Wikipedia
pmswiki
https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Media
Special
Discussion
Utent
Ciaciarade
Wikipedia
Discussion ant sla Wikipedia
Figura
Discussion dla figura
MediaWiki
Discussion dla MediaWiki
Stamp
Discussion dlë stamp
Agiut
Discussion ant sl'agiut
Categorìa
Discussion ant sla categorìa
TimedText
TimedText talk
Modulo
Discussioni modulo
Evento
Discussioni evento
Vaduz
0
7972
888117
856788
2026-05-18T10:30:23Z
-wuppertaler
31533
changed one image (higher resolution)
888117
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:LIE Vaduz COA.svg||right|150px]]
'''Vaduz''' a l’é la capital dël Prinsipà dël [[Liechtenstein]].<br />
A conta mach 5.143 abitant (2005).
== Geografìa ==
[[Figura:Liechtenstein asv2022-10 img22 Vaduz Schloss.jpg|thumb|right|200px|Ël castel]]
Vaduz as treuva ans la sponda drita dël fium [[Ren]].
{{Fin}}
[[Categorìa:Liechtenstein]]
[[Categorìa:Sità europenghe]]
jongcxodxoz89t2n7sota8831ec03lk
Varenna
0
43451
888089
888068
2026-05-18T09:47:24Z
Phyrexian
1665
888089
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
{{Stamp:Comun
|nomComun = Varenna
|linkScu =
|stat = ITA
|region = Lombardìa
|siglaProvincia = LC
|latitudineGrad = 46
|latitudineMinut = 00
|latitudineSecond = 36.2
|latitudinNS = N
|longitudineGrad = 9
|longitudineMinut = 16
|longitudineSecond = 58.5
|longitudinEO = E
|autëssa = 220
|superficie = 12,57
|abitant = 786
|ann = 2016
|comunVisin = [[Bellagio]] (CO), [[Esino Lario]], [[Griante]] (CO), [[Lierna]], [[Menaggio]] (CO), [[Oliveto Lario]], [[Perledo]]
|protetor = san Giòrs
|festiv = 23 d'avril
}}
'''Varenna''' (''Varena'' an dialèt local) a l'é un comun dla [[Lombardìa]] ëd 786 abitant <ref>Sorgiss: [[ISTAT]] - Bilansi demogràfich al 01/01/2016 [https://web.archive.org/web/20170626094728/http://demo.istat.it/pop2016/index.html].</ref>, ant la [[Provincia ëd Lech|provinsa ëd Lech]]. As treuva an sla riva oriental dël [[Lagh ëd Còm]].
== Përsonalità ==
[[File:Giovanni Battista Pirelli.jpg|miniatura|Giovanni Battista Pirelli]]
* [[Giovanni Battista Pirelli]] (* 1848 a Varenna; † 1932 a Milan), fondator ëd l’azienda ëd pneumatich [[Pirelli]].
* [[Sentin Petrovich]] (* 1774 a Varenna; † 1847 a Moscà), scultor russ.
* [[Enrico Fermi]], al cui nom a l’é associà le scole estive che a ven tenù periodicamente a Villa Monastero.
== Aministrassion ==
Ël sìndich a l'é Mauro Manzoni (dal 06/06/2016).
== Anliure esterne ==
* [http://www.comune.varenna.lc.it/ Sit istitussional]
== Arferiment ==
{{listadlereferense}}
[[Figura:Varenna_veduta.jpg|thumb|left|300px|Vista ëd Varenna dal lagh]]
{{Fin}}
[[Categorìa:Comun dla provincia ëd Lech]]
hbrfgk30byqi8a10uwk02eefw2umx7y
Vito D'Anna
0
48213
888084
888083
2026-05-17T13:46:04Z
Dragonòt
19
888084
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Vito_d'anna,_autoritratto.JPG|thumb|Vito d'Anna]]
'''Vito D'Anna''' (nassù a [[Palerm]] ël 14 d'otóber dël 1718, mòrt a Palerm ël 13 d'otóber dël 1769) a l'é stàit un pitor [[Italia|italian]], considerà 'l pì important esponent dël [[rococò]] palermitan e un dij pì grand artista dla [[Sicilia]] dël Setsent.
== Biografìa ==
A l'era fieul ëd Giuseppe D'Anna e Rosalia Coppolino. A l'ha ancaminà sò anprendiss dël 1736 ant la botega dël pitor Pietro Paolo Vasta ad Aci Reale, andoa a l'é restà fin dël 1744. Tornà a [[Palerm]], a l'é associasse a la botega dël pitor Olivio Sozzi, dont a l'ha marià la fija Aloisia dël 1745.
Për consèj dël mëssé, a l'é andàit a [[Roma]] për perfessionesse sota la guida dël pitor Corrado Giaquinto (1745-1750), ch'a l'avìa na bela amicissia con Olivio Sozzi. Dël 1751 a l'é tornà a Palerm, andoa a l'é dventà un dij pitor pi arnomà dla nobiltà e dël cler.
A l'é stàit nominà Cont Palatin e Cavajé dlë Spron d'Òr dël 1765 dal papa Benedet XIV. A l'é mòrt a Palerm dël 1769 e a l'é stàit sotrà ant la cesa 'd San Matteo; dël XIX sécol soe reste a son ëstàite tramudà al simiteri dij Rotoli.
== Euvre prinsipaj ==
* ''Apoteosi ëd San Domenico'' (1751), fresch ëd la cùpola dla cesa 'd Santa Caterina, Palerm.
* ''Trionf ëd Minerva e Alegoarìa dle Virtù'' (1751), fresch dël Palass Benenati Ventimiglia, Palerm.
* ''Trionf dij Re Magi'' (1751-52), fresch dla cesa dij Tre Re, Palerm.
* ''Apoteosi ëd Palerm'' (1760), fresch dla sala da bal dël Palass Isnello, Palerm (considerà sò caplavor).
* ''Glòria dij Prinsi 'd Resuttana'' (1762), fresch dla Villa Resuttana, Palerm.
* ''Glòria 'd San Basilio'' (1763-65), fresch dla cesa dël Santissim Salvator, Palerm.
* ''Compiant dël Crist Mòrt'', euli su tèila (atribuì).
{{Fin}}
[[Categorìa:Pitor|Danna, Vito]]
2z57lje3j4pgzspnak70iopu0yc8akd
Ciaciarade:Eurohunter
3
56155
888088
888076
2026-05-18T09:44:33Z
Phyrexian
1665
/* Re: Hello. I'm looking for Piedmontese translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? */
888088
wikitext
text/x-wiki
==Bin ëvnù ant la wiki piemontèisa!==
Qualsëssìa ròba ò anformassion che a-j fasèissa da manca, che as fasa pura gnun problema a contaté j'[[Wikipedia:Aministrator|aministrador]], che i soma ambelessì a pòsta. Mersì e bon travaj! -- [[Utent:Dragonòt|Dragonòt]] 21:40, 20 Gen 2011 (UTC)
==Re: Hello. I'm looking for Piedmontese translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help?==
A disposission ([EN] I am available),
-- [[Utent:Dragonòt|Dragonòt]] ([[Ciaciarade:Dragonòt|ciaciarade]]) 09:44, 17 magg 2026 (CEST)
:Hi, I'm sorry but I have very few time right now and many other ongoing tasks on Wikimedia projects, but I see Dragonòt offer his help. :-) --[[Utent:Phyrexian|Phyrexian]] [[Ciaciarade:Phyrexian|ɸ]] 11:44, 18 magg 2026 (CEST)
dex26esdlg3oyyg3olblvji97tyaij2
Pizzo di Casa
0
64395
888086
374327
2026-05-17T14:04:27Z
Dragonòt
19
888086
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
'''Pizzo di Casa''' (1.211 méter) a l'é na montagna dla [[Sicilia]] ch'as treuva ant ël teritòri dël comun ëd [[Mezzojuso]], ant la [[Provincia ëd Palerm]]. A l'é 'n riliev calcaros ch'a dòmina la pian-a ëd Vicari e la val dël torent Azzirolo (afluent dël fium San Leonardo).
== Stòria ==
La montagna a l'é stàita frequentà an vàire époche. Ant l'età dël fèr (tra 'l VII e 'l V sécol a.C.) a l'era 'n cit insediament indìgen (sican), ch'a comerciava con ij [[Grech]] e a l'era probàbil fortificà. Dël Medi ev (tra 'l X e 'l XIII sécol) a l'é stàit arcostruì un casal fortificà con na tor , ch'a l'é dventà la sede dël casal ëd Chasum. Dël 1996 a l'era stàit trovà dla ceràmica indìgema e d'importassion greca, ma a son mai stàit fàit ëd scav archeològich.
== Ambient ==
An sla montagna a-i é na [[tor]] medieval e le reste dle muraje. Ël Parch a l'é caraterisà da [[bòsch]] ëd [[Quercus ilex]], e a l'é frequentà për escursionism da j'ambientalista.
{{Fin}}
[[Categorìa:Montagne]]
[[Categorìa:Sicilia]]
2qsqpq4iazdvfcm85un9llpzvlvn7dh
Montagna dël Chiers
0
71967
888085
807215
2026-05-17T13:55:24Z
Dragonòt
19
888085
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
La '''Montagna dël Chiers''' (an [[lenga fransèisa|fransèis]] ''Montagne de Chiers'') a l'é na montagna àuta 1.085 méter situà ant la Fransa sud-oriental, ant la region [[Alvernia-Ròno-Alp]] e precisament ant ël [[dipartiment fransèis|dipartiment]] ëd la [[Dipartiment ëd la Drôme|Drôme]]. As treuva ant ël massis dël Vercòrs, davzin al confin con j'[[Dipartiment ëd j'Àute Alp|Àute Alp]].
== Geografia ==
La montagna as dëstaca për la soa forma ariondà e për la boschin-a spatarà su ij sò versant. A l'é part dël Parch Natural Regional dël Vercòrs e a l'é traversà da vàire senté për caminada e mountain bike. A l'é n'obietiv popolar për ij ''marchandors'' e j'amant dla natura.
== Ambient ==
La zòna a l'é caraterisà da prà e bòsch ëd rol e fò, con na fauna tìpica dle prealp meridionaj, com ël cavrieul, la [[volp]] e vàire specie d'osej.
== Stòria ==
Durant la [[Sconda guèra mondial]], la montagna a l'é stàit un pòst ëd bataje dla Resistensa fransèisa. A l'é 'dcò visin al bòsch ëd la Lause, anté ch'a l'é stàit massà Martin Bosshardt.
{{Fin}}
[[Categorìa:Riliev fransèis|Chiers]]
bd8vd4hxvdm4iyd1aq80p1zubbt143w
Galeon
0
88656
888098
879485
2026-05-18T10:10:06Z
Phyrexian
1665
categorìa
888098
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
Un '''galeon''' a l'é un grand bastiment da caria, che la [[Spagna]] a dovrava për porté an [[América|Mérica]] j'afé dont ij colon a l'avìo damanca e amporté an [[Euròpa]] ij prodot ëd le min-e ëd [[Perù]], [[Méssich]] e via fòrt.
{{Fin}}
[[Categorìa:Traspòrt]]
[[Categorìa:Nav militar]]
1ibbzo20t0ap5n4zvm4w2n5qpgqk4lw
Howard Zinn
0
91886
888087
810992
2026-05-18T00:11:39Z
Ollin Masa
31741
Immagine
888087
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
Stòrich.<br />
[[File:Howard Zinn at lectern.jpg|right|thumb|Howard Zinn (2009)]]
'''Howard Zinn''' a l'era nà dël 1922 an na modesta [[famija]] giudea ëd Brooklyn.
Dal 1956 al 1963 a l'ha mostrà a lë [[Spelman College]] d'[[Atlanta]].
Dël 1968 a l'é andàit ant ël [[Vietnam dël Nòrd]] ansema a Dan Berrigan, anvità dal [[govern|goern]] local, për arporté a ca tre pilòta merican pijà përzoné.<br />
Howard Zinn a l'é mòrt dël [[2010]].
{{Fin}}
[[Categorìa:Stòrich|Zinn, Howard]]
rqsrqyeoy8f43ghslbc2d99tchmjxok
Giuseppe Garibaldi (C 551)
0
106259
888099
867078
2026-05-18T10:10:22Z
Phyrexian
1665
categorìa
888099
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Giuseppe Garibaldi (551) underway in the Atlantic Ocean.jpg|300px|thumb|La Garibaldi an navigassion]]
La '''Giuseppe Garibaldi''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''C 551'', a l'é 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar italian-a.
La nav a l'é stàita comissionà dël 21 novèmber 1977, varà dël 4 giugn 1983, completà dël 30 stèmber 1985 ant'ël cantié ëd [[Monfalcone]] e entrà an servissi ël midesim agn.
A l'é longa 180,2 m, so dislocament standard a l'é ëd 10 100 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
612w6rwn7olzt3j49dyueb8z2vkwp5b
Cavour (C 550)
0
106260
888097
867079
2026-05-18T10:09:04Z
Phyrexian
1665
categorìa
888097
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Cavour (550).jpg|300px|thumb|La Cavour]]
La '''Cavour''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''C 550'', a l'é 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar italian-a.
La nav a l'é stàita comissionà dël 22 novèmber 2000, varà dël 20 luj 2004, completà dël 27 mars 2008 ant'ij cantié ëd Riva Trigoso e Muggiano e a l'é entrà an servissi dël 10 giugn 2009.
A l'é longa 244 m, so dislocament standard a l'é ëd 28 160 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
560vwod1ftkd6riypu5w1q9m6ihz1xy
USS Gerald R. Ford
0
106819
888111
867951
2026-05-18T10:18:40Z
Phyrexian
1665
categorìa
888111
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:USS Gerald R. Ford (CVN-78) underway in the Atlantic Ocean on 9 October 2022 (221009-N-TL968-1248).JPG|300px|thumb|''Gerald R. Ford'' an navigassiòn ant l'Ocean Atlantich dël 9 otòber 2022]]
La '''USS Gerald R. Ford''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''CVN-78'', a l'é 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar american-a.
La USS Gerald R. Ford a l'é la prim-a nav dla class a propulsiòn nuclear ch'a porta sò nòm.
La nav a l'é stàita comissionà dël 10 stèmber 2008, varà dël 17 novèmber 2012 ant'ij cantié Newport News an Virginia e a l'é entrà an servissi dël 22 luj 2017.
A l'é longa 337 m, so dislocament standard a l'é ëd 104.000 t, soa lestëssa màssima a l'é ëd 30 neud (55,6 km/h) e a peul porté fin a 75 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
nejtk1pi26k8yce83npj9x0x5xvjf0i
USS Nimitz
0
106884
888115
868226
2026-05-18T10:19:00Z
Phyrexian
1665
categorìa
888115
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:USS Nimitz in Victoria Canada 036.jpg|300px|thumb|La ''Nimitz'' an navigassiòn davzin al Canadà]]
La '''USS Nimitz''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''CVN-68'', a l'é 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar american-a.
La USS Nimitz a l'é la prim-a nav dla class a propulsiòn nuclear ch'a porta sò nòm.
La nav a l'é stàita ordinà dël 31 mars 1967, varà dël 13 maj 1972 ant'ij cantié Newport News Shipbuilding an Virginia e a l'é entrà an servissi dël 3 maj 1975.
A l'é longa 333 m, so dislocament standard a l'é ëd 104.000 t, soa lestëssa màssima a l'é ëd 30 neud (55,6 km/h) e a peul porté fin a 90 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
pf8xj3aw28kw5f1osyjh2p0f7u20bwi
Yamato (Nav)
0
106906
888104
868366
2026-05-18T10:11:26Z
Phyrexian
1665
categorìa
888104
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Yamatotrials.jpg|300px|thumb|La Yamato dël 1941]]
La '''Yamato''' (大和) a l'é stàita 'na nav miltar corassà dla Marin-a imperial giaponeisa durant la [[Sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 8 d'òst 1940 ant'ij cantié ëd Kure, [[Hiroshima]], e a l'era entrà an servissi dël 16 dzèmber 1941.
La Yamato a l'é stàita fongà dël 7 avril 1945 da ij avion american con la mòrt ëd 2.375 matlòt e màch 269 ch'as son salvà.
A l'era longa 263 m, so dislocament standard a l'era ëd 72.810 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
bk484iq8mu92nagl216betfi45x4dtl
Bismarck (Nav)
0
106907
888096
870640
2026-05-18T10:08:56Z
Phyrexian
1665
categorìa
888096
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Bundesarchiv DVM 10 Bild-23-63-41, Schlachtschiff "Bismarck".jpg|300px|thumb|La Bismarck]]
La '''Bismarck''', (ansema a soa nav binela ''Tirpitz''), a l'é stàita 'na nav miltar corassà dla Marin-a militar almàn-a durant la [[Sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël luj 1936 ant'ij cantié Blohm und Voss ëd [[Amborgh]] e a l'era entrà an servissi dël stèmber 1940.
La Bismarck a l'é stàita fongà dël 27 maj 1941 da lë nav da bataja anglèise ''King George V'' e ''Rodney'' ant l'[[Océan Atlàntich]] settentrional.
La nav a l'ha pijà so nòm dal cancelié alman [[Otto von Bismarck]]; a l'era longa 251 m, so dislocament standard a l'era ëd 50.900 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
i1zz3ugvvlmmrzzvxfcy140li44wb6y
Admiral Graf Spee
0
107095
888094
870558
2026-05-18T10:08:16Z
Phyrexian
1665
categorìa
888094
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Panzerschiff Admiral Graf Spee in 1936.jpg|300px|thumb|La Admiral Graf Spee]]
La '''Admiral Graf Spee''', (ansema a soe nav binele ''Deutschland'' e ''Admiral Scheer''), a l'é stàita 'na nav miltar corassà dla Marin-a militar almàn-a durant la [[Sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 30 giugn 1934 ant'ij cantié Marinewerft ëd Wilhelmshaven e a l'era entrà an servissi dël 21 maj 1935.
== Bataja dël Mar de la Plata e fongament ==
La Admiral Graf Spee a l'é stàita darmagià dël 15 dzèmber 1939 da lë nav da bataja anglèise ''HMS Exeter'', ''HMS Aiax'' e ''HMNZS Achilles'' ant l'[[Océan Atlàntich]] meridional durant la "Bataja dël Mar de la Plata". Apress la bataja la nav a l'é arfugiasse ant ël pòrt neutral ëd [[Montevideo]] për riparassion. Cheich dì apress, dël 17 dzèmber 1939, ël comandant dla Graf Spee, Hans Langsdorff, a l'ha pijà la decision ëd fonghé soa nav davant a Montevideo, sicoma lë riparassion a podio nen basté për combate contra le nav anglèise che la spetavo davant a la còsta dl'[[Uruguay]].
La nav a l'era longa 187,9 m, soa larghëssa a l'era ëd 21,6 m, so pescagi a l'era ëd 7,4 m e so dislocament standard a l'era ëd 11.900 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
mwf49nt3dor4gcf1uedjwomite8hz9w
Vittorio Veneto (Nav da bataja)
0
107099
888109
870601
2026-05-18T10:13:20Z
Phyrexian
1665
categorìa
888109
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Littorio class battleship.png|300px|thumb|La Vittorio Veneto]]
La '''Vittorio Veneto''', (ansema a soe nav binele ''Roma'' e ''Littorio''), a l'é stàita 'na nav miltar corassà dla Marin-a militar italian-a durant la [[Sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 25 luj 1937 ant'ij cantié Riunì dl'Adriàtich ëd [[Triest]] e a l'era entrà an servissi dël 2 d'òst 1940.
La Vittorio Veneto a l'é stàita demolia dël 1948 apress avej prestà servissi ant ël [[Mar Mediterani]] durant tota la guèra.
A l'era longa 237,8 m, so dislocament standard a l'era ëd 43.624 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
sxmpp3aa216ckbekatym8ai47ssytg8
USS Missouri (BB-63)
0
107100
888114
870603
2026-05-18T10:18:53Z
Phyrexian
1665
categorìa
888114
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Missouri post refit.JPG|300px|thumb|La USS Missouri]]
La '''USS Missouri''' (ansema a soe nav binele, Iowa (BB-61), New Jersey (BB-62) e Wisconsin (BB-64)) a l'é 'na nav miltar corassà dla Marin-a militar djë [[Stat Unì]] varà durant la [[Sconda guèra mondial]] e che a l'ha prestà servissi fin dël 11 mars 1992.
La nav a l'era stàita varà dël 29 gènè 1944 ant'ij cantié New York Navy Yard ëd [[Neuva York]] e a l'era entrà an servissi dël 11 giugn 1944.
La Missouri a l'é stàita trasformà dël 14 otòber 2009 an nav musè.
A l'é longa 271,94 m, soa laghëssa a l'é ëd 32,92 m e so dislocament standard a l'é ëd 45.000 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
d6qpafonl33sq6r7wo0f72sf48d3tjj
Trieste (L 9890)
0
107103
888103
882996
2026-05-18T10:11:22Z
Phyrexian
1665
categorìa
888103
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Italian LHD Trieste.jpg|300px|thumb|La Trieste]]
La '''Trieste''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''L 9890'', a l'é 'na nav miltar për operassion anfibie e porta-avion dla Marin-a militar italian-a.
La nav a l'é stàita comissionà dël 1° luj 2015, varà dël 25 magg 2019 ant'ij cantié ëd Castellammare di Stabia e a l'é stàita completà ant'ij cantié ëd Muggiano. La nav a l'é entrà an servissi dël 27 otòber 2025.
A l'é longa 245 m, soa larghëssa a l'é ëd 47 m, soa autësa a l'é ëd 27,7 m, so pescagi a l'é ëd 7,2 m e so anfin dislocament standard a l'é ëd 38 100 t.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
dy83xx4gwym5cv5v5cxtr0vol5m09eg
Sotmarin
0
109877
888107
887581
2026-05-18T10:13:03Z
Phyrexian
1665
categorìa
888107
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Submarine M-296 2016 G2.jpg|thumb|Un sotmarin sovietich]]
Un '''sotmarin''' a l'é un mojen naval progetà për passè la pìpart ëd soa vita operativa sota a l'eva, normalmènt dovrà për rason militar, scentifich o ëd socors.
Ij prim mojen bon a andè sota a l'eva, ij somergibil, a son stàit inventà a parte dal 1850 e a podivan stè sota a l'eva per poche ore, per peui ësse obligà a tornè an superfissi, andoa a podivan bogè mej e pì rapidment. A l'é stàit antrames lë doe guère mondial che ij sotmarin a l'han comensà a desvelupàsse, con ël màssim desvelup apress la [[sconda guèra mondial]].
== Ariferiment ==
*[https://www.treccani.it/enciclopedia/sottomarino Treccani]
{{Fin}}
[[Categorìa:Nav militar]]
gn0s7l3i7musxvbhw9o7qcguz8my1vw
Amerigo Vespucci (Nav a vela)
0
111502
888095
887420
2026-05-18T10:08:38Z
Phyrexian
1665
categorìa
888095
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[Figura:Amerigo Vespucci, Portofino 07.jpg|thumb|right|La nav Amerigo Vespucci]]
L' '''Amerigo Vespucci''' a l'é 'na nav a vela dla Marina militar italian-a.
A l'é stàita varà a Castellammare di Stabia dël 1931 'me nav scòla.
A l'é longa, foera tut, 101 m. e a l'ha un dislocament ëd 3.543 t.
{{Fin}}
[[Categorìa:Nav militar]]
10aor0t8iqc3mbe7ra6okjzn7q5mcez
Josefa de Óbidos
0
111512
888090
887373
2026-05-18T09:59:38Z
Phyrexian
1665
888090
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
'''Josefa de Óbidos''' ([[Sevilla]], c. 1630 - [[Óbidos]], 22 iulio 1684) a l'é stàita na pitriss [[Portugal|portughèisa]].
{{Fin}}
[[Categorìa:Pitor|Óbidos, Josefa de]]
hb0p1j8kzlgz3vcilb4ovnpzprtwejt
Akagi (porta-avion)
0
111570
888093
887526
2026-05-18T10:07:25Z
Phyrexian
1665
categorìa
888093
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:AkagiDeckApril42.jpg|300px|thumb|L' ''Akagi'' an navigassiòn (avril 1942)]]
L' '''Akagi''', (赤城 lett. "Castèl Ross"), a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a imperial giaponèisa durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita ordinà dël 7 dzèmber 1920, varà dël 22 avril 1925 ant'ij cantié ëd Kure davzin a [[Hiroshima]], a l'é entrà an servissi dël 27 mars 1927 e a l'é stàita fongà dël 5 giugn 1945 durant la bataja dle Midway.
A l'era longa 260,67 m, so dislocament standard a l'era ëd 42.000 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 31,5 neud (58,3 km/h) e a podia porté fin a 68 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
1rpsh6a1uofg5nbxesqhzye11jazyws
USS Lexington (CV-2)
0
111571
888113
887574
2026-05-18T10:18:48Z
Phyrexian
1665
categorìa
888113
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:USS Lexington (CV-2) leaving San Diego on 14 October 1941.jpg|300px|thumb|La ''Lexington'' an navigassiòn (14 otòber 1941)]]
La '''USS Lexington''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''CV-2'', a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar american-a durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era nàita dël 1916 'me incrociador, trasformà a parte dal 1921 an nav porta-avion, varà dël 3 otòber 1925 ant'ij cantié Fore River Ship Building Co., ëd Quincy an [[Massachusetts]], a l'era entrà an servissi dël 14 dzèmber 1927 e anfin a l'é stàita fongà dël 22 giugn 1942 durant la bataja dël Mar dij Coraj.
A l'era longa 270,7 m, so dislocament standard a l'era ëd 48.500 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 33,25 neud (61,58 km/h) e a podia porté fin a 85 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
ozd6m1lxfndm86e25mqylf7i55lyz65
USS Yorktown (CV-5)
0
111602
888116
887573
2026-05-18T10:19:05Z
Phyrexian
1665
categorìa
888116
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:USS Yorktown (CV-5) anchored in Hampton Roads on 30 October 1937.jpg|300px|thumb|La ''Yorktown'' (1937)]]
La '''USS Yorktown''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''CV-5'', a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar american-a durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 4 avril 1936 ant'ij cantié Newport News Shipbuilding, ëd Newport News an [[Virginia]], a l'era entrà an servissi dël 30 stèmber 1937 e anfin a l'é stàita fongà dël 2 otòber 1942 durant la bataja dle Midway.
A l'era longa 251,4 m, so dislocament standard a l'era ëd 25.893 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 32,5 neud (60,2 km/h) e a podia porté fin a 90 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
00wb8gbzkxtd5x7z0df9f0y3vzo1xry
Soryu (porta-avion)
0
111603
888106
887575
2026-05-18T10:12:39Z
Phyrexian
1665
categorìa
888106
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Japanese aircraft carrier Soryu 02 cropped.jpg|300px|thumb|La ''Soryu'' an navigassiòn (1941)]]
La '''Soryu''', (蒼竜 lett. "Dragh Bleu/verd"), a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a imperial giaponèisa durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 23 dzèmber 1935 ant'ij cantié Kaigun Kosho ëd Kure davzin a [[Hiroshima]], a l'é entrà an servissi dël 29 dzèmber 1937 e a l'é stàita fongà dël 4 giugn 1945 durant la bataja dle Midway.
A l'era longa 227,52 m, so dislocament standard a l'era ëd 18.000 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 34,5 neud (63,89 km/h) e a podia porté fin a 73 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
sbzsuvobutyolcp0vc6l2hqd8078638
Hiryu (porta-avion)
0
111623
888100
887622
2026-05-18T10:11:08Z
Phyrexian
1665
categorìa
888100
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Japanese aircraft carrier Hiryu 1939.jpg|300px|thumb|La ''Hiryu'' (1939)]]
La '''Hiryu''', (飛龍 lett. "Dragh Volant"), a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a imperial giaponèisa durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 19 novèmber 1937 ant'ij cantié ëd Yokosuka davzin a [[Tokyo]], a l'é entrà an servissi dël 5 luj 1939 e a l'é stàita fongà dël 5 giugn 1942 durant la bataja dle Midway.
A l'era longa 227,4 m, so dislocament standard a l'era ëd 17.600 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 34 neud (63 km/h) e a podia porté fin a 73 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
n5f2alnek5eqfxphypzfrhyn7kd01si
USS Enterprise (CV-6)
0
111624
888110
887620
2026-05-18T10:18:36Z
Phyrexian
1665
categorìa
888110
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Uss enterprise cv6.jpg|300px|thumb|La ''Enterprise'' an navigassion (1945)]]
La '''USS Enterprise''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''CV-6'', a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar american-a durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 3 otòber 1936 ant'ij cantié Northrop Grumman Shipbuilding, ëd Newport News an [[Virginia]], a l'era entrà an servissi dël 12 maj 1938, a l'ha combatù durant la bataja dle Midway e apress durant tota la guèra dël Passifich.
Anfin la nav a l'é stàita radià dël 17 fërvè 1947 e demolìa antrames dël 1958 e dël 1960.
A l'era longa 247 m, so dislocament standard a l'era ëd 20.191 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 32,5 neud (60,2 km/h) e a podia porté antrames 80 e 100 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
cg9yvwxvpvu6uknk5ga57p67j85khak
Vittorio Veneto (C 550)
0
111625
888108
887621
2026-05-18T10:13:16Z
Phyrexian
1665
categorìa
888108
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Vittorio Veneto (incrociatore).jpg|300px|thumb|La Vittorio Veneto (C550)]]
La '''Vittorio Veneto''' a l'é stàita 'na nav dla Marina Militar italian-a.
La nav a l'é stàita varà dël 5 fërvè 1965 ant'ij cantié ëd [[Castellammare di Stabia]] e a l'é entrà an servissi dël 31 otòber 1969.
La Vittorio Veneto a l'é stàita desmissionà dël 2006 e demolia dël 2021.
A l'era longa 179,6 m, so dislocament standard a l'era ëd 7.500 t e soa lestëssa a l'era ëd 32 neud (59,26 km/h).
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
0yuteex3kmkftfhnd4pgicmww4ou5wv
Shokaku (porta-avion)
0
111681
888105
887728
2026-05-18T10:12:34Z
Phyrexian
1665
categorìa
888105
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:Aircraft carrier shokaku h73066.jpg|300px|thumb|La ''Shokaku'' an navigassiòn]]
La '''Shokaku''', (翔鶴 lett. "Gru volant"), a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a imperial giaponèisa durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita varà dël 1° giugn 1939 ant'ij cantié ëd Yokosuka davzin a [[Tokyo]], a l'é entrà an servissi dël 8 òst 1941 e a l'é stàita fongà dël 19 giugn 1944 durant la bataja dle [[Filipin-e]].
A l'era longa 257,5 m, so dislocament standard a l'era ëd 26.087 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 34,2 neud (63,3 km/h) e a podia porté fin a 72 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
q9jlj1xatvs619vx2kuzulat1tazb0r
USS Hornet (CV-8)
0
111682
888112
887729
2026-05-18T10:18:44Z
Phyrexian
1665
categorìa
888112
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:USS Hornet (CV-8).jpg|300px|thumb|La ''Hornet'' an navigassiòn]]
La '''USS Hornet''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''CV-8'', a l'é stàita 'na nav miltar porta-avion dla Marin-a militar american-a durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era staita varà dël 14 dzèmber 1940 ant'ij cantié Newport News shipbuilding, ëd Newport News an [[Virginia]], a l'era entrà an servissi dël 20 otòber 1941 e anfin a l'é stàita fongà dël 27 otòber 1942 durant la bataja dl'Ìsole Salomon-e.
A l'era longa 251,3 m, so dislocament standard a l'era ëd 20.191 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 32,5 neud (61 km/h) e a podia porté fin a 79 [[avion]].
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
16b8nvigg2uae7je7i47t3d6sruprkd
HMS Illustrious (R87)
0
111683
888102
887731
2026-05-18T10:11:17Z
Phyrexian
1665
categorìa
888102
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:HMS Illustrious (AWM 302415).jpg|300px|thumb|La ''Illustrious'' an navigassiòn]]
La '''HMS Illustrious''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''R87'', a l'era 'na nav miltar porta-avion dla Royal Navy, durant la [[sconda guèra mondial]] e apress.
La HMS Illustrious a l'é stàita la prim-a nav dla class ch'a porta sò nòm.
La nav a l'era stàita ordinà dël 13 gènè 1937, varà dël 5 avril 1939 ant'ij cantié Vickers-Armstrongs e a l'é entrà an servissi dël 25 maj 1940.
A l'era longa 227 m, so dislocament standard a l'era ëd 19.121 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 30,5 neud (56 km/h) e a podia porté fin a 54 [[avion]].
La Illustrious a l'é stàita ritirà dal servissi dël fërvè 1954.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
ika2sk7fls39lepzaop3m7ysmdro84e
HMS Ark Royal (91)
0
111866
888101
888040
2026-05-18T10:11:13Z
Phyrexian
1665
categorìa
888101
wikitext
text/x-wiki
{{Prinsipi}}
[[File:HMS Ark Royal h79167.jpg|300px|thumb|L' ''Ark Royal '' an navigassiòn (1939)]]
La '''HMS Ark Royal''', identificà con ël nùmer ëd matrìcola ''91'', a l'era 'na nav miltar porta-avion dla Royal Navy, durant la [[sconda guèra mondial]].
La nav a l'era stàita ordinà dël 16 stèmber 1935, varà dël 13 avril 1937 ant'ij cantié Cammell Laird and Company, Ltd. ëd Birkenhead e a l'é entrà an servissi dël novèmber 1938.
A l'era longa 240 m, so dislocament standard a l'era ëd 22.353 t, soa lestëssa màssima a l'era ëd 30 neud (56 km/h) e a podia porté fin a 72 [[avion]].
L'Ark Royal a l'é stàita fongà da un U-Boot alman dël 14 novèmber 1941 davzin a Gibiltèra.
{{Fin}}.
[[Categorìa:Nav militar]]
9yz2bgihxt6qi41x6edp3vw8hc2nopg
Categorìa:Nav militar
14
111873
888091
2026-05-18T10:06:15Z
Phyrexian
1665
categorìa
888091
wikitext
text/x-wiki
[[Categorìa:Nav|Militar]]
3q9a2hyloxgwu84h7zeqfoe1aofkr4t
888092
888091
2026-05-18T10:06:51Z
Phyrexian
1665
categorìa
888092
wikitext
text/x-wiki
[[Categorìa:Nav|Militar]]
[[Categorìa:Guèra]]
s10faougwqpmiyvqagqmugl881g827k