodzajów biletów''' Nie wszystkie bilety można kupić we wszystkich kanałach sprzedaży. * '''''Sparschiene''''': Bilety ''Sparschiene Austria'' na nocne połączenia kolejowe w Austrii i bilety ''Sparschiene Europe'' są dostępne online, w call center, w kasie oraz w biurze podróży. Bilety ''Sparschiene Austria'' na połączenia dzienne są dostępne wyłącznie online. :Bilety ''Sparschiene'' mają okres rezerwacji z wyprzedzeniem maksymalnie 6 miesięcy do 1 minuty (!) przed planowanym odjazdem pociągu (!!). Bilety grupowe: Bilety grupowe dostępne są wyłącznie online oraz w biletomatach dla maksymalnie 6 osób (dorośli i dzieci), co oznacza zniżki dla większych grup. * '''Bilety grupowe''' na maksymalnie 20 osób (dorośli i dzieci) dostępne są w kasach pociągów oraz w biurach podróży, co oznacza, że ​​bilety dla większych grup można dzielić na części bez obniżek zniżek. :Bilety grupowe i rezerwacje do 99 osób należy nabyć w call center. * W automacie biletowym nie ma możliwości '''rezerwacji''' miejsc siedzących, kuszetek i wagonów sypialnych. Rezerwacja rowerów możliwa jest wyłącznie w kasie kolejowej oraz w call center. * '''Bilety do przejść granicznych''' są (od czasu wprowadzenia nowego interfejsu użytkownika w automacie biletowym i komputerze stacjonarnym) dostępne wyłącznie w call center i przy stanowisku ÖBB. Na stanowisku kolejowym może być konieczne naleganie, aby bilety zostały zamówione za pośrednictwem centrum obsługi telefonicznej i wydrukowane w kasie. '''Funkcje specjalne przy zakupach online''' :Należy pamiętać, że wszystkie bilety zakupione online są zawsze spersonalizowane i dlatego nie można ich przekazywać innym osobom. :Dokonując zakupów online, zazwyczaj masz możliwość przesłania biletu w formie pliku PDF e-mailem lub wygenerowania kodu, za pomocą którego możesz odebrać bilet z automatu biletowego lub wydrukować go przy kasie. Bilety otrzymane w formacie PDF nie muszą być koniecznie drukowane podczas podróży krajowej, możesz je także pokazać na swoim smartfonie. Bilety na wyjazdy zagraniczne należy natomiast wydrukować w wersji papierowej. :W przypadku biletów zakupionych poprzez aplikację dostępna jest dodatkowa opcja „bilet na telefon komórkowy”; Obraz zapisany na smartfonie jest wówczas od razu traktowany jako bilet. :Wybrane bilety można anulować tylko do czasu, gdy proces zakupu nie został jeszcze ostatecznie zakończony. Po OK masz 3 minuty na sprawdzenie i anulowanie wpisów. Gdy bilet zostanie wysłany jako plik PDF lub zapisany jako obraz na smartfonie, nie można go już anulować. :Jeśli bilet jest już zapisany na Twoim smartfonie, nadal istnieje możliwość otrzymania go w innej formie, korzystając z opcji „Odbierz bilety inaczej”: albo odbiór, przesłanie e-mailem w formacie PDF, albo przekierowanie na inne urządzenie. W przypadku wybrania tej opcji bilet zostanie usunięty na smartfonie. :Korekta nazwiska jest możliwa po zakupie tylko w przypadku, gdy wybrano rodzaj dostawy „Odbiór” (z kodem odbioru), a bilet nie został jeszcze odebrany, tj.H. nie został jeszcze wydrukowany w automacie biletowym lub kasie kolejowej. W przypadku biletów Sparschiene termin na zmianę nazwiska również jest ograniczony do 24 godzin. :Sposób dostawy biletów zakupionych online ma kluczowe znaczenie dla możliwości zwrotu biletu. ==== Zwrot kosztów biletów ==== * Bilety zakupione w automacie biletowym lub w kasie ÖBB (z wyjątkiem biletów ''Sparschiene'') na przejazd w dniu zakupu zostaną zwrócone bezpłatnie maksymalnie w ciągu 20 minut od zakupu w kasie ÖBB (ustalonym zgodnie z z ogólnymi prawami pasażerów). * Bilety zakupione w automatach biletowych, kasie ÖBB lub w biurze podróży (z wyjątkiem biletów ''Sparschiene'') zostaną zwrócone bezpłatnie przed pierwszym dniem ważności. * Bilety zakupione online (sklep z biletami, aplikacja biletowa) oraz w call center (z wyjątkiem biletów ''Sparschiene'') można zwrócić tylko wtedy, gdy w procesie zakupu wybrano odbiór. Bilet wydrukowany w automacie lub w kasie ÖBB można następnie zwrócić przed pierwszym dniem ważności. Jeśli bilet został przesłany e-mailem lub zażądano biletu na telefon komórkowy, nie podlega on zwrotowi ani wymianie. Bilet nieodebrany traci ważność i nie podlega zwrotowi. * Bilety ''Sparschiene'' nie podlegają wymianie i nie można ich używać w pociągach innych niż wymienione na bilecie, dopłacając różnicę w stosunku do normalnej ceny. * Zgodnie z przepisami taryfowymi zwrot (ewentualnie częściowy) biletów ''Sparschiene'' przysługuje wyłącznie w następujących przypadkach: # w przypadku odwołania pociągu #jeśli pociąg przesiadkowy zarezerwowany w tym samym procesie rezerwacji zostanie spóźniony z powodu opóźnienia pociągu # w przypadku zarezerwowanego miejsca w kuszetce lub w wagonie sypialnym itp. nie był dostępny. Jeśli ktoś może udowodnić, że istnieje ważny powód uniemożliwiający mu podróż (np. choroba), zdecydowanie powinien zażądać zwrotu kosztów w geście dobrej woli. === Stowarzyszenia transportowe === [[Plik:Karte der Verkehrsverbünde und Tarifverbünde in Österreich.png|upright=1.4|thumb|Stowarzyszenia transportowe w Austrii]] Bilety łączone wszystkich austriackich związków transportowych można kupić za pośrednictwem kanałów sprzedaży ÖBB, chociaż oferta dla transportu miejskiego może być ograniczona. Ponadto bilety stowarzyszeniowe – ale tylko dla danego stowarzyszenia – są dostępne online za pośrednictwem portalu internetowego stowarzyszenia transportowego, u kierowców autobusów linii sieciowej oraz, w razie potrzeby, w kasach i automatach biletowych prywatnych kolei regionalnych i przedsiębiorstw transportu miejskiego. Niektóre bilety towarzystw transportowych są również dostępne w sklepach tytoniowych. WESTbahn sprzedaje bilety sieci OÖVV wyłącznie na trasy w obrębie OÖVV obsługiwane przez WESTbahn. Bilety są wydawane przez obsługę pociągu wyłącznie na wyraźne żądanie. === WESTbahn === Bilety WESTbahn są dostępne online (sklep z biletami, aplikacja biletowa), w sklepach tytoniowych, obecnie w trzech naszych własnych punktach sprzedaży ([https://westbahn.at/fragen-antworten/westshops/ WESTshops]) na stacjach kolejowych w [[Wiedeń|Wiedniu]] oraz u konduktorów, a bilety w normalnych cenach w pociągu i w sklepach tytoniowych podlegają niewielkiej opłacie dopłata (obecnie 1 €) są sprzedawane w porównaniu z ceną online. Oferta warunkowa dotycząca pociągów ''WESTsuperpreise'' (produkt konkurencyjny w stosunku do ÖBB-Sparschiene) oraz oferta ze zniżkami dla studentów są dostępne wyłącznie online. === CityAirportTrain (CAT) === Bilety na CityAirportTrain są dostępne na stacjach CAT Wien Mitte (Landstraße) i na lotnisku w Wiedniu, w formie biletów online, a czasami w centrach informacji turystycznej i hotelach. === RegioJet === [[Plik:Regiojet Wien Hauptbahnhof 4281 Mö1997.jpg|thumb|Prywatny pociąg dalekobieżny Regiojet kursuje na trasie [[Wiedeń]] Hbf – Wiedeń Simmering – [[Brno]] – [[Praga]].]] * Bilety na RegioJet można kupić w Austrii w Internecie oraz na stanowisku sprzedaży na dworcu głównym w Wiedniu. * Rozkłady jazdy można uzyskać tutaj, wpisując stację. * Rezerwacja biletów on-line [https://regiojet.de/?fromLocationId=3741302011&fromLocationTypeCITY&toLocationId=10202003&toLocationType=CITY tutaj]. * Przegląd zniżek i ograniczeń wiekowych === Regionalne koleje prywatne === [[Plik:Salzburg Lokalbahnhof.jpg|thumb|300px|Podziemny dworzec kolejowy w Salzburgu, 2008]] Ponieważ wszystkie regionalne koleje prywatne są zintegrowane ze stowarzyszeniami transportowymi, bilety stowarzyszeniowe na ich trasy są dostępne we wszystkich kanałach dystrybucji biletów stowarzyszeniowych oraz, jeśli są dostępne, także w ich własnych automatach, na stanowiskach obsługi pociągów. Bilety według własnej taryfy są dostępne wyłącznie w kanałach sprzedaży danej kolei. * '''Salzburger Lokalbahn''': Bilety na pociągi Salzburger Lokalbahn (tylko linie S1 i S11) można nabyć u konduktora oraz w kasie SLB na antresoli do stacji ''Lokalbahnhaltestelle Hauptbahnhof''. * '''Kolej lokalna Wiedeń-Baden (Badner Bahn)''': Bilety na pociągi Badner Bahn można kupić w mobilnych automatach biletowych w pociągach oraz w automatach na przystankach. Pociągi oznaczone są jako partie konduktorskie, czyli tzw.H. Nie obejmuje sprzedaży prowadzonej przez konduktorów i konduktorów. * '''Linzer Lokalbahn''': Linzer Lokalbahn kursuje z głównego dworca kolejowego w [[Linz]] do stacji kolejowej Neumarkt-Kallham przez Eferding Od 2016 roku lokalne pociągi między Linz Hbf i Eferding kursują jako linia S5 kolei miejskiej S-Bahn w Górnej Austrii. (lista niekompletna) === Portal biletów kolejowych === Międzynarodowy portal biletowy [https://www.thetrainline.com/de-at?redirected=true Trainline] promuje oferowanie najtańszych dostępnych biletów. Zajmuje się sprzedażą biletów na podróże do i w obrębie wielu krajów. Bilety ÖBB-''Sparschiene'' i DB-''Sparpreis'' są również dostępne za pośrednictwem tego portalu, m.in.B. dla Wiednia - Monachium albo ''Sparschiene'', albo ''Sparpreis'', która oferta oszczędnościowa oferuje obecnie najtańszy bilet. Bilety WESTbahn są również sprzedawane, nawet w połączeniu z biletami na pociągi Meridian w Bawarii lub ''Bayern-Ticket'', (w zależności od pory dnia). == Numery telefonów == === W sytuacjach awaryjnych === * Straż pożarna: 122 * Policja: 133 * Ratunek: 144 * Lekarz pogotowia ratunkowego: 141 === W przypadku pytań i problemów === * Biuro podróży ÖBB: +43 (0)5 1717 * Obsługa zagubionych przedmiotów ÖBB: +43 (0)1 93 000 97 22 222 * Awaria automatów biletowych i kasowników ÖBB: +43 (0)5 1717 25 * Siedziba administracji ÖBB: +43 (0)1 93000 Informacje o opóźnieniach, odwołaniach pociągów i zmianach rozkładów jazdy spowodowanych pracami budowlanymi można również uzyskać dzwoniąc pod numer biura podróży +43 (0)5 1717. == Transport samochodowy i motocyklowy == [[Plik:Wien Hbf. ARZ Anlage 1.JPG|thumb|Wien Hauptbahnhof, perony kolei samochodowej bezpośrednio na wschód od dworca głównego]] Możliwe są między innymi wagony do transportu samochodów, którymi można przewozić pojazdy mechaniczne, takie jak samochody osobowe i motocykle. nocnym pociągiem Nightjet. Punkty załadunku znajdują się na austriackich stacjach kolejowych Wien Hbf, Graz Hbf, Villach Hbf, Innsbruck Hbf i Feldkirch, a także za granicą na stacjach kolejowych Hamburg-Altona, a także w Düsseldorfie Hbf i na stacji kolejowej Livorno Centrale. Istnieje możliwość zabrania ze sobą pociągu po dokonaniu rezerwacji, należy jednak wziąć pod uwagę wcześniejszy czas przyjazdu, który powinien wynosić od jednej do dwóch godzin przed regularnym odjazdem pociągu. == Transport rowerów == Ogólnie rzecz biorąc, w Austrii można przewozić rowery lokalnym i dalekobieżnym transportem kolejowym. * W transporcie dalekobieżnym istnieje możliwość przewożenia rowerów pociągami typu Railjet, Nightjet, Intercity, Eurocity, D-Zug/Express za opłatą i wymagana jest rezerwacja. Jego cena uzależniona jest od momentu zakupu i kanału dystrybucji. Kupowanie online jest tańsze niż kupowanie w automacie, kasie biletowej czy w pociągu. Należy pamiętać, że możliwości przewozu pasażerów pociągiem dalekobieżnym ICE należącym do Deutsche Bahn AG, który nie ma jeszcze przegródek na rowery we wszystkich pojazdach, chociaż mogą zostać wprowadzone na mocy uchwały Parlamentu Europejskiego. Rowery można zabrać ze sobą prywatnym pociągiem dalekobieżnym Regiojet, kursującym między [[Wiedeń|Wiedniem]] a [[Praga|Pragą]]. Rowery można także przewieźć prywatnym pociągiem dalekobieżnym Westbahn, kursującym między [[Wiedeń|Wiedniem]] a [[Salzburg]]iem, po wcześniejszej rezerwacji. * Wszystkie pociągi lokalne ÖBB posiadają przedziały rowerowe, w których można przewozić rowery bez rezerwacji, pod warunkiem, że nie jest potrzebne miejsce na wózki dziecięce lub inwalidzkie. Na regionalnych liniach kolejowych Salzburger Lokalbahn (SLB) i Pinzgauer Lokalbahn można przewozić rowery bez rezerwacji, ale za okazaniem odpowiedniej karty rowerowej wydanej przez Salzburger Verkehrsverbund (SVV). Jedna nie można przewozić rowerów w Lokalbahn Wien-Baden. * Do produktów transportu koleją miejską mają zastosowanie lokalne przepisy dotyczące transportu rowerów. Na Wiener Linien nie ma możliwości przewożenia rowerów w tramwajach, natomiast w metrze można i bezpłatnie, jednak ze względu na duże obłożenie, rowery można wnosić w godzinach szczytu od poniedziałku do piątku (z wyłączeniem godz w dni ustawowo wolne od pracy) w godzinach od 6:00 do 9:00 oraz od 15:00. Niedozwolone w godzinach od 13:30 do 18:30. == Park and Ride (P+R) == Udogodnienia Park and Ride umożliwiają przełączenie między zmotoryzowanym transportem prywatnym a transportem publicznym na wielu stacjach kolejowych w Austrii. Systemy znajdują się zarówno na stacjach długoterminowych, takich jak Wien HBF i Wien Westbahnhof, Wels lub St. Pölten HBF, a także na stacjach kolejowych lokalnego transportu i ruchu S-Bahn, przy czym te ostatnie mają znaczące tańsze taryfy parkowania lub są ogólnie wolne od ładunku. Udogodnienia parkowe i podróżujące można również znaleźć na wielu stacjach metra w obszarze miasta Wiedeń, a na wielu przystankach w Salzburgu ma również obiekty parkowe. * [https://www.parken.at/page/7/park-&-ride-eine-idee-setzt-sich-durch Przegląd systemów P+R w Austrii] * [https://www.vor.at/fahrplan-mobilitaet/fahrrad-sammeltaxi-co/park-ride-bike-ride Przegląd obiektów P+R w regionie OST Transport Association (VOR)] == Bike and Ride (B+R) == Obiekty Bike and Ride umożliwiają przejście z roweru na ruch publiczny lub na duże odległości. Systemy parkingowe dla rowerów są zwykle bezpłatne, ale są również płatne miejsca rowerowe, które należy wypożyczyć i umożliwiają lepsze warunki pogodowe i ochronę na wypadek kradzieży, a także płatne garaże rowerowe w niektórych centralnych ośrodkach ruchu lokalnego i długoterminowego transportu na długich dystansach. * [https://www.fahrradwien.at/tipps-und-regeln/radgaragen/ Fahrradwien.at, przegląd systemów B+R i garaży rowerowych w Wiedniu] == Firmy transportowe == * '''[https://www.oebb.at/de/ Österreichische Bundesbahnen]''' (ÖBB), Am Hauptbahnhof 2, 1100 Wiedeń. Tel.: +43 (0) 5 1717, e -mail: info@oebb.at. Austriackie koleje federalne prowadzą większość lokalnego i długoterminowego transportu, zagraniczne pociągi na duże odległości prowadzone w Austrii w taryfie ÖBB oraz z pociągiem towarzyszącym z Öbb. * '''[https://www.raaberbahn.at/#&panel1-1 Raaberbahn]''' (Rab), Kolingasse 13/2/7, 1090 Wiedeń. Tel.: +43 (0) 268 762 224 125, e -mail: Office@raaberbahn.at. Raaberbahn to prywatna węgiersko-austriacka firma kolejowa z siedzibą w [[Sopron]]e/Ödenburg ([[Węgry]]), która utrzymuje transgraniczną sieć kolejową oraz w Austrii usługi ruchu drogowego na trasie [[Ebenfurth]]-[[Sopron]]-[[Deutschkreutz]] (we współpracy z ÖBB) i W SeeWinkel Burgenland na trasie Neusiedl - [[Pamhagen]]. Na Węgrzech Zachodnich, oprócz Sopron, między innymi obsługuje miasta [[Győr]] i [[Szombathely]]. Sopron i [[Szentgothárd]] można osiągnąć z Austrii; W przypadku innych stacji na Węgrzech istnieje taryfa zagraniczna lub taryfa śródlądowa węgierska. To społeczeństwo ma również znaczenie historyczne, ponieważ prowadzi również działalność międzyokładcyjną jako prywatna firma w czasie żelaznej kurtyny. * '''[https://westbahn.at/ WESTbahn]''' (WB), Europaplatz 3/5, 1150 Wiedeń. Tel.: +43 (0) 1 89900, e -mail: myachrichtricht@westbahn.at. Westbahn prowadzi dwie długie linie ruchu między [[Wiedeń|Wiedniem]] a [[Salzburg]]iem, które od Wiedeńskiego Pratersern przez Wiedeń HBF i Wiedeń Meidling oraz od Wiednia Westbahnhof przez Wiedeń Hütteldorf do Salzburga. * '''[https://regiojet.at/ Regiojet]''' (RGJ). Tel.: +420 539 000 111, e -mail: info@regiojet.at. Regiojet to prywatna czeska firma kolejowa, która prowadzi linię od Wiednia do [[Praga|Pragi]] * '''[https://www.mariazellerbahn.at/ Niederösterreichische Verkehrsorganisation Ges.m.b.H]''' (NÖVOG). Tel.: +43 2742 360 990-1000, e-mail: info@niederoesterreichbahnen.at. Növog działa między innymi Mariazellerbahn, UGSP. Nazywał także Himmelsportne między St. Pölten HBF i [[Mariazell]]. * '''[https://www.salzburg-ag.at/bus-bahn/regionalverkehr/salzburger-lokalbahn.html Salzburg AG]''' (SLB), Bayerhamerstraße 16, 5020 Salzburg. Tel.: +43 (0) 662 888 40, e-mail: kundservice@salzburg-ag.at. Salzburg AG prowadzi lokalną linię kolejową w [[Salzburg]]u, która działa z liniami S1 z Salzburga HBF do Lamprechtshausen / Ostermiething i S11 z Salzburg HBF do Trimmenkam, a także lokalny pociąg Pinzgau z Zell Am See to Krimml. * '''[https://www.wlb.at/ Wiener Lokalbahnen AG]''' (WLB), Purkytgasse 1B, 1230 Wiedeń. Tel.: +43 (0) 1 90 444, e -mail: wlb.office@wlb.at. Wiener Lokalbahnen AG prowadzi lokalną linię kolejową o tej samej nazwie, która kursuje od Opery Wiedeńskiej do Meidling jako tramwaj, a stamtąd jako regionalny pociąg na Eisenbahntrasse do Baden Josefplatz. * '''[https://www.cityairporttrain.com/de/home Cityairport Train]''' (CAT), skrzynka pocztowa 1, 1300 lotniska Wiedeń. Tel.: +43 (0) 125 250, e -mail: info@cityAirportTrain.com. Cityairport Train to pociąg, który biegnie między Wiedniem-landstraße a lotniskiem w Wiedniu. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Austria]] 6ty74x9yoxlehe5usriju1w5grt2wzo 0 18381 159316 155246 2026-10-12T13:37:31Z Moromar 2451 /* Informacje dla miłośników kolei */ 159316 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[Plik:Railwaysystem Switzerland 2017.svg|thumbnail|Sieć kolejowa w Szwajcarii ([https://www.sbb.ch/content/dam/infrastruktur/trafimage/karten/karte-netzkarte-schweiz.pdf zobacz także])]] [[Plik:5297 - Wengernalp - Wengernalpbahn.JPG|thumb|Kolej Wengernalp]] [[Szwajcaria]] rozpieści Cię fantastycznym systemem transportu - szybkie i niepokojąco punktualne pociągi, czyste autobusy i pół tuzina różnych rodzajów górskich systemów transportowych, wszystko zintegrowane w spójny system. Opcje zniżek i różnorodność biletów mogą być oszałamiające, od Half Fare Cards po wielodniowe, wielorazowe bilety dobre na autobusy, łodzie, pociągi, a nawet wypożyczalnie rowerów. Generalnie na każdej trasie jest co najmniej jeden pociąg lub autobus na godzinę. Na wielu trasach pociągi i autobusy kursują co 30 lub nawet 15 minut, a miejskie usługi transportowe kursują co 5-7 minut w godzinach szczytu. Jednak, jak wszystko w Szwajcarii, transport publiczny kursuje rzadziej lub przynajmniej przez krótszy okres dnia w weekendy, a szczególnie w niedziele i święta oraz na obszarach o mniejszym zaludnieniu. Informacje, trasy, ceny, zasady i rozkłady jazdy dla niemal wszystkich środków transportu publicznego można znaleźć online na [https://www.sbb.ch/en stronie internetowej Szwajcarskich Kolei Federalnych ('''SBB CFF FFS''')], która jest niezbędnym źródłem informacji dla każdego podróżującego do Szwajcarii. Informacje można znaleźć również na plakatach i ekranach na każdym przystanku lub w kasie biletowej na każdej stacji kolejowej. Ogólnokrajowy spójny zintegrowany rozkład jazdy jest również dostępny jako bezpłatna [https://www.sbb.ch/en/travel-information/apps/sbb-mobile.html aplikacja na smartfony]. Na każdej stacji kolejowej dowolnego dostawcy można uzyskać informacje i bilety (w kasach biletowych z obsługą) dla każdego z wielu członków zintegrowanej sieci kolejowej Szwajcarii i większości systemów autobusowych, w szczególności '''[https://www.postauto.ch/en PostBus Switzerland]''' (de: PostAuto, fr: CarPostale, it: AutoPostale), który zapewnia również [https://www.postauto.ch/en/timetable-and-network/timetable-and-ticket-purchases?shortcut=pa-en-timetable rozkład jazdy online] z tymi samymi danymi. Autobusy i pociągi nie konkurują ze sobą i nie mają prawa konkurować ze sobą w Szwajcarii, wręcz przeciwnie, uzupełniają się nawzajem – oprócz skoordynowanego rozkładu jazdy. W ten sposób do prawie wszystkich zamieszkanych wiosek i miast w Szwajcarii można dotrzeć transportem publicznym. Jest to faktycznie wymagane konstytucyjnie przez przepisy dotyczące ''usług publicznych'' Konfederacji Szwajcarskiej. ''Usługi Publiczne'' to unikalny szwajcarski termin luźno odnoszący się do wszelkiego rodzaju praw, aktów i rozporządzeń, które definiują podstawowe zaopatrzenie w usługi publiczne i infrastrukturę, w szczególności w zakresie usług pocztowych, telekomunikacyjnych, mediów elektronicznych, transportu publicznego i infrastruktury drogowej. W całym kraju istnieje około 20 '''[https://maps.trafimage.ch/ch.sbb.netzkarte?baselayer=ch.sbb.netzkarte.luftbild.group&lang=en&layers=&x=917776.81&y=5916328.33&zoom=2&baselayers=ch.sbb.netzkarte,ch.sbb.netzkarte.dark,ch.sbb.netzkarte.luftbild.group,ch.sbb.netzkarte.landeskarte,ch.sbb.netzkarte.landeskarte.grau&z=9 regionalnych sieci taryfowych]''', które obejmują wiele rodzajów transportu publicznego (autobus miejski, tramwaj, metro, każdy rodzaj pociągu, PostBus, łodzie, kolejki linowo-terenowe i inne) wielu różnych dostawców w centrach miejskich w ramach '''[https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/travelcards/point-to-point-regional-travelcard/fare-networks.html jednego systemu taryfowego]''', takiego jak ''[https://www.zvv.ch/zvv/en/home.html ZVV]'' w [[Zurych (kanton)|kantonie Zurych]], ''[https://www.unireso.com/titres-de-transport/#plan unireso]'' (patrz również: ''[https://www.tpg.ch/en tpg Genewy]'') w [[Genewa (kanton)|kantonie Genewa]] i jego francuskim sąsiedztwie lub ''[https://www.mobilis-vaud.ch/fr/ mobilis]'' wokół [[Lozanna|Lozanny]] w kantonie [[Vaud]] na północnym brzegu Jeziora Genewskiego, ''[https://passepartout.ch/liniennetz-tarifzonen/ passepartout]'' w [[Lucerna (kanton)|kantonach Lucerna]], Nid- i Obwalden (słowo kluczowe: ''Titlis''). Zazwyczaj te sieci sprzedają bilety strefowe ważne w określonych ramach czasowych (zamiast biletów typu point-to-point) na podróże w granicach ich sieci taryfowej. Wiele z tych sieci i operatorów transportu publicznego udostępnia własne bezpłatne aplikacje na smartfony; czasami można je znaleźć na stronie internetowej firmy tranzytowej dużego miasta. Nawet jeśli nie ma dostępnego pociągu lub transportu miejskiego, kompleksowa '''[https://www.postauto.ch/en/timetable-and-network/route-network sieć PostBus Switzerland]''' dowiezie Cię tam. W stosownych przypadkach PostBus Switzerland jest częścią regionalnych sieci taryfowych. Wszystkie informacje o rozkładach jazdy znajdziesz w internetowym rozkładzie jazdy Szwajcarskich Kolei Federalnych (SBB CFF FFS), ale PostBus Switzerland udostępnia również [https://www.postauto.ch/en/timetable-and-network/timetable-and-ticket-purchases?shortcut=pa-en-new-postbus-app-0 własną bezpłatną aplikację] z tymi samymi informacjami, co SBB, a także wieloma dodatkowymi funkcjami. Więcej informacji o sieci kolejowej w Szwajcarii i ogólnokrajowej sieci autobusowej jest również dostępnych online. [[Plik:IC-Netz SBB 2017-2020.svg|thumb|Sieć międzymiastowa w Szwajcarii]] == Bilety == [[Plik:Interregio Aarau Olten.JPG|thumb|InterRegio, koń pociągowy szwajcarskich pociągów]] Ceny biletów komunikacji miejskiej w Szwajcarii są zazwyczaj ustalane na dwa lub więcej lat i mogą z łatwością pozostać niezmienne przez dziesięć lat. Nie jest to zaskakujące, ponieważ zmiany cen są szeroko dyskutowanym tematem politycznym i regularnie podlegają głosowaniu publicznemu. Jeśli ceny się zmieniają, to tylko podczas zmiany rozkładu jazdy w grudniu, w przeciwnym razie ceny są stabilne. Dlatego Szwajcarzy zazwyczaj kupują bilet zaledwie kilka minut przed odjazdem, jeśli nie mają karty podróżnej lub nie kupili go online tylko dla wygody. Jest to również powód, dla którego bilety krajowe można kupić najwcześniej na 2 miesiące przed datą podróży. Istnieje jednak jeden wyjątek: ''[https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/tickets/point-to-point-tickets-switzerland/supersaver-tickets.html bilety supersaver]'', które są sprzedawane wyłącznie online, są ważne tylko na określone połączenie i są dostępne online nie później niż 60 dni przed datą podróży. === Ważność biletu === '''Standardowy bilet na pociąg krajowy''' jest zazwyczaj ważny przez cały dzień kalendarzowy do końca dnia (czyli do godziny 05:00 następnego dnia), ale tylko na jedną podróż wybraną trasą. I zazwyczaj możesz zatrzymać się na pośrednich przystankach i kontynuować podróż później tego samego dnia. Wyjątkiem są ''[https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/tickets/point-to-point-tickets-switzerland/supersaver-tickets.html bilety supersaver]'' sprzedawane przez SBB CFF FFS, które są ważne tylko na określone połączenie. Często bilety są sprzedawane na trasę, która obejmuje różnych przewoźników i/lub różne rodzaje środków transportu. Jeśli punkt początkowy i końcowy nie znajdują się w tej samej sieci taryfowej, obowiązuje wcześniej wspomniana ważność. Bilety sprzedawane na trasy w granicach [https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/travelcards/point-to-point-regional-travelcard/fare-networks.html sieci taryfowej] są często biletami strefowymi, a nie biletami typu point-to-point, a zatem są ważne tylko na trasę, która znajduje się w obrębie wskazanych stref. Są ważne w określonych ramach czasowych i ''zazwyczaj'' są ważne na dowolną liczbę podróży w tym czasie (np. 1/2 godziny, 1 godzinę, 2 godziny w przypadku biletów „w jedną stronę” lub na cały dzień kalendarzowy, a nawet na 24 godziny). Warunki te mogą się różnić w zależności od sieci taryfowej, choć często są bardzo porównywalne, a czasem nawet takie same, ale sprawdź je wcześniej. [[Plik:Montreux railway station.JPG|thumb|Dworzec kolejowy w Montreux]] Zasadniczo standardowe bilety krajowe są zawsze ważne na każdy rodzaj pociągu, nawet na pociągi turystyczne (ale możliwe, że musisz mieć na nie rezerwację) i na pociągi międzynarodowe, o ile pociągi te jadą tą samą trasą, co wskazano na bilecie, a podróżujesz tylko między szwajcarskimi stacjami kolejowymi (w tym niektórymi przystankami poza Szwajcarią). Bilety międzynarodowe na połączenia międzynarodowe przekraczające granicę szwajcarską mają zazwyczaj zupełnie inną ważność i często są również ograniczone do konkretnych pociągów i/lub rodzajów pociągów. Ale w szwajcarskim systemie podróży mają one zazwyczaj co najmniej taką samą ważność jak bilety krajowe i często są ważne nawet dłużej niż jeden dzień. Ale upewnij się, że dokładnie sprawdzisz ich konkretne warunki! === Odliczenia === Prawie nikt w Szwajcarii nie płaci pełnej opłaty za przejazd środkami komunikacji miejskiej. Przynajmniej wszyscy mają '''Half-Fare Card''' (fr: ''abonnement demi-tarif'', de: ''Halbtax-Abonnement'', it: ''abbonamento metà-prezzo''), która pozwala zaoszczędzić 50% na wszystkich krajowych autobusach i pociągach oraz daje zniżkę na lokalne i prywatne środki komunikacji miejskiej. Naciśnij przycisk „1/2” (lub ''tarif reduit'', ''reduzierter Preis'', ''tariffa ridotto'') na biletomacie, aby wskazać, że masz tę kartę, i bądź przygotowany, aby podać ją konduktorowi wraz z biletem w pociągu. [https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/travelcards/half-fare-travelcard.html Roczne karty] Half-Fare kosztują 185 fr. dla dorosłych (powyżej 25. roku życia) i 120 fr. (w wieku od 16 do 25 lat); goście z zagranicy mogą kupić miesięczną '''[https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/tickets/guests-abroad/swiss-halffare-card.html Swiss Half-Fare Card]''' za 120 fr. Oszczędzasz 65 fr. za bilet w obie strony z [[Zurych]]u do [[Lugano]], więc jeśli planujesz dużo podróżować, karta szybko się zwróci. '''[https://www.sbb.ch/en/travel-information/individual-needs/travelling-with-children/tickets-travelcards.html Dzieci]''' w wieku od 6 do 16 lat płacą połowę ceny] za podróż po Szwajcarii. Dzieci podróżujące z rodzicami mają możliwość nabycia rocznej karty za 30 Fr. zwanej Junior Travelcard, a następnie podróżowania za darmo, o ile towarzyszy im jeden z rodziców. Podobna opcja jest dostępna za tę samą cenę, gdy towarzyszy im jedna osoba powyżej 16 roku życia, zwana Children’s Co-Travelcard (karta jest imienna zarówno dla dziecka, jak i osoby towarzyszącej). Rodzice z zagranicy posiadający jakikolwiek ważny Swiss Travel Pass/Card/Ticket ze Swiss Travel System mogą otrzymać [https://www.myswitzerland.com/en-ch/planning/transport-accommodation/tickets-public-transport/swiss-family-card/ Swiss Family Card] za darmo z tymi samymi korzyściami. === Karty podróżne === Najwygodniejszym sposobem podróżowania transportem publicznym w Szwajcarii jest karta '''GA''' (de: ''Generalabonnement'', fr: ''abonnement général'', it: ''abboamento generale'') lub tylko dla odwiedzających '''Swiss Travel Pass''' (równie ważny jak karta GA). Karta GA zapewnia dostęp do wszystkich krajowych autobusów, w tym PostBus Switzerland, oraz kolei, wielu łodzi, wszystkich miejskich systemów transportu publicznego i oferuje podróżnym duże zniżki na wiele prywatnych kolejek linowych, kolejek linowo-terenowych i niektórych wyciągów narciarskich. Ceny Swiss Travel Pass wahają się od 232 franków za 3-dniowy karnet 2 klasy do 675 franków za 15-dniowy karnet 1 klasy. Istnieje również '''Swiss Travel Pass Flex''', który jest nieco droższy, ale można go używać przez niekolejne dni w ciągu miesiąca. Podobnie jak Half-Fare Card, możesz kupić te karnety w [https://www.sbb.ch/en/travel-information/stations/find-station.html kasie biletowej dowolnej stacji] kolejowej lub po prostu [https://www.swissrailways.com/en online]. Istnieje kilka innych możliwości pomiędzy kartą Half-Fare Card a Swiss Travel Pass. Zobacz przegląd tutaj. === Rezerwacja i „Pociągi turystyczne” === Ogólnie rzecz biorąc, zawsze znajdziesz wolne miejsce w pociągu, z wyjątkiem godzin szczytu (godziny odjazdu ok. 06:30-08:00 i ok. 17:00-18:30); wolne miejsca mogą być trudne do znalezienia w bezpośrednich połączeniach między głównymi miastami biznesowymi a ich przedmieściami. W szczególności między [[Zurych]]em a [[Berno|Bernem]], między Zurychem a [[Bazylea|Bazyleą]] oraz między [[Lozanna|Lozanną]] a [[Genewa|Genewą]] w obu kierunkach. Możesz to łatwo sprawdzić w internetowym rozkładzie jazdy, korzystając ze statystycznego wskaźnika zajętości, aktualizowanego codziennie i dostępnego od 30 dni przed odjazdem. Zazwyczaj nie potrzebujesz rezerwacji na żaden z systemów transportu publicznego w Szwajcarii. Często rezerwacja nie jest nawet możliwa, w szczególności w przypadku pociągów lokalnych. Istnieją jednak pewne wyjątki. Oprócz pociągów widokowych wymienionych poniżej, niektóre żółte linie PostBus również wymagają rezerwacji. Najłatwiejszym sposobem sprawdzenia tego jest skorzystanie z internetowego [https://www.sbb.ch/en rozkładu jazdy]. Jeśli znajdziesz dużą literę ''R'' w rozkładzie jazdy wskazanym obok konkretnego połączenia, oznacza to, że rezerwacja jest możliwa. Jeśli w ''kwadracie znajdziesz dużą literę R'', rezerwacja miejsc jest ''obowiązkowa''. Oczywiście rezerwacja jest obowiązkowa (i automatycznie dołączona do biletów) w przypadku wielu połączeń międzynarodowych, szczególnie w przypadku TGV do/z [[Francja|Francji]] i EC do/z [[Włochy|Włoch]]. Tylko dwa pociągi w Szwajcarii wymagają rezerwacji: '''[https://tickets.rhb.ch/en/pages/bernina-express Bernina Express (BEX)]''', kursujący codziennie między [[Chur]]/[[Davos]] a [[Tirano]] oraz '''[https://www.glacierexpress.ch/en/ Glacier Express (GEX)]''', kursujący między [[Sankt Moritz|St. Moritz]]/[[Davos]] a [[Zermatt]]. Jednak możliwe jest również podróżowanie tymi samymi trasami, korzystając ze zwykłych (regionalnych) pociągów. Te pociągi często się zatrzymują i trzeba przesiadać się dwa lub trzy razy na całej trasie, ale połączenia kolejowe są dobrze skoordynowane. Rezerwacji zaleca się również w sezonie wysokim na '''[https://journey.mob.ch/en/ linię GoldenPass]''' między [[Montreux]] i [[Interlaken]], a także na pociąg '''Gotthard Panorama Express''' między [[Lucerna|Lucerną]] a [[Flüelen]] statkiem, a także na dalszą podróż między [[Flüelen]] a [[Lugano]]/[[Locarno]] w południowym [[Ticino]] przez 15-kilometrowy tunel szczytowy św. Gotarda w środku Alp pociągiem; a także jego kilka spiralnych tuneli przez najdłuższy na świecie tunel kolejowy, Tunel Bazowy Gotarda o długości 57,1 km, gdzie prawie nie poczujesz, że przemierzasz największy i najwyższy łańcuch górski w zachodniej Europie, [[Alpy]]. [[Plik:Panoramic Train.jpg|thumbnail|Pociąg panoramiczny na linii Gotthard]] Od otwarcia '''tunelu bazowego Gotthard''' w 2016 transfer między [[Włochy|Włochami]]/południową Szwajcarią ([[Mediolan]], [[Lugano]], [[Locarno]], [[Bellinzona]]) a północną Szwajcarią ([[Lucerna]], [[Zurych]], [[Bazylea]]) stał się często bardzo zatłoczony ze względu na jeszcze łatwiejsze i szybsze połączenie. W godzinach szczytu turystycznego pociągi przejeżdżające przez tunel bazowy Gotthard mogą być całkowicie zatłoczone, a podróżni bez rezerwacji nie będą mogli wejść do w pełni zarezerwowanych pociągów, ponieważ SBB nie zezwala na stanie pasażerów w pociągach przez najdłuższy na świecie tunel kolejowy (przejazd trwa 20 minut, a między [[Bellinzona|Bellinzoną]] a [[Arth-Goldau]] godzinę). Dlatego sprawdź obłożenie na tej trasie i w razie potrzeby dokonaj rezerwacji. W przypadku '''Pre-Alpine Express''' (VAE) między [[Licerna|Lucerną]] a [[St. Gallen|St. Gallen]]/[[Jezioro Bodeńskie|Jeziorem Bodeńskim]] w północno-wschodniej Szwajcarii rezerwacja nie jest wymagana. Na '''[https://www.bls.ch/en/freizeit-und-ferien/ausfluege#time.from:11.04.2017,time.to:10.07.2017,location.radius:10 Lötschberger]''' między [[Berno|Bernem]], [[Spiez]] w Berneńskiej Wyżynie i [[Brig]] w [[Valais]] przez starą, 500-metrową wyższą linię i 14-kilometrowy tunel szczytowy Lötschberg również nie potrzebujesz rezerwacji. W sezonie zimowym w weekendy do i z głównych ośrodków narciarskich pociągi mogą być zatłoczone. === Kup bilety przed wejściem na pokład === W wielu pociągach w Szwajcarii nie można już kupić biletów na pokładzie, dlatego zdecydowanie zaleca się, aby kupić je wcześniej. Jeśli nie masz biletu, zostaniesz ukarany wysoką grzywną. Czerwono-szare automaty biletowe akceptują karty kredytowe/debetowe. Możesz również kupić bilet w dowolnym kasie biletowej lub online na [https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/tickets/point-to-point-tickets-switzerland.html stronie internetowej Szwajcarskich Kolei Federalnych (SBB CFF FFS)] i wyświetlić go na laptopie, tablecie lub smartfonie – nawet bez aplikacji lub w [https://www.sbb.ch/en/travel-information/apps/sbb-mobile.html aplikacji SBB na smartfony], jeśli masz konto zarejestrowane z ważną metodą płatności (karta kredytowa/debetowa, faktura, Postfinance, Reka lub Twint). Ale uważaj – bilety muszą zostać kupione przed odjazdem pociągu ze stacji (automatyczne sprawdzanie czasu z rozkładem jazdy przez skanery) i jesteś odpowiedzialny za stan swojego smartfona (więc upewnij się, że masz wystarczająco dużo baterii). Wyjątkiem jest PostBus Switzerland, gdzie nadal możesz kupić bilet u kierowcy na pokładzie; [https://www.postauto.ch/en/travel-and-services/tickets?shortcut=pa-en-sales na większość tras do dowolnego miejsca w Szwajcarii]. PostBus Switzerland oferuje teraz tę samą usługę sprzedaży biletów za pośrednictwem własnej [https://www.postauto.ch/en/timetable-and-network/timetable-and-ticket-purchases?shortcut=pa-en-new-postbus-app-0 aplikacji PostBus]. == Podróż == [[Plik:Départ InterRegio de Lucerne.jpg|thumb|Dwupoziomowy pociąg InterRegio odjeżdżający z [[Lucerna|Lucerny]] (stacji końcowej) z ''peronu 9'' (''Gleis'' oznacza właściwie tor); zdjęcie zrobione z ''sektora D'' na końcu peronu]] === Rozkład jazdy === Korzystanie z pociągów jest łatwe, chociaż liczba różnych rodzajów pociągów może być nieco myląca, chyba że wiesz, że rozkłady jazdy na szwajcarskich stacjach kolejowych są oznaczone kolorami. Żółta karta dotyczy odjazdów (fr: ''Départ'', de: ''Abfahrt'', it: ''Partenza''), a biała przyjazdów (fr: ''Arrivée'', de: ''Ankunft'', it: ''Arrivo''). Szybsze pociągi ekspresowe pojawiają się na obu tych kartach na czerwono, podczas gdy pociągi na czarno zatrzymują się na większej liczbie stacji. W przypadku podróży z przesiadkami często łatwiej jest skorzystać z informacji o rozkładzie jazdy online, ponieważ wybierze ona dla Ciebie przesiadki. Nie musisz obawiać się przesiadek trwających pięć minut lub krócej. Zdążysz, pod warunkiem, że jesteś gotowy wysiąść na wyjściu przed zatrzymaniem się pociągu i pod warunkiem, że wiesz, na którym peronie przyjedziesz i z którego odjedziesz. Aplikacja online, ekrany informacyjne i komunikaty głosowe pomogą Ci odpowiednio się przygotować. Wielu Szwajcarów dojeżdża do pracy z jedno- lub dwuminutową przesiadką między pociągami, o ile pozwala na to odległość między torami. Na plakatach odjazdów i przyjazdów możesz sprawdzić standardowy peron, oznaczony numerem toru. Ekrany i tablice odjazdów/przyjazdów, a także internetowy rozkład jazdy SBB i aplikacja na smartfony dostarczają Ci aktualizowanych informacji. Online możesz również śledzić bieżącą lokalizację pociągu, a także inne informacje w czasie rzeczywistym. [[Plik:Basel SBB EC2 Anzeiger 211214.jpg|thumb|Wyświetlacz starszej wersji w Basel SBB / Bâle CFF: Pociąg ''EuroCity'' do ''Kiel Hbf'' (Hauptbahnhof (skrót niemiecki: Hbf, skrót szwajcarski: HB) oznacza główny dworzec kolejowy) z planowanym odjazdem o ''12:20'' z ''peronu 10'', ale z ''przewidywanym opóźnieniem wynoszącym 6 minut'', z przystankami pośrednimi w ''Basel Badischer Bahnhof'' (Niemiecki dworzec kolejowy w Bazylei), ''Freiburg im Breisgau'' (pierwszy przystanek w Niemczech), ''Köln'' ([[Kolonia]]), ''[[Düsseldorf]]ie'' i ''[[Hamburg]]u'' – oprócz innych przystanków. Wagony ''1 klasy'' znajdują się w ''sektorze A'', ''wagon restauracyjny'' w ''sektorze B'', a wagony ''2 klasy'' w ''sektorach B'' i ''C''.]] === Skład pociągu === Na torze wyświetlacze nad głową wskazują (większe i) miejsce(a) docelowe oraz oficjalny czas odjazdu. Małe liczby i litery na dole pokazują, gdzie można wsiąść do pociągu. Litery wskazują obszar peronu, w którym należy stanąć, tak zwane '''sektory''' peronu oznaczone niebieskimi znakami nad głową z dużymi literami (takimi jak A, B, C, D, E lub F), a liczby wskazują klasę. '''Klasa''' (1. lub 2.) jest oznaczona przez „'''1'''” (i gruby, poziomy żółty pasek na zewnątrz wagonu) lub „'''2'''” na boku wagonu, co odpowiada liczbom na wyświetlaczu nad głową. Informacje o składzie pociągu (numer klasy, wagon rowerowy, wagon rodzinny, wagon restauracyjny/bistro i odpowiednia litera sektora) można również znaleźć online dla większości pociągów krajowych (od 2019 obsługiwanych przez SBB lub BLS) i międzynarodowych odjeżdżających ze Szwajcarii lub przyjeżdżających do niej (z wyjątkiem TGV) na danym połączeniu z czasem odjazdu lub przyjazdu dość bliskim przyszłości (rozkład jazdy online: klikając znak plus obok numeru peronu; ''aplikacja mobilna SBB'': wybierając odpowiednią nazwę przystanku w szczegółach). Ponadto większość większych stacji będzie miała wydrukowany plan (niebieska kartka) ze składem większości głównych pociągów na peronie. Wszystkie pociągi szwajcarskie są wolne od dymu tytoniowego — jest to również zaznaczone z boku wagonu, a także wewnątrz. [[Plik:Bahnhof Stettbach 2012-03-26 17-16-10 (P7000).JPG|thumb|Stacja podziemna z żółtym plakatem odjazdów po lewej stronie i wyświetlaczem nad głową nowoczesnej wersji (kliknij i powiększ zdjęcie): S-Bahn ''S11'' z planowanym odjazdem o ''17:14'' z ''peronu 2'' do ''[[Szafuza|Schaffhausen]]'' z przystankami pośrednimi w ''[[Winterthur]]'', ''Marthalen'' i ''Neuhausen'' – oprócz innych przystanków. Ten pociąg zatrzymuje się obok ''sektorów A i B'', składa się z 6 wagonów (dwupiętrowych), z których drugi wagon i przedostatni wagon są wymieszane z działami ''1'' i ''2'' klasy, wszystkie pozostałe wagony mają tylko siedzenia ''2'' klasy, z ''lokomotywami na każdym końcu'' i odjedzie w kierunku sektora &nbsp;C... spóźniając się już ponad 2 minuty!]] === Bagaż === Mały bagaż, płaszcze i kurtki można schować nad siedzeniem. W większości pociągów, w których cztery siedzenia tworzą przedział, można przechowywać mały i średni bagaż między oparciami (!) siedzeń. Na większy bagaż często znajduje się stojak na końcu wagonu. W okresach wzmożonego ruchu ludzie często chowają duży bagaż (lub narty) w strefie wejściowej między wagonami. Zazwyczaj jest to dość bezpieczne, ale należy zachować zdrowy rozsądek i mieć je na oku. Ponadto SBB zapewnia całkowicie bezpieczną i skuteczną ogólnokrajową usługę dostarczania bagażu do każdej czynnej stacji kolejowej lub urzędu pocztowego, do którego można dojechać PostBusem (zwykle nazywanym „''<nazwa wioski> Post/Posta”''), skierowaną w szczególności do turystów i narciarzy z dużym, ciężkim bagażem lub wieloma walizkami, a nawet od drzwi do drzwi, dzięki czemu możesz w pełni cieszyć się podróżą i szybko i bezproblemowo dokonywać transferów. === Rodzaje pociągów === [[Plik:Rabde500Neuchatel.jpg|thumb|Pociąg dużych prędkości RABDe 500 z rodziny ICN]] Na początku wiele różnych typów pociągów może wydawać się mylące, ale w rzeczywistości jest to dość proste. Trasy sugerowane przez rozkład jazdy SBB będą miały o wiele więcej sensu, jeśli je zrozumiesz. Wszystkie pociągi mają '''prefiks składający się z jednej lub dwóch liter''', po którym następuje '''numer linii''' (nowy od 2017/18) i '''numer pociągu'''. Na przykład '''''IC 2 889''''' dla InterCity między [[Zurych]]em HB a [[Lugano]] (nr 2) odjeżdżający z Zurychu o 17:32 lub '''''S 3 12323''''' dla linii ''mobilis'' S-Bahn nr 3 (pociąg podmiejski) odjeżdżający o 07:52 z Villeneuve do Allaman i łączący również [[Montreux]] z [[Lozanna|Lozanną]]. Ważne są tylko prefiks, numer linii (jeśli jest dostępny), miejsce docelowe i godzina odjazdu. Czasami w przypadku linii regionalnych nie podano numeru linii, jak na przykład w '''''RE 3823''''' dla pociągu RegionalExpress odjeżdżającego o 12:50 z [[Bulle]] do [[Berno|Berna]]. Jednak Twój zwykły bilet będzie ważny na wszystkie z nich, w tym pociągi turystyczne i międzynarodowe na podróże krajowe, pod warunkiem, że kursują tą samą trasą w ramach szwajcarskiego systemu podróży. Zazwyczaj bilet kolejowy jest ważny przez cały dzień kalendarzowy do końca dnia (05:00 następnego dnia), ale tylko na jedną podróż. I zazwyczaj możesz zatrzymać się na przystankach pośrednich i kontynuować podróż później tego samego dnia. Wyjątkiem są ''bilety supersaver'' SBB, które są ważne tylko na określone połączenie kolejowe, oraz bilety sieciowe (sprawdź ich własne przepisy). * '''Lokalne, „wolne” pociągi''': ** Pociągi '''R''' (Regio/Régional) to pociągi lokalne. Zatrzymują się wszędzie lub prawie wszędzie i zazwyczaj docierają do zaplecza głównej stacji, takiej jak [[Lozanna]], ale nie do następnej głównej stacji (w tym przypadku [[Genewa]]). Jeśli jedziesz do małego miasta, możesz przesiąść się na większej stacji do pociągu '''R''' na ostatni odcinek. ** Pociągi podmiejskie są zwykle oznaczone literą '''S''' (od ''S-Bahn'') i numerem linii, np. ''S 12''. ** Pociągi '''RE''' (RegioExpress) zazwyczaj docierają z jednej głównej stacji do drugiej, zatrzymując się w każdym ważnym mieście po drodze, ale nie zatrzymują się na każdym drewnianym peronie obok torów. * '''Pociągi szybkie''': ** Pociągi '''IR''' (InterRegio) to konie robocze szwajcarskiego transportu publicznego. Docierają przez dwa lub trzy kantony, na przykład z [[Genewa|Genewy]], wzdłuż [[Jezioro Genewskie|Jeziora Genewskiego]] przez [[Vaud]] i aż do [[Brig]] na krańcu [[Valais]]. Zatrzymują się tylko w dość dużych miastach lub węzłach kolejowych. * Pociągi '''IC''' (InterCity) to pociągi ekspresowe z wagonami restauracyjnymi. Są luksusowe i wygodne, często przyćmiewają takie chwalone usługi jak [[TGV]] i kursują między głównymi stacjami, a czasami zatrzymują się na mniejszych, gdzie tory się rozchodzą. * Dawne pociągi ''ICN'' (''InterCityNeigezug'' lub Pociąg Intercity z funkcją pochylania) są teraz również oznaczane jako pociągi IC. Są to ekspresowe pociągi typu pociąg wychylny, równie luksusowe jak pociągi IC. Kursują między dużymi miastami, takimi jak [[Genewa]], [[Lozanna]], [[Biel/Bienne]], [[Zurych]], [[Brig]], [[Lugano]], [[Lucerna]] i [[Bazylea]]. Istnieje również wiele wąskotorowych kolei, które nie pasują do tej klasyfikacji, a które uzupełniają autobusy w głębi lądu, takie jak linia z [[Nyon]] do [[La Cure]] lub linia z [[Interlaken]] do [[Lauterbrunnen]]. Wszystkie pociągi są zintegrowane z regionalnymi sieciami taryfowymi, jeśli takie istnieją. Dlatego możesz używać na nich biletów strefowych, ale oczywiście tylko na podróże w granicach sieci taryfowej, więc zadbaj o ważność swojego biletu. Jest to szczególnie brane pod uwagę w przypadku podróży lokalnymi systemami kolejowymi, takimi jak pociągi '''R''' i '''S'''. Często '''IC''' i ICN nie zatrzymują się po raz drugi w obrębie sieci taryfowej, więc bilety z regionalnej sieci taryfowej nie byłyby dla nich przydatne. === Rower === Możesz zabrać swój rower do prawie każdego pociągu w Szwajcarii (sprawdź rozkład jazdy, czasami musisz dokonać rezerwacji, lub nie jest to dozwolone w ogóle, np. w połączeniach międzynarodowych), z dwoma zastrzeżeniami: [https://www.sbb.ch/en/tickets-offers/tickets/point-to-point-tickets-switzerland/individual-tickets/outward-return.html musisz mieć na niego bilet] (normalny bilet, bilet pół ceny, jeśli posiadasz ważną Half-Fare Card, lub bilet dzienny na Fr. 14) i musisz wsiąść do drzwi oznaczonych rowerem. W pociągach '''ICN''' i niektórych pociągach '''IR''' jest to na samym początku pociągu. === Psy === Możesz zabrać psa do pociągu, jednak musisz kupić dodatkowy bilet dla psa. Niezależnie od klasy podróży musisz kupić bilet drugiej klasy za pół ceny lub określoną minimalną cenę. W przypadku dłuższych podróży warto kupić karnet dzienny dla psa za 25 Fr. Wyjątkiem są psy o wysokości łopatek poniżej 30 cm, które mogą podróżować bezpłatnie jako bagaż podręczny, pod warunkiem, że są w transporterze lub koszyku. Więcej informacji na temat podróżowania z psami można znaleźć na [https://www.sbb.ch/en/travel-information/individual-needs/travelling-with-dogs.html stronie internetowej SBB CFF FFS]. == Połączenia międzynarodowe == [[Szwajcaria]] jest, obok [[Niemcy|Niemiec]], jednym z najbardziej centralnie położonych krajów w [[Europa|Europie]], a pociągi przyjeżdżają ze wszystkich części Europy. Niektóre główne trasy obejmują: [[Plik:Afficheur Lausanne 111209.jpg|thumb|Centralna tablica odjazdów w [[Lozanna|Lozannie]] również ogłosiła, że ​​rozkład jazdy ulegnie zmianie za kilka dni (co zawsze ma miejsce w drugą niedzielę grudnia)]] [[Plik:Basel Bahnhof SBB 10.jpg|thumb|Ekran przyjazdów, tutaj w Basel SBB / Bâle CFF]] * '''[https://www.tgv-lyria.com/fr/en TGV''' ''Lyria]'' (''Train à grande vitesse'', francusko-szwajcarskie połączenie szybkiej kolei) z kilkoma pociągami dziennie z/do [[Paryż]]a, [[Dijon]], [[Lyon]]u, [[Awinion]]u, [[Aix-en-Provence]] i [[Marsylia|Marsylii]]. :Przykłady czasu podróży: ''[[Paryż]]''-[[Genewa]] 3 godz., -[[Lozanna]] 3½ godz., -[[Bazylea]] 3 godz., -[[Berno]] 4 godz., -[[Zurych]] 4 godz.; :i ''Genewa''-[[Lyon]] 2 godz., -[[Awinion]] 3 godz., -[[Marsylia]] 3½ godz.; * Godzinowe pociągi '''EC''' (''EuroCity'') z [[Mediolan]]u z połączeniami do wszystkich części [[Włochy|Włoch]]. :Przykłady czasu podróży: ''Mediolan''-[[Berno]] 3 godz., -[[Bazylea]] 4 godz., -[[Genewa]] 4 godz. i Mediolan-[[Zurych]] 3½ godz. (około 5 godz., jeśli wybierzesz trasę linią Gottharda (otwartą w 1882) przez [[Göschenen]] i [[Airolo]] zamiast tego przez najdłuższy na świecie tunel kolejowy, 57-kilometrowy Tunel Bazowy Gottharda) * Regularne pociągi '''ICE''' (''InterCity Express'', niemieckie pociągi dużych prędkości) z [[Zurych]]u i [[Interlaken]] przez [[Berno]], [[Bazylea|Bazyleę]] do [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburga Bryzgowijskiego]], [[Offenburg]]a, [[Baden-Baden]], [[Karlsruhe]], [[Mannheim]], [[Frankfurt nad Menem|Frankfurtu nad Menem]] (główny dworzec kolejowy lub [[Port lotniczy Frankfurt|lotnisko]]) w [[Niemcy|Niemczech]], wiele z nich kontynuuje podróż w kierunku [[Kolonia|Kolonii]] i [[Dortmund]]u, [[Hanower]]u i [[Hamburg]]a, [[Berlin]]a lub [[Amsterdam]]u. :Przykłady czasu podróży: ''lotnisko we Frankfurcie''-[[Bazylea]] 3 godz., -[[Berno]] 4 godz., -[[Interlaken]] 5 godz., -[[Zurych]] 4 godz. * Regularne pociągi '''IC''' (''InterCity'') między [[Zurych]]em a [[Stuttgart]]em, czas podróży 3 godz. * Regularne pociągi '''EC''' (''EuroCity''') między [[Zurych]]em a [[Monachium]], czas podróży 4 godz. * Regularne pociągi '''RJ''' (''RailJet'') między [[Zurych]]em a [[Innsbruck]]iem (3½ godz.), [[Salzburg]]iem (5½ godz.), [[Wiedeń|Wiedniem]] (8 godz.) w [[Austria|Austrii]] i dalej na wschód * Pociągi sypialne obsługiwane przez ÖBB jako [https://www.nightjet.com/en/#/home Nightjet] Możesz korzystać z większości tych pociągów, z wyjątkiem pociągów nocnych w Szwajcarii, mając normalny bilet krajowy, ale pamiętaj, że mogą one przyjechać pod koniec długiej podróży i mogą nie spełniać bardzo wysokich szwajcarskich standardów punktualności. == Informacje dla miłośników kolei == [[Plik:Jungfraubahn with Eiger.jpg|thumbnail|Jungfraubahn na stacji kolejowej [[Kleine Scheidegg]] z Eigernordwand w tle]] W Szwajcarii ponad 99% infrastruktury kolejowej jest zelektryfikowana, ale można znaleźć koleje parowe, takie jak Kolej Brienz Rothorn, Kolej parowa zębata Furka i inne. Istnieje wiele interesujących kolei górskich wszelkiego typu. W Szwajcarii większość pociągów elektrycznych pobiera energię z jednofazowej sieci prądu przemiennego o napięciu 15 000 V 16 2/3 Hz. Sieć ta wykorzystuje własne linie energetyczne o napięciu 66 kV i 132 kV, które, w przeciwieństwie do zwykłych linii energetycznych, mają liczbę przewodów niepodzielną przez 3. Większość linii energetycznych dla jednofazowej sieci prądu przemiennego sieci trakcyjnej ma cztery przewody. Fotografowanie kolei jest dozwolone wszędzie, pod warunkiem, że nie wchodzisz na obszary zabronione bez zezwolenia. Oto krótka lista najbardziej niezwykłych linii kolejowych: * ''Glacier Express'' (GEX) między [[Davos]] / [[Sankt Moritz|St. Moritz]] (pl: [[Gryzonia]], de: Graubünden) a [[Zermatt]] ([[Valais]]), 8-godzinna podróż przez centralne Alpy Szwajcarskie. Pociąg ma specjalne wagony z zakrzywionymi oknami na dachu, wymagany dodatek. Widoki we wszystkich kierunkach. * ''Bernina Express'' (BEX) między [[Davos]]/[[Chur]] i [[Tirano]] we [[Włochy|Włoszech]], przez [[Pontresina]]/[[Sankt Moritz|St. Moritz]] przez przełęcz Bernina (2253 m n.p.m.), najwyższą kolejową trasę poprzeczną w Alpach, krajobraz wysokogórski. Pociąg ma specjalne wagony z zakrzywionymi oknami na dachu z widokiem we wszystkich kierunkach. Wymagany dodatek. * ''Ekspres przedalpejski'' (VAE, Voralpenexpress) kursujący między [[Sankt Gallen|St. Gallen]]/[[Jezioro Bodeńskie|Jeziorem Bodeńskim]] a [[Lucerna|Lucerną]], przez pagórkowate tereny Appenzellerland w dół do [[Rapperswil]], gdzie przecina pierwszą, wschodnią część Jeziora Zuryskiego, a następnie ponownie w górę przez piękne wrzosowisko Rothenturm (uratowane przed zniszczeniem militarnym przez referendum zainicjowane publicznie w 1987) i blisko [[Einsiedeln]] w dół ponownie do [[Arth-Goldau]] u podnóża Rigi i dalej do [[Lucerna|Lucerny]] wzdłuż jezior Zug i Lucerna. * ''Kolej Jungfrau'', z [[Interlaken]] (560 metrów) do stacji Jungfraujoch (3450 m n.p.m.) w dwie godziny. Zdecydowanie najbardziej imponująca podróż w [[Alpy|Alpach]]. * ''Kolej Gornergrat''', odjazd z [[Zermatt]] do 3090 m n.p.m. wysokiego Gornergrat. * ''Kolej Mount Rigi'', najstarsza kolej górska w Europie. Kolejka na górę Pilatus, z [[Lucerna|Lucerny]] na szczyt, najbardziej stroma (maks. 48% nachylenia) kolejka na świecie. * ''Kolej zębata parowa Brienz Rothorn'' nad jeziorem Brienz na szczyt Rothorn (2350 m n.p.m.) i obsługiwana niemal wyłącznie przez lokomotywy parowe. * ''Lötschberger'' to linia łącząca [[Berno]]/[[Spiez]] (Wyżyna Berneńska) i [[Brig]] ([[Valais]]), nie jest uważana za kolej górską, ale nadal oferuje imponujące widoki, zwłaszcza jeśli przejedziesz trasą pociągiem regionalnym („RE”) przez stary 14,6-kilometrowy tunel szczytowy Lötschberg (pomiędzy [[Kandersteg]] i [[Goppenstein]], 500 m nad 34,6-kilometrowym tunelem bazowym Lötschberg, tunelem szybkiej kolei otwartym w 2007). * ''Linia St. Gotthard'' z wieloma spiralnymi tunelami kolejowymi i 15-kilometrowy tunel kolejowy na szczycie St. Gotthard (zbudowany w latach 1872–1882, 199 robotników straciło życie podczas jego budowy) łączący niemieckojęzyczną północną Szwajcarię [[Zurych]]/[[Lucerna|Lucernę]] z włoskojęzyczną południową Szwajcarią [[Ticino]] ([[Bellinzona]], [[Lugano]], [[Locarno]]). Reklamowany również jako ''Gotthard Panorama Express'' między [[Lucerna|Lucerną]] a [[Flüelen]] statkiem, a następnie pociągiem do [[Bellinzona|Bellinzony]] lub [[Locarno]]/[[Lugano]]. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Szwajcaria]] e11h9oetx5gs2e2ulk4cddeeun58mrn 0 18412 159317 145351 2026-10-12T13:37:52Z Moromar 2451 /* Oferty */ 159317 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} Pociągi we '''[[Włochy|Włoszech]]''' są na ogół niedrogie; częste, ale o mieszanej niezawodności. Rynek kolejowy we Włoszech został otwarty na konkurencję, więc na niektórych trasach dużych prędkości masz wybór między „Nuovo Trasporto Viaggiatori” lub „Italo” (prywatne) i „Trenitalia” (państwowe). Na każdej innej trasie państwo jest jedynym graczem, a Trenitalia lub regionalny operator monopolizują lokalne rynki. * '''[https://www.italotreno.com/en Nuovo Trasporto Viaggiatori]''', ☏ +39 060708. Usługa pociągów „Italo” NTV w sieci kolei dużych prędkości we Włoszech obsługuje [[Rzym]], [[Mediolan]], [[Turyn]], [[Wenecja|Wenecję]], [[Florencja|Florencję]], [[Neapol]] i inne duże miasta. Chociaż nie pozycjonują się jako tani przewoźnik (zamiast tego skupiają się na świadczeniu bardziej luksusowych usług), na niektórych trasach i terminach ich ceny mogą być znacznie niższe niż u konkurencji. Sprawdź ich stronę internetową wraz z Trenitalia, aby wybrać najtańsze lub najwygodniejsze rozwiązanie. Włosi zazwyczaj nazywają NTV '''Italo'''. * '''[https://www.trenitalia.com/en.html Trenitalia]''', ☏ +39 892021. Trenitalia obsługuje szeroką gamę typów pociągów: '''pociągi dużych prędkości''' (''Frecciarossa'', ''Frecciargento'', ''Frecciabianca''), '''Intercity''', '''pociągi regionalne''' (''Regionali'', ''Regionali Veloci'') i '''pociągi międzynarodowe''' (''Eurocity'', ''Euronight''). :Pociągi dużych prędkości są wydajne i bardzo wygodne, osiągają prędkość do 360 km/h i zatrzymują się tylko na głównych stacjach. Łączą [[Rzym]] z [[Turyn]]em, [[Mediolan]]em, [[Wenecja|Wenecją]], [[Bolonia|Bolonią]], [[Florencja|Florencją]], [[Neapol]]em i innymi miastami. Są również zdecydowanie najdroższym typem pociągu. Aby podróżować tymi pociągami, należy uiścić dopłatę do standardowego biletu, która obejmuje opłatę rezerwacyjną. :Pociągi regionalne są najwolniejsze, najtańsze i najmniej niezawodne, zatrzymują się na wszystkich stacjach. :Pociągi Intercity znajdują się gdzieś pomiędzy pociągami dużych prędkości a pociągami lokalnymi. Są na ogół niezawodne, ale jeśli na przykład musisz złapać lot, lepiej zapłacić więcej za pociągi dużych prędkości. Na rozkładach jazdy pociągów wyświetlanych na każdej stacji każdy pociąg jest oznaczony innym kolorem (tj. niebieskim, czerwonym, zielonym). Godziny przyjazdu są podane w nawiasach obok nazw każdego miejsca docelowego. Należy zwrócić uwagę na to, że niektóre pociągi kursują tylko sezonowo lub w określonych okresach (np. w święta). == Typy pociągów == [[Plik:Italy TAV.png|thumb|Sieć kolei dużych prędkości we Włoszech]] W pociągach dalekobieżnych są klasy 1 i 2. Cena biletu na 2. klasę wynosi około 80% ceny biletu na 1. klasę. W pociągach dużych prędkości można również wybierać między biletami podstawowymi, standardowymi i elastycznymi. Bilety podstawowe są oczywiście najtańsze. W pociągach dużych prędkości rezerwacja miejsc jest obowiązkowa. Oznacza to, że teoretycznie masz zagwarantowane miejsce, ale musisz też kupić bilety z wyprzedzeniem. Wielu pasażerów z biletami na inne pociągi, które jadą niewłaściwym, będzie musiało zapłacić niską karę za brak rezerwacji miejsca. W rezultacie na głównych trasach lub w godzinach szczytu spodziewaj się, że Twoje miejsce będzie zajęte, w tym przypadku wystarczy okazać bilet, aby je zająć. W godzinach szczytu, na głównych trasach północ-południe w święta lub przed i po dużych demonstracjach politycznych pociągi niższych typów mogą być bardzo zatłoczone, do tego stopnia, że ​​robi się bardzo niewygodnie, w takim przypadku możesz usiąść na małej rozkładanej klapie na korytarzu, gdzie będziesz musiał się przesunąć, aby wszyscy przechodzili obok. Podczas gdy między [[Mediolan]]em a [[Neapol]]em (w tym [[Bolonia|Bolonią]], [[Florencja|Florencją]] i [[Rzym]]em) pociągi dużych prędkości skracają czas podróży o połowę, na innych trasach, takich jak [[Rzym]] a [[Genua]], [[Neapol]] a [[Reggio di Calabria]], [[Wenecja]] a [[Triest]], pociągi dużych prędkości poruszają się tradycyjną linią, a nie dedykowaną linią dużych prędkości, a czas podróży jest tylko nieznacznie krótszy w porównaniu z pociągami Intercity, więc podróż nimi może być marnotrawstwem pieniędzy. Wystarczy sprawdzić stronę internetową Trenitalia lub wydrukowany rozkład jazdy, zwykle w pobliżu wejścia na każdy peron, aby dowiedzieć się, ile czasu zajmie podróż. Na długich trasach, takich jak [[Mediolan]] - [[Rzym]] lub [[Mediolan]] - [[Reggio di Calabria]], Trenitalia obsługuje specjalne pociągi nocne: ''Intercity notte''. Odjeżdżają około godziny 22:00 i przyjeżdżają rano. W zależności od pociągu możesz wybierać między normalnymi miejscami, kuszetkami i przedziałami sypialnymi różnych kategorii. Miejsca są najtańsze, ale nawet przedziały sypialne nie są zaporowo drogie i są bardzo relaksującym sposobem na podróżowanie na duże odległości. W niektórych pociągach nie ma klimatyzacji, dlatego w upalne letnie miesiące warto zabrać ze sobą butelkę wody. == Zdobycie biletów == Kolejki do kupna biletów mogą być bardzo długie i powolne, więc przyjdź na stację wcześnie. Są automaty biletowe z ekranem dotykowym, które są bardzo przydatne, wydajne i wielojęzyczne, ale nigdy nie jest ich tak wiele, a kolejki do nich mogą być również bardzo długie. Możesz również kupić bilety online na [https://www.trenitalia.com/ stronie internetowej Trenitalia]; otrzymasz kod (''codice di prenotatione'' (PNR)), który służy do odebrania biletu w automacie biletowym na stacji („Self Service”). W przypadku niektórych pociągów możesz również wybrać opcję ''bez biletu'', w której samodzielnie drukujesz bilet. Możesz również wybrać opcję wydrukowania „właściwego” paragonu w pociągu, jeśli go potrzebujesz. Domyślnie strona pokazuje tylko „najlepsze” (zwykle droższe) połączenia — możesz wybrać opcję „pokaż wszystkie połączenia”, aby sprawdzić, czy są dostępne wolniejsze, ale tańsze połączenia. Pociągi dużych prędkości mogą się zapełnić, więc jeśli masz napięty harmonogram, powinieneś kupić te bilety z wyprzedzeniem. Generalnie, bilety należy kupić przed wejściem do pociągu. Włoskie Koleje wprowadziły wyższe grzywny (od 50 €). Jeśli naprawdę się spóźnisz i nie masz biletu, prawdopodobnie najlepiej będzie porozmawiać bezpośrednio z konduktorem (''il controllore'' lub ''il capotreno'') na zewnątrz pociągu, po wejściu do pociągu. == Zasady == Pamiętaj, że '''musisz''' skasować bilet przed wejściem do większości pociągów, podstemplowując go w jednym z białych pól (oznaczonych ''Convalida''). Podróżowanie z niepodstemplowanym biletem jest traktowane tak samo, jak podróżowanie bez biletu. Nie zapomnij skasować biletu, ponieważ konduktorzy zazwyczaj nie są tolerancyjni w tej kwestii. Wyjątkiem są bilety, które określają dzień i godzinę podróży; ponieważ są ważne tylko w jednym konkretnym pociągu, zazwyczaj nie trzeba ich kasować. Najtańszym sposobem podróżowania po regionie jest zakup '''karty biletu strefowego'''. Wykres wyświetlany w pobliżu kasownika pokazuje, ile stref musisz zapłacić między stacjami. Aby kupić kartę strefową na następny region, musisz wysiąść z pociągu na ostatniej stacji, a ponieważ przystanki są tak krótkie, musisz wsiąść do następnego pociągu (zwykle za około 1 godzinę). We Włoszech obowiązuje '''zakaz palenia''' w miejscach publicznych. Za palenie w każdym włoskim pociągu grozi grzywna. == Oferty == Są też oferty specjalne, niektóre z nich są zarezerwowane dla turystów zagranicznych, a inne są dostępne dla miejscowych. Niektóre oferty to karnety, które umożliwiają podróżowanie w wybranym okresie, podczas gdy inne oferty specjalne to normalne bilety sprzedawane w przyzwoitych cenach z pewnymi ograniczeniami. Zanim zdecydujesz się kupić karnet, sprawdź najpierw, czy jest tańszy niż zakup normalnego biletu (lub lepiej, biletu normalnego ze zniżką, jeśli jest dostępny). Italo regularnie oferuje kody rabatowe dostępne, jeśli kupisz go kilka tygodni wcześniej na swoich stronach internetowych, jest to zdecydowanie najtańsza opcja, jeśli masz stały plan. Trenitalia ma również taryfę Super Economy, która wyprzedaje się dość wcześnie. Obaj przewoźnicy mają zniżki dla młodzieży. Jeśli dużo podróżujesz i nie jesteś Włochem i mieszkasz w innym kraju UE, możesz kupić '''karnet Trenitalia''': kupujesz określoną liczbę dni podróży do wykorzystania w ciągu 2 miesięcy, jednak nadal musisz zapłacić dodatek za obowiązkowe usługi rezerwacyjne, tj. TBiz, Eurostar Italia i Intercity, który wyniesie 5-25 EUR, w zależności od rodzaju pociągu. Szczegóły znajdują się na [https://www.trenitalia.com/en.html stronie internetowej], a także na stronie [http://ww01.railchoice.co.uk/?dn=railchoice.co.uk&enc_lnk=H%2BC%2BU%2FNCzNO34hiqza9ylNyyvASr%2BGor33SxTtQ%2FqX4EI8jvSfDE4c%2Ft%2BR56BMMw&enc_txt=RDrM6iBc41dJNrsNTmwelRaPVI51%2FPr0HiAJVBQ%2BxGFOeqlZpNMLJLaDZ1I2Coc1jLzpN8o1QR75JctNJQmM97EhZo8pROfWFOhaxQsA68LL4J0b%2BochYiWTX1122f%2Fv&pbsubid=f767d475-2c4b-46bb-bc7d-603ca9c5918a&pid=9POT3387I RailChoice]. Opcja '''Ticketless''' Trenitalia jest dostępna tylko po dokonaniu rezerwacji online lub w zatwierdzonym biurze podróży i tylko w przypadku pociągów dużych prędkości i międzymiastowych. Rozwiązanie Ticketless umożliwia zakup biletu online, otrzymanie kodu PNR pocztą i bezpośrednie wejście do pociągu. Możesz wybrać, czy chcesz otrzymać paragon e-mailem, czy odebrać go w pociągu. Na pokładzie musisz podać konduktorowi swój kod PNR, aby mógł on wystawić paragon, lub potwierdzić swoją obecność na pokładzie, jeśli otrzymałeś już paragon e-mailem. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Włochy]] rajz2uxdz0nv3oammrlctyf0924agub 0 18431 159315 150431 2026-10-12T13:37:08Z Moromar 2451 /* Pociągi luksusowe */ 159315 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} '''Podróż koleją po [[Rosja|Rosji]]''' jest, ze względu na duże odległości, stosunkowo szybkim i niedrogim sposobem na poruszanie się. Informacje zawarte w artykule są w dużej mierze ważne również dla pociągów dalekobieżnych w pozostałych krajach byłego Związku Radzieckiego, takich jak [[Białoruś]] i kraje [[Azja Środkowa|Azji Środkowej]]. Większość pociągów dalekobieżnych w Rosji to pociągi sypialne. Naprawdę długie podróże przez [[Syberia|Syberię]], takie jak [[Kolej Transsyberyjska]], Główna Linia Bajkalsko-Amurska i trasa z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Urumczi]], mają własne artykuły. == Charakterystyka == [[Plik:RZD.svg|thumb|Logo kolei rosyjskich]] [[Plik:HighSpeedRailWaysOfRussia.png|thumb|Usługi dalekobieżne RŽD, linie dużych prędkości będące w budowie lub planowane do budowy przed 2030 na czerwono]] Koleje Rosyjskie (''Российские железные дороги'', Rossijskije żeleznyje dorogi, w skrócie RZD) to rosyjska państwowa spółka kolejowa i operator większości usług kolejowych w kraju, chociaż istnieją również niektórzy prywatni operatorzy (głównie w przypadku pociągów luksusowych). Jedna z największych sieci kolejowych na świecie, przekracza wiele stref czasowych (usługa transsyberyjska między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Władywostok]]iem przekracza osiem). Aby ułatwić podróżnym śledzenie długości podróży w czasie, wszystkie rozkłady jazdy pociągów były podawane w czasie moskiewskim do 2019. Jednak teraz rozkłady jazdy są podawane w czasie lokalnym, co prowadzi do mniejszego zamieszania przy wsiadaniu i wysiadaniu z pociągu. Pomimo dużej sieci i dużych odległości, w 2018 98% pociągów było punktualnych, a za opóźnienie uważano opóźnienie wynoszące 5 minut lub więcej. Można to porównać z dalekobieżnymi usługami [[Koleją po Niemczech|niemieckiej]] Deutsche Bahn, gdzie 68,4% pociągów było punktualnych (opóźnienie maksymalnie 6 minut) od września 2021. Pasażerowie pociągów dużych prędkości mogą ubiegać się o częściowy zwrot pieniędzy za bilety, jeśli pociąg spóźni się o ponad godzinę: w przypadku ''Sapsan'' i ''Allegro'' 25% ceny biletu, w przypadku ''Newskiego Ekspresu'' i ''Striża'' 50%. === Stacje === {{Infobox|Вокзал |Rosyjskie słowo oznaczające stację kolejową (wokzał, вокзал) pochodzi od ogrodów przyjemności (tj. kompleksu wypoczynkowego) w Vauxhall w [[Londyn]]ie. W latach czterdziestych XIX wieku, na początku istnienia kolei, odwiedzający rosyjscy przedsiębiorcy byli pod wrażeniem tych ogrodów, które stworzyły cel podróży koleją i ożywiły lokalną gospodarkę. Podobne ogrody powstały w [[Petersburg]]u wokół pierwszej rosyjskiej kolei i gdzie indziej, a „wokzał” oznaczało taki kompleks, zanim zaczęło oznaczać stację kolejową. Tymczasem ogrody londyńskie stały się znane z kradzieży i prostytucji i zbankrutowały (więc, zupełnie niepodobne do żadnego dużego dworca kolejowego, szczególnie w Rosji). Pierwotnym Vauxhall w Londynie był „Falkes Hall”, dom Sir Falkesa de Breauté, który walczył dla króla Jana przeciwko zbuntowanym baronom, którzy byli wściekli, że łamie warunki Wielkiej Karty Swobód. „Wokzał” upamiętnia zatem XIII-wiecznego reakcyjnego wojownika, który sprzeciwiał się narodzinom angielskiej demokracji. }} Większe miasta mają wiele stacji kolejowych (''вокзал'', „wokzał”), a główna stacja kolejowa może nosić nazwę ''Gławny'' (главный), ''Centralnaja'' (Центральная) lub ''Passażyrski'' (Пассажирский) - „głowa”, „centralny” lub „pasażerski”. Tak jak na przykład [[Londyn]] czy [[Paryż]], [[Moskwa]] i [[Petersburg]] mają stacje dla każdego kierunku głównego. Niektóre miasta, takie jak [[Perm]], mają również stacje oznaczone numerami, gdzie stacja główna to stacja 1 lub 2. Główne stacje kolejowe zawsze mają stanowisko depozytowe bagażu i szafki. Zazwyczaj znajdują się one w piwnicy stacji, podobnie jak toalety, choć zazwyczaj są dobrze oznakowane. Czasami możesz natknąć się na szafki z czasów sowieckich z czterema czarnymi gałkami, gdzie powinieneś ustawić własną kombinację liczbową. Ale zazwyczaj powinieneś kupić żeton w punkcie bagażowym, aby skorzystać z szafek, i możesz równie dobrze skorzystać z usługi depozytu bagażu przy stanowisku, ponieważ nie jest to dużo droższe. Niemniej jednak zamykają się lub „robią przerwy” na 30–60 minut raz lub dwa razy dziennie, więc jeśli korzystasz z tej usługi, zwróć uwagę na oznakowane godziny otwarcia. Główne stacje kolejowe mają saloniki, z których można korzystać za niewielką opłatą, niezależnie od klasy biletu. Zazwyczaj mają miękkie siedzenia i mały bar z przekąskami. == Bilety, opłaty i klasy == [[Plik:Lastochka train ticket from Tver to Moscow (15.09.2020).jpg|130px|thumb|right|Bilet na pociąg „Lastoczka” z [[Twer]]u do [[Moskwa|Moskwy]], wrzesień 2020]] Rezerwacje są obowiązkowe w pociągach dalekobieżnych, więc musisz zaplanować każdy odcinek podróży, nie możesz wsiadać i wysiadać. Wcześniej wszystkie rosyjskie koleje stosowały w swoich rozkładach jazdy tylko czas moskiewski, co było bardzo niewygodne i mylące, szczególnie w przypadku podróży na [[Daleki Wschód]], gdzie różnica między czasem odjazdu podanym na bilecie a rzeczywistym czasem odjazdu mogła wynosić 7-8 godzin. 1 sierpnia 2018 rosyjskie koleje w końcu zaczęły podawać w swoich rozkładach jazdy czas lokalny. Dokładnie sprawdzaj bilety i rozkłady jazdy, aby zobaczyć, który czas obowiązuje w danym mieście. Cena biletu zależy od klasy pociągu i klasy wagonu, a także od sezonu (bilety poza szczytem mogą kosztować 2/3 ceny biletów w szczycie). Cenę biletu możesz sprawdzić w sklepie internetowym Kolei Rosyjskich. Bilety krajowe można rezerwować 90 dni przed podróżą. Z reguły bilety kolejowe są tańsze, im wcześniej się je zarezerwuje. Zniżka za wcześniejszą rezerwację może wynieść do 50% zimą i 30% latem. Najlepszym sposobem na zakup biletu jest zakup online na stronie internetowej Rosyjskich Kolei. Jeśli system online pokazuje pociąg jako ЭР (z małym symbolem pociągu), należy okazać kod QR w aplikacji mobilnej i nie trzeba go sprawdzać przed wejściem na pokład. W przypadku pociągów bez ЭP należy zabrać paragon do kasy, aby odebrać bilet, a można to zrobić tylko w Rosji - więc nie można korzystać z tych pociągów w podróżach rozpoczynających się poza Rosją. Od 2021 pojawiają się doniesienia, że ​​niektóre zagraniczne karty kredytowe nie są akceptowane na stronie internetowej. Alternatywnie można kupić na stacji: ''Kassowyj Zal'' (кассовый зал) oznacza halę biletową. Linie są bardzo różne - niektóre stacje są znacznie lepiej zorganizowane niż inne, a to również zależy od sezonu. Jeśli uważasz, że kolejki są nieznośnie długie, zazwyczaj nie jest trudno znaleźć agencję, która sprzedaje bilety kolejowe. Stawki prowizji zazwyczaj nie są zaporowe. Na przykład kupując bilet do [[Petersburg]]a z [[Moskwa|Moskwy]], znacznie lepiej jest przejść kilka schodów od zwykłego biura sprzedaży biletów – nie ma kolejek na górze, a 140 R to niewielka dopłata za tę usługę. Przy kasie biletowej rzadko można liczyć na obsługę w innych językach niż [[Rozmówki rosyjskie|rosyjski]]. Dlatego dobrym pomysłem może być zapisanie (lub zlecenie komuś innemu zapisania) następujących informacji po rosyjsku na kartce papieru: punktu odjazdu i przyjazdu, dnia podróży, numeru pociągu i nazwisk pasażerów zapisanych cyrylicą. Kupując bilety dalekobieżne, potrzebujesz paszportu, który musisz okazać również przy wsiadaniu do pociągu. Ta polityka nie została wymyślona w czasach sowieckich, ale na początku lat 90., kiedy powszechne stały się podrobione bilety kolejowe. Polityka ta pozostała w użyciu, ponieważ jest również przydatnym narzędziem dla rządu do nadzorowania przepływu osób. Bilety można bezpłatnie anulować lub zmienić najpóźniej na 8 godzin przed odjazdem (pociągi międzynarodowe 24 godziny), najpóźniej na godzinę przed odjazdem za opłatą w wysokości jednej trzeciej ceny biletu. Jeśli spóźniłeś się na pociąg, możesz zarezerwować nowy bilet na odjazd w ciągu następnych 12 godzin za niewielką opłatą. Istnieje wiele agencji sprzedających rosyjskie bilety kolejowe za granicą – RusTrains.com, [https://www.tutu.ru/poezda/ TuTu.travel], Real Russia, [https://www.russiantrains.com/ Russian Trains] i [https://www.russiantrain.com/ RussianTrain]. Mają strony internetowe w językach obcych (angielskim, hiszpańskim itp.), mogą wysłać papierowe bilety na Twój adres domowy, zapewniają obsługę klienta i oferują większą liczbę metod płatności, ale ceny są o 30-50% wyższe. === Klasy i typy wagonów === Prawie wszystkie pociągi dalekobieżne są przystosowane do podróży nocnych. Istnieje kilka klas zakwaterowania: * '''Deluxe – mjagkij''' (мягкий) – z prywatnymi przedziałami dla dwóch dorosłych i dziecka, z prywatną toaletą i prysznicem. Niewiele pociągów ma tę ekskluzywną klasę. * ''''1. klasa – СВ/spalnyj/ljuks''' (спальный/люкс) – z prywatnymi przedziałami dla dwóch osób. Większość pociągów łączących duże miasta ma wagon tej klasy; bilety są dość drogie w porównaniu ze standardami europejskimi. Potocznie tę klasę powszechnie określa się jako SV (es-veh, СВ). Często przedziały te są takie same jak w kupe z dwoma górnymi łóżkami schowanymi. * '''2. klasa – kupe''' (купе) – z prywatnymi przedziałami dla czterech osób. W niektórych pociągach przedziały mogą być oznaczone jako męskie, żeńskie lub mieszane przez system biletowy. * '''3 klasa – platskart''' (плацкарт) – z nieobudowanymi przedziałami z czterema rozkładanymi łóżkami naprzeciwko dwóch łóżek na ścianie okiennej. Istnieją kontrowersje dotyczące bezpieczeństwa tych przedziałów. Dla niektórych przedziały te są ogólnie mniej bezpieczne niż inne klasy, ponieważ umożliwiają niekontrolowany dostęp. Inni wskazują, że w otwartym wagonie pełnym świadków szanse stania się ofiarą przestępstwa lub nękania są mniejsze. Tak czy inaczej, zapewniają one znacznie bardziej wciągające doświadczenie. Niemniej jednak będą stopniowo znoszone. * '''Klasa siedząca – sidjaczij''' (сидячий) – wagony siedzące na krótsze odległości, z rezerwacją miejsc. Są one najczęściej spotykane w wolniejszych pociągach regionalnych. Niektóre kody pozwolą Ci się dowiedzieć, jakiego rodzaju samochodu możesz się spodziewać: * ''3Э'' wagon sypialny z klimatyzacją i toaletą ze zbiornikiem * ''3T'' i ''3Д'' wagon sypialny z klimatyzacją, toaleta może być w zbiorniku lub dziurze w podłodze * ''2Э'' i ''2K'' wagon sypialny z klimatyzacją i toaletą ze zbiornikiem * ''2У'', ''2Т'' lub ''2Д'' oznaczają, że będziesz podróżować starym lub nowym wagonem, ale nie możesz mieć pewności, zanim wsiądziesz do pociągu Łóżka na dole (''niżnie'' – нижние) są nieco wygodniejsze niż łóżka na górze (''werchnie'' – верхние), ponieważ mają więcej miejsca na bagaż pod spodem. Czasami są też zniżki tylko na łóżka na górze (zwykle nie w sezonie turystycznym i nie w popularnych kierunkach, które są z największych miast w piątkowe wieczory i z powrotem w niedzielne wieczory). W wagonach bez klimatyzacji siedzenia o numerach 9-12, 21-24, 43-44, 49-50 są droższe, ponieważ ich okna są przeznaczone jako wyjścia awaryjne i nie można ich otwierać i zamykać. Wagony kolejowe mają co najmniej dwie toalety. {{infobox|Numery na bilecie| * Поезд (''Poezd'') - pociąg * Вагон (''Wagon'') - wagon * Место (''Mesto'') - miejsce * У1 oznacza, że ​​w cenę biletu wliczony jest jeden posiłek (na podróż, nie na dzień!), co można spotkać w wyższej klasie }} === Klasy pociągów === Pociągi są klasyfikowane według ich średniej prędkości: * '''skorostnoj''' (скоростной, numerowane od 151 do 178) – najszybsze pociągi (tylko miejsca siedzące). Tutaj znajdują się pociągi Sapsan, Allegro, Striż i Lastoczka; * '''skoryj''' (скорый, numerowane od 1 do 148 całoroczne i od 181 do 298 sezonowe) – szybkie pociągi z noclegiem; * '''passażirskij''' (пассажирский, numerowane od 301 do 399 całoroczne, od 400 do 499 sezonowe i od 500 do 598 tylko w określone dni) – wolniejsze pociągi z częstszymi postojami; * '''mestnyj''' (местный, numerowane od 601 do 698) – najwolniejsze pociągi obsługujące większość miejscowości wzdłuż linii kolejowych. Zazwyczaj tego typu pociągi kursują krótszymi trasami, często tylko w nocy, na przykład między sąsiednimi lub obok sąsiednich ośrodków regionalnych lub bocznymi odgałęzieniami ślepymi. Nieco przybliżony górny limit długości trasy wynosi około 700 km. Potocznie nazywane pociągami ''szestisotje'' lub ''szest'sot-weselje'', w oparciu o ich numerację (pociągi 6XX lub 600-wesoły pociąg); * '''pocztowo-bagazżnyj/gruzopassażyrskij''' (почтово-багажный/грузопассажирский, numerowane od 901 do 998) – używane głównie do dostarczania poczty i dużych bagaży lub towarów. Zgodnie z przepisami kolejowymi, w zależności od lokalizacji i zazwyczaj dalej od głównych ośrodków, może być możliwe kupienie biletów w tych pociągach. Tam, gdzie jest wybór pociągów, są one niepraktyczne, ponieważ mają tendencję do długich postojów na wszystkich głównych stacjach i dlatego są wolniejsze nawet w porównaniu do pociągów 6XX. Spodziewaj się dużej liczby policjantów, wchodząc i wychodząc z tego rodzaju pociągów; * '''prigorodnyj express''' (numerowane od 800 do 899 i od 7000 do 7999) - lokalne pociągi ekspresowe, zarówno podmiejskie, takie jak REXy i Sputniki, jak i międzyregionalne, w tym nawet pociągi z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Petersburg]]a. Potocznie można je nazwać ''popugai'' (papugami) ze względu na ich jaskrawe kolory, chociaż dalej od Moskwy regularne pociągi lokalne mogą być używane jako ekspresy; [[Plik:ЭП2Д-0002, Рижский вокзал.jpg|thumb|Elektriczka na Dworcu Ryskim w Moskwie]] * '''prigorodnyj/elektropojezd''' (пригородный/электропоезд, numerowane od 6001 do 6998) - pociągi lokalne lub podmiejskie, obsługujące głównie pasażerów dojeżdżających do pracy w miastach. Zazwyczaj nazywane ''elektriczka'', a czasami bardziej nieformalnie ''sobaka'' (psy). Chociaż czasami każdy rodzaj pociągów lokalnych nazywany jest elektryczką, nawet błędnie, ich typy są różnorodne, szczególnie tam, gdzie tory nie są zelektryfikowane, w tym pociągi spalinowe i szynobusy lub krótkie pociągi ciągnięte przez (zwykle) lokomotywy spalinowe lub elektryczne. Pociągi lokalne ciągnięte przez lokomotywy mogą być również nazywane ''kukuszkami'' (kukułkami). Niektóre trasy moskiewskiej sieci pociągów lokalnych docierają nawet do 200 km od miasta. Te pociągi często kursują z oddzielnych sekcji głównych stacji kolejowych lub nawet ze stacji przeznaczonych dla ruchu lokalnego i często mają barierki z czytnikami biletów, jak wiele systemów kolei miejskich na świecie. Bilety na pociągi lokalne są również tańsze niż na pociągi dalekobieżne, więc jeśli robisz krótki skok poza duże miasto, możesz zaoszczędzić trochę pieniędzy, nie wybierając pociągu dalekobieżnego. Przeczytaj więcej o nich kilka akapitów poniżej. Ogólnie rzecz biorąc, zgodność między numeracją, prędkością i typami pociągów może być nieco przekrzywiona, a pociągi z kategorii „wolniejszych” mogą być w rzeczywistości szybsze niż pociągi z kategorii „szybszych”. Zazwyczaj dzieje się tak w przypadku różnych kategorii szybkich i ekspresowych pociągów. Jedyną rosyjską linią kolejową dużych prędkości jest '''Sapsan''' (Сапсан) między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem, a podróż najszybszymi pociągami trwa nieco poniżej 4 godzin (w porównaniu do ponad 8 godzin jazdy samochodem). Istnieją plany modernizacji linii Sapsan do 2026, co jeszcze bardziej skróci czas podróży do poniżej 3 godzin. Na Sapsan oferowane są trzy klasy: pierwsza, biznes i ekonomiczna. W pierwszej klasie są trzy (regulowane) siedzenia w każdym rzędzie, w biznes i ekonomiczna cztery. Jeden posiłek jest wliczony w cenę biletów pierwszej i biznesowej klasy. Jeśli kupisz bilet na Sapsan w okolicach swoich urodzin (± 1 tydzień), otrzymasz 50% zniżki. Wagon restauracyjny ekspresu jest ładnie wyposażony w prawdziwe obrusy, imponujące menu i listę win, ale jest 3 do 4 razy droższy niż jedzenie w mieście przed i po podróży. Jakość usług zazwyczaj odpowiada klasie pociągu, ale poza tym pociągi całoroczne zazwyczaj mają lepszą obsługę niż pociągi sezonowe, które są zwykle lepsze niż pociągi tylko na specjalne daty. Ponadto, zgodnie ze standardami obsługi, niektóre pociągi są promowane do '''firmennyj''' (фирменный) i otrzymują odpowiednią markę i wyższą cenę biletu. Najbardziej wyróżniające się pociągi używają swoich specjalnych malowań. Należy pamiętać, że w niektórych pociągach nie można korzystać z toalety, gdy pociąg jest na stacji, a także przez jakiś czas przed i po. Korzystając z oficjalnej strony internetowej Rosyjskich Kolei, pasażerowie mogą wybrać wagon, który ma działającą cały czas biotoaletę i klimatyzację. === Pociągi lokalne === [[Plik:Udelnaya railway station.JPG|thumbnail|Dworzec kolejowy w Udelnej, dzielnicy Petersburga]] Pociągi podmiejskie to w większości wagony z twardymi siedzeniami. Nie dostajesz wyznaczonego numeru siedzenia — po prostu znajdujesz miejsce na ławce. Te pociągi mają złą sławę przeludnienia, choć ta tendencja nieco zmalała. Pociągi zatrzymują się bardzo często i są dość wolne. Na przykład podróż 200 km do [[Włodzimierz]]a zajmuje około 3 godz. 30 min. Mają (!) toalety w pierwszym i ostatnim wagonie, ale będzie to niezapomniane przeżycie (korzystaj z nich tylko w przypadkach „awaryjnych”). Obecnie zakupiono wiele nowych pociągów, szczególnie w [[Obwód moskiewski|obwodzie moskiewskim]], które sprawiają, że dojazdy są wygodne. Bilety na pociągi podmiejskie są sprzedawane w oddzielnym pomieszczeniu od biletów na pociągi dalekobieżne, a czasami są sprzedawane na straganach znajdujących się na zewnątrz. Kilka bardzo popularnych tras, głównie między [[Moskwa|Moskwą]] a pobliskimi miastami, takimi jak [[Włodzimierz]], [[Jarosławl]], [[Tuła]] i inne, ma ekspresowy pociąg podmiejski, który jest znacznie wygodniejszy. Twój bilet będzie miał wyznaczony numer siedzenia, a siedzenia są dość wygodne. Pociągi jadą bezpośrednio do celu i są dzięki temu znacznie szybsze. Od 2011 roku dziesiątki lokalnych (prigorodnych) pociągów jest co roku odwoływanych z powodu braku finansowania, a sytuacja pogarsza się z roku na rok. Odwołania zdarzają się wszędzie w kraju, z wyjątkiem stref podmiejskich największych miast, takich jak [[Moskwa]], [[Petersburg]], [[Jekaterynburg]] i [[Irkuck]]. Posiadanie najnowszych informacji o odwołaniach może być niezbędne do planowania podróży. Typowe cechy odwołań: większość odwołań ma miejsce na początku roku, czasami niektóre pociągi wracają do rozkładu jazdy, jeśli lokalne budżety znajdą fundusze na ich sponsorowanie; niektóre pociągi są likwidowane na granicach regionów, nawet gdy nie ma dróg przez granicę do poprzedniego miejsca docelowego pociągu; inne lokalne pociągi są likwidowane do 1 dziennie lub kilku w tygodniu, często z rozkładem jazdy, który nie jest wygodny dla turystów. === Transport rowerów === Przewóz roweru w wagonie jest dozwolony na jeden bilet pod warunkiem, że jest kompaktowo złożony/rozłożony i czysty. Zazwyczaj rower jest zdejmowany z kół i pedałów, wkładany do torby i przechowywany na najwyższej półce w wagonie Plackart. Wagony innych klas mają mniej miejsca lub półek, a rower powinien być bardziej kompaktowy. == W pociągu == [[Plik:Platzkart (Unsplash).jpg|thumb|Widok typowy w klasie ''plackart'']] Zwłaszcza gdy nie ma wagonu restauracyjnego, wagony mogą być zamknięte, aby nie można było przejść między różnymi wagonami lub klasami. Palenie w pociągu jest obecnie zakazane, ale często tolerowane jest palenie w przestrzeni między wagonami. Poza tym palacze mogą wyjść z pociągu na stacjach, aby zapalić. Toalety w pociągu, jeśli są starego typu, gdzie ekskrementy są po prostu wyrzucane na tory, są zamykane na przystankach i stacjach, gdy pociąg stoi. Nowoczesne toalety w pociągu, gdzie rzeczy trafiają do zbiornika, mogą być używane cały czas. Czas podróży może się wahać od kilku godzin do kilku dni. Istnieje więcej rodzajów pociągów między dwiema stolicami niż między jakimikolwiek innymi dwoma miastami w Rosji. Oprócz zwykłych pociągów istnieją pociągi pospieszne (''Sapsan''), które kursują tylko w ciągu dnia i pokonują 650 km między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem w 4 godziny. Niektóre nocne pociągi są dość luksusowe — należą do nich tradycyjna usługa ''Czerwona Strzała'' i nowszy, imitujący carską erę Nikołaewskij Express, w komplecie z obsługą w mundurach z XIX wieku. Pościel, ręczniki i gotowe śniadania są wliczone w cenę wszystkich lepszych pociągów. Wspólne łazienki znajdują się na końcu wagonu. Są specjalne włazy, których można użyć do zabezpieczenia drzwi przedziału od wewnątrz w nocy. Czas postoju może się różnić od zaledwie jednej minuty (zaledwie wystarczająco, aby pasażerowie mogli wysiąść i wsiąść do pociągu) do kilku godzin. Sprawdź rozkład jazdy umieszczony na drzwiach na końcu korytarza. Podczas postoju możesz kupić różne posiłki i napoje na peronie od miejscowych za całkiem rozsądne ceny. Często handlarze będą chodzić między wagonami i sprzedawać wszystko, od naczyń po ubrania i chipsy Lay's. === Obsługa pociągu === [[Plik:Provodnitsa's (11151166654).jpg|thumb|''Prowodnice'', żeńska obsługa pociągu]] Każdy wagon ma własnego konduktora (''prowodnik'' (проводник) lub ''prowodnica'' (проводница)), który sprawdza bilety przy wejściu, zapewnia pościel, sprzedaje herbatę lub przekąski i może pożyczyć kubek i łyżkę za około 10 руб. W pociągach dalekobieżnych w każdym wagonie jest zazwyczaj jeden lub dwóch konduktorów, którzy są tradycyjnie postrzegani jako władcy własnego małego królestwa i jako klisza są nieco zrzędliwi. Konduktor zazwyczaj bierze bilety wkrótce po wejściu na pokład, są one zwracane krótko przed przybyciem do celu. Na końcu każdego wagonu znajduje się samowar z bezpłatną gorącą wodą do zaparzenia herbaty lub zupy. Większość pociągów dalekobieżnych ma wagony restauracyjne. === Jedzenie === Prawie żaden Rosjanin nie wybierze się w podróż pociągiem dalekobieżnym bez zabrania ze sobą jedzenia. Popularnym wyborem są makarony instant, ponieważ w każdym wagonie jest dostępna ciepła woda. Zwłaszcza w klasie ''plackart'' powszechnie zabiera się ze sobą butelkę wódki. Oficjalnie spożywanie alkoholu jest dozwolone tylko w wagonie restauracyjnym, jednak jest to tolerowane, chyba że konduktor jest w złym humorze lub przeszkadzasz innym pasażerom. Na większych stacjach są sklepy spożywcze, w których można się zaopatrzyć, a miejscowi sprzedają swoje produkty pasażerom pociągu, chociaż nie jest to już tak powszechne, jak kiedyś. Pociągi dalekobieżne zazwyczaj mają wagony restauracyjne, chociaż jedzenie w nich jest stosunkowo drogie. Ponadto w latach 10. XXI w. jedzenie stało się bardziej ogólne i obecnie jest po prostu podgrzewane, a nie przygotowywane na pokładzie. Wagony restauracyjne RZD są obsługiwane przez 12 różnych podspółek, a jakość jedzenia jest w nich różna. Luksusowe i turystyczne pociągi prywatnych operatorów zazwyczaj oferują lepsze wrażenia kulinarne. == Połączenia międzynarodowe == [[Plik:SMGS.svg|thumb|Państwa członkowskie Organizacji Współpracy Kolei (zielone kraje na mapie) obliczają ceny biletów międzynarodowych na podstawie franka szwajcarskiego, co oznacza, że ​​mogą się one zmieniać codziennie w zależności od kursu walutowego]] Ze względu na różny rozstaw szyn, po przekroczeniu granicy rosyjskiej lub nawet przed nią, będziesz musiał wsiąść do innego pociągu lub wagony będą miały wymienione koła. Tak czy inaczej, spodziewaj się, że zajmie to kilka godzin. Od połowy lat 10 XXI w. trasy międzynarodowe obsługiwane są przez nowoczesne wagony. Bilety międzynarodowe można rezerwować 60 dni przed podróżą, z wyjątkiem biletów do lub z [[Ukraina|Ukrainy]] lub [[Mołdawia|Mołdawii]], gdzie najwcześniejszy termin przypada na 45 dni przed podróżą. Grupy składające się z sześciu lub więcej osób otrzymają zniżkę w wysokości 20-30%. Jeśli kupisz międzynarodowy bilet kolejowy na podróż w okolicach swoich urodzin (± 1 tydzień), otrzymasz zniżkę w wysokości 35%. Wprowadzone w 2020 wizy elektroniczne są niepraktyczne w przypadku podróży koleją, ponieważ można ich używać tylko na dwóch kolejowych przejściach granicznych na rosyjskim Dalekim Wschodzie: Pogranichny-Suifenhe z [[Chiny|Chinami]] i Khasan-Tumangang z [[Korea Północna|Koreą Północną]]. === Państwa bałtyckie === Transgraniczne usługi pasażerskie z krajów bałtyckich zamknięte od 2020. * Istnieją bezpośrednie pociągi do [[Królewiec|Królewca]] z „kontynentu rosyjskiego” jadące przez [[Wilno]][ bez postoju. Linia kolejowa z [[Polska|Polski]] do Królewca jest wykorzystywana wyłącznie do przewozu towarów. === Finlandia === Transgraniczne usługi pasażerskie z Finlandii są zamknięte od wiosny 2022. === Korea Północna === Transgraniczne usługi pasażerskie zamknięte od 2020. === Mongolia i Chiny === Transgraniczne usługi pasażerskie z Rosji do [[Mongolia|Mongolii]] zostanła ponownie otwarte latem 2022. Usługi z Rosji do [[Chiny|Chin]] zostały otwarte zimą 2023/2024. * Najsłynniejsze trasy to transmongolska i transmandżurska odnoga kolei transsyberyjskiej, obie łączące [[Moskwa|Moskwę]] z [[Pekin]]em, pierwsza przez [[Ułan Bator]], a druga przez [[Harbin]]. Oba pociągi kursują raz w tygodniu, a ponadto istnieje jeden tygodniowy pociąg łączący stolice [[Rosja|Rosji]] i [[Mongolia|Mongolii]] oraz usługi między [[Nowosybirsk]]iem a [[Ułan Bator]]em. * Z Dalekiego Wschodu są pociągi między [[Harbin]]em a [[Władywostok]]iem z jednej strony i [[Czyta|Czytą]] z drugiej. * Wreszcie, nie ma mostu między [[Heihe]] a [[Błagowieszczeńsk]]iem, ale połączenie promowe łączy miasta, z których oba mają stacje kolejowe. === Polska i Europa Zachodnia === Transgraniczne usługi pasażerskie między [[Polska|Polską]] a [[Białoruś|Białorusią]] są zamknięte od 2020. === Azja Środkowa === Ogólnie rzecz biorąc, usługi kolejowe w Azji Środkowej są zdominowane przez dalekobieżne połączenia między [[Moskwa|Moskwą]] a stolicami państw, z których korzystają głównie mieszkańcy [[Azja Środkowa|Azji Środkowej]] pracujący w Rosji. Spotkasz się ze starym rosyjskim taborem kolejowym. [[Uzbekistan]] jest wyjątkiem z krajową siecią międzymiastowych pociągów dużych prędkości. Na drugim końcu spektrum znajduje się [[Tadżykistan]], gdzie jedynymi pociągami pasażerskimi są pociągi z Moskwy. Jedna z linii wschód-zachód w Rosji, w czasach radzieckich używana do obsługi kolei transsyberyjskiej, przecina [[Kazachstan]]. Sprawdź trasę pociągu, jeśli Twoja narodowość wymaga wizy kazachskiej. == Pociągi turystyczne == Miłośnicy kolei mają wiele do zobaczenia w Rosji. Na wielu stacjach kolejowych można zobaczyć stare parowozy, a także pionierskie koleje i muzea kolejnictwa. Ponadto jest kilka ciekawych doświadczeń związanych z pociągiem: [[Plik:Parovoz L on CBR.jpg|thumb|Pociąg parowy na Kolei Okrągłajbajkalskiej]] === Pociągi parowe === * '''Ruskeala Express''' (Рускеальский экспресс) (''z [[Petersburg]]a: pociąg EMU o 06:15, przesiadka na pociąg parowy w Sortawali''). Ruskeala Express codziennie z [[Sortawała|Sortawali]] do pobliskiej Ruskeali. (aktualizacja czerwiec 2022 | edycja) * '''Bołogoje–Ostaszków''' (''nocny pociąg dalekobieżny do Bołogoje, lub poranny Sapsan''). Sob nd 09:15. W [[Obwód twerski|obwodzie twerskim]] pociąg parowy kursuje w każdą sobotę i niedzielę rano z [[Bołogoje]] do [[Kużenkino]] i [[Ostaszków|Ostaszków]]. * '''Circum-Baikal Express'''. Wzdłuż północnego brzegu jeziora Bajkał. edycja * '''[[Niżny Nowogród]]–[[Arzamas]]'''. Sob nd. * '''Jekaterynburg – Wierchniaja Pyszma Muzeum'''. Sob nd. * '''[[Jarosławl]]–[[Rybińsk]]'''. Sob nd. === Koleje wąskotorowe === * Karinskaja wąskotorowa kolejka w obwodzie kirowskim * Ałapajewska wąskotorowa kolejka w obwodzie swierdłowskim * Apszerońska wąskotorowa kolejka w obwodzie krasnodarskim * Kudemskaja wąskotorowa kolejka w obwodzie archangielskim === Pociągi luksusowe === * '''Krasnaja strzała''' (Кра́сная стрела́), „czerwona strzała” to luksusowy nocny pociąg między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem. * '''Megapolis''' to kolejny nocny pociąg między dwoma największymi miastami z przystankiem w [[Twer|Twerze]], obsługiwany przez Twerski Express. * '''Grand Express''' obsługiwany przez Grand Service Express również łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Petersburg]]iem. W 2021 roku ceny biletów na klasę luxus wynosiły 13-19000 R, na klasę kupe 3300-4100 R. Ta firma obsługuje również usługę Tawrja (''Таврия'') z [[Moskwa|Moskwy]] na [[Krym]] przez nowy most. * '''Golden Eagle''' to firma obsługująca kursy pociągiem z Moskwy wzdłuż [[Kolej Transsyberyjska|Kolei Transsyberyjskiej]] w kierunku [[Kaukaz]]u i [[Azja Środkowa|Azji Środkowej]], a ceny biletów zaczynają się od 16 000 USD. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Rosja]] 7iqgd8mbq83ihlup1uubrlv9fq6ltgi 0 18455 159302 154835 2026-10-12T13:31:00Z Moromar 2451 /* W przypadku awarii */ 159302 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[Plik:Cross country train berwick.jpg|thumb|Szybki pociąg spalinowy klasy 220 ''Voyager'' przejeżdża przez most Royal Border Bridge w [[Berwick-upon-Tweed]], w ramach usługi CrossCountry z [[Anglia|Anglii]] do [[Szkocja|Szkocji]].]] Z około 34 000 km (21 000 mil) torów, sieć kolei pasażerskich '''National Rail''' w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] jest jedną z najgęstszych i najczęściej wykorzystywanych usług kolejowych na świecie. To kilka kluczowych brytyjskich wynalazków, które umożliwiły rozwój nowoczesnych kolei, być może najważniejszym z nich był silnik parowy tłokowy Jamesa Watta, opracowany w latach 1763-1775, oraz pierwsza lokomotywa parowa Richarda Trevithicka, ukończona w 1804 roku. Pierwsza kolej pasażerska wykorzystująca lokomotywy parowe rozpoczęła działalność między [[Stockton-on-Tees]] i [[Darlington]] w północno-wschodniej Anglii w 1825 roku. Oznacza to, że sieć jest najstarszą na świecie. Większość z nich została zbudowana w XIX wieku w ramach ogromnych projektów inżynierii lądowej, z których wiele jest obecnie kultowych (takich jak Forth Bridge) i znanych ze swojej elegancji i bycia wielkimi osiągnięciami inżynierii. Chociaż niektóre części są stosunkowo wiktoriańskie i mogą być nieefektywne, nastąpiły znaczące nowe inwestycje. Koleje brytyjskie odegrały kluczową rolę w rewolucji przemysłowej, umożliwiając szybki transport surowców, towarów i ludzi przez cały kraj. Po II wojnie światowej brytyjskie koleje popadły w gwałtowny upadek wraz z pojawieniem się prywatnych samochodów i komercyjnych podróży lotniczych, i często były postrzegane jako przestarzały środek transportu, który stanowił przeszkodę dla postępu. Zgodnie z zaleceniami inżyniera i ówczesnego przewodniczącego British Railways Richarda Beechinga z początku lat 60., brytyjski rząd przystąpił do demontażu lub porzucenia wielu linii kolejowych na rzecz rozwoju brytyjskiej sieci autostrad w latach 60. i 70. Jednak ze względu na rosnące korki na brytyjskich drogach, wzrost cen paliw i coraz bardziej uciążliwe środki bezpieczeństwa w podróżach lotniczych, brytyjskie koleje przeżywają odrodzenie popularności od lat 90., a liczba pasażerów w czasach współczesnych przekroczyła poziom sprzed II wojny światowej - na sieci zaledwie o połowę krótszej. Podróże pociągiem są bardzo popularne w Wielkiej Brytanii — wiele połączeń jest zajętych, a liczba pasażerów stale rośnie. Jest to jeden z najszybszych, najwygodniejszych i najprzyjemniejszych sposobów na zwiedzanie Wielkiej Brytanii i zdecydowanie najlepszy sposób na podróżowanie między miastami. Od High Speed ​​1, która łączy [[Londyn]] z [[Kent]]em i kontynentalną [[Europa|Europą]], po zachowane linie kolejowe obsługujące zabytkowe pociągi parowe przez idylliczne tereny wiejskie, po nowoczesne usługi międzymiastowe i zapierające dech w piersiach malownicze linie [[Szkocja|Szkocji]], pociąg może być fascynującym i niedrogim sposobem na zobaczenie wielu rzeczy, które Wielka Brytania ma do zaoferowania. Sieć National Rail obejmuje większość Wielkiej Brytanii, od [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]] do [[Thurso]] na dalekiej północy [[Szkocja|Szkocji]], z ponad 2600 stacjami. [[Plik:Aberdeen large station sign.JPG|thumb|Symbol podwójnej strzałki oznacza stację kolejową lub sieć kolejową w całej Wielkiej Brytanii. Pojawia się na wszystkich stacjach, znakach drogowych i mapach.]] Infrastruktura kolejowa jest własnością państwa, podczas gdy prywatne firmy (zwykle międzynarodowe firmy transportowe) obsługują pociągi do miejsc docelowych i zgodnie ze schematami usług określonymi przez rząd. (Niniejszy przewodnik nie obejmuje podróży koleją w [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]] — patrz [[Koleją po Irlandii]]). System jest ściśle kontrolowany przez rządy krajowe i zdecentralizowane w [[Londyn]]ie, [[Edynburg]]u i [[Cardiff]], które w znacznym stopniu go dofinansowują. Pomimo dużej liczby firm, dla podróżnych doświadczenie jest niezwykle dobrze zintegrowane. Bilety można kupić z dowolnej stacji do dowolnej innej w Wielkiej Brytanii, bez względu na to, jak daleko, ile firm kolejowych lub przesiadek jest potrzebnych, aby się tam dostać. [https://www.nationalrail.co.uk/ Strona internetowa National Rail] udostępnia rozkłady jazdy i planer podróży. Chociaż występują problemy, takie jak przepełnienie w godzinach szczytu, pociąg jest skutecznym i przyjemnym sposobem na zwiedzanie Wielkiej Brytanii i poruszanie się po interesujących miejscach. Jest to również zdecydowanie najlepsza opcja na podróże międzymiastowe, ponieważ większość pociągów międzymiastowych porusza się z prędkością 200 km/h (125 mph), a stacje w większości miast i miasteczek znajdują się w centrum miasta. Usługi regionalne poruszają się z prędkością do 160 km/h (100 mph). Chociaż oznacza to, że usługi nie są tak szybkie jak linie dużych prędkości we [[Francja|Francji]], [[Niemcy|Niemczech]] czy [[Japonia|Japonii]], często jest to rekompensowane stosunkowo wysoką częstotliwością, przy czym większość głównych i drugorzędnych tras obsługuje co najmniej 1 lub 2 pociągi na godzinę, nawet na długich dystansach, takich jak [[Londyn]]-[[Edynburg]]. Prywatyzowany system został oskarżony o wiele niedociągnięć i często pojawiają się wezwania do renacjonalizacji całej sieci – procesu, do którego zobowiązał się nowo wybrany (2024) rząd Partii Pracy – ale większość firm kolejowych oferuje dobrą obsługę, szczególnie na trasach międzymiastowych i głównych. To powiedziawszy, niezawodność (i w mniejszym stopniu punktualność) znacznie się różni, a niektóre trasy odnotowują wysoki wskaźnik odwołań i opóźnień. Rezerwacja miejsc w pociągach dziennych z wyprzedzeniem nie jest obowiązkowa, ale często okazuje się, że bilety kosztują mniej, im wcześniej się je zarezerwuje – ceny mogą być szokująco wysokie, jeśli kupi się bilet na stacji w dniu podróży, i zaskakująco niskie, jeśli zarezerwuje się go kilka tygodni wcześniej. Nagradzane '''[https://www.railwaymuseum.org.uk/ National Railway Museum]''' w [[York]] opowiada historię brytyjskich kolei i tego, jak zmieniały społeczeństwo od XIX wieku do dziś, z wieloma historycznymi i rekordowymi lokomotywami, taborem kolejowym i innymi eksponatami. Wstęp jest bezpłatny. == Struktura == Własność i struktura są złożone, ale nie zauważysz tego podczas podróży. Tor, stacje i infrastruktura (z wyjątkiem zachowanych linii kolejowych i niektórych lokalnych usług metra) są własnością ''[https://www.networkrail.co.uk/ Network Rail]'', spółki „not for diploma” należącej do rządu Wielkiej Brytanii i są przez nią utrzymywane. Usługi są obsługiwane przez 31 spółek kolejowych (TOC), które zazwyczaj dzierżawią tabor od spółek kolejowych (ROSCO). Prawie wszystkie TOC świadczą usługi na podstawie umów z rządem Wielkiej Brytanii lub jednym z rządów zdecentralizowanych. Przed pandemią COVID firmy rywalizowały o franczyzy przez określoną liczbę lat, w ramach których przejmowały zarówno przychody, jak i koszty, i albo płaciły rządowi premię, albo (częściej) otrzymywały dotację. Podczas pandemii COVID znaczne zmniejszenie liczby pasażerów spowodowało, że franczyzy zostały zastąpione umowami w stylu zarządzania, w ramach których przychody są przekazywane rządowi, a TOC otrzymuje zwrot kosztów i opłatę za swoje usługi; te ustalenia w dużej mierze trwają do dziś. Dalsze pozwolenie TOC na prowadzenie działalności lub możliwość uzyskania przedłużenia lub przyszłych kontraktów zależy od czynników, takich jak stosunek jakości do ceny, wydajność i zadowolenie klienta. Urzędnicy rządowi i ministrowie transportu odgrywają ważną rolę w tym procesie. Wiele TOC doświadczyło problemów finansowych i słabej wydajności, co doprowadziło do przejęcia ich przez „Operatora ostatniej szansy” (OLR), spółkę zależną rządu. Istnieje również wielu operatorów o otwartym dostępie, którzy są niezależni od franczyzy i działają na zasadach komercyjnych, ubiegających się o prawa dostępu do torów w Office of Rail and Road (ORR). Rail Delivery Group reprezentuje wszystkie firmy pociągów pasażerskich i sprzedaje je zbiorczo jako '''National Rail'''. National Rail odziedziczyło kultowe biało-czerwone logo „podwójnej strzałki” (patrz ilustracja), po raz pierwszy używane przez British Rail, byłego państwowego operatora kolejowego, który został sprywatyzowany w latach 90. (chociaż infrastruktura została ponownie znacjonalizowana na początku XXI wieku). Logo jest powszechnie używane do oznaczenia stacji kolejowej, a także na znakach drogowych, mapach, biletach i innych miejscach. === Pasażerski spółki kolejowe === {{infobox|Oglądanie dziedzictwa kolei brytyjskiej|Jeśli interesuje Cię rola kolei w brytyjskim społeczeństwie, dziedzictwo kolejnictwa lub po prostu zabytkowe pociągi, wizyta w nagradzanym, darmowym (i przyjaznym rodzinom) '''[https://www.railwaymuseum.org.uk/ National Railway Museum]''' w [[York]] jest koniecznością. Położone obok stacji, jest to najpopularniejsze muzeum narodowe poza [[Londyn]]em, a wśród wielu eksponatów znajdują się najszybsza lokomotywa parowa, ''Mallard'', królewski pociąg królowej Wiktorii i oryginalny ''Flying Scotsman''.}} Niektóre firmy obsługujące pociągi obejmują określony region geograficzny, podczas gdy inne obsługują linie międzymiastowe, które przechodzą przez różne regiony. Od marca 2024 sieć [https://www.nationalrail.co.uk/ National Rail] firm obsługujących pasażerów składa się z następujących firm: [[Plik:St Pancras railway station MMB 16.jpg|thumb|right|250px|Statua poety Sir Johna Betjemana patrzącego na architekturę stacji London St. Pancras. Ty też powinieneś! Główne brytyjskie stacje są często imponującymi dziełami architektury wiktoriańskiej.]] [[Plik:Manchester Picadilly Station.jpg|thumb|right|250px|Różni operatorzy pociągów pod jednym dachem na stacji Manchester Piccadilly.]] {{infobox|„Uważaj na lukę” – brytyjskie usługi metra|Oprócz tych głównych linii kolejowych, niektóre miasta w Wielkiej Brytanii mają również usługi metra i lekkiej kolei / tramwaju: *Birmingham jest obsługiwane przez '''[[Birmingham#Tramwajem|West Midlands Metro]]''' * Blackpool ma jedyny zabytkowy '''[[Blackpool#Tramwajem|tramwaj]]''' wciąż w pełni działający *'''[[Edynburg#Tramwajem|Tramwaje w Edynburgu]]''' obsługują stolicę Szkocji *Pętla '''[[Glasgow#Metrem|Metra]]''' w Glasgow jest jedną z najstarszych na świecie *''[[Londyn#Metrem|Londyńskie metro]]''', '''[[Londyn#DLR|Docklands Light Railway]]''' i '''[[Londyn#Tramlink|Tramlink]]''' utrzymują Londyn w ruchu *Ukochana linia Manchesteru '''[[Manchester#Tramwajem|Metrolink]]''' ma osiem linii *Do Newcastle można dojechać linią '''[[Newcastle upon Tyne#Metrem|Tyne and Wear Metro]]''' *'''[[Nottingham#Tramwajem|Nottingham Express Transit]]''' obsługuje eleganckie tramwaje *Sheffield ma jedyną i niepowtarzalną linię '''[[Sheffield#Tramwajem|Supertram]]''' Linie '''Elizabeth Line''', '''London Overground''' i '''Merseyrail''' (''zobacz główną listę'') działają jak metro, ale w rzeczywistości są częścią sieci National Rail. }} {| |- | style="vertical-align:top;width:50%;" | * '''[https://www.avantiwestcoast.co.uk/ Avanti West Coast]''', trasa międzymiastowa na zachodnim wybrzeżu z [[Londyn|London]] Euston do [[Birmingham]], [[Liverpool]]u, [[Manchester]]u i [[Glasgow]]; obsługuje również północną [[Walia|Walię]] i [[Lake District]] * '''[https://www.c2c-online.co.uk/ c2c]''' obsługuje połączenia podmiejskie między [[Londyn|London]] Fenchurch Street i [[Essex]] * '''[https://www.sleeper.scot/ Caledonian Sleeper]''' jest nocnym pociągiem kursującym między [[Londyn]]em Euston, [[Preston]] i [[Szkocja|Szkocją]] – [[Edynburg]]iem, [[Glasgow]] i Highlands * '''[https://www.chilternrailways.co.uk/ Chiltern Railways]''' obsługuje pociągi osobowe z [[Londyn|London Marylebone]] przez [[Chiltern Hills]] do [[Birmingham]] * '''[https://www.crosscountrytrains.co.uk/ CrossCountry]''' łączy większość głównych miast Wielkiej Brytanii od [[South West England|West Country]] i południowej [[Walia|Walii]] do [[North East England|North East]] i [[Szkocja|Szkocji]], omijając [[Londyn]] * '''[https://www.eastmidlandsrailway.co.uk/ East Midlands Railway] (EMR)''' obsługuje połączenia międzymiastowe z London St Pancras do [[Leicester]], [[Nottingham]] i [[Sheffield]], a także lokalne połączenia w [[East Midlands]] i North * '''[https://tfl.gov.uk/modes/elizabeth-line/ Elizabeth Line]''' przebiega przez [[Berkshire]], [[Londyn]] i [[Essex]] z zachodu na wschód, zatrzymując się na [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|lotnisku Heathrow]]. * '''[https://www.eurostar.com/uk-en Eurostar]''' łączy Wielką Brytanię z [[Francja|Francją]], [[Belgia|Belgią]] i [[Holandia|Holandią]] szybką koleją z London St Pancras * '''[https://www.gatwickexpress.com/ Gatwick Express]''' łączy Londyn Victoria i [[Brighton]] z [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|lotniskiem Gatwick]] * '''[https://www.grandcentralrail.com/ Grand Central]''' biegnie z [[Bradford]] i [[Sunderland]] przez [[Yorkshire]] do London King's Cross * '''[https://www.greatnorthernrail.com/ Great Northern]''' obsługuje pociągi podmiejskie w północnym [[Londyn]]ie i [[East of England|wschodniej Anglii]] * '''[https://www.gwr.com/ Great Western Railway] (GWR)''' obsługuje wszystkie punkty na zachód od London Paddington, w tym [[Oksford]], [[Bristol]], [[Cardiff]] i [[Swansea]], a także pociągi '''[https://www.gwr.com/travelling-with-us/night-riviera-sleeper Night Riviera Sleeper]''' kursujące między Paddington, [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalią]] * '''[https://www.greateranglia.co.uk/ Greater Anglia]''' obsługuje połączenia międzymiastowe i podmiejskie między London Liverpool Street, [[Cambridge]], [[Norwich]] i innymi punktami na wschód * '''[https://www.heathrowexpress.com/ Heathrow Express]''' z London Paddington do [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|lotniska Heathrow]], bez przesiadek | style="vertical-align:top;width:50%;" | * '''[https://www.hulltrains.co.uk/ Hull Trains]''' łączy [[Yorkshire]] i [[Lincolnshire]] z londyńskim King's Cross * '''[https://www.southwesternrailway.com/destinations-and-offers/island-line Island Line]''' obsługuje malowniczą kolej na wyspie [[Wight]]. * '''[https://www.lner.co.uk/ London North Eastern Railway] (LNER)''', trasa międzymiastowa na wschodnim wybrzeżu z London King's Cross do [[Leeds]], [[York]], [[Newcastle upon Tyne]], [[Edynburg]]a, [[Aberdeen]] i [[Inverness]] * '''[https://www.londonnorthwesternrailway.co.uk/ London Northwestern Railway]''' oferuje usługi postojowe na osi [[Londyn]] Euston - [[Birmingham]] - [[Liverpool]]. * '''[https://tfl.gov.uk/modes/london-overground/ London Overground]''' jest miejską siecią kolejową/metra w [[Londyn]]ie i południowym [[Hertfordshire]] * '''[https://www.lumo.co.uk/ Lumo]''' oferuje proste połączenie z [[Edynburg]]a przez [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] do [[Londyn]]u. * '''[https://www.lutonairportexpress.co.uk/ Luton Airport Express]''' łączy Luton Airport Parkway z London St Pancras i stacjami w [[Bedfordshire]] i [[Northamptonshire]] * '''[https://www.merseyrail.org/ Merseyrail]''' jest miejską siecią kolejową/metra w [[Liverpool]]u i [[Merseyside]] i okolicach * '''[https://www.northernrailway.co.uk/ Northern]''' obsługuje większość usług lokalnych i podmiejskich w północnej [[Anglia|Anglii]] * '''[https://www.scotrail.co.uk/ ScotRail]''' obsługuje rozległą sieć kolejową [[Szkocja|Szkocji]], obejmującą liczne linie miejskie [[Glasgow]] * '''[https://www.southwesternrailway.com/ South Western Railway] (SWR)''' obsługuje połączenia dojazdowe i lokalne w południowo-zachodnim Londynie, [[Surrey]], [[Hampshire]] i [[Dorset]], z London Waterloo * '''[https://www.southeasternrailway.co.uk/ Southeastern]''' obsługuje szybkie pociągi podmiejskie i lokalne w południowo-wschodnim Londynie, [[East Sussex]] i [[Kent]] * '''[https://www.southernrailway.com/ Southern Railway]''' prowadzi usługi dojazdów do pracy i lokalne w południowym [[Londyn]]ie, [[Hampshire]], [[Surrey]] i [[West Sussex]] * '''[https://www.stanstedexpress.com/ Stansted Express]''' łączy London Liverpool Street z [[Port lotniczy Londyn-Stansted|lotniskiem Stansted]] * '''[https://www.thameslinkrailway.com/ Thameslink]''' obsługuje pociągi podmiejskie z północy na południe przez [[Londyn]] z [[Bedford]] do [[Brighton]] * '''[https://www.tpexpress.co.uk/ TransPennine Express]''' łączy miasta północnej [[Anglia|Anglii]] i południowej [[Szkocja|Szkocji]] malowniczymi szlakami Pennińskimi * '''[https://tfwrail.wales/ Transport for Wales]''' obsługuje [[Walia|Walię]], części [[West Midlands]] i aż do [[Manchester]] * '''[https://www.westmidlandsrailway.co.uk/ West Midlands Railway]''' obsługuje połączenia podmiejskie i lokalne w [[West Midlands (hrabstwo)|West Midlands]], z rozległą siecią kolei miejskiej w [[Birmingham]] |} == Tło historyczne == [[Plik:SIR NIGEL GRESLEY departs from Skipton.jpg|thumb|250px|Od lat 30. XX wieku opływowe lokomotywy klasy „A4”, takie jak ''Mallard'', symbolizowały złoty wiek podróży koleją. ''Mallard'' znajduje się obecnie w National Railway Museum w [[York]]]] : ''„Szybciej niż wróżki, szybciej niż czarownice, mosty i domy, żywopłoty i rowy,'' : ''„Pędząc jak wojska w bitwie, przez łąki konie i bydło . . .'' :: - „Z wagonu kolejowego”, Robert Louis Stevenson Pierwsza na świecie publiczna linia kolejowa została otwarta między Stockton i [[Darlington]] w północno-wschodniej Anglii w 1825, co zapoczątkowało boom w budowie kolei. Większość kolei w Wielkiej Brytanii została zbudowana przez prywatne firmy w poszukiwaniu zysku; dziesiątki małych firm zarządzało lokalnymi liniami, łączyło się i przejmowało się nawzajem, gdy inne wchodziły na rynek. W połowie XIX wieku rozwinęły się one w ogólnokrajową sieć kolejową. W latach 20. rząd zarządził, aby wszystkie połączyły się w cztery duże firmy, które są najlepiej znane dzisiaj: Southern Railway, London and North-Eastern Railway (LNER), London, Midland & Scottish Railway (LMS) i Great Western (GWR). Następnie nastąpił „złoty wiek” rekordów prędkości, kultowych lokomotyw, takich jak ''Flying Scotsman'', i wizerunków pociągu jako eleganckiej, ale codziennej formy podróży (zobaczysz nazwy nowoczesnych firm kolejowych nawiązujące do tej złotej ery). Po II wojnie światowej, w której większość infrastruktury została zniszczona przez obowiązki wojenne, uszkodzona lub zniszczona przez bombardowania, rząd znacjonalizował wszystkie koleje w 1948 roku. Powstała w ten sposób państwowa spółka British Rail obsługiwała pociągi przez prawie pięćdziesiąt lat, w okresie zmian, gdy parowóz zastąpiono trakcją spalinową i elektryczną, duża liczba linii dojazdowych i marginalnych została zamknięta w „Beeching Axe”, gdy nadszedł wiek samochodu, prędkości linii wzrosły, a obecnie kultowe logo z podwójną strzałką (sarkastycznie nazywane „strzałkami niezdecydowania”) stało się symbolem sieci kolejowej i obecności stacji. Logo z podwójną strzałką British Rail (a teraz National Rail) i powiązany z nim krój pisma z lat 60. są uznawane za klasykę wzornictwa tamtego okresu (w przeciwieństwie do niemal wszystkiego, co robiła British Rail), ale są tylko jednym z wielu osiągnięć w zakresie projektowania i inżynierii, jakie osiągnęły brytyjskie spółki kolejowe. W XIX wieku majestatyczne stacje, takie jak London St. Pancras, King's Cross, Paddington i Liverpool Street, zostały wzniesione przez spółki kolejowe. Te „katedry kolejowe” symbolizowały sukces spółek, które je zbudowały, oraz miejsca, przez które przebiegały ich linie (np. cegły Midland, z których zbudowano St. Pancras). Kultowe mosty i wiadukty epoki wiktoriańskiej, takie jak Forth Bridge, stały się symbolami regionów, przez które przebiegały. W latach 20. i 30. XX wieku opływowe lokomotywy, takie jak ''Mallard'', stały się symbolami nowoczesności, które obecnie symbolizują szczyt brytyjskich podróży koleją, podczas gdy plakaty dotyczące podróży koleją w latach 30. i 50. XX wieku zapoczątkowały styl sztuki, który przedstawiał Wielką Brytanię w jej najbardziej atrakcyjnym wydaniu. Pomimo upadków ery Beechinga w latach 60., British Rail odbiło się w latach 70. i 80., walcząc z nowymi autostradami. Korporacja będąca własnością państwa opracowała nową, zunifikowaną markę dla swoich dalekobieżnych usług ekspresowych znaną jako ''InterCity'', co wraz z elektryfikacją dwóch głównych tras z [[Londyn]]u do [[Szkocja|Szkocji]] i nowym, zaawansowanym technologicznie taborem kolejowym przyniosło boom w patronacie, który z kolei uchronił przynoszące straty trasy regionalne i pozostałe linie boczne przed zamknięciem. Jednak spadek i zaniedbanie były nadal bardzo widoczne w całym systemie, ponieważ cierpiał on z powodu braku inwestycji ze strony rządu. W związku z klimatem politycznym tamtych czasów sprzyjającym prywatnej obsłudze usług publicznych, nieuniknione było przeniesienie sieci spod kontroli państwa do sektora prywatnego. W tej epoce nastąpiły również dwa główne nowe wydarzenia w taborze kolejowym. W przeciwieństwie do [[Francja|Francji]], gdzie nowe linie dużych prędkości budowano w całym kraju, British Rail uznało za bardziej wykonalne zbudowanie nowych pociągów dostosowanych do krętej i często niezelektryfikowanej istniejącej sieci. „High Speed ​​Train” (HST) miał być rozwiązaniem tymczasowym do czasu wprowadzenia do użytku „Advanced Passenger Train” (APT). Jednak podczas gdy ten ostatni zmagał się z problemami wieku dziecięcego, brakiem politycznego konsensusu na jego korzyść i ostatecznie przyniósł bardzo niewielkie przychody, HST pozostawał w użyciu przez ponad 40 lat w usługach międzymiastowych i dopiero od 2019 był powoli przydzielany do usług regionalnych, gdzie (od października 2023) jest nadal używany przez dwóch operatorów. Technologia aktywnego przechylania opracowana przez APT jest nadal stosowana w pociągach Pendolino, które kursują po brytyjskich torach. [[Plik:Severn Beach railway station MMB 02C.jpg|thumb|200px|Kultowe logo i krój pisma British Rail z lat 60. XX wieku określiły wygląd i styl kolei w erze nowożytnej. Logo nadal identyfikuje stację.]] Po źle pomyślanej prywatyzacji w połowie lat 90. sieć została rozdrobniona, a różne firmy obsługiwały tory, tabor kolejowy i dziesiątki małych firm obsługiwały pociągi, ale z dużą interwencją rządu, dotacjami i kontrolą systemu. Infrastruktura (np. tory, sygnały i stacje) została ponownie znacjonalizowana na początku XXI wieku po załamaniu finansowym wywołanym przez tragiczną katastrofę Hatfield w październiku 2000, a od tego czasu system ugruntował się i rozwinął w skuteczny system transportowy, choć z pewnymi trwającymi problemami, aby zapewnić mieszany sektor publiczny/prywatny. Zyski przypadały sektorowi prywatnemu, ale dotacje były wypłacane, a dokładne usługi, które miały być świadczone, zostały określone przez rząd. Do 2013 liczba pasażerów gwałtownie rosła pomimo corocznych podwyżek cen biletów. Brytyjczycy płacą jedne z najwyższych cen za podróże koleją na świecie; na przykład roczny bilet dojeżdżający do pracy z podmiejskiego przedmieścia [[Londyn]]u jest droższy niż BahnCard 100 ważny na wszystkie niemieckie pociągi. W latach 10. XXI w stało się jasne, że system franczyzowy jest niezrównoważony: wraz z każdym odnowieniem franczyzy coraz mniej ofert składała coraz mniejsza liczba firm, a nieprawidłowości w kilku przetargach franczyzowych zmusiły rząd do przyznania krótkoterminowych przedłużeń obecnym franczyzobiorcom. Ponadto wzrosła liczba niepowodzeń franczyz, co wymagało przejęcia przez rząd roli „awaryjnego rozwiązania tymczasowego” — wielokrotnie w przypadku franczyzy East Coast Main Line. Coraz głośniejsze apele o zmiany spotykały się w dużej mierze z bezczynnością Whitehall, dopóki wydarzenia nie zostały przyćmione przez pandemię COVID-19: wraz ze spadkiem liczby pasażerów przemysł kolejowy stanął na skraju bankructwa, a rząd musiał działać. W marcu 2020 franczyzy zostały skutecznie zawieszone i zastąpione tymczasowymi umowami o zarządzaniu, na mocy których rząd ponosił wszystkie koszty i otrzymywał wszystkie przychody. We wrześniu 2020 ogłoszono, że system franczyzowy nie powróci. Podczas gdy stała renacjonalizacja była mało prawdopodobna w rządzie konserwatywnym, nowy system będzie wymagał znacznie ściślejszej kontroli państwa. W maju 2021 rząd poinformował, że zostanie on zastąpiony modelem koncesyjnym w ramach nowego organu o nazwie „Great British Railways” (GBR), na mocy którego firmy otrzymają długoterminowy kontrakt w zamian za stałą roczną płatność ze Skarbu Państwa, przy czym rozkłady jazdy i ceny biletów będą podlegać kontroli państwa, a przychody z biletów będą trafiać z powrotem do kasy publicznej. Jednak w międzyczasie znacjonalizowano dwie kolejne franczyzy z powodu nieprawidłowości finansowych i odpowiednio słabych wyników, co doprowadziło do tego, że rekordowe 4 z 14 franczyz rządu Wielkiej Brytanii trafiło obecnie pod własność publiczną. Później ogłoszono, że utworzenie GBR zostało opóźnione. Kilka zdecentralizowanych rządów również renacjonalizowało swoje operacje regionalne: w lutym 2021 usługi Transport for Wales zostały przejęte przez rząd [[Walia|Walii]] (Partia Pracy) na własność publiczną, podczas gdy rząd [[Szkocja|Szkocji]] (SNP) zrobił to samo w przypadku usług ScotRail w kwietniu 2022 i w przypadku usług Caledonian Sleeper w czerwcu 2023. W lipcu 2024 nowy rząd Partii Pracy przedstawił projekt ustawy Passenger Railway Services (Public Ownership) Bill, który wprowadzi politykę „nacjonalizacji” wszystkich umów kolejowych po ich wygaśnięciu. == Najbardziej malownicze trasy == [[Plik:Scottish Highlands via the West Highland Line.jpg|thumb|Widok z pociągu jadącego linią West Highland Line.]] [[Plik:Ribblehead Viaduct in North Yorkshire.jpg|thumb|Wiadukt Ribblehead na linii Settle-Carlisle, North Yorkshire.]] [[Plik:Dawlish - DBS 67029 going to Paignton.JPG|thumb|Pociąg czarterowy porusza się wzdłuż falochronu w pobliżu Dawlish na linii Riviera.]] Wiele linii przecina spektakularne brytyjskie tereny wiejskie i biegnie wzdłuż dramatycznych wybrzeży, szczególnie w [[Szkocja|Szkocji]], [[Walia|Walii]] oraz na północy i południowym zachodzie [[Anglia|Anglii]]. W wielu miejscach eleganckie wiktoriańskie wiadukty i mosty dodają (a nie umniejszają) uroku naturalnemu krajobrazowi. Spośród wielu takich malowniczych tras, oto kilka, które są częścią sieci National Rail i zapewniają transport społecznościom wzdłuż trasy, a także przyciągają turystów. Zachowane i zabytkowe linie kolejowe obsługują inne (zwykle parowozem) w przepięknej okolicy (patrz poniżej Zabytkowe i zabytkowe linie kolejowe na temat zachowanych linii kolejowych). * '''Cambrian Line ([[Shrewsbury]] - [[Aberystwyth]]/[[Pwllheli]])'''. Jest to trasa, która najpierw przebiega przez półgórski teren wyżynny środkowej Walii, a następnie Dolinę Dovey, zanim dotrze do wybrzeża. Trasa przechodzi przez [[Machynlleth]], zanim rozdzieli się w Dovey Junction w pewnej odległości na południowy zachód. Południowa część kieruje się do [[Aberystwyth]], północna część do [[Pwllheli]] w północnej Walii. Na północnym ramieniu, wybrzeże najpierw estuarium Dovey, a następnie zatoka Cardigan znajduje się obok. Góry Snowdonia znajdują się najpierw na północy, a następnie na wschodzie, gdy linia delikatnie wije się wzdłuż wybrzeża. Linia kolejowa przecina estuarium Mawddach na znanym moście [[Barmouth]], kontynuując na północ, aby dotrzeć do Harlech i skręcając na zachód do Minffordd i Porthmadog. Trasa na zachód wzdłuż północnego brzegu zatoki Cardigan kończy trasę do [[Pwllheli]]. Trasa łączy się również z wieloma wąskotorowymi „małymi pociągami Walii”, które można wykorzystać do eksploracji górzystego wnętrza Walii. * '''[[Exeter]]-[[Penzance]]''' (w tym część '''linii Riviera'''): Zaprojektowana przez słynnego inżyniera Brunela jako część jego Great Western Railway, linia ta biegnie z [[Exeter]] w [[Devon]] do [[Penzance]] w [[Kornwalia|Kornwalii]] i obejmuje długie odcinki, na których kolej biegnie bezpośrednio po murze morskim, na przykład w [[Dawlish]]. Przebiega również przez bujne doliny, obok dramatycznego [[Dartmoor]], przecina wiadukty przy Brunel i wjeżdża do Kornwalii przez imponujący most Royal Albert Bridge nad rzeką Tamar (wymawiane TAY-mar). Obrazy fal rozbijających się o linię kolejową w Dawlish są ikoną [[Devon]]. '''Odcinek między [[Exeter]] i [[Newton Abbot]] jest szczególnie ładny''', ponieważ pociąg jedzie wzdłuż muru morskiego przez ładne nadmorskie miasteczka [[Starcross]], [[Dawlish]] i [[Teignmouth]] (wymawiane „Tin-muth”). Trzymaj oczy przyklejone do okna przez ten 15-20-minutowy odcinek! * '''[https://www.heart-of-wales.co.uk/ Linia Heart of Wales]''' Cała podróż ze '''[[Swansea]]''' do '''[[Shrewsbury]]''' trwa około czterech godzin i przebiega przez niektóre z najbardziej malowniczych górskich terenów Walii i malownicze miasteczka targowe. * '''Stonehaven-Aberdeen:''' linia na północ od [[Edynburg]]a do [[Aberdeen]] przecina kultowy most Forth Bridge. Na północnym krańcu, między ładnym miastem portowym [[Stonehaven]] a „Granite City” [[Aberdeen]], biegnie przez około 20 minut wzdłuż dramatycznego, skalistego wybrzeża ze spektakularnymi klifami wznoszącymi się w dół do Morza Północnego. Surowe zatoczki i wzburzone fale rozbijające się o skały dodają uroku temu widokowi. Trasa jest szczególnie imponująca o wschodzie słońca (co można zobaczyć, jadąc pociągiem sypialnym z [[Londyn]]u do [[Aberdeen]]) * Linia '''Far North Line''' z szybko rozwijającego się miasta [[Inverness]] do najbardziej wysuniętego na północ miasta Wielkiej Brytanii, [[Thurso]], przebiega przez imponujące krajobrazy Highlands, a także wzdłuż zatoki Moray Firth, zatoki Dornoch Firth i imponującego wybrzeża Sutherland. Inna malownicza trasa rozpoczyna się w Inverness i kieruje do Kyle of Lochalsh, skąd można dojechać na spektakularną wyspę [[Skye]]. * '''Linia Settle-Carlisle''' biegnie 73 mil (117 km) od [[Settle]] w [[North Yorkshire]] (lub możesz wsiąść do pociągu wcześniej w głównym mieście [[Leeds]]) do miasta [[Carlisle]], w pobliżu granicy ze [[Szkocja|Szkocją]]. Najbardziej malownicza linia kolejowa w Anglii, biegnie przez dramatyczne wzgórza Pennine i [[Park Narodowy Yorkshire Dales]]. Spośród wielu wiaduktów najbardziej godny uwagi jest dramatyczny wiadukt Ribblehead z 24 kamiennymi łukami, a z wielu stacji na trasie można wybrać się na spacer. (Ta linia została przeznaczona do zamknięcia w latach 80., ale presja społeczna i rosnący ruch towarowy sprawiły, że pozostała otwarta) * '''Linia West Highland''' z [[Glasgow]] do portów [[Mallaig]] i [[Oban]] jest prawdopodobnie najbardziej spektakularna w Wielkiej Brytanii i regularnie uznawana za jedną z najlepszych tras kolejowych na świecie. Nocny pociąg sypialny z London Euston również podąża tą trasą do [[Fort William]], a latem codzienny parowóz „The Jacobite” kursuje ostatnim odcinkiem między [[Fort William]] i [[Mallaig]]. Spektakularne widoki obejmują Gareloch, [[Loch Lomond]], Rannoch Moor, Great Glen, wiadukt Glenfinnan i wreszcie Hebrydy, gdy zbliżasz się do [[Mallaig]]. == Usługi == Osiągnięciem British Rail, które jest nadal aktualne, jest to, że możesz kupić bilet bezpośredni z dowolnej stacji w Wielkiej Brytanii do dowolnej innej stacji, niezależnie od liczby przesiadek lub zaangażowanych firm kolejowych. Bilety można nawet kupić, aby uwzględnić podróże London Underground, Manchester Metrolink i wieloma innymi lokalnymi usługami metra. === Prędkość === {{infobox|HS2|Druga, znacznie dłuższa, linia kolei dużych prędkości jest w budowie; '''High Speed ​​2''' (HS2) powstaje w celu odciążenia West Coast Main Line (WCML). Pierwszy odcinek (faza 1), który ma zostać otwarty w latach 2029–2033, połączy [[Londyn]] z nową stacją w [[Birmingham]] i istniejącą WCML w pobliżu [[Lichfield]], a usługi będą kontynuowane do [[Manchester]]u, [[Glasgow]] i innych głównych destynacji. Planowane przedłużenie linii w ramach fazy 2 poza Birmingham/Lichfield prawdopodobnie nie zostanie zrealizowane (od 2023), ponieważ zostało wstrzymane przez rząd z powodów finansowych. Nowa linia o prędkości 360 km/h (225 mil/h) radykalnie poprawi połączenia między wieloma brytyjskimi miastami i miasteczkami daleko poza jej trasą, ale wysokie koszty i postrzegany negatywny wpływ na środowisko i społeczeństwo spotkały się z dużą krytyką. Podobnie, pomimo że trasa po raz pierwszy zapewni miastom poza południowym wschodem pociąg dużych prędkości, niektórzy mieszkańcy północy postrzegają ją jako pogłębiającą, a nie leczącą podział Północ-Południe i dominację [[Londyn]]u.}} Większość usług międzymiastowych porusza się z prędkością do 125 mil na godzinę (201 km/h), nawet na liniach niezelektryfikowanych. Wielka Brytania była pierwszym krajem, który wprowadził szybkie usługi spalinowe w latach 70. (używając pociągów InterCity 125, które po odnowieniu nadal są podstawą niektórych tras). W przeciwieństwie do niektórych krajów, usługi dużych prędkości zazwyczaj nie kosztują więcej niż inne, z wyjątkiem pociągów kursujących na High Speed ​​1 z [[Londyn|London]] St Pancras do stacji w [[Kent]]. Tutaj płacisz wyższe opłaty niż za wolniejsze usługi, które nie korzystają z linii dużych prędkości. Poza liniami międzymiastowymi prędkości zwykle wynoszą do 100 mil na godzinę (160 km/h) na liniach głównych i mniej na bardziej podrzędnych trasach. W starym regionie Southern Region (regionie ograniczonym rzeką Tamizą i South Western Main Line do [[Weymouth]]) nawet połączenia międzymiastowe są ograniczone do 100 mil na godzinę (160 km/h) ze względu na ograniczenia związane z elektryfikacją trzeciej linii kolejowej. W przypadku połączeń innych niż międzymiastowe (szczególnie w południowo-wschodniej Anglii) można usłyszeć określenie „szybkie”, jak w poniższym komunikacie: „Zatrzymuje się w [[Sevenoaks]], Petts Wood, Bromley South, a następnie szybko do London Charing Cross”. ''Niekoniecznie odnosi się to do prędkości'' — oznacza to ''bez przesiadek''. Tak więc pociąg w powyższym komunikacie ominie wiele stacji między Bromley South i London Charing Cross. Połączenie „szybkie” jest bez przesiadek, podczas gdy „półszybkie” oznacza zatrzymywanie się tylko na niektórych stacjach. === Klasy podróży === [[Plik:Set No 3 C TS 42290 Half Internal.JPG|thumb|250px|Wnętrze klasy standardowej odnowionego pociągu ''InterCity 125'' (znanego również jako HST), dawniej obsługiwanego przez CrossCountry. '''InterCity 125''' to najszybszy na świecie pociąg spalinowy.]] [[Plik:Virgin Trains Super Voyager 1st Class.jpg|thumb|250px|Wnętrze pierwszej klasy pociągu klasy 221 ''Super Voyager'']] Ogólnie rzecz biorąc, istnieją dwie klasy podróży: klasa standardowa i pierwsza klasa. Większość pociągów podmiejskich i regionalnych oferuje tylko klasę standardową. * Komfort w '''klasie standardowej''' zazwyczaj obejmuje dwa siedzenia po obu stronach przejścia z mieszanką miejsc „naprzeciwko stołu” lub bardziej prywatnych miejsc „w stylu lotniczym”. Niektóre pociągi, zaprojektowane do bardziej intensywnego korzystania z usług pasażerów dojeżdżających do pracy, mogą mieć trzy siedzenia po jednej stronie i dwa po drugiej, a nawet po prostu przy ścianach z dużą ilością miejsca do stania. * Komfort w '''pierwszej klasie''' w pociągach międzymiastowych obejmuje dwa siedzenia i jedno siedzenie po obu stronach przejścia, z większym siedzeniem, większą przestrzenią na nogi, obsługą przy siedzeniu w postaci napojów, przekąsek i gazety (nie wszystkie usługi przy siedzeniu są dostępne w weekendy). Pierwsza klasa w pociągach podmiejskich jest zwykle znacznie bardziej podstawowa i może obejmować dwa siedzenia po obu stronach przejścia bez obsługi przy siedzeniu. Poza długimi podróżami (2 godziny lub dłużej) lub zatłoczonymi pociągami (np. pociąg do [[Londyn]]u o 8 rano) prawie bezcelowe jest kupowanie biletu pierwszej klasy. Dzieje się tak, ponieważ poza faktem, że masz większe szanse na zdobycie miejsca (co można zagwarantować, jeśli uzyskasz rezerwację), nie daje to prawie żadnych korzyści w porównaniu z często znaczną różnicą cen. Sprawdź jednak ceny podczas rezerwacji, ponieważ ceny biletów pierwszej klasy Advance mogą być czasami zaskakująco rozsądne, a na dłuższej podróży dodatkowa przestrzeń na nogi i łokcie, a także (często całkiem dobre) posiłki i napoje są miłe. Warto również sprawdzić stronę internetową operatora pociągu, aby zobaczyć, co zapewnia pierwsza klasa, na przykład Avanti West Coast oferuje pełną obsługę posiłków, podczas gdy niektórzy inni operatorzy oferują tylko większe miejsce. W weekendy wielu operatorów oferuje dość tani awans do pierwszej klasy po wejściu do pociągu, zwany „Weekend First” — zobacz szczegóły na [https://www.nationalrail.co.uk/tickets-railcards-offers/promotions/weekend-first/ tej stronie National Rail]. Zwykle jest to ogłaszane, a za awans płacisz personelowi pociągu. W niektórych przypadkach można również zagwarantować awans, płacąc z góry w kasie biletowej. * Klasa '''Standard Premium''' to dodatkowa klasa podróży oferowana w większości usług Avanti West Coast, w cenie pomiędzy klasą pierwszą a standardową. Umożliwia pasażerom siedzenie na tych samych siedzeniach i wagonach, co w pierwszej klasie, ale nie ma obsługi gastronomicznej. Istnieje możliwość awansu do Standard Premium na pokładzie pociągu za stałą opłatą za awans, która waha się do 35 funtów w zależności od długości podróży. Kierownik pociągu pobiera opłatę za awans po zajęciu miejsca. === Udogodnienia na pokładzie === Usługi międzymiastowe (np. usługi dalekobieżne na głównych liniach wymienionych poniżej) zazwyczaj oferują następujące udogodnienia na pokładzie: * Prawie wszystkie usługi oferują '''rezerwację miejsc''', którą można wykonać bezpłatnie przy zakupie biletu lub później w kasie biletowej lub bezpośrednio w obsłudze klienta operatora. Są one oznaczone papierową etykietą lub wyświetlaczem elektronicznym nad każdym siedzeniem. * Większość usług oferuje '''bufet''' lub '''wózek''' z napojami i przekąskami poruszający się po pociągu. Rozkłady jazdy zazwyczaj wskazują, czy jest on dostępny w danym serwisie, a jeśli tak, czy jest dostępny przez cały czas, czy tylko przez część podróży. * Wszystkie usługi mają '''klimatyzację'''. * Wszystkie usługi mają co najmniej jeden wagon z całkowicie '''dostępną dla niepełnosprawnych toaletą''' i przewijakiem dla niemowląt. * Wszystkie usługi mają łączność '''internetową WiFi'''. Jest ona bezpłatna, ale często powolna i przerywana (szczególnie na obszarach wiejskich). * W wielu usługach jest '''„cichy wagon”''', w którym nie wolno hałasować. W takich wagonach urządzenia powinny być wyciszone, a rozmowy telefoniczne nie są dozwolone. Usługi regionalne (np. te obsługiwane przez TransPennine Express, a także niektóre usługi Chiltern Railways, Transport for Wales, West Midlands Trains i ScotRail) zazwyczaj oferują następujące udogodnienia na pokładzie: * Wiele dalekobieżnych usług regionalnych oferuje '''rezerwacje miejsc''', których można dokonać bezpłatnie przy zakupie biletu lub później w kasie biletowej lub bezpośrednio w obsłudze klienta operatora. Są one oznaczone papierową etykietą lub wyświetlaczem elektronicznym nad każdym siedzeniem. * Niektóre dalekobieżne usługi regionalne oferują '''wózek''' z napojami i przekąskami przemieszczający się po pociągu. * '''Klimatyzacja''' jest często, ale nie zawsze, dostępna. * Wszystkie usługi mają co najmniej jeden wagon z całkowicie '''dostępną dla niepełnosprawnych toaletą''' i przewijakiem dla niemowląt. * Wiele usług oferuje łączność '''internetową WiFi'''. Jest ona bezpłatna, ale często powolna i przerywana (szczególnie na obszarach wiejskich). Usługi podmiejskie (np. te obsługiwane przez Southeastern, Southern Railway, Thameslink, South Western Railway, c2c, London Overground, Elizabeth line) zazwyczaj oferują następujące udogodnienia na pokładzie: * '''Klimatyzacja''' jest często, ale nie zawsze, dostępna. * Niektóre pociągi mają toalety. Tam, gdzie są dostępne, jest przynajmniej jeden wagon z '''toaletą w pełni dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych''' i przewijakiem dla niemowląt. * Wiele usług oferuje łączność '''internetową WiFi'''. Jest ona bezpłatna, ale często powolna i przerywana. === Linie Inter-City === Sieć międzymiastowa rozwinęła się z sześciu historycznych linii głównych. Prędkość linii wynosi do 125 mph (201 km/h), ale do 186 mph (299 km/h) dla High Speed ​​1, którą osiąga tylko Eurostar, a pociągi krajowe są ograniczone do 140 mph (230 km/h) i 100 mph (160 km/h) dla linii Great Eastern. Maksymalna prędkość 125 mph na głównej linii West Coast może być osiągnięta tylko przez pociągi kafelkowe, a pociągi konwencjonalne są ograniczone do 110 mph (180 km/h). Wszystkie linie międzymiastowe łączą się z [[Londyn]]em na jednym końcu, z wyjątkiem Cross-Country Route. W Londynie jest wiele stacji, a każda linia główna kończy się na innej stacji (np. Paddington, King's Cross, St. Pancras, Euston). Stacje te są połączone siecią londyńskiego metra. [[Plik:Kings Cross station concourse.jpg|thumb|250px|Główna hala dworca kolejowego King's Cross w Londynie, stacja końcowa East Coast Main Line prowadzącej do Szkocji i północnej Anglii, a także lokalne i regionalne połączenia do Cambridgeshire i miejscowości na północ od Londynu.]] * '''High Speed ​​1''' (HS1) łączy [[Londyn]] z wieloma miejscami docelowymi w [[Kent]], takimi jak [[Canterbury]], [[Rochester (Kent)|Rochester]] i Medway Towns, [[Margate]] i [[Dover]], a także z kanałem La Manche do [[Francja|Francji]]. Połączenia krajowe odbywają się z prędkością 140 mph (230 km/h) z Londynu do miast i miasteczek w Kent, a połączenia międzynarodowe Eurostar z prędkością 186 mph (299 km/h) do [[Paryż]]a, [[Bruksela|Brukseli]] i [[Amsterdam]]u. Ta linia biegnie ze St Pancras. * '''East Coast Main Line''' - z London King's Cross do [[Edynburg|Edinburgh]] Waverley przez [[Peterborough]], [[York]] i [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]], z odgałęzieniem do [[Leeds]]. Połączenia odbywają się co najmniej co godzinę z Londynu do [[Newark-on-Trent]], [[Leeds]] i [[Edynburg]]a, z rzadszymi połączeniami do [[Bradford]], [[Kingston upon Hull|Hull]], [[Sunderland]] i [[Aberdeen]]. * '''West Coast Main Line''' - z London Euston do [[Glasgow]] Central przez [[Milton Keynes]], [[Preston]] i [[Carlisle]], z odgałęzieniami do [[Birmingham]], [[Manchester]] i [[Liverpool]]. Pociągi kursują co najmniej co godzinę z Londynu do [[Birmingham]], [[Chester]], [[Liverpool]], [[Manchester]] i [[Glasgow]], z rzadszymi połączeniami do [[Bangor (Walia)|Bangor]], [[Holyhead]], [[Blackpool]] i [[Edynburg]]a. * '''Great Eastern Main Line''' - z London Liverpool Street do ][Norwich]] przez [[Colchester]] i [[Ipswich]]. Pociągi kursują co pół godziny na całej długości linii. * '''Great Western Main Line''' - z London Paddington do [[Bristol]] Temple Meads przez [[Reading]], z odgałęzieniami na południowy zachód do [[Devon]] i [[Kornwalia|Kornwalii]] oraz na zachód przez granicę walijską do [[Cardiff]] i [[Swansea]]. Pociągi kursują co najmniej co godzinę z Londynu do [[Oksford]]u, [[Worcester (Anglia)|Worcester]], [[Bristol]]u, [[Cardiff]], [[Swansea]] i [[Plymouth]], z rzadszymi połączeniami do [[Hereford]], [[Cheltenham]], [[Paignton]] i [[Penzance]]. * '''Midland Main Line''' - z London St. Pancras do [[Sheffield]] przez [[Leicester]] i [[Derby]], z odgałęzieniem do [[Nottingham]]. Usługi kursują co najmniej co godzinę z Londynu do [[Corby]], [[Nottingham]] i [[Sheffield]]. * '''Cross-Country Route''' - łącząca [[Szkocja|Szkocję]], północną Anglię, Midlands, południową i południowo-zachodnią Anglię. W przeciwieństwie do wszystkich innych linii międzymiastowych nie dociera do [[Londyn]]u, a większość usług kursuje przez [[Birmingham]]. Chociaż są to trasy oferujące usługi dużych prędkości, niektórzy operatorzy oferują dłuższe połączenia „szybkie” lub „półszybkie” na liniach lokalnych, jednym z takich przykładów jest usługa „szybka” West Anglia Main Line Greater Anglia, która zatrzymuje się tylko na London Liverpool Street, Tottenham Hale, Harlow Mill, Bishops Stortford, Audley End, Whittlesford Parkway i [[Cambridge]]. Znacznie dłuższa usługa Transport for Wales regularnie kursuje z [[Milford Haven]] do [[Manchester]]u, zatrzymując się w miastach takich jak [[Carmarthen]], [[Llanelli]], [[Swansea]], [[Bridgend]], [[Cardiff]], [[Newport (Walia)|Newport]], [[Abergavenny]], [[Crewe]] i [[Manchester]] Piccadilly. Pociągi te nie są obsługiwane przez pociągi dużych prędkości i często kursują z mniejszą prędkością. Mogą również zatrzymywać się na stacjach pośrednich na trasie. Warto sprawdzić, gdzie zatrzymuje się Twój pociąg i czy istnieje szybsze połączenie, na przykład Great Northern's London King's Cross - [[Cambridge]] byłoby szybsze niż Greater Anglia's London Liverpool Street - Cambridge. === Linie regionalne, lokalne i podmiejskie === Rozległa sieć linii zapewnia usługi między miastami o znaczeniu regionalnym (np. [[Liverpool]] - [[Manchester]]), usługi lokalne (np. [[Settle]] - [[Carlisle]]) i usługi podmiejskie wokół wielu dużych miast (sieć jest szczególnie gęsta wokół [[Londyn]]u, [[Glasgow]], [[Birmingham]] i [[Liverpool]]u). Do większości interesujących lub ważnych miast można dotrzeć koleją lub koleją i przesiadkowym połączeniem autobusowym (np. linia autobusowa łączy stację Leuchars ze [[St Andrews]]). Warto wypróbować planer podróży na [https://www.nationalrail.co.uk/ stronie internetowej National Rail], aby sprawdzić, czy obsługuje on interesujące Cię miejsce (zobacz sekcję Planowanie podróży poniżej). === Usługi wiejskie === W niektórych wiejskich, lokalnych usługach (szczególnie w północno-zachodniej i południowo-zachodniej Anglii) niektóre mniejsze stacje są przystankami na żądanie. Zazwyczaj jest to wskazane w rozkładzie jazdy i ogłaszane w systemie nagłośnienia. Jeśli wsiadasz na przystanku na żądanie, pociąg zwolni i może również zatrąbić — jeśli chcesz wsiąść do pociągu, podnieś rękę, aby maszynista mógł cię zobaczyć. Jeśli chcesz wysiąść na przystanku na żądanie, powinieneś powiadomić obsługę pociągu, na której stacji chcesz wysiąść, a on da sygnał maszyniście, aby się zatrzymał. Wsiadając do pociągu na niektórych wiejskich [[Szkocja|szkockich]] przystankach na żądanie na północ od [[Inverness]], konieczne jest skorzystanie z kiosku Request to Stop na peronie, aby poprosić o zatrzymanie pociągu. === Pociągi sypialne === W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] są trzy regularne pociągi sypialne, które kursują każdej nocy (oprócz sobót) w każdym kierunku. Podróżują wolniej niż ich odpowiedniki w ciągu dnia, oferując wygodny środek transportu nocnego. Wszystkie mają wagon salonowy, który jest otwarty dla pasażerów z zarezerwowanymi miejscami (chociaż w ruchliwe noce Caledonian Sleeper czasami ogranicza dostęp do wagonu salonowego tylko do pasażerów pierwszej klasy). W wagonie salonowym dostępny jest bufet z jedzeniem i napojami, oferujący niedrogie przekąski i napoje. ==== Z Londynu do Szkocji ==== [[Plik:Caledonian Sleeper Mk5 Club room.jpg|thumb|Pokój Club w Caledonian Sleeper, z górnym łóżkiem schowanym. Pokoje Club i Classic obejmują jedno lub dwa łóżka i umywalkę, a pokoje Club mają również prywatną toaletę i prysznic.]] Operator Last Resort rządu Szkocji obsługuje dwa połączenia '''[https://www.sleeper.scot/ Caledonian Sleeper]''', odjeżdżające każdej nocy z wyjątkiem soboty w każdym kierunku: * '''Lowland Sleeper''' odjeżdża z [[Londyn|London]] Euston około 23:00 i dzieli się w Carstairs, aby dotrzeć do [[Glasgow]] Central i [[Edynburg]]a o 07:30; pociągi jadące na południe odjeżdżają z Glasgow i Edynburga około 23:30. * '''Highland Sleeper''' odjeżdża z [[Londyn|London]] Euston około 21:00 i dzieli się w [[Edynburg]]u, aby dotrzeć do [[Aberdeen]] o 07:40 (powrót o 21:40), [[Inverness]] o 08:40 (powrót o 20:40) i [[Fort William]] o 10:00 (powrót o 19:30). Pasażerowie podróżujący między [[Londyn]]em a [[Edynburg]]iem nie mogą korzystać z Highland Sleeper, ponieważ jest to tylko przystanek. Ten pociąg zatrzymuje się na wielu stacjach pośrednich (np. [[Dundee]], [[Stirling]] i [[Perth (Szkocja)|Perth]]), ale bardzo wcześnie rano: wygodniej i taniej może być wziąć Lowland Sleeper do [[Edynburg]]a lub [[Glasgow]], a następnie przesiąść się na pociąg dzienny. Rezerwacje w Caledonian Sleepers są obowiązkowe. Jeśli masz już bilet elastyczny lub karnet kolejowy, musisz zapłacić dopłatę za miejsce sypialne, jeśli chcesz mieć pokój, a nie miejsce; jeśli chcesz podróżować na miejscu, musisz po prostu uzyskać rezerwację miejsca (bezpłatnie - np. za pośrednictwem strony internetowej Caledonian Sleeper). Można korzystać z Highland Sleeper między [[Edynburg]]iem a [[Fort William]] (i stacjami pośrednimi) w obu kierunkach jako pociągu „dziennego”, jeśli masz bilet elastyczny lub karnet kolejowy, ale wymagana jest również (bezpłatna) rezerwacja miejsca. Caledonian Sleeper wprowadził nowy tabor wyprodukowany przez CAF w 2019 roku. Najtańsze są fotele rozkładane: są one w układzie 2+1 porównywalnym z dzienną pierwszą klasą, ale bez obsługi przy siedzeniach, a światła pozostają włączone przez całą noc. To niewygodny sposób na spędzenie nocy; należy pamiętać, że siedzący pasażerowie w części pociągu [[Fort William]] muszą przesiadać się do wagonów w [[Edynburg]]u w środku nocy. Przedziały sypialne mają do dwóch łóżek w trzech konfiguracjach: pokoje „klasyczne” obejmują łóżka piętrowe z regulacją wysokości i umywalkę; pokoje „klubowe” mają łóżka piętrowe z regulacją wysokości i umywalkę, WC i prysznic oraz bezpłatne śniadanie; a pokoje dwuosobowe mają jedno łóżko dwuosobowe z umywalką, WC i prysznic. Są one sprzedawane na takich samych zasadach jak pokoje hotelowe, więc płacisz dodatkowo za pokój jednoosobowy, ale nie musisz dzielić pokoju z nieznajomym. Ceny są dynamiczne, płacisz mniej z góry, znacznie więcej w weekendy lub w okolicach Festiwalu Edynburskiego, jeśli rzeczywiście są dostępne miejsca do spania. Przelicz się na 140 funtów za bilet pojedynczy i 170 funtów za bilet podwójny „klasyczny” do [[Edynburg]]a i 45 funtów za samo miejsce siedzące. Rezerwacji można dokonać z 12-miesięcznym wyprzedzeniem, a pociągi często wyprzedają się na kilka tygodni lub miesięcy przed (szczególnie na popularnych trasach lub datach). Zazwyczaj otrzymasz bilet elektroniczny, który będziesz musiał okazać przy wejściu na pokład (na telefonie lub wydrukowany, jeśli wolisz). ==== Z Londynu do West Country ==== [[Plik:Inside GWR Mark 3 SLEP 10616 (two bunks).JPG|thumb|Kabina GWR Night Riviera dla dwóch osób. Górne łóżko jest składane dla podróżujących samotnie.]] [https://www.gwr.com/ Great Western Railway] obsługuje pociąg '''Night Riviera Sleeper''', który kursuje jedną trasą z [[Londyn|London]] Paddington do [[Plymouth]], [[Devon]] i [[Penzance]], [[Kornwalia|Kornwalia]], zatrzymując się na licznych stacjach pośrednich. Rezerwacje w wagonach sypialnych Great Western Railway są opcjonalne (ale zalecane) w przypadku miejsc siedzących, a dopłaty są uiszczane oprócz podstawowej opłaty za rezerwację miejsca. Night Riviera oferuje dwa rodzaje zakwaterowania: * Komfortowe miejsca siedzące w klasie standardowej (siedzenia nie są odchylane). * Miejsca sypialne: albo kabina z dwoma miejscami do spania, albo (za wyższą dopłatą) kabina z jednym. Podróżujący samotnie nie będą musieli dzielić miejsca z innym podróżnym, ale będą musieli zarezerwować pojedynczą kabinę. Przedziały sypialne zostały odnowione w bardzo wysokim standardzie i każdy z nich zawiera umywalkę z mydłem i ręcznikiem, kompaktową szafę i gniazdka elektryczne z portami ładowania USB. Pasażerom miejsc sypialnych serwowane będzie bezpłatne śniadanie. Na pokładach wagonów sypialnych nie ma pryszniców, ale pasażerowie mogą korzystać z pryszniców na stacjach Paddington, [[Truro]] i [[Penzance]] bezpłatnie. Pasażerowie mogą również korzystać z saloniku pierwszej klasy na Paddington przed lub po podróży. === Pociągi parlamentarne === Brytyjską osobliwością jest '''pociąg Parliamentary''' lub '''ghost trains'''. Zwykle dzieje się tak, gdy firma kolejowa chce zamknąć stację, konkretną usługę lub całą linię, ale proces prawny w tym celu jest skomplikowany i kosztowny. Zamiast tego obsługują oni minimalną usługę wymaganą przez prawo: tylko jeden raz w tygodniu, tylko w jednym kierunku, zwykle w niewygodnym czasie. Inne pociągi Parliamentary są wykorzystywane do zaznajomienia maszynisty z nietypowymi ruchami. Przykładem tego ostatniego jest pociąg Chiltern Railways kursujący raz dziennie do [[Londyn|London]] Paddington zamiast zwykłego [[Londyn|London]] Marylebone, ponieważ pociągi były tam czasami przekierowywane. Trasa ta jest obecnie „obsługiwana” przez cotygodniową zastępczą linię autobusową z West Ealing do West Ruislip w środy. Inne przykłady pociągów parlamentarnych obejmują: * [[Londyn|London]] Liverpool Street do Enfield Town przez South Tottenham, sobota o 05:31 (pociągi zwykle jadą przez Stoke Newington) * [[Wolverhampton]] do [[Walsall]] bezpośrednio, sobota o 06:38 * [[Gillingham]] do [[Sheerness-on-Sea]], w dni powszednie o 04:56 i powrót o 21:32 * [[Northampton]] do [[Crewe]], z przystankiem na stacji Polesworth, od poniedziałku do soboty o 07:23 Zachowanie firm jest nieco cyniczne; ma to jednak swoją dobrą stronę. W przeciwieństwie do stacji i linii zamkniętych podczas „Beeching Axe”, kiedy Wielka Brytania straciła połowę swojej sieci kolejowej w ciągu niecałej dekady, stacje lub linie (obsługiwane wyłącznie przez „Parliamentary Train” mogą dość szybko stać się regularnymi stacjami i liniami z częstym kursowaniem. Może nie zdarza się to tak często, jak niektórzy by sobie tego życzyli, ale zdarzały się przypadki, gdy linie przechodziły z absolutnego minimum „obsługi pociągów”, aby uniknąć długiego procesu zamykania, do regularnej i faktycznie użytecznej obsługi. == Planowanie podróży == {{infobox|Najdłuższa podróż pociągiem w Wielkiej Brytanii|Najdłuższa podróż pociągiem w Wielkiej Brytanii to 08:20 z [[Aberdeen]] do [[Penzance]], obsługiwana przez [https://www.crosscountrytrains.co.uk/ CrossCountry]. Podróż trwa prawie 13 i pół godziny (przyjazd o 21:43), z trzydziestoma trzema przystankami pośrednimi i pokonuje 1162 km (722 mile). Jest obsługiwana przez czterowagonowy pociąg Class 220 ''Voyager'' lub pięciowagonowy pociąg spalinowy Class 221 ''Super Voyager'' i jest podatna na przepełnienie w ruchliwych punktach podróży. Uroczy [https://www.telegraph.co.uk/travel/rail-journeys/Britain-in-a-day-the-longest-train-route-in-the-country/ fragment podróży] w ''The Telegraph'' opowiada o doświadczeniu ojca i syna podczas całej podróży w letni dzień.}} Najlepszym źródłem informacji jest strona internetowa '''National Rail''' pod adresem http://www.nationalrail.co.uk/. Posiada bardzo przydatny planer podróży, podaje aktualne informacje o wszystkich stacjach, zawiera informacje i plany stacji, informacje o biletach, a także przydatną '''wyszukiwarkę najtańszych biletów''' (jednak „bilety dzielone” mogą być nadal tańsze, patrz [[#Bilety na podróż dzieloną]]). Większość tych usług jest również dostępna telefonicznie w usłudze telefonicznej National Rail Enquiries pod numerem +44 3457 48 49 50. Strona internetowa National Rail podaje ceny, ale ''nie sprzedaje biletów'' (jednak będzie zawierała linki do kilku stron internetowych, które to robią). Spośród stron internetowych operatorów pociągów, przydatna do planowania podróży i kupowania biletów jest: * '''[https://www.gwr.com/ Great Western Railway]''' to prywatna firma kolejowa, która korzysta z łatwego w użyciu systemu biletowego i w przeciwieństwie do większości stron internetowych sprzedaje również niektóre bilety online [https://tickets.gwr.com/gw/en/journeyplanning/roversandrangers tutaj]. Podobnie jak wszystkie strony internetowe firm kolejowych, podaje informacje i sprzedaje bilety na wszystkie usługi w Wielkiej Brytanii obsługiwane przez dowolną firmę. * Inne przydatne strony internetowe to [https://www.northernrailway.co.uk/ northernrailway.co.uk], [https://www.scotrail.co.uk/ scotrail.co.uk], [https://www.southwesternrailway.com/ southwesternrailway.com] i [https://trainsplit.com/ trainsplit.com] [[PLik:The Forth Bridge, South Queensferry.JPG|thumb|right|250px|Most Forth Bridge biegnie na północ od [[Edynburg]]a przez zatokę Forth do [[Fife]] i [[Aberdeen]].]] Zaleca się nie korzystać z większości niezależnych stron internetowych rezerwacji pociągów, które również istnieją, ponieważ często pobierają one nieuniknione '''dodatkowe opłaty''' za bilety, które można kupić bez opłat na stronie internetowej dowolnej firmy kolejowej! (np. za rezerwację, odbiór biletów pocztą lub odbiór na stacji). Jedynym wyjątkiem jest to, że niektóre strony internetowe osób trzecich, takie jak [https://trainsplit.com/ trainsplit.com], oferują '''bilety dzielone''', co może zaoszczędzić znaczną kwotę (patrz [[#Bilety na podróż dzieloną]]). * '''Nie korzystaj z większości stron internetowych osób trzecich z biletami''': bilety sprzedawane na thetrainline.com, redspottedhanky.com, mytrainticket.co.uk lub raileasy.co.uk można kupić po niższej cenie i bez żadnych opłat za rezerwację lub kartę na stronie internetowej dowolnej firmy kolejowej! Niektóre zewnętrzne strony internetowe sprzedające bilety pobierają opłaty za rezerwację i odbiór biletów, podczas gdy oficjalne strony przewoźników kolejowych tego nie robią. Strona thetrainline.com często reklamuje się w mediach w Wielkiej Brytanii, co utwierdza niektórych w przekonaniu, że jest taniej. Jednak w rzeczywistości, bez względu na to, co mówią inni, nie da się tam znaleźć tańszej oferty! == Kupowanie biletów == Cechą charakterystyczną sieci jest to, że możesz kupić bilet bezpośredni z dowolnej stacji do dowolnej innej w Wielkiej Brytanii, niezależnie od tego, z której lub ilu firm kolejowych będziesz musiał podróżować. Na stacjach możesz kupić bilety w '''kasach biletowych''' lub '''automatach biletowych'''. Coraz więcej stacji nie ma kas biletowych, a bardzo małe nie mają automatów; w takiej sytuacji powinieneś kupić bilet na pokładzie od konduktora tak szybko, jak to możliwe. Alternatywnie, większość podróżnych kupuje bilet online lub za pośrednictwem aplikacji. Możesz kupić bilet na jednej ze '''stron internetowych lub aplikacji firm kolejowych''', z których wszystkie mają planer podróży i sprzedają bilety na wszystkie usługi firm, a nie tylko swoje własne. Istnieje również wielu '''zewnętrznych sprzedawców detalicznych''', którzy mają licencję na sprzedaż biletów w imieniu firm kolejowych. Jeśli kupisz bilet online lub za pośrednictwem aplikacji, możesz otrzymać bilety na kilka różnych sposobów (w zależności od sprzedawcy detalicznego i podróży): * '''Bilet elektroniczny''': otrzymujesz plik PDF, który pokazuje kod kreskowy i szczegóły biletu. Możesz pobrać tyle kopii, ile chcesz, aby wyświetlić je za pomocą czytnika PDF lub w aplikacji sprzedawcy na urządzeniu cyfrowym (telefon, iPad itp.) lub wydrukować w domu (zaleca się używanie zwykłego, białego papieru A4). Nie ma wymogu, aby bilet był aktywowany przed użyciem, ani aby osoba podróżująca okazywała dokument tożsamości — wystarczy pokazać sam bilet elektroniczny. Niektórzy sprzedawcy mogą również zezwolić na dodanie biletu elektronicznego do Apple Wallet lub Google Pay. Bilety elektroniczne nie są dostępne na podróże obejmujące korzystanie z metra londyńskiego (np. przejeżdżając przez [[Londyn]]) lub na większość podróży obejmujących ScotRail lub Merseyrail. * '''Odbiór na stacji''': możesz odebrać bilet(y) na dowolnej stacji kolejowej, która ma punkty odbioru biletów — tj. na większości stacji z automatem biletowym lub kasą biletową. Jeśli odbierasz bilety z automatu, potrzebujesz karty bankowej (niektórzy sprzedawcy wymagają, aby była to dokładnie ta sama karta płatnicza, której użyto), a także 8-znakowego '''numeru referencyjnego odbioru biletu''' w e-mailu z potwierdzeniem. Jeśli podróżujesz ze stacji bez obsługi i automatu biletowego lub z niektórych lotnisk, które nie mają bezpośredniego połączenia National Rail, nie będzie można odebrać tam biletu. Powinieneś wybrać inną opcję realizacji biletów lub odebrać bilet na innej stacji przed podróżą. ** Jeśli podróżujesz po [[Szkocja|Szkocji]] usługami ScotRail, konduktor może nieoficjalnie zaakceptować zobaczenie wiadomości e-mail z potwierdzeniem. Jeśli podróżujesz do stacji z barierkami, może poprosić Cię o odebranie biletu na tej stacji, aby opuścić stację. Na przykład, wsiadając do pociągu w Achnasheen, musisz pokazać konduktorowi wiadomość e-mail z potwierdzeniem. Po przyjeździe do [[Inverness]] może być konieczne wydrukowanie biletu z tamtejszego automatu. W takim przypadku wybierz Inverness jako stację odbioru podczas zakupu biletu. * '''Bilet M''': podczas zakupu biletu w aplikacji, w przypadku podróży z udziałem ScotRail i (w przypadku niektórych rodzajów biletów) Transport for Wales, czasami oferowany będzie bilet m, a nie bilet elektroniczny. Bilety M wyglądają podobnie do biletów elektronicznych (również mają kod kreskowy i szczegóły biletu), ale nie otrzymujesz pliku PDF i możesz je wyświetlić tylko na jednym urządzeniu w aplikacji używanej do zakupu biletu. Muszą zostać aktywowane przed rozpoczęciem podróży. * '''Poczta''': bilety mogą zostać wysłane pocztą, ale trwa to 2–3 dni, więc nie są dostępne dla podróży w ciągu kilku następnych dni. Zazwyczaj pobierana jest opłata pocztowa. '''Bilet nie gwarantuje miejsca''', chyba że masz również '''rezerwację miejsca'''. W zależności od rodzaju biletu i przewoźnika kolejowego może ona zostać automatycznie dołączona do biletu lub możesz zostać poproszony o rezerwację miejsca — zapytaj, jeśli nie jesteś pewien. Niektóre pociągi (głównie lokalne i podmiejskie) nie zezwalają na rezerwację miejsc. Jeśli nie masz rezerwacji miejsca, możesz musieć stać, jeśli pociąg jest zajęty. === Rodzaje biletów === [[Plik:Day Return OffP.jpg|alt=|thumb|Typowy brytyjski bilet kolejowy. Wielkości karty kredytowej, ze szczegółami dotyczącymi opłaty i podróży wydrukowanymi na bilecie. Ma pasek magnetyczny z tyłu, który umożliwia otwieranie bramek biletowych na stacjach.]] [[Plik:Nr sleeper reservation.jpg|thumb|250px|Typowy '''kupon rezerwacyjny''' National Rail, w tym przypadku opłacony standardowy dodatek za klasę wymagany do miejsca w wagonie sypialnym z [[Glasgow]] do [[Londyn]]u (nie ma opłaty za rezerwację miejsca w pociągu dziennym). Zarezerwowane łóżko znajduje się w wagonie N, miejsce 23L („L” oznacza niższe z dwóch miejsc). Wydrukowany w tym samym formacie karty co bilet, żadna rezerwacja nie jest ważna bez towarzyszącego biletu.]] Bilety typu point-to-point występują w trzech typach: Advance, Off-Peak i Anytime. Istnieją również bilety „Rover” i „Ranger” na nieograniczone podróże w określonym obszarze. Możesz wybierać między elastycznością (zwykle droższe) a wartością (mniejsza elastyczność lub jej brak), podobnie jak w przypadku linii lotniczych. W kolejności rosnącej kosztów bilety są klasyfikowane jako: * '''Advance''' — są to zazwyczaj najtańsze bilety, chociaż jeśli odbywasz podróż powrotną, bilet Off-Peak lub Anytime Return może być czasami tańszy niż dwa bilety Advance. W przypadku biletów Advance musisz podróżować dokładnie tym pociągiem, który został wybrany podczas rezerwacji, i nie możesz przerywać podróży (np. zatrzymać się na stacji pośredniej lub wsiąść lub wysiąść na innych stacjach niż te podane na bilecie). ** Większość firm kolejowych pozwala teraz kupować bilety Advance do 5-10 minut przed odjazdem pociągu. ** Dostępność biletów Advance jest ograniczona i zazwyczaj ich cena rośnie w miarę zbliżania się daty/godziny odjazdu. W zatłoczonych pociągach bilety Advance wyprzedają się na kilka dni lub tygodni przed podróżą — po tym terminie dostępne będą tylko bilety Off-Peak lub Anytime, jeśli chcesz podróżować tym pociągiem. ** Bilety Advance są sprzedawane tylko jako bilety pojedyncze (w jedną stronę). Aby odbyć podróż powrotną, po prostu kup dwa bilety pojedyncze. ** Do zaplanowanej godziny odjazdu podróży można zmienić bilet Advance na inną datę lub godzinę lub na bilet Off-Peak lub Anytime, z zastrzeżeniem uiszczenia różnicy w cenie biletu plus opłaty administracyjnej, do 10 £, pobieranej przez sprzedawcę. ** Jeśli (bez ważnego powodu) wsiądziesz do innego pociągu niż ten podany w Advance, Twój bilet zostanie uznany za nieważny i będziesz musiał zapłacić za nowy bilet (w pełnej cenie), zostaniesz obciążony karą pieniężną (co najmniej 100 £ więcej, obniżoną do 50 £, jeśli zapłacisz terminowo) lub zostaniesz zgłoszony do postępowania karnego. * '''Off-Peak''' — można je kupić w dowolnym momencie do odjazdu pociągu, a ich cena nie ulega zmianie. Nie są one powiązane z konkretnym pociągiem — można skorzystać z dowolnego pociągu, z zastrzeżeniem obowiązujących ograniczeń czasowych (takich jak „nie przed 09:30 rano w dni robocze”) i ograniczeń trasy/operatora (takich jak „nie przez [[Londyn]]” lub „tylko Northern”). ** Ograniczenia czasowe różnią się znacznie w zależności od odbywanej podróży; internetowe planery podróży i aplikacje automatycznie sprawdzą, czy bilety poza szczytem są ważne na daną podróż. Każdy bilet poza szczytem ma 2-znakowy „kod ograniczenia” (np. B1), który wyjaśnia obowiązujące ograniczenia. Szczegóły można sprawdzić na stronie nre.co.uk/'''XX''', gdzie '''XX''' to kod. ** W przypadku niektórych podróży dostępne są również tańsze bilety Super Off-Peak lub Evening Out. Są one takie same jak bilety poza szczytem, ​​ale z dodatkowymi ograniczeniami czasowymi. ** Bilety Off-Peak są zazwyczaj droższe od biletów Advance, choć czasami nie dotyczy to podróży powrotnych (szczególnie w przypadku powrotu tego samego dnia, gdzie Day Returns są zazwyczaj dostępne na krótsze podróże). ** Bilety Off-Peak można zmienić na inną datę; może zostać naliczona opłata administracyjna w wysokości do 10 funtów. ** Bilety Off-Peak można „przedłużyć” na inną trasę (np. przez [[Londyn]], jeśli masz bilet „nie przez Londyn”) lub na bilety Anytime, z zastrzeżeniem zapłaty różnicy w cenie. Można to zrobić za pośrednictwem firmy, w której kupiłeś bilet, lub w dowolnej kasie biletowej. Różnicę można również zapłacić w pociągu; nie ma za to żadnej kary. Należy pamiętać, że ograniczenia operatora (np. „tylko Northern”) '''nie mogą''' zostać przekroczone i można zostać uznanym za podróżującego bez ważnego biletu, jeśli wsiądziesz do pociągu obsługiwanego przez „niewłaściwą” firmę z takim biletem. ** W przypadku większości biletów Off-Peak możesz przerwać podróż w dowolnym miejscu na trasie. Oznacza to, że możesz zatrzymać się lub rozpocząć lub zakończyć podróż na stacji pośredniej. Istnieje niewielka liczba biletów, w przypadku których nie ma to zastosowania; możesz sprawdzić, czy tak jest, wyszukując szczegóły kodu ograniczenia (patrz powyżej). ** Bilety Off-Peak można zwrócić przed podróżą lub do 28 dni po wygaśnięciu biletu. Może zostać naliczona opłata administracyjna w wysokości do 5 funtów za bilet, chociaż niektórzy sprzedawcy detaliczni z niej rezygnują. * '''Anytime''' – można je kupić w dowolnym momencie do odjazdu pociągu, a ich cena nie ulega zmianie. Nie są one powiązane z konkretnym pociągiem – można skorzystać z dowolnego pociągu, z zastrzeżeniem ograniczeń trasy/operatora (takich jak „nie przez Londyn” lub „tylko północ”). ** Bilety Anytime są zazwyczaj droższe niż bilety Off-Peak, ​​chociaż czasami nie dotyczy to podróży powrotnych (szczególnie jeśli wracasz tego samego dnia, podczas gdy bilety Day Returns są zazwyczaj dostępne na krótsze podróże). ** Bilety Anytime można zmienić na inną datę; może zostać naliczona opłata administracyjna do 10 GBP. Bilety Anytime Day Singles i Day Returns są ważne tylko w wybranym dniu; bilety Anytime Singles są ważne przez 2 dni. Część biletu Anytime Return w jedną stronę jest ważna przez 5 dni; część powrotna jest ważna przez miesiąc kalendarzowy. ** Bilety Anytime można „przedłużyć” na inną trasę (np. przez Londyn, jeśli masz bilet „nie przez Londyn”), z zastrzeżeniem zapłaty różnicy w cenie. Można to zrobić za pośrednictwem firmy, od której kupiłeś bilet, lub w dowolnej kasie biletowej. Można również zapłacić różnicę w pociągu; nie ma za to żadnej kary. Należy pamiętać, że ograniczenia operatora (np. „tylko Northern”) '''nie mogą''' zostać przekroczone, a podróżowanie bez ważnego biletu może być traktowane jako podróżowanie bez ważnego biletu, jeśli wsiądziesz do pociągu obsługiwanego przez „niewłaściwą” firmę z takim biletem. ** Dzięki biletom Anytime możesz zawsze przerwać podróż w dowolnym miejscu na trasie. Oznacza to, że możesz zatrzymać się lub rozpocząć lub zakończyć podróż na stacji pośredniej. ** Bilety Anytime można zwrócić przed podróżą lub do 28 dni po wygaśnięciu biletu. Może zostać naliczona opłata administracyjna w wysokości do 5 funtów za bilet, chociaż niektórzy sprzedawcy detaliczni z niej rezygnują. Jeśli są dostępne, najtańsze bilety to zazwyczaj bilety Advance; jednak jeśli podróżujesz w obie strony (szczególnie jednodniową), może być taniej kupić bilet Off-Peak lub Anytime. Bilety Advance są zazwyczaj wydawane do sprzedaży z 8-tygodniowym wyprzedzeniem, ale może się to różnić od kilku tygodni do 6 miesięcy w zależności od operatora i trasy. Aby sprawdzić, jak daleko przed Tobą są dostępne bilety „Advance” dla operatora lub trasy, którą jesteś zainteresowany, odwiedź [https://www.nationalrail.co.uk/travel-information/advance-booking-dates/ stronę „Booking Horizons”] National Rail. '''Jeśli nie zarezerwowałeś z wyprzedzeniem''', podróże krótkodystansowe i średniodystansowe są zazwyczaj nadal przystępne cenowo, jeśli kupisz je w dniu podróży, ale jeśli spróbujesz kupić bilety na dłuższe trasy w dniu podróży (np. [[Londyn]]-[[Szkocja]]), upewnij się, że masz przygotowany budżet. Jeśli kupujesz bilet '''Off-Peak''' lub '''Anytime''', cena biletu powrotnego jest często tylko o niewielką kwotę (1 GBP lub 10 pensów) wyższa niż cena biletu w jedną stronę, chociaż wprowadzono zmiany, aby zacząć przechodzić na „ceny w jedną stronę” w stylu tanich linii lotniczych. W przypadku większości krótszych podróży dostępne są tylko bilety Day Return, w przypadku których podróż w obie strony musi odbyć się tego samego dnia (bilety są ważne do końca dnia „kolejowego”, który kończy się o 04:29 następnego ranka). Bilety zakupione po północy są ważne do 04:29 następnego dnia (tj. maksymalnie 28,5 godziny). Na niektórych trasach o średniej długości, np. między [[Londyn]]em a [[Cambridge]], dostępne są zarówno bilety Return (powrót w ciągu miesiąca), jak i Day Return (powrót tego samego dnia). W przypadku dłuższych podróży bilety Day Return zazwyczaj nie są dostępne. Często ludzie (w tym pracownicy kas biletowych) używają słowa „return” w znaczeniu „day return” — może to powodować zamieszanie. Zawsze najlepiej jest przy zakupie biletu określić, czy chcesz dokonać powrotu w określonym terminie (powrót w ciągu miesiąca), czy też powrót tego samego dnia, aby mieć pewność, że kupujesz właściwy bilet. == Optymalizacja kosztów == [[Plik:Birmingham New Street Station (33482818265).jpg|thumb|300px|Niektóre stacje, jak Birmingham New Street, mają całe centra handlowe zintegrowane z holem. Nawet jeśli zaoszczędzisz pieniądze na biletach kolejowych, możesz się znaleźć w sytuacji, w której będziesz musiał rozstać się z gotówką w inny sposób!]] Istnieją różne sposoby na uzyskanie zniżek, dla niektórych osób, czasami. Najprostszym sposobem na uzyskanie tańszych biletów jest zawsze rezerwacja z jak największym wyprzedzeniem. Należy pamiętać, że poniżej skupiono się na wskazówkach, które dotyczą głównie miejsc ''poza'' [[Londyn]]em; podróżowanie w obrębie [[Londyn]]u (i w jego pobliżu) jest nieco bardziej skomplikowane i zostało omówione w dedykowanym artykule [[Optymalizacja transportu publicznego w Londynie]]. === Bilety dzielone === Przykładem złożoności i braku logiki w ustalaniu cen biletów jest to, że czasami tańsze może być podzielenie podróży na dwa lub więcej odcinków i kupienie osobnego biletu na każdy odcinek. Może to dotyczyć dowolnego z wymienionych powyżej typów biletów. Na przykład, w sierpniu 2018 standardowy bilet powrotny poza godzinami szczytu z [[Reading]] do [[Bristol]]u kosztował 63,20 GBP. Jeśli jednak odbywasz tę podróż w ciągu jednego dnia, lepiej byłoby kupić jednodniowe bilety powrotne z Reading do [[Didcot]] (6,60 GBP) i z Didcot do Bristolu (24,90 GBP) – łącznie 31,50 GBP, oszczędzając ponad 50%. Kupiłbyś oba bilety przed rozpoczęciem podróży. Te bilety są ważne tylko w pociągach, które mają zatrzymywać się na odpowiedniej stacji pośredniej. W powyższym przykładzie musiałbyś skorzystać z pociągu, który zatrzymuje się w Didcot; większość pociągów Reading–Bristol zatrzymuje się w Didcot. Nie musisz jednak wysiadać z pociągu i wsiadać z powrotem na stacji pośredniej. Nie ma zbyt wielu powodów, aby uznać, które podróże mogą być tańsze dzięki tej taktyce, chociaż wydaje się, że podróże rozpoczynające się i kończące w głównych lokalizacjach są stosunkowo droższe (w naszym przykładzie Reading i Bristol to znacznie większe miasta niż Didcot). Zwykle tańsze jest również dzielenie podróży bez powrotów w ciągu dnia na dwie krótsze podróże z powrotami w ciągu dnia (co również widać w naszym przykładzie). Możesz przeprowadzić własne badania, korzystając ze strony National Rail, lub skorzystać ze sprzedawcy oferującego bilety dzielone, takiego jak TrainSplit, [https://www.thetrainline.com/ Trainline] i [https://www.splitticketing.com/ Splitticketing]. Dzielenie na każdej stacji pośredniej zwykle zwiększa koszt, a nie zmniejsza go. Istnieje niewielkie dodatkowe ryzyko związane z zakupem biletów dzielonych w ten sposób, nawet jeśli korzystasz z więcej niż jednego pociągu. Jeśli masz dwa bilety Advance, których możesz użyć tylko w zarezerwowanych pociągach, pierwszy pociąg się spóźnia i nie zdążysz na pociąg przesiadkowy, masz pełne prawo do skorzystania z późniejszego pociągu przesiadkowego, o ile pozwoliłeś na ustalony „czas przesiadki” (co najmniej 5 minut, do 15 minut w przypadku największych stacji – zobacz [https://www.brtimes.com/ BR Times] i wprowadź nazwę stacji, aby uzyskać szczegółowe informacje) na stacji przesiadkowej. Sprzedaż biletów dzielonych stała się coraz bardziej powszechna w ostatnich latach, więc pracownicy prawdopodobnie będą zaznajomieni ze sprzedażą biletów dzielonych (niektórzy nawet to sugerują) i mało prawdopodobne jest, aby sprawiali jakiekolwiek trudności w takiej sytuacji. Na stacjach z kasami biletowymi można kupić „bilety dzielone”, prosząc o dokładnie te bilety, których chcesz – zazwyczaj nie zostaną one Ci proaktywnie zaoferowane, ponieważ kasy biletowe mają obowiązek oferowania najtańszego biletu na przejazd, a nie najtańszego biletu dzielonego. Na stacjach, na których znajduje się tylko automat biletowy, możliwość zakupu biletów dzielonych będzie się różnić w zależności od tego, czy automat biletowy może sprzedawać bilety z innych stacji. Jeśli maszyna tego nie obsługuje, możesz wsiąść do pociągu z pierwszym biletem dzielonym, a następnie natychmiast znaleźć konduktora, aby kupić resztę, ale nie będzie on zobowiązany do sprzedaży Ci tego biletu, a niektóre pociągi nie mają konduktorów. Gdyby tak było, musiałbyś wysiąść z pociągu na ostatniej stacji, na której Twój bilet jest ważny. Zakup wszystkich biletów przed rozpoczęciem podróży jest bezpieczniejszy. === Witryny rezerwacyjne stron trzecich === Istnieje wiele stron internetowych osób trzecich (najpopularniejszą jest Trainline), które mogą rezerwować bilety na podróż pociągiem w Wielkiej Brytanii. Biorąc pod uwagę, że te strony internetowe zazwyczaj pobierają opłatę rezerwacyjną, jest to zazwyczaj zły pomysł, ponieważ można łatwo zarezerwować bilet u dowolnego operatora kolejowego w Wielkiej Brytanii (na dowolną podróż w Wielkiej Brytanii, nawet jeśli podróż odbywa się z innym operatorem) bez płacenia opłaty rezerwacyjnej. Istnieje niewiele powodów, aby z nich korzystać, z wyjątkiem przypadku biletów na podróż dzieloną opisanych powyżej. === Określanie trasy lub firmy kolejowej === Do miejsca docelowego może być kilka różnych tras lub operatorów z różnymi taryfami. Bilet ważny na trasie „Any Permitted” — ważny u wszystkich operatorów i bez ograniczeń na trasie — będzie zazwyczaj droższy niż bilet ograniczony do konkretnej trasy lub konkretnej firmy kolejowej. === Zmiana nadmiaru trasy === [[Plik:FR Blaenau.JPG|thumb|250px|Malowniczy Blaenau Ffestiniog niegdyś wypełniał pociągi towarowe łupkami przeznaczonymi na cały świat.]] Mało znanym sekretem jest możliwość przekroczenia limitu biletu na inną trasę. Pozwala to zaoszczędzić pieniądze podczas podróży powrotnej, w której podróżujesz tańszą trasą w jednym kierunku. Weźmy na przykład powroty poza szczytem z [[Dundee]] do [[Inverness]]: dostępne są dwie różne trasy. Jedna jest wolna od jakichkolwiek ograniczeń, z trasą „Any Permitted”, druga wymaga podróży „przez [[Aviemore]]”. Pierwsza kosztuje 56,10 £, druga tylko 36,90 £. Jeśli chcesz podróżować przez Aviemore w jednym kierunku i przez [[Aberdeen]] w drugim, internetowy planer podróży zaoferuje Ci tylko bilet „Any Permitted”. W kasie biletowej będziesz jednak mógł kupić tańszą taryfę „via Aviemore” i uzyskać zmianę limitu trasy na kierunek, w którym chcesz podróżować przez [[Aberdeen]] (bez przejeżdżania przez Aviemore). Ta zmiana limitu trasy jest naliczana tylko w połowie różnicy między dwoma biletami. Łącznie zapłacisz 46,50 £, co oznacza oszczędność ponad 17% w porównaniu z taryfą „Any Permitted”. Podobnie, na niewielkiej liczbie tras możesz kupić tańszy bilet, jeśli podróżujesz z konkretnym operatorem. Zazwyczaj wiąże się to z podróżą wolniejszym lub rzadziej kursującym pociągiem. Na przykład bilet pojedynczy bez ograniczeń między [[Glasgow]] a [[Edynburg]]iem kosztuje 12,50 £. Bilet ważny tylko na usługi CrossCountry kosztuje 8,50 £. Podobnie, zwróć uwagę na taryfy „West Midlands Railway/London Northwestern Railway only” między [[Londyn]]em a [[West Midlands]] lub North-West, lub taryfy „Greater Anglia only” między [[Cambridge]] a [[Londyn]]em. Należy pamiętać, że ograniczenia operatora nie mogą zostać przekroczone, a takie bilety są całkowicie nieważne w przypadku usług innych operatorów. Jeśli chcesz podróżować innym operatorem, powinieneś uzyskać zwrot pieniędzy za swój oryginalny bilet (z zastrzeżeniem opłaty administracyjnej do 5 £) i kupić nowy bilet. === Przerwa w podróży === Większość biletów (oprócz biletów Advance) pozwala na przerywanie podróży tyle razy, ile chcesz w ciągu dnia/dni, w których są ważne. Tak więc, jeśli jedziesz z [[Londyn]]u do [[Edynburg]]a z biletem Super Off-Peak Single, możesz zatrzymać się w [[York]] i/lub [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]], jeśli chcesz. Jeśli zamierzasz przerwać podróż, dobrym pomysłem jest poinformowanie personelu, gdy będzie sprawdzał Twój bilet — mogą go odpowiednio oznaczyć. === Tanie pociągi === Coraz popularniejsze w Europie są tanie międzymiastowe firmy kolejowe, które oferują usługi jednoklasowe „bez zbędnych dodatków”, konkurując z tanimi liniami lotniczymi i autokarami. Od 2022 w Wielkiej Brytanii działa tylko jedna taka dedykowana firma: '''[https://www.lumo.co.uk/ Lumo]''' kursuje popularną trasą East Coast Main Line między London King's Cross a Edinburgh Waverley, zajmując około 4 godz. 30 min z przystankami w [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] i [[Morpeth]] (pojedynczy wieczorny pociąg w kierunku południowym zatrzymuje się również w [[Stevenage]]). Firma ta rozpoczęła działalność z dużym rozgłosem jesienią 2021, reklamując pojedyncze bilety w cenie 20 funtów. Jednak od tego czasu ich ceny wzrosły, a wiele z ich usług jest bardzo obleganych. Nadal można jednak znaleźć okazje, a nawet zaoszczędzić na podróżach rozpoczynających się lub kończących poza [[Edynburg]]iem i [[Londyn]]em, kupując dodatkowe części osobno; obecnie dostępne są również bilety przelotowe, takie jak „Lumo & ScotRail” dla niektórych miejsc docelowych poza Edynburgiem lub „Lumo & SWR”, „Lumo & SE” itp. dla niektórych miejsc docelowych poza Londynem. Upewnij się, że sprawdziłeś, jaki bilet kupujesz: naprawdę tanie bilety są ważne tylko w Lumo (i operatorach przesiadkowych poza Londynem/Edynburgiem), podczas gdy bilety „Any Permitted” (ważne dla wszystkich tras i operatorów) nie oferują żadnych oszczędności, ale możesz ich użyć w pociągach dowolnej firmy (w tym Lumo). Lumo obsługuje 5 pociągów dziennie w każdym kierunku. Grand Central i Hull Trains to dwaj inni operatorzy o otwartym dostępie, którzy konkurują z LNER na trasie East Coast z London King's Cross. Jednak chociaż mogą być tańsi niż LNER, nie starają się oferować przede wszystkim opcji niskokosztowej w sposób, w jaki robi to Lumo. West Midlands Trains (we współpracy z Transport for Wales w przypadku niektórych podróży) i Chiltern Railways konkurują z Avanti West Coast między Londynem a różnymi miejscami docelowymi w West Midlands i North-West. Oferują odpowiednio tańsze bilety „LNR/WMR only”, „LNR/WMR/TfW only” i „via [[High Wycombe]]”. Mogą one przynieść znaczne oszczędności w porównaniu z ceną „Any Permitted” obowiązującą u wszystkich operatorów, np. cena biletu powrotnego „Any Permitted” z [[Manchester]]u do [[Londyn]]u poza szczytem wynosi 103,90 GBP, podczas gdy cena biletu „LNR/WMR/TfW only” poza szczytem (który również ma znacznie mniej uciążliwe ograniczenia czasowe) wynosi 50,40 GBP. === Zniżki === Dostępne są zniżki dla: * Dzieci - do 15 roku życia, zazwyczaj 50% * Małe grupy - od 3 do 9 osób, zazwyczaj jedna trzecia zniżki * Duże grupy - 10 lub więcej osób * Karty kolejowe - karty rabatowe dla określonych grup * Regionalne karty kolejowe - oferujące zniżki w określonym regionie * Niektórzy pracownicy kolei europejskich === Karty kolejowe === [[Plik:Two Together Railcard.jpeg|thumb|250px|Karta kolejowa Two Together z wyciętymi zdjęciami]] Najczęściej stosowanym systemem zniżek w National Rail są Karty kolejowe. Kart kolejowych nie można używać do biletów Eurostar. Karty kolejowe można kupić w kasie biletowej dowolnej stacji (po wypełnieniu formularza i dostarczeniu dowodu kwalifikowalności oraz zdjęcia) lub online. Chociaż są one przeznaczone głównie dla obywateli Wielkiej Brytanii, oferowane zniżki sprawiają, że są przydatne dla osób odwiedzających Wielką Brytanię, które planują dużo podróżować pociągiem; jeśli wydajesz więcej niż około 90 funtów, Karta kolejowa zwróci się sama. Niektóre Karty kolejowe są dostępne w formie cyfrowej, gdzie obraz Karty kolejowej jest wyświetlany za pośrednictwem aplikacji na telefon komórkowy; jeśli chcesz taką kartę, pamiętaj, aby o tym poinformować, składając wniosek online, ponieważ nie możesz zmienić papierowej/plastikowej Karty kolejowej na format cyfrowy (i odwrotnie). Należy pamiętać, że kilka Kart kolejowych ma minimalną stawkę 12 funtów, poniżej której stawka nie zostanie obniżona przed godziną 10:00 od poniedziałku do piątku; powinno to jednak dotyczyć tylko osób odbywających krótkie podróże i nie dotyczy biletów Advance. Niektóre Karty kolejowe nie są ważne przed godziną 9:30 lub 10:00 od poniedziałku do piątku. * '''16-25 Railcard''' oferuje zniżkę w wysokości 1/3 na większość biletów dla osób w wieku od 16 do 25 lat oraz studentów studiów stacjonarnych w każdym wieku (z odpowiednio ostemplowanym formularzem z uniwersytetu). 30 funtów rocznie lub 70 funtów za trzy lata. Obowiązuje minimalna opłata w wysokości 12 funtów, z wyjątkiem miesięcy lipca i sierpnia. * '''26-30 Railcard''' oferuje zniżkę w wysokości 1/3 na większość biletów dla osób w wieku od 26 do 30 lat. 30 funtów rocznie, dostępne tylko jako mobilna „aplikacja”. Obowiązuje minimalna opłata w wysokości 12 funtów. * '''Family & Friends Railcard''' oferuje zniżkę w wysokości 1/3 na bilety dla dorosłych i 60% na bilety dla dzieci. Na jednej Family & Friends Railcard może podróżować maksymalnie czterech dorosłych i czworo dzieci. Przynajmniej jeden posiadacz karty i jedno dziecko muszą podróżować razem przez całą podróż. 30 funtów rocznie lub 70 funtów przez trzy lata. Ta karta Railcard nie jest ważna przed 9:30 od poniedziałku do piątku. * '''Senior Railcard''' oferuje zniżkę w wysokości 1/3 na większość biletów dla osób w wieku 60 lat i starszych. 30 funtów rocznie lub 70 funtów przez trzy lata. Ta karta Railcard nie jest ważna na podróże w obrębie dawnego obszaru „Network SouthEast” (patrz Network Railcard poniżej) w [[Londyn]]ie i na południowym wschodzie w godzinach szczytu porannego. * '''Two Together Railcard''' to nowa karta Railcard wprowadzona w 2014 oferująca zniżkę w wysokości 1/3 dla dwóch osób (powyżej 16 lat) podróżujących razem. Obie osoby muszą mieć swoje zdjęcia na karcie i muszą pozostać razem przez całą podróż. Jeśli chcesz podróżować z kimś, kto nie jest wymieniony na karcie Railcard, musisz kupić osobną kartę Railcard. Ta karta Railcard nie jest ważna przed 9:30 od poniedziałku do piątku. * '''Network Railcard''' to niezwykły relikt ery British Rail sprzed prywatyzacji: jest to geograficznie określona Railcard, która odnosi się do obecnie przestarzałej „Network SouthEast”, marki British Rail dla regionu pociągów, które rozchodzą się promieniście z Londynu i południowo-wschodniej Anglii. Oferuje zniżkę w wysokości 1/3 na większość biletów dla posiadacza karty, a do trzech innych dorosłych i do czterech dzieci w wieku od 5 do 15 lat może zaoszczędzić 60% na bilecie dla dziecka. Kosztuje 30 funtów rocznie. Ta Railcard nie jest ważna przed godziną 10:00 od poniedziałku do piątku, a minimalna opłata za przejazd wynosi 13 funtów od poniedziałku do piątku. * '''Disabled Persons Railcard''' oferuje zniżkę w wysokości 1/3 uprawnionym niepełnosprawnym lub mającym ograniczenia ruchowe pasażerom. 20 funtów za rok lub 54 funty za trzy lata. Ta Railcard nie ma ograniczenia minimalnej opłaty za przejazd w wysokości 12 funtów. * '''HM Forces Railcard''' zapewnia podobną zniżkę w wysokości 1/3 dla czynnych członków brytyjskich sił zbrojnych i ich rodzin. Można go uzyskać tylko w obiektach wojskowych i nie można go kupić na stacji. Minimalna opłata za przejazd wynosi 12 funtów, z wyjątkiem miesięcy lipca i sierpnia. Istnieje również kilka lokalnych Railcardów, które są ważne tylko w określonym regionie lub na określonym zestawie linii. Pełna lista takich Railcardów jest dostępna w [https://www.nationalrail.co.uk/railcards/regional-railcards/ National Rail] === Rabaty dla pracowników kolei === Pracownicy kolei brytyjskich pracujący dla operatorów National Rail otrzymują „Rail Staff Leisure Card” (znaną również jako „Priv”), uprawniającą ich i ich partnerów/osoby na utrzymaniu do 75% zniżki na większość biletów publicznych (oprócz biletów Advance) na podróże rekreacyjne. Mogą również uzyskać 75% zniżki na karnet okresowy (patrz poniżej) na podróże między miejscem zamieszkania a pracą (lub edukacją, w przypadku osób na utrzymaniu). Zazwyczaj mogą podróżować za darmo w ramach usług obsługiwanych przez firmę, dla której pracują, a często także w spółkach stowarzyszonych lub innych firmach, z którymi istnieje wzajemna umowa. Pracownicy Network Rail otrzymują bardziej ograniczoną „Online Leisure Card”, która ma podobną zniżkę 75% do „Priv”, ale może być używana tylko do zakupu biletów online i z pewnymi ograniczeniami co do operatorów, których można używać. Pracownicy zatrudnieni przed 1 kwietnia 1996 r. otrzymują rozszerzone „zabezpieczone” udogodnienia podróżne, które obejmują wzajemne zniżki w London Underground i Eurostar, a w niektórych przypadkach bezpłatne podróże w określonych obszarach lub przez ograniczoną liczbę dni w roku. Wszystkie europejskie państwowe spółki kolejowe (z wyjątkiem szwedzkiej SJ) uczestniczą w programie FIP (fr. '''F'''acilités de circulation '''I'''nternationales du '''P'''ersonnel des chemins de fer; ang. ''International Travel Facilities for Railway Staff''), co pozwala ich pracownikom ubiegać się o kartę FIP. Karta ta uprawnia ich do 50% zniżki na większość brytyjskich biletów publicznych (oprócz biletów Advance) na podróże rekreacyjne. Ta zniżka wzrasta do 75% dla pracowników francuskich, belgijskich, irlandzkich i północnoirlandzkich państwowych spółek kolejowych (odpowiednio SNCF, SNCB, IÉ i NIR). Podobnie, po roku służby, brytyjscy pracownicy mogą ubiegać się o kartę FIP, która daje im 50% zniżki na operatorów uczestniczących w FIP, zwiększając się do 75% w przypadku SNCF, SNCB, IÉ i NIR. Zniżki „Priv” i FIP można uzyskać na ogół tylko. === Bilety sezonowe === {{infobox|Najbardziej zatłoczony pociąg w Wielkiej Brytanii|Popularność podróży pociągiem w Wielkiej Brytanii gwałtownie wzrosła od lat 90. XX wieku. Niektóre części sieci — głównie usługi podmiejskie w dużych miastach — cierpią z powodu przeludnienia. Planowanie podróży poza godzinami szczytu (06:00–09:30 i 16:00–19:00) może sprawić, że bilety będą tańsze, a podróże znacznie wygodniejsze.}} Dojeżdżający do pracy mogą zaoszczędzić, kupując [https://www.nationalrail.co.uk/tickets-railcards-and-offers/ticket-types/season-ticket-calculator/ bilety sezonowe]. Są one dostępne w kasach biletowych i automatach biletowych na stałą trasę między dowolnymi dwoma stacjami, które określisz. To powiedziawszy, jeśli możesz uniknąć konieczności kupowania biletu sezonowego, zrób to, ponieważ nadal są dość drogie. Na przykład, jeśli masz kartę kolejową dla osób niepełnosprawnych (pamiętaj, że jest ważna w pociągach w godzinach szczytu bez minimalnej opłaty), karnet prawdopodobnie będzie droższy. Podobnie w przypadku karty kolejowej 16-25, biorąc pod uwagę, że minimalna opłata w wysokości 12 funtów obowiązuje tylko od poniedziałku do piątku przed godziną 10:00, zastanów się, czy karnet nie jest w związku z tym tańszy. To samo dotyczy biletów „Flexi Season”, które są karnetem „8 dni w ciągu 28 dni”, a zatem są przeznaczone dla osób pracujących w środowisku hybrydowym. Zniżki są obliczane na podstawie taryf Anytime, co czyni je dość drogimi. Jeśli znajomy lub członek rodziny ma roczny bilet okresowy wydany na podróż w obrębie obszaru „Gold Card”, może kupić bilety na wspólną podróż ze zniżką (a także kupić jedną Railcard dla siebie lub kogoś innego za 10 funtów rocznie). Podróżując z dziećmi, często może to być znaczna zniżka. === Karnety kolejowe === Istnieją trzy główne rodzaje karnetów kolejowych dostępnych dla odwiedzających Wielką Brytanię, które umożliwiają nieograniczone podróże koleją. Dopłaty są płatne za pociągi Eurostar i sypialne (chyba że podróżujesz na miejscach siedzących). * '''[https://www.interrail.eu/en/interrail-passes/one-country-pass/great-britain Interrail]''' to karnet dla mieszkańców Europy. Najpopularniejszym rodzajem jest karnet Global Interrail, który jest ważny we wszystkich 33 krajach uczestniczących (w tym w Wielkiej Brytanii). Mieszkańcy Wielkiej Brytanii mogą również kupić karnety Global Interrail, ale takie karnety można wykorzystać w Wielkiej Brytanii tylko w dwa wybrane dni w okresie ważności karnetu, na podróż do/z portu, lotniska lub granicy. Istnieją dwa rodzaje dedykowanych karnetów Interrail, które obejmują części Wielkiej Brytanii: Interrail Great Britain jest ważny na podróże po [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] i [[Walia|Walii]], podczas gdy Interrail Ireland jest ważny na podróże po [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]] i [[Irlandia|Republice Irlandii]]. * '''[https://www.eurail.com/en Eurail]''' jest taki sam jak Interrail, ale dla mieszkańców spoza Europy. Ceny Eurail były historycznie inne, ale teraz są dostosowane do Interrail. * Karnety '''[https://www.britrail.com/ Britrail]''' mogą być zakupione tylko przez osoby spoza Wielkiej Brytanii i muszą zostać zakupione online lub w swoim kraju ojczystym przed wyjazdem do Wielkiej Brytanii. Karnety Britrail obejmują podróże po Wielkiej Brytanii, ale nie po Irlandii Północnej. Oprócz karnetu krajowego istnieją regionalne karnety Britrail obejmujące określone obszary kraju. Więcej informacji można znaleźć w [[Europejskie karnety kolejowe|europejskich karnetach kolejowych]]. ==== Bilety Ranger & Rover ==== [[Plik:AngliaPlusDayRanger.jpg|thumb|Anglia day ranger]] W dużej mierze relikt ery upaństwowionych British Rail, bilety '''Ranger''' i '''Rover''' to bilety, które umożliwiają nieograniczone podróże z relatywnie niewielkimi ograniczeniami na określonym obszarze geograficznym przez okres od jednego do czternastu dni, w tym opcje takie jak „trzy dni w siedem”. Dostępnych jest wiele regionalnych Rangerów i Roverów, a pełna lista biletów (z ich warunkami) znajduje się na stronie National Rail. Istnieją również krajowe Rovers, takie jak: * '''All Line Rover''' - Umożliwia 7- lub 14-dniową podróż prawie wszystkimi regularnymi usługami kolejowymi w [[Anglia|Anglii]], [[Szkocja|Szkocji]] i [[Walia|Walii]]. Od stycznia 2023 kosztuje 540 GBP (7 dni) lub 818 GBP (14 dni) za klasę standardową i 818 GBP (7 dni) lub 1250 GBP (14 dni) za klasę 1. Dzieci płacą połowę ceny, a większość posiadaczy Railcard otrzymuje 1/3 zniżki. * '''Spirit of Scotland Travelpass''': 4 dni w 8 dni lub 8 dni w 15 dni - odpowiednio 134 GBP i 179 GBP, z ulgami dla dzieci i posiadaczy Railcard. W porównaniu do Interrail/Britrail, All Line Rover jest zazwyczaj znacznie droższy, nawet z Railcard (i zazwyczaj mniej elastyczny), dlatego turyści, którzy mają wybór, nie powinni korzystać z All Line Rover. Dla tych, którzy chcą podróżować w obrębie określonego regionu, dostępne są karnety Britrail ważne w określonym regionie; porównaj koszt z najbliższą alternatywą Ranger/Rover (używając Railcard, jeśli dotyczy), aby zobaczyć, który jest lepszym wyborem. ==== Dodatki do biletów ==== * '''[https://www.plusbus.info/ PlusBus]'''. Bilet dodatkowy, który można kupić z biletami kolejowymi National Rail w Wielkiej Brytanii. Umożliwia nieograniczone podróże autobusami uczestniczących operatorów, a w niektórych przypadkach tramwajami, na całym obszarze miejskim miast obsługiwanych przez kolej (z wyjątkiem [[Londyn]]u). Bilet PlusBus można kupić w tym samym czasie, w którym kupuje się bilet kolejowy, lub można okazać ważny bilet kolejowy w kasie biletowej w miejscu docelowym, jeśli zdecydujesz się kupić PlusBus po przyjeździe. PlusBus można kupić w dowolnej kasie biletowej, telefonicznie lub w automatach biletowych obsługiwanych przez większość operatorów kolejowych. Kilku operatorów pozwala teraz kupić PlusBus na swojej stronie internetowej. Najlepsze bilety PlusBus są zazwyczaj przeznaczone na duże miasta metropolitalne, ponieważ bilet często obejmuje cały obszar metropolitalny za ułamek ceny normalnego biletu dziennego. Jeśli masz Railcard, zniżka z tytułu Railcard zostanie zastosowana również do biletu PlusBus. UWAGA: Tylko w Anglii obowiązuje limit 2,00 £ za przejazd na bilety autobusowe w 2024. Od 2,50 £ do 7,00 £, w zależności od miejsca docelowego. * '''Travelcards''' to opcja dostępna na większości stacji w południowo-wschodniej Anglii przy zakupie biletu Day Return do [[Londyn]]u. Oprócz podróży do Londynu, zapewniają one nieograniczone podróże metrem, koleją państwową, tramwajem i DLR w obrębie Wielkiego Londynu. Na przykład bilet Oxford do Londynu poza szczytem kosztuje 26,60 £ bez travelcard. Jednak bilet Oxford do Londynu poza szczytem kosztuje 31,30 £, dodatkowo umożliwiając nieograniczone podróżowanie po Londynie za mniej niż 5 £ więcej. * Ulepszenia '''Weekend First''' umożliwiają posiadaczowi biletu klasy standardowej ulepszenie do pierwszej klasy w sobotę i niedzielę w niektórych pociągach dalekobieżnych. Dodatek jest płatny w pociągu u konduktora, zależnie od dostępności. Ulepszenia zwykle zaczynają się od 5 funtów, ale w niektórych pociągach nie ma bezpłatnej usługi siedzenia w pierwszej klasie w weekendy. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej National Rail [https://www.nationalrail.co.uk/tickets-railcards-offers/promotions/weekend-first/ tutaj]. == Korzystanie z pociągu == ''''[https://www.nationalrail.co.uk/ Strona internetowa National Rail]''' ma stronę informacyjną dla każdej stacji kolejowej w Wielkiej Brytanii, ze szczegółami dotyczącymi dostępu, udogodnień, godzin otwarcia kas biletowych i zalecanych godzin przesiadek. Ekran „na żywo” Departures & Arrivals dla każdej stacji można również przeglądać online, z aktualnymi informacjami o kursowaniu pociągów. === Na stacji === [[Plik:Departure board at Kings Cross station.JPG|thumb|250px|Tablice odjazdów na stacji London King's Cross.]] Jeśli nie znasz swojej podróży, przyjedź na stację z zapasem czasu. Stacje w Wielkiej Brytanii często mają duże znaczenie architektoniczne, więc jeśli jesteś wcześniej, poświęć chwilę na rozejrzenie się. Większość stacji ma elektroniczne ekrany odjazdów, na których wyświetla się lista pociągów w kolejności odjazdu, peronu, opóźnień, stacji, na których się zatrzymujesz, oraz przewoźnika kolejowego. Na większych stacjach często znajduje się inny ekran z etykietą „Najszybszy pociąg do...”, po którym następuje lista popularnych stacji. Jeśli Twój bilet nie wiąże Cię z konkretnym pociągiem, ten ekran jest łatwym sposobem na ustalenie nadchodzącego odjazdu, który dowiezie Cię do celu w najkrótszym czasie. Na małych lub wiejskich stacjach bez wyświetlaczy elektronicznych znaki wskażą, na którym peronie czekać na pociągi do celu. Perony mogą nie być ogłaszane do kilku minut przed planowanym odjazdem pociągu, a czasami mogą ulec zmianie, jeśli pociąg jest opóźniony. Słuchaj komunikatów dźwiękowych, zwłaszcza tych, które zaczynają się od „To jest zmiana peronu”. Wiele stacji korzysta z automatycznych bramek biletowych w stylu metra: jeśli masz bilet papierowy, wkładasz go przodem do góry, lewym końcem (z logo strzałek) do pierwszego otworu skierowanego w twoją stronę; następnie bilet jest zwracany ze otworu na górze maszyny, a czynność jego wzięcia powoduje otwarcie bramki. Jeśli masz bilet elektroniczny, skanujesz bilet na czytniku pod otworem na papier. W [[Londyn]]ie możesz dotknąć czytnika kartą Oyster lub kartą zbliżeniową. Pracownicy są zawsze obecni przy tych bramkach, jeśli masz problem, i mogą również doradzić, gdzie stanąć, jeśli podróżujesz z rowerem. Brytyjskie pociągi nie mają publicznie ogłaszanych numerów; są one identyfikowane na każdej stacji według zaplanowanej godziny odjazdu (za pomocą zegara 24-godzinnego), firmy kolejowej i miejsca docelowego (np. „14:15 CrossCountry service to [[Manchester]] Piccadilly”). Jeśli odjazd pociągu jest opóźniony, do jego identyfikacji nadal używana jest pierwotna planowana godzina odjazdu. Tylko kilka pociągów nosi nazwy, takie jak ''The Flying Scotsman'' między London King's Cross a [[Edynburg]]iem, ''The Northern Lights'' między London King's Cross a [[Aberdeen]] i ''The Highland Chieftain'' między London King's Cross a [[Inverness]]. Będąc na stacji, bądź świadomy tego, co dzieje się wokół ciebie. Staraj się nie przeszkadzać, upewnij się, że stoisz z dala od krawędzi peronu (zazwyczaj jest żółta linia, za którą możesz stanąć) i nie używaj lampy błyskowej, ponieważ może to rozpraszać kierowców i personel pierwszej linii. === Wsiadanie do pociągu === W pociągach z rezerwacją wagony są oznaczone literami. Jeśli masz rezerwację miejsca, obserwuj zewnętrzną część pociągu, gdy przyjeżdża, aby sprawdzić literę swojego wagonu (na niektórych głównych stacjach na peronie znajdują się znaki informujące, gdzie czekać). Wagon A może znajdować się z przodu lub z tyłu pociągu (w zależności od kierunku jazdy), a niektóre litery mogą nie być uwzględnione (na przykład A-B-C-E). Uważaj, aby odróżnić literę wagonu od numeru miejsca: niektóre rezerwacje miejsc mają sufiks z literą A (w stylu lotniczym), F (w kierunku jazdy) lub B (w kierunku jazdy tyłem) - na przykład wagon B, miejsce 45A - to nie są litery wagonów! Wszystkie pociągi mają drzwi sterowane elektrycznie; musisz nacisnąć podświetlony przycisk, aby otworzyć drzwi, a one zamykają się automatycznie przed odjazdem pociągu. Może być znaczna przerwa między pociągiem a krawędzią peronu. Jeżeli jest zimno, a Ty jesteś ostatnią osobą wchodzącą na pokład, uprzejmie zaleca się naciśnięcie przycisku „zamknij drzwi”, aby zapobiec przedostaniu się zimna do środka. === Znalezienie swojego miejsca === [[Plik:221129 C Super Voyager Standard Class Internal.JPG|thumb|right|250px|Wnętrze klasy standardowej pociągu Class 221 ''Super Voyager'' obsługiwanego przez CrossCountry. W tym pociągu rezerwacje miejsc pojawiają się na wyświetlaczu nad każdą parą siedzeń. Inni mogą używać papierowych metek włożonych w każdy zagłówek.]] Rezerwacje miejsc są oznaczone albo papierowymi etykietami na zagłówkach, albo elektronicznym wyświetlaczem nad oknem, a także na bilecie rezerwacyjnym. Zazwyczaj nie wszystkie miejsca są zarezerwowane, chyba że pociąg jest bardzo zatłoczony — jeśli miejsce nie ma etykiety, jest niezarezerwowane i może na nim usiąść każdy posiadacz biletu. Pamiętaj jednak, że jeśli nie masz również rezerwacji miejsca, ''Twój bilet nie gwarantuje Ci miejsca''. Etykieta rezerwacji lub wyświetlacz przy każdym miejscu określi stacje, między którymi miejsce jest zarezerwowane (np. „[[Dundee]] - [[York]]”). Jeśli nie masz rezerwacji i wszystkie miejsca wydają się być zarezerwowane, poszukaj takiego, w którym rezerwacja zaczyna się na stacji, do której pociąg jeszcze nie dotarł (i bądź przygotowany na zmianę miejsc, gdy tam dotrze) lub w którym rezerwacja kończy się na stacji, do której już się zatrzymał. W większości połączeń dalekobieżnych zwykle jest wagon bez rezerwacji, chociaż jeśli nie dołączysz do niego na początku podróży pociągiem, liczba miejsc może być ograniczona, szczególnie jeśli podróżujesz z innymi osobami. Zachowaj bilet i wszelkie rezerwacje, przepustki i/lub Railcard przy sobie, gdy będziesz przemieszczać się po pociągu (np. do toalety lub wagonu restauracyjnego), ponieważ możesz zostać poproszony o okazanie biletu przez konduktora pociągu lub kontrolera biletów. Prawdopodobnie będziesz go również potrzebować, aby opuścić peron na stacji docelowej, ponieważ na wielu stacjach używane są bramki biletowe w stylu metra. Jeśli nie znajdziesz biletu na jednej z nich, będziesz miał duże kłopoty i będziesz narażony na wysoką karę pieniężną plus koszt nowego pełnego biletu. ''Zawsze trzymaj swój bilet przy sobie, dopóki nie zostanie zatrzymany przez bramki lub nie opuścisz stacji!'' Przystanki na stacjach są zazwyczaj ogłaszane przez system nagłośnienia publicznego lub na przewijanych wyświetlaczach elektronicznych w wagonie. === Podróżowanie z bagażem === Różne pociągi różnią się pod względem ilości miejsca na bagaż. Prawie wszystkie pociągi (w tym wszystkie międzymiastowe) mają półki nad głowami pasażerów odpowiednie na małe przedmioty, takie jak mały plecak, teczka, torba na laptopa lub inny mały bagaż. Pociągi międzymiastowe i regionalne mają półki na bagaż odpowiednie na większe walizki. Jednak półki te szybko się zapełniają, a w pociągach dalekobieżnych zwykle nie ma wystarczająco dużo miejsca dla wszystkich, więc ''wejdź do pociągu tak wcześnie, jak to możliwe'', aby zająć miejsce. Jeśli nie możesz znaleźć miejsca na półkach, a przestawianie tam przedmiotów nie pomaga, być może będziesz musiał wcisnąć swój bagaż w każdą wolną przestrzeń. Może to być przestrzeń w przedsionku i na końcach każdego wagonu. Obsługa pociągu nie toleruje bagażu blokującego przejścia i drzwi (jest to niebezpieczne w nagłych wypadkach), a w skrajnych przypadkach, jeśli stanowi przeszkodę, może zostać po prostu wyrzucony na peron na następnym przystanku. Kradzież pozostawionego bez opieki bagażu może być problemem, więc uważaj na swój. W niektórych pociągach, zwłaszcza międzymiastowych, może być specjalna '''przestrzeń bagażowa''', która może być pomocna, jeśli masz dużą torbę. Na przykład pociągi ''Voyager'' CrossCountry mają przestrzeń bagażową w wagonie D (patrz sekcja poniżej na temat różnych typów używanych pociągów). W niektórych pociągach LNER między London King's Cross a [[Leeds]] (obsługiwanych przez pociągi ''InterCity'' 225) możliwe jest umieszczenie bagażu w przestrzeni bagażowej (w wagonie bagażowym/kierowcy po przeciwnej stronie pociągu od wagonu silnikowego/lokomotywy), jeśli jedziesz do miejsca docelowego pociągu. Poproś konduktora pociągu lub personel peronu o pomoc w załadunku bagażu. Bagażu nie można wysłać bez opieki „z wyprzedzeniem” na kolei, a bardzo niewiele stacji ma przechowalnie bagażu „z przechowalnią bagażu”: tylko główne terminale w [[Londyn]]ie, [[Birmingham]], [[Liverpool]], [[Manchester]], [[Leeds]], [[Edynburg]] i [[Glasgow]] mają przechowalnie bagażu lub szafki. === Jedzenie i picie === Dostawanie jedzenia w sieci kolejowej może być zróżnicowanym doświadczeniem. Wiele dalekobieżnych usług oferuje wagon restauracyjny z barem przekąskowym lub małym sklepikiem, podczas gdy inne mogą mieć wózek podwożony do twojego siedzenia. W większości przypadków oferta poczęstunku nie wykracza poza wstępnie zapakowane kanapki, gorące i bezalkoholowe napoje, owoce i słodycze. Transport for Wales obejmuje pełny trzydaniowy posiłek w swojej usłudze Premier między [[Manchester]]/[[Holyhead]] i [[Cardiff]]. LNER i Avanti West Coast obejmują lekkie posiłki dla pasażerów pierwszej klasy w wielu usługach. Usługi lokalne zazwyczaj w ogóle nie oferują cateringu. Tylko Great Western Railway oferuje pełny wagon restauracyjny, a te usługi ''[https://www.gwr.com/travelling-with-us/pullman-dining Pullman]'' działają tylko w ograniczonej liczbie pociągów na trasach [[Londyn]]-[[Plymouth]] i [[Londyn]]-[[Swansea]]. Miejsca są ograniczone, a ceny za dwa lub trzy dania są wysokie, ale warto spróbować, jeśli masz ochotę na coś słodkiego. Chociaż pierwszeństwo mają pasażerowie pierwszej klasy, pasażerowie klasy standardowej mogą zjeść posiłek w restauracji, jeśli jest miejsce. Pomimo nazwy ''Pullman'', posiłki są serwowane w zwykłych wagonach pierwszej klasy. Caledonian Sleeper ma wagon „klubowy” serwujący napoje i lekkie posiłki. W wagonie salonowym Night Riviera Sleeper znajduje się bar i bar z przekąskami. Prywatne czartery, wycieczki kolejowe i zabytkowe koleje mogą oferować doświadczenia w wagonach restauracyjnych na niektórych trasach, a nawet okazjonalne rekreacje Pullman, choć za wyższą cenę biletu. Wiele stacji w brytyjskiej sieci kolejowej ma punkty gastronomiczne. Podczas gdy niektóre stacje mają lokalne niezależne punkty, które są odwiedzane zarówno przez pasażerów, jak i mieszkańców, bardziej typowe są punkty franczyzowe fast food, sieci kawiarni lub sklepy typu convenience. Główne stacje końcowe lub węzły mają większy asortyment punktów. Sklepy Marks and Spencer zazwyczaj oferują najlepszy wybór jedzenia i napojów na stacji, chociaż są droższe. Restauracje z pełną obsługą na stacjach są rzadkością, podobnie jak puby przy peronie. Niektóre stacje końcowe sąsiadują z hotelami Grand Railway, które oferują restauracje. Jeśli chcesz mieć pewność, że będziesz mieć coś do jedzenia lub picia, zabierz ze sobą własne. Istnieje niewiele ograniczeń dotyczących wnoszenia własnego jedzenia lub napojów. Napojów alkoholowych nie można spożywać ani nosić w widocznym miejscu (otwartym lub nie) w pociągach ScotRail, a także są one zabronione w pociągach TfL w Londynie. Niektóre konkretne pociągi lub stacje mogą mieć ograniczenia dotyczące alkoholu, jeśli wiadomo, że są problematyczne - będą na nich znaki informujące o tym, a Ty (i Twój bagaż) możecie zostać przeszukani pod kątem alkoholu przed wejściem na pokład. === Toalety === Większość pociągów regionalnych i dalekobieżnych ma toalety na pokładzie. Dostępność toalet jest różna, ale zazwyczaj jest jedna na dwa wagony. Wszystkie pociągi z toaletami mają co najmniej jedną toaletę dostępną dla wózków inwalidzkich, a te zazwyczaj mają składany przewijak dla niemowląt. Poziom czystości jest mniej więcej na poziomie innych publicznych toalet w Wielkiej Brytanii; mógłby być lepszy, ale nie jest obrzydliwy. Jeśli w toalecie są drzwi elektryczne, zwykle jest oddzielny przycisk do blokowania drzwi, który należy nacisnąć oprócz tego, który powoduje zamknięcie drzwi. Jeśli nie naciśniesz tego przycisku, osoby z zewnątrz mogą otworzyć drzwi, gdy jesteś w środku. Podobnie nie będziesz w stanie otworzyć drzwi, aby wyjść, bez wcześniejszego naciśnięcia przycisku odblokowania. Stacje z obsługą zazwyczaj mają otwarte toalety publiczne, gdy personel jest na służbie, i zazwyczaj są bezpłatne. === Palenie i alkohol === [[Plik:Wallsend platfom 2 02.jpg|thumb|200px|Palenie jest zabronione zarówno dla Brytyjczyków, jak i Rzymian na stacji Wallsendn]] Palenie jest nielegalne w pociągach w Wielkiej Brytanii (i w zasadzie w każdym zamkniętym miejscu publicznym w Anglii, Walii i Szkocji). Pociągi są wyposażone w czujniki dymu, również w toaletach. Jeśli zostaniesz zauważony palący, obsługa pociągu zorganizuje oczekiwanie '''brytyjskiej policji transportowej''' na następnej stacji, a ty zostaniesz aresztowany i ukarany grzywną. Palenie jest również nielegalne na peronach i innych obiektach kolejowych, chociaż na mniejszych lub wiejskich stacjach jest to zazwyczaj ignorowane, jeśli palisz na świeżym powietrzu, tak daleko jak to możliwe od głównej poczekalni. Palenie papierosów elektronicznych nie jest dozwolone w pociągach, ale niektóre firmy kolejowe zezwalają na wapowanie na peronie. Chociaż spożywanie alkoholu w większości pociągów i na stacjach nie jest koniecznie zakazane, możesz spotkać się z dezaprobatą ze strony współpasażerów i personelu kolejowego, jeśli będziesz go otwarcie spożywać na peronie. Poniżej wymieniono kilka wyjątków od tej zasady. Podczas niektórych wydarzeń i w określonych godzinach firmy kolejowe mogą ograniczyć spożycie alkoholu w swoich usługach (na przykład pociągi jadące na popularne wydarzenia sportowe) i będą ogłaszać takie ograniczenia w pociągu lub na stacjach. Jeśli zostaniesz przyłapany na spożywaniu alkoholu w miejscu, w którym jest on objęty ograniczeniami, zostanie on skonfiskowany. Zostaniesz ukarany grzywną tylko wtedy, gdy nie oddasz alkoholu lub będziesz nadal pić po otrzymaniu ostrzeżenia. British Transport Police może również usunąć Cię z dowolnej stacji lub pociągu w dowolnym momencie, jeśli zostanie uznane, że nie nadajesz się do podróży z powodu upojenia alkoholowego, a pracownicy kolei nie wahają się poprosić o interwencję w celu wyegzekwowania przepisów kolejowych, gdy jest to wymagane. W pociągach obsługiwanych przez '''ScotRail''' ''nielegalne jest posiadanie widocznego alkoholu'' (otwartego lub nie) lub spożywanie alkoholu o każdej porze dnia. To ograniczenie nie dotyczy Caledonian Sleeper Service, gdzie alkohol jest sprzedawany w wagonie „Club”. Na mocy odrębnych przepisów wiele lokalnych sieci transportowych, takich jak London Underground, również wprowadza zakazy dotyczące alkoholu. == Stacje == [[Plik:St Pancras Railway Station.jpg|thumb|250px|[[Londyn|London]] St. Pancras International, stacja końcowa szybkich pociągów Eurostar w Wielkiej Brytanii oraz stacja końcowa krajowych pociągów międzymiastowych na północ do [[Leicester]], [[Nottingham]] i [[Sheffield]] oraz pociągów dużych prędkości na południe do [[Kent]].]] W Wielkiej Brytanii jest około 2560 stacji kolejowych, z wyłączeniem miejskich systemów szybkiego transportu, takich jak London Underground, Glasgow Subway, Tyne and Wear Metro i Docklands Light Railway. Prawie wszystkie stacje należą do państwowej spółki Network Rail, która zarządza również codzienną eksploatacją głównych stacji (np. Edinburgh Waverley). Inne są dzierżawione przez firmę obsługującą pociągi, która obsługuje większość tamtejszych usług, a która odpowiada za eksploatację, utrzymanie i obsadę personelu stacji. Stacje różnią się pod względem wyposażenia (zobacz informacje na stronie internetowej National Rail), ale prawdopodobnie będziesz mieć trudności ze znalezieniem kosza na śmieci na głównych stacjach ze względu na ryzyko terroryzmu. Większość stacji znajduje się w centrum miast lub miasteczek lub w odległości spaceru. Jednak stacja kończąca się na '''Parkway''' (np. Bristol Parkway, East Midlands Parkway) ma duży parking, więc pasażerowie mogą dojechać do niej samochodem, a następnie wsiąść do pociągu: oznacza to, że jest daleko od centrum miasta, często na odległych przedmieściach lub nawet na środku niczego. Jeśli masz wybór stacji, nie wysiadaj na stacji Parkway, jeśli Twoim celem jest centrum miasta - na przykład wysiadłbyś na stacji Bristol Temple Meads, a nie Bristol Parkway, aby dotrzeć do centrum [[Bristol]]u. Wyjątkiem jest przesiadka do dalszej stacji - na przykład zautomatyzowany transporter DART kursuje z Luton Airport Parkway do lotniska Luton. Wiele stacji, które pochodzą z epoki wiktoriańskiej, takich jak słynny St Pancras w Londynie, jest bardzo imponujących pod względem architektonicznym i warto wybrać się na wycieczkę, aby je zobaczyć, nawet jeśli nie podróżujesz pociągiem. === Główne stacje w Londynie === Podczas podróży obejmującej przesiadkę między stacjami w [[Londyn]]ie, bilet bezpośredni zazwyczaj umożliwia przesiadkę w londyńskim metrze. W XIX wieku zakazano budowania stacji końcowych zbyt blisko centrum Londynu, ponieważ uważano, że narażałoby to zabytkowe budynki na ryzyko. W rezultacie większość z nich została zbudowana w pierścieniu, który w tamtym czasie znajdował się tuż poza centrum, ale po ekspansji Londynu w XX wieku, znajduje się w jego obrębie. Pogrubiona czcionka oznacza stację wyłącznie końcową; większość stacji w Londynie to stacje końcowe, ponieważ tylko kilka linii przecina stolicę. {| |- | style="vertical-align:top;width:50%;" | * Blackfriars * '''Cannon Street''' * Clapham Junction * '''Charing Cross''' * '''Euston''' * '''Fenchurch Street''' * '''King's Cross''' * '''Liverpool Street''' * London Bridge | style="vertical-align:top;width:50%;" | * '''Marylebone''' * '''Moorgate''' * '''Paddington''' * '''St Pancras International''' * Stratford * '''Victoria''' * '''Waterloo''' * Waterloo East |} === Główne stacje regionalne === [[Plik:Edinburgh Waverley station concourse - DSC06152.JPG|thumbnail|Stacja Edinburgh Waverley jest jedną z najbardziej ruchliwych w Wielkiej Brytanii.]] [[Plik:Bristol Temple Meads 01.JPG|thumbnail|Bristol Temple Meads to główna stacja kolejowa w mieście Bristol]] Poza [[Londyn]]em National Rail wymienia następujące główne stacje przesiadkowe, na których pasażerowie najczęściej muszą przesiadać się w przypadku podróży obejmujących wiele odcinków. {| |- | style="vertical-align:top;width:33%;" | * [[Ashford (Kent)|Ashford International]] * [[Basingstoke]] * [[Birmingham]] International (tak się nazywa, ponieważ obsługuje lotnisko w Birmingham) * Birmingham New Street * Birmingham Snow Hill * [[Brighton]] * [[Bristol]] Parkway * Bristol Temple Meads * [[Cambridge]] * [[Cardiff]] Central * Cardiff Queen Street * [[Carlisle]] * [[Chester]] * [[Colchester]] * [[Coventry]] * [[Crewe]] * [[Darlington]] * [[Derby]] * [[Doncaster]] * [[Edynburg|Edinburgh]] Waverley * [[Ely (England)|Ely]] | style="vertical-align:top;width:33%;" | * [[Exeter]] St Davids * [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|Gatwick Airport]] * [[Glasgow]] Central * [[Glasgow]] Queen Street * [[Grantham]] * [[Guildford]] * [[Ipswich]] * [[Lancaster]] * [[Leeds]] * [[Leicester]] * [[Liverpool]] Lime Street * [[Macclesfield]] * [[Manchester]] Piccadilly * [[Manchester]] Victoria * [[Milton Keynes]] Central * [[Newark-on-Trent|Newark]] North Gate * [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]] Central * [[Newport (Walia)|Newport]] * [[Norwich]] * [[Nottingham]] * [[Nuneaton]] * [[Kendal|Oxenholme Lake District]] * [[Oksford|Oxford]] | style="vertical-align:top;width:33%;" | * [[Peterborough]] * [[Preston]] * [[Reading]] * [[Rugby]] * [[Salisbury]] * [[Sheffield]] * [[Shrewsbury]] * [[Southampton]] Central * [[Stafford]] * [[Stevenage]] * [[Stockport]] * [[Stoke-on-Trent]] * [[Swansea]] * [[Tonbridge]] * [[Wakefield]] Westgate * [[Warrington]] Bank Quay * [[Watford]] Junction * [[Wigan]] North Western * [[Wrexham|Wrexham General]] * [[Woking]] * [[Wolverhampton]] * [[York]] |} == Pociągi i tabor kolejowy == Większość pociągów jest nowoczesna, wygodna i dostępna dla osób niepełnosprawnych, chociaż szczególnie w pociągach podmiejskich i niektórych starszych pociągach, wysokie osoby mogą mieć problem z miejscem na nogi. Po dużych inwestycjach w ciągu ostatnich dziesięciu lat, wszystkie są dość nowe lub zostały w tym czasie gruntownie odnowione. Nie zobaczysz wielu tradycyjnych lokomotyw ciągnących pociągi pasażerskie (chyba że podróżujesz jednym z pociągów sypialnych), ponieważ większość usług jest teraz obsługiwana przez zespoły trakcyjne. Te, które nadal używają lokomotyw, są zazwyczaj ustawione w konfiguracji ''push-pull'', z drugą lokomotywą lub beznapędową przyczepą napędową z tyłu, co pozwala na jazdę pociągiem „do tyłu” i eliminuje potrzebę omijania lokomotyw na końcu linii. Wiele pociągów wycieczkowych lub czarterowych parowozów jest nadal ciągniętych przez lokomotywy. Ponieważ około jedna trzecia torów jest zelektryfikowana, powszechne są pociągi spalinowe (w tym w usługach międzymiastowych), ale te same prędkości maksymalne są zwykle osiągane niezależnie od źródła zasilania. Brytyjskie pociągi mają numer klasy, ale większość odnosi się do nich po nazwie (np. „Jechałem dziś jednym z tych Pendolino”). Ta sekcja daje orientację w pociągach, których najprawdopodobniej będziesz potrzebować i czego możesz się spodziewać. Istnieje więcej klas, które są mniej powszechne, szczególnie w przypadku elektrycznych pociągów wieloczłonowych w usługach lokalnych i regionalnych. === Usługa dużej prędkości === [[Plik:St Pancras railway station MMB 31 395018.jpg|thumb|200px|Pociąg klasy 395 „Javelin”]] HS1 to jedyna działająca w Wielkiej Brytanii linia kolei dużych prędkości, która łączy [[Londyn|London]] St Pancras z tunelem pod kanałem La Manche. Oprócz międzynarodowych usług Eurostar, Southeastern Highspeed obsługuje krajowy pociąg dużych prędkości, który został zbudowany przez Hitachi w [[Japonia|Japonii]]. Oficjalnie oznaczone jako Class 395, ale zwykle znane jako '''Javelin''', te „mini Shinkanseny” poruszają się z prędkością do 140 mil na godzinę (230 km/h) między [[Londyn]]em, [[Ebbsfleet]], [[Ashford (Kent)|Ashford]], [[Canterbury]], [[Dover]] i innymi miastami w hrabstwie [[Kent]]. Jest reklamowany jako „najszybszy pociąg w Wielkiej Brytanii”, chociaż składy pociągów Eurostar poruszają się znacznie szybciej. Bilety na usługę Javelin są o kilka funtów droższe niż na inne usługi Southeastern, ale jest to zdecydowanie najszybszy sposób podróżowania między Kent a Londynem, ponieważ w hrabstwie nie ma innych linii międzymiastowych. 395 ma 6 wagonów w składzie, chociaż dwa składy można połączyć, aby utworzyć pociąg 12-wagonowy. Przydomek Javelin pochodzi od nazwy jednostki, która powstała w 2012 jako szybka usługa wahadłowa dla Parku Olimpijskiego w Stratford; 24 spośród jednostek nazwano na cześć brytyjskich olimpijczyków i paraolimpijczyków. === Usługi międzymiastowe === Pociągi międzymiastowe w Wielkiej Brytanii zwykle poruszają się z prędkością do 125 mil na godzinę (201 km/h) (maksymalna prędkość dla wszystkich linii z wyjątkiem HS1) i mają zazwyczaj najwięcej udogodnień, w tym bezprzewodowy dostęp do Internetu, a często także sklep lub bufet na pokładzie. Niektóre usługi międzymiastowe (np. między miastami w [[Szkocja|Szkocji]]) korzystają z pociągów ''Turbostar'', które są opisane w sekcji regionalnej poniżej. ==== Pociąg Intercity Express i Azuma ==== [[Plik:Norton Fitzwarren - GWR 800013 test run from Exeter.JPG|thumb|right|200px|Pociąg ekspresowy klasy 800 ''Intercity Express Train'' w Norton Fitzwarren, obsługiwany przez Great Western Railway]] Seria 800 (klasa 800, 801, 802) to pociągi międzymiastowe zbudowane przez Hitachi w [[Durham (hrabstwo)|hrabstwie Durham]] i we [[Włochy|Włoszech]], a także rozmieszczone na kilku głównych liniach sieci. Klasa 800 została wprowadzona w chaotycznym stylu na trasach Great Western Railway (GWR) 16 października 2017, kiedy to inauguracyjny pociąg przybył do London Paddington z prawie godzinnym opóźnieniem z powodu licznych problemów technicznych. Zostały wprowadzone na trasach LNER w maju 2019. Zostały nazwane ''Intercity Express Train'' (IET) przez Great Western i ''Azuma'' (co po japońsku oznacza ''wschód''; podobnie jak pociągi javelin, te zestawy wykorzystują japońską technologię Shinkansen) przez LNER. Jednostki klasy 800 są dwumodowe - poruszają się po napowietrznych liniach elektrycznych, gdy są dostępne, i przełączają się w ruchu na podpodłogowe silniki Diesla, gdy ich nie ma. Klasa 802 to po prostu pociągi klasy 800 z mocniejszymi silnikami Diesla i większymi zbiornikami paliwa. Jednostki klasy 801 to pociągi czysto elektryczne. Pociągi mają pięć, dziewięć lub dziesięć wagonów i poruszają się z prędkością 125 mil na godzinę (201 km/h) w trybie elektrycznym i 100 mil na godzinę (160 km/h) w trybie diesla. Każdy wagon ma bagażniki na każdym końcu i duże bagażniki nad siedzeniami, a także mieszankę stolików i siedzeń w stylu lotniczym z gniazdkami elektrycznymi. Pociągi były krytykowane za twarde, pionowe siedzenia, ale oferują dużo miejsca na nogi i bardziej przestronne wnętrza niż wiele pociągów międzymiastowych. GWR oferuje wózek z przekąskami w większości usług IET, podczas gdy usługi Azuma LNER obejmują bufet. Pociągi dziesięciowagonowe składają się z dwóch pociągów pięciowagonowych połączonych ze sobą i konieczne jest wsiadanie do właściwego przedziału, jeśli masz rezerwację miejsca lub chcesz skorzystać z restauracji Pullman GWR, ponieważ nie ma przejścia między pociągami. ==== InterCity 125 ==== [[Plik:43251 Eaton Lane.jpg|thumb|200px|''InterCity 125'' (HST) – najszybszy na świecie pociąg spalinowy.]] Kiedyś podstawa brytyjskiej sieci międzymiastowej, „HST” (skrót od „High Speed ​​Train”) lub ''InterCity 125'' nadal można spotkać w Wielkiej Brytanii na niektórych dalekobieżnych trasach regionalnych w [[Szkocja|Szkocji]] i południowo-zachodniej Anglii. Większość HST została zastąpiona przez powyższe pociągi serii 800. Jednym z niewielu dużych sukcesów British Rail było wprowadzenie obsługi dieslowej 125 mph (201 km/h) pod koniec lat 70. i nadal utrzymują rekordy prędkości dla pociągów dieslowskich. Poza trzema spisanymi z powodu wypadków, wszystkie pozostały w eksploatacji przez ponad czterdzieści lat dzięki doskonałej konstrukcji, a niektóre nadal jeżdżą do 2024 roku. Wszystkie zostały kompleksowo odnowione w ciągu ostatniej dekady i są praktycznie zupełnie nowe w środku. Mają więcej miejsca na bagaż niż wiele bardziej nowoczesnych pociągów, z dużymi półkami na każdym końcu wagonu. Większość ma również gniazdka do ładowania laptopów/telefonów komórkowych, a ScotRail ma przydatny wagon bufetowy serwujący ciepłe i zimne jedzenie i napoje. Pełnowymiarowe zestawy InterCity 125 składały się z 7–9 wagonów i dwóch wagonów silnikowych (po jednym na każdym końcu), ale pozostali operatorzy ScotRail i GWR obsługują krótsze składy 4 i 5 wagonów pod nazwami odpowiednio „''Inter7City''” i „''Castle class''”. Wszystkie wagony zostały zmodyfikowane tak, aby zamiast poprzednich zawiasowych drzwi zewnętrznych używać automatycznych drzwi elektrycznych. ==== InterCity 225 ==== [[Plik:GNER Class 91s at King's Cross.jpg|thumb|right|200px|Trzy pociągi ''InterCity 225'' na stacji London King’s Cross]] Jeśli podróżujesz międzymiastowymi pociągami LNER między London King's Cross a [[York]] lub [[Leeds]], możesz jechać jednym z tych elektrycznych pociągów wprowadzonych w 1990 roku. Zostały zaprojektowane do prędkości 225 km/h (140 mph), stąd ich nazwa, ale są ograniczone do limitu prędkości linii wynoszącego 125 mph (201 km/h), ponieważ ze względów bezpieczeństwa wszystkie pociągi w Wielkiej Brytanii poruszające się z prędkością powyżej 125 mph muszą mieć sygnalizację w kabinie, a do tej pory nie została ona zainstalowana w większości sieci. Zestawy ''InterCity 225'' składają się z dziewięciu wagonów obsługiwanych w konfiguracji push-pull, z lokomotywą elektryczną na północnym krańcu i wagonem sterowniczym na końcu w Londynie. Wszystkie ''InterCity 225'' zostały kompleksowo odnowione i mają drzwi otwierane elektrycznie, wagon bufetowy z ciepłymi i zimnymi potrawami i napojami, gniazdka elektryczne i wygodne siedzenia (wiele z nich ma duże stoły, idealne dla rodzin lub grup). Wagon B to cichy wagon. Są tam duże bagażniki podobne do tych w pociągach ''InterCity 125'', ale i one szybko się zapełniają, dlatego wsiadaj do pociągu tak wcześnie, jak to możliwe. ==== Pendolino ==== [[Plik:Tamworth railway station MMB 03 390XXX.jpg|thumb|right|200px|Klasa 390 ''Pendolino'' pędzi przez [[Tamworth]]]] Klasa 390 ''Pendolino'' to elektryczny międzymiastowy pociąg z wychylnym nadwoziem na West Coast Main Line między London Euston, północno-zachodnią Anglią i [[Glasgow]]. Wprowadzony na początku XXI wieku i wykorzystujący włoską technologię wychylenia (stąd nazwa), porusza się z prędkością 125 mil na godzinę (201 km/h); ale podobnie jak InterCity 225, został zaprojektowany do prędkości 140 mil na godzinę (230 km/h), chociaż nie ma sygnalizacji kabinowej, stąd ograniczenie), i przechyla się do 8 stopni na zakrętach. Posiada mały sklep pokładowy sprzedający czasopisma/gazety, ciepłe i zimne przekąski i napoje. Wagon A to cichy wagon w klasie standardowej, wagon H w pierwszej klasie. Pendolino zostały zbudowane jako pociągi 9-wagonowe, ale wiele z nich zostało teraz rozbudowanych do 11 wagonów. W 2007 roku wadliwy tor spowodował wykolejenie się Pendolino jadącego z dużą prędkością w Grayrigg w [[Kumbria|Kumbrii]]. Zginęła tylko jedna osoba, a brak większej liczby ofiar śmiertelnych przypisuje się odporności jednostki na zderzenia. Jednak mocno wzmocnione nadwozie oznacza, że ​​nie wszystkie siedzenia mają okno. ==== Voyager i Super Voyager ==== [[Plik:220011 Newton Abbot.JPG|thumb|right|200px|Klasa 220 ''Voyager'' w [[Newton Abbot]], obsługiwana przez CrossCountry]] Klasa 220 ''Voyager'' i Klasa 221 ''Super Voyager'' to międzymiastowe pociągi spalinowe, wprowadzone około 2001 roku; Super Voyager różni się głównie tym, że przechyla się podczas pokonywania zakrętów, aby umożliwić większą prędkość. Obsługiwane przez CrossCountry i Avanti West Coast, zwykle mają cztery lub pięć wagonów i poruszają się z prędkością 125 mph (201 km/h). Każdy wagon ma silnik pod podłogą, więc nie są tak ciche jak niektóre inne. Nad głowami pasażerów półki na bagaż są dość wąskie i nie ma tak dużo miejsca na bagaż jak w niektórych innych pociągach. Virgin ''Voyagery'' mają przydatny sklep/bufet jak w ''Pendolino'', ale jednostki CrossCountry mają tylko nieregularny serwis wózkowy, mimo że niektóre pokonują bardzo długie dystanse (np. [[Aberdeen]] - [[Penzance]]). Lokomotywa klasy 222 ''Meridian'' obsługiwana przez East Midlands Trains jest bardzo podobna, ponieważ została zbudowana przez tego samego producenta i również osiąga prędkość do 125 mil na godzinę (201 km/h), ale może być o wiele dłuższa, ma nawet 7 wagonów, jest mniej ciasna i ma sklep/bufet. === Usługi regionalne, lokalne i podmiejskie === ==== Turbostar i Electrostar ==== [[Plik:Waverley trains 170 393 and 91 118.JPG|thumb|200px|Klasa 170 ''Turbostar'' (po lewej). Po prawej ''InterCity'' 225.]] Diesel Turbostar i elektryczne Electrostar firmy Bombardier to najliczniejsze pociągi zbudowane w Wielkiej Brytanii od czasu prywatyzacji kolei w latach 90. Turbostary mogą osiągać prędkość do 100 mil na godzinę (160 km/h — silnik usłyszysz pod podłogą każdego wagonu w Turbostarach) i są używane w całej Wielkiej Brytanii przez wiele firm kolejowych, a elektryczna wersja ''Electrostar'' jest najczęściej spotykana w południowo-wschodniej Anglii. Pociągi ''Turbostar'' klasy 170, 171 i 172 obsługują połączenia lokalne, regionalne i niektóre międzymiastowe i zazwyczaj mają cyfrowe wyświetlacze informacyjne i automatyczne komunikaty. Może być dostępna usługa wózka, ale nie ma bufetu, a nie wszystkie mają gniazdka. Mają od dwóch do czterech wagonów i czasami są łączone ze sobą, aby utworzyć dłuższy pociąg. ''Electrostary'' są podobne, wprowadzone w ciągu ostatnich dziesięciu lat w celu zastąpienia tłumów starych jednostek na południu i południowym wschodzie Anglii. Pociągi ''Electrostar'' klasy 357, 375, 376, 377, 378 i 379 obsługują tam połączenia regionalne i podmiejskie i podobnie jak ''Turbostar'' mogą osiągnąć prędkość 100 mil na godzinę (160 km/h), ale z szybszym przyspieszeniem (ponieważ są elektryczne). Podobnie jak w przypadku ''Turbostar'', może być dostępna usługa trolejbusowa, ale przestrzeń bagażowa nie jest tak duża jak w pociągu międzymiastowym. ==== Express Sprinter ==== [[Plik:Linlithgow 158871.jpg|thumb|right|200px|Klasa 158 ''Express Sprinter'']] Klasa 158 i 159 ''Express Sprinter'' zostały wprowadzone około 1990 roku przez British Rail i są przeznaczone do średnio- i długodystansowych przewozów regionalnych. Mogą osiągnąć prędkość 90 mil na godzinę (145 km/h) z silnikiem wysokoprężnym pod każdym wagonem i są używane w szczególności przez ScotRail i wiele innych firm na północy, południowym zachodzie i zachodzie Anglii. Były dość prestiżowe, gdy zostały wprowadzone, a jazda jest dość płynna. Mają bagażniki nad głowami pasażerów i na końcu wagonu, ale nie tak dużo jak w pociągach międzymiastowych. W przeciwieństwie do ''Turbostar'', drzwi znajdują się na końcu każdego wagonu, więc zimna pogoda nie wchodzi do środka, gdy zatrzymujemy się na stacji, ale są znane ze słabej klimatyzacji, która często psuje się w upalne dni. ==== Sprinter i SuperSprinter ==== [[Plik:365518 B Peterborough.JPG|thumb|right|200px|Klasa 365 ''Networker'']] Klasy te tworzą rodzinę spalinowych zespołów trakcyjnych wprowadzonych w latach 80. (''Express Sprinter'' jest ostatnim etapem rozwoju tej rodziny). Pociągi klasy 150 ''Sprinter'' są używane do obsługi lokalnych połączeń lub linii wiejskich, a klasy 153 do 156 ''SuperSprinter'' są bardziej wyrafinowane, wygodniejsze i odpowiednie do dłuższych tras (np. malownicza linia West Highland Line) i wszystkie osiągają prędkość 75 mil na godzinę (120 km/h). Nie mają klimatyzacji, ale w Wielkiej Brytanii nie stanowi to problemu przez większą część roku i są przeznaczone do obsługi krótszych tras. ==== Networker ==== Te elektryczne pociągi wieloczłonowe klasy 365 (obecnie wycofane), 465 i 466 zostały wprowadzone na początku lat 90. Klasy 465 i 466 są używane na liniach lokalnych i podmiejskich na południe od [[Londyn]]u obsługiwanych przez i mogą osiągnąć prędkość 75 mil na godzinę (120 km/h) przy użyciu trzeciej szyny, z gęstszą gęstością siedzeń i elastyczną podłogą zamiast dywanów. Wersje spalinowe, Class 165 i 166 ''Network Turbo'', można również znaleźć w pociągach Chiltern na linii między London Marylebone i [[Aylesbury]], [[Oksford]], [[Banbury]] i w rejonie [[Birmingham]] oraz po zachodniej stronie sieci GWR. ==== Desiro ==== [[Plik:South West Trains EMU train 450 103 at Alton Station - geograph.org.uk - 1415710.jpg|thumb|right|200px|Klasa 450 ''Desiro'']] Cały tabor kolejowy był kiedyś budowany w Wielkiej Brytanii, ale Siemens (z [[Niemcy|Niemiec]]) buduje wiele nowych pociągów, które są następnie wysyłane do innych części kraju. Legiony różnych klas Siemensów ''Desiro'' są teraz używane w całym kraju na zelektryfikowanych liniach (głównie w Midlands wokół [[Birmingham]] i na południu Anglii, takich jak usługi do [[Hampshire]]), osiągając do 100 mph (160 km/h), a nieco inaczej wyglądająca odmiana z silnikiem wysokoprężnym jest używana w usługach TransPennine Express. Wszystkie mają tendencję do bardzo szybkiego przyspieszania (naprawdę będziesz musiał mocno się trzymać, jeśli stoisz), a także klimatyzację, dywany i elektroniczne systemy informacyjne. Pod koniec 2012 r. London Midland (obecnie West Midlands Trains) zaczęło uruchamiać swoje Desiro z prędkością 110 mph (177 km/h) na swoich usługach między Londynem a Trent Valley. ==== Castle Class ==== [[File:Par_-_GWR_43040-43016_Castle_Class_to_Plymouth.JPG|thumb|GWR 'Castle Class', skrócone HST.]] Aby zrekompensować niedobór spalinowych zespołów trakcyjnych nadających się do dłuższych podróży, GWR zmodyfikowało zbędne pociągi InterCity 125, aby utworzyć pociągi „Castle Class” dla swoich dalekobieżnych usług regionalnych. Te pociągi zostały skrócone do czterech wagonów między dwoma wagonami silnikowymi, a tradycyjne drzwi „trzaskające” zostały zastąpione elektrycznie sterowanymi przesuwanymi drzwiami zewnętrznymi. Zachowały one swoje wnętrza w standardzie międzymiastowym z klimatyzacją i gniazdkami elektrycznymi, ale nie mają na pokładzie żadnych punktów gastronomicznych. Te pociągi są używane na stacjach między [[Penzance]], [[Plymouth]], [[Taunton]] i [[Cardiff]] i poruszają się z prędkością do 100 mil na godzinę (160 km/h). == Dziedzictwo i koleje parowe == [[Plik:65 SECR O1 class.jpg|thumb|Bluebell Railway, na stacji Sheffield Park.]] [[Plik:Flying Scotsman in Doncaster.JPG|thumb|Prawdopodobnie najsłynniejsza lokomotywa parowa na świecie - ''Latający Szkot'']] Po masowych zamknięciach linii i wycofaniu lokomotyw parowych w latach 60. XX wieku, entuzjaści zaczęli się jednoczyć, aby ponownie otworzyć linie jako atrakcje turystyczne, wykorzystując nadwyżkowe lub zabytkowe lokomotywy parowe i zabytkowy tabor kolejowy. Możesz odwiedzić dosłownie dziesiątki takich linii w całej Wielkiej Brytanii i są one popularne na jednodniowe wycieczki. Niektóre obsługują pociągi pełnowymiarowe, inne (takie jak Ffestiniog Railway w Gwynedd w [[Walia|Walii]]) używają wąskotorówki, podczas gdy inne (takie jak Romney, Hythe & Dymchurch Railway w [[Kent]]) są kompletnymi systemami miniaturowymi z maleńkimi lokomotywami parowymi. Podczas gdy większość obsługuje pociągi parowe, niektóre używają również zabytkowych lokomotyw spalinowych lub wagonów spalinowych. Spośród wielu takich zabytkowych linii, do najbardziej znanych należą: * '''Bluebell Railway''' biegnie przez dziewięć mil przez [[East Sussex|East]] i [[West Sussex]], od stacji National Rail w [[East Grinstead]]. Ma ponad 30 lokomotyw parowych i od ponad 50 lat świadczy usługi publiczne za pomocą parowozów. Często pojawiała się jako miejsce kręcenia filmów. * '''[[Severn Valley Railway]]''' biegnie przez 16 mil (26 km) przez [[Worcestershire]] i [[Shropshire]] na zachodzie Anglii, zaczynając w sąsiedztwie stacji National Rail w [[Kidderminster]]. Dawniej była częścią Great Western Railway, a obok kilku klasycznych jednostek spalinowych pojawia się wiele parowozów. * '''Ravenglass and Eskdale Railway''' to miniaturowa kolej w [[Kumbria|Kumbrii]], rozpoczynająca się na stacji Ravenglass w sieci National Rail. Szerokość torów wynosi zaledwie 15 cali, a lokomotywy są zminiaturyzowanymi wersjami oryginałów w pełnym rozmiarze. Przebiega przez siedem mil przez malownicze pagórkowate tereny. * '''Keith and Dufftown Railway''' (znana również jako „The Whisky Line”) przebiega przez 11 mil (18 km) przez [[Moray]] i [[Speyside]] w [[Szkocja|Szkocji]], wykorzystując klasyczne szkockie parowozy i wagony spalinowe. W okolicy znajduje się wiele destylarni whisky, które można zwiedzać. Linia zaczyna się w Keith, gdzie znajduje się stacja National Rail. * '''Ffestiniog Railway''' to wąskotorowa kolejka w [[Park Narodowy Snowdonia|Parku Narodowym Snowdonia]] w północnej Walii. Jest popularną atrakcją w tym rejonie i pierwotnie przewoziła łupki z pobliskich kopalni do portu w celu wysyłki, a także przewoziła pasażerów (teraz są to jedyne przewożone rzeczy). Nietypowe dwustronne lokomotywy parowe są używane wraz z innym nietypowym taborem kolejowym. Południowy przystanek końcowy linii w [[Porthmadog]] jest dzielony z Welsh Highland Railway, podczas gdy północny przystanek końcowy w [[Blaenau Ffestiniog]] jest dzielony z usługami linii głównej. Istnieją również połączenia z usługami linii głównej w Minffordd. * '''North Norfolk Railway''' lub '''Poppy Line''' to zachowana linia kolejowa z lat 60. XX wieku. Muzeum obsługuje usługi parowe i spalinowe w wycofanych z eksploatacji pociągach, które pierwotnie były używane jako pociągi pasażerskie w hrabstwie ([[Norfolk (Anglia)|Norfolk]]). Obecnie pociągi kursują po liniach jednotorowych i dwutorowych między [[Holt]] i [[Sheringham]] (przez [[Weybourne]]), zapewniając piękne widoki na płaskie, wschodnioangielskie tereny wiejskie i Morze Północne. * '''Wells Walsingham Light Railway'''. Obecnie atrakcja turystyczna, obecna kolejka została zbudowana na torach dawnej linii o standardowym rozstawie szyn. Poprzednia kolej była częścią krajowej sieci i została zamknięta podczas środków oszczędnościowych w XX wieku. Stacje w [[Wells-next-the-Sea]] i Little Walsingham. * Kolej '''West Somerset Railway''' biegnie z [[Bishops Lydeard]] do [[Minehead]], w hrabstwie [[Somerset]]. Jest to najdłuższa zabytkowa kolej w kraju. * '''[https://westcoastrailways.co.uk/jacobite/steam-train-trip Jacobite]''' nie jest zabytkową koleją per se, ale parowozową usługą wycieczkową, która obsługuje regularne rozkłady jazdy pociągów z [[Fort William]] do [[Mallaig]], na [[West Highland Line]]. Również gratka dla fanów Harry'ego Pottera, ponieważ przecina wiadukt Glenfinnan, tak jak w filmach. [[Bristol]] słynie z dziedzictwa kolejowego. Istnieje wiele hołdów dla Isambarda Kingdoma Brunela, który założył Great Western Railway, w tym muzeum kolei w Harbourside. == Połączenia międzynarodowe == [[Plik:2016-02 Eurostar trains.jpg|thumb|200px|Dwie klasy pociągu Eurostar na stacji St Pancras]] === Eurostar === [[Londyn|London]] St. Pancras jest stacją końcową dla szybkich pociągów '''Eurostar''' do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Lille]], [[Paryż]]a, [[Rotterdam]]u i sezonowych francuskich destynacji, takich jak [[Awinion]], [[Lyon]] i [[Marsylia]] (usługa letnia) oraz [[Alpy]] (usługa zimowa). Połączenia do wielu dużych miast europejskich można nawiązać w [[Lille]], [[Bruksela|Brukseli]], [[Paryż]]u, a bilety bezpośrednie są dostępne w [https://www.eurostar.com/rw-en Eurostar], [https://www.raileurope.com/en-gb RailEurope] i kasach biletowych z obsługą do europejskich destynacji. Eurostar obsługuje dwie różne klasy taboru kolejowego; British Rail Class 373 (lub Eurostar E300) firmy Alstom, które są w eksploatacji od otwarcia tunelu pod kanałem La Manche w 1994, podczas gdy BR Class 374 (Eurostar E320) stopniowo wchodzi do eksploatacji od 2015 i jest budowane przez firmę Siemens. E320 jest częścią rodziny Velaro, której inne lokalne warianty zostały zakupione między innymi przez RENFE (AVE), DB (ICE) i rosyjskie koleje (Sapsan). [[Niemcy|Niemiecki]] krajowy operator kolejowy Deutsche Bahn zaproponował uruchomienie nowych bezpośrednich połączeń do Niemiec, choć zostało to przełożone od czasu propozycji uruchomienia usługi w 2012, więc nie wstrzymujcie oddechu. Podobnie RENFE zaproponował uruchomienie usług z otwartym dostępem do [[Francja|Francji]], ale nie ma żadnych wskazań co do daty rozpoczęcia. W październiku 2023 Mobico (dawniej National Express Group) ogłosiło, że zgodziło się kupić 12 pociągów od Alstom, aby uruchomić szybką linię [[Londyn]]-[[Paryż]], z myślą o uruchomieniu usług w 2025. === Eurotunnel, Le Shuttle === [[Plik:Eurotunnel Shuttle.jpg|thumb|200px|Samochody w pociągu Eurotunelu]] Oprócz usługi Eurostar przeznaczonej wyłącznie dla pasażerów, możliwe jest podróżowanie między Wielką Brytanią a Francją własnym pojazdem na pokładzie Eurotunnel Le Shuttle. Połączenie jest między Cheriton (w pobliżu [[Folkestone]]) a Coquelles (w pobliżu [[Calais]]). Ceny są stosunkowo niskie w porównaniu do niektórych lotów i rezerwacji promów, a podróż jest znacznie krótsza. Aby uzyskać ceny biletów i rezerwacje, możesz odwiedzić [https://www.leshuttle.com/uk-en/tickets-fares-add-ons stronę internetową Eurotunnel]. Aby dostać się do terminalu tunelu pod kanałem La Manche z Wielkiej Brytanii, możesz skorzystać z autostrady [[Plik:UK-Motorway-M20.svg|25px]] (skrzyżowanie 11A z [[Londyn]]u) lub [[Plik:UK_road_A20.svg|25px]] między [[Maidstone]] i [[Folkestone]]. Po przybyciu do [[Francja|Francji]] możesz wjechać bezpośrednio na autostradę [[Plik:Autoroute_française_16.svg|25px]]. === Dutchflyer === Z dowolnej stacji [https://www.greateranglia.co.uk/ Greater Anglia] można zarezerwować bilet kolejowo-promowy „Dutchflyer” do portu Hoek van Holland w [[Holandia|Holandii]]. Program [https://booking.stenaline.co.uk/ferry-to-holland/rail-and-sail Rail & Sail] oznacza, że ​​można zarezerwować bilet za 58 funtów z [[Londyn|London]] Liverpool Street do portu [[Hoek van Holland]] (stan na 24/09/2024). Oczywiście będziesz potrzebować paszportu, a trasa obejmuje połączenie promowe między [[Harwich]] a Hoek van Holland obsługiwane przez Stena Line. Typowa trasa między London Liverpool Street a Hoek van Holland wymagałaby podróży między Liverpool Street a stacją Harwich International Station i przeprawy promowej Stena Line do Hoek van Holland, gdzie można znaleźć holenderskie połączenia kolejowe. === Lotniska z dworcami kolejowymi === [[Plik:Rhoose Cardiff International Airport railway station platform for westbound trains.jpg|thumb|200px|Na niektórych stacjach lotniskowych, jak Rhoose Cardiff International, panuje przyjemna cisza...]] Następujące lotniska mają stacje kolejowe, zazwyczaj na trasie przelotowej. Warto sprawdzić na lotnisku lub w National Rail Enquiries, czy planujesz podróż: * [[Aberdeen]] - najbliższa stacja to Dyce; chociaż stacja ta znajduje się blisko lotniska, to po przeciwnej stronie pasa startowego od budynku terminala. Aby dostać się do/z terminala, potrzebny jest oddzielny przejazd autobusem (i bilet). Zazwyczaj szybciej i łatwiej jest skorzystać z autobusu do/z centrum Aberdeen (stacja Aberdeen), chyba że podróżujesz pociągiem na północ. * [[Edynburg]] - tramwaj w Edynburgu łączy lotnisko w Edynburgu z miastem, jeżdżąc co kilka minut. Po drodze zatrzymuje się na 4 stacjach National Rail w następującej kolejności: ** Edinburgh Gateway - dla pociągów do [[Fife]] i północno-wschodniej Szkocji. ** Edinburgh Park - dla pociągów do [[Stirling]] i [[Perth (Szkocja)|Perth]], a także do [[Glasgow]] przez [[Livingston (Szkocja)|Livingston]]. ** Haymarket - mniejsza z dwóch stacji obsługujących centrum Edynburga, umożliwiająca połączenia kolejowe z większością miast Szkocji i szerszej Wielkiej Brytanii ** Edinburgh Waverley (przystanek tramwajowy Andrews Square) - większa z dwóch stacji obsługujących centrum Edynburga, umożliwiająca połączenia kolejowe z większością Szkocji i większością głównych miast Anglii, a także pociągi sypialne do [[Londyn]]u. * [[Birmingham]] - stacja nazywa się „Birmingham International”. Jest tam bezpłatny, zautomatyzowany system transportu ludzi (znany jako Air-Rail Link), który łączy terminal lotniska ze stacją. Działa codziennie między 03:30 a 00:30. Poza tymi godzinami jest autobus zastępczy lub można przejść pieszo między nimi (przez parkingi lotniska) w około 10-15 minut. Birmingham International ma częste połączenia z Birmingham New Street (do centrum miasta), a także bezpośrednie połączenia z wieloma miastami w Wielkiej Brytanii, w tym z [[Londyn]]em, [[Oksford]]em, [[Manchester]]em, [[Edynburg]]iem i [[Glasgow]]. * Lotnisko [[Cardiff]] - najbliższa stacja nazywa się „Rhoose Cardiff International Airport”, z godzinnym połączeniem kolejowym do [[Barry]] i Cardiff Central, z których niektóre prowadzą do Cardiff Queen Street, [[Pontypridd]], [[Aberdare]] lub [[Merthyr Tydfil]]. W kierunku zachodnim pociągi kursują co godzinę do [[Bridgend]]. Wszystkie usługi są obsługiwane przez Transport for Wales. Lotnisko nie jest w odległości spaceru, chociaż autobus wahadłowy 509 regularnie łączy stację z lotniskiem za konkurencyjną cenę. Istnieje również regularny bezpośredni autobus do centrum Cardiff, co może być lepsze. Istnieją plany poprawy połączeń z lotniskiem za pomocą nowego metra South East Wales w niedalekiej przyszłości. * Lotnisko East Midlands nie ma dedykowanej stacji lotniskowej. Najbliższa stacja to East Midlands Parkway (5 mil), jednak nie ma już bezpośrednich połączeń autobusowych do tej stacji. Zamiast tego są połączenia autobusowe do [[Loughborough]], [[Derby]] i [[Nottingham]], skąd dostępne są połączenia pociągów do [[Londyn]]u, [[Sheffield]] i [[Birmingham]]. Bilety na przejazd (w tym na autobus z Loughborough/Derby/Nottingham) są dostępne między lotniskiem East Midlands a większością stacji National Rail. [[Plik:Liverpool South Parkway frontage (1).jpg|thumb|200px|...podczas gdy inne pozornie naśladują terminale lotniskowe, które obsługują.]] * Najbliższa stacja [[Liverpool]] John Lennon Airport to Liverpool South Parkway (2 mile). Do centrum miasta często kursują autobusy, z których wiele kursuje przez South Parkway. Na South Parkway można dojechać do sieci Merseyrail, a także do [[Manchester]]u, [[Birmingham]], [[Sheffield]], [[Nottingham]] i [[Norwich]]. Bilety bezpośrednie (w tym autobus do South Parkway) są dostępne między Liverpool John Lennon Airport (LPL) a większością stacji National Rail. * [[Londyn|London]] City Airport ma stację na linii Transport for the London's Docklands Light Railway (DLR) do Woolwich Arsenal, która znajduje się tuż obok budynku terminala. W kierunku zachodnim usługi DLR kursują co 4-8 minut naprzemiennie do Bank (w City of London) i Stratford (gdzie dostępna jest przesiadka dla usług National Rail na Great Eastern Main Line oraz usług London Underground i Elizabeth line). Wszystkie usługi w kierunku zachodnim zatrzymują się w Canning Town, gdzie dostępna jest przesiadka dla linii Jubilee London Underground. Usługi DLR w kierunku wschodnim kursują do Woolwich Arsenal, skąd dostępne są połączenia National Rail do [[Kent]]. * [[Port lotniczy Manchester|Lotnisko Manchester]] ma stację końcową, połączoną wewnętrznymi przejściami z Terminalami 1 (250 m pieszo) i 2 (450 m pieszo), a do Terminala 3 można dotrzeć kolejnym spacerem (300 m, częściowo na zewnątrz) z Terminala 1. Znajduje się ona na odgałęzieniu linii Styal między [[Manchester]]em a [[Wilmslow]] i jest obsługiwana przez Northern, TransPennine Express i Transport for Wales. Istnieją częste połączenia (do 8 pociągów na godzinę) do Manchester Piccadilly w celu dotarcia do centrum miasta, a także bezpośrednie połączenia do [[Crewe]], [[Chester]], [[Preston]], [[Leeds]], [[York]] i wielu innych dużych miast. Obok peronów National Rail znajduje się stacja końcowa odgałęzienia Manchester Metrolink Airport; tramwaje kursują co 12 minut do centrum miasta przez Market Street, kończąc trasę na stacji Victoria. * [[Newcastle upon Tyne]] ma stację końcową w sieci lekkiej kolei miejskiej Tyne and Wear Metro, połączoną z terminalem krótkim krytym przejściem. Pociągi odjeżdżają co 12 minut do centrum Newcastle, umożliwiając przesiadkę na pociągi National Rail na stacji Newcastle Central. Pociągi kursują dalej do South Hylton (na południe od miasta) przez [[Sunderland]]. * Lotnisko [[Glasgow]] [[Prestwick]] ma dedykowaną stację zwaną „Prestwick International Airport”, połączoną z terminalem kładką dla pieszych. Stacja ta znajduje się na trasie z [[Glasgow]] do [[Ayr]], a prawie wszystkie pociągi zatrzymują się na stacji. Dlatego lotnisko cieszy się dobrą obsługą (do 3 pociągów na godzinę) do/z dworca Glasgow Central, skąd można dojechać do innych szkockich i angielskich destynacji. * [[Southampton]] - stacja nazywa się „Southampton Airport Parkway”, znajduje się naprzeciwko wejścia do terminala. Istnieją bezpośrednie połączenia w kierunku zachodnim do Southampton Central, [[Bournemouth]] i [[Weymouth]] oraz bezpośrednie połączenia w kierunku wschodnim/północnym do London Waterloo, [[Reading]], [[Oksford]], [[Birmingham]] i [[Manchester]]. * Teesside Airport - jest to jedna z najmniej używanych stacji kolejowych w sieci brytyjskiej, położona 15-20 minut spacerem od lotniska. Wcześniej na stacji zatrzymywał się jeden pociąg tygodniowo w każdym kierunku, jednak zostało to zawieszone z powodu obaw o bezpieczeństwo słabo utrzymanego peronu. Najbliższa stacja to teraz Dinsdale, do której można dojechać autobusem w 13 minut (linia nr 6) lub pieszo w 45 minut (2 mile). Pojawiły się różne propozycje przebudowy stacji bliżej lotniska, ale wydaje się mało prawdopodobne, aby zostały zrealizowane. Łatwiej może być wziąć autobus (ta sama linia nr 6, którą wybrałbyś do Dinsdale) do/z dworca Darlington, który oferuje znacznie więcej usług, w tym bezpośrednie pociągi do [[Londyn]]u, [[Edynburg]]a, [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]], [[York]], [[Leeds]] i [[Birmingham]]. Następujące lotniska mają usługi kolejowe marki „Express”. Należy pamiętać, że czasami są one znacznie droższe niż usługi nie-Marki „Express”. Tańsze i czasami częstsze usługi mogą być dostępne: [[Plik:Gatwick Express Class 460 DSCN0722 - Hunter Desportes.jpg|thumb|200px|Gatwick Express na stacji lotniska Gatwick]] * Stacja London Gatwick - [[Port lotniczy Londyn-Gatwick|Gatwick Airport]] znajduje się obok South Terminal, a między South i North Terminals działa bezpłatny, automatyczny system transportu osób przez 24 godziny na dobę. '''Gatwick Express''' zapewnia bezpośrednią obsługę między [[Londyn|London]] Victoria a Gatwick Airport, a pociągi jadą dalej na południe do [[Brighton]]. Pociągi kursują co 30 minut, a podróż do/z London Victoria trwa około 30 minut. Ze względu na stosunkowo niską częstotliwość, często szybciej jest skorzystać z usług Southern lub Thameslink do [[Londyn]]u lub [[Brighton]] (które zwykle trwają tylko kilka minut dłużej) niż czekać na następny Gatwick Express. '''Inne usługi''': Stacja jest również obsługiwana przez '''Southern''', który oferuje częstsze usługi do London Victoria niż Gatwick Express. Ich usługi kursują na południe do miejsc na południowym wybrzeżu, takich jak [[Eastbourne]], [[Portsmouth]] i [[Littlehampton]]. Thameslink oferuje częste usługi do centrum Londynu (np. London Bridge i London St Pancras), kontynuując podróż na północ do miejsc takich jak [[Bedford]], [[Cambridge]] i [[Peterborough]]. W St Pancras można skorzystać z połączeń East Midlands Railway do [[Leicester]], [[Derby]] i [[Sheffield]], a także z połączeń z Kings Cross (bezpośrednio sąsiadującego) do północnej Anglii i Szkocji. Połączenia Thameslink w kierunku południowym kursują do miejsc docelowych, takich jak [[Horsham]], Three Bridges i [[Brighton]]. '''Great Western Railway''' (GWR) obsługuje półgodzinne połączenie do [[Reading]] przez [[Guildford]]. W Reading można znaleźć połączenia do South West, South Wales, [[Bristol]], [[Oksford]], [[Swindon]], [[Birmingham]] i [[Manchester]]. * [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|London Heathrow]] - ma oddzielne stacje National Rail i London Underground w każdym terminalu. '''Heathrow Express''' zapewnia drogie (ale szybkie) połączenie między London Paddington a Heathrow Terminal 5, kursując co 15 minut. Kursuje bez przesiadek między Paddington a Terminalami 2 i 3, jadąc 15 minut do Terminali 2 i 3 oraz 21 minut do Terminala 5. Jest obsługiwany przez samo lotnisko. Na Paddington można skorzystać z przesiadek do [[Berkshire]], West London, linii Elizabeth i London Underground, [[Reading]], [[Oksford]], [[Bristol]], South West i South Wales. Przesiadki między terminalami (w tym połączenie Heathrow Express i linii Elizabeth, jeśli podróżujesz między Terminalami 4 i 5 przez Terminale 2 i 3) mogą być wykonane bezpłatnie lub bez dodatkowych kosztów, jeśli korzystasz z linii Elizabeth między Londynem a Terminalami 2 i 3. * [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|London Heathrow]]-'''Elizabeth line''': Jest to tańsza i nieco wolniejsza alternatywa dla Heathrow Express, która kursuje z tych samych stacji National Rail. Jest częścią sieci Transport for London. W przypadku wielu miejsc w centrum [[Londyn]]u różnica czasu między Heathrow Express a linią Elizabeth może być nieznaczna, ponieważ Heathrow Express kończy trasę na stacji Paddington, co wymaga przesiadki. Pociągi zatrzymujące się kursują co 15 minut między Abbey Wood a Heathrow Terminal 4 przez Terminale 2 i 3, a pociągi półszybkie kursują co 30 minut między [[Shenfield]] a Heathrow Terminal 5 przez Terminale 2 i 3. Wszystkie pociągi przejeżdżają przez centrum Londynu, zatrzymując się na głównych stacjach, takich jak Liverpool Street, Farringdon i Paddington. Przesiadki między terminalami (w tym połączenie Heathrow Express i linii Elizabeth, jeśli podróżujesz między terminalami 4 i 5 przez terminale 2 i 3) mogą być bezpłatne lub bez dodatkowych kosztów, jeśli korzystasz z Heathrow Express między Londynem a terminalami 2 i 3. * [[Port lotniczy Londyn-Heathrow|London Heathrow]] - usługi linii '''Piccadilly London Underground''' to bardzo tanie, ale znacznie wolniejsze połączenie między centralnym i północnym Londynem a lotniskiem. Jest jednak częstsze niż linia Elizabeth lub Heathrow Express; usługi kursują co około 5 minut, kończąc się naprzemiennie na terminalu 5 (zatrzymując się przy terminalach 2 i 3) lub terminalu 4 (kontynuując do terminali 2 i 3 po oczekiwaniu do 8 minut). Usługi rozpoczynają się w Cockfosters w północnym Londynie, zatrzymując się na kilku głównych stacjach w centrum Londynu, w tym King's Cross St. Pancras (gdzie można kontynuować przesiadkę na północ i wschód), Leicester Square i South Kensington. Jest częścią sieci TfL. Transfery między terminalami są bezpłatne, w tym przez Hatton Cross, jeśli podróżujesz z Terminalu 5 lotniska Heathrow lub Terminali 2 i 3 do Terminalu 4. * London [[Luton]] - „'''Luton Airport Express'''” - usługi East Midlands Railway kursują bez międzylądowania z Luton Airport Parkway do London St Pancras co 30 minut, a także na północ do [[Corby]] przez [[Bedford]] i [[Kettering]]. Luton Airport Parkway znajduje się 1 milę na zachód od terminala, na linii Midland Main Line wychodzącej z London St Pancras. Thameslink oferuje również częste połączenia z Luton Airport Parkway do London St Pancras, kontynuując przez centrum Londynu do lotniska Gatwick, [[Brighton]] i innych miejsc docelowych, a także na północ do [[Bedford]]. Podobnie jak w przypadku Gatwick Express, ze względu na stosunkowo niską częstotliwość Luton Airport Express, często szybciej jest skorzystać z następnego połączenia Thameslink. Drogi automatyczny transporter osób DART (Direct Air-Rail Transit) kursuje teraz 24 godziny na dobę między terminalem lotniska a Luton Airport Parkway, kursując co 5-15 minut w zależności od pory dnia. Bilety bezpośrednie (w tym koszt DART) są dostępne między lotniskiem Luton (LUA) a większością stacji National Rail; alternatywnie istnieją również tańsze połączenia autobusowe między terminalem a Luton Airport Parkway. * [[Port lotniczy Londyn-Stansted|London Stansted]] - Stansted Airport station znajduje się obok terminala, będąc końcowym przystankiem odgałęzienia West Anglia Main Line z London Liverpool Street do [[Cambridge]]. Usługi marki '''Stansted Express''' są obsługiwane przez Greater Anglia i kursują w kierunku Londynu co 15 minut. Kursuje z London Liverpool Street, zatrzymując się w Tottenham Hale, Bishops Stortford lub Harlow Town, Stansted Mountfitchet (1tph) i Stansted Airport. W Tottenham Hale można przesiąść się na linię Victoria London Underground i na usługi National Rail do Stratford. W Liverpool Street można przesiąść się na linie London Underground i Elizabeth oraz do East of England ([[Stratford]], [[Colchester]], [[Ipswich]], [[Norwich]] itp.). Inne usługi: Greater Anglia ma zazwyczaj cogodzinne połączenie między Stansted i [[Cambridge]], rozciągające się do [[Norwich]] przez [[Ely]] przez większość godzin. CrossCountry obsługuje regularne połączenia (głównie co godzinę z kilkoma dwugodzinnymi przerwami) między [[Birmingham]] New Street/Cambridge i lotniskiem Stansted. Pociągi z Birmingham zatrzymują się na przystankach w [[Leicester]], [[Melton Mowbray]], [[Stamford]] i [[Peterborough]], między innymi. Między [[Cambridge]] i Stansted prawie wszystkie połączenia są bezpośrednie. Na wielu z wyżej wymienionych stacji można wykonać dalsze połączenia do północnej [[Walia|Walii]], północnej, [[Szkocja|Szkocji]], [[Liverpool]]u i [[Manchester]]u. Większość lotnisk bez zintegrowanych usług kolejowych oferuje połączenie autobusowe do najbliższej stacji. Na przykład lotnisko w [[Bristol]]u jest obsługiwane przez 20-minutowy autobus („A1”). Bilety bezpośrednie są dostępne do i ze stacji w sieci National Rail. === Porty morskie z dworcami kolejowymi === Bilety przelotowe są dostępne z dowolnej stacji kolejowej w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] do dowolnej stacji w [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]] lub [[Irlandia|Republice Irlandii]]. Na zachodzie [[Szkocja|Szkocji]] rozkłady jazdy pociągów i promów są często zintegrowane, a bilety przelotowe są dostępne. Aby uzyskać szczegółowe informacje o trasach i cenach, skontaktuj się z [https://www.nationalrail.co.uk/ National Rail]. * [[Aberdeen]] dla promów na [[Orkady]] i [[Szetlandy]] * [[Ayr]] dla autokarów do [[Cairnryan]] łączących się z promami do [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]] * [[Birkenhead]] dla promów do [[Belfast]]u w [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]] * [[Dover]] dla promów do [[Francja|Francji]] [[Plik:Portsmouth, Porthmouth Harbour station - geograph.org.uk - 446911.jpg|thumb|300px|Pociągi jadą bezpośrednio do nabrzeża na stacji Portsmouth Harbour]] * [[Fishguard]] dla promów do [[Irlandia|Republiki Irlandii]] * [[Gourock]] dla promów do [[Dunoon]] i [[Kilcreggan]] * [[Harwich]] dla promów do [[Holandia|Holandii]] * [[Heysham]] dla promów na [[Wyspa Man|Wyspę Man]] * [[Holyhead]] dla promów do [[Irlandia|Republiki Irlandii]] * [[Largs]] dla promów do Cumbrae * [[Liverpool]] dla promów na [[Wyspa Man|Wyspę Man]] * [[Lymington]] dla promów na Wyspę [[Wight]] * [[Mallaig]] dla promów na Małe Wyspy, [[Skye]], [[South Uist]] i [[Knoydart]] * [[Newhaven]] dla promów do [[Dieppe]] * [[Oban]] dla promów do [[Hebrydy Wewnętrzne|Hebrydów Wewnętrznych]] i [[Hebrydy Zewnętrzne|Zewnętrznych]] * [[Poole]] dla promów do [[Guernsey]] i [[Jersey]] * [[Portsmouth]] Harbour dla promów na wyspę [[Wight]], [[Francja|Francję]] i [[Hiszpania|Hiszpanię]] * [[Southampton]] dla promów na wyspę [[Wight]] * [[Thurso]] dla promów na [[Orkady]] * Wemyss Bay dla promów do [[Rothesay]] == Bezpieczeństwo == [[Plik:British Transport Police at Stratford (7661260732).jpg|thumb|British Transport Police w Stratford.]] [[Plik:British Transport Police bilingual sign.jpg|thumb|Znak British Transport Police w języku walijskim i angielskim. W [[Walia|Walii]] wymagane są dwujęzyczne znaki.]] Sieć kolejowa ma niski wskaźnik przestępczości, ale musisz zachować zdrowy rozsądek. Najczęstszym incydentem jest kradzież bagażu bez nadzoru. Jeśli podróżujesz z bagażem, trzymaj go w zasięgu wzroku, szczególnie podczas postojów na stacjach, jeśli bagaż znajduje się na półkach w pobliżu drzwi wagonu. W Wielkiej Brytanii (oprócz [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]]) działa policja kolejowa zwana '''British Transport Police''' (BTP), a na głównych stacjach można zobaczyć jej znaki. Jest ona odpowiedzialna za nadzór nad pociągami, stacjami i majątkiem kolejowym. W nagłych wypadkach można skontaktować się ze '''wszystkimi służbami ratunkowymi''', w tym z BTP, dzwoniąc pod numer 999 lub 112 z dowolnego telefonu stacjonarnego lub komórkowego (działają one nawet wtedy, gdy nie masz środków na koncie lub klawiatura jest zablokowana). Jeśli chcesz skontaktować się z British Transport Police i nie jest to nagły przypadek, zadzwoń pod numer 0800 40 50 40. Jest to również numer, pod który należy się skontaktować, jeśli masz obawy dotyczące czegoś, co choć nie jest bezpośrednio niebezpieczne, stanowi potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa lub przestępstwo (takie jak osoby nieupoważnione przy torach lub uszkodzone ogrodzenie przy torach). Możesz również wysłać SMS-a do BTP na numer 61016, który jest szeroko reklamowany w całej sieci kolejowej i jest preferowanym sposobem dyskretnego kontaktu z BTP. Ze względu na historię incydentów terrorystycznych w Wielkiej Brytanii z użyciem umieszczonych ładunków wybuchowych, każdy pozostawiony bez opieki bagaż może zostać potraktowany przez władze jako potencjalnie takie urządzenie, co doprowadzi do zamknięcia całych stacji (szczególnie w [[Londyn]]ie, gdzie nawet główne dworce końcowe są czasami zagrożone), podczas gdy specjalnie przeszkoleni urzędnicy przeprowadzą dochodzenie i zabezpieczą każde podejrzane urządzenie. Zarówno plakaty, jak i ogłoszenia często proszą pasażerów o uważne obserwowanie i natychmiastowe zgłaszanie wszelkich pozostawionych bez opieki bagaży. Bezpieczeństwo podróży koleją w Wielkiej Brytanii jest wysokie, a wskaźnik wypadków niski. Po prywatyzacji w latach 90. wskaźnik wypadków wzrósł na kilka lat. Badania wykazały, że było to spowodowane cięciami kosztów i spekulacją prywatnych właścicieli infrastruktury i ich podwykonawców, co było jednym z czynników prowadzących do renacjonalizacji infrastruktury w latach 2000. Od tego czasu bezpieczeństwo znacznie się poprawiło i odnotowano mniej poważnych wypadków. Na pokładzie wszystkich pociągów znajdują się plakaty z informacjami o bezpieczeństwie, które informują, co robić w nagłych wypadkach. Najprostsza rada jest taka, że ​​''jeśli Twoje bezpieczeństwo osobiste nie jest zagrożone, zawsze jesteś bezpieczniejszy w pociągu niż wtedy, gdy próbujesz go opuścić''. === W przypadku awarii === W razie nagłego wypadku, takiego jak pożar lub wypadek na pokładzie pociągu: # Zwróć uwagę członka personelu, może to zrobić każdy członek personelu. # Jeśli nie możesz zwrócić uwagi personelu, a masz pewność, że Ty, ktoś inny lub pociąg jest w niebezpieczeństwie z powodu ruchu pociągu - użyj uchwytu lub przycisku „awaryjnego zatrzymania”, „SOS” lub „alarmowego”: będzie on czerwony lub zielony i będzie widocznie oznaczony. Pociągnięcie uchwytu awaryjnego zatrzymania między stacjami utrudni służbom ratunkowym lub policji dotarcie do pociągu. # Jeśli jesteś w bezpośrednim niebezpieczeństwie, spróbuj przejść do następnego wagonu, w razie potrzeby można rozchylić drzwi wewnętrzne. Nie zabieraj rzeczy osobistych. Zazwyczaj bezpieczniej jest pozostać w pociągu. # Jeśli musisz opuścić pociąg, spróbuj opuścić pociąg tylko wtedy przez drzwi zewnętrzne. Metody odblokowywania i otwierania w nagłych wypadkach różnią się w zależności od rodzaju pociągu, jednak urządzenie do awaryjnego otwierania będzie znajdować się przy drzwiach wraz z instrukcją. # Jeśli nie jest to możliwe, wyjdź przez okno awaryjne, które zazwyczaj jest oznaczone jako takie. Obok niego może znajdować się młotek. Jeśli nie ma wskazanego okna, skorzystaj z najwygodniejszego, z dala od innych torów, jeśli to możliwe. # Uderzaj młotkiem w róg okna (jeśli uderzysz w środek, to po prostu się odbije), aż obie szyby pękną, a następnie wypchnij je kawałkiem bagażu. # Powinieneś ostrożnie zejść z pociągu i oddalić się od niego tak szybko, jak to możliwe. # Rozglądaj się i nasłuchuj nadjeżdżających pociągów, a także ewentualnie elektrycznej trzeciej szyny. '''Nie stawaj na żadnych szynach'''; możesz stanąć na trzeciej szynie, w zależności od tego, jak tor jest zelektryfikowany. Zejdź z toru tak szybko, jak to możliwe. Jeśli obsługa pociągu zarządzi ewakuację pociągu, zostaną wydane instrukcje. Większość wagonów ma specjalne okna, które można wybić lub otworzyć, aby ewakuować się awaryjnie. W większości pociągów obecny jest konduktor lub strażnik (z wyjątkiem niektórych tras podmiejskich na południowym wschodzie). Jeśli nie uwidocznili się podczas podróży, zazwyczaj można ich znaleźć w kabinie z tyłu pociągu. Panele komunikacyjne są zazwyczaj rozmieszczone w całym pociągu. Dostępne są również hamulce awaryjne, ale osoba, która niepotrzebnie zatrzyma pociąg, może zostać ukarana wysoką karą. ''Wiele paneli komunikacyjnych to również hamulce awaryjne''. Jeśli czyjeś bezpieczeństwo nie jest zagrożone przez ruch pociągu, należy skontaktować się z konduktorem lub maszynistą i poczekać na pomoc lub na przystanek na następnej stacji. {{przewodnik}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Wielka Brytania]] [[Kategoria:Informatory turystyczne]] n6s4ie6uu9l5ybp0x31yrmbgtfk80vr 0 18554 159310 156395 2026-10-12T13:34:26Z Moromar 2451 /* Wsiadanie na pokład */ 159310 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[Plik:SNCF TGV Duplex Viaduc de Cize - Bolozon.jpg|350px|thumbnail|Pociąg TGV przejeżdżający przez wiadukt Cize-Bolozon nad rzeką Ain]] Pociągi to świetny sposób na poruszanie się po [[Francja|Francji]]. Możesz dostać się pociągiem praktycznie z każdego miejsca do każdego innego miejsca. Na duże odległości skorzystaj z TGV (''Train à Grande Vitesse'', czyli pociągu dużych prędkości), na który obowiązuje rezerwacja. Ale jeśli masz czas, wsiądź do wolnego pociągu i podziwiaj krajobrazy. Krajobraz jest częścią tego, co sprawia, że ​​Francja jest jednym z najpopularniejszych miejsc turystycznych na świecie. == Charakterystyka == Francuską '''siecią kolei krajowych''' zarządza ''SNCF Réseau'', oddział znacjonalizowanej spółki [https://www.groupe-sncf.com/fr SNCF] (''Société nationale des chemins de fer français''). Pociągi pasażerskie są obsługiwane przez różne spółki: * '''[https://www.groupe-sncf.com/fr SNCF]''' obsługuje większość pociągów (szybkie, dalekobieżne normalne prędkości, regionalne normalne prędkości). * '''[https://www.ouigo.com/ OUIGO]''' to marka SNCF, która obsługuje tanie pociągi TGV, a ostatnio także niektóre klasyczne pociągi wolnobieżne. Ta usługa jest wzorowana na tanich liniach lotniczych: bilety są tanie (od 10 €), ale trzeba będzie zapłacić dodatkowo, jeśli chcesz zabrać ze sobą duże bagaże lub chcesz mieć miejsce z gniazdkiem elektrycznym, i trzeba być na stacji kolejowej 30 minut przed odjazdem. Większość pociągów OUIGO obsługuje te same popularne stacje kolejowe, co regularne usługi SNCF. * Międzynarodowe usługi dużych prędkości łączące z resztą Europy są obsługiwane przez kilka firm, w tym Eurostar ([[Londyn]], [[Bruksela]], [[Amsterdam]], [[Kolonia]]), TGV Lyria ([[Szwajcaria]]), Deutsche Bahn ([[Niemcy]]) i RENFE ([[Barcelona]]). (Nocne pociągi Thello między Francją a [[Włochy|Włochami]] przestały kursować 1 lipca 2021) Każda firma ma własne warunki przewozu, a większość z nich nie akceptuje kart rabatowych SNCF na podróże międzynarodowe (OUIGO różni się również od SNCF we Francji, mimo że jest własnością SNCF). Strona internetowa SNCF ''Timetables in station'' (w języku angielskim) i ''[https://www.garesetconnexions.sncf/fr/gares-services Gares & Connexions]'' (tylko w języku francuskim) udostępniają rozkłady jazdy pociągów na żywo, informując o numerach peronów i opóźnieniach. Informacje te są również dostępne na smartfonach za pośrednictwem bezpłatnej aplikacji ''SNCF''. == We Francji == SNCF obsługuje niemal wszystkie linie pasażerskie we Francji. === SNCF === SNCF obsługuje szereg różnych rodzajów pociągów dużych prędkości i normalnych: * ''TER (Train Express Régional)'': pociągi regionalne i kręgosłup systemu SNCF. TER są czasami wolniejsze, ale obsługują większość stacji. Dostępne w ramach karnetów [[Europejskie karnety kolejowe|Eurail]] i [[Europejskie karnety kolejowe|InterRail]]. Ponieważ są zarządzane przez każdy region, warunki przewozu SNCF nie mają w pełni zastosowania i nie przysługuje Ci zwrot pieniędzy w przypadku opóźnienia pociągu. Rezerwacji można dokonać w dwóch klasach: ''première classe'' (pierwsza klasa) jest mniej zatłoczona i wygodniejsza, ale może być również o około 50% droższa niż ''deuxième classe'' (druga klasa). Na pokładzie nie ma serwowania jedzenia ani napojów. Kilka pociągów jest wyposażonych w gniazdka elektryczne obok niektórych lub wszystkich siedzeń. * ''Intercités'': dalekobieżne pociągi normalnej prędkości (zobacz [https://www.sncf-voyageurs.com/en/travel-with-us/in-france/intercites/our-destinations/ mapę sieci]. Obejmuje linie z obowiązkową rezerwacją miejsc (jasnozielone na mapie) i linie, na których rezerwacja miejsc jest opcjonalna (ciemnozielone na mapie). Pociągi z opcjonalną rezerwacją są często używane w biletach. Na pokładzie nie ma usług gastronomicznych. Kilka pociągów jest wyposażonych w gniazdka elektryczne przy niektórych lub wszystkich siedzeniach. * Istnieją również nocne pociągi (''Intercités de Nuit''), chociaż są one powoli wycofywane. Należą do nich ''kuszetki'' drugiej klasy (6 łóżek piętrowych w przedziale), pierwsza klasa (4 łóżka piętrowe) i siedzenia odchylane. ''Wagon-lit'' (przedział z 2 prawdziwymi łóżkami) zostały całkowicie wycofane z francuskich pociągów nocnych. Możesz jednak poprosić o „prywatny pokój” (w pierwszej klasie). Od 2022 nocne pociągi łączą [[Paryż]] z [[Briançon]], [[Tuluza|Tuluzą]], [[Rodez]], Latour-de-Carol, [[Cerbère]], [[Albi]] i [[Lourdes]], oprócz [[Biarritz]] i [[Hendaye]] w lipcu i sierpniu. Konduktor sprzedaje przekąski i napoje. Bardzo niewiele pociągów jest wyposażonych w gniazdka elektryczne przy niektórych lub wszystkich siedzeniach/łóżkach. * ''TGV InOui (Trains à Grande Vitesse)'': Słynne na całym świecie francuskie pociągi dużych prędkości kursują od wczesnego ranka do późnego wieczora w większości Francji. Większość pociągów kursuje do/z [[Paryż]]a, docierając do [[Lille]] w 1 godz., [[Reims]] w 45 minut, [[Metz]] lub [[Nancy]] w 1 godz. 30 min, [[Strasburg]]a w 1 godz. 45 min, [[Dijon]] w 1 godz. 30 min, [[Lyon]]u w 2 godz., [[Marsylia|Marsylii]] w 3 godz., [[Nicea|Nicei]] w 5 godz. 45 min, [[Montpellier]] w 3 godz. 30 min, [[Tuluza|Tuluzy]] w 4 godz., [[Bordeaux]] w 2 godz., [[Nantes]] w 2 godz., [[Rennes]] w 1 godz. 30 min, ale niektóre pociągi łączą również miasta bez zatrzymywania się w Paryżu. W wagonach 4 lub 14 znajduje się bar, w którym sprzedawane są napoje, przekąski i posiłki z mikrofalówki, ale nie ma właściwej restauracji (nie ma baru na trasie [[Paryż]]–[[Lille]] i [[Paryż]]–[[Reims]]). Wi-Fi jest stopniowo wprowadzane, SNCF spodziewa się, że wszystkie pociągi będą oferować Wi-Fi do końca 2018 roku. * ''TGV OUIGO'': tania wersja TGV, z obsługą między [[Tourcoing]] (obok [[Lille]]), [[Rennes]], [[Nantes]], [[Bordeaux]], [[Montpellier]], [[Marsylia|Marsylią]], [[Strasburg]]iem. Niektóre pociągi OUIGO do [[Nantes]], [[Rennes]] i [[Bordeaux]] odjeżdżają z Paris-Montparnasse, ale większość pociągów OuiGo obsługuje stacje na przedmieściach (Massy TGV, Marne-la-Vallée-Chessy TGV - Disneyland, lotnisko Charles de Gaulle TGV), do których można dotrzeć w około 45 minut z centrum [[Paryż]]a komunikacją miejską. Usługa ta jest wzorowana na tanich liniach lotniczych: bilety są tanie (od 10 €), ale będziesz musiał zapłacić dodatkowo, jeśli chcesz zabrać ze sobą więcej niż bagaż podręczny, miejsce z gniazdkiem elektrycznym i będziesz musiał być na stacji kolejowej co najmniej 30 minut przed odjazdem. Na pokładzie nie ma serwisu gastronomicznego. Na pokładzie nie ma Wi-Fi i nie ma planów, aby je mieć. ==== System taryfowy (TER, Intercités, TGV InOui) ==== System taryfowy SNCF jest nieco skomplikowany, ale nadal łatwy do zrozumienia. Wszystkie bilety Intercités i TGV InOui można wymienić i zwrócić, pomniejszone o opłatę, przed odjazdem. W tych pociągach musisz podróżować dokładnie tym pociągiem, na który kupiłeś bilet. Bilety są zazwyczaj tańsze, im wcześniej je kupisz. W przypadku pociągów regionalnych (TER) i Intercités bez rezerwacji bilety zakupione w kasie biletowej są ważne na każdy pociąg w ciągu jednego do siedmiu dni (w zależności od regionu, w którym podróżujesz). '''Karty rabatowe'''. Jeśli planujesz odbyć więcej niż 4 podróże dalekobieżne podczas swojego pobytu, warto zainwestować w kartę rabatową. Kosztuje 49 €, jest ważna przez 1 rok i musisz umieścić na niej zdjęcie. Zniżka obowiązuje na bilety ''TGV InOui i Intercité'' w taryfach pełnych lub normalnych, 1. i 2. klasa, na podróże po Francji i za granicą, ale warunki jej obowiązywania zależą od grupy wiekowej, dla której wydano kartę. * '''''Carte Avantage Adulte''''' mogą wykupić osoby w wieku 27–59 lat. :Posiadacz karty otrzymuje 30% zniżki na podróże w jedną stronę w soboty i niedziele lub na podróże w jedną stronę w dni powszednie, jeśli podróżuje z dzieckiem w wieku 4–11 lat. Zniżka obowiązuje również na bilety w obie strony z co najmniej jedną nocą weekendową (tj. noc z piątku na sobotę i z niedzieli na poniedziałek) pomiędzy każdą trasą (mogą być rozdzielone maksymalnie 61 dniami). W stosownych przypadkach zniżka w wysokości 30% przysługuje również jednemu dorosłemu opiekunowi, a 60% maksymalnie 3 dzieciom w wieku 4–11 lat podróżującym z posiadaczem karty * '''''Carte Avantage Jeune''''' dla młodzieży w wieku 12–27 lat, '''''Carte Avantage Senior''''' dla dorosłych w wieku 60 lat i starszych. :Posiadacz karty otrzymuje zazwyczaj 30% zniżki, bez żadnych ograniczeń, we wszystkie dni w roku, a 60% maksymalnie 3 dzieciom w wieku 4–11 lat podróżującym z posiadaczem karty. Oprócz 30% zniżki, gwarantowane są stawki maksymalne: nigdy nie więcej niż 39 EUR za krótką podróż (poniżej 1,5 godz.), 59 EUR za podróż średniodługą (1,5 godz.–3 godz.) i 79 EUR za długą podróż (ponad 3 godz.). Oprócz prawa do biletów ze zniżką, posiadacze kart mogą korzystać z ofert last minute. Oferowana jest inna karta zniżkowa: '''''Carte Liberté'''''. Kosztuje 399 euro, co nie czyni go odpowiednim dla zwykłych turystów, ale tylko dla osób, które podejmują wiele podróży w ciągu roku. Posiadacz karty otrzymuje zniżkę w wysokości 60% na bilety 2 klasy i 45% na bilety 1 klasy od pełnej lub normalnej taryfy. Alternatywnie można wybrać tę samą zniżkę, co w przypadku ''Carte Avantage'', co będzie opłacalne tylko w przypadku podróżowania z dziećmi. Jako dodatkowy bonus posiadacze karty korzystają z bardziej elastycznych warunków wymiany i zwrotu pieniędzy. Więcej szczegółów można znaleźć w informacjach podanych na stronie internetowej SNCF: ''[https://www.sncf-connect.com/en-en/help/cartes-avantage-and-liberte?esl-k=sem-google%7Cng%7Cc591031030461%7Cm%7Ck%7Cp%7Ct%7Cdc%7Ca16196062755%7Cg180924195&ef_id=Cj0KCQjwkZm_BhDrARIsAAEbX1E3nMgbS82E57eTrkZr6pVFUnCK2Y1TsR7klG1Au74L_x3yScmeeOkaAuJOEALw_wcB:G:s&&prex=SEA&gad_source=1&gclid=Cj0KCQjwkZm_BhDrARIsAAEbX1E3nMgbS82E57eTrkZr6pVFUnCK2Y1TsR7klG1Au74L_x3yScmeeOkaAuJOEALw_wcB&gclsrc=aw.ds Carte Avantage Adulte]'', ''[https://www.sncf-voyageurs.com/fr/voyagez-avec-nous/en-france/tarifs-grandes-lignes/carte-avantage/carte-avantage-jeune/ Carte Avantage Jeune]'', ''[https://www.sncf-connect.com/app/catalogue/description/carte-avantage-senior Carte Avantage Senior]'', ''[https://www.sncf-connect.com/app/catalogue/description/carte-liberte Carte Liberté]''. Stawka zniżki oferowana na ''bilety TER'' zależy od regionu, w którym podróżujesz: niektóre regiony oferują do 50% zniżki z tymi kartami, inne nie oferują nic, zobacz tę (nie do końca aktualną) mapę tutaj lub informacje tutaj (tylko po francusku). Ponadto większość regionów ma własne karty rabatowe. ==== System taryfowy (OUIGO) ==== Zasadniczo im wcześniej zarezerwujesz, tym taniej. Bilety nie podlegają zwrotowi. Karty zniżkowe SNCF, Interrail Pass lub Eurail Pass nie są ważne. == Połączenia międzynarodowe == Wiele firm obsługuje połączenia między Francją a sąsiednimi krajami, ale nie ma między nimi praktycznie żadnej konkurencji. === Do/z Wielkiej Brytanii === [[Plik:Looking for Eurostar check-in, St Pancras International station, London - geograph.org.uk - 4671490.jpg|thumb|Eurostar kursuje między stacją Paryż–Nord a stacją Saint Pancras w Londynie.]] Eurostar to jedyna opcja, z pociągami dużych prędkości między: * [[Paryż]]em, [[Lille]], [[Calais]] Fréthun we Francji oraz [[Ashford]], [[Ebbsfleet]] i [[Londyn]]em w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], od wczesnego ranka do późnego wieczora, kilka razy dziennie * [[Londyn]]em, [[Ashford]], [[Ebbsfleet]] i Marne-la-Vallée - Disneyland, raz dziennie, z porannym odjazdem z Londynu i popołudniowym odjazdem z Marne-la-Vallée. * [[Londyn]]em, [[Ashford]], [[Lyon]]em, [[Awinion]]em i [[Marsylia|Marsylią]], od 1 do 5 razy w tygodniu, w zależności od sezonu, z porannym odjazdem z Londynu i popołudniowym odjazdem z Marsylii. W drodze na północ będziesz musiał wysiąść z pociągu w [[Lille]] w celu kontroli paszportowej i bezpieczeństwa, a następnie ponownie wsiąść do tego samego pociągu 75 minut później. Szczegółowe rozkłady jazdy są dostępne na [https://www.eurostar.com/uk-en/train stronie internetowej Eurostar]. Dostępne są trzy klasy: * Standard, odpowiednik 2. klasy * Comfort, odpowiednik 1. klasy, z lekkim posiłkiem * Business Premier, odpowiednik 1. klasy, z pełnym posiłkiem i dostępem do saloników Eurostar w [[Paryż]]u i [[Londyn]]ie Wi-Fi i gniazdka elektryczne są dostępne w prawie wszystkich pociągach. Ze względu na przepisy bezpieczeństwa i fakt, że Wielka Brytania nie jest częścią strefy Schengen, Eurostar ma udogodnienia podobne do lotniskowych na stacjach kolejowych, z kontrolą paszportową i prześwietleniem bagażu: musisz być na stacji kolejowej co najmniej 30 minut przed planowanym odjazdem (15 minut, jeśli posiadasz bilet Business Premier). Rezerwuj z wyprzedzeniem (rezerwacja jest dostępna z 6-miesięcznym wyprzedzeniem), ponieważ bilety w Eurostar mogą być naprawdę drogie (do 236 euro w jedną stronę między Paryżem a Londynem w klasie Standard). Jeśli jesteś naprawdę elastyczny, [https://snap.eurostar.com/uk-en Eurostar Snap] oferuje bilety w obniżonej cenie od 1 do 4 tygodni przed odjazdem, ale będziesz mógł wybrać tylko dzień i godzinę odjazdu rano lub po południu. Dokładny rozkład jazdy otrzymasz zaledwie 2 dni przed odjazdem. === Do/z Belgii === Eurostar, SNCB i SNCF oferują usługi między Francją a Belgią, ale w większości nie konkurują ze sobą. Eurostar przejął stare trasy Thalys. ==== Eurostar ==== Eurostar obsługuje pociągi dużych prędkości z [[Paryż]]a do [[Bruksela|Brukseli]] i [[Antwerpia|Antwerpii]], a dynamiczne ceny zaczynają się od 29 euro w klasie standardowej lub od 39 euro do [[Liège]]-Guillemins. Poranne pociągi zazwyczaj kosztują mniej niż popołudniowe lub wieczorne. We wszystkich pociągach dostępne jest bezpłatne Wi-Fi i gniazdka elektryczne przy siedzeniach. Przed wejściem na pokład w Paris-Nord obowiązuje kontrola bezpieczeństwa podobna do tej na lotnisku; postaraj się przybyć na stację co najmniej 20 minut przed odjazdem. ==== SNCB ==== SNCB obsługuje pociągi Intercity między [[Lille]] a [[Mouscron]], [[Kortrijk]], [[Gandawa|Gandawą]], [[Antwerpia|Antwerpią]], [[Tournai]], [[Mons]] i [[Namur]]. ==== SNCF ==== SNCF obsługuje pociągi dużych prędkości między wschodnią częścią Francji ([[Strasburg]], [[Lyon]], [[Marsylia]], [[Montpellier]], [[Perpignan]], ale nie [[Paryż]]) a [[Bruksela|Brukselą]]. === Do/z Holandii === Eurostar obsługuje trasy pociągów z Paryża do trzech miast: * [[Rotterdam]] Centraal (2,6 godziny, od 45 €) * [[Amsterdam]] Centraal (3,5 godziny, od 48 €) * [[Port lotniczy Amsterdam-Schipol|Lotnisko Schipo]]l (3,2 godziny, od 48 €) Poranne pociągi zazwyczaj kosztują mniej niż popołudniowe lub wieczorne. We wszystkich pociągach dostępne jest bezpłatne Wi-Fi i gniazdka elektryczne przy siedzeniach. Przed wejściem do pociągu Eurostar na stacji Paris-Nord obowiązuje kontrola bezpieczeństwa podobna do tej na lotnisku, postaraj się przybyć na stację co najmniej 20 minut przed odjazdem. === Do/z Luksemburga === [https://www.sncf-connect.com/fr-lu/train/trajet/luxembourg/paris SNCF] obsługuje pociągi do [[Luksemburg]]a. === Do/z Niemiec === Pociągi do [[Niemcy|Niemiec]] obsługują Deutsche Bahn, Saarbahn, SNCF i SWEG. ÖBB obsługuje nocne pociągi między [[Austria|Austrią]] a [[Paryż]]em z przystankami w Niemczech, zapewniając w ten sposób nocne połączenia między Niemcami a Paryżem, patrz [[#Do/z Austrii|tutaj]]. ==== Deutsche Bahn / SNCF (Alleo) ==== [https://int.bahn.de/en/offers/saver-fare-flexible-fare/saver-fare-europe-france Deutsche Bahn] i [https://www.sncf-connect.com/en-en/db-sncf-cooperation/destinations SNCF] obsługują wspólne połączenie między: * [[Paryż]]em, [[Forbach]], [[Saarbrücken]], [[Kaiserslautern]], [[Mannheim]] i [[Frankfurt nad Menem|Frankfurtem nad Menem]] * [[Paryż]]em, [[Strasburg]]iem, [[Karlsruhe]], [[Stuttgart]]em, [[Ulm]], [[Augsburg]]iem i [[Monachium]] * [[Marsylia|Marsylią]], [[Lyon]]em, [[Karlsruhe]], [[Mannheim]] i [[Frankfurt nad Menem|Frankfurtem nad Menem]] (z przystankami pośrednimi między Marsylią a Frankfurtem). Niektóre połączenia są obsługiwane przez pociągi SNCF (pociąg jest więc oznaczony jako TGV), a inne przez pociągi DB (oznaczone jako ICE). Oba oferują 2 klasy usług, trójjęzyczną załogę (francuski, niemiecki, angielski) i gniazdka elektryczne przy każdym siedzeniu. Pociągi ICE oferują bezpłatne Wi-Fi tylko w Niemczech. Chociaż SNCF i DB wspólnie obsługują te pociągi, każdy operator ma własne ceny i system taryfowy: porównaj ceny między obu operatorami przed dokonaniem rezerwacji lub skorzystaj z Trainline, ponieważ automatycznie porównują obie ceny i oferują najtańszą. ==== Eurostar ==== Eurostar obsługuje pociągi dużych prędkości między Paryżem a wieloma miastami w Niemczech: * [[Akwizgran|Aachen]] Hauptbahnhof (2,6 godziny, od 40 €) * [[Kolonia]] Hauptbahnhof (3,3 godziny, od 42 €) * [[Dortmund]] (4,8 godziny, od 59 €) * [[Duisburg]] (4 godziny, od 59 €) * [[Düsseldorf]] (3,8 godziny, od 59 €) * [[Port lotniczy Düsseldorf|Lotnisko w Düsseldorfie]] (3,9 godziny, od 59 €) * [[Essen]] (4,3 godziny, od 59 €) Bezpłatne Wi-Fi i gniazdka elektryczne przy siedzeniach są dostępne we wszystkich pociągach. Na stacji Paris-Nord obowiązuje kontrola bezpieczeństwa podobna do tej na lotnisku, spróbuj przybyć na stację co najmniej 20 minut przed odjazdem. ====Usługi regionalne ==== * SNCF obsługuje linię TER między [[Strasburg]]iem, [[Sarreguemines]] i [[Saarbrücken]] z połączeniami z pociągami przyjeżdżającymi z [[Metz]]. * Deutsche Bahn (DB) obsługuje dwie linie pociągów regionalnych między Francją a Niemcami: ** między [[Wissembourg]]iem a [[Neustadt an der Weinstraße]] (raz na godzinę), a niektóre pociągi kontynuują podróż do [[Moguncja|Moguncji]] i [[Koblencja|Koblencji]] w niedziele ** między [[Lauterbourg]]iem a [[Wörth am Rhein]] (raz na godzinę) ** między [[Forbach]] a [[Saarbrücken]] (raz na godzinę) * Saarbahn obsługuje połączenie kolei lekkiej między [[Sarreguemines]] a [[Saarbrücken]], z odjazdami co 30 minut przez większość dnia. * SWEG obsługuje połączenie regionalne między [[Offenburg]]iem a [[Strasburg]]iem, z pociągami co 30 minut do 2 godzin. === Do/z Austrii === ÖBB obsługuje nocne pociągi do Francji na trasie [[Wiedeń]]–[[Salzburg]]–[[Monachium]]–[[Paryż]] trzy razy w tygodniu === Do/ze Szwajcarii === Lyria i SNCF obsługują pociągi do [[Szwajcaria|Szwajcarii]]. === Do/z Włoch ==== Zarówno SNCF, jak i Trenitalia obsługują pociągi dużych prędkości między Francją a [[Włochy|Włochami]] na trasie [[Paryż]]–[[Turyn]]–[[Mediolan]], głównie przez [[Lyon]]. === Do/z Monako === Dworzec kolejowy Monaco-Monte-Carlo jest częścią sieci kolejowej SNCF i obsługują go pociągi TER kursujące między [[Grasse]], [[Nicea|Niceą]] i [[Ventimiglia|Ventimiglią]]. === Do/z Hiszpanii === CP, EuskoTren, RENFE i SNCF obsługują pociągi między Francją i [[Hiszpania|Hiszpanią]]. === Do/z Polski, Białorusi, Rosji === Z powodu sankcji wobec [[Rosja|Federacji Rosyjskiej]], usługi pociągów RŽD w Unii Europejskiej zostały zawieszone. Wcześniej obsługiwali cotygodniowy pociąg między [[Paryż]]em, [[Strasburg]]iem i [[Moskwa|Moskwą]], przez [[Niemcy]], [[Polska|Polskę]] i [[Białoruś]], przyjeżdżając/odjeżdżając z Francji w czwartki. == Rezerwacja biletów == [[Plik:Ticket machines, Gare de l'Est, Paris - 2014-02-01 - Andy Mabbett - 05.JPG|thumb|Dwa automaty SNCF. Niebieski sprzedaje tylko bilety regionalne TER. Żółty sprzedaje wszystko inne.]] Można zarezerwować tę samą podróż za pośrednictwem wielu różnych stron internetowych agencji podróży (w różnych językach i walutach). Ceny podróży we Francji są takie same w każdej agencji podróży. * '''[https://www.sncf-connect.com/app/en-en/home/search?destinationLabel=&destinationId= SNCF-Connect]''': strona rezerwacyjna SNCF dla wszystkich rodzajów biletów SNCF. * '''[http://ouigo.com/ ouigo.com]''': francuskojęzyczna strona rezerwacyjna, na której można rezerwować tylko bilety OUIGO. Czasami może być myląca i wiadomo, że prawie nie działa, gdy próbujesz kupić bilet za granicą lub przy użyciu karty kredytowej innej niż francuska. Uważaj: będziesz potrzebować karty kredytowej, której użyto do zapłaty, aby odebrać bilety z automatu biletowego. Jeśli jej nie masz, bilety zostaną utracone i będziesz musiał kupić nowe bilety. * '''[https://www.thetrainline.com/?redirected=true Trainline]''' to wielojęzyczna międzynarodowa strona rezerwacyjna. Jej celem jest, aby była jak najłatwiejsza w użyciu. Nie potrzebujesz karty kredytowej, aby odebrać bilety, tylko numer rezerwacji i nazwisko podane podczas rezerwacji. Możesz płacić kartami Visa, MasterCard, American Express lub Paypal. Bilety można wydrukować lub pobrać na telefon komórkowy, zegarek Apple Watch lub Android Watch. Ta strona internetowa sprzedaje bilety do 19 krajów europejskich, w tym bilety SNCF na podróże po Francji i za granicę, bilety Lyria na podróże do [[Szwajcaria|Szwajcarii]], bilety Eurostar na podróże do [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], [[Belgia|Belgii]], [[Niemcy|Niemiec]] i [[Holandia|Holandii]] oraz bilety RENFE-SNCF na podróże do [[Hiszpania|Hiszpanii]]. W przypadku podróży SNCF-DB (Alleo) między Francją a [[Niemcy|Niemcami]] Trainline automatycznie porównuje ceny biletów SNCF i DB i pokazuje najtańszą z obu (chociaż dotyczy tego samego pociągu, SNCF i DB mają własne ceny). * '''[https://www.raileurope.com/ RailEurope]''': Wielojęzyczna międzynarodowa strona internetowa do rezerwacji. Ceny biletów na tej stronie są często wyższe. Bilety SNCF można również rezerwować w automatach na stacjach kolejowych, ale starsze automaty na bilety TER akceptują tylko monety! Kasy biletowe i kioski zniknęły z większości małych stacji. == Wsiadanie na pokład == Aby znaleźć swój pociąg, znajdź numer pociągu i godzinę odjazdu na tablicy odjazdów. Obok pociągu i godziny odjazdu będzie numer toru („Voie”). Podążaj za znakami do tego toru, aby wsiąść do pociągu. W pociągach TGV będziesz mieć zarezerwowane miejsce. W innych pociągach dalekobieżnych możesz dokonać rezerwacji (przynajmniej dzień wcześniej); jeśli jej nie masz, możesz skorzystać z dowolnego nieużywanego miejsca, które nie jest oznaczone jako zarezerwowane. Aby znaleźć zarezerwowane miejsce, najpierw poszukaj numeru wagonu pociągu („Voit. No”). Zwróć uwagę na możliwe pomyłki między numerem toru („voie”) a numerem wagonu („voiture”, w skrócie „voit”). Podczas jazdy wzdłuż toru numer wagonu będzie wyświetlany na ekranie LCD w wagonie lub może być po prostu napisany w oknie lub tuż obok drzwi. W [[Paryż]]u, w sieciach RER i Transilien, czteroliterowe kody (takie jak COHI, FACA, QYAN, VICK) są zazwyczaj używane zamiast numerów pociągów. Zasady dotyczące miejsc zarezerwowanych są niefrasobliwe; możesz zamienić się miejscami lub skorzystać z innego miejsca (oczywiście tej samej klasy), jeśli jest ono puste, ponieważ TGV nie jest w pełni zarezerwowane lub druga osoba zgadza się na zamianę. Jedynym wymogiem jest niekorzystanie z zarezerwowanego miejsca, jeśli osoba posiadająca rezerwację je zgłosi. Na głównych liniach TGV często kursują w parach. Istnieją dwie możliwości: albo dwa TGV są uważane za jeden pociąg z jednym numerem pociągu (w tym przypadku każdy wagon ma inny numer); albo dwa TGV są uważane za oddzielne pociągi, które jadą razem przez część podróży, z dwoma różnymi numerami pociągów (w tym przypadku dwa pociągi mogą mieć dwa zbliżone numery, takie jak 1527 i 1537), a każdy pociąg będzie miał własny numer wagonu. Upewnij się więc, że jesteś we właściwym pociągu (numer pociągu jest wyświetlany na ekranie LCD wraz z numerem wagonu). [[Plik:Wagenstandanzeiger SNCF.jpg|thumb|Wskaźnik położenia wagonu platformowego. W tym przykładzie wagon numer 2 jest wyrównany ze znakiem „R” na torze J.]] Jeśli jesteś wcześniej, często gdzieś na peronie znajduje się mapa (wyświetlana na ekranach LCD lub na starszych panelach LED oznaczonych „Composition des trains”), która pokazuje, jak numery pociągów i wagonów będą ustawione na peronie zgodnie z literami, które pojawiają się na ziemi lub na znakach nad nimi. W ten sposób możesz stanąć przy literze odpowiadającej numerowi wagonu i poczekać, aby wsiąść do pociągu najbliższego Twojemu wagonowi. Możesz łatwo przejść z jednego wagonu do drugiego, więc jeśli jesteś bardzo spóźniony, wskocz do dowolnego wagonu tej samej klasy przed odjazdem pociągu, poczekaj, aż większość osób zajmie miejsca, a następnie przejdź do swojego wagonu i numeru miejsca. '''Uwaga''': Aby uniknąć wszelkich form oszustwa, bilety papierowe '''muszą''' zostać skasowane (''composté'') przez automat (''composteur''), aby były ważne. Starsze maszyny są jaskrawo pomarańczowe, nowsze maszyny są żółte i szare. Automaty znajdują się przy wejściu na wszystkie perony, ale nie ma żadnej bariery uniemożliwiającej wejście na peron lub wejście do pociągu bez skasowania biletu; odpowiedzialność spoczywa na Tobie, pasażerze, aby o tym pamiętać. Istnieje pewien talent do korzystania z ''composteur'' i może to wymagać kilku prób, jeśli nie wiesz, co robisz: włóż bilet stroną do góry, lewym końcem (z logo SNCF) najpierw, do szczeliny automatu, tak daleko na lewo od szczeliny, jak to możliwe. Jeśli kasowanie się powiedzie, usłyszysz brzęczenie, które trochę przypomina dźwięk rozrywanego papieru, i zobaczysz, jak mała lampka na maszynie miga na zielono. Bilet nie będzie wyglądał inaczej po kasowaniu. Brak kasowania biletu może uprawniać do mandatu, nawet jeśli jesteś obcokrajowcem o ograniczonym słownictwie francuskim, w zależności od tego, jak czuje się konduktor, chyba że podejdziesz do konduktora tak szybko, jak to możliwe i poprosisz o skasowanie biletu. Podobnie, jeśli wejdziesz do pociągu bez biletu, '''musisz''' znaleźć konduktora („contrôleur”) i powiedzieć mu o swojej sytuacji, zanim on znajdzie ciebie. Jednak wydruki elektronicznych biletów ''e-Billet'' nie muszą być kasowane: w razie wątpliwości kasuj je i tak, nie zostaniesz ukarany grzywną za skasowanie e-Billet. Francuskie punkty informacyjne, zwłaszcza na większych dworcach kolejowych, mogą być mało pomocne, zwłaszcza jeśli nie rozumiesz zbyt dobrze francuskiego. Jeśli coś wydaje się nie mieć sensu, po prostu powiedz „excusez-moi”, a oni powinni to powtórzyć. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Francja| ]] bkr08z6byu0z9bwuahwwcp1ub5t0m36 0 18567 159313 149078 2026-10-12T13:35:35Z Moromar 2451 /* Dziedzictwo kolejowe */ 159313 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} '''Sieć kolejowa Irlandii''' rozchodzi się z [[Dublin]]a i [[Belfast]]u do prawie wszystkich głównych miast i miasteczek na wyspie. Jest to stosunkowo mała sieć obsługiwana przez lokomotywy spalinowe, ale szybka, wygodna i niedroga, więc jest to świetny sposób na podróżowanie między miastami. Istnieje również kilka linii podmiejskich/podmiejskich wokół [[Dublin]]a, [[Cork]] i [[Belfast]]u. Dublin ma również system tramwajowy lub lekkiej kolei LUAS, patrz [[Dublin#Komunikacja]], nieopisany tutaj, ale jest to sposób na podróżowanie między dwoma głównymi stacjami Dublina, Heuston i Connolly. == Charakterystyka == [[Plik:Ireland rail network sb.svg | thumb | 300px | Sieć kolejowa Irlandii ]] Pierwsza irlandzka kolej została otwarta w 1834 roku, aby połączyć [[Dublin]] z portem Kingstown, obecnie [[Dún Laoghaire]]. Podobnie jak w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], irlandzka sieć kolejowa rozrosła się w XIX wieku, ale na znacznie mniejszą skalę. Teren był nizinny i nie było trudno go pokonać, ale populacja była rzadsza (szczególnie po katastrofalnym Wielkim Głodzie) i było mniej przemysłowych klientów na ruch towarowy. W latach 40. XIX wieku obie wyspy przyjęły standardowe szerokości torów dla wszystkich swoich torów, ale o różnych szerokościach. W Wielkiej Brytanii szerokość torów wynosiła 1435 mm, co stało się „standardową szerokością torów” dla wielu krajów, Irlandia wybrała 1600 mm, więc jej wagony mają trochę więcej miejsca na łokcie. Powstała mitologia, że ​​standardowa szerokość torów w Wielkiej Brytanii pochodziła z kolein rzymskich rydwanów. Rozstaw torów w Irlandii odpowiadał rozstawowi tog Diolkos (''Δίολκος''), którym statki były przenoszone przez Przesmyk Koryncki około 600 r. p.n.e.; naukowcy jakoś przeoczyli tę epokę noszenia tog w przedceltyckiej Irlandii. Tak więc północna i południowa Irlandia miały i nadal mają ten sam rozstaw torów, ale transport transgraniczny został zniszczony w 1921 przez podział, a hrabstwa graniczne, takie jak Donegal i Monaghan, utraciły swoje główne linie. Gospodarka Irlandii również podupadła, a gdy się odrodziła, nadeszła era samochodu, a dżentelmeni z Irlandii pracowali nad projektami poprawy dróg w zachodniej Europie. Koleje otrzymały skąpe inwestycje, chociaż „Enterprise Train” kursował między [[Dublin]]em a [[Belfast]]em, aby przyciągnąć podróże służbowe. Pod koniec XX wieku „Troubles” transport w Irlandii Północnej był często celem morderczych ataków i zakłócających gróźb bombowych. Porozumienie wielkopiątkowe z 1998 przyniosło pokój i wznowienie podróży koleją w celach rekreacyjnych, chociaż podróże samochodem i autobusem rozwijały się szybciej wraz z rozwojem autostrad. Podróże lotnicze nie są bezpośrednim konkurentem w Irlandii, ale [[Port lotniczy Dublin|lotnisko w Dublinie]] nie ma kolei, ale ma ekspresowe autobusy do wszystkich części kraju. Pociągi są napędzane silnikami wysokoprężnymi (elektryfikowana jest tylko sieć Dublin DART) i poruszają się z prędkością do 160 km/h (100 mph). Na przykład [[Dublin]]-[[Limerick]] jest tylko dwie godziny, więc nie ma planów bardzo szybkich linii w stylu TGV i nie ma pociągów nocnych. W sieci zaszło niewiele nowoczesnych zmian: [[Waterford]]-[[Wexford]] zostało zlikwidowane, ale [[Limerick]]-[[Galway]] zostało przywrócone. '''Irish Rail''' lub ''Iarnród Éireann'' obsługuje wszystkie usługi kolejowe w Republice Irlandii. Jest spółką zależną Córas Iompair Éireann (CIÉ), państwowej spółki holdingowej, która kontroluje również publiczny system autobusowy Dublina i Bus Éireann, głównego międzymiastowego operatora autobusowego. '''[https://www.translink.co.uk/ NI Railways]''' jest państwowym operatorem wszystkich usług kolejowych w [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]]. Jest spółką zależną Translink, której spółką macierzystą jest Northern Ireland Transport Holding Company (NITHCo). Translink obsługuje również wszystkie publiczne autobusy w Irlandii Północnej. Pociąg [[Dublin]]-[[Belfast]] Enterprise Train jest wspólnie zarządzany przez NIR i Irish Rail. == Planowanie == [[Plik:Dalkey Atmospheric Railway.jpeg | thumb | 300px | Pociągi z Dalkey do Dún Laoghaire w latach 40. XIX wieku były „atmosferyczne” – wciągały pasażerów]] === Rozkład jazdy === Użyj tych stron do ogólnego planowania trasy, ale musisz przejrzeć odpowiednie strony internetowe poświęcone transportowi pod kątem rozkładów jazdy, cen biletów i ofert, biletów online i zakłóceń w podróży. Najważniejsze z nich to: :- [https://www.transportforireland.ie/ TFI] obejmuje wszystkie firmy transportowe w Republice i jest najlepszym źródłem informacji o połączeniach kolejowo-autobusowych oraz o autobusach Local Link, które wiją się bocznymi uliczkami i w niektórych miejscach są jedynym środkiem transportu publicznego. TFI podaje ceny biletów, ale nie sprzedaje biletów. :- [https://www.irishrail.ie/en-ie/ Irish Rail] lub ''Iarnród Éireann'' dla wszystkich pociągów w Republice, w tym pociągu [[Dublin]]-[[Belfast]] i pociągów DART w rejonie Dublina. :- [https://www.translink.co.uk/ Translink] dla całego transportu publicznego w [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]], zarówno autobusowego, jak i kolejowego, w tym usług transgranicznych. :- [https://buseireann.ie/ Bus Éireann], do którego należy Expressway, jest głównym operatorem autobusowym w Republice; ich usługi rozchodzą się promieniście z Dublin Busáras. :- Mają konkurentów na wielu trasach międzymiastowych, np. [https://www.dublincoach.ie/ Dublin Coach] i [https://jjkavanagh.ie/ JJ Kavanagh], patrz „Dojazd” poszczególnych miast. Nie korzystają z Busáras, więc przystanki i punkty początkowe są różne. === Bilety === '''Podróżując promem''' zawsze szukaj biletów „rail & sail”. Są one znacznie tańsze niż kupowanie oddzielnych biletów na pociąg i prom, zadbaj też o połączenie. Powinieneś móc kupić bilet na przejazd z dowolnej głównej stacji w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] do [[Belfast]]u lub [[Dublin]]a. Wszystkie brytyjskie porty promowe mają połączenia kolejowe z wyjątkiem Cairnryan (na północ od [[Stranraer]], dla Belfastu i [[Larne]]): pasażerowie kolei przesiadają się w [[Ayr]] na autobus przesiadkowy. '''Bilety kolejowe''' są niedrogie dzięki konkurencji ze strony autobusów, więc nie ma zbyt wielu możliwości uzyskania zniżek. Rzeczywiście, niektóre rzekome „zniżki” kosztują więcej niż standardowe bilety, patrz poniżej. Bilety okresowe są korzystniejsze cenowo, ale korzystają z nich tylko regularni podróżni, patrz strony internetowe Irish Rail i Translink. Nie ma transgranicznych biletów okresowych, ale „karnet” lub pakiet biletów jest dostępny na główne stacje na trasie Belfast-Dublin. '''W Republice''' cena biletu powrotnego jest taka sama jak cena biletu pojedynczego tam i z powrotem. Załóżmy, że chcesz podróżować z [[Dublina]] do [[Kilkenny]], od lipca 2021 zapłacisz: :- „Niską” taryfę zarezerwowaną z ponad 48-godzinnym wyprzedzeniem i zmienną w tym okresie: 12,99 EUR za bilet pojedynczy :- „Półelastyczną” taryfę zarezerwowaną z ponad 24-godzinnym wyprzedzeniem: 13,99 EUR za bilet pojedynczy :- „Elastyczną” taryfę na natychmiastową podróż, choć zmienną do godziny wcześniej: 14,49 EUR za bilet pojedynczy Podane tutaj taryfy dotyczą Dublin Heuston. Z centrum miasta musisz wsiąść do tramwaju do Heuston, co kosztuje 2,10 EUR. Możesz też wystawić bilet w Dublin Connolly w centrum miasta, co obejmuje opłatę za przejazd tramwajem, ale oszczędzasz w ten sposób tylko około 60 centów. Więc cena nie jest wysoka i nie ma znaczenia, czy podróżujesz w godzinach szczytu, czy poza nimi, czy wybierasz się na jednodniową wycieczkę, czy też masz dłuższy pobyt. Musisz rozważyć elastyczność (o której godzinie naprawdę wyląduje Twój samolot?) w porównaniu z upewnieniem się, że wsiądziesz do pociągu, który może być niezarezerwowany. Ceny biletów autobusowych są dość podobne. Rezerwacji można dokonać tylko w przypadku pociągów międzymiastowych, do 90 dni przed przyjazdem. Pociągi podmiejskie i DART mogą również jeździć tą samą trasą: ceny są identyczne, ale nie ma możliwości rezerwacji. '''W Irlandii Północnej''' jest jeszcze prościej. W lipcu 2021 podróż z [[Belfast]]u do [[Londonderry|Derry]] kosztuje 13 funtów za bilet pojedynczy pociągiem lub autobusem, bez różnicy między biletami natychmiastowymi, w szczycie sezonu lub z wyprzedzeniem. Nie są sprzedawane standardowe bilety powrotne na pociąg, ale zobacz poniżej bilety powrotne na dzień i inne zniżki. Tak, tak, w interesie spójności społeczności, cena do Londonderry jest taka sama. === Zniżki === [[Plik:Diolkos, Western End. Pic 04.jpg | thumb | 300px | Grecki Diolkos używał irlandzkiego rozstawu szyn kolejowych ]] ==== Republika Irlandii ==== * Mając na uwadze, że zakup biletu powrotnego do [[Kilkenny]] z wyprzedzeniem kosztuje 26 EUR, jak powyżej: * Zniżki dla studentów są bardziej korzystne dla codziennych dojazdów do college'u niż dla backpackerów z [[Madryt]]u. Spróbuj pokazać na stacji swój identyfikator ze zdjęciem ze szkoły wyższej, list akceptacyjny lub Międzynarodową Legitymację Studencką: w przypadku Kilkenny możesz zapłacić 10,99 EUR w jedną stronę, co oznacza zniżkę 20%. Regularni studenci podróżujący powinni kupić Student Leap Travelcard, aby zapłacić niższą stawkę Leap za wszystkie środki transportu, patrz Irlandia „Poruszanie się”. W przypadku Dart i usług dojazdowych w hrabstwie Dublin studenckie bilety Leap są ograniczone do 7 EUR dziennie lub 27 EUR tygodniowo. * Trekker to czterodniowy (kolejny) bilet dla dorosłych, sprzedawany tylko na głównych stacjach, za 110 EUR. Explorer to podobny pięciodniowy bilet za 160 EUR. Będziesz mieć trudności z osiągnięciem progu rentowności, a nie są one ważne w [[Belfast|Belfaście]]. Bilety rodzinne, sprzedawane wyłącznie na stacjach, można kupić na jednodniowe wycieczki lub powroty w ciągu 30 dni. Są ważne dla jednej lub dwóch osób dorosłych i maksymalnie czterech dzieci poniżej 16 roku życia (osoby poniżej 5 roku życia i tak jeżdżą za darmo). Ten bilet jest mało opłacalny: wychodzisz na zero tylko z trzecim dzieckiem, a oszczędzasz przy czwartym. * InterRail Global Pass można kupić na wiele lub pojedyncze kraje. Karnet tylko na Irlandię jest ważny na wszystkich pociągach w Republice i Irlandii Północnej. Kupuje określoną liczbę dni podróży w ciągu miesiąca, które są elastyczne i nie muszą następować po sobie, więc cztery dni kosztują 146 EUR, pięć dni kosztuje 169 EUR. Trudno sobie wyobrazić, jak możesz na tym skorzystać. ==== Irlandia Północna ==== * plastikową kartę zwaną kartą „I-link” można kupić na dowolnym dworcu kolejowym lub autobusowym w Irlandii Północnej, uzyskanie karty strefy 4 umożliwi nieograniczone podróże przez dzień/tydzień/miesiąc dowolnym pociągiem lub autobusem przez ten okres (np. 1 dzień lub 1 tydzień) w Irlandii Północnej (ale nie przez granice, więc możesz dojechać pociągiem lub autobusem tylko do [[Newry]], na przykład, nie przekraczając granicy! * Powroty jednodniowe po 9:30 rano są tańsze o 1/3. Pociąg do Derry w południe daje kilka godzin na zwiedzanie, więc cena biletu wynosi 17,33 £. Jest to (ostrzegają) oferta promocyjna ograniczona czasowo, ale trwa od kilku lat. * Bilet rodzinny i dla przyjaciół to bilet jednodniowy na nieograniczone podróże koleją lub autobusem, dla maksymalnie 2 dorosłych i 4 dzieci, za 22 £. Wersja tylko na metro (która dowiezie Cię do [[Bangor (Irlandia Północna)|Bangor]]) kosztuje 9 £. Bilet rodzinny nie jest ważny w Republice, ale jest wersja [[Belfast]]-[[Dublin]] za 50 funtów, ważna po 9:30 rano, więc pierwszy pociąg, z którego możesz skorzystać, jest o 10:30 rano. * Sunday Day Tracker na nieograniczone podróże koleją kosztuje 8 funtów dla dorosłych, 4 funty dla dzieci. * yLink to karta ulgowa dla osób w wieku 16-23 lat, a 24 Plus to karta dla studentów studiów stacjonarnych w wieku 24+. Obie są bezpłatne i dają 1/3 zniżki na standardową cenę biletu dla dorosłych. Możesz więc podróżować wcześniej za cenę równą cenie Day Return, ale nie ma dalszej zniżki za rozpoczęcie podróży po 9:30 rano. * InterRail Pass (patrz powyżej) nie ma sensu tylko w przypadku podróży w obrębie prowincji. == Miasta i porty wjazdowe == [[Plik:Luas tram stop at Abbey Street in 2012.jpg | thumb | 300px | Tramwaje Luas łączą dwie stacje w Dublinie ]] Zapoznaj się również z sekcjami „Dojazd” poszczególnych miast, aby uzyskać więcej szczegółów. Irlandzkie dworce kolejowe są małe jak na standardy europejskie i brytyjskie, łatwe w nawigacji i dość centralnie położone w mieście. Ta sekcja opisuje wszystkie porty wjazdowe do Republiki i Irlandii Północnej, ponieważ wymagają zmiany środka transportu. Stacje Dublin, Belfast, Cork i Limerick mają kilka punktów, o których należy pamiętać. Stacje końcowe Waterford, Galway, Westport i Sligo nie stwarzają żadnych problemów i nie wymagają dalszego opisu. Podsumowując: * '''[[Dublin]]''': :- [[Port lotniczy Dublin]] ({{IATA|DUB}}) jest głównym punktem przylotu Republiki. Nie ma linii kolejowej (a plany jej połączenia są dalekie od ukończenia), ale istnieje wybór autobusów do centrum miasta, w tym na dworce kolejowe. Bezpośrednie autobusy kursują z lotniska do wszystkich głównych miast, w tym [[Belfast]]u i [[Londonderry|Derry]]. :- Port promowy w Dublinie znajduje się 2 km na wschód od centrum miasta, należy wsiąść do autobusu wahadłowego do Busáras, głównego dworca autobusowego. Znajduje się on obok dworca kolejowego Connolly. :- Dworzec kolejowy Connolly ma pociągi z [[Belfast]]u przez [[Newry]] i [[Drogheda]], ze [[Sligo]] przez [[Longford]], z portu promowego [[Rosslare]] przez [[Wexford]] i [[Wicklow]] oraz pociągi podmiejskie DART. :- Dworzec kolejowy Heuston jest 4 km na zachód, najwygodniej dojechać tramwajem Luas. Ma pociągi z [[Waterford]], [[Cork]], [[Tralee]], [[Limerick]], [[Galway]] i [[Westport (Irlandia)|Westport]], z przystankami w śródmieściu opisanymi poniżej. Jeśli kupisz bilet w Dublin Connolly, obejmuje on tramwaj i pozwala zaoszczędzić 50 centów w porównaniu z oddzielnymi biletami. [[Plik:Sydenham railway station, Northern Ireland in 2007.jpg | thumb | 300px |Stacja Sydenham znajduje się przy lotnisku Belfast City Airport ]] * '''[[Belfast]]''': "- Port lotniczy Belfast City Airport ({{IATA|BHD}}) znajduje się 5 km na wschód od miasta. Zazwyczaj jedziesz autobusem do centrum miasta, który mija Lanyon Place, główny dworzec kolejowy. Możesz również dojść pieszo lub skorzystać z bezpłatnego autobusu wahadłowego do stacji Sydenham, z której odjeżdżają pociągi podmiejskie na wschód do [[Bangor (Irlandia Północna)|Bangor]] i na zachód do wszystkich stacji w Belfaście, [[Lisburn]] i [[Portadown]]. - Międzynarodowy Port Lotniczy w Belfaście (BFS IATA) znajduje się 35 km na zachód od miasta, z autobusem lotniskowym. Ale do [[Coleraine]] lub Derry należy wsiąść do autobusu 109A do stacji kolejowej [[Antrim]] z przystanku autobusowego na zewnątrz budynku terminala. Bilety na autobus można kupić na pokładzie autobusu, a następnie można kupić bilety kolejowe w kasie biletowej stacji kolejowej Antrim, jeśli są zamknięte, kupując od konduktora na pokładzie pociągu. :- Port promowy w Belfaście znajduje się 10 km na północ od centrum miasta, należy wsiąść do autobusu wahadłowego do stacji autobusowej Europa, która znajduje się obok stacji kolejowej Great Victoria Street. :- Lanyon Place to główna stacja, 1 km na wschód od centrum. Wszystkie pociągi kursują tą trasą. :- Great Victoria Street znajduje się w centrum miasta, obok głównej stacji autobusowej Europa. Wszystkie pociągi kursują tą trasą, z wyjątkiem linii Belfast - [[Dublin]]. :- Port promowy [[Larne]] ma pociągi przez [[Carrickfergus]] do [[Belfast]]u. * Port promowy '''[[Rosslare]]''' ma pociągi do [[Dublin]]a Connolly przez [[Wexford]], [[Wicklow]] i [[Bray]]. Linia do [[Waterford]] została zlikwidowana, wsiądź do autobusu nr 40, który jedzie przez całą Irlandię do [[Cork]], [[Killarney]] i [[Tralee]]. * '''[[Cork]]''': :- Lotnisko Cork ({{IATA|ORK}}) znajduje się 8 km na południe od miasta, skąd kursują autobusy do centrum. :- [[Cobh]] to port Cork; jest tam niewiele promów, ale dużo statków wycieczkowych. Dworzec kolejowy znajduje się obok nabrzeża, z którego często odjeżdżają pociągi podmiejskie do miasta. :- Pociągi podmiejskie kursują również do [[Midleton]] (do Jameson Distillery) i [[Mallow]] (do toru wyścigowego w Cork). Do Mallow można również dojechać pociągiem głównym w kierunku [[Dublin]]a za tę samą cenę. * Lotnisko '''Kerry''' ({{IATA|KIR}}) znajduje się w połowie drogi między [[Tralee]] a [[Killarney]]. Jest tam autobus lub spacer 2 km do stacji Farranfore, aby dojechać pociągiem. * Lotnisko '''[[Shannon]]''' ({{IATA|SNN}}) znajduje się 26 km na zachód od [[Limerick]], wsiądź do autobusu do dworca autobusowego i kolejowego Limerick Colbert. :- powtarzam, to Limerick Colbert dla miasta. Limerick Junction jest 30 km na wschód, na skraju miasta [[Tipperary]]. * Lotnisko '''[[Knock]]''' ({{IATA|NOC}}) jest 11 km od stacji kolejowych w [[Claremorris]] i [[Ballyhaunis]], obie na linii Dublin-Athlone-Westport. A jeśli chodzi o skąpe połączenia autobusowe, to będzie cud, jeśli akurat jakiś przyjedzie, kiedy go potrzebujesz... * Lotnisko '''[[Londonderry|Derry]]''' ({{IATA|LDY}}) jest w odległości spaceru od głównej drogi, z której kursują autobusy do miasta. Dworzec kolejowy w Derry jest po drugiej stronie rzeki, 1 km na południe od historycznego centrum miasta. == Trasy == [[Plik:Cobh (8103167532).jpg | thumb | 300px | Dworzec kolejowy w Cobh znajduje się przy nabrzeżu statków wycieczkowych ]] Rozchodzą się one promieniście od [[Dublin]]a i [[Belfast]]u, z zaledwie kilkoma liniami bocznymi lub trasami międzymiastowymi, więc nie jest to sieć, a raczej rozbłysk gwiazdy. Podane częstotliwości dotyczą usług w dni powszednie — w niedziele jest ich mniej — i odnoszą się do stacji końcowych. Pociągi mogą przejeżdżać przez małe miasteczko co godzinę, ale tylko kilka dziennie się zatrzymuje. === Z Dublin Heuston === '''Do [[Cork]]''' co godzinę, 2 godz. 40 min z Heuston przez [[Kildare]], [[Portarlington]], [[Portlaoise]], [[Ballybrophy]], [[Templemore]], [[Thurles]], Limerick Junction, [[Charleville]] i [[Mallow]] do Cork Kent. '''Do [[Limerick]]''' co godzinę, 2 godz., z Heuston przez [[Newbridge]], [[Kildare]], [[Monasterevin]], [[Portarlington]], [[Portlaoise]], [[Ballybrophy]], [[Templemore]], [[Thurles]] i Limerick Junction (gdzie możesz mieć przesiadkę) do Limerick Colbert. '''Do [[Galway]]''' co godzinę, 2 godz. 30 min z Heuston przez [[Newbridge]], [[Kildare]], [[Monasterevin]], [[Portarlington]], [[Tullamore]], [[Clara]], [[Athlone]], [[Ballinasloe]], [[Woodlawn]], [[Attymon]] i [[Athenry]] do Galway Ceannt. '''Do [[Tralee]]''' jest jedno bezpośrednie połączenie dziennie, ale z przesiadkami co kilka godzin. Podróż trwa cztery godziny z Heuston przez [[Portlaoise]], [[Thurles]], Limerick Junction, [[Charleville]], [[Mallow]] (gdzie zwykle się przesiadasz), [[Banteer]], [[Millstreet]], [[Rathmore]], [[Killarney]] i [[Farranfore]] do Tralee Casement. '''Do [[Waterford]]''' co godzinę lub dwie, 2 godziny 15 minut z Heuston przez [[Newbridge]], [[Kildare]], [[Athy]], [[Carlow]], [[Bagenalstown]] / Muine Bheag, [[Kilkenny]] i [[Thomastown]] do Waterford Plunkett. '''Do [[Westport (Irlandia)|Westport]] i [[Ballina]]''' cztery dziennie, 3 godziny 30 minut z Heuston przez [[Newbridge]], [[Kildare]], [[Tullamore]], [[Clara]], [[Athlone]] (gdzie możesz mieć przesiadkę), [[Roscommon]], [[Castlerea]], [[Ballyhaunis]], [[Claremorris]], Manulla Junction, [[Castlebar]] i Westport. Pociąg łączący w Manulla Junction kursuje przez Foxford do Ballina. === Dublin Connolly === [[Plik:Crown Bar interior.jpg | thumb | 300px | Crown Bar naprzeciwko stacji GVS w Belfaście]] '''Do [[Belfast]]u''' 8 dziennie, dwie godziny z Connolly przez [[Drogheda]], [[Dundalk]], [[Newry]] i [[Portadown]] do Belfast Lanyon Place. Nie ma kontroli granicznych, oby tak pozostało, ale to Twoja odpowiedzialność, aby upewnić się, że Twoje dokumenty są ważne. '''Do [[Rosslare]]''' co kilka godzin zgodnie z rozkładem promów, 3 godziny z Connolly przez Dublin Pearse, [[Dún Laoghaire]], [[Bray]], [[Greystones]], [[Wicklow]] Town, [[Rathdrum]], [[Arklow]], [[Gorey]], [[Enniscorthy]], [[Wexford]], Rosslare Strand i Rosslare Europort. '''Do [[Sligo]]''' 7 dziennie, 3 godziny 20 minut z Connolly przez [[Maynooth]], [[Kilcock]], Enfield, [[Mullingar]], [[Edgeworthstown]], [[Longford]], [[Dromod]], [[Carrick-on-Shannon]], [[Boyle]], [[Ballymote]] i Collooney do Sligo. Pociągi podmiejskie '''DART''' kursują również wzdłuż wybrzeża do Connolly i nie obsługują Heuston. Zobacz [[Dublin#Komunikacja]]: możesz ich użyć, aby zwiedzić wybrzeże na południe do [[Dún Laoghaire]], [[Dalkey]] i [[Bray]] lub na północ do [[Malahide]] i [[Howth]]. === Inne trasy Republiki === '''Limerick - Galway''' kursuje pięć razy dziennie, pokonując 2 godziny ze stacji Colbert przez [[Ennis]], [[Gort]] i [[Athenry]] do Galway Ceannt. '''Limerick - Ballybrophy''' kursuje dwa razy dziennie ze stacji Colbert przez [[Nenagh]] i [[Roscrea]] do Ballybrophy, gdzie łączy się z pociągami Dublin Heuston. Nie korzystaj z tej trasy na trasie Dublin-Limerick, podróż przez Limerick Junction jest szybsza i bardziej niezawodna. '''Limerick Junction - Waterford''' kursuje dwa razy dziennie od Junction (z połączeniami z Limerick Colbert) przez [[Tipperary]], [[Cahir]], [[Clonmel]] i [[Carrick-on-Suir]]] do Waterford Plunkett. '''[[Cork]]''' ma częste pociągi podmiejskie do [[Mallow]] (na tor wyścigowy), Midleton (do Jameson Distillery) i [[Cobh]] (do portu). === Z Belfastu === Wszystkie pociągi korzystają z Lanyon Place po wschodniej stronie miasta. Wszystkie pociągi z wyjątkiem [[Dublin]]a zatrzymują się na Great Victoria Street. '''Do [[Dublina]]''' przez [[Portadown]] i [[Newry]], patrz Dublin Connolly powyżej. '''Do [[Londonderry|Derry]]''' co godzinę, dwie godziny z Great Victoria Street i Lanyon Place, [[Newtownabbey]] Mossley West, [[Antrim]], [[Ballymena]], [[Cullybackey]], [[Ballymoney]], [[Coleraine]], [[Castlerock]] i [[Bellarena]] do Derry. Przesiadka w Coleraine na pociąg łączący do Ulster University i [[Portrush]]. '''Do [[Larne]]''' co dwie godziny, godzina przez [[Newtownabbey]] Whiteabbey i [[Jordanstown]], [[Carrickfergus]] i Larne Town do portu promowego Larne. '''Pociąg międzymiastowy Bangor do Portadown''' kursuje co 30 minut z [[Bangor (Irlandia Północna)|Bangor]] do [[Holywood]], Sydenham (na lotnisko City), wszystkie stacje w Belfaście, w tym Lanyon Place i Great Victoria Street, a następnie do [[Lisburn]], [[Lurgan]] i [[Portadown]]. === W przyszłości === Nie ma planów budowy bardzo szybkich linii, tuneli ani mostów do [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]]. Istnieją kampanie, ale nie ma aktywnych planów ani budowy kilku dodatkowych połączeń kolejowych: :- [[Port lotniczy Dublin|Lotnisko w Dublinie]] jest największą strategiczną luką w sieci. :- [[Navan]] to duże miasto z linią towarową, ale bez obsługi pasażerów. :- [[Blarney]] znajduje się w pobliżu linii do Cork i potrzebowałoby tylko peronu, bez nowego toru. :- Lotnisko Limavady i Derry znajdują się obok linii z [[Belfast]]u, ale nie mają przystanku peronowego. Topór nadal wisi nad liniami odgałęzionymi z [[Limerick]] do [[Nenagh]] i [[Ballybrophy]] oraz z Limerick Junction do [[Tipperary]] i [[Waterford]]. == Korzystanie z pociągu == [[Plik:Countess Markievicz.jpg | thumb | 300px | Nie ma stacji o nazwie Hrabina Markiewicz]] '''Na stacji:''' irlandzkie stacje są małe jak na europejskie standardy, więc łatwo się po nich poruszać. Wszystkie mają automaty biletowe; na głównych stacjach są kasy biletowe, które zazwyczaj są otwarte od poniedziałku do piątku na poranny wypad, ale mniejsze miejsca zamykają okiennice w połowie popołudnia. Toalety są zazwyczaj dostępne w godzinach pracy kas biletowych. Może być automat, rzadko kawiarnia lub kiosk, ale większość stacji znajduje się blisko miejskich udogodnień. Poza stolicami jest zazwyczaj tylko jeden lub dwa perony. Większość stacji ma dostęp bez schodów i podjazdy dla wózków inwalidzkich, ale dwa lub trzy miejsca są problematyczne: w 2021 Irish Rail montuje windy na stacjach, które nadal ich potrzebują. Perony są wyświetlane na ekranach 10 minut przed odjazdem - komunikaty i wyświetlacze na stacjach i w pociągach w Republice są w języku angielskim i gaelickim. Więc teraz dowiesz się, gdzie na ziemi jest ''Tiobraid Árann'' (wskazówka: to długa droga). W 1966 roku, aby uczcić pięćdziesiątą rocznicę powstania wielkanocnego w [[Dublin]]ie, wiele stacji w Republice przemianowano na cześć osób straconych w jego następstwie. Była więc niemalże przeklęta stacja o nazwie „Hrabina Markiewicz z domu Constance Gore-Booth”, ale Brytyjczycy zamienili jej wyrok śmierci na dożywocie, a po roku została zwolniona w ramach ogólnej amnestii. '''W pociągach:''' wszystkie mają obecnie drzwi z przyciskiem, które zamykają się i blokują automatycznie przed odjazdem, a stare wagony z drzwiami zatrzaskowymi zostały wycofane ze służby. Wszystkie pociągi mają darmowe wi-fi. Rezerwacje miejsc są oznaczone albo papierowymi etykietami na zagłówkach, albo elektronicznym wyświetlaczem nad oknem. Rowery muszą być rezerwowane w pociągach Inter-city. Pociągi z [[Dublin]]a do [[Cork]] i [[Belfast]]u mają wydzielone miejsca. Inni dzielą przestrzeń pasażerską, która może pomieścić tylko kilka standardowych rowerów (do 1,8 m długości i 0,865 m szerokości), więc nie ma tandemów, trójkołowców, przyczep ani wycieczek klubowych. W pociągach Commuter lub Dart, które nie mają rezerwacji, składane rowery można przewozić o każdej porze, ale standardowe rowery nie są dozwolone w godzinach szczytu od poniedziałku do piątku. Pierwsza klasa jest dostępna tylko w pociągu Enterprise [[Dublin]]-[[Belfast]]; zwykle również [[Dublin]]-[[Cork]], ale ta zostanie zawieszona w 2021, podobnie jak catering w pociągu w Republice. Irlandia Północna nie ma żadnego z nich poza trasą do Dublina. Pociągi są bezpieczne i wygodne, z nieco większą przestrzenią na łokcie niż w Wielkiej Brytanii lub na kontynencie. Zachowaj bilet i przepustkę przy sobie, gdy będziesz się poruszać po pociągu, ponieważ możesz zostać poproszony o ich okazanie. == Dziedzictwo kolejowe == [[Plik:Ulster Transport Museum, Cultra, Railway Gallery 15.jpg | thumb | 300px | Ulster Transport Museum ]] Koleje irlandzkie zostały zbudowane w epoce wiktoriańskiej, podobnie jak w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], ale unikalny rozstaw szyn i mała sieć oznaczają, że nie ma takiego samego bogactwa dziedzictwa. Nie ma pociągów turystycznych, a ''Britannia'' czy ''Tornado'' nigdy nie zatrzymają się z podmuchem pary w [[Drogheda]] ani nie wyrzucą 50 marynarek i słomianych trilby w [[Killarney]]. Szkoda. Wiele lokalnych muzeów ma sekcję przedstawiającą ich kolej, ponieważ była ona częścią rozwoju miasta. Jedyną działającą linią „dziedzictwa” w Republice jest nowoczesna, wąskotorowa kolej położona na opuszczonym torowisku o standardowym rozstawie szyn w pobliżu [[Waterford]]. Jest kilka małych muzeów kolejowych, czasami parowych, na przykład w [[Dromod]] i [[Castlerea]]. Modele kolejowe kursują w [[Malahide]] w pobliżu [[Dublina]] i [[Clonakilty]] w hrabstwie Cork. Nieprzypadkowo najlepsze wystawy znajdują się w [[Irlandia Północna|Irlandii Północnej]]. Kiedy lojaliści machają flagą Unii, twierdzą, że mają brytyjskie prawo do obsesji na punkcie starych, rozpadających się parowozów. Ulster Transport Museum w [[Holywood]] jest dobrym przykładem (i można tam dojechać pociągiem, jadąc z [[Belfast]]u do [[Bangor (Irlandia Północna)|Bangor]], wysiąść na stacji Cultra). Są dwa tory, którymi można jechać: z [[Bushmills]] do [[Grobla Olbrzyma|Grobli Olbrzyma]] i z [[Downpatrick]] do zrujnowanego opactwa. Jeden z entuzjastów kolei wydał wiele pieniędzy i wysiłku na zachowanie lokomotyw Downpatrick, ponieważ zapewniono go (słusznie), że mają standardowy rozstaw szyn. Minęło kilka lat, zanim zorientował się, że mają standardowy rozstaw szyn i nie mogą jeździć po jego brytyjskim torze dziedzictwa. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Irlandia]] rkp04yapjedaa8msrk22djeevoqo8hn 0 18640 159307 151373 2026-10-12T13:33:05Z Moromar 2451 /* Ciekawe trasy */ 159307 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[Plik:Bulgaria railroads map de.svg|thumb|Mapa sieci]] [[Plik:Zug in Ruse.jpg|thumb|Pociąg w Ruse]] Podróżowanie pociągiem po [[Bułgaria|Bułgarii]] to świetny sposób na poznanie kraju i jego mieszkańców, jeśli chcesz podróżować tanio i nie zależy ci na szybkości. Chociaż infrastruktura kolejowa i tabor są w większości nieco starsze, wiele pociągów nadal kursuje po rozległej sieci kolejowej Bułgarii. Pociągi pasażerskie są obsługiwane przez państwowe Bălgarski Dăržavni Železnici, BDZ (Български държавни железници, BDZ). == Typy pociągów == Najwyższą kategorią pociągów jest Express Vlak (Експресен Влак). Często mają one klimatyzowane wagony i zatrzymują się tylko w większych miastach. Poruszają się tylko na głównych trasach z [[Sofia|Sofii]] do [[Płowdiw]]u, [[Warna|Warny]], [[Burgas]] i [[Ruse]]. W tych pociągach wymagana jest rezerwacja. Średnią kategorią pociągów jest Barz Vlak (Бърз Влак). Wiele z tych pociągów kursuje w całym kraju. Łączą regiony i są szybszymi pociągami lokalnymi, ale często pokonują również duże odległości w całym kraju. Często używane są starsze wagony przedziałowe i wagony pierwszej klasy. Najniższą kategorią pociągów jest Patniczeski (Пътнически). Są to wolne pociągi regionalne, zatrzymujące się na wszystkich stacjach. == Pociągi nocne == Sieć krajowych pociągów nocnych jest bardzo dobrze rozwinięta w stosunku do wielkości kraju. Oprócz wagonów z miejscami siedzącymi dostępne są również nowoczesne, klimatyzowane wagony sypialne, które można rezerwować na pojedyncze, podwójne lub potrójne miejsca. Pociągi nocne z wagonami sypialnymi kursują na następujących trasach: [[Sofia]] – [[Płowdiw]] – [[Warna]], [[Sofia]] – [[Plewen]] – [[Warna]], [[Sofia]] – [[Karłowo]] – [[Warna]], [[Sofia]] – [[Płowdiw]] – [[Burgas]] i [[Sofia]] – [[Karłowo]] – [[Burgas]]. Pociąg nocny kursuje codziennie między Halkali (przedmieściem [[Stambuł]]u) a [[Sofia|Sofią]], oferując nowoczesne, klimatyzowane wagony sypialne i kuszetki obsługiwane przez Tureckie Koleje. == Połączenia międzynarodowe == Międzynarodowe połączenia pasażerskie stały się bardzo rzadkie. Działają tylko trzy pary pociągów międzynarodowych. Najwygodniejszym z nich jest Sofia-Istanbul Express, który odjeżdża z [[Sofia|Sofii]] o 18:45 i przyjeżdża do [[Stambuł]]u Halkali o 6:34 rano. W przeciwnym kierunku pociąg odjeżdża ze Stambułu Halkali o 20:00 i przyjeżdża do Sofii o 10:47 rano. Latem, od 14 czerwca do 13 października, kursuje pociąg bezpośredni z [[Bukareszt]]u (Bucureşti Nord) do [[Stambuł]]u Halkali i w przeciwnym kierunku. Codzienna para pociągów kursuje między [[Sofia|Sofią]] a stolicą [[Rumunia|Rumunii]] [[Bukareszt]]em, z przesiadką w przygranicznym mieście [[Ruse]]. Międzynarodowy pociąg jest obsługiwany przez spalinowy zespół trakcyjny Desiro rumuńskiej kolei państwowej CFR. Para codziennych pociągów kursuje między [[Sofia|Sofią]] a południowym rumuńskim miastem [[Krajowa]], z przesiadką w przygranicznym mieście [[Widyń]]. Międzynarodowy pociąg jest obsługiwany przez spalinowy zespół trakcyjny Desiro rumuńskiej kolei państwowej CFR. == Taryfy == Cena biletów jest bardzo niska jak na standardy środkowoeuropejskie, więc bilet Interrail nie jest tego wart. Ceny można sprawdzić online na stronie internetowej BDZ, a połączenia krajowe można również zarezerwować online. Rezerwacji można dokonać na pociągi Expresen Vlak i Barz Vlak. Rezerwacja miejsca kosztuje odpowiednio około 0,25 € lub 0,50 BGN. Dopłata za wagon sypialny jest również niska jak na standardy środkowoeuropejskie, więc możesz podróżować w pojedynczym przedziale sypialnym za jedyne 25 €. == Komfort == Im wyższa klasa pociągu, tym pociągi są wygodniejsze i czystsze. Czystość toalet, w szczególności, spada wraz z niższą klasą pociągu. Przedziały drugiej klasy mają zazwyczaj osiem miejsc, podczas gdy przedziały pierwszej klasy mają tylko sześć. Gniazdka elektryczne nie są dostępne we wszystkich wagonach, dlatego zaleca się korzystanie z power banku. == Ciekawe trasy == Najsłynniejszą bułgarską linią kolejową jest wąskotorowa [[Rodopska Kolej Wąskotorowa|Kolej Rodopska]], która biegnie przez 125 km przez bułgarski krajobraz górski i jest wysoce polecana wszystkim odwiedzającym [[Bułgaria|Bułgarię]]. Linia kończy się w [[Dobriniszte]] (w pobliżu [[Bansko|Banska]]), położonym u podnóża gór [[Riła]] i [[Pirin]], oraz w [[Septemwri]], skąd można przesiąść się na wiele pociągów do [[Sofia|Sofii]] i [[Płowdiw]]u. Warto również zobaczyć linię Dabowo - [[Gorna Orjachowica]], która biegnie przez [[Góry Bałkańskie]] przez dawną stolicę [[Wielkie Tyrnowo]]. Linia między [[Mezdra|Mezdrą]] a [[Sofia|Sofią]] również biegnie bezpośrednio przez góry, co ułatwia połączenie jej z podróżą międzynarodową z [[Krajowa|Krajowej]] w [[Rumunia|Rumunii]]. {{zarys}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Bułgaria]] 8f4qgz3hl6r8m8u3y4cps3vedxd6ops 0 18655 159309 157216 2026-10-12T13:33:59Z Moromar 2451 /* Kontekst */ 159309 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rail travel in Montenegro banner.jpg}} [[Plik:Zug in Podgorica.jpg|thumb|Pociąg regionalny wjeżdżający do [[Podgorica|Podgoricy]].]] Podróżowanie pociągiem w '''[[Czarnogóra|Czarnogórze]]''' to piękne doświadczenie – nie tylko ze względu na wspaniałe krajobrazy, ale także interesujące spotkania. == Sieć kolejowa == Sieć kolei państwowych Czarnogóry – '''Željeznica Crne Gore''' – składa się z trzech linii. [[Plik:Mala-Rijeka-Viadukt.jpg|thumb|Wiadukt Mala Rijeka]] Najważniejsza, również obsługiwana międzynarodowo, trasa prowadzi z [[Bar (Czarnogóra)|Baru]] przez [[Podgorica|Podgoricę]] i [[Bijelo Polje]] do [[Serbia|Serbii]]. Między [[Virpazar]]em a Vranjiną linia przebiega groblą przez Jezioro Szkoderskie. Odcinek między [[Podgorica|Podgoricą]] a [[Bijelo Polje]] wiedzie przez góry i oferuje spektakularne widoki. Na tej trasie znajduje się m.in. najwyższy wiadukt kolejowy w [[Europa|Europie]]. Poza tym istnieje linia boczna [[Podgorica]] – [[Nikšić]], która biegnie przez dolinę, ale również oferuje ciekawe krajobrazy. Linia została zmodernizowana około 2010 roku i ponownie uruchomiona dla ruchu pasażerskiego. Również międzynarodowa, ale niezelektryfikowana linia [[Podgorica]] – [[Tuzi]] – [[Albania]] nie jest obecnie wykorzystywana w ruchu pasażerskim i służy wyłącznie do transportu towarowego. Dotychczasowe próby przywrócenia ruchu pasażerskiego zakończyły się niepowodzeniem (stan na maj 2024). == Rozkład jazdy i tabor kolejowy == Na odcinku [[Bar (Czarnogóra)|Bar]] – [[Podgorica]] kursuje codziennie dziewięć par pociągów, podczas gdy w przeciwnym kierunku (Podgorica – Bar) tylko trzy pary dziennie. Na trasie tej wykorzystywane są nie tylko nieklimatyzowane wagony przedziałowe z uchylnymi oknami, ale również stare elektryczne zespoły trakcyjne. Od początku lat 2010. czarnogórskie koleje wprowadziły do eksploatacji także nowoczesne elektryczne zespoły trakcyjne z klimatyzacją i niskopodłogowym, bezbarierowym wejściem. Są one używane głównie na linii bocznej [[Podgorica]] – [[Nikšić]]. [[Plik:Schlafwagenabteil.jpg|thumb|Przedział sypialny kolei czarnogórskich]] Dodatkowo codziennie kursuje nocny pociąg "Lovćen" [[Bar (Czarnogóra)|Bar]] – [[Belgrad]], który oprócz wagonów z miejscami do siedzenia i kuszetkami, posiada również komfortowe wagony sypialne. Ponieważ pociąg przewozi także wagony do transportu samochodów, jego trasa sięga poza [[Belgrad]] aż do Zemun. Latem kursuje również pociąg dzienny na trasie [[Bar (Czarnogóra)|Bar]] – [[Belgrad]] – [[Nowy Sad]], który – podobnie jak pociąg nocny – nie zatrzymuje się na wszystkich stacjach pośrednich. Tworzą go klimatyzowane elektryczne zespoły trakcyjne. == Taryfa == Ceny są stosunkowo rozsądne, ale bilety można rezerwować tylko na miejscu w kasie biletowej, a nie online. Bilet z [[Bar (Czarnogóra)|Baru]] do [[Belgrad]]u lub z powrotem kosztuje 21,00 EUR w drugiej klasie i 31,80 EUR w pierwszej klasie. Dopłata za miejsce do leżenia wynosi 8,00 EUR (przy sześciu osobach w przedziale) lub 12,00 EUR (przy czterech osobach w przedziale). Dopłata za miejsce sypialne wynosi 16,00 EUR (przy trzech osobach w przedziale), 24,00 EUR (przy dwóch osobach w przedziale) lub 48,00 EUR (przedział prywatny). == Kontekst == Pierwszą linią kolejową w Czarnogórze była Kolej Antivarijska, łącząca [[Bar (Czarnogóra)|Bar]] (wł. Antivari) z Jeziorem Szkoderskim. Została otwarta w latach 20. XX wieku. Istniała również wąskotorowa Kolej Dalmatyńska, która łączyła Zelenikę (w pobliżu Zatoki Kotorskiej) i [[Nikšić]], czyli [[Podgorica|Podgoricę]], z [[Chorwacja|Chorwacją]] oraz [[Bośnia i Hercegowina|Bośnią i Hercegowiną]]. Linie te zamknięto w drugiej połowie XX wieku. Zamiast nich zbudowano linię kolejową [[Belgrad]]-[[Bar (Czarnogóra)|Bar]] o standardowym rozstawie szyn i długości 476 km. Linia ta zapewniała lepszy dostęp morski do serbskiego zaplecza i jest uważana za jedną z najbardziej spektakularnych linii kolejowych w Europie, ponieważ biegnie przez trudny, górski teren po wiaduktach i przez liczne tunele. Budowa linii, otwartej w 1976 roku, była uważana za jeden z najważniejszych projektów [[Jugosławia|Jugosławii]]. {{zarys}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Czarnogóra]] sgcazau12y3w6nj6v3156k4tj49oc35 0 18660 159312 150475 2026-10-12T13:35:05Z Moromar 2451 /* Koleje wąskotorowe */ 159312 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rail travel in Spain banner.jpg}} [[Plik:Red actual de ferrocarriles de España.svg|thumb|300px|Mapa hiszpańskiej sieci kolejowej. Kolor niebieski oznacza kolej dużych prędkości, czerwony kolej konwencjonalną, a zielony kolej wąskotorową.]] Z drugą co do wielkości siecią kolei dużych prędkości na świecie i największą poza [[Chiny|Chinami]], '''podróż koleją w [[Hiszpania|Hiszpanii]]''' pozostaje jednym z najpopularniejszych środków transportu w tym kraju. Hiszpania posiada trzy różne rodzaje kolei, a co za tym idzie, trzy różne rozstawy szyn. Wszystkie linie dużych prędkości korzystają z torów o standardowym rozstawie (1435 mm), typowym dla reszty [[Europa|Europy]], natomiast linie niedużych prędkości korzystają z torów o rozstawie iberyjskim (1668 mm). W całym kraju funkcjonuje również kilka linii wąskotorowych (1000 mm). Oprócz metra i tramwajów obowiązują odrębne przepisy. == W Hiszpanii (krajowe) == === Linie dużych prędkości === [[Plik:High speed and mixed high-speed services via conventional lines in Spain.svg|300px|thumb|Mapa kolei dużych prędkości w Hiszpanii]] Pierwsza w historii [[Hiszpania|Hiszpanii]] linia kolei dużych prędkości została przetestowana w latach 60. XX wieku na odcinku torów w pobliżu [[Sewilla|Sewilli]], co oznaczało pierwszy w historii przypadek, gdy pociąg przekroczył prędkość 200 km/h w tym kraju. Po szeroko zakrojonych konsultacjach i planowaniu w latach 80. XX wieku zdecydowano, że tory będą miały standardowy rozstaw szyn, zgodny z resztą Europy, ale będą niezgodne z resztą hiszpańskiej sieci kolejowej – ma to jednak wiele zalet dla podróżujących: sieć kolei dużych prędkości jest wydzielona i problemy z jedną linią prawdopodobnie nie wpłyną na inne. Pierwsza linia kolei dużych prędkości została w pełni otwarta między [[Madryt]]em a [[Sewilla|Sewillą]] w 1992 roku i od tego czasu Hiszpania stale rozwija swoją sieć. Sieć, która może osiągać prędkość do 350 km/h (220 mph), wraz z [[Francja|francuską]] siecią TGV, jest jedną z najszybszych kolei pasażerskich na świecie. Większą część hiszpańskiej sieci kolei dużych prędkości obsługuje '''[https://www.renfe.com/es/en Renfe]''' pod marką '''AVE''' (''Alta Velocidad Española''), która obsługuje większość tras z [[Madryt]]u i, w mniejszym stopniu, z [[Barcelona|Barcelony]]. Sieć w dużym stopniu opiera się na modelu hub-and-spoke i w wielu przypadkach szybszy jest dojazd pociągiem do i z [[Madryt]]u niż podróż bezpośrednia (o ile w ogóle taka istnieje). Renfe obsługuje również kilka innych połączeń – '''Avlo''' to bezpośrednia, tańsza alternatywa dla AVE, która obsługuje trasy o większym natężeniu ruchu, takie jak do [[Barcelona|Barcelony]], [[Walencja|Walencji]] czy [[Alicante]]. Avlo kosztuje mniej niż AVE, ale należy się spodziewać mniejszej liczby udogodnień na pokładzie i surowszych limitów bagażu. '''Alvia''' to połączenie hybrydowe, które oferuje połączenia zarówno na torach dużych prędkości, jak i normalnych, do miejsc, które jeszcze nie są obsługiwane przez AVE. '''Avant''' obsługuje głównie pociągi średniodystansowe i połączenia z mniejszymi ośrodkami regionalnymi. Przepustowość pociągów Avant jest zazwyczaj znacznie niższa, podobnie jak maksymalna prędkość, która wynosi zaledwie 250 km/h (160 mph). Od 2025 roku dwaj inni prywatni operatorzy również obsługują pociągi dużych prędkości na różnych trasach. '''[https://www.ouigo.com/es/en Ouigo]''' (lub ''Ouigo España'') jest głównym konkurentem Avlo (tańszego przewoźnika Renfe), zarządzanego jako spółka zależna francuskiego SNCF. Styl pociągów jest bardzo podobny do francuskiego TGV, a ceny biletów są zazwyczaj zbliżone do tanich biletów lotniczych: niska, uczciwa cena bazowa, ale trzeba dodatkowo zapłacić za bagaż, Wi-Fi lub wybór miejsca. '''[https://iryo.eu/en/home Iryo]''' jest nieco bardziej ekskluzywny i bazuje na pociągach Trenitalia. Wszyscy operatorzy wymagają wcześniejszej rezerwacji, ponieważ miejsca są przydzielane. === Linie konwencjonalne === Hiszpańska sieć kolejowa może być znana z rozległej sieci linii dużych prędkości, ale istnieje również duża sieć kolei konwencjonalnych o niskiej prędkości, łączących mniejsze miasta z najbliższym regionalnym węzłem kolejowym lub bezpośrednio z [[Madryt]]em. Chociaż z definicji wiele z tych linii to linie „niskiej prędkości”, nadal są one dość przyzwoite, a większość z nich osiąga prędkość co najmniej 100 km/h (62 mph). Rezerwując bezpośrednio, koleje niskiej prędkości mogą być często znacznie bardziej przystępne cenowo. '''Renfe''', podobnie jak hiszpańskie linie dużych prędkości, również obsługuje wiele linii konwencjonalnych, ale w ramach innych usług: '''Alvia''' (jak wspomniano w § linie dużych prędkości) to połączenie kolei dużych prędkości i kolei konwencjonalnych. Renfe '''Intercity''' obsługuje podobne pociągi dalekobieżne, co wiele tras AVE, ale często są wolniejsze i zatrzymują się na większej liczbie przystanków – rekompensują one jednak fakt, że używane są taryfy Intercity. Rezerwacja jest wymagana zarówno w przypadku Alvii, jak i Intercity, ale zazwyczaj nie jest wymagana w przypadku pozostałych usług. Większość z nich można zarezerwować z nawet 90-dniowym wyprzedzeniem. Oprócz Alvii i Intercity, Renfe obsługuje również '''Media Distancia''' (MD), pociągi średniodystansowe, jak sama nazwa wskazuje, kursujące po lokalnych torach. Łączą one głównie mniejsze ośrodki z obszarami wiejskimi. Podobny cel mają pociągi '''Regional/Regional Exprés''', ale są znacznie wolniejsze i przeznaczone na krótsze dystanse. Żadna z tych linii nie wymaga wcześniejszej rezerwacji. === Koleje wąskotorowe === Północna Hiszpania posiada niewielką, 1250-kilometrową sieć kolei wąskotorowych – w porównaniu z konwencjonalnymi liniami kolejowymi w Hiszpanii, te linie kolejowe są bardzo powolne, co czyni je odpowiednimi zarówno do podróży po bardziej malowniczych krajobrazach, jak i do wyjazdów na bardzo specyficzne obszary wiejskie. Są one obsługiwane przez '''FEVE''' (obecnie ''Renfe Cercanías AM'') jako połączenia podmiejskie i turystyczne. Jeśli szukasz szczególnie luksusowej trasy widokowej, Transcantábrico to linia o długości 650 km, która biegnie wąskotorową koleją wzdłuż północnego wybrzeża Atlantyku w Hiszpanii. Jej pokonanie zajmuje około tygodnia. {{zarys}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Hiszpania]] 5ixf1l6ewdio076jjauu7eigea89g3h 0 19143 159314 154791 2026-10-12T13:36:36Z Moromar 2451 /* Kontakty z CFL */ 159314 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|BiisserBréckluxembourgishP3060442.JPG}} [[Plik:InterRegio m 44.jpg|thumb|Pociąg CFL na linii kolejowej [[Luksemburg (miasto)|Luksemburg]] – [[Spa]], która stanowi północne połączenie z [[Belgia|Belgią]] i [[Holandia|Holandią]], a także ma duże znaczenie dla transgranicznego transportu dalekobieżnego.]] {{mapa|49.8|6.1|zoom=8|wysokość=300|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro}} Ten artykuł w serwisie Wikivoyage dotyczy podróży pociągiem w Luksemburgu. == Charakterystyka == Podróż pociągiem jest popularnym i często wykorzystywanym środkiem transportu w [[Luksemburg]]u. Pociągi lokalne obsługiwane przez państwowe linie kolejowe Wielkiego Księstwa, CFL, oraz Deutsche Bahn, a także pociągi dalekobieżne francuskich kolei państwowych SNCF i belgijskich kolei łączą [[Luksemburg]] z sąsiednią [[Francja|Francją]], [[Belgia|Belgią]] i [[Niemcy|Niemcami]]. Pociągi lokalne w [[Luksemburg]]u są również oznaczone jako Regionalbahn (RB) i Regionalexpress (RE). Fakt, że podróżowanie po kraju jest bezpłatne, a także doskonała komunikacja lokalna, stanowią szczególnie zauważalną zaletę. == Sieć == [[Plik:CFL Network 2009.svg|thumb|Linie kolejowe Luksemburga]] [[Plik:Luxembourg - CFL network 2025.svg|thumb|Sieć tras (diagram) w 2025]] * Sieć kolejowa obsługiwana jest przez pociągi regionalne i ekspresowe, a także usługi dalekobieżne. * W kierunku [[Niemcy|Niemiec]] linia RE 11 (Südwest-Express) kursuje co godzinę na trasie Luxembourg-Gare - Sandweiler-Contern - [[Wasserbillig]] - [[Trewir|Trier]] Hbf - [[Wittlich]] - [[Bullay]] - [[Cochem]] - [[Koblencja|Koblenz]] Hbf. Pomiędzy Trier Hbf i Koblenz Hbf pociągi kursują jak wagony przelotowe Südwest-Express: część przednia to linia RE11 Luksemburg-Koblenz, a część tylna to RE1 ([[Mannheim]] - [[Saarbrücken]] - [[Saarlouis]] - [[Trewir|Trier]] Hbf - [[Wittlich]] - [[Bullay]] - [[Cochem]] - [[Koblencja|Koblenz]] Hbf). Usługi InterCity między Koblenz Hbf a Luksemburgiem zostały przerwane, a RE11 działa jako usługa zastępcza. Ponieważ kursuje co godzinę, połączenie między Koblencją a Luksemburgiem jest obecnie częstsze. == Bilety kolejowe == === W obrębie Luksemburga === Od 29 lutego 2020 pociągi lokalne, tramwaje oraz autobusy miejskie i regionalne są bezpłatne. Nie dotyczy to jednak przedziałów pierwszej klasy w pociągach CFL, na które nadal wymagany jest bilet, a także podróży międzynarodowych. * [https://www.cfl.lu/de-de/ticket Przegląd pozostałych opcji biletów CFL (pierwsza klasa i podróże międzynarodowe)] === Do Niemiec === [[Plik:CFL Stadler KISS Augsburg.JPG|thumb|Pociąg piętrowy CFL, te pojazdy z napędem elektrycznym kursują jako RE11 na trasie [[Luksemburg (miasto)|Luksemburg]]-[[Trewir|Trier]]-[[Cochem]]-[[Koblencja]])]] Podróż do i z [[Niemcy|Niemiec]] jest możliwa z biletami jednorazowymi i innymi opcjami, w tym: * Luxemburg Spezial Bilet Quer-durchs-Land-Ticket (podróż przez całe Niemcy) ważny jest do stacji granicznej Igel. == Dworce kolejowe == [[Plik:Luxembourg City railway station 2022-12 ---6.jpg|thumb|Główny budynek dworca kolejowego [[Luksemburg (miasto)|Luksemburg]]]] [[Plik:Luxembourg, 10-2017 Funiculaire (06).jpg|thumb|Podwójna kolejka linowo-terenowa z tunelem kolejki linowo-terenowej Pfaffenthal-Kirchberg Plateau]] Główny dworzec kolejowy Luksemburga ({{Znacznik|Luxembourg Gare|49.600128|6.134161|typ=transport|treść=}}'''[https://www.cfl.lu/de-DE/network/station/Gare-de-Luxembourg Luxembourg Gare]''') jest krajowym węzłem kolejowym dla połączeń lokalnych i dalekobieżnych, czasami nazywanym również '''Luxembourg-Ville'''. Dworzec pełni funkcję centralnego węzła dla krajowego i międzynarodowego ruchu kolejowego. Dostępne są połączenia z licznymi liniami autobusowymi, a główne obszary centrum miasta znajdują się w zasięgu krótkiego spaceru. Do {{Znacznik|Port lotniczy Luksemburg|49.623333|6.204444|typ=transport|treść=}}'''[[Port lotniczy Luksemburg|lotniska w Luksemburgu]]''' ({{IATA|[https://www.lux-airport.lu/ LUX]}}) można dojechać tramwajem i autobusem. Obszar miejski [[Kirchberg-Plateau]] ma własną stację kolejową, {{Znacznik|Luxembourg Pfaffenthal-Kirchberg|49.618889|6.132778|typ=transport|treść=}}'''[https://www.cfl.lu/de-DE/network/station/Gare-de-Pfaffenthal-Kirchberg Luxembourg Pfaffenthal-Kirchberg]''', z której kursuje również kolejka linowo-terenowa Pfaffenthal-Kirchberg. == Kategorie pociągów == * '''CFL''' '''RE''' i '''RB''': Luksemburskie koleje państwowe (CFL) obsługują wyłącznie pociągi lokalne, które w Luksemburgu, podobnie jak w Niemczech, noszą nazwy Regionalbahn (RB) i Regionalexpress (RE). Z wyjątkiem pociągów wyraźnie oznaczonych, pociągi RB zatrzymują się na wszystkich stacjach, a pociągi RE tylko na stacjach o większym natężeniu ruchu. * '''SNCF''' '''TGV''': Francuskie koleje państwowe SNCF obsługują pociągi dużych prędkości TGV między [[Luksemburg]]iem a [[Paryż]]em. * Intercity ('''IC''') i EuroCity ('''EC'''): Belgijskie koleje '''NGBE''' obsługują pociągi IC/EC między Luksemburgiem a [[Bruksela|Brukselą]] oraz z Luksemburga do [[Strasburg]]a. === Tramwaj luksemburski === [[Plik:Luxtram 2018 05.jpg|thumb|Tramwaj Stater (luksemburski: tramwaj miejski) Miasto Luksemburg]] Wraz ze zmianą rozkładu jazdy, która nastąpiła 10 grudnia 2017, w stolicy rozpoczął kurs '''Tramwaj Stater'''. Od 2025 roku kursuje, obecnie na jednej linii, pomiędzy stacjami ''Stadion'' i ''Findel – Luxembourg Airport'', z przystankami pośrednimi, w tym ''Nationalbibliothéik'', ''Rout Bréck-Pafendall'', ''Hamilius'', ''Gare Centrale'', ''Lycée Bouneweg'' i ''Gare Howald''. Połączenia z pociągami CFL są dostępne na stacjach ''Rout Bréck/Pafendall'', ''Gare Centrale'' i ''Gare Howald''. * [https://www.luxtram.lu/de/ Strona internetowa Luxtram/Stater Tram] == Kontakty z CFL == Z obsługą klienta CFL można się skontaktować za pośrednictwem [https://www.cfl.lu/de-de/contact strony internetowej cfl.lu], telefonicznie pod numerem +352 2489 2489 (opłata jak za połączenie stacjonarne, czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 6:00–21:30, w niedziele i święta w godzinach 8:00–21:30) oraz w kasie biletowej na stacji Luxembourg-Gare. {{Jest w|Koleją po Europie}} {{zarys}} [[Kategoria:Luksemburg]] r9xw9wxljiz4owr63ifg1oae8w13jej 0 19254 159311 157362 2026-10-12T13:34:42Z Moromar 2451 /* Muzea i usługi dziedzictwa kulturowego */ 159311 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rail travel in Finland banner Ounasjoki night train.jpg|caption=Sleeper train at Ounaskoski bridge in Rovaniemi}} Pociągi są zazwyczaj najwygodniejszym i najszybszym środkiem transportu międzymiastowego w [[Finlandia|Finlandii]], a także głównym środkiem transportu dalekobieżnego. Są wygodnym, przyjaznym dla środowiska i wydajnym środkiem transportu po kraju. Jednak nie obsługują całego kraju. == Charakterystyka == [[Plik:Suomen rataverkko 2006 en.png|thumb|Fińska sieć kolejowa (linie pasażerskie na zielono)]] Od 2026 roku wszystkie regularne pociągi obsługiwane są przez państwową spółkę '''[https://www.vr.fi/en VR]'''. Z [[Helsinki|Helsinek]] do [[Tampere]], [[Turku]] i [[Lahti]] odjazdy odbywają się mniej więcej co godzinę w ciągu dnia. Pociągi z południa do [[Laponia (Finlandia)|Laponii]] kursują nocą, z dwuosobowymi kabinami i wagonami na samochody, zwalniając pasażerów z całodziennej jazdy do [[Rovaniemi]], [[Kolari]] lub [[Kemijärvi]]. Mniejsze stacje tracą połączenia od lat 90. XX wieku, a kolej nie dociera do północnej [[Laponia (Finlandia)|Laponii]] – na ostatnim odcinku podróży może być potrzebny autobus. Ponieważ [[Finlandia]] była częścią Imperium Rosyjskiego w XIX wieku, kiedy wprowadzono kolej, [[Finlandia]] ma taki sam rozstaw szyn jak [[Rosja]] (z 4-milimetrową różnicą w rozstawie szyn), różniący się od standardowego rozstawu szyn w większości krajów [[Europa|Europy]]. Chociaż po drugiej stronie granicy [[Szwecja|szwedzkiej]] obowiązują systemy dwutorowe, nie docierają one daleko i nie korzystają z nich żadne pociągi pasażerskie. Z drugiej strony istniały połączenia do [[Wyborg]]a, [[Petersburg]]a i [[Moskwa|Moskwy]] w [[Rosja|Rosji]] – aż do wojny [[Rosja|Rosji]] z [[Ukraina|Ukrainą]]. == Planowanie == [https://www.vr.fi/en Strona główna VR] umożliwia zakup biletów między konkretnymi stacjami w określonych datach. Strona prezentuje również rodzaje pociągów i połączenia oraz oferuje rozkłady jazdy w formacie PDF, które wraz z mapą kolejową mogą okazać się przydatne, jeśli nie wybrałeś jeszcze trasy lub dat. Interfejs zakupu biletów pokazuje ceny poszczególnych połączeń na dany dzień, a także zawiera „kalendarz cen”, który pokazuje najniższą cenę na każdy dzień. Pociągi sypialne do [[Laponia (Finlandia)|Laponii]] w okresie Bożego Narodzenia, ferii zimowych i Wielkanocy są zazwyczaj wyprzedane, gdy bilety stają się dostępne lub przynajmniej z kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Na niektórych ważnych odcinkach trwają prace remontowe, aby umożliwić szybsze i częstsze kursy; niektóre odcinki mogą być obsługiwane przez autobusy zamiast pociągów poza sezonem. Zazwyczaj pociągi są najbardziej zatłoczone na początku i na końcu weekendu, tj. w piątek i niedzielę wieczorem. Na krótko przed i pod koniec ważnych świąt, takich jak Boże Narodzenie/Nowy Rok i Wielkanoc, pociągi są zazwyczaj bardzo zatłoczone, a bilety na wagony sypialne na najpopularniejsze połączenia wyprzedają się natychmiast po otwarciu rezerwacji. Jeśli spróbujesz zarezerwować miejsce na te dni w późniejszym terminie, może się okazać, że zarezerwowane miejsce jest jednym z najmniej pożądanych, na przykład bez możliwości rozkładania – a wiele pociągów jest całkowicie wyprzedanych. Zdarza się również, że pojedyncze pociągi (z wyjątkiem pierwszej klasy) są całkowicie wyprzedane w innych porach, choć niezbyt często. Chociaż pociągi VR mogą być płynne, opóźnienia nie są rzadkością. Ponieważ większość sieci kolejowej jest jednotorowa, opóźnienia często się kumulują, ponieważ nadjeżdżające pociągi muszą czekać na mijance. Pociągi można śledzić na [https://www.vr.fi/en/on-track stronie VR] lub w aplikacji VR. To, czy opóźnienia są podawane przez głośniki, wydaje się zależeć od kaprysu konduktorów (i często są one tylko w języku fińskim), a ekrany na peronie i w przedziale nie zawsze są aktualne – mogą pokazywać przewidywane godziny zamiast realnych. Jeśli próbujesz złapać przesiadkę, porozmawiaj z konduktorem; powinien być wyrozumiały tylko wtedy, gdy zarezerwowałeś wystarczająco dużo czasu na przesiadkę, ale zazwyczaj jest wyrozumiały również w innych przypadkach. W pociągach regionalnych bez konduktora możesz zadzwonić do „obsługi klienta” (☏ +358 100-3232 pon.–pt. 05:00–22:00 sob.–nd. 07:00–22:00; 0,06 €/min + pvm/mpm, postój w kolejce jest płatny) lub porozmawiać z maszynistą na przystanku. Może on poprosić maszynistę pociągu jadącego w przeciwnym kierunku o poczekanie, zamówić taksówkę lub w inny sposób spróbować rozwiązać Twój problem. Jeśli nie otrzymałeś usługi, za którą zapłaciłeś, możesz ubiegać się o odszkodowanie; w przypadku poważnych opóźnień obowiązują przepisy UE. == Funkcje i usługi == [[Plik:Green Finnish Pendolino.JPG|thumb|240px|Pociąg ''Pendolino'', najszybszy we flocie VR (maks. 220 km/h)]] Główne typy pociągów to ''Pendolino'', pociągi ''Intercity'' i ''Intercity 2'', stare „zwykłe” pociągi ekspresowe (''pikajuna/snabbtåg'') oraz pociągi regionalne kilku różnych typów. Przechylne Pendolino miały być szybkie i futurystyczne, ale nie różnią się zbytnio od pociągów IC pod względem komfortu – lub prędkości, w większości przypadków, ponieważ tory stanowią główne ograniczenie. Piętrowe pociągi IC2 posiadają wagon rodzinny z miejscem na wózki dziecięce i inwalidzkie, dostępną toaletę dla niemowląt i małych dzieci oraz kącik zabaw na piętrze. Widać wiek pociągów ekspresowych z lat 70., które były bliskie wymarcia, ale siedzenia są wygodne i mogą mieć wartość nostalgiczną. Typy pociągów można rozróżnić w rozkładach jazdy po prefiksach S, IC, IC2 i P odpowiednio dla numerów pociągów dalekobieżnych. Różnice między typami pociągów nie są istotne, poza różnicą między pociągami regionalnymi a dalekobieżnymi. Chociaż Pendolino mogą osiągać prędkość 200 km/h, niewiele jest odcinków linii kolejowych, na których taka prędkość jest możliwa; nie ma wydzielonych torów dla pociągów dużych prędkości. Nawet stare ''Pikajuny'' mogą osiągać 140 km/h, a 140–160 km/h to typowe prędkości w podróżach dalekobieżnych. Wszystkie pociągi dalekobieżne oferują wygodne, przestronne siedzenia i większość oczekiwanych usług. Warto jednak sprawdzić, co dokładnie jest dostępne w pociągach na Twojej trasie, zwłaszcza jeśli masz dzieci, rowery lub zwierzę domowe, albo jeśli masz specjalne wymagania, takie jak problemy z poruszaniem się. Szczegóły dotyczące pociągów regionalnych, obsługujących głównie stolicę w imieniu HSL, nie są omówione w tym artykule. Pociągi dalekobieżne (w tym większość międzymiastowych) są generalnie bardzo wygodne. Posiadają standardowe gniazdka elektryczne (choć jakość zasilania jest zmienna), bezpłatne Wi-Fi, toalety i zazwyczaj wózek z przekąskami (z przekąskami i napojami) lub wagon restauracyjny z prostymi posiłkami. Bezpłatne Wi-Fi wymaga kliknięcia „Akceptuję”, zanim stanie się aktywne, a w niektórych pociągach może być przeciążone. Pierwsza klasa, oznaczona jako „ekstra”, oferuje więcej przestronnych miejsc siedzących – choć w porównaniu z autobusami, miejsca w drugiej klasie są już przestronne – oraz darmową kawę. Przedział pierwszej klasy jest cichy, więc jeśli chcesz zaszaleć i porozmawiać, zarezerwuj miejsce na górze w wagonie restauracyjnym, jeśli jest dostępne. Większość pociągów jest przystosowana do przewozu (rozłożonych) rowerów i ma przedział dla osób ze zwierzętami. Zadbano również o dzieci i osoby z niepełnosprawnością ruchową. W pociągach sypialnych do Laponii powinno być miejsce na duży sprzęt, ale jeśli Twój jest wyjątkowo duży, warto sprawdzić wymiary kabiny lub bagażnik. Formalnie w fińskich pociągach dozwolone są bezpłatnie dwa duże bagaże (80×60×40 cm), a także mały bagaż podręczny oraz wózek dziecięcy lub inwalidzki, jeśli jest dostępny. Do kabiny można również bezpłatnie wnieść torbę na narty. W praktyce nikt nie sprawdzi limitu, chyba że sam sprawisz kłopoty. Za narty (maks. 30×30×220 cm), deski snowboardowe i inny dodatkowy bagaż (maks. 60×54×195 cm) przewożony w luku bagażowym pobierana jest opłata w wysokości 5 euro za sztukę. Niektóre pociągi (przynajmniej IC2) mają „budki telefoniczne”, w których można rozmawiać przez telefon komórkowy, aby oszczędzić innym dostępu do Twojej rozmowy. Rozmowa z innymi pasażerami nie stanowi problemu (poza „cichymi” przedziałami pierwszej klasy), o ile nie zachowujesz się zbyt głośno. [[Plik:Sovkupé VR 2020 nedre våningen 04.jpg|thumb|upright|Standardowa kabina w pociągu nocnym; łóżka piętrowe i szafka z umywalką]] Na trasach długodystansowych dostępne są miejsca sypialne, a ich cena jest bardzo przystępna. Zapewniamy poduszki, prześcieradła i koce. Nowoczesne wagony sypialne mają kabiny dwuosobowe, z których niektóre można połączyć w pary dla rodzin. W nowoczesnych pociągach nocnych na piętrze znajdują się kabiny z łazienkami, a kabiny na parterze korzystają ze wspólnych pryszniców. W starych, „niebieskich” wagonach sypialnych z trzema miejscami nie ma pryszniców, a jedynie mała umywalka; wagony te są obecnie wykorzystywane głównie jako uzupełnienie w pociągach Kolari i pociągach „P” w okresach największego ruchu wakacyjnego. W każdym nowoczesnym fińskim wagonie sypialnym jedna kabina jest przeznaczona dla osoby niepełnosprawnej i jej opiekuna. [https://www.vr.fi/en/night-trains/sleeper-cars Kabina sypialna] dla dwóch lub trzech dorosłych osób w nocnym połączeniu z [[Helsinki|Helsinek]] do [[Laponia (Finlandia)|Laponii]] kosztuje zazwyczaj 120–350 euro, a niektóre okazje zaczynają się od 60 euro (stan na 2026 rok; podróż i kabina wliczone w cenę). Dzieci do 10. roku życia mogą spać z Tobą bez własnego biletu, jedno na miejsce do spania (łóżko o szerokości 75 cm, można zamówić siatki bezpieczeństwa, łóżeczko turystyczne jest dozwolone, jeśli jest dobrze dopasowane); system rezerwacji nie obsługuje dodatkowych pasażerów, ale VR i tak prosi o wcześniejsze poinformowanie, na przykład na czacie vr.fi. Możesz zamówić śniadanie do kabiny. Wagony można przewozić w pociągach sypialnych między niektórymi stacjami ([[Helsinki]]/Pasila, [[Turku]] lub [[Tampere]] do [[Oulu]], [[Kolari]], [[Rovaniemi]] lub [[Kemijärvi]]), w zależności od połączenia. Większość pociągów dalekobieżnych oferuje wózek (czasami stacjonarny) serwujący przekąski, kawę, piwo itp. Niektóre pociągi mają wagon restauracyjny z nieco szerszym wyborem, oferujący również proste posiłki (10–13,50 EUR). Spożywanie napojów alkoholowych przywiezionych z własnego bagażu jest zabronione. Własne jedzenie na miejscu nie powinno stanowić problemu, o ile nie narobisz bałaganu ani nie wystawisz na widok publiczny, choć wnoszenie posiłków na wynos, poza tymi dla małych dzieci, stało się rzadkością. Zwierzęta domowe można przewozić w pociągach (5 euro), ale miejsca muszą być zarezerwowane w odpowiednich przedziałach. Wybieraj miejsca samodzielnie; jeśli Twój pupil jest duży, zarezerwuj miejsce z większą przestrzenią na nogi (lub, w niektórych pociągach, osobne miejsce dla niego). Zwierzęta podróżują na podłodze (koc może się przydać; weź ze sobą wodę), klatka jest obowiązkowa dla psów. Szczepienia itp. powinny być obowiązkowe. W transporcie regionalnym obowiązują inne zasady. Pociągi sypialne mają kilka przedziałów dla pasażerów ze zwierzętami (prawdopodobnie jeden na górze i jeden w połowie wysokości w każdym nowoczesnym wagonie sypialnym, kilka przedziałów w starszych wagonach sypialnych i prawdopodobnie w niektórych liniach dziennych). W pociągach nocnych zapytaj konduktora o przystanki, na których możesz wysiąść ze swoim psem. Jeśli zabierasz ze sobą samochód, nie zostawiaj tam zwierząt. == Bilety == [[Plik:Ticket machine, Helsinki train station, 20250207 - 01.jpg|thumb|Automat biletowy na Dworcu Centralnym w Helsinkach]] Sprzedaż biletów odbywa się głównie online, a bilety kupione z kilkudniowym wyprzedzeniem są często znacznie tańsze, choć ceny biletów na ten sam dzień są rozsądne. Niewiele stacji jest obsadzonych, a konduktorzy zazwyczaj nie sprzedają biletów (niektóre źródła podają, że tak; w ostateczności można wskazać na naklejkę informującą o tym przy drzwiach pociągu, ale uniknie się kłopotów, kupując bilety z wyprzedzeniem). W regionie stołecznym należy pamiętać, że chociaż bilety na pociągi regionalne można kupić w ramach podróży dalekobieżnej, aby kupić je osobno, potrzebna jest aplikacja HSL (lub punkt obsługi klienta, patrz [[Helsinki#Komunikacja]]). Można je zapłacić w pociągu kartą debetową/kredytową NFC. W pociągach regionalnych podróżujących poza regionem można korzystać ze zwykłych biletów VR. Bilety kolejowe można kupić online, w automatach biletowych na średnich i dużych stacjach, w kasach z obsługą na kilku największych stacjach oraz np. w kioskach R (nie wszystkie bilety). Większe automaty akceptują gotówkę, ale większość stacji prowincjonalnych ma tylko małe, do których potrzebna jest karta debetowa/kredytowa z chipem. Przy zakupie w kasie lub telefonicznie obowiązuje opłata w wysokości 1–3 euro. Zazwyczaj tańsze oferty można znaleźć, kupując bilety z kilkudniowym wyprzedzeniem; aby uzyskać najtańsze bilety, należy je kupić co najmniej dwa tygodnie wcześniej. Zazwyczaj bilety należy kupić przed wejściem na pokład; miejsce jest wliczone w cenę biletu. Można zmienić godzinę odjazdu i miejsce, tak jak przy zakupie biletu (brak zwrotu kosztów w przypadku tańszego pociągu), ale aby zmienić stację lub anulować podróż, należy uiścić dodatkową opłatę w momencie zakupu biletu. Oznacza to, że w przypadku podróży bez biletu na wielu stacjach średniej wielkości konieczne będzie zakupienie biletu w automacie. Jest to łatwiejsze, jeśli nikt nie próbuje Ci pomóc! W przeciwnym razie, myśląc, że Ci pomogą, naciśniesz „Aloita”, a zobaczysz ekran z prośbą o wybór między ''Aikuinen'', ''Eläkeläisen'' i ''Lapsi''. Zignoruj ​​więc ich pomoc, wróć do początku i naciśnij „Start”, aby przejść do procesu w języku angielskim, w tym instrukcji obsługi czytnika kart bankowych. Jeśli masz ochotę na przygodę, możesz nacisnąć ''Börja'', ponieważ w ten sposób dowiesz się, czy jesteś ''vuxen'', ''pensionär'' czy ''barn'', ale aby kupić bilet do [[Turku]], musisz wybrać „Åbo”. Kupując z wyprzedzeniem, po przejściu na stronę z pociągami i ich cenami na wybrany dzień, możesz kliknąć „kalendarz cen”, aby zobaczyć ceny na inne daty. Pokazuje on najniższe ceny dla jednej osoby dorosłej podróżującej bez dodatkowych opłat (możesz przewinąć, aby zobaczyć inne tygodnie, lub kliknąć datę, aby zobaczyć wszystkie połączenia). Kliknij „pokaż ceny kabin w pociągach nocnych”, aby zobaczyć ceny kabin sypialnych (przeznaczonych dla dwóch lub trzech osób dorosłych i potencjalnie jednego lub dwojga dzieci poniżej 10 lat, które dzielą z Tobą łóżko). To pole wyboru zmienia również wyświetlane połączenia – po zaznaczeniu zobaczysz tylko pociągi sypialne. System nie jest zbyt inteligentny, więc może wyświetlać połączenia, które nie mają sensu. Jeśli masz specjalne preferencje co do trasy lub trasa między wybranymi stacjami nie jest dobrze obsługiwana przez pociągi, musisz trochę poeksperymentować z połączeniami i datami. Procedura sprzedaży oferuje miejsce, ale możesz wybrać je samodzielnie, jeśli chcesz. Zazwyczaj połowa miejsc jest skierowana do przodu, a połowa do tyłu. Miejsca odsunięte od ściany mają mniej miejsca na nogi po odchyleniu i nie odchylają się tak bardzo. Warto sprawdzić opcje w pociągach IC2, szczególnie jeśli podróżujesz w grupie lub zależy Ci na prywatności (cztery miejsca ze stolikiem pomiędzy, przedziały dla dwóch lub czterech osób itp.). W większości innych pociągów wybór jest ograniczony. Ceny przedziałów sypialnych obejmują cenę samego przejazdu dla tylu osób, ile jest miejsca według VR; bilet jest zawsze na cały przedział, a nie na pojedyncze miejsca. W niektórych sytuacjach system rezerwacji nie rozumie Twojej grupy lub podróży (np. jeśli jesteś w grupie i masz zwierzę, system może uznać, że każdy z Was ma po jednym). Zazwyczaj istnieją sztuczki, aby oszukać system i pozwolić Ci na to, co chcesz zrobić, ale jeśli nie znajdziesz rozwiązania, możesz zarezerwować telefonicznie, zostawiając problem komuś bardziej doświadczonemu. Seniorzy powyżej 65. roku życia i studenci z ''fińską'' legitymacją studencką (karty ISIC itp. nie są akceptowane) otrzymują 50% zniżki. Dzieci poniżej 10. roku życia podróżują bezpłatnie w wagonach sypialnych, jeśli dzielą łóżko z kimś innym (patrz wyżej „Cechy i usługi”). W przeciwnym razie dzieci w wieku 4–16 lat płacą opłatę za dziecko w pociągach dalekobieżnych, a dzieci w wieku 7–16 lat w pociągach podmiejskich, zazwyczaj o połowę niższą niż standardowa cena. Miej przy sobie dowód osobisty lub paszport, aby potwierdzić swój wiek. Konduktor sprawdza kod QR Twojego biletu. Pokazanie biletu (lub zrzutu ekranu) na ekranie smartfona działa bez problemu; nie musisz niczego drukować. Bilet zostanie wysłany e-mailem, jeśli podasz adres, ale możesz poprosić o wyświetlenie go na ekranie zaraz po zakupie i zapisać zrzut ekranu. Otrzymasz również adres URL, który możesz odwiedzić, gdy masz dostęp do internetu, a następnie pozostawić stronę otwartą (lub zapisać ją) na swoim urządzeniu. === Interrail/Eurail i programy rabatowe === [[Finlandia]] uczestniczy w systemach Interrail/Eurail. VR to jeden z bardziej przyjaznych dla pasażerów operatorów korzystających z tego biletu (model podobny do operatorów w krajach niemieckojęzycznych) – posiadacze karnetów Eurail/Interrail nie potrzebują żadnych rezerwacji, aby podróżować pociągami dziennymi, chociaż rezerwacja jest zalecana w przypadku podróży w szczycie sezonu na ruchliwych trasach. Kabiny sypialne są wliczone w cenę podróży, więc prawdopodobnie nie otrzymasz zniżki, ale możesz spać w samochodzie dziennym, zwłaszcza że mogą być wolne miejsca. Bilety obowiązują w pociągach HSL regionu stołecznego, ale możesz nie chcieć spędzać w nich dni podróży (jeśli nie masz biletu ciągłego). Jednak musiałbyś dużo podróżować, aby to się opłaciło; dla porównania, pełnopłatny bilet InterCity w obie strony na terenie całego kraju z Helsinek do Rovaniemi i z powrotem (nocleg w samochodzie dziennym) kosztuje 162 euro. Cena za typową dwugodzinną podróż, np. pomiędzy [[Helsinki|Helsinkami]], [[Turku]] i [[Tampere]], wynosi około 20 euro. Karnety mogą obejmować przejazd autobusem z pociągów szwedzkich do pociągów fińskich i dawać 50% zniżki od standardowych cen promów do Finlandii (choć oferty mogą być nadal tańsze). Istnieją pewne programy zniżek dostępne dla każdego, ale zazwyczaj nie są one opłacalne dla większości podróżnych. Można np. kupić bilety na dziesięć przejazdów na konkretną trasę (do wykorzystania na pięć podróży w obie strony), co pozwala uniknąć wysokich cen last minute. Głównym sposobem na zaoszczędzenie pieniędzy jest w dalszym ciągu kupowanie biletów z wyprzedzeniem i wybieranie tańszych odlotów. == Muzea i usługi dziedzictwa kulturowego == Głównym muzeum kolei w Finlandii jest muzeum w [[Hyvinkää]], założone już w 1898 roku. Wśród prezentowanych wagonów znajdują się trzy wagony fińskiego pociągu cesarza rosyjskiego i wagon prezydenta Finlandii. Najstarsza lokomotywa pochodzi z 1868 roku. Latem głównymi liniami kolejowymi odbywa się kilka wycieczek. Na terenie muzeum znajduje się kolejka 1:8. ''Savon radan museo'' w [[Pieksämäki]] opowiada o życiu i pracy na linii kolejowej Savo. W [[Kouvola]] znajduje się miniaturowe muzeum kolei (Kouvolan pienoisrautatiemuseo). Zbiory muzeum obejmują historię miniaturowego świata kolei, od napędów szynowych po pociągi sterowane cyfrowo. [[Jokioinen]] posiada muzeum wąskotorowe i zabytkową kolejkę z taborem wąskotorowym także z innych miejsc. {{użyteczny}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Finlandia]] e6dfmqeum7l8m0oyh4x5zub56m196w2 0 19269 159308 157410 2026-10-12T13:33:33Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 159308 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Rail travel in Belgium banner 2.jpg}} '''[[Belgia]]''' posiada jedną z najgęstszych sieci kolejowych na świecie. Podróż koleją po Belgii jest stosunkowo punktualna, szybka i częsta, co sprawia, że ​​podróż koleją po Belgii jest wygodnym sposobem na poruszanie się po dużej części kraju. Sieć kolejowa o długości ponad 3500 km (w tym 3 linie kolei dużych prędkości) oferuje doskonałą łączność i jest bardzo łatwa w obsłudze, nawet jak na standardy tego regionu. == Charakterystyka == Pociągi w [[Belgia|Belgii]] obsługiwane są głównie przez '''[https://www.belgiantrain.be/en Belgijską Kolej Narodową]''', w skrócie '''SNCB''' po francusku, oraz '''NBMS''' po holendersku. W języku angielskim używane są obie nazwy (SNCB/NBMS), choć zazwyczaj pierwsza jest często używana w odniesieniu do pociągów kursujących wyłącznie w [[Walonia|Walonii]], a druga w odniesieniu do pociągów we [[Flandria|Flandrii]]. Belgia posiada ponad 3500 km torów, z czego ponad 3000 km jest zelektryfikowanych. Linie niezelektryfikowane ograniczają się do kilku małych linii regionalnych, takich jak [[Couvin]], [[Eeklo]] czy [[Ronse]]. Wszystkie konwencjonalne linie kolejowe korzystają z prądu stałego 3 kV, a linie dużych prędkości i niektóre nowsze zelektryfikowane linie bliżej Luksemburga korzystają z prądu przemiennego 25 kV. {{zarys}} {{Jest w|Koleją po Europie}} [[Kategoria:Belgia]] dudqhuqyrpo7wdb0coxrlrl4p9gn423 0 19430 159300 2026-10-12T13:29:23Z Moromar 2451 Utworzono nową stronę „{{Top-banner}} Pociągi stanowią wygodny środek transportu na trasach krótko-, średnio- i długodystansowych w całej [[Europa|Europie]], będąc często najszybszą opcją podróży. Zwłaszcza [[Europa Zachodnia]] i [[Europa Środkowa|Środkowa]] dysponują gęstą i powszechnie wykorzystywaną siecią kolejową. Podróż pociągiem jest zazwyczaj bardziej przyjazna dla środowiska niż podróż samolotem, samochodem czy autobusem, ponieważ wiąże się…” 159300 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} Pociągi stanowią wygodny środek transportu na trasach krótko-, średnio- i długodystansowych w całej [[Europa|Europie]], będąc często najszybszą opcją podróży. Zwłaszcza [[Europa Zachodnia]] i [[Europa Środkowa|Środkowa]] dysponują gęstą i powszechnie wykorzystywaną siecią kolejową. Podróż pociągiem jest zazwyczaj bardziej przyjazna dla środowiska niż podróż samolotem, samochodem czy autobusem, ponieważ wiąże się z znacznie niższą emisją CO2 w przeliczeniu na pasażera na tym samym dystansie. Wiele europejskich miast posiada również rozbudowane sieci kolei miejskiej. == Charakterystyka == [[Plik:High Speed Railroad Map of Europe.svg|thumb|450px|Główne linie kolejowe w Europie z oznaczeniem prędkości na szlaku (od najwyższej do najniższej) kolorami: fioletowym, czerwonym, pomarańczowym, żółtym i szarym.]] [[Plik:Inter City Express (ICE 2) in Berliner Hauptbahnhof.jpg|thumb|275px|Niemiecki pociąg ICE w [[Berlin]]ie]] [[Europa|Europejskie]] pociągi są szybkie, niezawodne i kursują często. Oferują bardziej przestronne i komfortowe wnętrza niż samoloty czy autobusy, często prowadzą malowniczymi trasami i – co istotne – zazwyczaj nie wymagają długiego oczekiwania na odprawę bezpieczeństwa, jak ma to miejsce na lotniskach. Pociągi kursują zazwyczaj częściej niż samoloty i dowożą pasażerów na stacje położone w centrach miast lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie; tymczasem lotniska – zwłaszcza te obsługiwane przez tanie linie lotnicze – bywają oddalone o nawet sto kilometrów od miast, które teoretycznie obsługują, co wiąże się z kosztownym i czasochłonnym dojazdem. Niektórzy wybierają pociąg zamiast samolotu także ze względu na romantyczną atmosferę takiej podróży. Podróżowanie pociągiem po [[Europa|Europie]] daje ogromne możliwości i dużą elastyczność. Praktycznie każde miasto liczące powyżej 50 tysięcy mieszkańców posiada stację kolejową z częstymi połączeniami. Miejscowości nieobsługiwane przez kolej mają zazwyczaj dobre połączenia autobusowe, często zintegrowane z systemem kolejowym – dworce kolejowe pełnią bowiem zazwyczaj funkcję węzłów przesiadkowych dla lokalnych autobusów, metra czy tramwajów. Przesiadki w całej [[Europa|Europie]] są szybkie i wygodne; rzadko trzeba czekać na kolejne połączenie dłużej niż dwie godziny. Na głównych trasach nawet godzina oczekiwania między pociągami jest raczej wyjątkiem niż regułą. Jakość, prędkość i koszt podróży pociągiem zależą od kraju; państwa [[Europa Zachodnia|Europy Zachodniej]] oferują zazwyczaj szybsze i bardziej luksusowe pociągi, ale też wyższe ceny biletów niż kraje [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] czy [[Europa Wschodnia|Wschodniej]]. Podobnie jak w przypadku lotów, niemal wszystkie bilety kolejowe są tańsze przy wcześniejszym zakupie; zazwyczaj bilet kupiony ze znacznym wyprzedzeniem jest tańszy od biletu lotniczego, choć różnica ta maleje – a czasem sytuacja ulega nawet odwróceniu – w miarę zbliżania się terminu podróży. Porównując ceny, warto pamiętać o kosztach dojazdu na lotnisko lub dworzec; w przypadku lotnisk położonych na uboczu wydatki te mogą być znaczne. Podróżowanie pociągiem staje się z roku na rok szybsze dzięki budowie nowych linii dużych prędkości (pozwalających na jazdę z prędkością do 320 km/h) oraz modernizacji linii konwencjonalnych, dostosowywanych do prędkości 200 km/h lub wyższej. Szczególnie [[Niemcy]], [[Francja]], [[Hiszpania]] i [[Włochy]] dysponują rozbudowanymi sieciami kolei dużych prędkości, a w niemal każdym większym kraju europejskim trwają inwestycje w tym zakresie lub przynajmniej toczą się na ten temat rozmowy. Niektóre linie dużych prędkości praktycznie wyeliminowały konkurencję ze strony transportu lotniczego krótko po swoim uruchomieniu; z kolei na trasach, gdzie szybkie pociągi wciąż rywalizują z samolotami, można trafić na okazyjne ceny biletów lotniczych, ponieważ przewoźnicy nie są już w stanie konkurować samą tylko szybkością podróży. Do najbardziej wyrazistych przykładów należą: trasa [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]]–[[Kolonia]], na której nie odbywają się już bezpośrednie loty, oraz połączenia [[Paryż]]–[[Londyn]] i [[Madryt]]–[[Barcelona]] – tam, po wprowadzeniu kolei dużych prędkości, loty stały się zarówno rzadsze, jak i tańsze. [[Plik:Fahrradabteil im Steuerwagen von DB InterCity 2.jpg|thumb|Rowery w niemieckim pociągu międzymiastowym]] Choć pasażerowie kolei powinni uważać na kieszonkowców i kradzieże bagażu – zwłaszcza w zatłoczonych pociągach podmiejskich – to ogólnie rzecz biorąc, poziom bezpieczeństwa w europejskich pociągach jest prawdopodobnie najwyższy spośród wszystkich środków transportu na świecie. Wypadki zdarzają się bardzo rzadko. Problemem w transporcie kolejowym może być tłok. Coraz więcej osób dojeżdżających do pracy w [[Europa|Europie]] przesiada się na pociągi, by uniknąć korków na drogach, przez co w godzinach szczytu często brakuje miejsc siedzących w drugiej klasie. Mimo to w pierwszej klasie zazwyczaj pozostaje wiele wolnych miejsc. Problem przepełnienia dotyczy zwłaszcza aglomeracji miejskich, takich jak południowo-wschodnia [[Anglia]], kraje [[Beneluks]]u, [[Zagłębie Ruhry]] czy Nizina Padańska. Jednak poza godzinami szczytu i na mniej popularnych trasach pociągi bywają wypełnione zaledwie w połowie. Dobrym sposobem na sprawdzenie, czy dana trasa bywa zatłoczona, jest analiza cen biletów w przedsprzedaży (tzw. *early bird*). Jeśli na dzień lub dwa przed odjazdem wciąż dostępny jest najtańszy bilet tego typu, istnieje duża szansa, że ​​pociąg nie będzie przepełniony. Wszystkie pociągi oferują miejsca siedzące w wagonach – zazwyczaj oznaczonych w lokalnym języku jako druga klasa. Większość pociągów dalekobieżnych kursujących między dużymi miastami posiada również pierwszą klasę. W niektórych krajach, takich jak [[Wielka Brytania]], [[Holandia]], [[Francja]] czy [[Niemcy]], istnieją tzw. przedziały lub wagony ciszy, w których obowiązuje zakaz hałasowania i rozmawiania przez telefon komórkowy. Niektóre linie dużych prędkości (np. Eurostar, hiszpańskie AVE czy austriacki ÖBB Railjet) stosują odmienny podział na klasy, zazwyczaj obejmujący trzy klasy o określonych nazwach. Często odpowiadają one standardom lotniczym, przy czym nawet „trzecia” klasa oferuje zazwyczaj więcej miejsca na nogi niż klasa ekonomiczna w samolocie. Strony internetowe poszczególnych przewoźników kolejowych zazwyczaj opisują różnice między klasami w swoich flagowych połączeniach, często zamieszczając również zdjęcia. Pociągi z wagonami sypialnymi kursują tylko na trasach, których pokonanie zajmuje całą noc i kończy się następnego ranka – przykładem mogą być połączenia z [[Paryż]]a do [[Warszawa|Warszawy]] czy z [[Göteborg]]a do [[Narwik]]u. Pociągi sypialne są wciąż powszechne w [[Rosja|Rosji]], gdzie sieć kolei dużych prędkości ogranicza się do jednej linii między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem, a odległości między miastami są ogromne. Choć pociągi z wagonami sypialnymi wciąż cieszą się dużą popularnością w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]] i [[Europa Wschodnia|Wschodniej]], na początku XXI wieku w znacznej części [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] i [[Europa Zachodnia|Zachodniej]] dało się zauważyć tendencję do ograniczania lub likwidacji takich połączeń ze względów ekonomicznych. Jednak od końca drugiej dekady XXI wieku coraz więcej rządów i przewoźników kolejowych – a także [[Unia Europejska]] – opowiada się za uruchamianiem nowych i rozszerzaniem istniejących połączeń nocnych; zapowiedziano wiele nowych tras na lata 2020–2025, a proces upadku europejskich pociągów nocnych, który niegdyś wydawał się nieodwracalny, zdaje się zostać zahamowany i odwrócony. {{Jest w|Podróżowanie pociągiem}} {{zarys}} [[Kategoria:Europa]] amjlbha7t0z0igf5vul8ki71ohemc1q