Wikipedia
pmswiki
https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Special
Discussion
Utent
Ciaciarade
Wikipedia
Discussion ant sla Wikipedia
Figura
Discussion dla figura
MediaWiki
Discussion dla MediaWiki
Stamp
Discussion dlë stamp
Agiut
Discussion ant sl'agiut
Categorìa
Discussion ant sla categorìa
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Santa Cruz
0
6844
888042
603060
2026-05-15T14:10:57Z
Dragonòt
19
888042
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
'''Santa Cruz''' a l'é na provinsa dl'[[Argentin-a]], situà ant la Patagonia austral, antra 'l [[Océan Atlàntich]] a est e j'[[Ande]] a òvest. Soa capital e sità pi popolà a l'é [[Rio Gallegos]].
== Geografia ==
La provinsa a l'ha na surfassa ëd 243.943 km². A confin-a a nòrd con la provinsa dël [[Chubut]], a òvest con [[Cile]], e a sud con la provinsa dla [[Tèra dël Feu]]. A l'é la sconda provinsa pi estèisa dl'Argentin-a, con na popolassion ëd 337.226 abitant (2022) e na densità d'1,4 abitant për km².
Ël paisage a l'é caraterisà da la stëppa patagònica, ëd vent fòrt e pòche pieuve, e a òvest da le foreste andin-e e ij lagh (es. Lagh Argentin). Sò pont pi àut a l'é 'l Cerro San Lorenzo (3.706 m) e col pi bass a l'é la Laguna dël Carbon (-108 m).
== Stòria ==
Ij prim abitant a j'ero ij Tehuelche. Dël 1884 a l'é stàit creà 'l Teritòri Nassional ëd Santa Cruz. Dël 1888 la capital a l'é stàita tramudà da Puerto Santa Cruz a Rio Gallegos. Dël 1957 a l'ha otnù lë statù ëd provinsa. Néstor Kirchner, president dl'Argentin-a (2003-2007), a l'é stàit governador dla provinsa dal 1991 al 2003.
== Economìa ==
L'economìa a l'é basà ansima a l'[[anlevament]] (feje për lana e carn), la pësca, le minere (petroli, gas, òr) e 'l turism. La provinsa a l'é avosà për ël Parch Nassional Los Glaciares (Patrimòni Mondial UNESCO, con ël Glaciar Perito Moreno) e për la Gròta dle Man (arte rupestre, UNESCO).
{{Fin}}
[[Categorìa:Argentin-a]]
6kjt4mwabo6a0v0d2vxz71pcsvqt2um
888043
888042
2026-05-15T14:12:21Z
Dragonòt
19
888043
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Santa_Cruz_in_Argentina_(+Falkland_hatched)-2.svg|thumb|La provinsa 'd Santa Cruz]]
'''Santa Cruz''' a l'é na provinsa dl'[[Argentin-a]], situà ant la Patagonia austral, antra 'l [[Océan Atlàntich]] a est e j'[[Ande]] a òvest. Soa capital e sità pi popolà a l'é [[Rio Gallegos]].
== Geografia ==
La provinsa a l'ha na surfassa ëd 243.943 km². A confin-a a nòrd con la provinsa dël [[Chubut]], a òvest con [[Cile]], e a sud con la provinsa dla [[Tèra dël Feu]]. A l'é la sconda provinsa pi estèisa dl'Argentin-a, con na popolassion ëd 337.226 abitant (2022) e na densità d'1,4 abitant për km².
Ël paisage a l'é caraterisà da la stëppa patagònica, ëd vent fòrt e pòche pieuve, e a òvest da le foreste andin-e e ij lagh (es. Lagh Argentin). Sò pont pi àut a l'é 'l Cerro San Lorenzo (3.706 m) e col pi bass a l'é la Laguna dël Carbon (-108 m).
== Stòria ==
Ij prim abitant a j'ero ij Tehuelche. Dël 1884 a l'é stàit creà 'l Teritòri Nassional ëd Santa Cruz. Dël 1888 la capital a l'é stàita tramudà da Puerto Santa Cruz a Rio Gallegos. Dël 1957 a l'ha otnù lë statù ëd provinsa. Néstor Kirchner, president dl'Argentin-a (2003-2007), a l'é stàit governador dla provinsa dal 1991 al 2003.
== Economìa ==
L'economìa a l'é basà ansima a l'[[anlevament]] (feje për lana e carn), la pësca, le minere (petroli, gas, òr) e 'l turism. La provinsa a l'é avosà për ël Parch Nassional Los Glaciares (Patrimòni Mondial UNESCO, con ël Glaciar Perito Moreno) e për la Gròta dle Man (arte rupestre, UNESCO).
{{Fin}}
[[Categorìa:Argentin-a]]
2olc67rd3hijcdik2e2iwfetmxomvjc
Rifrèid
0
8384
888052
727241
2026-05-16T01:42:06Z
InternetArchiveBot
23399
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
888052
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
'''Rifrèid''' o '''Rifrèt''' (''Rifreddo'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 1.030 abitant dla [[provincia ëd Coni]].
== Aministrassion ==
Ël sìndich a l'é Cesare Cavallo (da l' 8/06/2009).
== Anliure esterne ==
* [https://web.archive.org/web/20230715065613/https://comune.rifreddo.cn.it// Sit istitussional]
{{Fin}}
[[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni]]
gr0tfvim94bub72336aj23xi6qqiqsj
San Pèire
0
8424
888058
842730
2026-05-16T02:05:22Z
InternetArchiveBot
23399
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
888058
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Sampeyre Piazza della Vittoria.jpg|thumb|right|200px|Piassa dla Vitòria]]
'''San Pèire''' (parèj ëdcò an [[lenga ossitan-a|ossitan]]; ''Sampeyre'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 1.110 abitant dla [[provincia ëd Coni]].<br />
As treuva ant la [[Val Varàita]].
== Aministrassion ==
Ël sìndich a l'é Domenico Amorisco, dit Mimmo (dal 05/06/2016; dagià sìndich ëd [[Brossasch]] dal 1985 al 2004 e sìndich ëd [[Casteldelfin]] dal 2006 al 2016).
== Anliure esterne ==
* [https://web.archive.org/web/20110720032641/http://www.comune.sampeyre.cn.it/ Sit istitussional]
{{Fin}}
[[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni|Sanpeire]]
l70f1xudcdiuzwa8gbljwfqs8xvz0h2
Vërzeul
0
8894
888062
727656
2026-05-16T02:48:07Z
InternetArchiveBot
23399
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
888062
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Verzuolo-IMG 1179.JPG|thumb|right|200px|Ël castel]]
'''Vërzeul''' (''Verzuolo'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 6.393 abitant dla [[provincia ëd Coni]].
== Aministrassion ==
Ël sìndich a l'é Gianfranco Marengo (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-).
== Anliure esterne ==
* [https://web.archive.org/web/20220307222650/https://www.comune.verzuolo.cn.it/ Sit istitussional]
{{Fin}}
[[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni|Verzeul]]
ij4avr6fd6v1nq0z4o6u16c7hqzifm9
Mont Cavallo
0
13900
888065
38574
2026-05-16T10:10:18Z
Dragonòt
19
888065
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
'''Mont Cavallo''' (an [[lenga italian-a|italian]] ''Monte Cavallo'') a l'é na montagna àuta 1888 méter, ch'a l'é për autëssa la tersa sima dj'[[Alp Apuan-e]] (apress ël Mont Pisanin con 1946 m e ël [[Mont Tambura]] con 1891 m). As treuva ant la [[Toscan-a]], an [[Italia]] sentral. A l'é 'n mont arnomà për soa forma particolar e për le possibilità d'alpinism e scalà an tute le stagion.
== Geografìa ==
Ël Mont Cavallo a l'é situà an sla crësta prinsipal dj'Alp Apuan-e, an tra la ''Sella del Cavallo'' e 'l '''Passo della Focolaccia'''. A l'ha na crësta longa an diression nòrd-òvest / sud-est, con quatr anti-sime ch'a rivo scasi a la midema autëssa; ël pont pi àut as treuva an mes a costa cresta. Soa posission geogràfica a l'é a 44.10904°N e 10.21798°E.
La montagna a l'é conossùa për ij sò versant e për soe caraterìstiche, ch'a la rendo un-a dle mete pì frequentà da j'alpinista an sj'Alp Apuan-e, an tute j'époche dl'ann.
{{Fin}}
[[Categorìa:Toscan-a]]
kt8gjb1bus4xzg3ahmp834nddc41uu3
Sandro Ciotti
0
18907
888041
732026
2026-05-15T13:38:18Z
Dragonòt
19
888041
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Sandro Ciotti.jpg|thumb|right|200px|Sandro Ciotti]]
'''Sandro Ciotti''' (nassù a [[Roma]] ël 4 ëd novèmber dël [[1928]] - mòrt a Roma ël 18 ëd luj dël [[2003]]) a l'é stàit un giornalista, radiocronista, condutor televisiv, mùsich e parolié [[Italia]]n. A l'é stàit un-a dle vos pì conossùe dla radio e dla television italian-a, arnomà për soa vos ràucia e sò stil rafinà e irònich.
== Biografìa ==
Ciotti a l'era fieul dël giornalista Gino Ciotti e sò parin ëd batésim a l'era stàit ël poeta Trilussa. Da giovo a l'ha studià musicà, amparand a soné ël violin, e a l'ha combinà na cariera da fotbaleur an Serie C con le maje d'Ancon-a, Frosinon e Forlì.
== Cariera ==
A l'ha ancaminà a travajé an radio dël [[1958]] e a l'é dventà un dij pilastr ëd la trasmission ''Tutto il calcio minuto per minuto'', anté ch'a l'ha contà pì che 2.400 partìe. A l'é stàit avosà për ij sò batibech con ël colega [[Enrico Ameri]] (ël famos "Scusa, Ameri..."). Dël 1968, durant ij Gieugh Olìmpich dël [[Méssich]], a l'ha pijà un edema a le corde vocaj për na longa direta sota la pieuva, e costa a l'ha daje cola vos ràucia ch'a l'é dventà sò march ëd fàbrica.
A l'é stàit ëdcò autor ëd [[canson]], an scrivend ël test ëd "Veronica" për Enzo Jannacci.
A l'é mòrt a Roma dël 2003.
== Anliure ==
* [[Enrico Ameri]]
{{Fin}}
[[Categorìa:Giornalista|Ciotti, Sandro]]
k2qxuuvp4wu0imnjump3rq0f0pm5yjd
Lenga Yagomi
0
21362
888053
794031
2026-05-16T02:00:05Z
YiFeiBot
12434
migrazione automatica di 1 collegamenti interwiki a [[d:Wikidata:Pagina_principale|Wikidata]], [[d:q20771657]]
888053
wikitext
text/x-wiki
<!---'''Lenga Yagomi'''-->
{{Template:Prinsipi}}
== Pais an dova a l'é parlà ==
La '''lenga Yagomi''' o '''Yagomi''' a fa part dle [[lenghe Neuva Guinea]] e a l'é parlà specialment an [[Papua Neuva Guinea]].<BR>
<BR>
== Classificassion ==
Në schema ëd classificassion dël '''Yagomi''' a peul esse:<BR>
<BR>
* [[lenghe Neuva Guinea]]<BR>
** lenghe session prinsipal<BR>
*** lenghe sentral e ossidental<BR>
**** lenghe Huon-Finisterre<BR>
***** lenghe Finisterre<BR>
****** lenghe Warup<BR>
******* '''lenga Yagomi'''<BR>
<BR>
== Còdes ISO ==
* Còdes ISO 639-3: '''YGM'''<BR>
<BR>
== Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse ==
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ygm
{{Template:Fin}}
[[Categorìa:Lenghe Neuva Guinea]]
6wxwhfoqphv39c03ov6y0l7ta4twfoq
Lenga trinitario
0
31170
888055
804625
2026-05-16T02:02:07Z
YiFeiBot
12434
migrazione automatica di 1 collegamenti interwiki a [[d:Wikidata:Pagina_principale|Wikidata]], [[d:q3539279]]
888055
wikitext
text/x-wiki
<!---'''Lenga trinitario'''-->
{{Prinsipi}}
== Pais an dova a l'é parlà ==
La '''lenga trinitario''' o '''Trinitario''' a fa part ëd le [[lenghe arawakan]] e a l'é parlà dzortut an [[Bolivia]].
== Classìfica ==
Në schema ëd classìfica dël '''Trinitario''' a peul esse:
* lenghe arawakan
** lenghe maipuran
*** lenghe maipuran meridionaj
**** lenghe bolivia-parana
***** '''lenga trinitario'''
== Còdes ISO ==
* Còdes ISO 639-3: '''trn'''
== Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse ==
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=trn
{{Fin}}
[[Categorìa:Lenghe bolivia-parana]]
[[Categorìa:Lenghe dla Bolivia]]
mj0epw8gzszcwc02b72d6az5zcpj7f3
Lenga chaima
0
31289
888056
803046
2026-05-16T02:02:18Z
YiFeiBot
12434
migrazione automatica di 1 collegamenti interwiki a [[d:Wikidata:Pagina_principale|Wikidata]], [[d:q12628867]]
888056
wikitext
text/x-wiki
<!---'''Lenga chaima'''-->
{{Prinsipi}}
== Pais an dova a l'é parlà ==
La '''lenga chaima''' o '''Chaima''' a fa part ëd le [[lenghe carib]] e a l'é parlà dzortut an [[Venessuela]].
== Classìfica ==
Në schema ëd classìfica dël '''Chaima''' a peul esse:
* lenghe carib
** lenghe carib setentrionaj
*** lenghe carib coastal
**** '''lenga chaima'''
== Còdes ISO ==
* Còdes ISO 639-3: '''ciy'''
== Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse ==
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=ciy
{{Fin}}
[[Categorìa:Lenghe carib coastal]]
[[Categorìa:Lenghe dël Venessuela]]
dve28g5m7sbwvmih68ftwi6cgfgajvv
Lenga quichua, chimborazo highland
0
31980
888057
804384
2026-05-16T02:03:03Z
YiFeiBot
12434
migrazione automatica di 1 collegamenti interwiki a [[d:Wikidata:Pagina_principale|Wikidata]], [[d:q12953845]]
888057
wikitext
text/x-wiki
<!---'''Lenga quichua, chimborazo highland'''-->
{{Prinsipi}}
== Pais an dova a l'é parlà ==
La '''lenga quichua, chimborazo highland''' o '''Quichua, Chimborazo Highland''' a fa part ëd le [[lenghe quechuan]] e a l'é parlà dzortut an [[Ecuador]].
== Classìfica ==
Në schema ëd classìfica dël '''Quichua, Chimborazo Highland''' a peul esse:
* lenghe quechuan
** lenghe quechua II
*** lenghe quechua II B
**** '''lenga quichua, chimborazo highland'''
== Còdes ISO ==
* Còdes ISO 639-3: '''qug'''
== Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse ==
http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=qug
{{Fin}}
[[Categorìa:Lenghe quechua II B]]
[[Categorìa:Lenghe dl'Ecuador]]
miegtqqv4ca4b0mdec5c1lnuxvikze7
Johannes Brahms
0
32200
888054
887884
2026-05-16T02:00:14Z
~2026-29208-91
31732
888054
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:JohannesBrahms.jpg|thumb|right|200px|Johannes Brahms]]
'''Johannes Brahms''' a l'era nassù a [[Amborgh]] ai 7 ëd magg dël 1833 e a l'é mòrt a [[Vien-a]] ai 3 d'avril dël 1897.<br />
A l'é stàit un dij pi amportant compositor dël period [[romàntich]].
== Euvre prinsipaj ==
* 4 [[Sinfonìa|sinfonìe]]
* 2 consert për [[pianofòrt]] e orchestra
* 1 consert për [[violin]] e orchestra
* 3 quartèt d'arch
* 3 sonade për pianofòrt
* 3 sonade për pianofòrt e violin
* 2 sonade për pianofòrt e [[violonsel]]
* 2 sonade për pianofòrt e [[clarinëtt]]
{{Fin}}
[[Categorìa:Compositor alman|Brahms, Johannes]]
mhxkfhoott0txwhtbwxhimzgkzwykrx
Fissela
0
50605
888066
810962
2026-05-16T10:16:49Z
Dragonòt
19
888066
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
An [[geometrìa]] as ciama '''fissela''' (an [[lenga italian-a|italian]] "corda", an [[lenga anglèisa|anglèis]] "chord") un [[segment]] ch'a gionz doi pont ëd na [[curva]]. Ël concet a l'é dovrà dzortut për le [[sercc|curve sarà]], ma a peul esse generalisà për qualsëssìa curva.
== Fissela ant ël sercc ==
Ant un [[sercc]] ëd ragg <math>r</math>, la longhëssa <math>l</math> ëd na fissela (segment ch'a gionz doi pont ëd la sirconferensa) a l'é ugual a <math> l = 2r \sin(\theta/2)</math>, andoa <math>\theta</math> a l'é l'àngol al sènter (radiant) . La distansa (<math>d</math> o <math>a</math>) antra la fissela e 'l sénter a l'é <math> d = r \cos(\theta/2) </math>.
Për la fissela pì longa (ch'a passa për ël sénter) a l'é 'l diàmeter e a val <math>2r</math>. La fissela pì curta possìbil a l'é 'd longhëssa tendent a 0 (coincident con un pont ëd la sirconferensa).
=== Fissela e arch ===
La fissela a sotend n'arch ëd longhëssa <math> L = r \theta </math>. Dàita la fissela, l'arch a l'é determinà, ma a-i son doi arch possìbij (l'arch minor e col magior). Dle fòrmole ch'a colego fissela e arch a son dovrà an goniometrìa e trigonométrìa.
=== Anliure ===
* [[Sirconferensa]]
{{Fin}}
[[Categorìa:Geometrìa]]
0t2cuuzdausqmxx4sy7zjk0d4mwn3nc
888067
888066
2026-05-16T10:18:37Z
Dragonòt
19
888067
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Chord_in_mathematics.svg|thumb|Na fissela an ross]]
An [[geometrìa]] as ciama '''fissela''' (an [[lenga italian-a|italian]] "corda", an [[lenga anglèisa|anglèis]] "chord") un [[segment]] ch'a gionz doi pont ëd na [[curva]]. Ël concet a l'é dovrà dzortut për le [[sercc|curve sarà]], ma a peul esse generalisà për qualsëssìa curva.
== Fissela ant ël sercc ==
Ant un [[sercc]] ëd ragg <math>r</math>, la longhëssa <math>l</math> ëd na fissela (segment ch'a gionz doi pont ëd la sirconferensa) a l'é ugual a <math> l = 2r \sin(\theta/2)</math>, andoa <math>\theta</math> a l'é l'àngol al sènter (radiant) . La distansa (<math>d</math> o <math>a</math>) antra la fissela e 'l sénter a l'é <math> d = r \cos(\theta/2) </math>.
Për la fissela pì longa (ch'a passa për ël sénter) a l'é 'l diàmeter e a val <math>2r</math>. La fissela pì curta possìbil a l'é 'd longhëssa tendent a 0 (coincident con un pont ëd la sirconferensa).
=== Fissela e arch ===
La fissela a sotend n'arch ëd longhëssa <math> L = r \theta </math>. Dàita la fissela, l'arch a l'é determinà, ma a-i son doi arch possìbij (l'arch minor e col magior). Dle fòrmole ch'a colego fissela e arch a son dovrà an goniometrìa e trigonométrìa.
=== Anliure ===
* [[Sirconferensa]]
{{Fin}}
[[Categorìa:Geometrìa]]
oqddibtp4vymq4l69wtvocd9qzfjogs
Briançon
0
64699
888050
872883
2026-05-15T22:36:24Z
Monsù Fume
23391
Stòria, geografìa, monument e agiornament
888050
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
{{Stamp:Comun
|nomComun = Briançon
|stat = FRA
|latitudineGrad = 44
|latitudineMinut = 53
|latitudineSecond = 47
|latitudinNS = N
|longitudineGrad = 6
|longitudineMinut = 38
|longitudineSecond = 8
|longitudinEO = E
|autëssa = 1.326
|superficie = 28,07
|abitant = 12.392
|ann = 2014
}}
[[Figura:Place forte Briancon (FR-05100).jpg|right|thumb|250px|Briançon]]
'''Briançon''' a l’é na comun-a [[Fransa|fransèisa]] situà ant ël [[dipartiment fransèis|dipartiment]] ëd j’[[Àute-Alp]], ant la [[Region fransèise|region]] [[Provensa-Alp-Còsta Asura]]. A l’ha na popolassion ëd 12 392 ([[2014]]) abitant.
A l'é stranomà la sità pi àuta d'[[Euròpa]] (1326m s.l.m.), an gara con [[Davos]].
== Geografìa ==
Ant la comun-a a-j é la confluensa dij fium Guisane e Cerveyrette.
A l'é separà da l'[[Italia]] mach da [[Montgenèvre]].
Ël microclima local a l'é consèjà për përson-e ch'a seufro 'd patologìe asmatiche e alergiche përché a l'é càud e sech.
== Stòria ==
Ël nòm a ven dal celt-ligurin e a veul dì "lieu àut e fortificà", midema origin ëd [[Briga Àuta]] e [[Briga Marìtima]].
Scond na legenda, nàita da un boro d'antërpretassion dij test ëd Plinio 'l Vej, la sità a l'é stàita fondà da dij Grech ch'a vivìo vzin al [[lagh ëd Còm]], che na vira taparà da lor sità, në a l'han fondà n'àutra sle [[Alp]]: Brigantium.
Apress a la carta dij drit concedùa dal Delfinà për tiré abitant sle [[Alp]], Briançon a l'é dventà, dël 1343, la capital d'un-a repùblica semi-indipendenta, motobin diferenta e desentralisà dal Delfinà e peuj da la [[Fransa]], an cambi d'un-a impòsta.
L'alfabetisassion a sfiorava 9 abitant dzora 10, motobin pi che l'alfebetisassion an val, al contrari dij stereòtip.
La republica a l'ha përdù sue part an [[Piemont]] dòp ël tratà d'Utrecht e tut sò privilegi con la [[Rivolussion fransèisa]].
== Monument ==
La muraja 'd Briançon a l'é part dël lieu patrimòni dl'umanità UNESCO "Fortificassion ëd Vauban". A l'é stàita batìa dël 1692 da l'angigné Vauban, com arsposta a l'atach dël Duca ëd [[Ca Savòja|Savòja]] ant l'area.
== Anliure ==
* [https://web.archive.org/web/20151013065444/http://www.ot-briancon.fr/ Sit ufissial] (an Fransèis)
* [http://assoc.wanadoo.fr/briancon-vauban/ Sit pa ufissial] (an Fransèis)
* [https://web.archive.org/web/20070314191758/http://www.fotogian.com/briancon.html Fòto]
[[Categorìa:Comun-e dël dipartiment ëd j'Àute Alp]]
{{Fin}}
5v821o1xocfza238zjbpl8jsk7sizfx
Châteauneuf (Saône-et-Loire)
0
86994
888064
794241
2026-05-16T08:48:17Z
Dragonòt
19
888064
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
{{Info/Comun-a dla Fransa
|nòm = Châteauneuf
|region = Borgògna
|dipartiment = Saône-et-Loire
|aira = 1.34
|autitudin =
|latP = N| latG = 46| latM = 12|latS = 48
|lonP = E| lonG = 4| lonM = 15|lonS = 20
|popolassion = 110
|densità = auto
|censiment = 1999
|insee = 71113
|codpostal = 71740
|mapa =
|mapaX =
|mapaY =
|scu =
|bandiera =
|figura =
|legenda =
|gentilissi =
|website =
|nòte =
}}
'''Châteauneuf''' a l'é na comun-a fransèisa ant la [[Region fransèise|region aministrativa]] dla [[Borgògna-Franca Contà]], ant ël [[dipartiment fransèis|dipartiment]] ëd [[Saône-et-Loire]]. A së stend për na surfassa ëd 1,34 [[Kilòmetr quàder|km²]], con 88 abitant (2023), con na [[densità ëd popolassion|densità]] ëd 66 ab/km². A l'é la pì cita dle 567 comun-e dël dipartiment.
== Geografìa ==
Châteauneuf as treuva ant la region natural dël Brionnais, a n'autëssa comprèisa antra 286 e 400 méter. La comun-a a l'é traversà dal fium Sornin (afluent ëd la Lòira), ch'a marca ël finagi con la comun-a ëd Saint-Maurice-lès-Châteauneuf. Un pont ëd pera dël sécol ch'a fa XVIII (dësblà vàire vire da j'inondassion) a colega le doe comun-e. Ël clima a l'é 'd tipo océanich degradà, con d'anfluense montagnarde.
== Stòria ==
Châteauneuf a l'é stàita na châtellenie real ant ël bajagi ëd Mâcon. Dël 1181 a l'é dventà na châtellenie real. Durant la [[Rivolussion fransèisa]], la comun-a a l'ha portà provisoriament ël nòm ëd ''Pont-sur-Sornin''. La gesia Saint-Paul, dë stil roman, a l'é stàita costruìa ant la sconda mità dël sécol ch'a fa XII, peui restaurà dël sécol ch'a fa XIX.
== Leu d'anteresse ==
* '''Église Saint-Paul''': cesa romanica dël sécol ch'a fa XII (classà Monument Stòrich dël 1862), con na cripta, un cioché e 'd capitèj scolpì. A l'é un-a dle pì bele cese roman-e dël Brionnais.
* '''Château du Banchet''' (ò Castel ëd la Magdeleine): dël sécol ch'a fa XVI, con na tor mas-cc e 'n parch.
* '''Ponte sël Sornin''': arch dël sécol ch'a fa XVIII, restaurà dël 1820.
* '''Ancienne maison d'assistance''': dël 1907-1909, ancheuj ca dla comun-a.
== Aministrassion ==
Ël sìndich atual a l'é Bernard Quelin (mandà 2020-2026). La comun-a a l'é part dla Comunità ëd comun Brionnais Sud Bourgogne.
== Anliure ==
* [[Borgògna-Franca Contà]]
* [[Saône-et-Loire]]
[[Categorìa:Comun-e dël dipartiment ëd Saône e Lòira]]
{{Fin}}
pu4d9mff3zcfndyfjmnnhkxru2bjvj1
Giorgio Demetrio Gallaro
0
96700
888051
879685
2026-05-15T23:14:01Z
InternetArchiveBot
23399
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
888051
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
'''Giorgio Demetrio Gallaro''' ([[Pozzallo]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150402203243/http://www.corrierediragusa.it/articoli/attualit%C3%A0/pozzallo/30032-don-giorgio-gallaro-e-vescovo-pozzallo-in-festa.html Don Giorgio Gallaro è vescovo, Pozzallo in festa]</ref>, 16 gené 1948) a l'é ël [[vësco]] (eparca) ëd [[eparchia ëd Piana degli Albanesi|Piana degli Albanesi]] dal 31 mars 2015.<ref>[https://web.archive.org/web/20150402114248/http://www.chiesacattolica.it/vescovicei/chiesa_cattolica_italiana/cei/00070063_S_E__Mons_GIORGIO_DEMETRIO_GALLARO.html S.E. Mons. GIORGIO DEMETRIO GALLARO]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20150402172202/http://www.sicilydistrict.eu/eventi/don-giorgio-gallaro-nuovo-vescovo-di-piana-degli-albanesi/11816 Don Giorgio Gallaro Nuovo vescovo di Piana degli Albanesi]</ref>
Dal [[1987]] a l'é stàit prèive a la Eparchia ëd Newton an [[América]].<ref>[http://www.magaze.it/wps/2015/03/31/nominato-vescovo-delleparchia-di-piana-degli-albanesi-il-rev-do-giorgio-demetrio-gallaro/ Nominato Vescovo dell'Eparchia di Piana degli Albanesi il Rev.do Giorgio Demetrio Gallaro]</ref>
== Arferiment ==
<references/>
== Anliure esterne ==
* [https://web.archive.org/web/20100523210445/http://www.eparchiapiana.it/ Eparchia (diocesi) ëd Piana degli Albanesi]
{{Fin}}
[[Category:Vësco|Gallaro, Giorgio Demetrio]]
4aq3e4oqxzt8hctfb5356qknlz0mp0a
Robert Schumann
0
104999
888059
886896
2026-05-16T02:09:37Z
~2026-29208-91
31732
888059
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Robert-schumann.jpg|thumb|right|200px|Robert Schumann]]
'''Robert Alexander Schumann''' a l'era nassù a [[Zwickau]] dël 8 ëd giugn dël 1810 e a l'é mòrt a [[Endenich]] ai 29 ëd luj dël 1856.
A l'é stàit un dij pi grand compositor e magìster dël [[romanticism]] an mùsica dël sécol ch'a fa XIX.
== Biografìa ==
A l'era l'ultim ëd ses fieuj ëd August Schumann, librari e scritor, e ëd Johanne Christiane Schnabel, ch'a l'era 'na bona pianista.
Schumann a l'é stàit anviarà a la mùsica apress esse stàit portà a un consert da sò pare.<br />
Dël 12 stèmber 1840 a maria la pianista [[Clara Wieck Schumann]], fija dël compositor Friedrich Wieck.
[[File:Robert u Clara Schumann 1847.jpg|thumb|left|Robert e Clara Schumann, 1847]]
== Euvre prinsipaj ==
* 4 [[Sinfonìa|sinfonìe]]
* 1 consert për [[pianofòrt]] e orchestra
* 3 quartèt d'arch
* 3 sonade për pianofòrt
* 3 sonade për [[violin]] e pianofòrt
{{Fin}}
[[Categorìa:Compositor alman|Schumann, Robert]]
piod1sszxhuutiub6mv6ynnz9qyehc9
Campionà Mondial dë Snooker dël 2026
0
111749
888047
887841
2026-05-15T14:22:29Z
Dragonòt
19
888047
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Antoni_Kowalski.jpg|thumb|Un giogador dë snooker]]
Ël '''Campionà Mondial dë Snooker dël 2026''' ([[lenga anglèisa]]: ''2026 World Snooker Championship'') a l'é stàit un torneo professionìstich dë snooker ch'a l'é giugasse dal 18 d'avril al 4 magg dël 2026 al Crucible Theatre ëd [[Sheffield]], an [[Anghiltèra]], për ël 50im ann consecutiv che ël Campionà Mondial dë Snooker a l'é stàit disputà an col pòst. Organisà dal World Snooker Tour, ël torneo a l'é stàit ël 18sim e ùltim event ëd classìfica dla stagion 2025–26 dë snooker. A l'é stàit trasmëttù a l'anterior da BBC Sport, an [[Euròpa]] da Eurosport, e globalment da d'àutri broadcaster. Ël vincitor a l'ha arseivù £500.000 da un mont-premi total ëd £2.395.000.
Ij 16 giugador pì an àut an classìfica mondial ëd snooker a son stàit amëttù diretament a la fase final al Crucible. Le qualificassion a son tnusse dal 6 al 15 d'avril al English Institute of Sport a Sheffield, con 128 professionista e amator invità, dont 16 a son giontasse ai giugador già qualificà al Crucible. Un nùmer record ëd giugador dla Cin-a continental, 11 an total, a l'é rivà ai darié 32. Ij debutant al Crucible a l'event a son stàit He Guoqiang, Antoni Kowalski, Stan Moody, e Liam Pullen, con Kowalski prim giugador polach a rivé a la fase final dël torneo. Un record eguajà ëd 15 dij 16 giugador qualificà a l'é passà al second turn, lòn ch' a l'era già capità mach doe vire prima, dël 1983 e dël 1993.<ref name="Turner-2008">https://web.archive.org/web/20160606102115/http://www.cajt.pwp.blueyonder.co.uk/world.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20231022194142/https://www.nytimes.com/1978/07/11/archives/joe-davis-a-snooker-champion-who-retired-unbeaten-was-77.html</ref>
Zhao Xintong a l'era 'l campion an càrica, avend batù Mark Williams 18–12 ant la final dël 2025 për vagné so prim tìtol mondial, ma a l'ha perdù 10–13 contra Shaun Murphy ant ij quart ëd final. La semi-final tra Mark Allen e Wu Yize a l'ha presentà 'l frame pi longh mai giugà al Crucible, con 100 minute e 21 second. Wu a l'é passà a la final, andoa ch'a l'ha batù Murphy 18–17 për vagné so prim tìtol mondial e second tìtol ranking. Wu a l'é dventà 'l second Campion Mondial d'Asia, dòp Zhao, e 'l second campion pi giovo, dòp Stephen Hendry. Wu a l'é stàit 'l quart Campion Mondial consecutiv për la prima vira, dòp Luca Brecel dël 2023, Kyren Wilson dël 2024, e Zhao dël 2025, stabilend un neuv record për la sequensa pi longa ëd vincitor për la prima vira. La final a l'é stàita la quarta ant la stòria dël torneo a andé a un frame decisiv, dòp le final dël 1985, 1994 e 2002.<ref name="Turner-2008" />
Un record ëd 258 senten-e a son stàite fàite an tut al torneo, dont un record ëd 177 an qualificassion — sorpassand le 143 otnùe durant le qualificassion dl'ann precedent — e 81 ant la fase final. La senten-a pi granda dël torneo a l'é stàita un maximum break ëd Chang Bingyu, ël second ëd soa cariera professional, ant soa partìa ëd qualìfica dël ters round contra Brecel. Ël maximum ëd Chang a l'é stàit ël 24im ëd la stagion 2025–26, un neuv record stagional, sorpassand ij 15 maximum fàit ant la stagion precedent. Allen a l'ha fait la senten-a pi granda dla fase final, un 145 ant soa partìa dla semi-final contra Wu.<ref name="Turner-2008" />
==Arferiment për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse==
<references />
{{Fin}}
[[Categorìa:Campionà Mondial dë Snooker]]
gzb6sjsv8ao1ofmrbfhjnm1it3a303k
Categorìa:Kirby
14
111867
888044
2026-05-15T14:14:57Z
Dragonòt
19
Creà la pàgina con '[[Categorìa:Videogieugh]]'
888044
wikitext
text/x-wiki
[[Categorìa:Videogieugh]]
8wl5424z2m9jf8zwec13sc03ubh6pft
Categorìa:Serie televisiva
14
111868
888045
2026-05-15T14:15:52Z
Dragonòt
19
Creà la pàgina con '[[Categorìa:Television]]'
888045
wikitext
text/x-wiki
[[Categorìa:Television]]
k7654p1o0zsmht90kqq3adu7d5q4fif
Categorìa:Wikipedians
14
111869
888046
2026-05-15T14:17:46Z
Dragonòt
19
Creà la pàgina con '[[Categorìa:Wikipedia]]'
888046
wikitext
text/x-wiki
[[Categorìa:Wikipedia]]
6bx1twrmak40r0lui6r42qgdi5argj7
Categorìa:Campionà Mondial dë Snooker
14
111870
888048
2026-05-15T14:23:01Z
Dragonòt
19
Creà la pàgina con '[[Categorìa:Spòrt]]'
888048
wikitext
text/x-wiki
[[Categorìa:Spòrt]]
9wbvo8gl5usc6aw9q7b2nqyv0t2jgs4
Categorìa:Disàster dël 2026
14
111871
888049
2026-05-15T14:23:34Z
Dragonòt
19
Creà la pàgina con '[[Categorìa:Cin-a]]'
888049
wikitext
text/x-wiki
[[Categorìa:Cin-a]]
7efps018e80gywy2h2cnlmzx7riyzaj
Tony Cragg
0
111872
888060
2026-05-16T02:25:32Z
Mistico Dois
20859
Creà la pàgina con '{{Prinsipi}} '''Tony Cragg''' (nassù ël 9 ëd aprile 1949 a [[Manchester]]) a l’é un scultor britànic. {{Fin}} [[Categorìa:Scultor|Cragg, Tony]]'
888060
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
'''Tony Cragg''' (nassù ël 9 ëd aprile 1949 a [[Manchester]]) a l’é un scultor britànic.
{{Fin}}
[[Categorìa:Scultor|Cragg, Tony]]
8t5ol19ooggtke071pidcrnkxfha2ut
888061
888060
2026-05-16T02:26:58Z
Mistico Dois
20859
888061
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Tony Cragg (cropped).jpg|thumb|250px|Tony Cragg]]
'''Tony Cragg''' (nassù ël 9 ëd aprile 1949 a [[Manchester]]) a l’é un scultor britànic.
{{Fin}}
[[Categorìa:Scultor|Cragg, Tony]]
19amrcnlultkjxj29rzpuupqgmsluzc
888063
888061
2026-05-16T07:49:08Z
Dragonòt
19
888063
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Tony Cragg (cropped).jpg|thumb|250px|Tony Cragg]]
'''Tony Cragg''' (nassù ai 9 d'avril dël 1949 a [[Manchester]]) a l’é në scultor britànich.
{{Fin}}
[[Categorìa:Scultor|Cragg, Tony]]
ac46lp6zmeyyuuku25dr61o61x165hs