Wikipedia pmswiki https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.47.0-wmf.5 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikipedia Discussion ant sla Wikipedia Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 22960 888490 888428 2026-06-10T07:45:51Z Dragonòt 19 888490 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Nicolas Poussin 078.jpg|thumb|right|200px|Nicolas Poussin, àuto-ritrat (1650)]] '''Nicolas Poussin''' (nassù a [[Les Andelys]], [[Fransa]], ai 15 ëd giugn dël 1594, mòrt a [[Roma]] ai 19 ëd novèmber dël 1665) a l'é stàit un pitor neoclàssich fransèis, ativ dzortut a [[Roma]]. A l'é considerà un dij pì grand mèistr dël Classicism e un dij pì important esponent dël Sécol d'òr dla pitura fransèisa. == Biografìa == Poussin a l'é stàit anlev a Paris dël 1612 dël pitor Ferdinand Elle e peui dël Noël Jouvenet. Dël 1624 as trasferiss a Roma, andoa a l'ha studià j'euvre dij mèistr italian ([[Raffaello Sanzio]], Tiziano, [[Michelangelo Buonarroti]]) e j'antichità clàssiche. A Roma a l'ha arseivù la protession dël cardinal Francesco Barberini e ëd Cassiano dal Pozzo. Dël 1640 a l'é stàit ciamà a Paris dal rè Luigi XIII për dventé ''Prim pitor dël rè''. Dël 1642 a l'é artornà a Roma, andoa a l'é restà fin-a a la mòrt. == Euvre e stil == L'arzulta ëd Poussin a l'é caraterisà da: * '''Ardità e severità''' dël disegn (a l'é stàit ciamà "ël pitor dij filòsof"). * '''Composission bin archincà''' (''poussinisme''). * '''Color''' lìquid e luminos. * '''Sogèt''' stòrich, mitològich e bìblich. Tra soe euvre pì amportante i arcordoma: * ''La mort ëd Germanicus'' (Le Mort de Germanicus, 1627) * ''Le Narse'' (L'Enlèvement des Sabines, 1637-1638) – euli su tèila, 159×206 cm. * ''J'Israelita a cheujo la mana ant ël desert]]'' (Les Israélites recueillant la manne dans le désert, 1637) – euli su tèila, 149×200 cm. * ''La fuga an Egit'' (La Fuite en Égypte, 1657) – 133×97 cm, realisà për Jacques Sérisier, mërcandin ëd seda. * ''Autoportrait'' (Autoritrat, 1650) – a l'é al [[Louvre]]. == Amportansa == Poussin a l'ha anfluensà generassion ëd pitor, tanme Jacques-Louis David, [[Jean Auguste Dominique Ingres]] e [[Paul Cézanne]]. Soa euvra a l'é stàita dëscoatà dai neoclàssich dël sécol ch'a fa XVIII. Dël 1910 l'[[UNESCO]] a l'ha proclamà sò "Ann Poussin". == Anliure == * [[Raffaello Sanzio]] * [[Louvre]] {{Fin}} [[Categorìa:Pitor fransèis|Poussin, Nicolas]] 29a7rwkuqz8lgecqtjs1lrsolbirps1 0 39570 888486 738771 2026-06-09T17:46:25Z Dragonòt 19 888486 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Kullorsuaq''' (pronunsia [kuɬːɔʁsuɑq]) a l'é un pais an [[Groenlandia]] ëd 453 abitant (2020). As treuva ant la munissipalità d'Avannaata ant ël nòrd-òvest dël pais, a 74°34′45″N e 57°13′05″W. A l'é l'ansediament pì setentrional dj'Ìsole d'Upernavik, butà an sl'ìsola omònima a l'estremità dla Baìa ëd Melville, ch'a l'é part dël Mar ëd Baffin. Ël pais a l'é stàit fondà dël [[1928]] com stassion comercial, e a l'ha chërsù dòp la [[Sconda guèra mondial]] quand ch'a son rivà ij cassador dai vilage davzin ëd Baìa d'Inussulik, Baìa Sugar Loaf e Baìa d'Tasiusaq. Ël nòm "Kullorsuaq" a veul dì "''Pollon Grand''" an lenga groenlandèisa ([[Kalaallisut]]), për via dël mont "'''Diavo Pollon'''" (''Devil's Thumb''), na montagna a forma 'd pich an mes a l'ìsola, a 3 km a nòrd dël pais. == Economìa == La pësca (tra cui narval e balen-a) e la cassa (foca e trichech) a son j'atività prinsipaj. La fàbrica ëd pèss për ''Upernavik Seafood'' e la botega ''Pilersuisoq'' a son ij prinsipaj dator ëd travaj. Kullorsuaq a l'é antra le 10 comunità pì pòvre dla Groenlandia. == Traspòrt == La Air Greenland a serv ël vilage doe vire a la sman-a con [[elicòter]] për Nuussuaq e Upernavik. == Anliure == * [[Groenlandia]] {{Fin}} [[Categorìa:Groenlandia]] [[Categorìa:Sità dl'América setentrional]] bzcxme6dnde9w6se4csown7b8nheog9 888487 888486 2026-06-09T17:47:35Z Dragonòt 19 888487 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Kullorsuaq.jpg|thumb|Panorama]] '''Kullorsuaq''' (pronunsia [kuɬːɔʁsuɑq]) a l'é un pais an [[Groenlandia]] ëd 453 abitant (2020). As treuva ant la munissipalità d'Avannaata ant ël nòrd-òvest dël pais, a 74°34′45″N e 57°13′05″W. A l'é l'ansediament pì setentrional dj'Ìsole d'Upernavik, butà an sl'ìsola omònima a l'estremità dla Baìa ëd Melville, ch'a l'é part dël Mar ëd Baffin. Ël pais a l'é stàit fondà dël [[1928]] com stassion comercial, e a l'ha chërsù dòp la [[Sconda guèra mondial]] quand ch'a son rivà ij cassador dai vilage davzin ëd Baìa d'Inussulik, Baìa Sugar Loaf e Baìa d'Tasiusaq. Ël nòm "Kullorsuaq" a veul dì "''Pollon Grand''" an lenga groenlandèisa (Kalaallisut), për via dël mont "'''Diavo Pollon'''" (''Devil's Thumb''), na montagna a forma 'd pich an mes a l'ìsola, a 3 km a nòrd dël pais. == Economìa == La pësca (tra cui narval e balen-a) e la cassa (foca e trichech) a son j'atività prinsipaj. La fàbrica ëd pèss për ''Upernavik Seafood'' e la botega ''Pilersuisoq'' a son ij prinsipaj dator ëd travaj. Kullorsuaq a l'é antra le 10 comunità pì pòvre dla Groenlandia. == Traspòrt == La Air Greenland a serv ël vilage doe vire a la sman-a con [[elicòter]] për Nuussuaq e Upernavik. == Anliure == * [[Groenlandia]] {{Fin}} [[Categorìa:Groenlandia]] [[Categorìa:Sità dl'América setentrional]] ansm2y81dobk34xbhhropr7x6vqlmzb 0 40101 888491 857409 2026-06-10T07:56:05Z Dragonòt 19 888491 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[File:Uttar Pradesh in India (disputed hatched).svg|thumb|]] L''''Uttar Pradesh''' (an [[lenga hindi|hindi]]: उत्तर प्रदेश, a veul dì "Provinsa dël Nòrd") a l'é lë stat pì popolà dl'[[India]]. A conta 199 milion d'abitant (censiment dël 2011) , e se a fussa na nassion a sarìa 'l quint pais pì popolà dël mond. Soa capital a l'é [[Lucknow]]. A l'é traversà dal fium [[Gange]] e da sò afluent Yamuna. == Geografìa == L'Uttar Pradesh as treuva ant la pian-a gangètica setentrional. A confin-a a nòrd con [[Nepal]] e jë [[stat]] d'Uttarakhand e Himachal Pradesh; a òvest con Haryana, Delhi e Rajasthan; a sud con Madhya Pradesh; a est con Bihar e Jharkhand. La surfassa a l'é 243.286 km², pì o meno com ël [[Regn Unì]]. Ël paisage a l'é piat con dij bòsch a sud e dle colin-e a nòrd. == Stòria == La region a l'é la cun-a dla siviltà indian-a e andoa a son nàite doe dle pì importante religion: l'[[Induism]] e 'l [[Budism]]. Dël 1526 a l'é stàit conquistà da Babur, ch'a l'ha fondà l'Imperi Moghul. Dël 1857 a l'é stàit l'episènter dla Rivolta dij Sepoy (la prima guèra d'indipendensa indian-a). Dël 1902, j'anglèis a l'han creà le Provinse Unì d'Agra e Oudh, peui ciamà Uttar Pradesh dël 1950. == Demografìa == L'Uttar Pradesh a fa 'l 16,5% dla popolassion indian-a. La lenga ufissial a l'é l'hindi (parlà dal 92% dla popolassion), e l'urdu a l'é la sconda lenga ufissial. La religion pì praticà a l'é l'[[Induism]] (80%) e l'[[Islam]] (18%). La speransa ëd vita a l'é 64 agn. == Economìa == L'Uttar Pradesh a l'é 'l second stat indian për PIL (dòp Maharashtra), con 250 miliard ëd dòlar (2019). L'[[agricoltura]] a l'é 'l setor pì amportant (cana da sùcher, gran, ris). J'andustrie prinsipaj a son: la cana da sùcher (lë stat a l'é 'l pì grand produtor d'[[India]]), l'artigianà, e 'l turism. == Organisassion polìtica == Ël governador atual a l'é Anandiben Patel (dal 2019). La prima ministra (''Chief Minister'') a l'é Yogi Adityanath (dal 2017). La legisladura a l'é bicameral: l'Assemblea Legislativa (403 segi) e ël Consèj Legislativ (100 segi). == Leu d'anteresse == * '''[[Taj Mahal]]''' ([[Agra]]) – un-a dle set maravije dël mond. * '''Varanasi''' (Benares) – la sità sacra për j'induista. * '''Lucknow''' – la capital, con architetura moghul e britànica. * '''Ayodhya''' – leu ëd nàssita dël dé Rama. * '''Mathura''' – leu ëd nàssita dël dé Krishna. == Anliure == * [[India]] * [[Gange]] * [[Taj Mahal]] {{Fin}} [[Categorìa:India]] flzm7yvz5sdklk1udm3g8m03iywhst6 0 64394 888485 374353 2026-06-09T17:39:40Z Dragonòt 19 888485 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Mont Leardo''' a l'é na montagna ëd [[Sicilia]] àuta 1.016 méter (scond d'àutre sorgent 1.014 m o 1.015 m). As treuva ant ël teritòri dij comun ëd [[Piana degli Albanesi]] e [[Santa Cristina Gela]], ant la Sità metropolitan-a ëd Palerm. == Geografia == Ël Mont Leardo a fà part d'un massis calcaros ch'a comprend ëdcò ël davzin Mont Rossella (1.064 m) e 'l Mont Giuhai (968 m). Costa dorsala a l'é situà a sud dël compless dij mont dla Conca d'Òr e a separa la val ëd Piana degli Albanesi da la val ëd l'Eleuterio e dij bòsch ëd Ficuzza. Da soa sima a l'é possìbil vëdde 'l lagh ëd Piana degli Albanesi, ël lagh dë Scanzano e, ant ij di ciàir, ël mar. An sima a-i é na tor dle foreste e na grand anten-a. == Acess == La montagna a l'é na meta d'escursionism. Un senté a part da la Masseria Rossella (stòrica residensa dël prinsi ëd Ventimiglia, andoa dël 1812 a l'é stàita promulgà la prima Costitussion sicilian-a) e a pòrta an sima an anviron 3,4 km con un dislivel ëd 340 m. Ël percors a l'é ëd dificoltà media e as peul fé a anel. == Anliure == * [[Piana degli Albanesi]] {{Fin}} [[Categorìa:Montagne|Montleardo]] [[Categorìa:Sicilia|Montleardo]] 49663p0fvx0mstuycwymzvvn2fayp0f 0 66211 888489 888401 2026-06-10T07:37:45Z Dragonòt 19 888489 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Ingres, Self-portrait.jpg|thumb|Jean-Auguste-Dominique Ingres (1806)]] [[Figura:Jean-Paul_Flandrin_-_Odalisque_with_Slave_-_Walters_37887.jpg|thumb|L'odalisca]] '''Jean Auguste Dominique Ingres''' (nassù a [[Montauban]], [[Fransa]], ël 29 d'ost dël 1780, mòrt a [[Paris]] ël 14 ëd gené dël 1867) a l'é stàit un pitor neoclàssich fransèis. A l'é considerà un dij pì grand mèistr dël disegn e un dij pì important esponent dël [[Romanticism]] an Fransa. A l'era fieul ëd Jean-Marie-Joseph Ingres (1755–1814) e d'Anne Moulet (1758–1817). == Biografìa == A l'ha studià a l'Academia Real ëd Pitura e Scultura 'd Paris sota la guida dël pitor Jacques-Louis David. Dël 1801 a l'ha vagnà 'l Premi ëd Roma con ël cadr "J'ambassador d'Agamennon ant la tenda d'Achil". Dël 1806 a l'é trasferisse a [[Roma]] për completé sò studi; ambelessì a l'é restà për 14 agn (fin-a al 1820), an studiand [[Raffaello Sanzio]] e j'antich magìster. Dël 1820 a l'é trasferisse a [[Firense]]. Dël 1824 a l'é artornà a Paris e a l'ha duvertà na scòla 'd pitura. Dël 1835 a l'é stàit nominà diretor dl'Academia ëd Fransa a Roma, pòst ch'a l'ha tnù fin-a dël 1841. == Euvre prinsipaj == Soe piture a son caraterisà da 'd forme lìsse, da 'n disegn precis e da 'n [[color]] viv. A l'é avosà dzortut për ij sò nù e ij ritrat. Tra soe euvre pì amportante i arcordoma: * ''La gran bagnant'' (La Grande Baigneuse, 1808) * ''Giove e Teti'' (1811) * ''Ël Sorgh dël Vatte'' (Le Sorgue, 1820) * ''Ël vot dël Luigi XIII'' (Le Vœu de Louis XIII, 1824) - euvra ch'a l'ha portà sò sucess al Salon ëd Paris dël 1824. * ''L'Apoteosi d'Omero'' (1827) * ''I ritrat d'Enrich XIII'' (1837) * ''La sorgiss'' (La Source, 1856) - un dij sò nù pi avosà. * ''L'Aretin e l'anvià ëd Carl Quint'' (1848). Për la gran quantità 'd disegn (pì che 4.000) e schiss , Ingres a l'é stàit motobin apressià da [[Edgar Degas]] e [[Pablo Picasso]]. == Anliure == * [[Romanticism]] {{Fin}} [[Categorìa:Pitor fransèis|Ingres, Jean Auguste Dominique]] tcrsso42ihy0ufim9o2c778he9yakva 0 92367 888484 868922 2026-06-09T17:35:18Z Dragonòt 19 888484 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Roman_Vlad.jpg|thumb]] '''Roman Vlad''' (nassù a Cernăuţi, an [[Romanìa]] (ancheuj an [[Ucrain-a]]), ël 29 dë dzèmber dël 1919, mòrt a [[Roma]] ai 21 dë stèmber dël 2013) a l'é stàit un compositor, pianista e musicòlogh [[Romanìa|romen]] naturalisà [[Italia]]n. A l'é considerà un dij pì amportant compositor italian dël Neuvsent, avosà tant për soa euvra da concert che për le colone sonore 'd cine. == Biografìa == Vlad a l'ha studià pianofòrt an Romanìa e peui, dòp ess-se trasferì an [[Italia]] dël 1938, a l'Accademia Nassional ëd Santa Cecilia ëd Roma, andoa a l'é stàit anlev d'[[Alfredo Casella]]. As diploma an pianofòrt dël 1942 e a oten la sitadinansa italian-a dël 1951. Për tuta soa cariera a l'ha avù d' '''incàrich amportant''' ant j' istitussion musicaj italian-e: * Diretor artìstich dl'Academia Filarmònica Roman-a (pì vire ant j'agn '50 e '60) * Diretor artìstich dël Teatro Comun ëd Firense * Diretor artìstich ëd l'Orchestra Sinfònica Nassional dla RAI ëd Turin (1973-1989) * President dla Società Aquilan-a dij Concert * President dl'Academia Filarmònica Roman-a * Mèmber dël comità diretiv ëd l'Accademia Nassional ëd Santa Cecilia ëd Roma * Diretor artìstich dël Teatro alla Scala ëd Milan * Sovrintendent dël Teatro dl'Òpera ëd Roma (1987-1993) * President dla SIAE (1987-1993) A l'é stàit ëdcò '''pressident''' ëd la SIAE, l'ente për la tùa dël drit d'autor. == Euvre e stil == Compositor prolìfich, Vlad a l'ha scrivù mùsica sinfònica, mùsica da cambra|da cambra, òpera lìrica, e balèt. Sò stil a l'é dësvlupasse da na prima fase anfluensà da Goffredo Petrassi e da la dodecafonìa, për peui aprodé a 'n ecletism përsonal. Vlad a l'ha 'dcò otnù 'n Premi Enescu. == Colone sonore prinsipaj == A l'é stàit un autor motobin amportant ëd colone sonore, an colaborand con regista com René Clair, Luciano Emmer, Renato Castellani, Francesco Rosi e Jules Dassin. Tra ij sò travaj pì avosà për ël cine i arcordoma: * ''La bellezza del diavolo'' (1950, René Clair) - soa euvra pì avosà * ''Domenica d'agosto'' (1950, Luciano Emmer) * ''Giulietta e Romeo'' (1954, Renato Castellani) * ''La sfida'' (1958, Francesco Rosi) * ''Nella città l'inferno'' (1958) * ''I vampiri'' (1956) * ''Caltiki - Il mostro immortale'' (1959) Për soa atività dël cine, dël 1950 a l'ha vagnà 'l Nastro d'Argento për la mej colona sonora. == Euvre literary == Vlad a l'é stàit 'dcò 'n musicòlogh e sagista. A l'ha publicà 'd volum fondamentaj com: * ''Modernità e tradizione nella musica contemporanea'' (Einaudi, 1955) * ''Igor Stravinsky|Strawinsky'' (Einaudi, 1958) * ''Luigi Dallapiccola|Dallapiccola'' (1957) * ''Storia della dodecafonia'' (1958) * Soa autobiografìa: ''Vivere la musica'' (ET Scrittori, 2011) == Anliure == * [[RAI]] {{Fin}} [[Categorìa:Compositor italian|Vlad, Roman]] l53pdm58wxpxrtk45hc6paymn9m04wj 3 97550 888492 828953 2026-06-10T08:41:41Z Cabayi 20012 Cabayi a l'ha tramudà la pàgina [[Ciaciarade:Mariomassone]] a [[Ciaciarade:Skekzilla]]: Pàgina tramudà an automàtich durant l'arnominament ëd l'utent «[[Special:CentralAuth/Mariomassone|Mariomassone]]» a «[[Special:CentralAuth/Skekzilla|Skekzilla]]» 828953 wikitext text/x-wiki ==Bin ëvnù ant la wiki an piemontèis!== Qualsëssìa ròba o anformassion che a-j fasèissa da manca, che as fasa pura gnun problema a contaté j'[[Wikipedia:Aministrator|aministrador]], che i soma ambelessì a pòsta. Mersì e bon travaj! -- [[Utent:Dragonòt|Dragonòt]] ([[Ciaciarade:Dragonòt|ciaciarade]]) 08:17, 17 Stè 2015 (UTC) t3chorbqbpec85c62wyb7in3jbxq9jn 0 111496 888488 888420 2026-06-09T22:32:02Z Ollin Masa 31741 Immagine 888488 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[File:Maurice Utrillo, ca. 1915-1920.jpg|thumb|Maurice Utrillo]] [[File:Maurice Utrillo, par Suzanne Valadon.jpg|thumb|right|200px|Maurice Utrillo dël 1921 ritrat da so mare Suzanne Valadon]] '''Maurice Utrillo i Morlius''', nàit '''Maurice Valadon''' ([[Paris]], 26 dzèmber 1883 – [[Dax]], 5 novèmber 1955) a l'é stàit un pitor [[fransa|franseis]]. A l'era fieul ëd la pitriss [[Suzanne Valadon]]. {{Fin}} [[Categorìa:Pitor fransèis|Utrillo, Maurice]] 3ry3lxxg0ojsn9deavcut5w42santgj 2 111892 888481 2026-06-09T14:55:09Z Ясамойла 18466 пачатак 888481 wikitext text/x-wiki Жыву ў Эўропе. omibgah2t62ygsbw0ranqvd4jjqhvpf 888482 888481 2026-06-09T14:57:41Z Ясамойла 18466 дапаўненьне 888482 wikitext text/x-wiki {{#babel:pms-0|be-4|ru-4|cu-4|uk-2|en-2|fr-1|la-1}} Жыву ў Эўропе. rz0uzk1gqh419tk6d7x84i8hyiovdl8 888483 888482 2026-06-09T14:59:03Z Ясамойла 18466 дапаўненьне 888483 wikitext text/x-wiki {{babel|pms-0|be-4|ru-4|cu-4|uk-2|en-2|fr-1|la-1}} Жыву ў Эўропе. kylj1b0jf3fhp3vdexydsgzt05tpr4k 3 111893 888493 2026-06-10T08:41:41Z Cabayi 20012 Cabayi a l'ha tramudà la pàgina [[Ciaciarade:Mariomassone]] a [[Ciaciarade:Skekzilla]]: Pàgina tramudà an automàtich durant l'arnominament ëd l'utent «[[Special:CentralAuth/Mariomassone|Mariomassone]]» a «[[Special:CentralAuth/Skekzilla|Skekzilla]]» 888493 wikitext text/x-wiki #RINVIA [[Ciaciarade:Skekzilla]] 3f34prc4oaugqigzh6qh8skyfhm01fv